ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ, ΜΝΗΜΕΙΑ και ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ, ΜΝΗΜΕΙΑ και ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης"

Transcript

1 ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ Δ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ, ΜΝΗΜΕΙΑ και ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης ΣΗΜΕΙΑ και ΣΥΝΟΛΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΠΕΤΡΙΔΟΥ ΖΩΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005

2 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ, ΜΝΗΜΕΙΑ και ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης ΣΗΜΕΙΑ και ΣΥΝΟΛΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ 2

3 Πρόλογος Οι αρχαιολογικοί χώροι είναι τα τοπία που απέδωσαν οι αιώνες της ιστορίας αυτού του τόπου Κώστας Η. Μπίρης Οι αρχαιολογικοί χώροι, τα ιστορικά σύνολα, τα μνημεία, τα ιστορικά κτίρια και η σχέση τους με το αστικό τοπίο της πόλης της Θεσσαλονίκης αποτελούν αντικείμενο της συγκεκριμένης εργασίας. Πιο συγκεκριμένα, στόχος της είναι να διερευνήσει το ερώτημα σχετικά με την ύπαρξη των αρχαιολογικών χώρων στα κέντρα των πόλεων και το ρόλο τους στη διαμόρφωση του δημόσιου χαρακτήρα τους. Έτσι, γίνεται μια προσπάθεια κατανόησης και παρουσίασης της αντιμετώπισης των χώρων αυτών ως σημαντικά στοιχεία της πόλης που διαμορφώνουν την εικόνα και τον χαρακτήρα της και αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν στο παρελθόν, αλλά και έως σήμερα, ως άβατοι χώροι, ως χώροι δημόσιας χρήσης, ως περιορισμένοι, κλειστοί χώροι. Αυτό που ονομάζουμε απλά «αστικό τοπίο» αποκτά άλλη διάσταση στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης, όπου οι αρχαιολογικοί χώροι και τα ιστορικά σύνολα που ξεπηδούν σε κάθε σημείο της πόλης διαμορφώνουν ένα ξεχωριστό σκηνικό, μέσα στο οποίο εξελίσσεται η καθημερινή ζωή των πολιτών. Η γνώση της ιστορίας, η σχέση του χώρου με τον ανθρώπινο πολιτισμό και την ανθρώπινη δραστηριότητα εκείνων που δημιούργησαν και βίωσαν τον κάθε τόπο, δημιουργούν μία ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, καθώς μεγάλη είναι η σημασία της χωροχρονικής σχέσης των στοιχείων αυτών και ο συσχετισμός των «υπολειμμάτων» διαφορετικών πιθανά εποχών με την σύγχρονη, καθημερινή ζωή. Αυτό που συνδέει τα άψυχα κτίρια μεταξύ τους είναι το ανθρώπινο στοιχείο, η ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως αυτή μεταφράζεται μέσα στο χώρο δράσης τους, καθώς και το πνεύμα που οι ίδιοι οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία φέρουν. Τα βασικά ερωτήματα που προσπαθούν να απαντηθούν παρακάτω, αφορούν αρχικά το ζήτημα της διατήρησης, συντήρησης και επανένταξης των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών συνόλων στα κέντρα των σύγχρονων πόλεων σχετικά με τις ανθρώπινες ανάγκες που το επιβάλλει και στη συνέχεια τον ρόλο τους στο σύγχρονο αστικό τοπίο και την συμβολή τους στο δημόσιο χώρο των κέντρων των πόλεων, όπως αυτός παρουσιάστηκε στο παρελθόν και έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. 3

4 Το ζήτημα της διατήρησης, συντήρησης και επανένταξης των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών συνόλων στα κέντρα των σύγχρονων πόλεων Οι πόλεις είναι χωρικές ενότητες, μεγάλες ή μικρές, που εξυπηρετούν ανθρώπινες ανάγκες. Κατά μία έννοια, είναι πυρήνες ζωής που αναπτύσσονται και εξελίσσονται ταυτόχρονα με τον άνθρωπο. Η οργάνωση, η εξέλιξη και ο τρόπος εμφάνισης και δημιουργίας μιας πόλης γίνεται με πολύπλοκες δράσεις και διαδικασίες που δεν μπορούν να προβλεφθούν ή να οργανωθούν εξ αρχής. Στη συγκεκριμένη εργασία αντικείμενο μελέτης αποτελούν οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μνημεία και τα ιστορικά σύνολα, δηλαδή τα δομικά στοιχεία που προέρχονται από παλιότερες εποχές της ζωής της πόλης, που διατηρούνται στα κέντρα των σύγχρονων πόλεων, φέρουν ιστορική, πολιτιστική, αισθητική και συναισθηματική αξία, επηρεάζουν την ζωή της σύγχρονης πόλης και των πολιτών της και προσπαθούν είτε μόνα τους, είτε υποβοηθούμενα από αρχαιολογικές, αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές επεμβάσεις, να ενταχθούν στη σύγχρονη πραγματικότητα και στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Γιατί, λοιπόν, διατηρούνται τα αρχαιολογικά θραύσματα και τα ιστορικά σύνολα στα κέντρα των πόλεων; Όπως ειπώθηκε παραπάνω οι πόλεις είναι χωρικές ενότητες που εξυπηρετούν ανθρώπινες ανάγκες και με βάση αυτή τη λογική πρέπει, σε αυτό το σημείο, να αναζητηθεί η ανθρώπινη ανάγκη που αυτά τα «κομμάτια της πόλης» καλύπτουν. Το θέμα της διατήρησης, συντήρησης και επανένταξης των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών συνόλων στα κέντρα των πόλεων έχει απασχολήσει και εξακολουθεί να απασχολεί ιδιαίτερα τον σύγχρονο κόσμο. Θα μπορούσε, λοιπόν, να τεθεί το ερώτημα: γιατί όλη αυτή η προβληματική γύρω από τη διατήρηση, όχι μόνο των επιφανών αρχιτεκτονικών δημιουργημάτων του παρελθόντος αλλά και των απλών και απέριττων οικοδομικών έργων και χώρων της καθημερινής ζωής; Είναι δυνατό να διατηρούμε σε τέτοια έκταση πράγματα φθαρτά, όταν ξέρουμε ότι η αντικατάσταση του παλαιού από το νέο είναι μια αναπότρεπτη ανάγκη και νόμος της ζωής; Τα κτίρια, όπως και όλα τα φυσικά και τεχνητά δημιουργήματα, γεννιούνται, ζουν και πεθαίνουν μες στο χρόνο. Ποιος βαθύτερος λόγος μας σπρώχνει σήμερα όσο ποτέ να τα συντηρήσουμε και να τα διασώσουμε 1 ; Η ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου για διατήρηση θραυσμάτων του παρελθόντος μέσα στο συνεχές αστικό τοπίο των μεγαλουπόλεων συνδέεται με την ανάγκη του για σύνδεση με το παρελθόν του και τις ρίζες του, καθώς ο σύγχρονος τρόπος ζωής τον οδηγεί με μεγάλη ταχύτητα προς το μέλλον και τις εξελίξεις που αυτό επιφέρει τόσο στο αστικό περιβάλλον, όσο και στο τρόπο ζωής του. Παράλληλα, οι μεγάλες διαστάσεις που παίρνει το συγκεκριμένο φαινόμενο της διατήρησης της αρχιτεκτονικής κι πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελώντας κύριο θέμα διεθνών συσκέψεων και συνεδρίων, αποκαλύπτει τις διαστάσεις και 4

5 την καθολικότητα του φαινομένου, που απορρέει από μια γενική ανάγκη της ανθρώπινης ύπαρξης για σύνδεσή της με την ιστορία και το παρελθόν της. Ένας από τους οξυδερκέστερους ιστορικούς τέχνης του 20 ου αιώνα, ο Hans Sedlmayr, έγραφε το 1975 ότι αν η σύγχρονη αρχιτεκτονική ήταν μια αρχιτεκτονική με ποιότητα, δεν θα αντιμετωπιζόταν σήμερα σε πανευρωπαϊκή, αν όχι παγκόσμια κλίμακα, το πρόβλημα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. 1 Όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Γ.Λάββα «Προστασία μνημείων και συνόλων», μια παρόμοια θέση με εκείνη του Hans Sedlmayr, διατυπώνει και ένας από τους καλύτερους γνώστες της λαϊκής μας παράδοσης, ο αρχιτέκτονας Άρης Κωνσταντινίδης, ο οποίος δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι δεν αγαπά και δεν καταλαβαίνει τον παραδοσιακό μας πλούτο, αφού για αυτόν έχει ξοδέψει τη ζωή του ολόκληρη. Σε μία τελευταία του θέση σχετικά με το νόημα της διατηρήσεως της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς, ανάμεσα στα άλλα, γράφει τα εξής: «αφού η αρχιτεκτονική πλάθει δοχεία ζωής, θα πρέπει να τα βλέπουμε αυτά όχι σαν μνημεία, αλλά σαν «έμψυχα όργανα» δηλ. σαν πρόσκαιρες κατασκευές, που η ζωή τους είναι περιορισμένη σε χρονική διάρκεια, όσο και η ανθρώπινη ζωή, απάνω στη γη. Και που αυτό σημαίνει, πως όταν ένα σπίτι παλιώσει τόσο, ώστε να μην υπηρετεί πλέον τον άνθρωπο στις ανάγκες της ζωής του, θα πρέπει να πάρει την θέση του ένα καινούργιο. Αρκεί αυτό το καινούργιο να στέκει σωστά και μέσα στο τοπίο, σωστά και δίπλα σε όσα παλιά σπίτια θα μένουν ακόμα, γιατί δεν έχουν τόσο παλιώσει, που να μην λειτουργούν σα δοχεία ζωής» και συνεχίζει: «Όμως γιατί τα λέω όλα αυτά, που μπορεί, ίσως και να σας ξενίζουνε; Τα λέω γιατί αν είχαμε, σήμερα, μια σωστή, σύγχρονη, αληθινή αρχιτεκτονική, δε θα χαμε κανένα πρόβλημα με τα «παραδοσιακά», που πολλά τα θέλουμε και «διατηρητέα». Αφού το κάθε νέο που θα έμπαινε στη θέση του παλιού που θα έφευγε, θα ήτανε το αντάξιό του και σε μορφή και σε κατασκευαστική διάρθρωση και σε λειτουργικότητα και σε ήθος. Και θα συνεχιζότανε έτσι η παράδοση, χωρίς τους «πειρασμούς» για θολές καταστάσεις («διατήρηση της εξωτερικής μορφολογίας», του παλιού, «και εκσυγχρονισμός του εσωτερικού του», -τι φρικτή αντινομία, όταν για να ξανασημειώσω τα λόγια του Πασκάλ: «από την κίνηση του έξω αναγνωρίζει κανείς αυτό που συμβαίνει μέσα» ) και έτσι που να μην είναι καθόλου άνομο, αν κάθε τόσο κατεδαφίζουμε παλιά σπίτια, αφού ό,τι θα στήναμε καινούργιο στη θέση τους, θα σημάδευε (-και το καινούργιο) την ίδια, μια αλήθεια, σε μια πιο νέα γλώσσα και μορφή 1» Οι παραπάνω απόψεις δίνουν μία ερμηνεία στο φαινόμενο διατήρησης και επανένταξης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στις σύγχρονες πόλεις, ουσιαστικά όμως, αντιμετωπίζουν το θέμα με μονομέρεια. Μία τόσο απλή σκέψη δεν μπορεί να απαντάει σε ένα τόσο σύνθετο θέμα. Μέσω των παραπάνω απόψεων δεν μπορεί να δικαιολογηθεί η παγκόσμια κινητοποίηση που αφορά το θέμα της διατήρησης της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής 5

6 ή πολιτιστικής κληρονομιάς και δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η συντήρηση και διατήρηση των αρχαιολογικών χώρων και συνόλων οφείλεται απλά στην άσοφη, μη εμπνευσμένη και ποιοτική σύγχρονη αρχιτεκτονική. Μελετώντας τις παραπάνω απόψεις και παρατηρώντας την εξέλιξη τόσο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής παραγωγής, όσο και της προσπάθειας για διαφύλαξη, διατήρηση και ένταξη των αρχαιολογικών θραυσμάτων και συνόλων στο σύγχρονο αστικό τοπίο των μεγαλουπόλεων, αυτό που μπορεί να διατυπωθεί είναι ότι η εξήγηση του φαινομένου είναι πιο πολύπλοκη απ ότι παρουσιάζεται στα παραπάνω κείμενα. Πιο συγκεκριμένα, το βάρος πρέπει να πέσει στην ταχύτητα ανάπτυξης και αλλαγής του σύγχρονου κόσμου και του αστικού τοπίου. Η πρωτοφανής οικοδομική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων είχε σαν αποτέλεσμα την αντικατάσταση του μεγαλύτερου μέρους των παλιών κελυφών με νέα. Είναι χαρακτηριστικό και ιδιαίτερα ενδιαφέρον σε αυτό το σημείο να τονιστεί ότι η οικοδομική παραγωγή της τελευταίας αυτής περιόδου στην Ευρώπη είναι μεγαλύτερη από την παραγωγή ολόκληρης της προηγούμενης ιστορίας της ανθρωπότητας. Στην Ελλάδα μόνο μια στατιστική έδειξε ότι από τα κτίσματα, που υπήρχαν μέχρι το 1972, στον ελληνικό χώρο τα περίπου ήταν παραγωγή της περιόδου Η ταχύτητα και η ποσότητα της αλλαγής αυτής του χτισμένου περιβάλλοντος δημιουργεί, λοιπόν, μια νέα σχέση που δεν είναι πια φυσιολογική αλλά τρομακτικά ανισόρροπη, με την έννοια ότι καταστρέφεται η συνομιλία ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν και διαταράσσεται έτσι η ομαλή διαδοχή και συνέχεια του δομημένου χώρου στο χρόνο 1. Σε αυτό το σημείο, αναγνωρίζοντας την ταχύτητα με την οποία αλλάζει το αστικό τοπίο του σύγχρονου ανθρώπου, πρέπει να αναλυθούν οι επιπτώσεις που αυτή επιφέρει στη φυσιολογική ζωή και δράση της σύγχρονης κοινωνίας τόσο σήμερα, όσο και στην πορεία της τα τελευταία χρόνια. Είναι γνωστό ότι κάθε κοινωνία βασίζεται και πορεύεται σύμφωνα με την γνώση του παρελθόντος της, μέσω του οποίου ουσιαστικά διαμορφώνεται και λειτουργεί. Έτσι, η γνώση της ιστορικής συνέχειας μιας κοινωνίας είναι ιδιαίτερα σημαντική και μπορεί να συγκριθεί με την μνήμη ενός ατόμου, η οποία όταν χαθεί δημιουργούνται προβλήματα που αφορούν τόσο την ψυχή του όσο και το πνεύμα. Η μνήμη μιας κοινωνίας ή ενός λαού, είναι το σύνολο των υλικών και πνευματικών έργων, που δημιούργησε ο λαός αυτός στο χώρο και το χρόνο κατά το παρελθόν. Αν οι αποδείξεις αυτών που στην περίπτωσή μας είναι τα μνημεία- λείψουν και δημιουργηθεί κενό στην ιστορική συνέχεια ενός λαού ή μιας κοινωνίας, τότε η ζωή η ίδια θα αναγκασθεί να βάλει στη θέση τους υποκατάστατα 1. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, που αφορά το παραπάνω θέμα, αποτελεί η πόλη της Βαρσοβίας στην Πολωνία, η οποία αν και καταστράφηκε ολοκληρωτικά κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, μετά το τέλος του αποφασίστηκε να ξαναδημιουργηθεί η πόλη σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια, προκειμένου 6

7 να ξαναποκτήσει το αρχικό της ύφος και χαρακτήρα. Τότε, το 1957, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Cyrankiewicz δήλωσε ότι «η Πολωνία δεν έχει σκοπό να παραιτηθεί από το δικό της πολιτισμό. Γι αυτό πρόκειται να ανοικοδομήσει τις πόλεις της με τον παλιό χαρακτήρα τους. Τα παλιά πολιτιστικά μνημεία είναι ένα πιστοποιητικό για το δικαίωμα υπάρξεως ενός λαού», φράση που τονίζει με τον γλαφυρότερο τρόπο τα όσα αναλύονται παραπάνω. Έτσι λοιπόν, η διατήρηση και προστασία των θραυσμάτων ή συνόλων πολιτισμού μιας περιοχής ή χώρας αποτελεί απόρροια της ανάγκης για ψυχική ισορροπία του ατόμου στη ροή του άξονα του χρόνου. Παράλληλα η παραπάνω φράση, αποκαλύπτει ουσιαστικά την ανάγκη της κάθε κοινωνίας για εθνική ή γενικότερα τοπική ταυτότητα. Η παραπάνω πρόταση παίρνει ιδιαίτερο μήνυμα στην σύγχρονη εποχή, όπου το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης εμφανίζεται όλο και πιο έντονο. Η ταυτότητα ενός λαού είναι το σύνολο των πράξεων και των έργων που δημιούργησε και δημιουργεί στο χώρο και το χρόνο, το οποίο συνθέτει τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα 2. Σύμφωνα με τα παραπάνω, η διατήρηση, συντήρηση και επανένταξη των μνημείων και συνόλων δεν είναι απλή και ασήμαντη υπόθεση, αλλά αποτελεί αναγκαιότητα, αφού στοχεύει στη διατήρηση και μεταβίβαση της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και στη συνέχεια του πολιτισμού των λαών στον άξονα του χρόνου. Η προστασία των μνημείων και των ιστορικών συνόλων ενός λαού, αποτελεί απόρροια της ανάγκης των ανθρώπων για ψυχική ισορροπία στη ροή του άξονα του χρόνου, για εθνική ή τοπική ταυτότητα, αλλά και της ανάγκης αντίστασης των ανθρώπων κατά της φθοράς. Πιο συγκεκριμένα, η διαπίστωση από τον άνθρωπο της αδυναμίας αντιστρεψιμότητας του χρόνου, του δημιούργησε την ανάγκη να νικήσει τη φυσική αναγκαιότητα της φθοράς, με μέσα πνευματικά, που μπορούν να ζήσουν και πέρα από τη φθαρτή ζωή του ανθρώπινου σώματος. Τέτοια μέσα είναι η δόξα και η φήμη, που σε αντίθεση με τη φυσική ύπαρξη του ανθρώπου μπορούν να ζήσουν στον άξονα του χρόνου και πέρα από την πεπερασμένη ανθρώπινη χρονική διάσταση 2. Η δόξα και η φήμη κατακτούνται μέσω πράξεων, ενώ η πράξη νικάει τον χρόνο, όταν μεταφέρεται ή διαιωνίζεται με κάποιο απτό μέσο. Η πράξη, λοιπόν, και η μεταφορά της στον άξονα του χρόνου είναι δύο βασικά μέσα ενάντια στη φθορά, που προκαλεί ο χρόνος. Η μεταφορά μιας πράξεως μας αφορά εδώ περισσότερο, γιατί συνδέεται άμεσα με το αντικείμενό μας, δηλαδή τα μνημεία, που είναι οι φορείς και τα σύμβολα των πράξεων 2. Τέλος, παράλληλα με τα παραπάνω, στη σύγχρονη εποχή, στους λόγους για διατήρηση και προβολή των ιστορικών μνημείων και συνόλων συγκαταλέγεται και η 7

8 ανταγωνιστικότητα της κάθε περιοχής ή χώρας στο ζήτημα της ανάπτυξης του τουρισμού στα κέντρα των πόλεων. Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτή η αναγκαιότητα συντήρησης, διατήρησης και λειτουργικού επαναπροσδιορισμού των μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών συνόλων μιας πόλης, η οποία αποτελεί πλέον βασικό στόχο και σκοπό κάθε σύγχρονης κοινωνίας. 1. Γιώργος Π. Λάββας,, «Προστασία μνημείων και συνόλων» τεύχος 1, σελ Γιώργος Π. Λάββας, «Προστασία μνημείων και συνόλων» τεύχος 1, σελ

9 Θεωρητικές προσεγγίσεις των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών συνόλων στα κέντρα των πόλεων Το ζήτημα των αρχαιολογικών χώρων και των άμεσων περιβαλλόντων χώρων των μνημείων και ιστορικών συνόλων στα ιστορικά κέντρα των πόλεων έχει κατά καιρούς απασχολήσει πολλούς θεωρητικούς, καθώς η σημασία και ο ρόλος τους μπορούν να δεχτούν διαφορετικές ερμηνείες και να εξυπηρετήσουν διαφορετικές ανάγκες. Οι παραπάνω χώροι βιώνονται από τους κατοίκους και επισκέπτες των πόλεων ως δημόσιοι χώροι και έχουν εγγραφεί στο συλλογικό υποσυνείδητο, ως τόποι διαχρονικοί αλλά και καθημερινοί συγχρόνως που εκτονώνουν, όπου είναι δυνατό, τις ανάγκες της δημόσια ζωής της κάθε πόλης. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να γίνει μια σύντομη αναφορά στους θεωρητικούς τρόπους αντιμετώπισης και αντίληψης των ιστορικών δημοσίων χώρων στις πόλεις, στο βαθμό που εμπεριέχονται η έννοια του τόπου, οι συμβολισμοί τους και η ανάγνωση της ιστορικής και διαχρονικής τους συνέχειας. Σε μία ιστορική πόλη, την «πόλη της συλλογικής μνήμης», όπως την ονομάζει η Christine Boyer, ανακαλύπτουμε τα επάλληλα στρώματα του ιστορικού χρόνου, ή τα διάφορα αρχιτεκτονικά στρώματα, που συνυπάρχουν, εφάπτονται, χωρίς αναγκαστικά να παίρνουν υπόψη τους το ένα το άλλο. Στο φαινόμενο της αργής διάταξης της πόλης σε στρώματα, όταν μια χρονική φάση προστίθεται πάνω στην άλλη, φέρνοντας μαζί της νέες μορφές και πολιτισμικές πρακτικές, το γεγονός αυτό αναγνωρίζεται ως γεγονός εμπλουτισμού. Το θέμα όμως είναι τελείως διαφορετικό και πολυσύνθετο όταν εμφανίζονται τμηματικές λογικές στην ίδια χρονική περίοδο, όταν ένας τόπος ένας φλοιός-μιας προηγούμενης περιόδου έρχεται στην επιφάνεια της τρέχουσας πόλης. Οι «παράλληλες πόλης» θέτουν εμπόδια η μία στην άλλη, συγκρούονται ή αλληλοαγνοούνται, καθώς διατηρούν και οι δύο τον παρόντα ρεαλιστικό χώρο 3. Σε αυτούς τους ακριβώς τους τόπους, στις ρωγμές του αστικού ιστού, εντοπίζεται η ανάγκη επέμβασης προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν, ανάμεσα στη μνήμη και τη συνέχεια και να δημιουργηθεί το μέλλον της σύγχρονης πόλης. Η λογική, η ένταση, η «ηθική» τελικά, αυτών των επεμβάσεων, είναι ένα μεγάλο θέμα 3. Κάθε αρχαιολογικός χώρος ή χώρος μνημείου που στέκει χωρίς λειτουργικό ρόλο στο κέντρο μιας πόλης ουσιαστικά έχει τον χαρακτήρα του κλειστού «ιερού» χώρου, που δεν μπορεί να προσεγγιστεί ή να βιωθεί από τον σύγχρονο άνθρωπο. Ο προσδιορισμός των χώρων αυτών και του ρόλου τους έχει επιχειρηθεί πολλές φορές να προσδιοριστεί και πολλές είναι οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί στο ερώτημα αυτό. Σε μία πρώτη προσέγγιση μπορεί να ειπωθεί ότι οι χώροι αυτοί λειτουργούν, ουσιαστικά, ως «άβατοι» χώροι, ως χώροι φύλαξης της ιστορικής κληρονομιάς και της μνήμης. Ο χαρακτήρας αυτός, όπως ορίζεται 9

10 παραπάνω, δεν αφήνει τα περιθώρια ταύτισης των χώρων αυτών με τη λειτουργία της σύγχρονης ζωής. Έτσι, οι αρχαιολογικοί χώροι που βρίσκεται στις παρυφές ενός διαρκώς μεταλλασσόμενου αστικού ιστού, ζουν, ουσιαστικά, σε διαφορετικούς ρυθμούς, αποτελούν μία ρωγμή στη διαδοχή των αστικών γεγονότων και ένα σύστημα ασυνέχειας, καθώς ο χρόνος κυλά πιο αργά σε αυτούς και είναι πολύ δύσκολο να συντονιστούν με την ζωή και λειτουργία της σύγχρονης πόλης. Ο Χρήστος Παπούλιας προσπαθώντας να καθορίσει ή να προσδιορίσει τον ρόλο των χώρων αυτών στις σύγχρονες πόλεις αναφέρεται στο κείμενο του Michele Foucault και κάνει λόγο για ετεροτοπικούς χώρους, δηλαδή για χώρους με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ποιότητες από την υπόλοιπη πόλη. Ο Rossi, παράλληλα, είναι αυτός που υποστηρίζει ότι ουσιαστικά η πόλη γίνεται αντιληπτή και ταυτίζεται με την συλλογική μνήμη των πολιτών της. Με αυτή την έννοια η συλλογική μνήμη γίνεται το νήμα που διαπερνάει όλη την πολύπλοκη δομή της πόλης με τον ίδιο τρόπο που η μνήμη διατρέχει ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου. Μία άλλη άποψη διατυπώνεται από την Christine Boyer, σύμφωνα με την οποία η μεταμοντέρνα εικονοποίηση του χώρου και του χρόνου, εκμεταλλεύεται την ιστορία και τα θραύσματα του παρελθόντος για μια ρομαντική και παραπλανητική αντίληψη της πόλης. Οι παραπάνω απόψεις, καθώς και ένα πλήθος άλλων που αφορούν το συγκεκριμένο θέμα ουσιαστικά αποδεικνύουν τη πολυπλοκότητα που παρουσιάζουν θέματα που αφορούν τον χειρισμό και τον σχεδιασμό την πόλης γενικότερα, και της πόλης σε σχέση με τους αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς της χώρους ειδικότερα. Η ποικιλία των απόψεων και ερμηνειών που παρουσιάζονται παραπάνω, εξηγείται καθώς η σχέση των πόλεων με τα μνημεία και τους ιστορικούς τόπους είναι σύνθετη και εμπεριέχει λειτουργίες ολόκληρης της κοινωνίας που αφορούν θέματα λειτουργίας, θρησκευτικά, αισθητικά, συμβολικά, ιδεολογικά, βιωματικά και συναισθηματικά. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η ταυτότητα μιας περιοχής ή χώρας είναι άμεσα συνυφασμένη με τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα ιστορικά της σύνολα. Η διατήρηση και προστασία των περιοχών αυτών στα κέντρα των σύγχρονων πόλεων, αποτελεί λοιπόν, μία αναγκαιότητα που όμως απαιτεί χωρικές και υλικές θυσίες, καθώς και πολύπλοκους χειρισμούς που αφορούν την σύνδεση των χώρων αυτών με την σύγχρονη πόλη και την καθημερινή ζωή των πολιτών και υπαγορεύουν τρόπους ανάγνωσης και θέασης των συμβολικά φορτισμένων ιστορικών τόπων. Εξάλλου, σήμερα, μέσα σε ένα νέο καθεστώς παγκοσμιοποίησης η διατήρηση, συντήρηση και προστασία των χώρων αυτών, η αναζήτηση του διαφορετικού ή της ιδιαιτερότητας της κάθε περιοχής αποκτούν ιδιαίτερα μεγάλη σημασία. 3. «Αρχαιολογικοί τόποι μέσα στον αστικό ιστό : ένταξη ή περιχαράκωση?» στο «Ήπιες Επεμβάσεις και Προστασία Ιστορικών Κατασκευών» 10

11 Το παράδειγμα της Θεσσαλονίκης 1. Αντιμετώπιση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων σύμφωνα με τις αρχές του προηγούμενου αιώνα και συνέπειές της Η Θεσσαλονίκη είναι μία πόλη με μεγάλη σε διάρκεια και σημαντική σε περιεχόμενο ιστορία. Από το 315 π.χ. που ιδρύθηκε, έχουν περάσει πάνω από χρόνια. Σε όλη αυτή τη χρονική περίοδο των 23 αιώνων, η πόλη, που είναι κτισμένη αμφιθεατρικά στο εσωτερικό του Θερμαϊκού κόλπου του βόρειου Αιγαίου, διαδραμάτισε ένα σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ελληνικής ιστορίας και υπήρξε η πόλη με την πιο έντονη παρουσία σε ολόκληρη τη Βαλκανική χερσόνησο. Η Θεσσαλονίκη στους 23 αιώνες ζωής της, έζησε πολλές αλλαγές και μετασχηματισμούς και κατέκτησε τους ρόλους της αρχαίας, ελληνιστικής, ρωμαϊκής και βυζαντινής πόλης, του μεσαιωνικού κάστρου και του σημαντικού κέντρου της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ειδικότερα, κατά την περίοδο του Βυζαντίου, η Θεσσαλονίκη αποτελεί μαζί με την Κωνσταντινούπολη τους δύο κύριους πόλους ανάπτυξης της Βυζαντινής αυτοκρατορίας στη μακραίωνη ιστορία της για πάνω από χρόνια 4. Όλη η ιστορία της πόλης αποτυπώνεται σήμερα στο πλήθος των μνημείων και αρχαιολογικών θραυσμάτων που συναντά κανείς, κυρίως στο ιστορικό κέντρο της. Το συγκρότημα του Γαλερίου με την Αψίδα, τη Βασιλική, το Οκτάγωνο και τους χώρους του ανακτόρου, η Ροτόντα, η ρωμαϊκή αγορά διαμορφωμένη με τις στοές και το θέατρο στο ένα άκρο του αρχαιολογικού χώρου, τα τείχη της πόλης που ορίζουν ακόμη και σήμερα το ιστορικό της κέντρο, ο Λευκός Πύργος και η Ακρόπολη, η Άνω Πόλη, τα οθωμανικά κτίρια, τζαμιά και χαμάμ, τα περίφημα βυζαντινά μνημεία και οι εκκλησίες αποτελούν σκηνικά άλλων εποχών, κομμάτια του παρελθόντος της πόλης, ανάμεσα στα οποία διαδραματίζεται και εξελίσσεται η σύγχρονη ζωή των κατοίκων της πόλης. Προκειμένου να κατανοηθεί η εικόνα του κέντρου της Θεσσαλονίκης και της σχέσης της με τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς της χώρους που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα γίνει μια αναφορά στον τρόπο που οργανώθηκε και σχεδιάστηκε η πόλη κατά τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Στην πορεία θα φανεί και το πόσο δραστικά επηρέασε ο σχεδιασμός αυτός στην εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η πόλη, όσο αφορά την σχέση της με τους περισσότερους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία που βρίσκονται στο κέντρο της. Ο πολεοδομικός σχεδιασμός της πόλης της Θεσσαλονίκης οργανώθηκε και διαμορφώθηκε από την αρχή μετά τις καταστροφές που έζησε η πόλη, με τελευταία την πυρκαγιά του Οι βασικές αρχές σχεδιασμού της πόλης που ακολουθήθηκαν από την πρόταση των Hebrard και Κατσίκη λάμβαναν υπόψη τους τα μνημεία και τα αρχαιολογικά 11

12 σύνολα της πόλης καθώς υπήρχαν πλήρη σχέδια σημαντικών δημοσίων κτιρίων, επιβολή όψεων σε χώρους που συνθέτουν αρχιτεκτονικά σύνολα και δημιουργία ελεγμένου περιβάλλοντος γύρω από τα σημαντικά βυζαντινά μνημεία 5. Παράλληλα, κατά την οργάνωση και τον σχεδιασμό της πόλης οι αρχιτεκτονικές μορφές και η πολεοδομική παράδοσή της αφήνεται να επιβιώσει σε πολύ συγκεκριμένα και πλαισιωμένα σημεία της. Η ιδιότυπη γηγενής πολιτιστική και μορφολογική ανάπτυξη εκλαμβάνεται ως στοιχείο προς μελέτη και αξιοποίηση και όχι προς πλήρη εξάλειψη. Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτή δε ξεκινά από κάποια αντίληψη σεβασμού και ισότητας ως προς τις αρχές και τις αναγκαιότητες στις οποίες απαντά αυτή η μορφολογία. Η πίστη στην υπεροχή των νέων χαράξεων είναι ριζωμένη σε όλους, σχεδιαστές και αποδέκτες. Η Άνω Πόλη διατηρείται, με ορισμένες διανοίξεις δρόμων και με την πλαισίωση των τειχών με πάρκα. Μια περιοχή παραδοσιακών αγορών χωροθετείται και πάλι στην καρδιά του ιστορικού κέντρου αλλά μία εντελώς νέα «δυτικίζουσα» μορφολογία ιστού υιοθετείται στο νεοσχεδιαζόμενο τμήμα πολιτικό και οικονομικό κέντρο της πόλης- υπενθυμίζοντας και επιβάλλοντας έτσι την ιεραρχία στα διαφορετικά πολιτισμικά συστήματα. Συνεπής ως προς το προηγούμενο σκεπτικό είναι και η στάση προς τα θεωρούμενα μνημεία, δημόσια ή θρησκευτικά κτίρια. Η σχεδιαστική πρόταση τα εντοπίζει, τα αποσπά από τον περίγυρό τους και τα αποδίδει στο συνολικό χώρο της πόλης. Βασική τους λειτουργία γίνεται η πολιτισμική-μνημειακή, και όχι η κάλυψη των πολλαπλών κοινωνικών αναγκών της παλιάς τους γειτονιάς ή ενορίας. Ας σημειωθεί ότι πολλές προθέσεις επενδύονται στην «αξιοποίηση» αυτή των μνημείων, κυρίως λόγω της επιθυμία να αποκτήσει η πόλη και πάλι χαρακτήρα μέσω των μνημείων της, αντί πάσης ξενικής επιρροής 5. Το παραπάνω σκεπτικό στην αντιμετώπιση των μνημείων και των αρχαιολογικών συνόλων της πόλης στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αν και δεν ακολουθήθηκε πλήρως στην πράξη πολλές από τις παραπάνω αρχές σχεδιασμού αλλά και τις αρχικές αποφάσεις που αφορούσαν τον σχεδιασμό της πόλης δεν ακολουθήθηκαν- οδήγησε σε μεγάλο βαθμό στην αποξένωση και ουσιαστικά την απομάκρυνση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων από την καθημερινή ζωή των πολιτών της Θεσσαλονίκης. Τα περισσότερα μνημεία απογυμνωμένα από την αρχική τους λειτουργία αντιμετωπίζονται σαν μουσειακά αντικείμενα και με την πάροδο του χρόνου ερημώνουν, αποδίδοντας στην πόλη τη σημερινή τους εικόνα, αυτή της απομάκρυνσης από τη δημόσια ζωή της πόλης, εγκατάλειψης και πλήρης υποβάθμισης του δημόσιου χαρακτήρα τους. Πιο αναλυτικά, οι καταστροφές που έζησε η πόλη της Θεσσαλονίκης, οι παραπάνω σχεδιαστικές αρχές που ακολουθήθηκαν κατά τον πολεοδομικό σχεδιασμό της και η μεγάλη οικιστική ανάπτυξη που έζησε τα τελευταία χρόνια η πόλη διαμόρφωσαν μία πραγματικότητα στον αστικό ιστό του κέντρου της που είναι ιδιαίτερα εμφανής ακόμη και 12

13 σήμερα, όπου οι αρχές αντιμετώπισης των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων έχουν αλλάξει. Η σχέση, λοιπόν, της πόλης με τους αρχαιολογικούς της χώρους και τα μνημεία της παρουσιάζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν και ουσιαστικά διαμορφώνουν το αστικό τοπίο του κέντρου της πόλης. Πιο συγκεκριμένα τα χαρακτηριστικά αυτά συνοψίζονται παρακάτω: 1. Τα κυριότερα βυζαντινά μνημεία της πόλης βρίσκονται τοποθετημένα πάνω στους μεγάλους άξονες της, γεγονός που δημιουργεί ένα ενδιαφέρον αστικό τοπίο, αλλά παράλληλα περιορίζει στο ελάχιστο τις δυνατότητες σύνδεσής τους καθώς και τον περιβάλλοντα χώρο τους. Η τοποθέτηση των μνημείων στους βασικούς άξονες της πόλης είναι αποτέλεσμα της πολεοδομικής τακτικής που ακολουθήθηκε κατά τον σχεδιασμό της πόλης το 1917 από τον E. Hebrard, με τη συμμετοχή του Α. Ζάχου και του Κ. Κατσίκη, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα μνημεία ως κορυφώσεις, σημεία αναφοράς πάνω στις μεγάλες οδούς της πόλης (εικ. 1, 2, 3) Εικ.1 Η Ροτόντα (Άγιος Γεώργιος) τοποθετημένη πάνω στον άξονα της οδού Δημητρίου Γούναρη. Πηγή φωτογραφίας : Καραδήμου Γερόλυμπου, «Η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917, σελ.167 Εικ.2 Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας τοποθετημένη πάνω στους άξονες των οδών Αγίας Σοφίας και Ερμού. Πηγή φωτογραφίας : Καραδήμου Γερόλυμπου, «Η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917, σελ.213 Εικ.3 Σύγχρονη άποψη της εκκλησίας της Αγίας Σοφίας από τον άξονα της οδού Ερμού. Η εικόνα παρουσιάζει χαρακτηριστικά τον τρόπο που η πολεοδομική σκέψη και πολιτική των αρχών του προηγούμενου αιώνα αποτυπώνεται στη πραγματικότητα της πόλης σήμερα. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο 13

14 2. Τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι της Θεσσαλονίκης παρουσιάζονται βυθισμένα σε χαμηλότερα επίπεδα σχετικά με αυτό που αναπτύσσεται η σύγχρονη πόλη. Αυτό είναι συνέπεια των καταστροφών και πυρκαγιών που έζησε η πόλη στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, οι οποίες κατέστρεψαν το ιστορικό κέντρο της πόλης και ακολουθήθηκαν από μεγάλες επιχωματώσεις που αλλοίωσαν την μορφή της και την βύθισαν κάτω από το νέο επίπεδο που δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε η σύγχρονη πόλη (εικ.4, 5, 6). Εικ.4 Ο αρχαιολογικός χώρος της πλατείας Ναβαρίνου και η σχέση του με τον περιβάλλοντα χώρο. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Εικ.5 Ο αρχαιολογικός χώρος της πλατείας Διοικητηρίου. Η υψομετρική διαφορά του επιπέδου της σύγχρονης πόλης και των αρχαίων κτισμάτων ξεπερνά τα πέντε μέτρα. Πηγή φωτογραφίας : Ξενοφών Γιαννάκης/ Πρόδρομος Νικηφορίδης/ Κυριακή Πετρίδου/ Παρασκευή Ταράνη, «Θεσσαλονίκη Πάνω Κάτω», ΤΕΕ Εικ.6 Ο αρχαιολογικός χώρος της ρωμαϊκής αγοράς στον άξονα της Αριστοτέλους. Η υψομετρική διαφορά του επιπέδου της σύγχρονης πόλης με τον αρχαιολογικό χώρο παρουσιάζεται ιδιαίτερα μεγάλη. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο 3. Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται από έντονη οικιστική πυκνότητα. Οι υπάρχουσες χωρικές σχέσεις της σημερινής πόλης με τα μνημεία και τις αρχαιολογικές ρωγμές είναι σχέσεις οικειότητας και αμεσότητας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι ιδιαίτερα δύσκολο να οριστούν με σαφήνεια τα όρια ανάμεσα στη «σύγχρονη πόλη» και τους αρχαιολογικούς χώρους, καθώς υπάρχει αλληλοδιείσδυση και αλληλοκάλυψη των περιοχών τους (εικ. 7, 8, 9) 14

15 Εικ.7 Τα όρια του αρχαιολογικού χώρου της Ναβαρίνου με τον περιβάλλοντα χώρο, όπως παρουσιάζονται σήμερα. Πηγή φωτογραφίας : Φωτογραφία από ενημερωτικού πίνακα του αντίστοιχου αρχαιολογικού χώρου. Εικ.8 Τα ερείπια της Κινστέρνας στην οδό Ολυμπιάδος. Η αλληλοκάλυψη των ορίων των αρχαιολογικών ευρημάτων με την σύγχρονη καθημερινότητα είναι εμφανής. Πηγή φωτογραφίας : «Η άγνωστη πόλη Διαμορφώσεις 10 αρχαιολογικών χώρων στη Θεσσαλονίκη», σελ. 72 Εικ.9 Τα όρια του αρχαιολογικού χώρου της ρωμαϊκής αγοράς με τον περιβάλλοντα χώρο είναι ιδιαίτερα αυστηρά. Τα αρχαία κτίσματα διακόπτονται από τους περιμετρικούς δρόμους και πεζόδρομους που οριοθετούν τον αρχαιολογικό χώρο. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η σχέση της πόλης με τους αρχαιολογικούς χώρους του κέντρου της και τα μνημεία παρουσιάζεται υποβαθμισμένη. Έτσι, αν και κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η Θεσσαλονίκη είναι από τις μοναδικές πόλεις που τα μνημεία της και τα ερείπια μιας πολυποίκιλης ιστορικής στρωματογραφίας, βρίσκονται σε τόσο άμεση συνύπαρξη με τον σύγχρονο αστικό ιστό, καταγράφοντας τον ιστορικό της κοσμοπολιτισμό αλλά και μία αδιάλειπτη ιστορική συνέχεια, οι υπάρχουσες χωρικές σχέσεις της σύγχρονης πόλης με τα μνημεία και τις αρχαιολογικές «ρωγμές» μετατρέπονται τις περισσότερες φορές από σχέσεις οικειότητας και αμεσότητας σε σχέσεις δυσαρμονικής συνύπαρξης. Τα μνημεία της Θεσσαλονίκης, οι αρχαιολογικοί της χώροι και τα ιστορικά σύνολα βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, επιβάλλοντας «ανάσες» στον αστικό της ιστό, προκαλώντας αλλαγή κλίμακας, την ανθρώπινη επικοινωνία και την απρόσμενη ενσωμάτωση ενός διαφορετικού περιβάλλοντος στο καθημερινό αστικό τοπίο. Υπάρχει πάντα μια ποικιλία συμβολισμών και σηματοδοτήσεων στον αστικό και κοινωνικό χώρο που περιβάλλει τα μνημεία: λατρεία, αναψυχή, επικοινωνία. Το γεγονός αυτό, δημιουργεί μια 15

16 πολύ σημαντική και ενδιαφέρουσα ποικιλία στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον της πόλης και ανακουφίζει από το υλικό και «αισθητικό» του βάρος. Εικ Τα μνημεία της Θεσσαλονίκης, οι αρχαιολογικοί της χώροι και τα ιστορικά σύνολα βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, επιβάλλοντας «ανάσες» στον αστικό της ιστό, προκαλώντας αλλαγή κλίμακας, την ανθρώπινη επικοινωνία και την απρόσμενη ενσωμάτωση ενός διαφορετικού περιβάλλοντος στο καθημερινό αστικό τοπίο Πηγή φωτογραφιών : Προσωπικό αρχείο 16

17 Η σχέση των μνημείων και αρχαίων με το αστικό τοπίο στη πόλη της Θεσσαλονίκης είναι άμεση και έντονη. Η πληθώρα των αρχαιολογικών θραυσμάτων, η εγγύτητά τους με τα σύγχρονα κτίρια και η έλλειψη ελεύθερου δημοσίου χώρου κάνει τη σχέση αυτή ακόμα πιο ισχυρή. Παρόλα αυτά, όπως γίνεται κατανοητό από τα παραπάνω, η απουσία οποιασδήποτε προσπάθειας ενσωμάτωσής τους τα τελευταία χρόνια, η καθιέρωση περιοχών ή ζωνών που απομόνωσαν τους χώρους αυτούς και τα μνημεία από την καθημερινότητα των πολιτών και από κάθε λειτουργική τους χρήση είχαν ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της παρουσίας τους στο δημόσιο χώρο και στην καθημερινή συνείδηση των πολιτών και επισκεπτών της πόλης. 4. Πετρίδου Ζωή, «Το ιερό στην Πόλη», σελ Αλέκα Καραδήμου Γερόλυμπου, «Η ανοικοδόμηση της Θεσσαλονίκης μετά την πυρκαγιά του 1917», σελ

18 2. Ζητήματα διαχείρισης και τρόποι σύγχρονης αντιμετώπισης των αρχαιολογικών χώρων, συνόλων και μνημείων ως τμήματα του αστικού τοπίου και σύνδεσή τους με τον δημόσιο χώρο. Έχοντας αναλύσει παραπάνω τους λόγους που οδηγούν τον σύγχρονο άνθρωπο στην ανάγκη διατήρησης και προστασίας της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής του κληρονομιάς και έχοντας αναφέρει την αντιμετώπιση που αυτοί οι χώροι δέχτηκαν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και την εικόνα που αυτή η αντιμετώπιση επέφερε, θα γίνει μια προσπάθεια παρουσίασης της αντιμετώπισης των χώρων αυτών σε πιο πρακτικό πλέον επίπεδο, σε ότι αφορά την παρουσία τους στο αστικό τοπίο και τη σχέση τους με τον δημόσιο χώρο, όπως αυτή διαμορφώθηκε και παρουσιάστηκε τα τελευταία χρόνια. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, οι αρχαιολογικοί χώροι και τα ιστορικά σύνολα αποτελούν θραύσματα άλλων εποχών, που εντάσσονται με μοναδικό τρόπο στο σύγχρονο αστικό τοπίο. Έτσι, αποτελούν, ουσιαστικά, σκηνικά, όπου εξελίσσεται η σύγχρονη ζωή. Στην περίπτωση της πόλης της Θεσσαλονίκης, όπως και σε άλλες ιστορικές πόλεις, οι χώροι αυτοί παρουσιάζουν ένα ακόμη πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό, που παρουσιάζεται σε λίγες ιστορικές πόλεις της Ελλάδας και της Ιταλίας. Καλύπτουν, δηλαδή, το μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χώρου του κέντρου της και ουσιαστικά αποτελούν τους μοναδικούς της «ανοιχτούς ή ελεύθερους» χώρους. Ο χειρισμός των αρχαιολογικών χώρων και συνόλων από τους αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες και άλλους αρμόδιους και η σχέση τους με τον δημόσιο χώρο διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια ακολουθώντας διαφορετικές λογικές, που κρίνονται κατάλληλες ανάλογα με τις θεωρητικές προσεγγίσεις που αφορούν τα θέματα της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ξεκινώντας την ανάλυση των τρόπων που αντιμετωπίστηκαν οι χώροι αυτοί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γίνεται αναφορά στο δημόσιο ή μη χαρακτήρα τους και στη συμμετοχή τους ή μη στη δημόσια ζωή της πόλης. Τα τελευταία χρόνια η αντιμετώπιση των παραπάνω χώρων παρουσιάζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που την διαφοροποιούν από αυτήν που παρουσιάστηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Έτσι, η απομόνωση, περίφραξη, λειτουργική κατάργηση και μνημειακή αντιμετώπιση έδωσε τη θέση της σε όρους όπως ένταξη, επανάχρηση, λειτουργική αξιοποίηση. Η ένταξη των ιστορικών κτιρίων, συνόλων και μνημείων στο αστικό τοπίο της πόλης αλλά και στη σύγχρονη ζωή των κατοίκων της αποτελεί πλέον τον κυριότερο στόχο των αρμοδίων κάθε φορά αρχιτεκτόνων και αρχαιολόγων, καθώς κρίνεται απαραίτητη για την αύξηση της διδακτικής αξίας των χώρων πολιτισμού της. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί και 18

19 την μετατροπή των αρχαιολογικών χώρων και συνόλων από απλούς χώρους «διακόσμησης» ή «ντεκόρ» της πόλης, σε ουσιαστικούς χώρους λειτουργίας και χρήσης. Έτσι, οι βασικές συνιστώσες οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις σύγχρονες επεμβάσεις στους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και στα μνημεία αφορούν την διατήρηση, προστασία, ερμηνεία, ανάδειξη, επανάχρηση και ένταξη των αρχαιολογικών θραυσμάτων στον σύγχρονο αστικό ιστό. Σύμφωνα με τις σύγχρονες αντιλήψεις, η ερμηνεία και αντίληψη των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων αποτελεί σημείο διερεύνησης που αγγίζει την ουσία του σχεδιασμού. Στόχος είναι η προσέγγιση και η προσπάθεια κατανόησης και ερμηνείας του κάθε χώρου ή μνημείου, ώστε να αποτελέσει μέσο σύνδεσης του παρελθόντος με τον παρόν. Στη σημερινή εποχή δε νοείται προστασία χωρίς οργανική ένταξη του αρχαιολογικού χώρου με στο περιβάλλον. Με τον όρο ένταξη δεν νοείται μόνο προσαρμογή κατασκευαστικών και μορφολογικών στοιχείων, αλλά και λειτουργική και κοινωνική ένταξη, που επιτυγχάνεται μέσα από την ενεργοποίηση του αρχαιολογικού χώρου και την οργανική επαφή του με τον κάτοικο ή επισκέπτη της πόλης. Η μονοσήμαντη αντιμετώπιση των αρχαιοτήτων στον ιστό της πόλης ως μουσειακό είδος δεν αρκεί για την περαιτέρω επιβίωσή τους, ενώ παράλληλα η βιωματική εμπειρία του ιστορικού τόπου και των μνημείων που προτείνεται πλέον, θα επιτρέψει την ανάπτυξη οικειότητας με τους χώρους και τα μνημεία και τελικώς την κατανόηση και ένταξή τους στη δημόσια ζωή της πόλης 6. Πρόκειται ουσιαστικά για μία σύνθετη διαδικασία που δεν είναι εύκολο να πραγματοποιηθεί. Παρόλα αυτά, πολλές προτάσεις έχουν σχεδιαστεί μέχρι σήμερα και ορισμένες έχουν πραγματοποιηθεί ήδη, προκειμένου οι αρχαιολογικοί χώροι και τα ιστορικά κτίρια και σύνολα να ενταχθούν στο σύγχρονο αστικό ιστό, εγκαταλείποντας τον αρχικό τους ρόλο ως απλά περιορισμένα, χωρίς συνέχεια αστικά τοπία, που λειτουργούσαν απλά ως σκηνικά των σύγχρονων δραστηριοτήτων της πόλης ή ως άβατοι τόποι. Οι προτάσεις και τα βήματα που ακολουθήθηκαν προκειμένου να πραγματοποιηθεί η αλλαγή αυτή, καθώς και οι σύγχρονες πρακτικές αντιμετώπισης τέτοιων θεμάτων αναλύονται παρακάτω. Μικρές πολεοδομικές και αρχιτεκτονικές επεμβάσεις που επιχειρούν να συνδέσουν, είτε νοητά, είτε πραγματικά τους ιστορικούς χώρους και μνημεία με τον σύγχρονο ιστό της πόλης και τα σύγχρονα κτίρια. Πρόκειται ουσιαστικά για επεμβάσεις πολύ μικρής κλίμακας, των οποίων τα αποτελέσματα τις περισσότερες φορές κρίνονται ανεπιτυχή, καθώς δεν καταφέρνουν να αυξήσουν το δημόσιο χαρακτήρα των αρχαιολογικών χώρων και θραυσμάτων της πόλης. Τα περισσότερα παραδείγματα αυτής της κατηγορίας περιορίζονται σε αμήχανες και άτολμες διαμορφώσεις στο επίπεδο του εδάφους, που πολλές φορές δεν γίνονται αντιληπτές στην καθημερινότητα των πολιτών ή των επισκεπτών της πόλης. Κάποια από αυτά τα παραδείγματα εμφανίζονται στις παρακάτω φωτογραφίες. 19

20 Εικ.17 Μικρή παρέμβαση με την δημιουργία γέφυρας που ενώνει -περισσότερο νοητάτην πανεπιστημιούπολη την Ροτόντα και την πλατεία της Αψίδας του Γαλερίου, διακόπτοντας τμήμα του ανατολικού τείχους της πόλης. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Εικ.18 Δημιουργία άξονα περιπάτου που επιτρέπει την οπτική επαφή του συνόλου των αρχαιολογικών χώρων που βρίσκονται κατά μήκος της Δ. Γούναρη και αποτελούν τμήμα του συγκροτήματος του Γαλερίου. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Εικ.19 Διαμόρφωση στο επίπεδο του εδάφους στην πλατεία Αριστοτέλους. Κτίρια διαφορετικών περιόδων και αρχιτεκτονικών μορφών ενώνονται νοητά. Στόχος των μελετητών είναι η ενιαία λειτουργία της αρχαιολογίας και του αστικού σχεδιασμού. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Εικ.20 Διαμόρφωση στο επίπεδο του εδάφους με νοητή συνέχιση των τειχών και των τμημάτων του θεάτρου του αρχαιολογικού χώρου της ρωμαϊκής αγοράς στο δάπεδο του περιβάλλοντος χώρου. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο 20

21 Εικ.21 Μικρή διαμόρφωση με τη μορφή μπαλκονιού στον αρχαιολογικό χώρο της ρωμαϊκής αγοράς που επιτρέπει την στάση και συνολική εποπτεία του χώρου από τους περαστικούς. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Παράλληλα με τις παραπάνω περιπτώσεις που αφορούν την σύνδεση των αρχαιολογικών χώρων και θραυσμάτων με τον αστικό ιστό σε ανοιχτούς χώρους πλατειών ή ελεύθερων, δημόσιων χώρων, αρκετά είναι τα παραδείγματα προσπαθειών σύνδεσης των παραπάνω με τα σύγχρονα, δημόσια, κυρίως, κτίρια της πόλης. Πρόκειται, ουσιαστικά, για προσπάθειες σύνδεσης, σε αρχιτεκτονικό περισσότερο επίπεδο, σύγχρονων κτιρίων με το άμεσο περιβάλλον τους που παρουσιάζει ιστορικό και διδακτικό ενδιαφέρον. Τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η νέα δημοτική βιβλιοθήκη στο κέντρο της πόλης (εικ.12). Εικ.22 Το παράδειγμα της δημοτικής βιβλιοθήκης στη Θεσσαλονίκη. Το κτίριο έχει τη δική του αυτόνομη παρουσία, έχοντας συμπεριλάβει στην αρχιτεκτονική επίλυσή του και το τμήμα του ανατολικού τείχους της πόλης που το διατρέχει. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Το παραπάνω παράδειγμα, αν και δεν παρουσιάζεται ιδιαίτερα επιτυχημένο, καθώς η αντιμετώπιση του αρχαίου τμήματος κρίνεται σχετικά πρόχειρη, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα μιας μορφής νέου χειρισμού. Έτσι, το «πάντρεμα» του «παλιού» με το «καινούργιο» αποτέλεσε μία νέα μορφή αντίδρασης που έχει πλέον αρχίσει να δίνει νέα παραδείγματα με ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις, όπου πλέον τη καινούργια μορφή δεν αποτελεί απλά ένα κτίριο με κάποια συγκεκριμένη λειτουργία, αλλά μία αρχιτεκτονική σύνθεση που εξυπηρετεί τη σήμανση και σύνδεση του αρχαιολογικού 21

22 χώρου με το σύγχρονο περιβάλλον του, έχοντας ως στόχο την αύξηση της ερευνητικής και διδακτικής του αξίας. Παράδειγμα αποτελεί το Modern Museum of Roman Art, στη Μέριδα της Ισπανίας όπου αποφασίστηκε η κάλυψη της έκτασης ενός αρχαιολογικού τόπου, όπου βρέθηκαν ερείπια ρωμαϊκού αστικού ιστού. Η δομή του ρωμαϊκού ιστού περνάει στο ίδιο το κτίριο, με την κατασκευή τοίχων του κτιρίου πάνω στα αρχαία ερείπια. Με αυτόν τον τρόπο, το ίδιο το κτίριο αποτελεί μια μόνιμη αναφορά στην αρχική στρωματογραφία και συνδέει το αρχαίο με το σύγχρονο περιβάλλον. Οργάνωση πολιτιστικών δραστηριοτήτων στους χώρους με ιστορική και αρχαιολογική αξία, προκειμένου αυτοί να αποκτήσουν ουσιαστική παρουσία στη συνείδηση των πολιτών Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα ιστορικά σύνολα, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, πολλές φορές χάνουν την ιστορική και πολιτιστική τους αξία στη συνείδηση των πολιτών μιας πόλης, καθώς η παρουσία τους στο τοπίο των καθημερινών εργασιών και δράσεων οδηγεί στην προσωρινή αναστολή της αρχαιολογικής τους ιδιαιτερότητας. Παράλληλα, η μακροχρόνια αποσύνδεση τους από τη δημόσια δράση και η αποσπασματικότητα με την οποία εμφανίζεται η ιστορική στρωματογραφία της πόλης είναι αποτέλεσμα της επέκτασης του σύγχρονου αστικού ιστού και ως ένα βαθμό είναι το φυσικό της επακόλουθο. Ενισχύεται, όμως, και από την αποσπασματικότητα με την οποία αντιμετωπίζεται ο κάθε αρχαιολογικός χώρος. Ο ιστορικός τόπος που βρίσκεται μέσα στον αστικό ιστό μιας σύγχρονης πόλης δεν αποτελεί αποκλειστικά πεδίο αρχαιολογικής έρευνας. Η οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων σε αρχαιολογικούς χώρους της πόλης που έχουν υποστεί διαδικασίες συντήρησης και αποκατάστασης αποτελεί ένα ακόμα βήμα, ώστε οι χώροι αυτοί να αποκτήσουν ξανά τον χαμένο τους δημόσιο χαρακτήρα, όμως δυστυχώς οργανώνονται τελείως αποσπασματικά και σπάνια. Τέτοια παραδείγματα που μπορούν να αναφερθούν είναι ορισμένες παραστάσεις και πολιτιστικές δραστηριότητες μικρής διάρκειας που οργανώθηκαν στο χώρο της ρωμαϊκής αγοράς στο συντηρημένο θέατρο της ρωμαϊκής αγοράς και στις στοές της στον ιστορικό άξονα της Αριστοτέλους. Εικ.23 Είσοδος στο μικρό θέατρο της ρωμαϊκής αγοράς. Πολιτιστικές δραστηριότητες στο χώρο αυτό οργανώθηκαν στο παρελθόν και ουσιαστικά συνέδεσαν το χώρο αυτό με τη δημόσια ζωή της πόλης, αυξάνοντας τον δημόσιο χαρακτήρα του. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο 22

23 Δημιουργία συνολικών, ιστορικών τοπίων, με αρχιτεκτονικές επεμβάσεις σε γειτονικά κτίρια Σε αντίθεση με τις μεμονωμένες κατασκευές, που αναδείχθηκαν σε αντικείμενο διατήρησης, αρχής γενομένης από τα τέλη του 18ου αιώνα, τα σύνολα αναγνωρίστηκαν ως άξια προστασίας από το Χάρτη της Βενετίας το 1964, και ακολούθως, ως αυτόνομη ενότητα, από τη Διακήρυξη του Άμστερνταμ το 1975 και τη Σύμβαση της Γρανάδας το Κοινός τόπος στις παραπάνω συμβάσεις αποτελεί η αντιμετώπιση των συνόλων ως ζωντανών, εξελισσόμενων, και όχι παγιοποιημένων τμημάτων του ιστορικού περιβάλλοντος. Με αυτό το δεδομένο, η ανανέωση του οικοδομικού αποθέματος σε περιπτώσεις συμπλήρωσης κενών που προκάλεσαν σε συνεχείς κτιριακές ενότητες οι φυσικές καταστροφές, η μακροχρόνια εγκατάλειψη ή οι ανθρώπινες επεμβάσεις, αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον. Όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα του Συμποσίου της Βουδαπέστης (σχετικά με την εισαγωγή νέων κατασκευών σε ιστορικά σύνολα, 1972) η προσθήκη σε ένα μεστό σε αισθητικές αξίες μέτωπο προϋποθέτει αποφυγή, αφενός υποβάθμισης των αξιών αυτών, και αφετέρου, αποσιώπησης του σύγχρονου χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής πράξης 7. Παράδειγμα τέτοιας επέμβασης στην πόλη της Θεσσαλονίκης αποτελούν κατασκευές κτιρίων ή τμημάτων κτιρίων στον ιστορικό άξονα της Αριστοτέλους, αλλά και κατά μήκος της οδού Εγνατίας, καθώς και σύγχρονες κατασκευές κτιρίων στην Άνω Πόλη. Η συγκεκριμένη τακτική, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω ακολουθήθηκε μερικώς ή υπήρχε η πρόθεση να ακολουθηθεί γενικότερα και στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Πιο συγκεκριμένα, παράδειγμα αποτελεί στην οδό Αριστοτέλους η συμπλήρωση του τελευταίου κενού στο τμήμα του, νότια της Εγνατίας οδού. Η νέα μονάδα προσαρμόστηκε απόλυτα στα ογκομετρικά και μορφολογικά δεδομένα των προϋπαρχόντων κτιρίων, με μικρές αποκλίσεις στη σύνθεση επιμέρους στοιχείων της πρόσοψης. Ο κτιριακός όγκος εντάχθηκε σε ένα συνεκτικό δείγμα προγραμματισμένης αρχιτεκτονικής, η αυθεντικότητα του οποίου είναι άμεσα συνυφασμένη με την αυξημένη μορφολογική ομοιογένεια των μερών του. Κατά συνέπεια, ισχυρότερες διαφοροποιήσεις, ενδεχόμενα περισσότερο υποστηρικτικές της σύγχρονης αρχιτεκτονικής έκφρασης, αλλά και της ασύμβατης αυτοδύναμης προβολής της συμπλήρωσης, δεν θα επιδοκιμάζονταν. Εικ.24 Η διατήρηση των αρχιτεκτονικών μορφών και των αναλογιών προκειμένου να διατηρηθεί και ενισχυθεί ο χαρακτήρας του ιστορικού άξονα της οδού Αριστοτέλους είναι εμφανής. Πηγή φωτογραφίας : Δημήτρης Ζυγομαλάς, «Αρχιτεκτονική από το παρόν : Συμπληρώσεις μετώπου σε ιστορικά σύνολα», Τεχνογράφημα

24 Συντήρηση και επανάχρηση των ιστορικών κτιρίων. Πολλά είναι τα παραδείγματα, όπου τα μνημεία χρησιμοποιούνται την οργάνωση πολιτιστικών δραστηριοτήτων ενώ άλλα διατηρούν την αρχική τους χρήση, προκειμένου να διατηρήσουν μαζί με αυτή αναλλοίωτο και τον αρχικό τους χαρακτήρα. Είναι γεγονός ότι η διατήρηση της αρχικής χρήσης κτιρίων με ιδιαίτερο χαρακτήρα επιτρέπει τη διατήρηση του δημοσίου χαρακτήρα τους, την σωστότερη αντίληψή τους και την αύξηση της διδακτικής και πολιτιστικής τους αξίας. Έτσι, κτίρια που είχαν στο παρελθόν «ερημωθεί» από την αρχική τους λειτουργία ή είχαν αφεθεί χωρίς χρήση, με την έννοια του μουσειακού μνημείου επιχειρείται να επιστρέψουν στην αρχική τους λειτουργία και επανάχρηση. Εξάλλου η αναγκαιότητα επαναφοράς της χρήσης και λειτουργίας των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, όπου αυτή είναι εφικτή, τονίζεται και στα τελευταία συμπεράσματα συνεδρίων και συσκέψεων, που αφορούν το θέμα της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς διεθνώς. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν πολλές βυζαντινές εκκλησίες καθώς και τα λουτρά Παράδεισος στην πλατεία Αριστοτέλους. Παράλληλα, το μπεζεστένι και η αγορά Μοδιάνο είναι δύο παραδείγματα που διατήρησαν την αρχική τους λειτουργία στο πέρασμα των χρόνων, με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να αποτελούν ιδιαίτερα ζωντανά στοιχεία της πόλης, που βιώνονται καθημερινά στη καθημερινή ζωή των πολιτών, με αποτέλεσμα να δρουν ενισχυτικά της παραπάνω πρότασης και προσπάθειας. Εικ.25 Στην εικόνα διακρίνεται το μπεζεστένι, ένα από τα καλύτερα διατηρημένα κτίρια οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Η διατήρηση της χρήσης του και η φιλοξενία των μικρών μαγαζιών στο εσωτερικό του διατηρεί μαζί με αυτό τον χαρακτήρα του κτιρίου και τον έντονο δημόσιο χαρακτήρα του, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο ζωντανά μνημεία της πόλης. Πηγή φωτογραφίας : Προσωπικό αρχείο Σύνδεση των αρχαιολογικών χώρων και κτιρίων με πολεοδομικές επεμβάσεις, που αυξάνουν την διδακτική αξία των μεμονωμένων χώρων και μνημείων. Δημιουργία αρχαιολογικών διαδρομών και περιπάτων. Το κύριο πρόβλημα, λοιπόν, των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων που εμφανίζονται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης είναι το ξένο και εχθρικό περιβάλλον, που αναπτύχθηκε γύρω τους, αποστερώντας το αντίστοιχο οικείο του παραδοσιακού ιστού. Αυτού που διατηρούσε την αναλλοίωτη για αιώνες κλίμακα, τις πορείες και οπτικές, αλλά και τους 24

