Άννα Φτερνιάτη Λέκτορας ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Κορίνθου 161, Πάτρα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άννα Φτερνιάτη Λέκτορας ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Κορίνθου 161, 262 23 Πάτρα afterniati@upatras.gr"

Transcript

1 Τα νέα βιβλία για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας του Δημοτικού Σχολείου: αρχές και μεθοδολογικά χαρακτηριστικά - το παράδειγμα των μεγάλων τάξεων (Ε και Στ ) Άννα Φτερνιάτη Λέκτορας ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Κορίνθου 161, Πάτρα Περίληψη Στο άρθρο παρουσιάζονται και αναλύονται τα παρακάτω θέματα: Οι κύριες επιλογές των νέων βιβλίων για το γλωσσικό μάθημα στις μεγάλες τάξεις του δημοτικού (Ε, Στ ) και η υιοθέτηση των αρχών της σύγχρονης διδακτικής για την επεξεργασία και παραγωγή λόγου από το μαθητή με βάση τη διδασκαλία των κειμενικών ειδών: τα κειμενικά χαρακτηριστικά και η λειτουργική-κειμενική προσέγγιση των γραμματικών και συντακτικών φαινομένων (η γραμματική του κειμένου και της επικοινωνίας σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα) η θεώρηση/αντιμετώπιση της παραγωγής γραπτού λόγου ως διαδικασίας που διέρχεται από αλληλοεπικαλυπτόμενα στάδια. αυτοαξιολόγηση του μαθητή και βελτίωση του παραγόμενου λόγου Δίνονται παραδείγματα από τη διδασκαλία περιγραφικών κειμένων. Οι αρχές της σύγχρονης διδακτικής για το γλωσσικό μάθημα Τις τελευταίες δεκαετίες επιχειρείται μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του τρόπου ανάπτυξης της επικοινωνιακής ικανότητας (communicative competence: προσαρμογή του ύφους και των μέσων του λόγου ανάλογα με το σκοπό, τον αποδέκτη, το θέμα, την αιτία, το χώρο, το χρόνο και, συνακόλουθα, ανάλογα με το είδος του κειμένου που πρόκειται να παραχθεί) με τη μετατόπιση του ερευνητικού ενδιαφέροντος και των διδακτικών πρακτικών προς τη διαμόρφωση της κειμενοκεντρικής ή στρατηγικής κατεύθυνσης (McCarthy & Carter, 1994), η οποία αναδεικνύει την έννοια της διαδικασίας (process) ή στρατηγικής σε βασικό σημείο προβληματισμού. Ως βασικός στόχος τίθεται η διεύρυνση του κοινωνικού γραμματισμού (literacy) σε συνάρτηση με τη διεύρυνση της επικοινωνιακής ικανότητας (Kress,1998 Collins & Blot, 2003). H υιοθέτηση του στόχου αυτού νοείται ως μια κοινωνικά προσανατολισμένη διαδικασία που αποσκοπεί όχι μόνο στην αποτελεσματική χρήση (παραγωγή και κατανόηση) του λόγου, αλλά και στη διαμόρφωση μιας κριτικής στάσης απέναντι στην κάθε κειμενική δομή (MacArthur et al., 1994 Milian Gubern, 1996). Είναι ευρέως αποδεκτή η θέση ότι η επεξεργασία των χρησιμοποιούμενων αυθεντικών κειμένων δεν περιορίζεται στο επίπεδο της νοηματικής τους ανάλυσης, ούτε συνιστά αυθόρμητη διαδικασία που απορρέει από την ενασχόληση των παιδιών με ποικίλους κειμενικούς τύπους, αλλά πρέπει να συμπεριλαμβάνει και μελέτη του τρόπου με τον οποίο διαφορετικοί στόχοι πραγματώνονται μέσα από συγκεκριμένες λεξιλογικές, γραμματικές αλλά και κειμενικές επιλογές (Adam, 1999 Γεωργακοπούλου & Γούτσος, 1999). 1

2 Στη διδακτική πράξη τα παραπάνω μεταφράζονται με την προσπάθεια διεύρυνσης της κειμενικής ικανότητας του λόγου (textual competence: η επικοινωνιακή ικανότητα στο γραπτό λόγο) μέσα από την υλοποίηση τριών διαδοχικών πρακτικών: την επεξεργασία με ομαδοσυνεργατικές μεθόδους ποικίλων ειδών αυθεντικών κειμένων, όπως πραγματώνονται στα πλαίσια επικοινωνίας τους την παραγωγή διαφόρων τύπων κειμένου από τους μαθητές την επεξεργασία των παραχθέντων κειμένων από τους ίδιους Στη σύγχρονη έρευνα είναι σαφής η τάση (Cope & Kalantzis, 1993) να ενταχθούν η παραγωγή και η επεξεργασία του κειμένου μέσα σε ευρύτερες επικοινωνιακές δραστηριότητες. Yποστηρίζεται ότι μέσα από τη συμμετοχή των μαθητών σε διάφορα επικοινωνιακά γεγονότα, όπου καλούνται να παίξουν ποικίλους ρόλους και να επεξεργαστούν με κριτικό τρόπο συγκεκριμένους κάθε φορά τύπους κειμένου, επιτυγχάνεται όχι μόνο η διεύρυνση της γλωσσικής και της επικοινωνιακής τους ικανότητας, αλλά καθίσταται δυνατή και η αλληλεπίδραση του σχολείου με τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο. Επίσης, η παραγωγή του γραπτού κειμένου ως το πεδίο μιας αυθόρμητης έκφρασης του παιδιού και της αυτόματης καταγραφής των θέσεών του (knowledgetelling model of writing) έχει ξεπεραστεί (Βereiter & Seardamalia, 1987). H σύγχρονη έρευνα καταλήγει στην άποψη ότι η διαμόρφωση ενός κειμένου (knowledgetransforming model of writing) τόσο στο επίπεδο του περιεχομένου, όσο και σε εκείνο της γλωσσικής μορφής είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας η οποία χαρακτηρίζεται από τρία αλληλοεπικαλυπτόμενα στάδια (Flower & Hayes, 1994 Hayes, 2000): α) το στάδιο του σχεδιασμού β) το στάδιο της παραγωγής μιας πρώτης εκδοχής του κειμένου γ) το στάδιο της επεξεργασίας της πρώτης εκδοχής με στόχο τη δημιουργία του τελικού κειμένου. H επιτυχία πραγμάτωσης των παραπάνω σταδίων θεωρείται ότι επηρεάζεται καθοριστικά από τη συνεργασία των παιδιών μεταξύ τους αλλά και με τον εκπαιδευτικό και η παραγωγή λόγου εκλαμβάνεται ως αλληλεπιδραστική (interactive) κοινωνική διαδικασία. Yποστηρίζεται ότι η κειμενική ικανότητα δεν αναπτύσσεται βάσει κανόνων ή μόνο με την ανάπτυξη κάποιων επιμέρους δεξιοτήτων (γραμματικής, λεξιλογίου κτλ.). Aντίθετα, καλλιεργείται μέσα από τις ποικίλες στρατηγικές που οι μαθητές προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν όταν καλούνται να εκθέσουν τις απόψεις τους, βάσει του στόχου που επιδιώκουν ως παραγωγοί (πληροφόρηση, κριτική, διαφωνία κτλ.) και του είδους του κειμένου που επιθυμούν να δημιουργήσουν (Clark & Ivanic, 1997 Ivanic, 2004). Με διαφορετικό τρόπο δομούνται οι πληροφορίες σε ένα περιγραφικό και σε ένα επιχειρηματολογικό ή αφηγηματικό κείμενο. Τα παραπάνω προϋποθέτουν τη συγκριτική μελέτη αυθεντικών κειμένων που χαρακτηρίζονται από γλωσσική ποικιλία και μπορούν να διαφοροποιούνται ως προς το βαθμό της αποτελεσματικότητάς τους, ώστε να γίνει κατανοητή η κειμενική επικοινωνία. Tότε μόνο ο μαθητής μπορεί να κατακτήσει τη διπλή οπτική γωνία του δημιουργού και του κριτικού αναγνώστη, κάνοντας αρχή από τα ίδια τα κείμενά του, τα οποία μαθαίνει να αναλύει με κριτικό τρόπο (MacArthur et al., 1994 Milian Gubern, 1996). 2

3 Οι παραπάνω απόψεις θεωρείται ότι υιοθετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από το Αναλυτικό Πρόγραμμα της Γλώσσας για το Δημοτικό (ΥΠΕΠΘ. ΠΙ, 2003) [βλ. ενδεικτικά: Γλώσσα, 2002 Fterniati & Spinthourakis, 2006] και αποτέλεσαν τις βασικές προδιαγραφές για τη συγγραφή του νέου εκπαιδευτικού υλικού για το γλωσσικό μάθημα στο δημοτικό. Στη συνέχεια θα παρουσιαστούν και θα αναλυθούν οι σχετικές επιλογές των νέων βιβλίων για το γλωσσικό μάθημα στις μεγάλες τάξεις του δημοτικού (Ε, Στ ) σε επίπεδο σκοπών και στόχων, τρόπων υλοποίησής τους και οργάνωσης και μεθοδολογίας διδασκαλίας. Θα δοθούν παραδείγματα από τη διδασκαλία περιγραφικών κειμένων. Οι διδακτικοί και μαθησιακοί στόχοι που διαφαίνονται και οι τρόποι υλοποίησής που προτείνονται Οι επιλογές των βιβλίων του γλωσσικού μαθήματος για την Ε και Στ δημοτικού φαίνεται να ευθυγραμμίζονται με τις μεθοδολογικές κατευθύνσεις του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών της Γλώσσας για το δημοτικό (Α.Π.), το οποίο, όπως αναφέρθηκε, υιοθετεί τις σημαντικότερες βασικές αρχές της σύγχρονης διδακτικής. Σύμφωνα με την περιγραφή της διδακτικής προσέγγισης στα βιβλία του δασκάλου (ΥΠΕΠΘ. ΠΙ, 2006, Βιβλίο Δασκάλου Ε, Βιβλίο Δασκάλου Στ ), οι βασικοί στόχοι που διαφαίνονται είναι η συνειδητοποίηση από τους μαθητές της διαφορετικής για κάθε είδος κειμενικής δομής, καθώς επίσης και η επιλογή και η χρήση των κατάλληλων γλωσσικών μέσων για την παραγωγή των συγκεκριμένων κειμένων σε διαφορετικό επικοινωνιακό πλαίσιο κάθε φορά. Η πραγμάτωση των παραπάνω επιχειρείται μέσω της κατανόησης, της επεξεργασίας και της παραγωγής διαφόρων ειδών λόγου και ειδών κειμένου μέσα σε συγκεκριμένες περιστάσεις επικοινωνίας. Ως τελικός στόχος αναδεικνύεται η ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να επικοινωνούν αποτελεσματικά (προφορικά και γραπτά) κατανοώντας και παράγοντας ποικιλία ειδών λόγου και ειδών κειμένου και μέσα στο πλαίσιο αυτό να γίνει δυνατή η συνειδητοποίηση του γλωσσικού συστήματος. Τα κείμενα που δίνονται οφείλουν να είναι αυθεντικά, η όλη διαδικασία παραγωγής λόγου να εντάσσεται μέσα σε επικοινωνιακό πλαίσιο (ποιος μιλάει ή γράφει, σε ποιον, για ποιο σκοπό, με τι θέμα, πού και πότε) και να ολοκληρώνεται μέσω της αξιολόγησης του παραγόμενου λόγου από τους ίδιους τους μαθητές. Για την πραγμάτωση του τελευταίου, τονίζεται ότι απαιτείται κατά τη διδασκαλία η ανάπτυξη καθορισμένων και σαφώς προσδιορισμένων κριτηρίων ποιότητας λόγου, τι δηλαδή θεωρείται σε κάθε περίπτωση επιτυχημένη και αποτελεσματική γλωσσική παραγωγή. Στη διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη η ενεργός εμπλοκή του μαθητή και η αντιμετώπιση των λαθών του όχι με τον τρόπο που συνηθιζόταν μέχρι σήμερα στη διδακτική πρακτική αλλά ως ίχνος της μαθησιακής του πορείας. Ενθαρρύνεται η ανάληψη πρωτοβουλιών από τον ίδιο το μαθητή σχετικά με τη διαχείριση της μαθησιακής διαδικασίας και μόνιμος στόχος του δασκάλου πρέπει να είναι να καταστήσει το μαθητή υπεύθυνο για το λόγο που παράγει, ώστε να τον αξιολογεί και να τον διορθώνει μόνος του, κάνοντας τον όσο μπορεί αποτελεσματικότερο για το σκοπό για τον οποίο τον παρήγαγε. Τονίζεται επίσης ότι ο δάσκαλος εκτός από την ευθύνη της διαχείρισης του χρόνου, η οποία οφείλει να είναι ιδιαίτερα ελαστική, έχει και τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει το διδακτικό υλικό ως ένα δείγμα εργασίας που μπορεί να χειριστεί ανάλογα με το επίπεδο και τις δυνατότητες της τάξης. Μπορεί, π.χ., να αντικαταστήσει κάποια από τα κείμενα με άλλα καταλληλότερα για το συγκεκριμένο μαθητικό κοινό ή 3

4 πιο επίκαιρα, να αφαιρέσει, να προσθέσει ή να τροποποιήσει δραστηριότητες, με τον όρο να τηρηθεί η βασική ιδέα. Οργάνωση μαθήματος - Μεθοδολογία διδασκαλίας Στην αρχή κάθε ενότητας (Ε τάξη) ή κάθε βασικού κειμένου προς επεξεργασία (Στ τάξη) δίνονται προοργανωτές μέσω των οποίων δάσκαλος και μαθητής αποκτούν σαφή αντίληψη των αντίστοιχων στόχων, π.χ. Με τι θα ασχοληθούμε: Πώς περιγράφουμε ένα κτίσμα Ποιος είναι ο ρόλος του επιθέτου σε ένα περιγραφικό κείμενο Ποιες λέξεις ή φράσεις δηλώνουν τόπο (Γλώσσα Στ δημοτικού, α τεύχος, σ. 24, ενότητα 2 Κατοικία) Ακολουθούν τα βασικά προς επεξεργασία κείμενα τα οποία είναι όχι μόνο λογοτεχνικά αλλά και κείμενα από τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο (άρθρα, διαφημίσεις κτλ.), συμπεριλαμβανομένων και διαφόρων χρηστικών κείμενων (ενημερωτικά έντυπα, οδηγίες κτλ.), τα οποία έχει γίνει προσπάθεια να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αυθεντική μορφή τους και μέσω των οποίων αντιπροσωπεύονται όλα τα κύρια κειμενικά είδη. Στη συνέχεια δίνονται διαφόρων ειδών ασκήσεις και δραστηριότητες (ασκήσεις επεξεργασίας του εκάστοτε κειμένου -νοηματική επεξεργασία περιεχομένου και επεξεργασία δομής του συγκεκριμένου κειμενικού είδους στο οποίο ανήκει το προς επεξεργασία κείμενο-, ασκήσεις παραγωγής προφορικού λόγου, ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου, ασκήσεις γραμματικής, διαθεματικές δραστηριότητες και ασκήσεις λεξιλογίου και ορθογραφίας (με παιγνιώδη μορφή). Τελικός στόχος των δραστηριοτήτων που προτείνονται είναι η ανάδειξη της ιδιαίτερης οργάνωσης κάθε κειμενικού είδους (υπερδομή), η λειτουργία των γλωσσικών στοιχείων και ο τρόπος με τον οποίο αυτά δομούν τη συνοχή και το ύφος στο συγκεκριμένο κάθε φορά είδος κειμένου (π.χ. αφηγηματικό, περιγραφικό, επιχειρηματολογικό, καθοδηγητικό). Παρακάτω δίνεται ένα παράδειγμα επεξεργασίας με στόχο τη συνειδητοποίηση της κειμενικής δομής μιας περιγραφής (κτίσματος), που αποτελεί τύπο άσκησης μάλλον ανύπαρκτο στα προηγούμενα βιβλία: 1. Προσπαθήστε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις, βρίσκοντας μέσα στο κείμενο τις πληροφορίες που χρειάζεστε: α. Τι περιγράφει ο συγγραφέας; Ποιος κατοικούσε στο σπίτι; β. Πού βρίσκεται αυτό που περιγράφει; Σε ποιο χώρο ακριβώς βρίσκεται; γ. Έχουμε πληροφορίες για το πώς ήταν το σπίτι απ έξω; δ. Πώς είναι το σπίτι από μέσα; ε. Ποια στοιχεία δείχνουν πώς ήταν η ζωή μέσα σ αυτό; στ. Ποιες είναι οι σκέψεις και τα σχόλια του συγγραφέα; (Γλώσσα Στ δημοτικού, α τεύχος, σ. 25, ενότητα 2 Κατοικία) Όσον αφορά τις ασκήσεις εκείνες που αναφέρονται στη λειτουργία των γραμματικών και συντακτικών φαινομένων, μπορεί να υποστηριχθεί ότι οδηγούν το μαθητή σε επιλογές που μπορούν να τον βοηθήσουν στη συνειδητοποίηση της σχέσης μεταξύ της πρόθεσης του συντάκτη ενός κειμένου και των γλωσσικών μέσων που απαιτούνται για να υπάρξει ανάλογο με την πρόθεση αποτέλεσμα. Σύμφωνα με την αντίληψη που υιοθετούν τα καινούρια βιβλία, γίνεται προσπάθεια τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα να εξετάζονται στο συγκεκριμένο περιβάλλον των κειμενικών 4

5 ειδών στα οποία λειτουργούν (λειτουργική-κειμενική προσέγγιση, η γραμματική του κειμένου σύμφωνα με το Α.Π.). Όσον αφορά π.χ. στα περιγραφικά κείμενα, όταν αυτά δομούνται γύρω από τον άξονα της συσχέτισης των περιγραφόμενων στοιχείων στο χώρο, όπως στην προκειμένη περίπτωση (περιγραφή κτίσματος), τα φαινόμενα που μπορούν να εξεταστούν είναι τα τοπικά επιρρήματα και γενικότερα οι τοπικοί προσδιορισμοί, τα επίθετα και οι επιθετικοί προσδιορισμοί που κάνουν πιο ζωντανές τις περιγραφόμενες εικόνες, η παρατακτική σύνταξη και ο άχρονος ενεστώτας που κυριαρχούν συνήθως στην περιγραφή. Παρακάτω δίνεται ένα παράδειγμα για το πώς επιχειρείται η προσέγγιση της λειτουργίας του άχρονου ενεστώτα, του επιθέτου και των τοπικών προσδιορισμών στη συγκεκριμένη περιγραφή κτίσματος, όπως προαναγγέλθηκε από τους προοργανωτές: 2. α. Ο συγγραφέας προτιμάει τον ενεστώτα στην περιγραφή του, ενώ όταν αφηγείται στιγμές από τη ζωή του ποιητή χρησιμοποιεί παρελθοντικούς χρόνους και κυρίως παρατατικό. Γιατί νομίζετε ότι συμβαίνει αυτό; β. Στο κείμενο συναντάμε πολλά επίθετα που μας δίνουν περισσότερες πληροφορίες για τα πράγματα που περιγράφονται και κάνουν την περιγραφή πιο ζωντανή, σαφή, ακριβή και παραστατική. μας μεταφέρουν ένα σχόλιο που θέλει να κάνει ο συγγραφέας για ό,τι βλέπει και περιγράφει. Τα επίθετα μας δείχνουν δηλαδή την οπτική γωνία, την προσωπική ματιά του συγγραφέα, το πώς βλέπει αυτός τα πράγματα που περιγράφει. Μπορείτε να βρείτε μερικά επίθετα στο κείμενο που απλώς περιγράφουν και μερικά που ταυτόχρονα σχολιάζουν; γ. Τα επίθετα περιγράφουν με σύντομο τρόπο ένα χαρακτηριστικό των ουσιαστικών που συνοδεύουν. Δείτε πώς θα περιγράφαμε χρησιμοποιώντας στη θέση των επιθέτων περισσότερες λέξεις: Στο δωμάτιο υπάρχει ένα τραπεζάκι από ακατέργαστο ξύλο (από ξύλο που δεν το έχουν κατεργαστεί), μια καρέκλα ψάθινη (από ψάθα) κι ένα σιδερένιο τρίποδο (από σίδερο). δ. Κάντε το αντίστροφο στο κείμενο που ακολουθεί: Για πολλά χρόνια το σπίτι εκείνο, το σπίτι-φάντασμα των παιδικών μου χρόνων, δεν κατοικούνταν. Δεν έχανα όμως ευκαιρία να το επισκέπτομαι, με κάποιο φόβο κάθε φορά, που δεν μπορούσα να εξηγήσω. Το σπίτι είχε δυο ορόφους και μια παλιά αυλή στρωμένη με πλάκες. Οι τοίχοι ήταν μεγάλου πάχους και ύψους. Ήταν από πέτρα. Τα παράθυρά του ήταν φραγμένα με κάγκελα και τα παντζούρια είχαν σχεδόν σαπίσει. Σπρώχνοντας τη βαριά από ξύλο πόρτα του, αντίκριζα μια εικόνα που με γοήτευε: Οι τοίχοι ήταν γεμάτοι με διακοσμήσεις, το ταβάνι όλο στολίδια και, αυτό που με εντυπωσίαζε περισσότερο, τα τζάμια στα παράθυρα είχαν πολλά χρώματα. Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε τα υπογραμμισμένα επίθετα του κειμένου με φράσεις που να περιγράφουν τα ουσιαστικά που συνοδεύουν. ε. Σε ένα κείμενο που περιγράφει ένα κτίσμα μέσα στο χώρο υπάρχουν πολλές λέξεις, μόνες τους ή μαζί με άλλες, που φανερώνουν τόπο. Τέτοιες μπορεί να είναι, για παράδειγμα, επιρρήματα (γύρω, πάνω, έξω) ή φράσεις με προθέσεις (π.χ. από την αυλή, σε μια γωνιά). Χωριστείτε σε τέσσερις ομάδες και βρείτε τέτοιες λέξεις μέσα στο κείμενο. Κερδίζει βέβαια η ομάδα που θα βρει τις περισσότερες. (Γλώσσα Στ δημοτικού, α τεύχος, σ. 26, ενότητα 2 Κατοικία) Αξίζει να επισημανθεί το γεγονός ότι η επεξεργασία των παραπάνω φαινομένων δε γίνεται σε αποσπασματικές φράσεις με μηχανιστικό τρόπο, όπως στα προηγούμενα βιβλία, αλλά σε αποσπάσματα κειμένου που, σύμφωνα με θεμελιώδεις κειμενικές αναλύσεις, αποτελεί τη μικρότερη γλωσσική και επικοινωνιακή μονάδα ολοκληρωμένου νοήματος. 5

6 Σχετικά με την παραγωγή γραπτού λόγου των μαθητών, οι οδηγίες (ΥΠΕΠΘ. ΠΙ, 2006, Βιβλίο Δασκάλου Ε : 19-24, Βιβλίο Δασκάλου Στ : 21-26) τονίζουν ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια μακρά και απαιτητική διαδικασία, που συμπεριλαμβάνει τρία αλληλοεπικαλυπτόμενα στάδια: σχεδιασμό, παραγωγή μιας πρώτης εκδοχής και επεξεργασία του παραγόμενου κειμένου από τον ίδιο το μαθητή με τη μορφή μιας καθοδηγούμενης αυτοαξιολόγησης, με στόχο τη δημιουργία του τελικού βελτιωμένου κειμένου. Η επίτευξη των παραπάνω επιχειρείται στα βιβλία με συστηματική καθοδήγηση σε διάφορες μορφές: ερωτήσεις που διαγράφουν τα βασικά σημεία δομής ενός συγκεκριμένου είδους λόγου (αφηγηματικού, περιγραφικού κτλ.), σαφή αναφορά στοιχείων που ο μαθητής θα πρέπει να προβλέπει κατά το σχεδιασμό να εμπεριέχονται στο γραπτό του κάθε φορά, κείμενα ημιτελή για συμπλήρωση, πίνακες αυτοαξιολόγησης, επαναληπτικοί πίνακες κτλ. Για τα παραπάνω δίνονται κάποια παραδείγματα με αφορμή μια διδασκαλία περιγραφής προσώπου: παράδειγμα διδασκαλίας με στόχο τη συνειδητοποίηση της βασικής δομής του συγκεκριμένου κειμενικού είδους (περιγραφή προσώπου) κατά την επεξεργασία του αρχικού κειμένου: 3. Στο κείμενο η συγγραφέας περιγράφει τη μητέρα της. Βάλτε τους τίτλους των παραγράφων στη σωστή σειρά.... Εξωτερική περιγραφή... Χειροτεχνήματα με υλικά της θάλασσας... Η αγάπη για τα λουλούδια... Οι ώρες μου με τη μητέρα... Πρόλογος - γενικός χαρακτηρισμός Βλέπουμε λοιπόν ότι στην περιγραφή ενός ανθρώπου ακολουθούμε συνήθως μια συγκεκριμένη πορεία. Να ποια είναι τα βασικά της μέρη: δίνουμε ένα γενικό χαρακτηρισμό του προσώπου και μιλάμε για τη σχέση μας μαζί του περιγράφουμε την εξωτερική του εμφάνιση πρώτα τη γενική εντύπωση που δίνει μετά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του περιγράφουμε το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του μιλώντας για τα προτερήματα και τα ελαττώματά του αναφέροντας χαρακτηριστικά επεισόδια κλείνουμε με μια γενική κρίση για το πρόσωπο που περιγράψαμε σε όλη τη διάρκεια της περιγραφής μπορούμε να αναφέρουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας. (Γλώσσα Στ δημοτικού, β τεύχος, σ. 86, ενότητα 11 Συγγενικές σχέσεις) Τονίζεται στις οδηγίες (ΥΠΕΠΘ. ΠΙ, 2006, Βιβλίο Δασκάλου Ε : 23, Βιβλίο Δασκάλου Στ : 26) ότι θα πρέπει η όλη διαδικασία της διδασκαλίας παραγωγής γραπτού λόγου να ξεκινάει από την επεξεργασία του αρχικού κειμένου και τη διδασκαλία της δομής του είδους στο οποίο ανήκει και στη συνέχεια θα πρέπει να ακολουθεί η συστηματική καθοδήγηση του δασκάλου, καθ όλη τη διάρκεια της διόρθωσης από το μαθητή του κειμένου που ο ίδιος παρήγαγε. Η καθοδήγηση δεν αφορά μόνο θέματα δομής του κειμένου αλλά και θέματα κειμενικής συνοχής, γραμματικούς στόχους ή άλλους που τίθενται κάθε φορά. Αυτό σημαίνει ότι στο παραπάνω παράδειγμα η διδασκαλία παραγωγής γραπτού λόγου ξεκινάει ήδη από την επεξεργασία του κειμένου, εφόσον στην ερώτηση και την παρατήρηση που παρατίθενται διαγράφονται τα σημαντικότερα στοιχεία της βασικής 6

7 δομής και οργάνωσης ενός κειμένου που περιγράφει ένα πρόσωπο. Αυτά θα χρησιμεύσουν για την ανάπτυξη κριτηρίων ποιότητας λόγου, τι δηλαδή θεωρείται επιτυχημένη και αποτελεσματική περιγραφή και θα αποτελέσουν το σημείο αναφοράς για την παραγωγή από το μαθητή του αντίστοιχου είδους κειμένου. παράδειγμα αναφοράς στοιχείων που ο μαθητής θα πρέπει να προβλέπει κατά το σχεδιασμό να εμπεριέχονται στο γραπτό του, σε εκφώνηση άσκησης παραγωγής γραπτού λόγου: 6. Ένας νέος συμμαθητής ή μια νέα συμμαθήτριά σας σας έχει καλέσει να περάσετε μαζί λίγες μέρες από τις καλοκαιρινές διακοπές στο εξοχικό σπίτι του/της. Για να πείσετε τους γονείς σας, χρειάζεται να περιγράψετε το φίλο ή τη φίλη σας, τονίζοντας ιδιαίτερα τα προτερήματα του χαρακτήρα του/της. Μπορείτε ακόμα να αναφέρετε χαρακτηριστικά περιστατικά που φανερώνουν την ξεχωριστή σχέση που σας ενώνει. Στην περιγραφή θα σας βοηθήσουν οι παρακάτω ιδέες (μπορείτε να κρατήσετε σημειώσεις στα συννεφάκια). Όνομα και ηλικία... Πού μένει; Πόσο συχνά τον/ την βλέπω; Ο φίλος μου / η φίλη μου Εξωτερική εμφάνιση Γενική εντύπωση... Πρόσωπο (μάτια, χείλη, μύτη, μέτωπο, μαλλιά) Σώμα... Τι αισθάνομαι γι αυτόν / αυτήν; Πώς περνάμε μαζί, τι κάνουμε Συμπεριφορά, χαρακτήρας (γενικός χαρακτηρισμός)... Προτερήματα,ελαττώματα (Γλώσσα Στ δημοτικού, β τεύχος, σ. 88, ενότητα 11 Συγγενικές σχέσεις) Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι στις εκφωνήσεις των ασκήσεων για την παραγωγή γραπτού λόγου καθορίζεται, όπως φαίνεται από το παράδειγμα, το 7

8 επικοινωνιακό πλαίσιο (π.χ. αποδέκτης, σκοπός) και φυσικά το είδος του κειμένου που ζητείται να παραχθεί, κάτι που αποτελεί βασική αρχή της διδακτικής σήμερα και που δεν παρουσιαζόταν στα προηγούμενα βιβλία Παρακάτω παρατίθενται οι πίνακες αυτοαξιολόγησης που δίνονται και τους οποίους χρησιμοποιεί ο μαθητής μετά την παραγωγή της πρώτης εκδοχής του κειμένου του (ως ελάχιστος χρόνος ορίζονται τα 20 λεπτά), με σκοπό τη βελτίωσή του και την παραγωγή της τελικής του μορφής. Για την πρώτη ερώτηση του πίνακα που ακολουθεί γίνεται χρήση, εκτός της εκφώνησης της άσκησης, και του επόμενου επαναληπτικού πίνακα που διαγράφει τα βασικά κειμενικά χαρακτηριστικά της περιγραφής προσώπου, δηλαδή τα βασικά στοιχεία δομής και τα κατάλληλα γλωσσικά μέσα (λειτουργικήκειμενική γραμματική) για την παραγωγή του συγκεκριμένου είδους κειμένου. Διορθώνω το γραπτό μου Κάθε φορά που γράφω ένα κείμενο το ξαναδιαβάζω. Προσέχω όλα τα παρακάτω και διορθώνω όσα χρειάζονται. (Μπορεί να χρειαστεί να ξαναγράψω κάποια μέρη του κειμένου μου.) 1. Ποιος ήταν ο σκοπός μου; Τον πέτυχα; (Συμβουλευτείτε τα σημεία που προτείνονται για ανάπτυξη στην εκφώνηση της εργασίας παραγωγής γραπτού λόγου κάθε φορά και τους επαναληπτικούς πίνακες στο τέλος της κάθε ενότητας.) 2. Οργάνωσα το γραπτό μου σε παραγράφους; 3. Πώς είναι η ορθογραφία; Χρησιμοποίησα το λεξικό μου; 4. Χρησιμοποίησα σωστά τις τελείες και τα κόμματα; 5. Χρησιμοποίησα πολλές διαφορετικές λέξεις ή έχω επαναλάβει συχνά τις ίδιες λέξεις; 6. Τι μου άρεσε περισσότερο απ όσα έγραψα; 7. Τι θα μπορούσα να έχω γράψει καλύτερα; Πώς μπορώ να το γράψω τώρα; 8. Τι θα μπορούσα να γράψω ακόμα; Τι θα μπορούσα να αφαιρέσω; 9. Θα καταλάβουν το κείμενο οι συμμαθητές μου; 10. Ποια σημεία θα τους αρέσουν περισσότερο και ποια λιγότερο; 11. Πώς είναι η εμφάνιση του γραπτού μου; Είναι καθαρό και καλογραμμένο; Μπορεί να το διαβάσει κανείς εύκολα; (Γλώσσα Ε και Στ δημοτικού. Ο πίνακας παρατίθεται στο τέλος της πρώτης ενότητας κάθε τεύχους, προκειμένου να χρησιμοποιείται κάθε φορά που παράγεται γραπτός λόγος) Επαναληπτικοί πίνακες της ενότητας για να διορθώσω το γραπτό μου (κοίταξε πρώτα στη σελίδα 30 τον πίνακα: Διορθώνω το γραπτό μου) Σημειώνω στη δεξιά στήλη του πίνακα ένα + για όσα νομίζω ότι έχω γράψει και ένα -- για όσα δεν έχω γράψει. Στη συνέχεια συμπληρώνω όλα όσα λείπουν για να είναι το γραπτό μου πλήρες. Πώς περιγράφουμε έναν άνθρωπο Γράφουμε: Ποιο είναι το όνομά του και η ηλικία του Με τι ασχολείται Ποια είναι η σχέση μας μαζί του Πώς μοιάζει (η εξωτερική εμφάνιση) ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Πώς είναι ο χαρακτήρας του, οι συνήθειές του Τι κάνουμε μαζί Περιστατικά σχετικά με αυτόν ή αυτήν Συναισθήματα και σκέψεις για το πρόσωπο αυτό Χρησιμοποιούμε: 8

9 Ενεστώτα (συνήθως) ρημάτων Επίθετα και επιθετικούς προσδιορισμούς (Γλώσσα Στ δημοτικού, β τεύχος, σ. 97, ενότητα 11 Συγγενικές σχέσεις) Μετά από την παραπάνω διαδικασία, δίνεται η δυνατότητα ανταλλαγής γραπτών μεταξύ των μαθητών και σχετικής συζήτησης μέσα στην τάξη, έτσι ώστε μέσω αυτής της μορφής ετεροαξιολόγησης ή συλλογικής αξιολόγησης να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές λάθη και ελλείψεις που είναι δυνατόν να γίνουν κατά την παραγωγή ενός κειμένου. Για όλη τη διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου και αξιολόγησής του απαιτούνται περίπου 2 διδακτικές ώρες. Πρέπει να τονιστεί ότι στα καινούρια διδακτικά εγχειρίδια διδασκαλίας της Νεοελληνικής Γλώσσας για το δημοτικό ο γραπτός λόγος αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο για συστηματική διδασκαλία. Αντίθετα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών στην Ελλάδα για την ποιότητα της διδασκαλίας του γραπτού λόγου (Fterniati & Spinthourakis, 2004 Φτερνιάτη, 2000, 2001 Κωστούλη, 1997 Παπούλια-Τζελέπη, 2000 Papoulia-Tzelepi and Spinthourakis, 2000), φαίνεται ότι κυριαρχούσε -μέχρι πριν την εφαρμογή του νέου Αναλυτικού Προγράμματος και του νέου εκπαιδευτικού υλικού- στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση μια αντίληψη για την παραγωγή του γραπτού λόγου των μαθητών ως ελεύθερης έκφρασης απόψεων, της οποίας η ποιότητα δεν εξαρτάται από τα κατάλληλα προγράμματα και διδακτικά υλικά, και την κατάλληλη διδασκαλία και πρακτική, αλλά από κάποιο «χάρισμα» που οι μαθητές κατέχουν ή όχι. Ο γραπτός λόγος δε θεωρούνταν καν θέμα για διδασκαλία. Περιστασιακά μόνο δίνονταν κάποιες οδηγίες, όμοιες για όλα τα είδη κειμένου, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι κάθε είδος κειμένου απαιτεί μια ιδιαίτερη οργάνωση και διαφορετικές στρατηγικές. Όπως υποστηρίζεται, αγνοούνταν εντελώς η παραγωγή γραπτού λόγου ως δυναμική γνωστική διαδικασία (writing as a process) που συμπεριλαμβάνει επεξεργασία διάφορων εκδοχών του κειμένου πριν από το στάδιο της τελικής παραγωγής μέσα σε συνθήκες αλληλεπίδρασης, λαμβάνοντας υπόψη τους επικοινωνιακούς σκοπούς και τους αποδέκτες στους οποίους απευθύνεται. Σύμφωνα με τις παραπάνω έρευνες, οι πρακτικές για το γραπτό λόγο περιορίζονταν στην απλή νοηματική ανάλυση του αρχικού κειμένου -συνήθως αφηγηματικού και συχνά κατασκευασμένου (μη αυθεντικού)- και στην παραγωγή γραπτού λόγου βάσει ενός θέματος στο μέγιστο διάστημα των δεκαπέντε λεπτών χωρίς προσχεδιασμό ή μετέπειτα επεξεργασία. Η αξιολόγηση περιοριζόταν στη συζήτηση λαθών που αφορούσαν τη γραμματικότητα του γραπτού, ενώ το περιεχόμενο και η οργάνωσή του καταλάμβανε ένα πολύ μικρό μέρος της. Άρα δε γινόταν ανατροφοδότηση, με την έννοια της ουσιαστικής καθοδήγησης του μαθητή από τον εκπαιδευτικό στη συνειδητοποίηση τυχόν αδυναμιών του και στην προσπάθεια ανεύρεσης λύσεων, αλλά μόνο διόρθωση τυπικών σφαλμάτων. Εικάζεται ότι η ανεπαρκής αυτή τακτική οφειλόταν στον ορισμό του αποτελεσματικού κειμένου που το ελληνικό σχολείο προωθούσε. Οι διδάσκοντες εμφανίζονταν στις προαναφερθείσες έρευνες να θεωρούν «καλό» κείμενο αυτό που περιέχει ολοκληρωμένες προτάσεις, σαφήνεια έκφρασης και σύνθετη γλωσσική μορφή μέσω της χρήσης μετοχών και δευτερευουσών προτάσεων. Και όπως είναι επόμενο, η επισήμανση μορφοσυντακτικών σφαλμάτων δεν αφορούσε τη λειτουργία τους και την καταλληλότητα της χρήσης τους στο επίπεδο του κειμένου αλλά μόνο σε τοπικό επίπεδο, ως τυχαία επιλεγμένη σύνθεση λέξεων και φράσεων. Άλλωστε, η εξάσκηση των μαθητών στις συντακτικές δομές περιοριζόταν στο επίπεδο ασκήσεων απομονωμένων από το περιβάλλον της γλωσσικής επικοινωνίας. 9

10 Αυτή η πρακτική στηριζόταν στην επιστημονικά μη τεκμηριωμένη θέση ότι η παραγωγή κειμένου συνιστά απλώς το αποτέλεσμα παράθεσης γραμματικών και σημασιολογικά αποδεκτών προτάσεων, ενώ είναι εδώ και χρόνια κοινά αποδεκτή η θέση ότι κάθε προσπάθεια αξιολόγησης κειμένων είναι δυνατόν να αποβεί αποτελεσματικότερη όταν στηρίζεται στη γνώση του τρόπου με τον οποίο συγκεκριμένοι επικοινωνιακοί σκοποί είναι δυνατόν να πραγματωθούν μέσα από την κατάλληλη χρήση γλωσσικών στοιχείων. Ο εκπαιδευτικός άλλωστε εμφανιζόταν μόνο ως κριτής του γραπτού προϊόντος των μαθητών και όχι ως συνεργάτης και βοηθός, ο ρόλος του ήταν κυρίαρχος (όπως και εκείνος των εγχειριδίων) και αγνοούνταν μορφές και διαδικασίες αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών, καθώς και των μαθητών μεταξύ τους, όπως δραστηριότητες που να απαιτούν συνεργασία και ομαδική εργασία. Τέλος, οι σύγχρονες αντιλήψεις στη διδακτική της γλώσσας προτείνουν η διδασκαλία του γραπτού λόγου να γίνεται μέσα από δραστηριότητες αλληλεπίδρασης (μαθητών και εκπαιδευτικού και των μαθητών μεταξύ τους) με πρακτικές που προωθούν τη συνειδητοποίηση των κειμενικών ιδιαιτεροτήτων μέσα σε διαφορετικές κοινωνικοπολιτισμικές κοινότητες. Ειδικότερα, στα βιβλία του δασκάλου γίνεται συχνά λόγος για τα παιδιά που δεν είναι φυσικοί ομιλητές της ελληνικής και δίνεται η δυνατότητα από το διδακτικό υλικό να εισάγονται στις απαιτητικές γλωσσικές διαδικασίες με βάση αυθεντικά κείμενα που το ύφος τους συχνά θυμίζει το λόγο σε καθημερινές και περισσότερο οικείες συνθήκες επικοινωνίας, συμμετέχοντας σε διάφορες αλληλεπιδραστικές δραστηριότητες, όπου καλούνται να παίξουν ποικίλους ρόλους. Η συγκεκριμένη πρακτική, όπως και άλλες διαδικασίες που προβλέπονται (ΥΠΕΠΘ. ΠΙ, 2006, Βιβλίο Δασκάλου Ε : 10-11, Βιβλίο Δασκάλου Στ : 12), αποτελούν κίνητρο για την αποτελεσματικότερη ένταξή τους στη μαθησιακή διαδικασία. Συμπέρασμα Οι μελέτες που αφορούσαν τη διδασκαλία της γλώσσας διεθνώς συνέβαλαν στη συνειδητοποίηση, από την πολιτεία και τους εκπαιδευτικούς, της ανάγκης για την υιοθέτηση ενός νέου, κειμενικά-επικοινωνιακά προσανατολισμένου, τρόπου διδασκαλίας του γραπτού λόγου που παράγεται στο δημοτικό σχολείο. Οι θέσεις αυτές υποδείκνυαν την εφαρμογή κατάλληλων επικοινωνιακών-κειμενοκεντρικών προσεγγίσεων που να διαμορφώνουν και να προσδιορίζουν ένα ευέλικτο πλαίσιο επικοινωνιακών αρχών και θέσεων. Ο συγκεκριμένος προβληματισμός είχε ήδη διατυπωθεί εδώ και αρκετά χρόνια στον ελληνικό χώρο και οι συγκεκριμένοι τρόποι ανάλυσης της γλώσσας γίνονταν όλο και περισσότερο γνωστοί. Το ισχύον άλλωστε Αναλυτικό Πρόγραμμα για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση θεωρείται ότι διαπνέεται σε μεγάλο βαθμό από τις παραπάνω αρχές. Όπως διαφάνηκε από την παρουσίαση των χαρακτηριστικών των νέων βιβλίων για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας του δημοτικού σχολείου και από την ανάλυση των σημαντικότερων μεθοδολογικών πρακτικών τους με αφορμή το παράδειγμα των μεγάλων τάξεων (Ε και Στ ), οι κύριες επιλογές φαίνεται να ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με τις αρχές της σύγχρονης διδακτικής του γλωσσικού μαθήματος και να υιοθετούν καινούριες προσεγγίσεις. Η πρακτική που εφαρμόζεται φαίνεται ότι έχει ενσωματώσει την αντίληψη (και συνακόλουθα έχει υιοθετήσει τρόπους) για μια επικοινωνιακή-κειμενοκεντρική διδασκαλία της γλώσσας. 10

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ α. Ελληνόγλωσση Αδαλόγλου, Κ. (2007). Η γραπτή έκφραση των μαθητών. Αθήνα: Κέδρος Adam, J.-M. (1999). Tα κείμενα: Tύποι και πρότυπα (Μτφρ. Παρίσης, Γ.). Aθήνα: Πατάκη Αλβανούδη, Ζ., Γρόσδος, Σ., Καλέτος, Γ., Ντάγιου, Ε. και Χαραλαμπόπουλος Α. (επιμ.) (2000). Γλωσσικές δραστηριότητες για το δημοτικό σχολείο. Θεσ/νικη: εκδ. Κώδικας. Αρχάκης, Α. (2005). Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων. Αθήνα: Πατάκη Baynham, M. (2002). Πρακτικές γραμματισμού, μτφρ. Μ. Αραποπούλου, επιμ. Ε. Καραντζόλα. Αθήνα: Μεταίχμιο (Literacy Practices: Investigating Literacy in Social Contexts. London: Longman, 1995). Γεωργακοπούλου, A. και Γούτσος, Δ. (1999). Kείμενο και Eπικοινωνία. Aθήνα: Eλληνικά Γράμματα. Γλώσσα. (2002). Αφιέρωμα στο Πρόγραμμα Σπουδών Γλώσσας του Δημοτικού. Γλώσσα 54 Ιορδανίδου, Α. και Φτερνιάτη, Α. (2000). Επικοινωνιακές διδακτικές προτάσεις για το γλωσσικό μάθημα στο δημοτικό σχολείο. Αθήνα: Πατάκη. Κωστούλη, Τ. (1997). Kοινωνικό περιβάλλον, κειμενικές δεξιότητες και σχολική επίδοση. Γλώσσα, 41, Mατσαγγούρας, H. (2001). Kειμενοκεντρική Προσέγγιση του Γραπτού Λόγου. Aθήνα: Γρηγόρης. Mατσαγγούρας, H. (2007). Σχολικός εγγραμματισμός. Αθήνα: Γρηγόρη Mήτσης, N. (1996). Διδακτική του γλωσσικού μαθήματος Aπό τη γλωσσική θεωρία στη διδακτική πράξη. Aθήνα: Gutenberg. Mήτσης, N. (2004). Η διδασκαλία της γλώσσας υπό το πρίσμα της επικοινωνιακής προσέγγισης. Αθήνα: Gutenberg. Μπασλής, Γ. (2006). Εισαγωγή στη διδασκαλία της γλώσσας. Αθήνα: Νεφέλη Παπαρίζος, X. (1993). H μητρική γλώσσα στο σχολείο. Aθήνα: Γρηγόρη. Παπούλια-Tζελέπη, Π. (2000). Γράφοντας στο σχολείο και στο σπίτι. Στο Γεωργίου, Σ., Κυριακίδης, Λ. και Χρίστου, Κ, (Επιμ.). Σύγχρονη έρευνα στις επιστήμες της αγωγής, (σσ ). Λευκωσία: Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πολίτης, Π. (2001). «Γένη και είδη λόγου». Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιμ,), Λόγος και κείμενο. Δράση 1 του Ηλεκτρονικού Κόμβου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας (ΥΠΕΠΘ), Θεσσαλονίκη. Τοκατλίδου, Β. (2003). Γλώσσα, επικοινωνία και γλωσσική εκπαίδευση. Αθήνα: Πατάκης. ΥΠΕΠΘ. ΠΙ. ΦΕΚ, τεύχος Β, αρ. φύλλου 303/ , τόμος Α. Πρόγραμμα Σπουδών της Ελληνικής Γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο. ΥΠΕΠΘ. ΠΙ. (2006). Γλώσσα Ε Δημοτικού. Της γλώσσας ρόδι και ροδάνι. 3 τεύχη. Αθήνα: ΟΕΒΔ. ΥΠΕΠΘ. ΠΙ. (2006). Γλώσσα Στ Δημοτικού. Λέξεις Φράσεις Κείμενα.3 τεύχη Αθήνα: ΟΕΒΔ. ΥΠΕΠΘ. ΠΙ. (2006). Γλώσσα Ε Δημοτικού. Της γλώσσας ρόδι και ροδάνι. Βιβλίο δασκάλου. Αθήνα: ΟΕΒΔ. ΥΠΕΠΘ. ΠΙ. (2006). Γλώσσα Στ Δημοτικού. Λέξεις Φράσεις Κείμενα. Βιβλίο δασκάλου. Αθήνα: ΟΕΒΔ. Φτερνιάτη, A. (2000). H επικοινωνιακή δεξιότητα στο γραπτό λόγο μαθητών του δημοτικού σχολείου στο μάθημα της γλώσσας. Στο Γεωργίου, Σ., Κυριακίδης, Λ. και Χρίστου, Κ. 11

12 (επιμ.). Σύγχρονη έρευνα στις επιστήμες της αγωγής. (σσ ). Κύπρος: Πανεπιστήμιο Kύπρου. Φτερνιάτη, Α. (2001). Αποτελέσματα Προγράμματος «Διδασκαλία της Επικοινωνιακής Χρήσης της Γλώσσας». Στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Επιθεώρηση επιστημονικών και εκπαιδευτικών θεμάτων 4 (σ.σ ). Αθήνα: Εκδ. Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Xαραλαμπόπουλος, A. και Xατζησαββίδης, Σ. (1997). H διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Θεσσαλονίκη: εκδ. Kώδικας. Χαραλαμπόπουλος, Α. και Κωστούλη, Τρ. (2000). Διδασκαλία λειτουργικής χρήσης της γλώσσας. Γλωσσικές δραστηριότητες για το Δημοτικό Σχολείο. Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Χοντολίδου, Ε. (2004). Η επανατροφοδότηση των μαθητών στα γραπτά τους κείμενα. Κλειδιά και Αντικλείδια. Αθήνα: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων / Πρόγραμμα: Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων (βλ. επίσης antikleidia.net). β. Ξενόγλωσση Bereiter, C. & Scardamalia, M. (1987). The psychology of written composition. Hillsdale, N.J.: Erlbaum. Berns, M. (1990). Contexts of Competence: Social and Cultural considerations in Communicative language teaching. New York: Plenum Press. Brown, H. D. (2001). Teaching by Principles. An Interactive Approach to Language Pedagogy. London: Longman. Celce-Murcia. M. & Olshtain, E. (2000). Discourse and Context in Language Teaching. A Guide for Language Teachers. Cambridge: Cambridge University Press. Clark, R. & Ivanic, R. (1997). The Politics of Writing. London: Longman. Collins, J. & R.K. Blot (2003). Literacy and Literacies: Texts, power, and identity. Cambridge: Cambridge University Press. Cope, B. & Kalantzis, M. (1993). The Powers of Literacy: A Genre Approach to Teaching Writing. London: The Falmer Press. Flower, L. & Hayes, J. (1994). A cognitive process theory of writing. In Rudell, R.; Rudell, M.; Singer, H. (Eds). Theoritical Models and Processes of Reading (p.p ). Newark, D.E. International Reading Association. Fterniati, A. & Spinthourakis, J..A. (2004) «The L1 communicative-textual competence of Greek upper elementary school students». L1. Educational Studies in Language and Literature,4, Netherlands: Kluwer Academic Publishers. Fterniati, A. & Spinthourakis, J..A. (2006) «National curriculum reform and new elementary school language arts textbooks in Greece». The International Journal of Learning, 13, Goatly, A. (2000). Critical Reading and Writing: An Introductory Coursebook. London & New York: Routledge. Harmer, J. (2004). How to Teach Writing. Essex: Longman. Hayes, J. (2000). A new framework for understanding cognition and affect in writing. In Indrisano, R. and Squire, J. (Eds). Perspectives on writing. Newark, D.E.: International Reading Association. Hoey, Μ. (2001). Textual Interaction. An Introduction to Written Discourse Analysis. London & Νew Υork: Routledge Hyland, K. (2002). Teaching and Researching Writing. London: Longman. Kalantzis, Μ. & Cope, Β. (eds.) (2001) Transformations in Language and Learning. Australia: Common Ground. 12

13 Knapp, P. & Μ. Watkins (1994). Context - Text - Grammar: Teaching the Genres and Grammar of School Writing in Infants and Primary Classrooms. Australia: Text Productions. Kostouli, T. (ed.) (2005). Writing in Context(s). Textual Practices and Learning Processes in Sociocaltural Settings. New York: Springer-Studies in writing, v. 15 Kress, G. (1994). Learning to write. London: Routledge. Kress, G. (Ed.) (1998). Communication and Culture. Victoria: Deakin University Press. Kress, G., Jewitt, C., Ongborn, J. & Tsatsarelis, Ch. (2001). Multimodal teaching and learning. London and New York: Continuum. MacArthur, G.A., Harris, K. R. & Graham St. (1994). «Improving students planning processes through cognitive strategy instruction». In Butterfield, E.C. (Εd.). Advances in Cognition and Educational Practice, Vol. 2 (pp ). Greenwich: JAI. McCarthy, M. & Carter, R. (1994). Language as Discourse: Perspectives for Language Teaching. London: Longman. Milian Gubern, Μ. (1996). «Contexted Factors Enhancing Cognitive and Metacognitive Activity During the Process of Collaborative Writing». Στο: G. Rijlaarsdam et al (eds). Effective Teaching and Learning of Writing. Amsterdam University Press. Papoulia Tzelepi, P. & Spinthourakis, J. (2000). Greek teacher s personal theory on writing at the elementary level. Mediterranean Journal of Educational Studies, 5(1), Stern, Η. Η. (2001). Fundamental Concepts of Language Teaching. Oxford: Oxford Uniνersity Press. Widdowson, H. G. (1990). Aspects of Language Teaching. Oxford: Oxford University Press. 13

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια η γλωσσολογική έρευνα, µε τη διαµόρφωση νέων διεπιστηµονικών προσεγγίσεων, χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Εισαγωγή / σκοποί Έλενα Ιωαννίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική

Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική Άννα Ιορδανίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εισαγωγή Η υλοποίηση του Διαθεματικού Ενιαίου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project)

Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Πρακτικές Ασκήσεις Το Σχέδιο Εργασίας (project) Η βαθμολογία των πρακτικών ασκήσεων του 8ου εξαμήνου βασίζεται σε δύο παράγοντες: στις πρακτικές ασκήσεις (διδασκαλία στα σχολεία, σχέδια μαθήματος [πλάνα]

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Μαρία Ποιμενίδου Δρ. Νηπιαγωγός, Κοινωνιολόγος mpoimenidou@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Κειμενικό είδος Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό.

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract This paper

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Αξιολόγηση Μαθητή: Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές Χριστίνα Σταύρου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

«ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ 876 Πρακτικά Συνεδρίου - ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Σπαντιδάκης Γιάννης Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο όρος 'κειμενικά είδη' αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του γλωσσολογικού και παιδαγωγικού λεξιλογίου, ωστόσο παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ DEAFVOC ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Π 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή προφορικού λόγου

Παραγωγή προφορικού λόγου Παραγωγή προφορικού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 30 λεπτά παιδιά και ενήλικες Ενοικίαση διαμερίσματος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Xρήση της Ελληνικής Γλώσσας στον Ακαδημαϊκό Λόγο

Αποτελεσματική Xρήση της Ελληνικής Γλώσσας στον Ακαδημαϊκό Λόγο Αποτελεσματική Xρήση της Ελληνικής Γλώσσας στον Ακαδημαϊκό Λόγο Έλενα Κυριακίδη και Έλενα Ξενή Ταχύρρυθμα μαθήματα ΚΕΔΙΜΑ, Εαρινό Εξάμηνο 2013 Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2013 Αίθουσα Α009 15:00 19:00 1 Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥ- ΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙ- ΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΚ- ΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): Σκανταλιές (5 η Ενότητα, Β.Μ., τεύχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3.

Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Δομή του κεφαλαίου 1. Θεωρητικό υπόβαθρο και χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Προσέγγισης 2. Ορισμός της «Επικοινωνίας» 3. Ορισμός της «επικοινωνιακής ικανότητας» 4. Χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία.

Ερευνητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές. xcvbnmqwertyuiopaβsdfghjklzxcεr. στα πειραματικά σχολεία. qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmη qσwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvb nmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγι mλιqπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςjklzxcvλοπbnαmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmσγqwφertyuioσδφ pγρaηsόρωυdfghjργklαzxcvbnβφδ

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα Γκιούρογλου, Χ. & Οικονομίδης, Α.A.: Είδη ερωτήσεων σε προσαρμοστική δοκιμασία κατάταξης στην Αγγλική γλώσσα, 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ε.Τ.Π.Ε- Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Α. Τριλιανός Καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Αθανάσιος Α. Τριλιανός Καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Αθανάσιος Α. Τριλιανός Καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Αθανάσιος Α. Τριλιανός είναι Καθηγητής της Διδακτικής Μεθοδολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

125 Γενικό Μέρος Ενότητα 3.6.1 ιδάσκοντας µε τη βοήθεια επεξεργαστή κειµένου 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται «καλές πρακτικές» που µπορούν να εφαρµοστούν στη χρήση επεξεργαστή κειµένου για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος

ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος 2 Πριν ξεκινήσετε να χρησιμοποιείτε το TELL

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης Α. Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 1. Διαβάζουμε προσεκτικά ολόκληρο το κείμενο, για να κατανοήσουμε το περιεχόμενό του και να επισημάνουμε το θεματικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σκουντούφλης και η Γραφούλα: Ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού λογισμικού για την παραγωγή γραπτού λόγου σε μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες»

«Ο Σκουντούφλης και η Γραφούλα: Ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού λογισμικού για την παραγωγή γραπτού λόγου σε μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες» «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» «Ο Σκουντούφλης και η Γραφούλα: Ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού λογισμικού για την παραγωγή γραπτού λόγου σε μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες» Στυλιανή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ»

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Περιεχόμενα Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης γραπτών τεστ... 3 Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι... 5 Μέρος Α : Κατανόηση προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα