ΙV. Το ευκαρυωτικό κύτταρο. Γενικά στοιχεία Μορφή Δομή & Οργάνωση Πυρήνας Ενεργειακά κέντρα Κυτταρικός σκελετός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙV. Το ευκαρυωτικό κύτταρο. Γενικά στοιχεία Μορφή Δομή & Οργάνωση Πυρήνας Ενεργειακά κέντρα Κυτταρικός σκελετός"

Transcript

1 ΙV. Το ευκαρυωτικό κύτταρο Γενικά στοιχεία Μορφή Δομή & Οργάνωση Πυρήνας Ενεργειακά κέντρα Κυτταρικός σκελετός

2 Ευ-καρυωτικοί = εμπύρηνα κύτταρα, με υψηλή οργάνωση και διαμερισματοποίηση 1 ευκ. κύτταρο = 1 οργανισμός ~10 14 = 1 οργανισμός (άνθρωπος) Είτε μέρος μονοκύτταρων είτε πολυκύτταρων οργανισμών, τα ευκαρυωτικά κύτταρα είναι ικανά να επιτελούν τις βασικές λειτουργίες της ζωής αναπαραγωγή, αύξηση, βιοσύνθεση & μεταβολισμό Στους πολυκύτταρους οργανισμούς υψηλός βαθμός οργάνωσης, διαφοροποίησης και εξειδίκευσης ως προς τη μορφή και τη λειτουργία ~ 200 διαφορετικοί τύποι κυττάρων γνωστοί στον άνθρωπο

3 0,01mm- 0,1mm 1m!

4 ...στο χρόνο Προκαρωτικοί πριν 3.5 δις έτη Μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί πριν 2.5 δις έτη Πως; Με ποια διεργασία; ΣΥΜΒΙΩΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

5 διεργασία συμβίωσης εγκλωβισμός Βακτήριο Αερόβιο βακτήριο (πρόγονοι των μιτοχονδρίων) Βακτήριο Φωτοσυνθετικό βακτήριο (πρόγονοι των χλωροπλαστών)

6 ιβοσώματα μιτοχόνδρια πυρήνας κυτταροσκελετός Golgi ΑΕΔ Ζωικό ευκαρυωτικό κύτταρο Έντονη διαμερισματοπoίηση εξαιτίας του ενδομεμβρανικού δικτύου και των οργανιδίων (διάκριση από τα προκαρυωτικά κύτταρα) κεντριόλια υπεροξειδιοσώματα πλασμ. μεμβράνη ΛΕΔ χλωροπλάστες κενοτόπιο Φυτικό ευκαρυωτικό κύτταρο κυτ. τοίχωμα

7 Πυρήνας/ πυρηνίσκος χλωροπλάστης μιτοχόνδριο Δίκτυο Golgi κεντριόλια ΑΕΔ / ριβοσώματα ΛΕΔ κυτταροσκελετός κενοτόπιο Πλασματική μεμβράνη Κυτταρικό τοίχωμα περοξυσώματα

8 Η κυτταρική μεμβράνη Η πλασματική μεμβράνη εξασφαλίζει την ομαλή σχέση του κυττάρου με το περιβάλλον του, ρυθμίζοντας τι μπαίνει και τι βγαίνει από αυτό. Οι ενδοκυτταρικές μεμβράνες εξασφαλίζουν τη διαμερισματοποίηση του ενδοπλασματικού χώρου και τη διαφορετική σύνθεση και λειτουργία των εν λόγω διαμερισμάτων, ρυθμίζοντας τις ανταλλαγές ουσιών μεταξύ τους. Σημαντικές λειτουργίες επιτελούνται πάνω σε αυτές τις μεμβράνες χάρη στα εκτεταμένα ενζυμικά συστήματα που υπάρχουν σε αυτές. Έχουν αναγνωριστεί τουλάχιστον 10 τύποι μεμβρανών που διαφοροποιούνται ανάλογα με τη λειτουργία του οργανιδίου που περικλείουν. Στη βάση τους όλες οι μεμβράνες έχουν την ίδια χημική σύσταση (φωσφολιπίδια, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες).

9 Εξωτερικό κυττάρου Υδατάνθρακες: γλυκολιπίδια ή γλυκοπρωτεϊνες ή πρωτεογλυκάνες Σύνδεση με άλλα κύτταρα Περιφερειακές πρωτεΐνες Χοληστερόλη: λιπίδιο που επηρεάζει τη ροή λιπαρών οξέων στη μεμβράνη και τη διαπερατότητα της μεμβράνης Πρωτεΐνες διαμπερώς ή στο εσωτερικό προσδιορίζουν την εξειδικ. δράση Εσωτερικό κυττάρου

10 Λιπίδια και Πρωτεΐνες Η αναλογία πρωτεϊνών / λιπιδίων εξαρτάται από το οργανίδιο και τον κυτταρικό τύπο. μιτοχόνδριο 75% πρωτεΐνες 25% λιπίδια μυελίνη 10% πρωτεΐνες 90% λιπίδια Η πλασματική μεμβράνη έχει μεγαλύτερη αναλογία χοληστερόλης/φωσφολιπιδίων σε σχέση με τις ενδοκυτταρικές. πλασματική μεμβράνη >> χοληστερόλη/φωσφολιπίδια ενδοκυτταρικές μεμβράνες >> φυτά >> βακτήρια & φύκη ~70% των πρωτεϊνών είναι εσωτερικές. Όσες απο αυτές διατρέχουν όλο το πάχος της μεμβράνης είναι αμφίτροπες. Το υπόλοιπο 30% των πρωτεϊνών είναι περιφερειακές και συνδέονται στις δύο επιφάνειες της μεμβράνης με ασθενείς δεσμούς Συχνά οι ειδικές πρωτεΐνες (ένζυμα) ορισμένων μεμβρανών οργανιδίων αποτελούν δείκτες αναγνώρισης και απομόνωσης αυτών (π.χ. G-6 φωσφατάση στο ΕΔ, γαλακτοσυλο-τρανσφεράση στο Golgi, μονοαμινοξειδάση & κυτοχρωμοξειδάση στην έξω- & έσω μιτοχονδριακή μεμβράνη)

11 Υδατάνθρακες Οι υδατάνθρακες συνήθως ενωμένοι με πρωτεΐνες (γλυκοπρωτεΐνες) της μεμβράνης και λιγότερο με λιπίδια (γλυκολιπίδια) (1/10 των τελευταίων ενώνονται με υδατάνθρακες) Οι υδατάνθρακες δεν βρίσκονται ποτέ στην εσωτερική επιφάνεια των μεμβρανών Το κάλυμμα υδατανθράκων πάνω από το στρώμα φωσφολιπιδίων στην εξωτερική πλευρά της πλασματικής μεμβράνης ονομάζεται γλυκοκάλυκας. Ο ρόλος του γλυκοκάλυκα δεν είναι απόλυτα γνωστός αλλά φαίνεται να εμπλέκεται στα ακόλουθα:

12 Ο ρόλος του γλυκοκάλυκα Προστατεύει και μονώνει το κύτταρο από πρωτεολυτικά ένζυμα Υποβοηθά την κυτταρική κίνηση προσφέροντας γλοιώδη υφή στην επιφάνεια του κυττάρου, λόγω της προσρόφησης νερού Σταθεροποιεί τη μεμβράνη και τη λειτουργία της μέσω της σταθεροποίησης της θέσης και της δομής των πρωτεϊνών της Συμμετέχει στην κυτταρική αναγνώριση και αποτελεί το «δακτυλικό αποτύπωμα» του κυττάρου (εξειδικευμένη σύνδεση, σιαλικό οξύ) Συμμετέχει στη διακυτταρική σύνδεση και στη συγκόλληση των κυττάρων σε εξωκυτταρικές δομές Η μη αναγνωρισιμότητα οδηγεί σε αποτελεσματικό σύστημα άμυνας (τα γλυκολιπίδια της πλασμ. μεμβράνης είναι οι φορείς των αντιγόνων του αίματος Α και Β) Συμμετοχή στον έλεγχο του κυτταρικού πολ/σμού, αύξησης και διαφοροποίησης. Κύτταρα με αλλοιωμένο γλυκοκάλυκα ~ καρκινικά

13 Το ρευστό μωσαϊκό: λιπίδια και πρωτεΐνες Μωσαϊκότητα: Ρευστότητα: κινούνται με σχετική ελευθερία Οι δύο επιφάνειες της πλασματικής μεμβράνης είναι ασύμμετρες ως προς την αναλογία πρωτεϊνών & γλυκολιπιδίων Σε κάποιες περιοχές δημιουργούνται άλλες δομές όπως οι λιπιδικές μικροδομές (μικροπεριοχές όπου συγκεντρώνονται οι πρωτεΐνες της κυτταρικής σηματοδότησης) Όσο περισσότερο ακόρεστες και μικρότερες οι αλυσίδες των λιπαρών οξέων, τόσο ταχύτερα μετακινούνται Όσο λιγότερη χοληστερόλη κατά μήκος της διπλοστιβάδας τόσο ευκολότερη η μετακίνηση Πλευρική διάχυση μορίων ευκολότερη Κάθετη κίνηση (flip-flop) πολύ αργή Το αρνητικό φορτίο των πρωτεϊνών (COO-) τις κρατά σε σχετική απόσταση ~ ομοιόμορφη κατανομή Η πτώση του ph τροποποιεί τη διάταξη των πρωτεϊνών αλλάζοντας το φορτίο τους και αλλάζει τη ρευστότητα της μεμβράνης

14 Λειτουργίες της κυτταρικής μεμβράνης Μετακίνηση μορίων από και προς το κύτταρο Νερό, ηλεκτρολύτες, οργανικά μόρια ΝΑΙ Έλεγχος της ενδοκυτταρικής χημικής σύστασης μέσω εκλεκτικής διαπερατότητας των μορίων και ανεξάρτητα από το εξωτερικό περιβάλλον ~ πολύ σημαντικό στοιχείο! Μακρομόρια ΟΧΙ Τότε πώς; ενδοκύτωση 1. Παθητική μεταφορά 2. Υποβοηθούμενη παθητική μεταφορά 3. Ενεργητική μεταφορά εξωκύτωση

15 1. Παθητική μεταφορά Με απλή διάχυση, ή μέσω ενός υδρόφιλου καναλιού, χωρίς όμως κατανάλωση ενέργειας (μικρά αφόρτιστα μόρια) Εξαρτάται από: 1. τον όγκο του μορίου 2. το συντελεστή καταμερισμού (=δ/τα σε λιπίδια : δ/τα στο νερό) 3. τη διαβάθμιση συγκέντρωσης της ουσίας 2. Υποβοηθούμενη παθητική μεταφορά Ταχύτητα μεταφοράς υψηλότερη από αυτή που καθορίζει ο συντελεστής καταμερισμού της ουσίας και ευθέως ανάλογη της εξωκυττάριας συγκέντρωσής της μέχρι ενός ορίου. Υποβοήθηση μέσω μεμβρανικών πρωτεϊνών μεταφοράς, αλλά χωρίς κατανάλωση ενέργειας. 3. Ενεργητική μεταφορά Πάντα ενάντια στη διαβάθμιση της συγκέντρωσης και πάντα με κατανάλωση ενέργειας Π.χ. Διαφορά συγκέντρωσης Na + K + στον ενδοκυττάριο χώρο με τη βοήθεια Na + -K + -ATPάσης και ενέργεια από γλυκόλυση. Στους 0 ο C αναστέλλεται η γλυκόλυση και οι συγκεντρώσεις των δύο ιόντων εξισορροπούνται μεταξύ των δύο πλευρών της μεμβράνης Ομοίως η Ca ++ -ATPάση για τη ρύθμιση της συγκέντρωσης του Ca

16 Υποβοηθούμενη παθητική μεταφορά

17 Ακόμα και όταν οι εξωκυτταρικές συγκεντρώσεις της γλυκόζης είναι χαμηλές, υποβοηθούνται από το Na + για να εισέλθουν στο κύτταρο ~ δευτερογενής ενεργός μεταφορά... αλλά και συνδιασμός των δύο...

18 Ωσμωτική πίεση: η μηχανική πίεση που πρέπει να ασκήσουμε στη μία πλευρά της μεμβράνης ώστε να μην παρατηρείται ώσμωση λόγω διαφοράς συγκεντρώσεων. Το περιβάλλον του κυττάρου μπορεί να είναι: Ώσμωση Ημιδιαπερατή μεμβράνη 0,9%NaCl αιμόλυση πλασμόλυση

19 Οι πλασματικές μεμβράνες δεν είναι τέλεια ωσμώμετρα γιατί αφενός δεν είναι εντελώς διαπερατές από το νερό αφετέρου δεν είναι εντελώς αδιαπέραστες από μικρά μόρια (ηλεκτρολύτες). Έτσι ποτέ δεν έχουμε δύο περιβάλλοντα, το ένα εντελώς άδειο και το άλλο με μόρια Στα ανώτερα ζώα η ρύθμιση της ωσμωτικής πίεσης γίνεται από τα νεφρά και είναι περίπου η ίδια ενδοκαι εξωκυτταρικά. Στα φυτά το ενδοκυτταρικό υγρό έχει υψηλότερη ωσμ. πίεση από το εξωκυτταρικό (τα κύτταρα βρίσκονται δηλ. σε υπότονο διάλυμα, άρα οι συγκεντρώσεις των μορίων υψηλότερες εσωτερικά). Αυτό διασφαλίζεται από το κυτταρικό τοίχωμα. Εξαιτίας του τελευταίου τα φυτικά κύτταρα δεν διαρρηγνύονται σε υπότονο περιβάλλον κι έτσι το φαινόμενο είναι αντιστρεπτό. Στους μονοκύτταρους οργανισμούς η ωσμωρύθμιση γίνεται μέσω ενός συσταλτού κενοτοπίου το οποίο γεμίζει και αδειάζει νερό εκτός κυττάρου ανάλογα με τις συνθήκες.

20 Η πλασματική μεμβράνη σπάνια εμφανίζεται ακάλυπτη ως προς τον εξωκυττάριο χώρο κυτταρίνη πηκτίνη λιγνίνη ημικυτταρίνη πεπτιδογλυκάνες & πρωτεΐνες Χιτίνη, κυτταρίνη κ.ά. Φυτά, & ορισμένα φύκη, βακτήρια, μύκητες: κυτταρικό τοίχωμα ~Προστασία και σταθερότητα κυττάρου Ζωικά κύτταρα: γλυκοκάλυκας (= ασυνεχές, εύκαμπτο κάλυμα υδατανθράκων ενωμένων με πρωτεΐνες πάνω στο στρώμα των φωσφολιπιδίων)

21 μηχανικός ρόλος επικοινωνία Διακυτταρικές συνδέσεις & επικοινωνία Δεσμοσώματα Μεγάλοι διακυτταρικοί χώροι (24-50nm), πολύ ισχυρή μηχανική σύνδεση, ιστοί που δέχονται μεγάλες μηχανικές πιέσεις (π.χ. Μήτρα, δέρμα κλπ) Στεγανοί σύνδεσμοι Πολύ μικροί διακυτταρικοί χώροι, στεγανοποίηση από διαμεμβρανικούς σωλήνες για καλή μόνωση υγρών και κατευθυνόμενη κίνηση ουσιών (π.χ. στην ουροδόχο κύστη και στους πνεύμονες) Χασμοσύνδεσμοι Όπου υπάρχει επιτακτική ανάγκη διακυτταρικής επικοινωνίας μέσω ηλεκτρικών σημάτων ή μεταφοράς μορίων (π.χ. πάγκρεας για έκκριση ινσουλίνης, καρδιά για συντονισμένη σύσπαση, εμβρυακά κύτταρα για τη διαφοροποίηση των ιστών κλπ) Πλασμοδέσμες Τα φυτικά κύτταρα διαιρούνται ατελώς αφήνοντας κυτταροπλασματικές γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ τους

22 Στεγανοί σύνδεσμοι Δεσμοσώματα καντερίνη [Ca++] Ρύθμιση από την ενδοκυτταρική [Ca ++ ] κλείσιμο διαύλων Χασμοσύνδεσμοι Οικονομία!

23 Πλασμοδέσμες Τα κυτταροπλασματικά κανάλια των πλασμοδεσμών διαπερνούν το κυτταρικό τοίχωμα του φυτού και συνδέουν όλα τα κύτταρα ενός φυτού μαζί. Έτσι τα κύτταρα ενός φυτού φαίνονται ότι δημιουργούν ένα συγκύτιο στο οποίο πολλοί κυτταρικοί πυρήνες μοιράζονται ένα κοινό κυτταρόπλασμα. Κάθε πλασμοδέσμη επενδύεται εσωτερικά με την πλασματική μεμβράνη, που είναι κοινή στα δύο συνδεόμενα κύτταρα. Συνήθως περιέχει επίσης και μια κυλινδρική δομή, το δεσμοσωλήνα, ο οποίος προέρχεται από το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο.

24 Το κυτταρόπλασμα Μέσα σε αυτό κολυμπούν: Οργανίδια σταθεροποιούμενα από τον κυτταροσκελετό ηλεκτρολύτες Ενδιάμεσα προϊόντα του μεταβολισμού ένζυμα Οι περισσότερες ιδιότητες της ζωής επιτελούνται στο κυτταρόπλασμα και ελέγχονται άμεσα ή έμμεσα από αυτό. εκτός από...??? Ένα απύρηνο κυτταρόπλασμα επιζεί για αρκετές ώρες σαν μια τέλεια ενότητα. Αντίθετα ένας πυρήνας πεθαίνει αμέσως εκτός κυττάρου!

25 Το ΛΕΔ δεν έχει ριβοσώματα, και συμμετέχει κυρίως στη σύνθεση λιπιδίων και όχι στη σύνθεση πρωτεϊνών, όπως το ΑΕΔ Αδρό & Λείο ενδοπλασματικό δίκτυο: ένα συνεχές δίκτυο εσωτερικών μεμβρανών μορφής ρευστού μωσαϊκού, που επικοινωνούν μεταξύ τους...αλλά...

26 Το ΑΕΔ: Περιβάλλει τον πυρηνικό φάκελο και αποτελεί συνέχεια της πυρηνικής μεμβράνης Εκτός από την παρουσία ριβοσωμάτων, διαφέρει από το ΛΕΔ στις αναλογίες φωσφολιπιδίων, χοληστερόλης και σφιγγομυελίνης (περισσότερα στο ΛΕΔ) Κύριος ρόλος η σύνθεση, τροποποίηση και συσκευασία των πρωτεϊνών Σύνθεση βιομεμβρανών Σύνθεση πυρηνικού φακέλου μετά την κυτταρική διαίρεση Έναρξη σύνθεσης των γλυκοπρωτεϊνών (γλυκοσυλίωση) Μηχανική υποστήριξη του κυττάρου Διαλογή μη σωστά συσκευασμένων πρωτεϊνών και μη διάθεση στο κύτταρο Διαμερισματοποίηση και διαχωρισμός μεμβρανικών & εκκριτικών από ενδοκυτταρικές πρωτεΐνες Πώς;

27 Η αναλογία ελεύθερων και συνδεδεμένων ριβοσωμάτων στο ΑΕΔ εξαρτάται από τον τύπο των κυττάρων και τη λειτουργία τους Οικονομία κυττάρου στη σύνθεση πολύ εξειδικευμένων δομών Αν ναι, τότε: Στις εκκριτικές ή μεμβρανικές πρωτεΐνες, τα πρώτα αο λειτουργούν ως πεπτίδιο συνθήματος Σωματίδιο αναγν. συνθήματος πολυριβοσώματα Πρωτεϊνοσύνθεση (με κατανάλωση GTP) Σύνδεση συμπλόκου στο ΑΕΔ Πεπτιδάση συνθήματος πεπτ. συνθήματος Άνοιγμα καναλιού μετατόπισης της πρωτ. στο ΑΕΔ Αφαίρεση πεπτιδίου συνθήματος & απελευθέρωση στο δίκτυο Αν όχι, τότε: ενδοκυτταρικές πρωτεϊνες, ΟΧΙ πεπτίδιο συνθήματος Ολοκλήρωση πρωτεϊνοσύνθεσης από ελεύθερα πολυριβοσώματα

28 Το ΛΕΔ: Ενδιάμεσος σταθμός των πρωτεϊνών μεταξύ ΑΕΔ και συσκευής Golgi Σύνθεση λιπιδίων και στεροειδών Σύνθεση, μεταφορά και τροποποίηση μικρών χημικών μορίων Αποτοξίνωση οργανισμού (π.χ. μετατροπή λιποδιαλυτών τοξικών ουσιών σε υδατοδιαλυτά μόρια για την ευκολότερη απελευθέρωσή τους) με αύξηση του ΛΕΔ στα κύτταρα του ήπατος που παίζει αυτό το ρόλο Εξειδικευμένη δράση σε εξειδικευμένα κύτταρα ήπαρ: Κοκκία γλυκογόνου (σε επαφή με το ΛΕΔ) Γλυκοζο-6-φωσφατάση γλυκόζη Σκελετικοί μυς: Σχηματισμός σαρκοπλασματικού δικτύου (υπεύθυνο για τη σύσπαση του μυός μέσω ρύθμισης [Ca+])

29 Συνολικά το ΕΔ είναι το κέντρο σχηματισμού όλων των κυτταρικών μεμβρανών Πρωτεΐνες και φωσφολιπίδια συγκεντρωμένα στο ΕΔ Ρύθμιση μεμβρανικών ποσοτήτων από τις πρωτεΐνες και όχι από τα φωσφολιπίδια Ο σχηματισμός του ΑΕΔ προηγείται αυτού του ΛΕΔ Ανάλογα με τη λειτουργία του κυττάρου, το ΛΕΔ μπορεί να είναι εκτεταμένο ή μεταπτωτικό Ποιος παίζει το ρόλο του ΕΔ και των λειτουργικών του διαφοροποιήσεων (π.χ. ελεύθερα ριβοσώματα ή μη) στους προκαρυωτικούς οργανισμούς;

30 Σύστημα Golgi Χημική τροποποίηση, συμπύκνωση & συσκευασία σε εκκριτικά κοκκία Κύρια θέση σύνθεσης υδατανθράκων δικτυόσωμα Μεταπτωτικά κυστίδια Πλευρά σχηματισμού (cis) Αντίστροφη μεταφορά: για πρωτεΐνες ΕΔ ή Golgi Ιδιοσύστατη έκκριση: σταθερός ρυθμός έκκρισης (π.χ. κολλαγόνο) Ρυθμιζόμενη έκκριση: αποθήκευση σε κυστίδια και ελεγχόμενη έκκριση π.χ. ορμόνες Μεταφορά σε λυσοσώματα: μεταφορά ενζύμων ρχικά στο ώριμο ενδόσωμα και μετά στο λυσόσωμα Έλεγχος έκκρισης κοκκίων από ενέργεια και [Ca + ] Πλευρά ωρίμανσης (trans) Πέρασμα από το Golgi = υποχρεωτικό! εξωκυττάρωση Αναγνώριση κατεύθυνσης κοκκίων & προώθηση μέσω κυτταροσκελετού! Ουσίες που παρεμποδίζουν την ανάπτυξή του αναστέλλουν την έκκριση των κοκκίων

31 Λυσοσώματα Αποκλειστικά σε ζωικά κύτταρα Τρόπος θρέψης για πολλούς μονοκύτταρους οργανισμούς Μη επιλεκτικός τρόπος άμυνας των πολυκύτταρων οργανισμών (π.χ. μακροφάγα) Φαγοκύτωση ενδοκύτωση-πινοκύτωση Περιβάλλον όξινο (από ΗCl) όπου μπορούν να δράσουν οι υδρολάσες Πώς προστατεύεται το κυτταρόπλασμα από αυτές; δευτερογενή πρωτογενή φαγόσωμα 1. extra μεμβρανικό στρώμα 2. δράση μόνο σε όξινο ph

32 Δευτερογενή λυσοσώματα: ετεροφαγικά ή αυτοφαγικά Ετεροφαγικά: φαγοσώματα προέρχονται από τμήμα της πλασματικής μεμβράνης και μετακινούνται μέσω μικροσωληνίσκων προς το εσωτερικό του κυττάρου. Λαμβάνουν εξωκυτταρικής προέλευσης μόρια (τροφή, βακτήρια, ιούς) και συντήκονται με πρωτογενή λυσοσώματα για να σχηματίσουν τα ετεροφαγικά λυσοσώματα. Ακολουθεί η αποικοδόμηση των μορίων και η απελευθέρωσή τους εντός (θρεπτικά) και εκτός του κυττάρου (υπολείμματα, τοξίνες) ~ Θρέψη & προστασία Αυτοφαγικά: φαγοσώματα που, συντηκόμενα με πρωτογενή λυσοσώματα, χρησιμοποιούνται για την αποικοδόμηση ενδοκυτταρικών τμημάτων που λόγω γήρανσης ή καταστροφής τους παύουν να είναι λειτουργικά. ~ Οικονομία σε θρεπτικά στοιχεία & ανανέωση κυτταρικών δομών

33 Η αυτοφαγία ως μηχανισμός κάτω από φυσιολογικές συνθήκες μικρής σημασίας για το κύτταρο. Αλλά: Νεφρά & ήπαρ: ανανέωση οργανιδίων (π.χ. ένα μιτοχόνδριο/15mins) Διαφοροποίηση κυττάρων (ανάπτυξη): μεγάλες και συνεχείς τροποποιήσεις των ενδοκυτταρικών δομών Επιδιόρθωση κατεστραμένων περιοχών του κυττάρου ως απόκριση σε τοξικές ουσίες «Αυτοκτονία» ολόκληρου κυττάρου λόγω γήρανσης ή καταστροφής Επιβίωση κυττάρου σε κατάσταση «πείνας» με αποικοδόμηση εσωτερικών συστατικών για θρέψη Κρινοφαγία:αποικοδόμηση πλεονάζουσας ποσότητας εκκριτικών ουσιών Προβλήματα: πνευμονοκονίαση από πρόσληψη ινών Si που διαλύει τη μεμβράνη των λυσοσωμάτων Chediak-Streinbrink-Higashi: δημιουργία γιγαντιαίων λυσοσωμάτων και θάνατος

34 Ο πυρήνας Όλα τα ευκαρυωτικά κύτταρα εμπύρηνα εκτός των ερυθρών αιμοσφαιρίων στα σπονδυλωτά Ο όγκος και η θέση των πυρήνων, καθώς και η δομή της χρωματίνης συγκεκριμένα σε κάθε κυτταρικό τύπο Συνήθως 1 πυρήνας αντιστοιχεί σε κάθε κύτταρο, αλλά υπάρχουν και εξαιρέσεις (π.χ. μυϊκές ίνες, ήπαρ, ερυθρά αιμοσφαίρια) Κατά τη μεσόφαση ο πυρήνας περιβάλλεται από τον πυρηνικό φάκελο: μία διπλή μεμβράνη, διαχωρισμένη από το περιπυρηνικό διάστημα και διακοπτόμενη από τους πυρηνικούς πόρους Ο πυρηνικός φάκελος ελέγχει τις ανταλλαγές ουσιών με το κυτταρόπλασμα και απομονώνει τα χρωμοσώματα από αυτό

35 Ομοια σύνθεση με πλασματική μεμβράνη, αλλά με λιγότερα ακόρεστα λιπαρά οξέα Λάμινα: Ινώδες, πυκνό πρωτεϊνικό στρώμα, ρόλος κυτταροσκελετού Πυρηνικοί πόροι: Αριθμός μεταβλητός, θέσεις σταθερές, εξαρτώμενες από τα χρωμοσώματα

36 Η χρωματίνη (= χρωμοσώματα κατά τη μεσόφαση) Ποικίλει σε μορφή, ανάλογα με τη φύση και τη δραστηριότητα του κυττάρου Η1 νουκλεόσωμα Η1 Ιστόνες Η2Α, Η2Β, Η3, Η4: συμμετέχουν στη σύνδεση με το DNA και μεταξύ τους Ιστόνη Η1/Η5: συμμετέχει έμμεσα στο σχηματισμό του συμπλόκου Από τα πιο συντηρητικά μόρια στην εξέλιξη των οργανισμών!

37 Οι μη ιστόνες: ουδέτερες ή όξινες πρωτεΐνες είναι πολυάριθμες και ετερογενείς (>100 σε κάθε οργανισμό) παίζουν ρόλο καταλύτη κατά την αντιγραφή και μεταγραφή σε αντίθεση με τις ιστόνες, η ποσότητά τους διαφέρει ανάλογα με το στάδιο του κυτταρικού κύκλου και ανάλογα με τον κυτταρικό τύπο Η συμπύκνωση - 2m DNA σε 5-10μm πυρήνα!: νουκλεόσωμα : 146 ζεύγη βάσεων περιελιγμένο γύρω από οκταμερές ιστόνων, πάχος 10nm ανά 60 ζεύγη βάσεων (συνδετικό DNA) ένα νουκλεόσωμα περιελίξεις που οδηγούν σε ίνες πάχους 30nm. Χωρίς τη συμμετοχή της ιστόνης Η1, η περιέλιξη σταματά στα 10nm Διάμετρος 300 nm κατά τη μεσόφαση, 700 nm κατά τη μετάφαση Τα χρωμοσώματα: 2n διπλοειδής (οι περισσότεροι ευκαρυωτικοί) ~ πολυπλοειδίες 1n απλοειδής (οι γαμέτες, οργανίδια, μερικοί ευκ. φυτικοί) καρυότυπος (μορφή, μέγεθος, αριθμός χρωμοσωμάτων, θέση κεντρομερών)

38 Ο πυρηνίσκος 1-4 ανά πυρήνα 85% πρωτεΐνες, 10% rrna, 5% DNA κέντρο σχηματισμού ριβοσωμάτων οργανωτής πυρηνίσκου = τμήμα του DNA σε συγκεκριμένες χρωμοσωμικές θέσεις (κωδικοποίηση προ-rrna 45S) ριβοσωμικές πρωτεΐνες & μικρά 5S rrna κωδικοποιούνται από άλλα χρωμοσωμικά τμήματα κάθε οργανωτής πυρηνίσκου γίνεται το κέντρο σχηματισμού του πυρηνίσκου που περιβάλλεται από πρωτεΐνες σε κάθε πυρήνα υπάρχουν πολύ περισσότεροι οργανωτές πυρηνίσκου από πυρηνίσκους πολύ μεγάλος αριθμός αντιγράφων γονιδίων rrna που επαναλαμβάνουν την ίδια πληροφορία. Μεγάλης σημασίας για την εξασφάλιση μη λαθών κατά την πρωτεϊνοσύνθεση σε προκαρυώτες και ευκαρυώτες.

39 Τα ενεργειακά κέντρα: μιτοχόνδρια & χλωροπλάστες Κοινά στοιχεία και στα δύο οργανίδια: περιβάλλονται από διπλή μεμβράνη συνθέτουν το ATP περιέχουν δικό τους γενετικό υλικό που κωδικοποιεί μέρος των συστατικών τους περιέχουν ριβοσώματα κάνουν πρωτεϊνοσύνθεση Τα κοινά χαρακτηριστικά σε δομικά στοιχεία μεταξύ μιτοχονδρίων, χλωροπλαστών και βακτηρίων ενισχύουν την υπόθεση της δημιουργίας των οργανιδίων αυτών από συμβίωση βακτηρίων

40 Τα μιτοχόνδρια 10-40% του κυτταρικού όγκου Διπλή μεμβράνη, η εξωτερική με πόρους, η εσωτερική δημιουργεί τις ακρολοφίες Κυκλικό γυμνό μόριο DNA, όμοιο άλλα μικρότερο αυτού των βακτηρίων κληροδοτούμενο σχεδόν πάντα μητρικά Ριβοσώματα διαφορετικά από το κυτταρόπλασμα, αλλά όμοιας νουκλεοτιδικής αλληλουχίας με τα βακτήρια Μερική ανεξαρτησία από τον πυρήνα (αυτοδιπλασιαμός και σύνθεση μιτοχονδριακών συστατικών: ριβοσώματα, πολυμεράσες, trna) Μιτοχονδριακή διαίρεση ταχύτατη (~1 min) Κατεύθυνση μιτοχονδριακών συστατικών από το κυτταρόπλασμα στα μιτοχόνδρια μέσω μηχανισμού ~πεπτιδίου συνθήματος Στα μιτοχόνδρια: Κύκλος του Krebs - Αναπνοή - Οξειδωτική φωσφορυλίωση Οξείδωση / βιοσύνθεση λιπαρών οξέων

41 Οι χλωροπλάστες Κυκλικό γυμνό μόριο DNA, όμοιο άλλα κατά πολύ μεγαλύτερο αυτού των μιτοχονδρίων Ριβοσώματα Μερική ανεξαρτησία από τον πυρήνα (αυτοδιπλασιαμός και σύνθεση χλωροπλαστικών συστατικών) Χημικές αντιδράσεις στα θυλακοειδή, που συνιστούν σύστημα μεμβρανών με πολύ διαφορετική σύνθεση από εκείνες του κυτταροπλάσματος (φτωχές σε φωσφολιπίδια, πλούσιες σε άλλα λιπίδια, μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνών και χλωροφύλλη) Στους χλωροπλάστες επιτελούνται: Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις και σύνθεση ATP στα θυλακοειδή -φωτοφωσφορυλίωση (φωτεινές αντιδράσεις) βιοσύνθεση υδατανθράκων στο στρώμα (σκοτεινές αντιδράσεις)

42 Ο κυτταροσκελετός Ακτίνη, μυοσίνη, σωληνίνη, κοινά συστατικά σε όλους τους ευκαρυώτες. Όλα σχηματίζουν ινόμορφες αλυσίδες Ανάλογα με τη χημική σύσταση, τις συνδέσεις, τον τύπο και τη φυσική κατάσταση του κυττάρου, διαμορφώνονται κατάλληλα ώστε να σχηματίζουν δομές κίνησης (βλεφαρίδες, μαστίγια, μυϊκές ίνες) ή σταθεροποίησης και ενδοκυτταρικής τάξης του κυττάρου (κυτταροσκελετός) Α. Κίνηση Β. Κυτταροσκελετός Σε τρία επίπεδα: ιστοί (π.χ. μυϊκός) κύτταρα (π.χ. γαμέτες) οργανίδια Σε διάφορες ταχύτητες: γρήγορη: σπερματοζωάρια, διάφοροι μονοκύτταροι οργανισμοί αργή: φυτικοί ιστοί μικροσωληνίσκοι ενδιάμεσα ινίδια μικροϊνίδια 1. Κυτταρική μορφή 2. Δρομολόγηση μορίων 3. Μετάδοση εξωτερικών ερεθισμάτων (?) Όλες οι κινήσεις καταναλώνουν ενέργεια & σταματούν με το θάνατο

43 Σύστημα ελέγχου της κυτταρικής μορφής, της κυτταροπλασματικής οργάνωσης και των δρομολογίων των διαφόρων μορίων στα κύτταρα Σύνδεση με κυτταροπλασματική μεμβράνη αλλά ΠΟΤΕ εισχώρηση στον πυρήνα ή τα οργανίδια Η γεροντική άνοια και το Alzheimer σχετίζονται με τη δυσλειτουργία του κυτταροσκελετού

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 1 - ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ A. Το Περιβάλλον του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 2010 2 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Η κυτταρική ή πλασματική μεμβράνη αποτελεί το εξωτερικό όριο του κυττάρου από το περιβάλλον και περικλείει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν

Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν Η επιστήμη της Φυσιολογίας μελετά: 1. Τα χαρακτηριστικά και 2. Τους μηχανισμούς λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος τα οποία τον καθιστούν ζωντανό όν 01/27 -Η μικρότερη δομική και λειτουργική μονάδα ζωντανής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Το γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης Αποµόνωση του κυττάρου από το περιβάλλον 10.1-membrane_fluidity.mov Λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης 1. Ρυθµίζει τη διεύλευση ουσιών 2. Αναγνωρίζει χηµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATION INSTITUTION OF WESTERN MACEDONIA ΚΟΙΛΑ ΚΟΖΑΝΗΣ-GR 50100 I KILA, GR 50101 KOZANI-GREECE http://www.teiwm.gr ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Ελληνογαλλική Σχολή Jeanne D Arc 2011-2012 Δημοσθένης Καρυοφύλλης email: dkariofi@e-biology.gr www.ibrain.gr Κεφ. 1 ο Χημική σύσταση του κυττάρου Χαρακτηριστικά των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 3 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το μόριο DNA μιας χρωματίδας μεταφασικού χωμοσώματος ενός φυσιολογικού ευκαρυωτικού κυττάρου περιέχει το 29% των νουκλεoτιδίων του με αζωτούχα βάση την T. a. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ α) Αφού τα σωµατικά κύτταρα της γάτας έχουν 19 ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων, άρα περιέχουν 38 απλοειδή χρωµοσώµατα στην αρχή της Μεσόφασης (G 1 -φάση), πριν

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

Ηδοµή των λιπαρών οξέων

Ηδοµή των λιπαρών οξέων Μεµβρανική Μεταφορά Ηδοµή των λιπαρών οξέων Λιπαρά οξέα-λιπίδια- µεµβράνες Κυτταρικές µεµβράνες: ρόλος διαχωριστικού τοίχους ιαφορετικές λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης Ενδoκυτταρικές µεµβράνες

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11. Βιοενεργητική & Μεταβολισµός: Μιτοχόνδρια, Χλωροπλάστες & Υπεροξειδιοσώµατα. Μέρος A

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11. Βιοενεργητική & Μεταβολισµός: Μιτοχόνδρια, Χλωροπλάστες & Υπεροξειδιοσώµατα. Μέρος A ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Βιοενεργητική & Μεταβολισµός: Μιτοχόνδρια, Χλωροπλάστες & Υπεροξειδιοσώµατα Μέρος A ΠΕΡΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α. Η λειτουργία απλών µηχανών εξαρτάται από ενέργεια: - κίνηση αυτοκινήτου= βενζίνη / πετρέλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ρ ΑΝ ΡΟΝΙΚΗ Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΗ

ρ ΑΝ ΡΟΝΙΚΗ Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΓΕΝΕΤΙΚΗ ρ ΑΝ ΡΟΝΙΚΗ Σ. ΠΑΠΟΥΤΣΗ Επικ. Καθηγήτρια Βιολογίας-Γενετικής Α.Τ.Ε.Ι.Θ. Τμήμα Νοσηλευτικής Σ.Ε.Υ.Π. Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 «Αν δώσουμε τη δυνατότητα στους αδύνατους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Α. Για τις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2014 2015 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Πτυχιούχων ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ισοτίμων προς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: / /2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Η ποσότητα του DNA είναι α. διπλάσια στα νευρικά κύτταρα σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής

Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής Τμήμα Ιατρικής Της Σχολής Επιστημών Υγείας Του Α.Π.Θ. Οδηγός Κατατακτηρίων Εξετάσεων Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής Ακαδημαϊκού έτους 2015-2016 1 Γενικές Οδηγίες Σύμφωνα με το Νόμο 4218/2013 και την Υπουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Από το Τμήμα Ιατρικής ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 στο Τμήμα Ιατρικής κατατάσσονται : Οι πτυχιούχου Πανεπιστημίου, Τ.Ε.Ι. ή ισοτίμων προς αυτά, Α.ΣΠΑΙ.Τ.Ε., της Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: ΠΑΣΣΙΑ Α. Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Κάθε μεταφορικό RNA

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1. In vitro 2. In vivo 3. Αναστολείς μίτωσης 4. Απλοειδές κύτταρο 5. Απλοειδής οργανισμός 6. Αριθμός ή αλληλουχία βάσεων 7. Αυτοσωμικά χρωμοσώματα 8. Βήμα έλικας 9. Γονιδίωμα κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΣΑΡΡΗΣ Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ 1 of 164 http://www.agrool.gr Το σύγγραµµα αυτό δεν φιλοδοξεί να καλύψει πλήρως τα αντικείµενα της κυτταρικής Βιολογίας και Μενδελιανής

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα.

Το σχεδιάγραµµα πιο κάτω παριστάνει τον αυτοδιπλασιασµό και το διαµοιρασµό των χρωµατοσωµάτων στα θυγατρικά κύτταρα. ΜΙΤΩΣΗ Η διαίρεση του κυττάρου δεν είναι µια απλή διαδικασία, όπως για παράδειγµα µια φυσαλίδα που καθώς µεγαλώνει χωρίζεται στα δύο. Η κυτταρική διαίρεση περιλαµβάνει τον ακριβοδίκαιο διαµοιρασµό του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Λ.Χ. Μαργαρίτης ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A. http://kyttariki.biol.uoa.gr. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο.

Λ.Χ. Μαργαρίτης ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A. http://kyttariki.biol.uoa.gr. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A Λ.Χ. Μαργαρίτης...για περισσότερα... http://kyttariki.biol.uoa.gr Ηλεκτρονική μικροσκοπία Φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049 ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5 η ΕΚΔΟΣΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049 1 2 3 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ DNA και RNA DNA Δίκλωνο

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. Εντοπίστε στη πιο κάτω παράγραφο τις λέξεις που είναι λάθος και αντικαταστήστε τις με τις ορθές:

3. Εντοπίστε στη πιο κάτω παράγραφο τις λέξεις που είναι λάθος και αντικαταστήστε τις με τις ορθές: ΦΥΕ31: Δομή και Λειτουργία του Κυττάρου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Μέρος 1ο (Απαντήστε στις παρακάτω 10 ερωτήσεις*) 20-07-2005 1. Ποιό ή ποιά από τα κυτταρικά οργανίδια/υποκυτταρικές δομές περιβάλλονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπίδου Πολύκαρπος Παθολόγος-Διαβητολόγος C.D.A. College 2014-2015

Δρ. Ευριπίδου Πολύκαρπος Παθολόγος-Διαβητολόγος C.D.A. College 2014-2015 Δρ. Ευριπίδου Πολύκαρπος Παθολόγος-Διαβητολόγος C.D.A. College 2014-2015 Το σωμα αποτελειται από 75 περιπου τρισεκατομμυρια κυτταρα. Το κύτταρο είναι η βασική δομική μονάδα του ανθρώπινου οργανισμού. -Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γεωµετρική Μοντελοποίηση και Εντοπισµός του ιαµεµβρανικού Τµήµατος σε ιαµεβρανικές Πρωτεΐνες τύπου β-βαρελιού ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Ιωάννη Κ. Βαλαβάνη (Ηλεκτρολόγου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 2. ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ - ΑΥΛΑΚΩΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. 2. 3. 4. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ 1ο Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: ευτέρα, 23 Μαΐου 2011 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001 Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Α1. Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώµα τους είναι: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΑΛΕΞΗ 2. BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2013 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

EÏ EÏ. ºÂÚÂÎ Ô BÈÔÏÔÁ

EÏ EÏ. ºÂÚÂÎ Ô BÈÔÏÔÁ EÏ EÏ. ºÂÚÂÎ Ô BÈÔÏÔÁ ã Àª π À O στόχος αυτού του βιβλίου είναι διπλός, δηλαδή, αφενός να βοηθήσει το µαθητή να κατανοήσει πιο εύκολα το µάθηµα της Βιολογίας, που εξαιτίας της ορολογίας και του λεξιλογίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΣΥΓΓΡΑΦΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Θα περιέχει ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, ασκήσεις ανοικτούκλειστού τύπου µε

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

DNA, οργάνωση και δομή του γενετικού υλικού

DNA, οργάνωση και δομή του γενετικού υλικού DNA, οργάνωση και δομή του γενετικού υλικού Κιούπη Βασιλική, εκπαιδευτικός κλ.πε04.04 Μια εκπαιδευτική δραστηριότητα βασισμένη σε εκθέματα του ιδρύματος Ευγενίδου Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση

Διαβάστε περισσότερα

A5. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ B B1. Μονάδες 8 B2. Μονάδες 6 B3. Μονάδες 6 B4. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Μονάδες 18

A5. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ B B1. Μονάδες 8 B2. Μονάδες 6 B3. Μονάδες 6 B4. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ Γ Γ1. Μονάδες 18 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1.1.1.Με βάση την εικόνα που σας δίνεται (πείραμα Griffith) να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν. Α. Το συστατικό των βακτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

DNA ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΠΩΣ ΚΑΤΑΛΗΞΑΜΕ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΤΟ DNA ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ;

DNA ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΠΩΣ ΚΑΤΑΛΗΞΑΜΕ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΤΟ DNA ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ; DNA ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΠΩΣ ΚΑΤΑΛΗΞΑΜΕ ΣΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΤΙ ΤΟ DNA ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ; ΠΕΙΡΑΜΑ GRIFFITH 1928 ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ GRIFFITH IN VITRO ΑΠO ΤΟΥΣ AVERY MAC-CLEOD MC-CARTHY- 1944 ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών. ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Δεσμός υδρογόνου Κεφάλαιο 1ο 3 Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4 Δεσμο ς η γε φυρα υδρογο νου Παναγιώτης Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση.

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 Β6 (ΚΕΦ. 2, 3) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΙΙ. Στο φυτικό κύτταρο συνυπάρχουν δύο οργανίδια τα οποία διαθέτουν γενετικό υλικό και τα οποία σχετίζονται λειτουργικά, στο πλαίσιο δύο βασικών μεταβολικών διεργασιών.

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα.

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα. Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Δοµή σπέρµατος ικοτυλήδονα περίβληµα ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Δοµή και βλάστηση των σπερµάτων» Διδάσκων: Χρήστος Χατζησαββίδης κοτυληδόνα επικοτύλιο υποκοτύλιο

Διαβάστε περισσότερα