25 ενσωματωμένους μικρούς και μεγάλους ιστορικούς κρίκους διαφόρων περιόδων της ιστορίας της πόλης. Σήμερα, στο κέντρο της πόλης έχουμε αποκομμένα επεισόδια και αποζητούμε να ανασυνθέσουμε κάπως την ιστορική πορεία, την ιστορική διήγηση της πόλης, με επιχειρήσεις διαδρομών που ενώνουν τα απομεινάρια. Εικ. 26 Σύγχρονη άποψη του άξονα της Δημητρίου Γούναρη. Στο βάθος διακρίνονται η αψίδα του Γαλερίου και η Ροτόντα. Πρόκειται για μεγάλο τμήμα του προτεινόμενου ανατολικού αρχαιολογικού περιπάτου. Πηγή φωτογραφίας : Ξενοφών Γιαννάκης/ Πρόδρομος Νικηφορίδης/ Κυριακή Πετρίδου/ Παρασκευή Ταράνη, «Θεσσαλονίκη Πάνω Κάτω», ΤΕΕ Κάποιοι χώροι ή σύνολα, λόγω του μεγέθους τους και της ανάπτυξής τους σε μεγάλες αποστάσεις αλλά και της γειτνίασής τους, είναι δυνατόν να ανασυνδεθούν, μέσω παρειών, διανοίξεων και υπέργειων ή υπόγειων διαβάσεων, τόσο μεταξύ τους, όσο και με τον πολεοδομικό ιστό που τους περιβάλλει. Σε αυτή τη κατηγορία επεμβάσεων ανήκουν οι αρχαιολογικοί περίπατοι, που αποτελούν έναν από τους πιο συνηθισμένους τρόπους σύνδεσης και ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων στα κέντρα των πόλεων. Στόχος των συγκεκριμένων επεμβάσεων είναι η σύνδεση και συγκρότηση πολλών αρχαιολογικών θραυσμάτων και μνημείων σε ένα σύνολο, ώστε να γίνονται αντιληπτά με ενιαίο τρόπο, η λειτουργική ενεργοποίηση των χώρων αυτών ως δημόσιοι χώροι και η ενίσχυση της παρουσίας τους στην πόλη, ώστε να συμμετέχουν ενεργά στην εξέλιξη της καθημερινής ζωής. Ιδιαίτερη αναφορά στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει στην προσπελασιμότητα, που αποτελεί χαρακτηριστικό των παραπάνω επεμβάσεων, στο οποίο πολλές φορές στηρίζεται η απόδοση και επίτευξη των στόχων του σχεδιασμού. 6. Βομπίρη Ιουλία, «Ο αρχαιολογικός χώρος στον ιστό της πόλης», σελ Δημήτρης Ζυγομαλάς/ Αρχιτεκτονική από το παρόν : Συμπληρώσεις μετώπου σε ιστορικά σύνολα / Τεχνογράφημα 279/ 15 Ιανουαρίου 2005/ σελ

26 Σύνοψη Η εμφάνιση αρχαιολογικών θραυσμάτων και μνημείων σε ανοιχτούς δημόσιους χώρους στα κέντρα των ιστορικών πόλεων αποτελεί, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, συχνό φαινόμενο. Στις περιπτώσεις αυτές το σημαντικότερο δίλημμα που απασχολούσε τα θέματα σχεδιασμού της πόλης ήταν αν θα έπρεπε να καταργηθεί ο δημόσιος χώρος για χάρη της διατήρησης και προστασίας των αρχαιοτήτων. Με βάση αυτά που αναλύθηκαν στην συγκεκριμένη εργασία και προκειμένου να ακολουθήσει ένα σαφές συμπέρασμα, αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι η εξέλιξη των αρχών ή σκέψεων που αφορούν τους τρόπους αντιμετώπισης και χειρισμού των χώρων αυτών και η δυνατότητα πλέον προστασίας και διατήρησης των αρχαιοτήτων και μνημείων με παράλληλη προσπάθεια ανάδειξης του δημοσίου χαρακτήρα τους. Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα κτίρια πολιτιστικής κληρονομιάς αφήνουν σιγά σιγά τον αρχικό τους χαρακτήρα που τα ήθελε απομονωμένα ως ιερούς φύλακες της ιστορικής ταυτότητας των πόλεων και μέσω επεμβάσεων που επιτρέπουν την στάση, διέλευση, παρατήρηση, αντίληψη, χρήση και γενικότερα τη βιωματική επαφή του κατοίκου ή επισκέπτη με αυτά οδηγούνται στην οργανική ένταξή τους στο περιβάλλον που τους πλαισιώνει και στον αστικό ιστό της πόλης γενικότερα. 26

27 Επίλογος Αντιμετωπίζοντας κανείς την σύγχρονη πραγματικότητα και την εικόνα που συναντά στο κέντρο της Θεσσαλονίκης διαπιστώνει ότι ακόμη και σήμερα που η αντιμετώπιση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων ως μουσειακά αντικείμενα στα κέντρα των πόλεων θεωρείται ξεπερασμένη ή λανθασμένη, πολλοί από τους χώρους αυτούς η πλειοψηφία τους- παραμένουν, όπως παρουσιάζονταν και παλιότερα ως αποτελέσματα τυχαίας αντιμετώπισης ή εγκατάλειψης. Παράλληλα με την παραπάνω διαπίστωση, εμφανής είναι, όμως, και η προσπάθεια για αλλαγή στο τρόπο αντιμετώπισης των χώρων και κτιρίων αυτών. Παρακολουθώντας την εξέλιξη των αρχών προσέγγισης των θεμάτων που αφορούν τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία των πόλεων και την ένταξή τους ή μη στη δημόσια ζωή της πόλης, μπορεί κανείς να κάνει λόγο για τον όρο «πολιτιστικός σχεδιασμός». Ο πολιτιστικός σχεδιασμός μπορεί να οριστεί ως μία πρόσφατη ανάπτυξη στο πλαίσιο του αστικού τουρισμού και πολεοδομικού σχεδιασμού που προτείνει μία «πολιτιστική» προσέγγιση στο τρόπο που σχεδιάζονται και αναπτύσσονται οι πόλεις 8. Ο σχεδιασμός αυτός αποτελεί ουσιαστικά μία απάντηση ή μία αντίδραση στα συνεχόμενα προβλήματα έλλειψης δημοσίου χώρου που παρουσιάστηκαν στα κέντρα των πόλεων και στην εικόνα εγκατάλειψης που παρουσίαζαν πολλοί από τους αρχαιολογικούς χώρους και τα κτίρια των μνημείων σε αυτά. Πιο συγκεκριμένα, μετά από τα φαινόμενα έντονης οικιστικής ανάπτυξης που εμφανίστηκαν σε όλα τα κέντρα των μεγάλων πόλεων, οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία που μέχρι πρότινος έστεκαν γυμνοί, άβατοι χώροι αποτέλεσαν τους μόνους ανοιχτούς δημόσιους χώρους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ουσιαστικά η ανάγκη για επαναπροσδιορισμό του ρόλου τους στη δημόσια ζωή της πόλης. Παράλληλα, η αντίδραση αυτή αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί απάντηση και σε ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα, που αφορά τη θέση των σύγχρονων πόλεων στον ευρύτερο κόσμο που τείνει να ομογενοποιηθεί. Έτσι, λοιπόν, στα πλαίσια μιας κοινωνίας που τείνει προς την παγκοσμιοποίηση, αναζητώντας ταυτόχρονα την ιστορική της ταυτότητα, η επανασύνδεση των μελών του αστικού ιστού και η ανάγνωση των διαφορετικών τμημάτων της ιστορίας, συγκροτημένων σε ένα ενιαίο σύνολο, αποτελεί βασικό αίτημα για τις σύγχρονες πόλεις, ώστε να μπορέσει ο άνθρωπος να ανακτήσει τη σχέση του με τη μνήμη και το παρελθόν και να αναγνώσει σε αυτές το παλίμψηστο της ιστορικής του συνέχειας Κατερίνα Κοντοπίδη, Πολιτιστικές πολιτικές για την αναζωογόνηση των κέντρων των πόλεων : η περίπτωση των θεατρικών σκηνών στην Αθήνα», σελ Βομπίρη Ιουλία, «Ο αρχαιολογικός χώρος στον ιστό της πόλης», σελ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ NAFPLIO A. THE HISTORIC CHARACTER OF THE CITY B. PROPOSALS FOR PROTECTION AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT THE OLD CITY - VIEW FROM THE

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Διερεύνηση αρχιτεκτονικής διευθέτησης με ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου

ΣΤΑΘΜΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Διερεύνηση αρχιτεκτονικής διευθέτησης με ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου ΣΤΑΘΜΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Διερεύνηση αρχιτεκτονικής διευθέτησης με ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου Το παλίμψηστο της Εγνατίας ή «Η σήμερον ως αύριον και ως χθές» Ανάγνωση O τόπος και τα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος Ημερίδα, 23-5-2013 Αποθήκες Καρδιτσομαγούλας Ένα σύγχρονο «Κέντρο Πολιτισμού και Εκπαίδευσης» γεννιέται Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Θεσσαλονίκης: «Γνωρίζω και Μαθαίνω την Πόλη μου» Πέμπτη, 08 Νοέμβριος :32

Δήμος Θεσσαλονίκης: «Γνωρίζω και Μαθαίνω την Πόλη μου» Πέμπτη, 08 Νοέμβριος :32 Ο Δήμος Θεσσαλονίκης διοργανώνει το φθινοπωρινό κύκλο δωρεάν ξεναγήσεων με τίτλο «Γνωρίζω και Μαθαίνω την Πόλη μου».βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι η ανάδειξη και η προβολή των μοναδικών μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Π.Ε. Κισσάβου Ελασσόνας Όλυμπος, από το Μύθο και την Ιστορία στην Αειφορική Διαχείριση Διήμερο Σεμινάριο Ενηλίκων Παρασκευή 13 Σάββατο 14 Ιουνίου

Κ.Π.Ε. Κισσάβου Ελασσόνας Όλυμπος, από το Μύθο και την Ιστορία στην Αειφορική Διαχείριση Διήμερο Σεμινάριο Ενηλίκων Παρασκευή 13 Σάββατο 14 Ιουνίου Κ.Π.Ε. Κισσάβου Ελασσόνας Όλυμπος, από το Μύθο και την Ιστορία στην Αειφορική Διαχείριση Διήμερο Σεμινάριο Ενηλίκων Παρασκευή 13 Σάββατο 14 Ιουνίου 2014 Πολιτιστική Διαδρομή Σύνολο επισκέψιμων τόπων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Π Ε Ρ Ι Ο Χ Η : Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Χ Ω Ρ Ο Σ Κ Α Ι Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013 2014 ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές των Δ1 και ΣΤ τάξεων του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ 45 12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ Η ιδέα της διαµόρφωσης δικτύων πρασίνου στη Θεσσαλονίκη αναπτύχθηκε αρχικά κατά τον ανασχεδιασµό της πόλης από τους πολεοδόµους Ernest Hebrard και Κωνσταντίνο Κιτσίκη και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας

Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας ΟΣΑΑ Ορεστιάδας 2007-2013 Δίνοντας ζωή στην Πόλη της Ορεστιάδας Δήμος Ορεστιάδας Σκοπός Η ανάπλαση, χωρική και κοινωνική ανασυγκρότηση, βιώσιμη οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση στοχευμένου θύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Β1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό

Β1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Λάθος δ. Λάθος ε. Σωστό Α. Ο συγγραφέας πραγματεύεται την αναγκαιότητα εξοικείωσης του σύγχρονου ανθρώπου με τα αρχαία ελληνικά μνημεία θέασης και ακρόασης. Επισημαίνει πως η αρχιτεκτονική των χώρων αυτών πιστοποιεί το δημοκρατικό

Διαβάστε περισσότερα

φυσιογνωµία της για τόσα χρόνια µπορούµε να πούµε ότι οφείλεται κυρίως σε δυνάµεις αυτοπροστασίας που περιέχονται στο εσωτερικό της.

φυσιογνωµία της για τόσα χρόνια µπορούµε να πούµε ότι οφείλεται κυρίως σε δυνάµεις αυτοπροστασίας που περιέχονται στο εσωτερικό της. Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΑΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Αρσένης Ρίγγας, Αρχιτέκτων Εκπρόσωπος του Τµήµατος Κέρκυρας του ΤΕΕ Η Παλιά Πόλη της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ»

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Ομάδα Εργασίας: Κόντου Χριστίνα, Λαζαρίδης Χριστόφορος, Μπουλταδάκη Άννα, Πάσχου Μαρία, Παυλίδου Ιωάννα, Τσιολάκη Φανή ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ: ΟΙΚΟΣΜΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ «ΠΥΛΗΣ ΑΞΙΟΥ» Η περιοχή μελέτης ανήκει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σχεδιασμός της Προστασίας και Ανάπτυξης των Παραδοσιακών Οικισμών. Ελένη Μαΐστρου, Καθηγήτρια σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π.

Ο Σχεδιασμός της Προστασίας και Ανάπτυξης των Παραδοσιακών Οικισμών. Ελένη Μαΐστρου, Καθηγήτρια σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. Ο Σχεδιασμός της Προστασίας και Ανάπτυξης των Παραδοσιακών Οικισμών Ελένη Μαΐστρου, Καθηγήτρια σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εισήγηση αναφέρεται αρχικά, στα χαρακτηριστικά στοιχεία που μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στο παραπάνω κείµενο ο συγγραφέας αναφέρεται στους χώρους θέασης και ακρόασης ως δηµιουργίες της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα!

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! 1 Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! Η Ευρώπη αλλάζει. Η Χώρα επαναπροσδιορίζεται. Ο Δήμος Κοζάνης σε μετάβαση. Επιλογή μας, αλλά και αναγκαιότητα, η αλλαγή. Αλλαγή που σημαίνει κίνηση! Η πόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ- ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο Ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση και η αλληλεπίδραση της ΚΔΒΚ με τους επιστημονικούς φορείς της περιοχής

Η σχέση και η αλληλεπίδραση της ΚΔΒΚ με τους επιστημονικούς φορείς της περιοχής Η σχέση και η αλληλεπίδραση της ΚΔΒΚ με τους επιστημονικούς φορείς της περιοχής ημήτριος Μαυροματίδης, Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής ΤΕΕ/Τ Μ Παρασκευή Χριστοπούλου, Πρόεδρος Αντιπροσωπείας ΤΕΕ/Τ Μ Forum

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Χαρακτηριστικό Παράδειγµα της Πολιτιστικής Πολιτικής της Ελλάδας Γενικές Αρχές: Α. Η πολιτιστική πολιτική της χώρας µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ Αναγνώριση της περιοχής μελέτης Προβλήματα και ελλείψεις στην κυκλοφοριακή λειτουργία και τις μεταφορικές υποδομές Αυξημένος φόρτος διέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Vagonetto είναι ένα θεματικό πάρκο, μοναδικό στον ελληνικό χώρο, που δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να γνωρίσει βήμα βήμα τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Νέες Πολιτείες ΙΙΙ : Λαχανόκηποι Μενεμένης Στα ενδιάμεσα όρια της πόλης Στην περιοχή Λαχανόκηποι, που ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Μενεμένης, εντοπίστηκε ένας τρίτος, εντελώς νέος για τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Το κείµενο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης.

Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης. Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης. Ν. Καρανικόλας, Π. Λαφαζάνη, Μ. Μυρίδης. * Περίληψη Οι πληροφορίες που απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης Πανελλήνιες 2015 Προτεινόμενες λύσεις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 18/5/2015 Α1. Νοηματικοί άξονες περίληψης Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης 1

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Ονομασία Φορέα: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΦΙΛΙΠΠΩΝ - ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ - ΘΑΣΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ - ΚΑΒΑΛΑ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Ονομασία Φορέα: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΦΙΛΙΠΠΩΝ - ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ - ΘΑΣΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ - ΚΑΒΑΛΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ονομασία Φορέα: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΦΙΛΙΠΠΩΝ - ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ - ΘΑΣΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΥΛΟΥ - ΚΑΒΑΛΑ Όνομα συντάκτη: Δρ. Αντώνιος Κώστας Στοιχεία επικοινωνίας: (τηλέφωνο, e-mail)

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 02/03/ :53:35 EET

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 02/03/ :53:35 EET ΚΕΝΤΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΕΡΖΕΚΟΣ II ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 5: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας 1. O μετρήσιμος χρόνος Η έννοια του χρόνου, αποτέλεσμα κοινωνικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένος και αφηρημένος

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο smartclass.gr

Φροντιστήριο smartclass.gr Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Α.1. Ο συγγραφέας στο συγκεκριμένο απόσπασμα επισημαίνει τη συμβολή των αρχαίων θεάτρων

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη, για την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης. για τη βιοκλιματική ανάπλαση του Κέντρου Αμαρουσίου

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη, για την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης. για τη βιοκλιματική ανάπλαση του Κέντρου Αμαρουσίου Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη, για την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης για τη βιοκλιματική ανάπλαση του Κέντρου Αμαρουσίου Κυρίες και κύριοι, Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας καλωσορίσω

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 1: Aντικείμενο και εννοιολογικοί προσδιορισμοί Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 15/09/2015 Α.Π. : οικ Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΛΙΑ ΗΛΙΟΥ T.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 15/09/2015 Α.Π. : οικ Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΛΙΑ ΗΛΙΟΥ T. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2005 þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿ¼µä±»»±ãì¼µ½  µ¹ºì½±â º±¹

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ Tel.: +30 2310998051, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής οικονομίας και αξιοποίηση ΤΠΕ

1. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής οικονομίας και αξιοποίηση ΤΠΕ Σχεδιασμός για την υποβολή Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης για την πόλη των Γιαννιτσών του Δήμου Πέλλας στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2014 2020 1. Αιτιολόγηση των Στρατηγικών Στόχων 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ Π. Σ. Θ.

ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ Π. Σ. Θ. ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ Π. Σ. Θ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΧΟΙ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΑΣΤΙΚΕΣ ΟΧΛΗΣΕΙΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι

Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι Δημιουργώ ένα αστικό περιβαλλοντικό μονοπάτι Εισηγητές /συντονιστές εργαστηρίων: Χρυσούλα Αθανασίου, Γιώργος Σλαυκίδης, Γιώργος Υφαντής, Κώστας Στυλιάδης, Νικολέτα Ριφάκη Επιμορφωτικό σεμινάριο: 22/10/2016

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

THE CASTLE OF SERVIA HISTORICAL DOCUMENTATION, ARCHITECTURAL DESCRIPTION, PATHOLOGY, PROPOSED REPAIR WORKS

THE CASTLE OF SERVIA HISTORICAL DOCUMENTATION, ARCHITECTURAL DESCRIPTION, PATHOLOGY, PROPOSED REPAIR WORKS FORTMEDEC project - Aristotle University of Thessaloniki - 5th Framework Programme 1 st European workshop: Restoration and Use of the Medieval Fortifications in the Mediterranean Countries Veria, 27-29

Διαβάστε περισσότερα

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού

Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού ΤΕΕ. Επιστημονικές ημερίδες για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς Οι παραδοσιακοί οικισμοί Η ανάδειξή τους και η Χάρτα του Πολιτιστικού Τουρισμού Αικ. Δημητσάντου Κρεμέζη, Δρ. Αρχιτέκτων, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ενότητα: «Πολιτισμός» «Επιχειρησιακό σχέδιο πολιτισμού 2015-2030» Όραμα: Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Εφαρμογής Πολεοδομικού Δικαίου στο πλαίσιο αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας. Κων/νος Καρατσώλης

Ζητήματα Εφαρμογής Πολεοδομικού Δικαίου στο πλαίσιο αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας. Κων/νος Καρατσώλης Ζητήματα Εφαρμογής Πολεοδομικού Δικαίου στο πλαίσιο αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας Κων/νος Καρατσώλης οι σχετικές προσπάθειες για ισορροπίες.. ( περιβάλλον δόμηση κανόνες - διοικητική ανταπόκριση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΡΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΡΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΡΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δημοτικό κοιμητήριο της Βάρης βρίσκεται στη θέση «Ασύρματος» της Δημοτικής Ενότητας Βάρης του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01 - ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Νικόλ Βρυσούλη ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΕ17.01 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ «Τα Κτήρια της περιοχής μας μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕ ΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕ ΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕ ΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Περιφέρεια : υτικής Ελλάδος Νοµός : Ηλείας ΟΤΑ : ήµος Αρχαίας Ολυµπίας Τίτλος έργου : Μελέτη και κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Φ.Α. ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Φ.Α. ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Φ.Α. ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΤΟΠΙΟ 1. Κτίρια και εγκαταστάσεις Φ.Α. Ξεκινώντας, θα ήθελα να διαχωρίσω τις εγκαταστάσεις Φ.Α. καθώς και τα κτίρια στα οποία αυτές εφαρµόζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΑΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟ ΧΩΡΟ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Σύγχρονο περιεχόμενο Α Πρόταση: Ø Διεπιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση προσαρμοσμένη στο είδος και τις

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 86882 ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 2 διαγραμμα 1 1. Εισαγωγή Ο αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή του λόφου της Φάμπρικας και η σπηλιές που έχουν διαμορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα