ΟΚΙΜΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΚΙΜΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ"

Transcript

1

2 ΟΚΙΜΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Αθήνα 2004 Γιώργος Ν. Φιλίππου Εργοθεραπευτής M.A., OTR Καθηγητής Εφαρµογών

3 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Εισαγωγή 3 Ορισµοί 4 Το σύστηµα της Dr. Bain 8 Παρέµβαση 10 Στόχοι ατόµου 10 Καθιστή θέση 11 Αξιολόγηση 13 ραστηριότητας 13 Περιβάλλοντος 13 Ατόµου 13 Επιλογή εξοπλισµού 31 Προσαρµογή εξοπλισµού 31 οκιµή 33 Εκπαίδευση 35 Εγκατάσταση συστήµατος 41 Επαναξιολόγηση 43 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής 46 Ηλεκτοκίνητο Αναπηρικό Αµαξίδιο 49 Σύστηµατα ελέγχου του περιβάλλοντος 51 Συµπληρωµατική εναλλακτική επικοινωνία 52 Γλωσσάρι όρων υποστηρικτικής τεχνολογίας 54 Βιβλιογραφία 57

4 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας (WHO, 1980), η διαταραχή (impairment) είναι κάποια απώλεια ή ανωµαλία ψυχολογικής, φυσιολογικής ή ανατοµικής δοµής. Η δυσλειτουργία (disability) προκύπτει όταν η διαταραχή οδηγεί σε έλλειψη ικανότητας εκτέλεσης µίας δραστηριότητας, µε τον τρόπο ή στο εύρος που θεωρείται φυσιολογικό για ένα ανθρώπινο ον. Η αναπηρία (handicap) προκύπτει όταν το άτοµο µε διαταραχή ή δυσλειτουργία δεν µπορεί να εκπληρώσει κάποιο ρόλο που είναι σηµαντικός για τον ίδιο. Σύµφωνα µε τον τελευταίο ορισµό, η αναπηρία δεν είναι χαρακτηριστικό του ατόµου, αλλά η περιγραφή της σχέσης του µε το περιβάλλον. Αυτή είναι µία από τις βασικές αρχές της υποστηρικτικής τεχονολογίας (Υ.Τ.), η οποία εστιάζει στη βελτίωση του λειτουργικού επιπέδου του ατόµου προσφέροντάς του π.χ. πρόσβαση σε υπολογιστικό περιβάλλον, χωρίς να στέκεται πολύ στην διαταραχή καθεαυτή - δυσλειτουργία (Cook & Hussey, 1995). Αυτή η αντιµετώπιση δεν έχει ως αποτέλεσµα τη βελτίωση της κινητικής διαταραχής. Γνωρίζουµε όµως ότι κάθε ανθρώπινο ον, για να νιώσει ευεξία, χρειάζεται την επιτυχή εµπλοκή του σε δραστηριότητες αυτοσυντήρησης, ελεύθερου χρόνου και παραγωγικές, κάτι που µπορεί να προσφέρει η προσαρµοστική προσέγγιση και η Υ.Τ. (Csikszentmihalyi, 1990). Στην θεραπευτική διαδικασία έχουµε δύο κύριες κατευθύνσεις: 1. Αποκαταστασιακή (restoration), που στοχεύει στη άρση της δυσλειτουργίας και επιλέγεται όταν είναι δυνατή η θεραπεία των δεξιοτήτων που έχουν υποστεί τη βλάβη, κάτι που θα επέτρεπε βελτιωµένη λειτουργικότητα, υπό ποικίλες συνθήκες. 2. Προσαρµοστική (adaptation), που στοχεύει στην παράκαµψη της δυσλειτουργίας ώστε να µη φτάνει να γίνει αναπηρία και επιλέγεται όταν: α) η αποκατάσταση θεωρείται απίθανη, β) η αποκατάσταση θα ήταν ασύµφορη σε κόστος χρόνου, ενέργειας ή χρηµάτων, γ) θεωρούµε ότι το κατώτερο επίπεδο λειτουργικής ενασχόλησης - όπου µπορεί να παρέµβει ο εργοθεραπευτής - είναι αυτό των δραστηριοτήτων.

5 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 5 ιαταραχή Μειωµένη µυϊκή ισχύς Παρέµβαση Αποκαταστασιακή Μυϊκή ενδυνάµωση Προσαρµοστική Χρήση Η/Υ µε σύστηµα αναγνώρισης φωνής Τελικό Αποτέλεσµα Στόχος Πρόσβαση στο γραπτό λόγο Η Υ.Τ. είναι µια αποκαταστασιακή θεραπευτική παρέµβαση. ΟΡΙΣΜΟΣ ΕΝΝΟΙΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ Υ.Τ. Θα χρησιµοποιήσουµε τον όρο Υποστηρικτική Τεχνολογία για να περιγράψουµε «ένα ευρύ πεδίο συσκευών, υπηρεσιών, στρατηγικών και µεθόδων που εφαρµόζονται για τη βελτίωση της ζωής των ατόµων µε αναπηρία» (Congressional Report, 1988, σελ.3). Μία συσκευή Υποστηρικτικής Τεχνολογίας (assistive technology device) ορίζεται ως «οποιοδήποτε αντικείµενο, µέρος εξοπλισµού ή σύστηµα προϊόντων, το οποίο είναι εµπορικά διαθέσιµο, προσαρµοσµένο ή ειδικά κατασκευασµένο και χρησιµοποιείται για τη διατήρηση ή βελτίωση του λειτουργικού επιπέδου των ατόµων µε αναπηρία» (Congressional Report, 1988, 3). Μία Υπηρεσία Υποστηρικτικής Τεχνολογίας (assistive technology service) ορίζεται ως «οποιαδήποτε υπηρεσία η οποία βοηθά άµεσα τα άτοµα µε αναπηρία στην επιλογή, απόκτηση ή χρήση συσκευών Υποστηρικτικής Τεχνολογίας» (Congressional Report, 1988, 3). Από τους ορισµούς µπορούµε να αναγνωρίσουµε ότι, αφ ενός οι υπηρεσίες Υ.Τ. οφείλουν να βοηθούν το χρήστη στην επιλογή του τεχνολογικού βοηθήµατος και να τον υποστηρίζουν στην απόκτησή του (εξασφαλίζοντας χρηµατοδότηση) και

6 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 6 αφ ετέρου, υποστηρίζουν τη σωστή χρήση του συστήµατος, µέσα από µια διαδικασία εκπαίδευσης στη χρήση και εγκατάσταση του εξοπλισµού στον/στούς χώρους του ατόµου. Σε σχέση µε τις συσκευές Υ.Τ. - σύµφωνα µε τον ορισµό -γίνεται κατανοητό ότι, αν και υπάρχει ήδη διαθέσιµος εξοπλισµός, αυτός πρέπει να προσαρµόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του χρήστη, ενώ κάποιο µέρος του εξοπλισµόυ πιθανόν να χρειαστεί να κατασκευαστεί από την αρχή. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Υποστηρικτική (assistive) έναντι αποκαταστασιακής (rehabilitative) ή εκπαιδευτικής (educational) τεχνολογίας. Η υποστηρικτική τεχνολογία έχει στόχο να βοηθήσει το άτοµο να πραγµατοποιήσει δραστηριότητες που αποτελούν µέρος της λειτουργικής του ενασχόλησης, θεωρώντας κατά κύριο λόγο την κατάστασή του στάσιµη (Pedretti et al, 1992). Η αποκαταστασιακή ή εκπαιδευτική τεχνολογία (ονοµάζεται έτσι ανάλογα µε το χώρο όπου εφαρµόζεται) έχει ως σκοπό τη θεραπεία και αποκατάσταση δεξιοτήτων που έχουν υποστεί βλάβη (Cook & Hussey, 1995). Η υποστηρικτική τεχνολογία συχνά τη χρησιµοποιεί για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες για τη χρήση υπηρεσιών Υ.Τ. Χαµηλή (low ή light) έναντι υψηλής (high) τεχνολογίας. Ο χαρακτηρισµός θεωρείται σχετικά ανακριβής και αναφέρεται σε συσκευές, χωρίς να σκοπεύει να υποτιµήσει κάποιες από αυτές. Συνήθως περιγράφουµε µία συσκευή ως υψηλής τεχνολογίας όταν αυτή είναι σχετικά ακριβή και πολύπλοκη στην κατασκευή της (π.χ. υπολογιστές) (Vanderheiden, 1987). Ελάχιστη (minimal) έναντι µέγιστης (maximal) τεχνολογίας. Οι συσκευές Υποστηρικτικής Τεχνολογίας σχεδιάζονται έτσι ώστε να ανταποκρίνονται σε ένα συνεχές αναγκών. Στο ένα άκρο του συνεχούς αυτού βρίσκεται η ελάχιστη ανάγκη υποκατάστασης κάποιας λειτουργίας (παροχή κάποιας βοήθειας). Οι συσκευές που καλύπτουν αυτή την ανάγκη αναφέρονται ως ελάχιστης τεχνολογίας. Στο άλλο άκρο βρίσκονται οι ανάγκες που απαιτούν την πλήρη υποκατάσταση κάποιας λειτουργίας του ατόµου. Οι συσκευές που καλύπτουν τις αντίστοιχες ανάγκες αναφέρονται ως µέγιστης τεχνολογίας (π.χ. ηλεκτρονικός υπολογιστής που χρησιµοποιείται ως

7 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 7 συσκευή εναλλακτικής επικοινωνίας για την υποκατάσταση του γραπτού λόγου για ένα άτοµο µε εγκεφαλική παράλυση) (Vanderheiden, 1987). Εµπορίου (commercial) έναντι τροποποιηµένης (custom). Ένα άτοµο µε ειδικές ανάγκες µπορεί να χρησιµοποιήσει συσκευές που χρησιµοποιούνται από όλους τους ανθρώπους ή άλλες - ειδικά κατασκευασµένες για τις ανάγκες του (πάντα από το εµπόριο). Μπορεί επίσης να χρησιµοποιήσει τις παραπάνω συσκευές αφού τις τροποποιήσει κατάλληλα µε τη βοήθεια ειδικού, ή να ζητήσει την εξ ολοκλήρου κατασκευή µίας συσκευής που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του (π.χ. οδηγός πλήκτρων κατασκευασµένος από πλεξιγκλάς) (Cook & Hussey, 1995). ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Υπάρχουν πολλοί τρόποι µε τους οποίους µπορούµε να ταξινοµήσουµε τις τεχνολογίες από τις οποίες µπορεί να ωφεληθεί ένα άτοµο µε κινητικούς (ή και άλλους περιορισµούς) (Hammel & Smith, 1993). Μία από αυτές διακρίνει τις τεχνολογίες ως εξής: Ηλεκτρονικός Υπολογιστής (Η.Υ.), χρήση δηλαδή του Η.Υ. από άτοµα µε ειδικές ανάγκες, εκµεταλλευόµενοι το τεράστιο φάσµα δραστηριοτήτων που µπορούν να επιτευχθούν µέσω του Η.Υ. Συµπληρωµατική Εναλλακτική επικοινωνία (Alternative Augmentative Communication), δηλαδή µέθοδοι αντικατάστασης του προφορικού λόγου, που για οποιαδήποτε αιτία παρουσιάζει περιορισµούς (Newman, Sparrow, & Hospod, 1989; Pollak & Gallagher, 1989). Περιβαλλοντικός έλεγχος (Environmental control), δηλαδή µέθοδοι χειρισµού των συσκευών του περιβάλλοντος (όπως οι λειτουργίες της τηλεόρασης, το άνοιγµα-κλείσιµο µίας πόρτας κ.τ.λ.) (Dickey & Shealey, 1987; Holme, Kanny, Guthrie, & Johnson, 1997). Ηλεκροκίνητο Αναπηρικό Αµαξίδιο (Powered Wheelchair) Χρησιµοποιώντας εξατοµικευµένα συστήµατα πρόσβασης, ένας µεγάλος αριθµός ατόµων

8 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 8 µε ειδικές ανάγκες έχει τη δυνατότητα να µετακινηθεί ανεξάρτητα στο χώρο (Chase & Bailey, 1990; Hasdai, Jessel, & Weiss, 1997). Η παραπάνω κατηγοριοποίηση αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο η τεχνολογία σχετίζεται µε τη λειτουργική ενασχόληση των ατόµων που τη χρειάζονται, χωρίς να αντανακλά τον τεράστιο αριθµό συσκευών και υπηρεσιών που αφορούν στην αξιολόγηση, την εκπαίδευση των θεραπευτών και των ατόµων που θα τη χρησιµοποιήσουν. Οι ταξινοµήσεις αυτές εµπλουτίζονται και εποµένως αλλάζουν συνεχώς. Ο εργοθεραπευτής που εµπλέκεται στην παροχή υπηρεσιών υποστηρικτικής τεχνολογίας, δεν οφείλει να γνωρίζει όλα τα προϊόντα. Οφείλει να αναγνωρίζει τους τοµείς λειτουργικής ενασχόλησης στους οποίους το άτοµο αντιµετωπίζει δυσκολίες και ύστερα να αντιστοιχεί την ανάλογη τεχνολογία για να βελτιστοποιήσει τη λειτουργικότητά του (Hammel & Smith, 1993).

9 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 9 Το σύστηµα της Dr. Bain για την παρέµβαση µέσω Υ.Τ. Τεχνολογικό Περιβάλλον Ατοµο Περιβάλλοντα ραστηριότητα Το σύστηµα Υ.Τ. της Beverly Bain. Πηγή: Bain, 1997a, p. 4). Ο στόχος επιτυγχάνεται µέσω ενός τεχνολογικού περιβάλλοντος που έχει επιλεγεί / προσαρµοστεί ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του ατόµου, να πραγµατοποιεί τη δραστηριότητα και να είναι συµβατό µε το / τα περιβάλλοντα του ατόµου. Το σύστηµα αποτελείται από τέσσερα στοιχεία: Το άτοµο (χρήστης µε κινητική ή κάποια άλλη δυσλειτουργία) που βρίσκεται στο κέντρο, τη δραστηριότητα (ή δραστηριότητες) που πρέπει να εκτελεστεί, το τεχνολογικό περιβάλλον και το περιβάλλον στο οποίο θα γίνει η χρήση της συσκευής. Η Bain χαρακτηρίζει τη σχέση µεταξύ των στοιχείων του συστήµατος συνεργική/ πολλαπλασιαστική. Το άτοµο βρίσκεται στο κέντρο του, όµως η παράβλεψη κάποιου από τα άλλα στοιχεία µπορεί να θέσει υπό αµφισβήτηση την αποτελεσµατικότητα του συστήµατος και την εγκατάλειψη του αποκτηθέντος εξοπλισµού. Αυτό σηµαίνει ότι η συνολική αποτελεσµατικότητα του συστήµατος δεν ισούται απλά µε το άθροισµα που εξάγεται από την αξιολόγηση του καθενός ξεχωριστά.

10 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 10 ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η διαδικασία παρέµβασης στην Υ.Τ. ακολουθεί µια Βήµατα Παρέµβασης σειρά από βήµατα που διαφοροποιούνται αρκετά 1. Στόχοι ατόµου από την κλασσική θεραπευτική διαδικασία. Αρχικά 2. Καθιστή θέση αναγνωρίζονται οι στόχοι του ατόµου και 3. Αξιολόγηση α. ραστηριότητα ιεραρχούνται ανάλογα µε τη σηµαντικότητά τους β. Περιβάλλοντα για το άτοµο. Στη συνέχεια, γίνεται µια σύντοµη γ. Άτοµο αξιολόγηση της θέσης (ή θέσεων) απ όπου το 4. Επιλογή εξοπλισµού άτοµο θα χειριστεί το τεχνολογικό περιβάλλον. 5. Προσαρµογή εξοπλισµού Μετά το πέρας της, θα πρέπει να έχει επιτευχθεί η 6. οκιµή 7. Εκπαίδευση χρήστη λειτουργικότερη δυνατή θέση, αφού κάθε δεξιότητα 8. Εγκατάσταση εξοπλισµού θα είναι σηµαντικότατη γιά τον χειρισµό του 9. Επαναξιολόγηση τεχνολογικού περιβάλλοντος. Η αξιολόγηση της/των δραστηριοτήτων του/των περιβαλλόντων - και φυσικά του ατόµου - είναι το επόµενο βήµα της παρέµβασης. Στη συνέχεια γίνεται η επιλογή - τροποποίηση του εξοπλισµού, η δοκιµή και το άτοµο εκπαιδεύεται σε αυτόν. Στο τέλος της παρέµβασης, ο θερπαυτής φροντίζει για τη σωστή εγκατάσταση του εξοπλισµού στο περιβάλλον του χρήστη και κάνει συχνές επαναξιολογήσεις, για να επιλύσει τυχόν προβλήµατα. Πριν ο εργοθεραπευτής ξεκινήσει την παρέµβασή του στο άτοµο που ζήτησε τις υπηρεσίες του, πρέπει να είναι γνώστης των παρακάτω αρχών: Ο σκοπός της Υ.Τ. δεν είναι να θεραπεύσει τη διαταραχή ή δυσλειτουργία που επηρεάζει ένα άτοµο, αλλά να του προσφέρει το µέσο που θα του δώσει τη δυνατότητα να αντεπεξέλθει στις δραστηριότητες που πρέπει να εκτελέσει, σύµφωνα µε τους ρόλους που έχει αναλάβει (προσαρµοστικό µοντέλο) (Cook & Hussey, 1995). Κατά την παρέµβαση, ο εργοθεραπευτής συνεργάζεται ισότιµα µε άλλες ειδικότητες. Τέτοιες, είναι αυτές του φυσικοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, ψυχολόγου, ιατρού (νευρολόγου, ορθοπεδικού κ.τ.λ.). Η γνώση που έχει να προσφέρει κάθε µέλος σε αυτή την οµάδα είναι απόλυτα σεβαστή, ενώ απαιτείται συνεργασία ανάµεσα στα µέλη της, ώστε ο σκοπός να παραµένει κοινός και το άτοµο να µην αναγκάζεται να υφίσταται πολλαπλή ταλαιπωρία για τη λήψη πληροφοριών. Πολύτιµες είναι φυσικά οι πληροφορίες που έχουν να προσφέρουν στην οµάδα οι συγγενείς του ατόµου ή

11 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 11 εκείνοι που τον γνωρίζουν καλά (παροχείς φροντίδας, εκπαιδευτικοί κ.τ.λ.) (Beukleman & Glennen, 1992). Ο εργοθεραπευτής πρέπει να γνωρίζει τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται για την καταγραφή της λειτουργικής ενασχόλησης του ατόµου, τη µέτρηση δεξιοτήτων και την ερµηνεία των αποτελεσµάτων (Cook & Hussey, 1995). Πρέπει να µπορεί να θέτει ξεκάθαρους και µετρήσιµους στόχους, καθώς και να είναι σε θέση να διαπιστώσει το αν αυτοί επιτεύχθηκαν ή όχι, µετά τη λήξη της θεραπευτικής παρέµβασης. Αυτό σηµαίνει ότι θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει αυτό που πρέπει να µπορεί να κάνει το άτοµο µετά το πέρας της συνεδρίας (δραστηριότητα), κάτω από ποιές συνθήκες περιµένει να ολοκληρωθεί η δραστηριότητα και ποιο είναι το κριτήριο σύµφωνα µε το οποίο κρίνει ότι η δραστηριότητα ολοκληρώθηκε (Χατζηδήµου, 1996). 1. Στόχοι του ατόµου Η αναγνώριση των αναγκών του χρήστη είναι το πιο σηµαντικό στοιχείο της όλης παρέµβασης και γίνεται στην αρχή αυτής. Ο εργοθεραπευτής είναι ο πλέον κατάλληλος γι αυτό, µε τις µοναδικές του γνώσεις στην ανάλυση δραστηριοτήτων (task analysis) που αφορούν στους τοµείς λειτουργικής ενασχόλησης, τους ρόλους ζωής και τις δραστηριότητες που θεωρούνται απαραίτητες (Bain, 1997b). Εξετάζονται οι ρόλοι που έχει αναλάβει το άτοµο κατά την αξιολόγηση (π.χ. το παιχνίδι ενός βρέφους 2 ετών µε εγκεφαλική παράλυση) και οι ρόλοι στους οποίους πρόκειται να γίνει µετάβαση (π.χ. του µαθητή που πέρασε στις Πανελλήνιες Εξετάσεις και χρειάζεται ένα πιο γρήγορο σύστηµα πληκτρολόγησης για την παρακολούθηση των µαθηµάτων της Σχολής του). ίνεται ιδιαίτερη έµφαση στους ρόλους τους οποίους αναλάµβανε το άτοµο π.χ. πριν το αυτοκινητιστικό ατύχηµα ή την έναρξη κάποιας εκφυλιστικής ασθένειας, που περιόρισε την επάρκειά του στο να εµπλέκεται στις δραστηριότητες που το ενδιαφέρουν (Bain, 1997b). Εξετάζεται επίσης η προηγούµενη εµπειρία του χρήστη σε σχέση µε τον υπολογιστή ή άλλες τεχνολογίες. Μας ενδιαφέρει αν αυτή η εµπειρία µπορεί να χαρακτηριστεί ως επιτυχηµένη ή όχι και γιατί, ώστε να διαπιστώσουµε το βαθµό στον οποίο µαταιώθηκε στο παρελθόν. Η συλλογή αυτών των πληροφοριών µπορεί να γίνει µε τη χρήση εντύπων που συµπληρώνονται, είτε από το άτοµο (ή εκείνον που έκανε την παραποµπή), είτε από το άτοµο και τον θεραπευτή σε κατ ιδίαν συνάντηση. Η τελευταία περίπτωση είναι

12 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 12 και η πιο επιθυµητή, αφού αποτρέπει την παράβλεψη σηµαντικών πληροφοριών (Cook & Hussey, 1995). 2. Καθιστή θέση Το πρώτο βήµα είναι πάντα η αξιολόγηση του καθίσµατος και της στάσης του σώµατος του ατόµου κατά τη χρήση του εξοπλισµού, στις θέσεις όπου αυτή θα γίνεται (καθιστή ή άλλη), µε συνηθέστερη την καθιστή (Bergen, 1997; Colangelo, 1992; Weber & Pearson, 1995), µε τους εξής σκοπούς: Βήµατα Παρέµβασης 1. Στόχοι ατόµου 2. Καθιστή θέση 3. Αξιολόγηση α. ραστηριότητα β. Περιβάλλοντα γ. Άτοµο Προαγωγή της όρθιας στάσης. 4. Επιλογή εξοπλισµού Οµαλοποίηση του µυϊκού τόνου 5. Προσαρµογή εξοπλισµού Αναχαίτιση της παθολογικής αντανακλαστικής 6. οκιµή δραστηριότητας και των µη φυσιολογικών κινητικών προτύπων. 7. Εκπαίδευση χρήστη 8. Εγκατάσταση εξοπλισµού 9. Επαναξιολόγηση Ενίσχυση του ενεργητικού και παθητικού εύρους κίνησης. Αποφυγή δηµιουργίας σκελετικών παραµορφώσεων. Αν αυτές ήδη υπάρχουν, πρέπει να διορθώνονται (αν αυτό είναι δυνατόν). Προστασία του δέρµατος από τη δηµιουργία άτονων ελκών κατά τη µακροχρόνια διαµονή σε µία θέση, λόγω εφαρµογής πιέσεων και παρεµπόδισης της κυκλοφορίας του αίµατος τοπικά. Αύξηση της άνεσης που πρέπει να νιώθει το άτοµο ώστε να ανέχεται την καθιστή θέση (Chandler & Knackert, 1996). Βελτίωση της λειτουργίας του αυτόνοµου νευρικού συστήµατος. Βελτίωση της λειτουργικότητας των περιφερικών τµηµάτων του σώµατος (άκρα), ελαττώνοντας την ανάγκη για εµφάνιση και τις απαιτήσεις σε αντιδράσεις ανόρθωσης και ισορροπιστικές, παρέχοντας συχνά εξωτερική στήριξη. Η θέση της κεφαλής και η σταθεροποίηση των κεντρικών τµηµάτων του σώµατος (λεκάνη, κορµός) είναι πολύ σηµαντικά ζητήµατα (Fisher & Bauer, 1989; Hundertmaker, 1985; Johnson, 1987; Smith, 1991; Taylor & Trefler, 1984). Οι παράγοντες που λαµβάνονται υπ όψιν κατά τη διαδικασία είναι το ιατρικό και χειρουργικό ιστορικό του ατόµου, η νευρολογική του κατάσταση (αντανακλαστικά κ.τ.λ.), σκελετικές παραµορφώσεις και η αισθητηριακή του κατάσταση (Bain, 1997b).

13 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 13 Παρατήρηση: Ο θεραπευτής παρατηρεί το άτοµο κατά την εκτέλεση των δραστηριοτήτων που τον ενδιαφέρουν και σηµειώνει τους παράγοντες που επηρεάζουν την επίδοσή του. Αν χρειαστεί, χρησιµοποιεί τα χέρια του για να διαπιστώσει αλλαγές στους παράγοντες που αναφέρθηκαν προηγουµένως (πάντα µε διακριτικότητα και την άδεια του ατόµου) (Bain, 1997b). Η αξιολόγηση γίνεται αρχικά σε ύπτια θέση, ώστε να διαπιστωθεί η κατάσταση του ατόµου, µετά την ελαχιστοποίηση των επιδράσεων της βαρύτητας. Στη συνέχεια, γίνεται αξιολόγηση σε καθιστή θέση, σε κάθισµα µε στερεή βάση που προσφέρει σταθεροποίηση της λεκάνης και βάθος καθίσµατος που να επιτρέπει στα γόνατα να κάµπτονται (πιθανώς οι ισχιοκνηµιαίοι να είναι σφιχτοί) και στις κνήµες να έρχονται πίσω από τα γόνατα (Weber & Pearson, 1995). Η παραδοσιακά θεωρούµενη ως σωστή καθιστή θέση, όπου τα ισχία, τα γόνατα και οι ποδοκνηµικές βρίσκονται σε γωνία 90 0, δεν είναι και η πλέον ενδεδειγµένη για τη λειτουργική χρήση των άνω άκρων (θέση που θεωρείται κοινωνικά αποδεκτή για την πρόσβαση σε Η/Υ). Πρέπει να επιτρέπονται αλλαγές στην κλίση των διαφόρων στοιχείων του καθίσµατος, ώστε το άτοµο να γέρνει εµπρός όσο χρειάζεται, να φέρνει µπροστά τα χέρια κ.τ.λ. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται συχνά πιο εύκολη η εµπλοκή στις δραστηριότητες (Kangas, 1992). Στην πρόταση κατασκευής του καθίσµατος, πρέπει να αποφασίσουµε για: Τον τύπο της επιφάνειας του καθίσµατος. Το µαλακό (αλλά πάντα σταθερό) κάθισµα, ελαττώνει τον αυξηµένο µυϊκό τόνο. Το σκληρό κάθισµα, αυξάνει το µυϊκό τόνο και προάγει την όρθια θέση. Η επιφάνεια του καθίσµατος µπορεί να είναι επίπεδη, περιγεγραµµένη ή περιγεγραµµένη ανάλογα τις ειδικές ανάγκες του χρήστη. Οι διαστάσεις που µας ενδιαφέρουν είναι: Πλάτος καθίσµατος, βάθος καθίσµατος, ύψος πλάτης, ύψος καθίσµατος, ύψος τοποθέτησης βραχιόνων (Cook & Hussey, 1995).

14 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία α,β. Αξιολόγηση ραστηριότητας, Περιβάλλοντος Η ανάλυση των δραστηριοτήτων που πρέπει να εκτελέσει το άτοµο, διευκολύνει την οµάδα στη διαπίστωση των τµηµάτων αυτών (των δραστηριοτήτων) που µπορούν να εκτελεστούν αυτόνοµα και αυτών που απαιτούν υποστήριξη µέσω τεχνολογίας (Cook & Hussey, 1995). Γίνεται αναλυτική περιγραφή των δραστηριοτήτων και των περιβαλλόντων όπου αυτές θα πραγµατοποιούνται. Για το περιβάλλον - πιο συγκεκριµένα - γίνεται φυσική περιγραφή, αναφέροντας τόσο το ανθρώπινο δυναµικό όσο και τον ήδη υπάρχοντα εξοπλισµό. Αυτές οι πληροφορίες είναι ιδιαίτερα σηµαντικές στην επιλογή του τεχνολογικού περιβάλλοντος, αφού αυτό θα πρέπει να είναι συµβατό µε το περιβάλλον και τον εξοπλισµό του ατόµου. Για παράδειγµα,ένα ηλεκτροκίνητο αναπηρικό αµαξίδιο θα πρέπει να χωρά να περάσει από τις στενές πόρτες του σπιτιού, να µπορεί να ανεβαίνει τις Βήµατα Παρέµβασης πολλές ανηφόρες που υπάρχουν γύρω από το 1. Στόχοι ατόµου σπίτι, ενώ - ταυτόχρονα - να µπορεί να συνδεθεί 2. Καθιστή θέση µε το σύστηµα ελέγχου του περιβάλλοντος που το 3. Αξιολόγηση α. ραστηριότητα άτοµο έχει ήδη. β. Περιβάλλοντα γ. Άτοµο 3. γ. Αξιολόγηση Ατόµου 4. Επιλογή εξοπλισµού Ο εργοθεραπευτής µπορεί να χρησιµοποιήσει 5. Προσαρµογή εξοπλισµού τις εξής µεθόδους κατά τη συλλογή ποιοτικών ή 6. οκιµή 7. Εκπαίδευση χρήστη ποσοτικών δεδοµένων (σε διάφορα τµήµατα της 8. Εγκατάσταση εξοπλισµού διαδικασίας) (Dunn, 1991): 9. Επαναξιολόγηση Αρχική συλλογή πληροφοριών: Οι πληροφορίες αυτές λαµβάνονται αµέσως µετά την παραποµπή και περιλαµβάνουν στοιχεία σχετικά µε: Την ιατρική διάγνωση του προβλήµατος, το λόγο για την παραποµπή, το φύλο, την ηλικία, το εκπαιδευτικό και επαγγελµατικό υπόβαθρο του ατόµου. Χάρη σε αυτά, γίνεται µία αρχική εκτίµηση για την επέµβαση που θα ακολουθήσει. Π.χ., αν γνωρίζουµε ότι το άτοµο πάσχει από σκλήρυνση κατά πλάκας ή άλλη εκφυλιστική ασθένεια, πιθανώς στο µέλλον να παρουσιάσει επιδείνωση της κατάστασής του. Αυτό σηµαίνει ότι το σύστηµα πρόσβασης που θα του προτείνουµε θα πρέπει να καλύπτει όσο γίνεται και τις επερχόµενες αλλαγές. Συνέντευξη: Αυτή συµβαίνει επίσης στην αρχή της παρέµβασης, αλλά και µετά το τέλος της παρέµβασης (follow up). Σε αυτή δίνουν πολύτιµες πληροφορίες (εκτός από

15 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 15 το ίδιο το άτοµο) τα µέλη της οικογένειας, άτοµα που το φροντίζουν, δάσκαλοι, επαγγελµατικοί εκπαιδευτές κ.τ.λ. (Cook & Hussey, 1995). Αξιολόγηση µε χρήση τυπικών δοκιµασιών: Αυτές δεν προτιµώνται ιδιαίτερα, γιατί δεν µας δίνουν πληροφορίες για τον τρόπο µε τον οποίο ο χρήστης του συστήµατος αλληλεπιδρά µε αυτό. Π.χ. ένα σύστηµα που καταγράφει τα λάθη πληκτρολόγησης σε ορισµένο χρονικό διάστηµα, δεν µας δίνει πληροφορίες για τη σωµατική στάση του ατόµου και τις όποιες στρατηγικές χρησιµοποίησε για τη σταθεροποίησή του (Cook & Hussey, 1995). Αξιολόγηση µέσω κλινικής παρατήρησης: Η παρατήρηση αυτή µπορεί να είναι δοµηµένη (ακολουθείται ορισµένη σειρά βηµάτων για τη διαπίστωση της επίδοσης του ατόµου) ή µη δοµηµένη. Χάρη σε αυτή, ο εργοθεραπευτής βλέπει π.χ. ότι ο χρήστης πληκτρολογεί µε το δεξί του χέρι, σταθεροποιώντας στην επιφάνεια εργασίας µε το αριστερό αντιβράχιο. Η αξιολόγηση µέσω κλινικής παρατήρησης είναι η πιο χρήσιµη, µε δεδοµένη την ποικιλία των διαταραχών που παρουσιάζουν τα άτοµα µε κινητικές διαταραχές, οι ίδιες οι τεχνολογίες καθώς και οι χώροι στους οποίους πιθανώς θα χρησιµοποιηθεί το σύστηµα (Cook & Husssey, 1995). Αξιολόγηση αισθητηριακών, γνωστικών και ψυχοκοινωνικών δεξιοτήτων Στην έναρξη της αξιολογητικής διαδικασίας γίνεται µια σύντοµη αξιολόγηση (screening) των παραπάνω δεξιοτήτων. Ο στόχος αυτής της αξιολόγησης είναι η κατανόηση του επιπέδου λειτιουργικότητας και η παραποµπή του ατόµου για περαιτέρω αξιολόγηση, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο. Οπτική λειτουργία Αυτή είναι σηµαντική (όχι όµως απαραίτητη) για τη χρήση ενός τεχνολογικού περιβάλλοντος. Οπτική οξύτητα: Η ικανότητα του οφθαλµού να εστιάζει το είδωλο στον αµφιβληστροειδή και να εξάγει αισθητηριακές πληροφορίες για την εικόνα του ειδώλου. (Cook & Hussey, 1995). Οπτικό πεδίο: Οι βλάβες στο οπτικό πεδίο είναι συχνές. Αν διαπιστωθούν προβλήµατα περιφερικής όρασης, ο εργοθεραπευτής φροντίζει να τοποθετεί όλα τα αντικείµενα που χρειάζεται ο χρήστης του συστήµατος µέσα στο υπάρχον οπτικό πεδίο (π.χ. θέση πληκτρολογίου) (Cook & Hussey, 1995).

16 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 16 Οπτική ανίχνευση Οπτική ανίχνευση είναι η ικανότητα του ατόµου να ακολουθεί ένα αντικείµενο που κινείται (π.χ. το δείκτη της οθόνης (Warren, 1992b). Οπτική σάρωση: Εδώ, το αντικείµενο δεν κινείται: Τα µάτια κινούνται σε διαφορετικά µέρη της οθόνης για να εντοπίσουν ένα συγκεκριµένο αντικείµενο (Cook & Hussey, 1995). Οπτική προσαρµογή: Είναι η ικανότητα του οφθαλµικού φακού να προσαρµόζει την καµπυλότητά του, ανάλογα µε την απόσταση των αντικειµένων. Οπτική αντίληψη: Πρόκειται για τη σύνθετη λειτουργία της αντίληψης του βάθους, χωρικών σχέσεων, σχήµατος και σταθερότητας αντικειµένου, διάκρισης εικόναςφόντου. Αυτά αξιολογούνται κατά την παρατήρηση του ατόµου, ενώ εκτελεί δραστηριότητες (οι δεξιότητες είναι απαραίτητες περισσότερο για τη χρήση ηλεκτροκίνητου αµαξιδίου) (Cook & Hussey, 1995). Ακουστική λειτουργία Ο εργοθεραπευτής διαπιστώνει αν το άτοµο ανταποκρίνεται σε αισθητηριακά ερεθίσµατα, αν αποσπάται από περιβαλλοντικούς ήχους, αν αναγνωρίζει συγκεκριµένα ακουστικά ερεθίσµατα (π.χ. το όνοµά του). Τα διάφορα τεχνολογικά περιβάλλοντα προσφέρουν πολλά ακουστικά ερεθίσµατα, ως µέρος της λειτουργίας τους αλλά και για ανατροφοδότηση. Επίσης, πολλοί διακόπτες παράγουν κάποιον ήχο όταν έχουν ενεργοποιηθεί (Angelo & Lane, 1997; Cook & Hussey, 1995). Απτική λειτουργία Η λειτουργία αυτή µας ενδιαφέρει στην περίπτωση πρόσβασης σε τεχνολογικό περιβάλλον, αφού τα περισότερα προσφέρουν επανατροφοδότηση µέσω αυτής της αισθητηριακής οδού. Αν το άτοµο παρουσιάζει ελλείµµατα, σκεφτόµαστε την πιθανότητα χρήσης µίας συσκευής που δίνει ανατροφοδότηση µέσω κάποιας άλλης αισθητηριακής οδού (π.χ. ακουστική (Cook & Hussey, 1995). Γνωστικές δεξιότητες Αναφέρονται στις λειτουργίες της επίλυσης προβληµάτων, επίπεδο εγρήγορσης, διάρκεια προσοχής, µάθηση, προσανατολισµό στο χρόνο χώρο πρόσωπο, λήψης

17 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 17 αποφάσεων, µνήµη και γλώσσα (συµβολική ικανότητα), που είναι απαραίτητες για τη χρήση ενός τεχνολογικού περιβάλλοντος (Cook & Hussey, 1995). Ψυχοκοινωνικές δεξιότητες Ο εργοθεραπευτής, αντιµετωπίζοντας ολιστικά το άτοµο απέναντί του, ενδιαφέρεται να διαπιστώσει αν το άτοµο είναι ένας πιθανός, καλός και υπεύθυνος χρήστης Υ.Τ., κάτι που εξαρτάται από το βαθµό αποδοχής της τεχνολογίας στη ζωή του. Άτοµα που πιθανώς δε θα είναι αποτελεσµατικοί χρήστες Υ.Τ. (και ειδικά ενός συστήµατος που ίσως είναι ακριβό), είναι εκείνα που έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: υσκολεύονται να ξεκινήσουν καινούριες σχέσεις και επιδράσεις µε το περιβάλλον και δεν αναζητούν βοήθεια ακόµα και όταν αυτή είναι απαραίτητη (Weisz, 1979). Επίσης, πρόκειται για άτοµα που έχουν αρνητική εντύπωση για τα καινούρια τεχνολογικά επιτεύγµατα, γιατί θεωρούν ότι η τεχνολογία αποµονώνει και προτιµούν τη µεσανθρώπινη επικοινωνία. Επίσης, µαταιώνονται εύκολα και δεν έχουν υποµονή, έχουν προηγούµενη αποτυχηµένη επαφή µε την τεχνολογία (Johnson, 1993) ή αρνούνται τη χρήση τεχνολογίας για λόγους «πείσµατος», το οποίο ίσως θεωρούν προσωπική τους γοητεία (Little, 1993). Τέλος, ας µην ξεχνάµε ότι - αν η κινητική αναπηρία δεν είναι εκ γενετής - και ειδικά όταν οφείλεται στη βίαιη επίδραση κάποιου βλαπτικού παράγοντα, (αυτοκινητιστικό ή εργατικό ατύχηµα) που επέδρασε σε κάποιο στάδιο της ζωής του ατόµου (ίσως στην πολύ ευαίσθητη εφηβεία), το τελευταίο ίσως δεν έχει προσαρµοστεί πλήρως στην καινούρια κατάσταση. Ο εργοθεραπευτής πρέπει να διαπιστώσει το στάδιο προσαρµογής στην αναπηρία, όπου βρίσκεται το άτοµο και να προτείνει την εισαγωγή του βοηθήµατος στη ζωή του ατόµου, όταν αυτό θα έχει αποδεχθεί τις συνέπειες της αναπηρίας και δεν παρουσιάζει ισχυρά συµπτώµατα κατάθλιψης. Κινητικές δεξιότητες Στη συνέχεια, πραγµατοποιείται αναλυτική αξιολόγηση των κινητικών δεξιοτήτων, µιας και η Υ.Τ. απευθύνεται κυρίως σε άτοµα µε κινητικούς περιορισµούς. Γίνεται αναλυτική αξιολόγηση των νευροµυοσκελετικών δεξιοτήτων Αντανακλαστικά

18 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 18 Εύρος κίνησης Μυϊκός τόνος ύναµη Αντοχή Ισορροπιστικές και προστατευτικές αντιδράσεις Αδρός και λεπτός συντονισµός Αµφίπλευρος συντονισµός Οπτικοκινητικός συντονισµός (Colangelo, 1992). Εντόπιση κίνησης χειρισµού (Control site) Η αξιολόγηση που περιγράφεται παραπάνω, γίνεται µε σκοπό την εντόπιση του ή/ των εκτελεστικών οργάνων που µπορούν να χρησιµοποιηθούν «για την παραγωγή µίας κίνησης, η οποία προσφέρει πρόσβαση σε τεχνολογικό περιβάλλον µε ακρίβεια, αξιοπιστία και επάρκεια» (Bain, 1997c, p. 58). Οι παράγοντες που εξετάζουµε επιπλέον (για τη χρήση διακόπτη) είναι η εκούσια φύση της κίνησης, η ασφάλεια, η ευκολία, η αντοχή, η ικανότητα του χρήστη να ενεργοποιεί το διακόπτη µέσα σε ένα συγκεκριµένο χρόνο και οι θέσεις που παίρνει ο χρήστης κατά τη διάρκεια της ηµέρας για άλλες δραστηριότητες καθηµερινής ζωής (Angelo, 2000). Cook & Hussey, 1995; Οικονόµου, 1997; Πούλης, 1998a; Πούλης, 1998b; Πούλης, Άρθρωση Αυχένας Ώµος Κίνηση Πρόσθια - οπίσθια κάµψη Πλάγια κάµψη Στροφή Συνδυασµός των ανωτέρω Κάµψη - έκταση βραχίονα Προσαγωγή - απαγωγή, έσω και έξω στροφή βραχίονα Προσαγωγή - απαγωγή, ανάσπαση - κατάσπαση ωµοπλάτης

19 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 19 Αγκώνας Καρπός άκτυλα άκρας χείρας Αντίχειρας Λαβές άκρας χείρας Ισχίο Γόνατο Ποδοκνηµική Οφθαλµοί Στόµα Κάµψη - έκταση Υπτιασµός - πρηνισµός Κάµψη - έκταση Κερκιδική - ωλένια απόκλιση Κάµψη - έκταση Προσαγωγή - απαγωγή (σε σχέση µε το µέσο δάκτυλο) Κάµψη - έκταση Προσαγωγή - απαγωγή Αντίθεση Πλάγια, αγκίστρου, διποδική, τριποδική, κυλινδρική, δακτυλική Κάµψη - έκταση Προσαγωγή απαγωγή Έσω έξω στροφή Κάµψη - έκταση Στροφή (µε την άρθρωση σε κάµψη) Ραχιαία - πελµατιαία κάµψη Ανάσπαση έσω - έξω χείλους Οπτικοκινητικός συντονισµός Φώνηση Εισπνοή εκπνοή ήξη Καταγράφεται µε ακρίβεια η κίνηση χειρισµού και επιλέγεται το περιφερειακό πρόσβασης ή ρυθµίζεται µε βάση τα χαρακτηριστικά της. Ποια Ποιες είναι : Χαρακτηριστικά της : ύναµη : Εύρος κίνησης : Αντοχή :

20 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 20

21 Τεχνολογία στην Εργοθεραπεία 21 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Έχοντας δεδοµένη την κίνηση χειρισµού (ή τις κινήσεις) αναζητείται το σύνολο του εξοπλισµού και λογισµικού το οποίο επιλέγεται και ρυθµίζεται για τις ιδιαίτερες ανάγκες του ατόµου, µε στόχο το χειρισµό του τεχνολογικού περιβάλλοντος. Το εξατοµικευµένο σύστηµα πρόσβασης (που βασίζεται σε αξιολόγηση), µαζί µε την ύπαρξη θεραπευτικών/λειτουργικών στόχων, Άτοµο Σύστηµα Πρόσβασης Τεχνολογικό περιβάλλον ραστηριότητα κάνει την Υ.Τ. θεραπευτική παρέµβαση και τη διαφοροποιεί από την απλή αγορά ενός τεχνολογικού συστήµατος (π.χ. ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή). Το σύστηµα πρόσβασης στέκεται ανάµεσα στο άτοµο και το περιβάλλον (στην προκειµένη περίπτωση το τεχνολογικό περιβάλλον) και διαφοροποιεί τη σχέση τους, δυµιουργώντας συµβατότητα ανάµεσα στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος και τις ικανότητες του χρήστη. Σύστηµα πρόσβασης Εξοπλισµός (Hardware) Ρύθµιση του εξοπλισµού (στις λειτουργίες του και χωροταξικά) Λογισµικό (Software) Ρύθµιση του λογισµικού (στις παραµέτρους του) Το σύστηµα πρόσβασης αποτελείται από εξοπλισµό (τεχνολογικά βοηθήµατα) και λογισµικό. Περιγράφοντας όµως ένα σύστηµα πρόσβασης, οφείλουµε να αναφέρουµε τόσο ποιό τεχνολογικό βοήθηµα και λογισµικό χρησιµοποιείται, όσο και πώς αυτά ρυθµίστηκαν για τις ιδιαίτερες ανάγκες του χρήστη. ιαφοροποιώντας ένα µέρος του συστήµατος πρόσβασης, το µετατρέπουµε σε τελείως ακατάλληλο για το άτοµο για το οποίο αρχικά σχεδιάστηκε. Αν -για παράδειγµα - χρησιµοποιούµε ένα πληκτρολόγιο τοποθετηµένο κάθετα κάτω από την οθόνη και ο χρήστης µε µία ράβδο στόµατος πιέζει τα πλήκτρα, αλλάζοντας τη θέση του πληκτρολογίου, πιο κοντά ή πιο µακριά από το άτοµο, γίνεται κατανοητό ότι το περιορισµένο εύρος κίνησης του αυχένα δεν θα µπορέσει να καλύψει αυτήν την αλλαγή.

Η αποσαφήνιση του όρου Υποστηρικτική Τεχνολογία εµπεριέχει ισότιµα τις έννοιες Υ.Τ. υπηρεσίες και συσκευές

Η αποσαφήνιση του όρου Υποστηρικτική Τεχνολογία εµπεριέχει ισότιµα τις έννοιες Υ.Τ. υπηρεσίες και συσκευές Τι είναι η Υποστηρικτική Τεχνολογία (Υ.Τ.).) Η αποσαφήνιση του όρου Υποστηρικτική Τεχνολογία εµπεριέχει ισότιµα τις έννοιες Υ.Τ. υπηρεσίες και συσκευές Συσκευές Υποστηρικτικής Τεχνολογίας (Υ.Τ.).) «Οποιοδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτική Τεχνολογία: Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής ως Εργαλείο Επικοινωνίας και Ανεξάρτητης ιαβίωσης

Υποστηρικτική Τεχνολογία: Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής ως Εργαλείο Επικοινωνίας και Ανεξάρτητης ιαβίωσης Υποστηρικτική Τεχνολογία: Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής ως Εργαλείο Επικοινωνίας και Ανεξάρτητης ιαβίωσης Η. Βούλγαρη Εκπαιδευτικός MEd. Information Technoglogy, Multimedia & Education, Αθήνα, Ελλάδα irovoulgari@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήματα για Άτομα με Κινητικά Προβλήματα

Βοηθήματα για Άτομα με Κινητικά Προβλήματα Βοηθήματα για Άτομα με Κινητικά Προβλήματα Αλέξανδρος Πίνο e-mail: pino@di.uoa.gr Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Η/Υ (ΔΠΘ), MSc Πληροφορικής «Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα» (ΕΚΠΑ) Αναπηρίες που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΥΪΚΟΣ ΤΟΝΟΣ Είναι η συνεχής ελαφρά σύσπαση των µυών ακόµη και σε κατάσταση ηρεµίας. ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΜΥΪΚΟΥ ΤΟΝΟΥ Εγκεφαλική παράλυση Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ καθηγητή Φ.Α και μαθητών Καλύτερη συνεργασία Εξοικονόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων Μανώλης Παπαδόπουλος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, MSc Φυσικοθεραπευτής ΜΑΦ ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ. Παναγιώτα Παναγάκη

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ. Παναγιώτα Παναγάκη ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΑΜΕΑ Παναγιώτα Παναγάκη Ειδικά σχολεία Δημόσια Πιστοποιημένα Διαγνωστικά Κέντρο ΚΕΔΔΥ (Κέντρο Διαφοροδιάγνωσης Και Υποστήριξης) Ειδικό νηπιαγωγείο και ειδικό δημοτικό σχολείο Κωφών και

Διαβάστε περισσότερα

η σύνθεση ενός υπολογιστή

η σύνθεση ενός υπολογιστή ιδακτικό υλικό µαθητή η σύνθεση ενός υπολογιστή Αν παρατηρήσουµε έναν υπολογιστή βλέπουµε ότι αποτελείται από τα ακόλουθα µέρη: Οθόνη Μονάδα συστήµατος Ποντίκι Πληκτρολόγιο τη µονάδα συστήµατος, όπου βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Επιλογής Υπολογιστή

Κριτήρια Επιλογής Υπολογιστή Κριτήρια Επιλογής Υπολογιστή Η μηχανοργάνωση ενός διατροφικού γραφείου αποτελεί βασικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων του διότι παρέχει την δυνατότητα άμεσης πληροφόρησης, διευκολύνει την διεκπεραίωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows 1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows Εικονίδια συντομεύσεων (αρχείου-φακέλου) Εικονίδια Ανενεργά Ενεργό Επιφάνεια (αρχείου-φακέλου) παράθυρα παράθυρο εργασίας Γραμμή μενού Γραμμή εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση Τι είναι μια παρουσίαση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή Ο υπολογιστής με την κατάλληλη εφαρμογή, μπορεί να μας βοηθήσει στη δημιουργία εντυπωσιακών εγγράφων, διαφανειών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N Ελληνικά Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N 1 Ελληνικά Ευρετήριο 1. Επισκόπηση....3 2. Έναρξη χρήσης...5 3. Σύνδεση του κεφαλόφωνου Bluetooth.....6 4. Χρήση του κεφαλόφωνου Bluetooth... 9 5. Τεχνικές προδιαγραφές.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Ονοματεπώνυμο Φοιτητή (-τριας) ΑΜ.. Εξάμηνο.. Απουσίες.. Α. Θέματα ασφάλειας * Νοσοκομείο /Κλινική /Ίδρυμα. Επάρκεια γνώσεων σχετικά με τον ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Microsoft PowerPoint 2007

Microsoft PowerPoint 2007 Information Technology Services and Solutions Σύμβουλοι Μηχανογράφησης και Εκπαίδευσης Στεφ. Σκουλούδη 27, Καλλίπολη, Πειραιάς 210 45 38 177 http://www.itss.gr/ Microsoft PowerPoint 2007 Κωνσταντίνος Κωβαίος

Διαβάστε περισσότερα

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία

ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία ικαίωµα στη ενεργό ζωή: Υποστηρικτική Τεχνολογία και Εναλλακτική Επικοινωνία Τεχνολογική Επανάσταση Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας φέρνει συνεχείς αλλαγές στην καθηµερινότητα Όµως ένα µεγάλο ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές FOUNDERS CLUB Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές Το Πρόγραμμα Founders Club είναι το πληρέστερο πρόγραμμα ιδιωτικής εκπαίδευσης Λογοθεραπείας που υπάρχει.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Αυτοματισμοί και

Διαβάστε περισσότερα

Παθητική κινητοποίηση

Παθητική κινητοποίηση Παθητική κινητοποίηση Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εµφανίστηκε µία σταθερή αύξηση στη χρήση των τεχνικών κινητοποίησης των αρθρώσεων από τους φυσιοθεραπευτές. Η κυριότερη ένδειξη για την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση

Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Πίνακες, περιγράµµατα και σκίαση Οι πίνακες Οι πίνακες είναι ορθογώνια πλαίσια που χωρίζονται σε γραµµές και στήλες. Η τοµή µιας γραµµής µε µια στήλη προσδιορίζει ένα κελί. Τα στοιχεία, που παρουσιάζουµε,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ CD-PLUS/4+N

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ CD-PLUS/4+N ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ CD-PLUS/4+N ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ : Με ΙΤ-4Ν Με τηλέφωνο συνδεδεμένο στις εξόδους τηλεφωνικής γραμμής του ΙΤ-4Ν. Μπείτε στο μενού προγραμματισμού. Αν έχετε μπουτονιέρα στο σύστημα, τοποθετείστε

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα 1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Γνωστικό Αντικείμενο: Ερευνώ το Φυσικό Κόσμο Διδακτική Ενότητα: Ηλεκτρισμός Τάξη: Ε'

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες

Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες Τεχνολογία κινητικής ανάλυσης βάδισης και ορθωτικών πελμάτων Λύσεις για επαγγελματίες Σύστημα κινητικής ανάλυσης βάδισης (πελματογράφος). Μετρήσεις, αξιολόγηση, διάγνωση και ορθωτική θεραπεία στις παθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

H ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟ-ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΑΜΠΡΟΣ ΛΑΪΟΣ ΟΚΤ 2013

H ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟ-ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΑΜΠΡΟΣ ΛΑΪΟΣ ΟΚΤ 2013 H ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟ-ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΛΑΜΠΡΟΣ ΛΑΪΟΣ ΟΚΤ 2013 ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΦ3 Περιλαµβάνει Εργαστήριο στην τάξη Προβολές Video Ασκήσεις Επανάληψη Βοµβαρδιζόµαστε από αναποτελεσµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας ΒΑΔΙΣΗ Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας Ο ΚΥΚΛΟΣ ΒΑ ΙΣΗΣ Βάδιση Ορισμός Φυσιολογική Βάδιση= Η σειρά των σύνθετων ριθμικών κινήσεων του κορμού και των άκρων, η οποία έχει ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη έναρξη. Model: 5800d-1. Nokia 5800 XpressMusic 9211300, Τεύχος 1 EL

Γρήγορη έναρξη. Model: 5800d-1. Nokia 5800 XpressMusic 9211300, Τεύχος 1 EL Γρήγορη έναρξη Model: 5800d-1 Nokia 5800 XpressMusic 9211300, Τεύχος 1 EL Πλήκτρα και µέρη 9 ευτερεύουσα κάµερα 10 Πλήκτρο Έντασης/Ζουµ 11 Πλήκτρο πολυµέσων 12 ιακόπτης κλειδώµατος οθόνης και πλήκτρων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ.

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. Από: http://www.ikaria.gr/odigos-sostis-xrisis-ypologisti.html Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. A. ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Η/Υ. Η χρήση ενός πληκτρολογίου ή ποντικιού μπορεί να συνδεθεί με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ Κρατάμε τις λαβές του μηχανήματος και τοποθετούμε τις ποδοκνημικές κάτω από τα μαξιλαράκια. Εκπνέουμε στο τέλος της κίνησης προς

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

AC-10S, AC- 10F. Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία.

AC-10S, AC- 10F. Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία. AC-10S, AC- 10F Πληκτρολόγια Access Control Για αυτόνοµη (stand alone) λειτουργία. ΕΠΙΤΟΙΧΟ ΕΝΤΟΙΧΙΖΟΜΕΝΟ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΟΧΗ: Ένας τόνος (beep) και το πράσινο LED να ανάβει

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του πληκτρολογίου

Χρήση του πληκτρολογίου Χρήση του πληκτρολογίου Τρόπος οργάνωσης των πλήκτρων... 2 Πληκτρολόγηση κειμένου... 3 Χρήση συντομεύσεων πληκτρολογίου... 3 Χρήση των πλήκτρων περιήγησης... 5 Χρήση του αριθμητικού πληκτρολογίου... 5

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ 1. Να είναι κατάλληλη για επεμβάσεις: Γενικής και Ορθοπεδικής χειρουργικής, καθώς και για επεμβάσεις Ουρολογικής, ΩΡΛ, Γυναικομαιευτικής,

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite Το PowerSuite είναι η ολοκληρωμένη λύση απόδοσης για τον υπολογιστή σας. Ενσωματώνοντας το RegistryBooster, το DriverScanner και το SpeedUpMyPC σε ένα ενιαίο περιβάλλον εργασίας σάρωσης, το PowerSuite

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝ ΕΣΗ ΤΟΥ NETMOD ΜΕ ΤΟΝ Η/Υ

2. ΣΥΝ ΕΣΗ ΤΟΥ NETMOD ΜΕ ΤΟΝ Η/Υ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εισαγωγή... 2 Σύνδεση του netmod me ton Η/Υ... 3 Εγκατάσταση του netmod σε win 9x/me... 5 Εγκατάσταση µε υποστήριξη pnp... 5 Χειροκίνητη εγκατάσταση netmod...10 Οδηγίες σύνδεσης στο

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014

ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014 ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 2014 Μπογδάνης Βασίλειος Πτυχιούχος Τ.Ε.Φ.Α.Α. Θεσαλλονίκης Κάτοχος μεταπτυχιακού Γνωστικής και Κινητικής Μάθησης Παράλληλη τεχνική και τώρα τι γίνεται; ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ. Η ελληνική διάταξη πλήκτρων είναι η παρακάτω (δεν υπάρχουν άλλες διατάξεις για το ελληνικό αλφάβητο):

ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ. Η ελληνική διάταξη πλήκτρων είναι η παρακάτω (δεν υπάρχουν άλλες διατάξεις για το ελληνικό αλφάβητο): ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ Διατάξεις χαρακτήρων Το πληκτρολόγιο περιλαμβάνει όλους τους χαρακτήρες κάποιου αλφάβητου π.χ. του λατινικού, και πολλά σημεία στίξης, διακριτικά σύμβολα, και βοηθητικά πλήκτρα. Ανάλογα με

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Μια πρωτοποριακή υπηρεσία για τον φαρμακοποιό ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ

Μια πρωτοποριακή υπηρεσία για τον φαρμακοποιό ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Μια πρωτοποριακή υπηρεσία για τον φαρμακοποιό ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Η φ-αναζήτηση είναι μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων για το φάρμακο και γενικότερα για την πρωτοβάθμια περίθαλψη (www.f-anazitisi.gr). Η εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου ιδακτικό υλικό µαθητή παράθυρα Κατά τη διάρκεια της µελέτης µας γράφουµε και διαβάζουµε, απλώνοντας πάνω στο γραφείο τετράδια και βιβλία. Ξεκινώντας ανοίγουµε αυτά που µας ενδιαφέρουν πρώτα και συνεχίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ : Η/Υ I (ενότητα WINDOWS) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ : ΘΕΑΝΩ ΧΑΤΖΙΔΑΚΗ, Εργαστηριακό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Excel 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ

ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ Πως αλλάζω γλώσσα; 1 ος τρόπος Συνδυασµός πλήκτρων αριστερό Ctrl + Shift 2 ος τρόπος Από την ένδειξη γλώσσας στην γραµµή εργασιών Πως βάζω τον τόνο ; (Εφόσον βρίσκοµαι στα

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία menu. To πρόγραµµα ακολουθεί µια κοινή και φιλική προς τον χρήστη φιλοσοφία menu σε όλες τις ενότητες της εφαρµογής. Όπως βλέπετε και στις πιο κάτω εικόνες, παρ όλο που αναφέρονται σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν.

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. ΚΑΤ Κάκωση Νωτιαίου Μυελού. Σοβαρός ο Αντίχτυπος στη Ζωή του Ασθενή.

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 12η Διάλεξη: «Κινησιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συμπληρωματικό κείμενο στη θέση του Δ.Σ. της ΠΕΚαΠ για την Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τελική έκδοση κειμένου: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ Πρόγραμμα Διαχείρισης Α.Π.Δ. Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εγκατάσταση του προγράμματος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Οδηγίες χρήσης προγράμματος με παράδειγμα 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αντιγραφή Α.Π.Δ. προηγούμενης περιόδου

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis.

Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis. Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis.com Εγκατάσταση του λογισµικού Εισάγετε το CD στη µονάδα του CD-ROM

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) Κ. Παρασκευόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Θεσσαλονίκη 2004 1. Μερικά κλασσικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Windows 8 2_windows8.indd 39 10/5/2014 2:10:10 μμ 10/5/2014 2:10:10

Windows 8 2_windows8.indd 39 10/5/2014 2:10:10 μμ 10/5/2014 2:10:10 2_windows8.indd 39 10/5/2014 2:10:10 μμ Εισαγωγή στα 1 ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Εισαγωγή στα Windows Διαφοροποίηση των.1 από άλλες εκδόσεις Χειρισμός των Windows με ποντίκι και αφή Οθόνη κλειδώματος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Οδηγός γρήγορης εκκίνησης Το Microsoft Word 2013 έχει διαφορετική εμφάνιση από προηγούμενες εκδόσεις. Γι αυτό το λόγο, δημιουργήσαμε αυτόν τον οδηγό για να ελαχιστοποιήσουμε την καμπύλη εκμάθησης. Γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ 1. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΑΛΤΗΡΕΣ 2. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΑΧΗΛΟ 3. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΠΙΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού

Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού Games: Εξοικείωση με το περιβάλλον του Game Maker μέσα από την κατασκευή ενός παιχνιδιού Εκτιμώμενη διάρκεια: Τέσσερις διδακτικές ώρες Ένταξη στο πρόγραμμα σπουδών Στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτω. Ο υπολογιστής στην πράξη!

Ανακαλύπτω. Ο υπολογιστής στην πράξη! ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΦΙΛΟΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ» Κατερίνα Κεράστα 2014 Α Μαθαίνω τον υπολογιστή μου Ανακαλύπτω Ο υπολογιστής στην πράξη! Ο υπολογιστής στην πράξη! Επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση 4.1.α.. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. Μια πλάκα µάζας Μ=4kg ηρεµεί στο πάνω άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου, σταθεράς k=250ν/m, το άλλο άκρο του οποίου στηρίζεται στο έδαφος. Εκτρέπουµε

Διαβάστε περισσότερα

δ-βάση Αναβάθµιση Σεπτεµβρίου 2015 Επαγγελµατικά Λύκεια ΕΠΑ.Λ. Σχεδίαση Λογισµικού, Ανάπτυξη Προγραµµάτων και Τεχνική Υποστήριξη

δ-βάση Αναβάθµιση Σεπτεµβρίου 2015 Επαγγελµατικά Λύκεια ΕΠΑ.Λ. Σχεδίαση Λογισµικού, Ανάπτυξη Προγραµµάτων και Τεχνική Υποστήριξη ΕΠΑΦΟΣ Συστήµατα Πληροφορικής Ελ. Βενιζέλου (Θησέως) 48 & Κανακίδη 1, 17676 ΚΑΛΛΙΘΕΑ Τηλ. 210-6990401 Fax 210-6990441 www.epafos.gr e-mail: support@epafos.gr δ-βάση Αναβάθµιση Σεπτεµβρίου 2015 Επαγγελµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστικός πίνακας χαμηλού κόστους

Διαδραστικός πίνακας χαμηλού κόστους Διαδραστικός πίνακας χαμηλού κόστους Με τη χρήση του χειριστηρίου από την κονσόλα nintendo wii (wiimote) Συνάντηση καθ. Πληροφορικής Γυμνασίου, Επιμ: Ξυνιδάκης Χρήστος ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ Ο ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες ηµοτικού) τάξεις Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ηλεκτροµαγνητισµός (ηλεκτρισµός και µαγνήτες)» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ

ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Ειδική Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΟΠΣ ΕΣΠΑ 2014 2020: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΡΑΞΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Αυτοματισμοί και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα;

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα; Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Σκοπός Να γίνει εξοικείωση το μαθητών με τον ΗΥ και το λειτουργικό σύστημα. - Επίδειξη του My Computer

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΥΠΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ. Δράση 1.1, Δράση 1.2, Δράση 2.1, Δράση 1.4, Δράση 2.3, Δράση 4.1, Δράση 4.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΥΠΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ. Δράση 1.1, Δράση 1.2, Δράση 2.1, Δράση 1.4, Δράση 2.3, Δράση 4.1, Δράση 4. Δράση 1.1, Δράση 1.2, Δράση 2.1, Δράση 1.4, Δράση 2.3, Δράση 4.1, Δράση 4.2 Δεκέμβριος 2013 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ... 5 1.1 Υποχρεωτικά Πεδία... 5 1.2 Βοηθητική Λίστα Τιμών (drop down

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Μόνο για την επόµενη Τετάρτη 25/10, το µάθηµα (12-13) δεν θα πραγµατοποιηθεί. Τα εργαστήρια θα ξεκινήσουν

Διαβάστε περισσότερα

aquauno VIDEO ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ VIDEO 2 8454 VIDEO 6 8456

aquauno VIDEO ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ VIDEO 2 8454 VIDEO 6 8456 aquauno VIDEO ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ VIDEO 2 8454 VIDEO 6 8456 AQUAUNO VIDEO ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΑΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗ ΜΑΣ. ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit)

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit) ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Οι υπολογιστές αποτελούνται από πολλά εξαρτήµατα. Τα περισσότερα από αυτά είναι εσωτερικά, που βρίσκονται µέσα στο κουτί του υπολογιστή. Ωστόσο, µερικά εξαρτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 5. ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΛΥΨΗΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

www.tridimas.gr E-mail: info@tridimas.gr

www.tridimas.gr E-mail: info@tridimas.gr Κεντρικό: Ν. Πλαστήρα 257 & Αιόλου 36, ΤΚ: 135 62, Αγ. Ανάργυροι Αθήνα, Τηλ. Κέντρο: 210 26 20 250, Fax: 210 26 23 805 Υποκατάστημα: Σμύρνης 31, Τ.Κ.: 143 41, Ν. Φιλαδέλφεια, Αθήνα Τηλ: 210 25 25 534-210

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Outlook Express-User Instructions.doc 1

Outlook Express-User Instructions.doc 1 Οδηγίες προς τους υπαλλήλους του ήµου Θεσσαλονίκης για την διαχείριση της ηλεκτρονικής τους αλληλογραφίας µε το Outlook Express (Ver 1.0 22-3-2011) (Για οποιοδήποτε πρόβληµα ή απορία επικοινωνήστε µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ Τι είναι η Ανάλυση Βάδισης? Η εκτίμηση της βάδισης ενός ατόμου μόνο με την παρατήρηση είναι δύσκολη. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη όταν η βάδιση επηρεάζεται από νευρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 475 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ Μαστρογιάννης Αθανάσιος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

«Η Γλώσσα μου με τα Μάτια μου» Α Β Γ

«Η Γλώσσα μου με τα Μάτια μου» Α Β Γ «Η Γλώσσα μου με τα Μάτια μου» Α Β Γ 1 «Η Γλώσσα μου με τα Μάτια μου» Α Β Γ Η Γλώσσα μου με τα Μάτια μου Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του λογισμικού Συντελεστές: Συγγραφή διδακτικού υλικού Νίκος Ίσαρης,

Διαβάστε περισσότερα

MK Prosopsis Ltd - Assistive Technology Products & Services

MK Prosopsis Ltd - Assistive Technology Products & Services Βασικά Στοιχεία Λογισμικό Επικοινωνώ: Συμβολογράφος Σύντομος Οδηγός Σημειώσεις Τι είναι: o Πρόκειται για ένα λογισμικό το οποίο έχει σκοπό να στηρίξει του μαθητές που δυσκολεύονται στο γραπτό λόγο (και

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εκτυπώσεις -> Ενσωματωμένες -> Νέες Μισθολογικές Εκτυπώσεις -> Νέα Μηνιαία Κατάσταση (3 γραμμές) Α3 (Οριζόντια) Α/Α 1037

Εκτυπώσεις -> Ενσωματωμένες -> Νέες Μισθολογικές Εκτυπώσεις -> Νέα Μηνιαία Κατάσταση (3 γραμμές) Α3 (Οριζόντια) Α/Α 1037 Εκτυπώσεις -> Ενσωματωμένες -> Νέες Μισθολογικές Εκτυπώσεις -> Νέα Μηνιαία Κατάσταση (3 γραμμές) Α3 (Οριζόντια) Α/Α 1037 Πρόκειται για εκτύπωση που απεικονίζει μία ή περισσότερες μισθοδοσίες μηνός, είτε

Διαβάστε περισσότερα