ΑΝΩΤΑΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Θέμα πτυχιακής εργασίας: «Νοσηλεία ασθενών με HIV λοίμωξη: Γνώση, προστασία και ενημέρωση εναντία στον τρόμο και το κοινωνικό αποκλεισμό» Υποβληθείσα στην καθηγήτρια Κουρτούμα Μαρία από τις σπουδάστριες Μουρατίδου Δέσποινα- ΑΕΜ 248 Σιβρόγλου Κυριακή- ΑΕΜ 305 Διδυμότειχο 2014

2 Περιεχόμενα Abstract... 9 Πρώτο μέρος ( θεωρητικό μέρος) Εισαγωγή Κεφάλαιο AIDS ή αλλιώς Σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας Παθογένεια του ιού AIDS Ανοσοποιητικό σύστημα Ανοσολογική ανεπάρκεια Σε ανοσολογικό επίπεδο παρατηρείται Διαφορετικότητα του ιού HIV από του AIDS Ο ιός του AIDS και πότε εμφανίστηκε Η επιδημία του AIDS Το ιστορικό του AIDS Τα χαρακτηριστικά του ιού Κεφάλαιο Οι φορείς AIDS : Μια ύπουλη περίπτωση Πορεία της νόσου Πρωτογενής λοίμωξη Φάση ασυμπτωματικής λοίμωξης Φάση συμπτωματικής λοίμωξης Φάση ανοσοκαταστολής Πέντε κύρια συστήματα οργάνων που προσβάλλονται από τον Σύνδρομο του AIDS Η κλινική εικόνα του AIDS Αρχική λοίμωξη ακολουθούμενη από οροθετικοποίηση Κατάσταση ασυμπτωματικού φορέα Γενικευμένη λοίμωξη AIDS και σύνδρομα σχετιζόμενα με τον ιό HIV

3 2.5.Κλινικά στάδια Κλινικές εκδηλώσεις Κλινικό εύρος από τον HIV Τρόποι μετάδοσης Τρόποι μη μετάδοσης του AIDS Tα συμπτώματα του AIDS Διαφορές AIDS ενηλίκων με παιδιά Κεφάλαιο Διάγνωση του AIDS Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση Πόσο είναι ο χρόνος ζωής των ατόμων που έχουν HIV/AIDS Θεραπεία Θεραπευτικές δοκιμές Εμβόλιο κατά του AIDS Αναγκαιότητα του τεστ για αντισώματα HIV Εξέλιξη της ασθένειας Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τον ιό του AIDS Πρόληψη κατά του AIDS Μέτρα πρόληψης της νόσου Ομάδες υψηλού κινδύνου Ομοφυλόφιλοι Τοξικομανείς Πολυμεταγγιζόμενοι Μάνα προς έμβρυο Κεφάλαιο Το νοσοκομείο και το AIDS Κινητοποίηση του Δ.Σ.Ν. προς την επιδημία του AIDS Κατάλληλη οργάνωση και λειτουργία νοσηλευτικών υπηρεσιών Σκοποί της νοσηλευτικής υπηρεσίας Στόχοι της νοσηλευτικής φροντίδας Αρχές Νοσηλευτικής εοντολογίας Οδηγίες προς το νοσηλευτικό προσωπικό για την ασφαλή νοσηλεία ασθενών με AIDS Υποχρεώσεις νοσηλείας ασθενών με AIDS

4 4.3.1.Νοσηλευτικές παρεμβάσεις Νοσηλευτική φροντίδα ασθενών-φορέων στο νοσοκομείο Κανονισμοί και προφυλακτικά μέτρα στη νοσηλεία του ασθενή Εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα- Βιολογικές ανάγκες του ασθενή Νοσηλεία αρρώστου με AIDS εκτός νοσοκομείου Εξωνοσοκομειακή φροντίδα και εξωτερικά ιατρεία Νοσηλευτική φροντίδα στην τελική φάση της ζωής του Η ιατρική παρακολούθηση Κεφάλαιο Η καθημερινή ζωή Σχολική παρακολούθηση και AIDS Έφηβοι Ανακουφιστική φροντίδα σε ασθενείς με AIDS Η φροντίδα των ασθενών του AIDS AIDS: Κοινωνικοπολιτικοί παράγοντες AIDS: Οικονομικές επιπτώσεις Οι επιπτώσεις του AIDS σε ατομικό-οικογενειακό και σε κοινωνικό επίπεδο Ψυχο-κοινωνικές επιπτώσεις του AIDS σε άτομα Συνήθεις ψυχολογικές επιπτώσεις σε ασθενείς με το AIDS Ψυχολογικές αντιδράσεις ασθενών µε AIDS Ψυχοκοινωνική στήριξη του ασθενή Οι αντιλήψεις των ασθενών µε AIDS για τη ζωή και το µέλλον τους Αβεβαιότητα Η ανάγκη για ψυχολογική υποστήριξη Οικογένεια και AIDS Κεφάλαιο Στάση κοινωνίας και Νομικά προβλήματα Κοινωνικός στιγματισμός του AIDS Η ανάγκη για κοινωνική στήριξη και επανένταξη ικαιώµατα και υποχρεώσεις Οροθετικών φορέων Η κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση Δομές στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την αντιμετώπιση Ασθενείς στην Ελλάδα και τα χαρακτηριστικά τους

5 6.3.Πορεία και εξέλιξη της επιδημίας στην Ελλάδα Συνολικός αριθμός HIV οροθετικών στην Ελλάδα Συνολικά δηλωθέντα HIV οροθετικών κατά κατηγορία μετάδοσης Συνολικά δηλωθέντα HIV παιδιά, καθώς και κατά κατηγορία μετάδοσης στην Ελλάδα Συνολικοί θάνατοι ατόμων με AIDS Μέτρα του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ( Υ.Π.Π. & Κ.Α) για την αντιμετώπιση της επιδημίας Δραστηριότητες της Παγκόσμιας Οργάνωσης για το AIDS Συμβουλευτικός σταθμός (Σ.Σ) και τηλεφωνική γραμμή για το AIDS Δεύτερο μέρος (ερευνητικό μέρος) Κεφάλαιο Η διεξαγωγή της έρευνας Ο προσδιορισμός του προβλήματος Η σημασία του προβλήματος Στόχοι-Σκοποί της παρούσας μελέτης Επιλογή δείγματος Διαδικασία Κατάρτιση ερωτηματολογίου Δείγμα ερωτηματολογίου Αποτέλεσμα της παρούσας έρευνας Συμπεράσματα Προτάσεις Επίλογος Βιβλιογραφία Παράρτημα Παράρτημα Παράρτημα Παράρτημα

6 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα πτυχιακή εργασία έχει θέμα την «Νοσηλεία ασθενών με HIV λοίμωξη: Γνώση, προστασία και ενημέρωση ενάντια στο τρόμο και στο κοινωνικό αποκλεισμό» και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πτυχιακής εργασίας του τμήματος Νοσηλευτικής του Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Παράρτημα Διδυμοτείχου. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να εκφράσουμε τις ειλικρινείς και θερμές ευχαριστίες µας σε όσους συνέβαλαν στην ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας: Πρώτα απ όλα, στην επιβλέπουσα καθηγήτριά µας κ. Κουρτούμα Μαρία για τη συνεχή καθοδήγηση, την υποστήριξη, τις ουσιώδεις συμβουλές, καθώς και την αδιάκοπη συμπαράσταση που μας παρείχε σε όλο αυτό το διάστηµα. Τέλος, θέλουμε να ευχαριστήσουμε όλους εκείνους που µας έμαθαν να προσπερνάμε και μας βοήθησαν να γινόμαστε ανεκτικοί, αλλά και οι συμβιβασμοί των τελευταίων χρόνων: την οικογένεια µας και τους φίλους µας. Σε αυτούς, που µε την καθημερινή τους συμπαράσταση, την υποµονή τους και την θετική τους σκέψη, ιδιαίτερα τις εποχές των μεγάλων δυσκολιών, συνέβαλαν στην εκπλήρωση των στόχων µας και έτσι, τους αφιερώνεται η εργασία αυτή. Οι φοιτήτριες: Μουρατίδου Δέσποινα & Σιβρόγλου Κυριακή. 6

7 Πρόλογος. Ο όρος AIDS μπήκε δυναμικά στη ζωή μας από την αρχή της δεκαετίας του 80 δημιουργώντας πολλά ερωτηματικά, αγωνίες, φόβους και ανεξήγητες αντιδράσεις απέναντι σε φορείς και ασθενείς. Από τα αρχικά των λέξεων Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας καταλαβαίνει αμέσως κάποιος ότι πρόκειται για ασθένεια κατά την οποία η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος βλάπτεται, ελαττώνοντας την αντίσταση του οργανισμού σε διάφορους νοσογόνους παράγοντες. Οφείλεται στον ιό HIV, ο οποίος μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής ή μέσω μολυσμένου μεταγγιζόμενου αίματος ή παραγώγων του. Το AIDS έχει καταλήξει να θεωρείται σαν μια από τις μεγαλύτερες απειλές στη δημόσια υγεία αυτόν τον αιώνα. Συνεπώς έχει επέλθει μια γρήγορη επανεξέταση της ενημέρωσης σ αυτόν τον ευαίσθητο και πολυσυζητημένο τομέα. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να σοκάρονται ή να προσβάλλονται από τη ανοιχτή κα ειλικρινή φύση των συζητήσεων, που υποχρεωτικά περιλαμβάνουν δημόσια θεώρηση των λεπτομερειών της σεξουαλικής ζωής. Όμως, οι πιο πολλοί ερευνητές συμφωνούν ότι η αύξηση των γνώσεων και της συνειδητοποίησης του κοινού έχει αρχίσει ήδη να έχει θετικό αποτέλεσμα. Η ασθένεια του AIDS έχει πλέον προσλάβει διαστάσεις κοινωνικού προβλήματος µε αισθητικές επιδράσεις στον τρόπο ζωής και στην όλη κουλτούρα και ως εκ τούτου δεν είναι υπόθεση µόνο των ειδικών ούτε αφορά απλώς κάποια µιάσµατα της κοινωνίας, που πρέπει να αποµονωθούν ή να εξοστρακιστούν. Για να αντιµετωπιστεί, να αναχαιτιστεί και τελικά περιοριστεί το AIDS χρειάζεται όλη η κοινωνία µε βάση τις αξίες της αλληλεγγύης, της ανθρωπιάς και της ανεκτικότητας, και µε όπλο την έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση, να προσανατολίσει το σύνολο του δυναµικού της. Επιλέξαµε την εργασία «Νοσηλεία ασθενών με HIV λοίμωξη: Γνώση, προστασία και ενημέρωση ενάντια στο τρόμο του AIDS και κοινωνικό αποκλεισμό», γιατί πιστεύουµε ότι προς την κατεύθυνση αυτή ο νοσηλευτής θα παίζει πρωταρχικό ρόλο µε την εµπειρία του, τις επιστημονικές του γνώσεις, τη συνεχή ενηµέρωση του 7

8 και πιθανόν εξειδίκευση του στον τοµέα αυτό. Το πολιτιστικό επίπεδο µιας χώρας στον 21ο αιώνα κρίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζει το AIDS, και πιο ειδικά από την ψυχοκοινωνική στήριξη των οροθετικών ατόµων. 8

9 Abstract The term AIDS entered dynamically in our lives since the beginning of the 80s, creating many questions, anxieties, fears and unexplained reactions to operators and patients. From the acronym for Acquired Immune Deficiency Syndrome understands immediately that this is a disease in which the immune system is impaired, reducing the body's resistance to various disease agents. Due to the virus HIV, this is transmitted through sexual contact or through contaminated blood transfused or derivatives. The AIDS has come to be regarded as one of the greatest threats to public health in this century. Consequently there has been a rapid review of the information in this sensitive and hotly debated field. Some people may be shocked or offended by the open nature of discussions, which include mandatory public view, the details of sexual life. However, most researchers agree that the increase of knowledge and public awareness has already begun to have a positive effect. The disease of AIDS has now hired social dimensions problem with aesthetic effects on lifestyle and culture in the whole and thus not only a matter of special or just about any contaminants society, which must be isolated or ostracized. To cope, curbed and ultimately limit the AIDS needs all the society based on the values of solidarity, compassion and tolerance, and armed with timely and accurate information to orient the entire potential. We chose to work "Hospitalization of patients with HIV infection: Knowledge, protection and information against the terror of AIDS and social exclusion", because we believe that in this nurse will play a key role in the experience, scientific expertise, continuous update and possibly expertise in this area. The cultural level of a country in the 21st century is judged by how it treats the AIDS, and more specifically the psychosocial support of HIV-positive individuals. 9

10 Πρώτο μέρος ( θεωρητικό μέρος) Μια συμφορά που σκορπίζει τον τρόπο, Συμφορά που ο ουρανός μέσα στην οργή του, Επινόησε για να τιμωρήσει τα κρίματα της γης. Τα τρυγόνια πέταξαν μακριά, Ούτε αγάπη, ούτε χαρά. (Jean de la fontaine, μυθοποιός). 10

11 Εισαγωγή. Το Σύνδρομο της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (Σ.Ε.Α.Α./AIDS) είναι μια λοιμώδη ασθένεια που πρωτοεμφανίστηκε στον πλανήτη μας περίπου στο τέλος της δεκαετίας του 1970 και κατάφερε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να προσβάλει άτομα σε όλο τον κόσμο. Το σύνδρομο αυτό οφείλεται σε λοίμωξη από ρετροϊό του LAV/HTLV-ΙΙΙ, ο οποίος προσβάλλει τα λεμφοκύτταρα που φροντίζουν για την άμυνα του οργανισμού. Η ιατρική κοινότητα κατάφερε σε μικρό χρονικό διάστημα να απομονώσει τον ιό της ανοσολογικής ανεπάρκειας, να δημιουργήσει φάρμακα κατά του ιού και να καταστήσει την ασθένεια χρόνια. Όμως η ριζική θεραπεία της ασθένειας δεν φαίνεται στον ορίζοντα ούτε έχει γίνει εφικτή η δημιουργία ενός εμβολίου που θα απαλλάξει τον πληθυσμό από την βασανιστική αυτή ασθένεια. Το AIDS είναι νόσημα που συνδέεται άμεσα με την σεξουαλικότητα και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να παράγει αντιδράσεις απόρριψης, φόβου, πανικού, προκατάληψης και διάκρισης μεταξύ των φορέων της ασθένειας και του υπόλοιπου πληθυσμού. Η κοινωνία προσπαθούσε να βρει το «εξιλαστήριο θύμα» για να αποδώσει σ αυτό την υπευθυνότητα της νόσου. Κατηγόρησε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες ή άτομα με ιδιαίτερους τρόπους ζωής, επειδή η νόσος εμφανιζόταν με μεγαλύτερη συχνότητα. Το AIDS είναι μια ασθένεια που απέδειξε με πολύ τραγικό τρόπο τις διαφορές μεταξύ πλούσιων και φτωχών και διεύρυνε τις κοινωνικές ανισότητες. Από την μια πλευρά οι «πλούσιες χώρες» δηλαδή η Ευρώπη, Β. Αμερική, Αυστραλία και η αντίθεση με τις «φτωχές χώρες» δηλαδή η Ν. Αμερική, Αφρική, Ασία. Το AIDS έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις με εκατομμύρια θανάτους κυρίως στην Αφρικανική ήπειρο. Οι κάτοικοι της Αφρικής γνωρίζουν τον τρόπο μετάδοσης της ασθένειας όμως αρνούνται οποιαδήποτε πρόληψη και αλλαγή στον τρόπο ζωής ή τα 11

12 έθιμά τους. Αντίθετα η Δύση απ την άλλη μεριά αρνείται να απλώσει ένα χέρι βοήθειας να στείλει φάρμακα ή να μειώσει τις τιμές τους. Το Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας έχει καλλιεργήσει πολλαπλά προβλήματα στους ανθρώπους. Στην εργασία που ακολουθεί θα επικεντρωθεί στη γνώση, στη προστασία, στην ενημέρωση ενάντια στον τρόμο του AIDS και το κοινωνικό αποκλεισμό, καθώς στα προβλήματα που αφορούν τους ασθενείς του ιού, το άμεσο οικογενειακό τους περιβάλλον και ειδικότερα τη στάση και συμπεριφορά των ατόμων που θα επωμισθούν τη φροντίδα και την νοσηλεία τους. Η στάση και η συμπεριφορά του Ιατρονοσηλευτικού προσωπικού απέναντι στα άτομα με HIV λοίμωξη είναι ένα θέμα το οποίο θεωρείται επίκαιρο για το οποίο όμως δεν υπάρχουν πρόσφατες μελέτες και βιβλιογραφία. Στην εργασία μας παρουσιάζουμε στοιχεία που είναι βάσιμα σύμφωνα με τη Π.Ο.Υ. και των άλλων συναφή οργανισμών για τη νοσηλευτική φροντίδα φορέων και ασθενών του ιού του HIV, όπως ο τρόπος μετάδοσης, προληπτικά μέτρα, εξατομικευμένη νοσηλευτική φροντίδα στους πάσχοντες και το άμεσο οικογενειακό τους περιβάλλον. Στο πρώτο μέρος της Εργασίας παρουσιάζεται η θεωρητική έρευνα και στο δεύτερο η διαδικασία, το ερωτηματολόγιο και τα αποτελέσματα της έρευνας που έχουν διεξαχθεί. Κλείνοντας καταγράφουμε τα συμπεράσματα που προέκυψαν απ την έρευνα, τη συμβολή της Κοινωνικής Εργασίας καθώς και τις προτάσεις οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση των σχέσεων τόσο του Ιατρονοσηλευτικού προσωπικού όσο και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος για τους φορείς / ασθενείς του ιού του HIV. 12

13 Κεφάλαιο AIDS ή αλλιώς Σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας. Είναι η νόσος που συγκλονίζει την εποχή μας. Το AIDS προσβάλλει κυρίως ορισμένες κοινωνικές ομάδες που χαρακτηρίζονται ως ομάδες υψηλού κινδύνου όπως είναι οι ομοφυλόφιλοι, οι τοξικομανείς που κάνουν ενδοφλέβιες ενέσεις, οι πολυμεταγγιζόμενοι και κυρίως οι αιμορροφιλικοί, τα άτομα που έχουν έντονη σεξουαλική δραστηριότητα με πολλαπλούς συντρόφους, επίσης προσβάλλει και τα παιδιά των γυναικών που πάσχουν από AIDS. Η νόσος οφείλεται σε ρετροϊό που έχει ανοσοκατασταλτική δράση. Ο ιός απομονώθηκε τα τελευταία χρόνια (1983) από ομάδες ερευνητών. Η κάθε ομάδα ερευνητών απομόνωσε κάποιον ιό δίνοντας του κάποιο όνομα. Τελικά διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για τον ίδιο ιό. Έτσι ο ιός φέρει τα ονόματα LAV/IDAV και HTLV-III. Ο ιός μεταδίδεται από τους πάσχοντες ή φορείς φαινομενικά υγιείς με τη σεξουαλική επαφή και με τους διάφορους τρόπους αιματογενούς διασποράς, ανάλογους με αυτούς στην ηπατίτιδα Β (μεταγγίσεις, μολυσμένες βελόνες και σύριγγες). Σημαντικό πρόβλημα αποτελούν οι μεταλλάξεις του ιού. Πιθανόν σε άτομα που είναι φορείς του ιού για αρκετό χρονικό διάστημα χωρίς να νοσούν, μια μετάλλαξη του ιού να αυξήσει τη λοιμογόνο δύναμή του και το άτομο να εκδηλώσει τελικά τη νόσο. Οι μεταλλάξεις του ιού αποτελούν σημαντικό εμπόδιο στην ενδεχόμενη παραγωγή κάποιου εμβολίου γιατί θα πρέπει να απομονωθούν κύρια αντιγονικά συστατικά του ιού με σταθερή σύσταση ανεξάρτητη από τις μεταλλάξεις. (Βρετού Ε., 1987) 13

14 1.2.Παθογένεια του ιού AIDS. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα αποτελείται από ένα πολύπλοκο δίκτυο κυττάρων και οργάνων που αλληλοεπηρεάζονται και διαπλέκονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η ρήξη του δικτύου ή δυσλειτουργία του σε οποιοδήποτε επίπεδο να διαταράσσει τη λειτουργία ολόκληρου του συστήματος. (Ανευλαβής, 1990) Το AIDS οφείλεται σε ρετροϊό ο οποίος σύμφωνα με την διεθνή ταξινόμηση των ιών ονομάζεται HIV (Human Immunodeficiency Virus ιός ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας). Ο HIV περιέχει RNA, μία ουσία που μεταφέρει οδηγίες του DNA για την παραγωγή πρωτεϊνών μέσα στα κύτταρα. Ο ιός προσβάλλει ειδικά λευκά αιμοσφαίρια τα οποία διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στη ρύθμιση του ανοσιακού μηχανισμού άμυνας του οργανισμού. Όταν τα λευκά αιμοσφαίρια καταστραφούν (μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια) το μολυσμένο άτομο καθίσταται ευπαθές σε μεγάλο εύρος λοιμώξεων και παρασιτικών νόσων καθώς και στον καρκίνο σε αντίθεση με άτομα που έχουν ακέραιο ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν ο HIV διαπεράσει ένα κύτταρο ενώνεται με το γενετικό υλικό του κυττάρου με αποτέλεσμα την εμφάνιση μιας λοίμωξης η οποία διαρκεί εφόρου ζωής. 14

15 1.2.1.Ανοσοποιητικό σύστημα. Το ανοσοποιητικό σύστημα απαρτίζεται από μια σειρά δομών μέσα στο σώμα, οι οποίες το προστατεύουν έναντι των μολύνσεων. Από τα δύο είδη των κυττάρων του αίματος, το ένα αντλεί το σύστημα του από τα Β-λεμφοκύτταρα, τα οποία παράγουν χημικά αντισώματα που καταστρέφουν κάθε ξένο εισβολέα στον οργανισμό και το άλλο από τα Τ-λεμφοκύτταρα που παράγουν μια ποικιλία χημικών αγγελιοφόρων, οι οποίοι μπορούν να προκαλούν ως και καταστροφή των εισβαλλόντων ιών. Τα τελευταία διακρίνονται στα κατ εξοχήν μαχητικά και στα βοηθητικά λεμφοκύτταρα, τα οποία και κυρίως προσβάλλονται από τον ιό του AIDS Ανοσολογική ανεπάρκεια. Ο οργανισμός του ανθρώπου διαθέτει µια τεράστια ποικιλία αµυντικών όπλων απέναντι στα χιλιάδες μικρόβια και τους μικροοργανισμούς που υπάρχουν στο περιβάλλον. Την άµυνα αυτή την έχει αναλάβει το ανοσοποιητικό σύστημα. Το σύστηµα αυτό αποτελείται από διάφορες οµάδες κυττάρων και κυρίως λεμφοκύτταρα. Το κυριότερο από τα κύτταρα αυτά, ο «αρχηγός» θα λέγαµε της «αµυντικής οµάδας» του οργανισµού, είναι το Τ4 λεμφοκύτταρο. Μόλις κάποιο μικρόβιο εισβάλλει στον οργανισµό, αυτό είναι που δίνει το σύνθηµα και στη συνέχεια συντονίζει όλες τις αµυντικές ενέργειες του οργανισµού, ώστε τελικά να σκοτωθεί ο ξένος εισβολέας. Ο ιός του AIDS µπαίνοντας στο αίµα προσβάλλει ακριβώς αυτά τα κύτταρα και τα χρησιμοποιεί σαν εργοστάσια παραγωγής νέων ιών ενώ ταυτόχρονά τα καταστρέφει. Το AIDS είναι καθαρά ασθένεια του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο απορρυθμίζει και το καθιστά ανεπαρκές. Έτσι το AIDS είναι αυτή η ίδια η ανοσολογική ανεπάρκεια. Η άµυνα του οργανισµού καταρρέει µε συνέπεια να προκαλούν σοβαρές λοιμώξεις και συχνά θανατηφόρες. 15

16 1.2.3.Σε ανοσολογικό επίπεδο παρατηρείται. Λεμφοπενία με εκλεκτική ελάττωση των βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων και αναστροφή στην αναλογία βοηθητικών/κατασταλτικών- εκτελεστικών (Τ4/Τ8). Αύξηση των ανοσοσφαιρινών του ορού και κυρίως IgG και IgA. Αποτέλεσμα των προηγούμενων είναι η ελάττωση ή σχεδόν εξαφάνιση της κυτταρικής και της χυμικής ανοσίας τόσο στο επίπεδο της πρωτογενούς όσο και στο επίπεδο της δευτερογενούς αντίδρασης. Στα τελευταία στάδια η ελάττωση των βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων είναι πολύ σημαντική και φθάνει μέχρι την πλήρη εξαφάνιση. Οι ασθενείς εμφανίζουν δερματική ανεργία και καταστροφή της αρχιτεκτονικής των βλαστικών κέντρων στο λεμφαδενοειδή ιστό. Επίσης χαρακτηριστικό είναι η μείωση των ειδικών αντισωμάτων με την εκδήλωση του πλήρους συνδρόμου. Είναι φανερό ότι η μείωση πρέπει να αποδοθεί στην εκδήλωση της ανοσολογικής ανεπάρκειας. Το βρεφικό AIDS χαρακτηρίζεται κλινικά από μικρό βάρος γέννησης, μειωμένη σωματική ανάπτυξη, γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια, διόγκωση ήπατος-σπλήνα, διάρροιες, διάμεση πνευμονία, υποτροπιάζουσες ιογενείς και μικροβιακές λοιμώξεις και αιμορραγικές εκδηλώσεις κυρίως από το δέρμα. (Βρετού Ε., 1987) 16

17 1.3.Διαφορετικότητα του ιού HIV από του AIDS. Ο ιός HIV και το AIDS δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ο HIV είναι ιός που προκαλεί AIDS αλλά δεν υπάρχει ο ιός του AIDS. Το AIDS δεν «κολλάει», κολλάει όμως ο HIV, ο ιός όμως προκαλεί AIDS. Αν μολυνθεί κάποιος με το HIV, δε σημαίνει ότι αυτόματα έχει AIDS. Στις περισσότερες, όμως περιπτώσεις αργά ή γρήγορα θα εκδηλωθεί το AIDS. Αν κολλήσει κάποιος HIV, ο ιός μπορεί να ζήσει μέσα στον οργανισμό του χρόνια πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα. Σε αυτό το διάστημα θα δείχνει και θα νιώθει υγιής αλλά ίσως μεταδώσει τον ιό σε άλλα άτομα. Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να διαγνώσει με βεβαιότητα ο γιατρός αν προσβληθεί κάποιος από HIV: με την εξέταση αντισωμάτων HIV. Αν οι εξετάσεις δείξουν πως έχει αντισώματα HIV, δεν σημαίνει κατ ανάγκη πως πάσχει από AID και σημαίνει μόνο πως είναι φορέας. Για το αν επιπλέον πάσχει από AIDS μπορεί να αποφανθεί μόνο ο γιατρός μετά από ορισμένα εργαστηριακά τεστ και την εξέταση στην οποία θα τον υποβάλει. Ο HIV εκδηλώνεται σταδιακά. Στην αρχή θα μολυνθεί, αργότερα παρουσιάζονται τα πρώτα συμπτώματα και το άτομο αρρωσταίνει. Το «αργότερα», μπορεί να σημαίνει βδομάδες, μήνες ή χρόνια. Από τη στιγμή που θα αρχίσει να εκδηλώνει συμπτώματα θα υπάρχουν περίοδοι που θα αισθάνεται περίφημα στην υγεία του και άλλες που θα αισθάνεται πολύ άρρωστος. Στη συνέχεια, θα επιδεινώνεται η κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος και θα μειώνεται η αποτελεσματικότητα του στην αντιμετώπιση των ασθενειών, θα διαπιστώσει ότι κάθε φορά που αρρωσταίνει, η ανάρρωση του θα γίνεται πιο δύσκολη. Αυτό επειδή ο HIV θα καταστρέφει ολοένα και περισσότερα λευκά αιμοσφαίρια. Έτσι θα είναι όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπίσει το ανοσοποιητικό του σύστημα τις ασθένειες και τις λοιμώξεις και να επιδράσουν τα διάφορα φάρμακα, όπως για παράδειγμα τα αντιβιοτικά. Σταδιακά θα καμφθούν όλες οι αμυντικές ικανότητες 17

18 του οργανισμού. Οι ασθένειες θα τον εξουθενώσουν και θα τον οδηγήσουν στο θάνατο. (Johnson, 1992) 18

19 1.4.Ο ιός του AIDS και πότε εμφανίστηκε. Ο ιός του AIDS, γνωστός με διαφορά ονόματα ( LAN κατά το Montagnier, HTLV-III κατά τον Gallo, ARV κατά τον LAVY ) προσβάλλει τα κύτταρα του αίματος τα οποία συγκροτούν την αμυντική ασπίδα του οργανισμού κατά των διαφόρων μολύνσεων. Στην αρχή, εμφανίστηκε στην τροπική Αφρική και μεταδόθηκε, μετά το 1979, στην Καραϊβική. Έπειτα στις Η.Π.Α και την Ευρώπη για να εξαπλωθεί απειλητικά σε όλο τον κόσμο. Η διάγνωση του έγινε για πρώτη φορά στις Η.Π.Α, ταυτόχρονα σε διάφορα κέντρα των Δυτικών Ακτών της Χώρας, το 1981 επί ομοφυλόφιλων, στους οποίους εμφανίστηκε ξαφνικά καρκίνος, σάρκωμα Kaposi που εξελίχθηκε με ταχύτατο ρυθμό. Έτσι το 1981 μια νέα θανατηφόρα ασθένεια αναγνωρίζεται και περιγράφεται σε προηγουμένως υγιείς ομοφυλόφιλους στις ΗΠΑ. Η αυξανόμενη επίπτωση δύο σπάνιων νόσων, της πνευμονίας από pneumocystis carinii ( PCP) και του σαρκώματος kaposi (K.S) σε νεαρούς ομοφυλόφιλους αποκάλυψε την ύπαρξη επιδημικών εστιών στους ομοφυλόφιλους της Νέας Υόρκης, του Αγίου Φραγκίσκου και του Λος Άντζελες. Οι αναδρομικές μελέτες έδειξαν ότι η νόσος πρωτοεμφανίστηκε το 1978 σε πέντε ομοφυλόφιλους της Νέας Υόρκης ενώ το 1979 είχαν αναφερθεί επτά νέα κρούσματα στην ίδια πόλη. Επειδή, τα πρώτα θύματα της άγνωστης ασθένειας ήταν νεαρά ομοφυλόφιλα άτομα, η ασθένεια ονομάστηκε «Gay Syndrome» δηλαδή «νόσος των ομοφυλόφιλων». Με την πάροδο του χρόνου άρχισαν να αναφέρονται πολλά νέα κρούσματα σε τοξικομανείς, αιμορροφιλικούς και από άτομα που κατάγονται από την Καραϊβική και Αφρική. Έτσι καθιερώθηκε η διεθνής ονομασία AIDS. Η ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων στις ΗΠΑ και η εμφάνιση λίγο αργότερα των πρώτων περιστατικών στην Ευρώπη συντέλεσε στην κινητοποίηση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας. Άρχισαν να οργανώνονται συστήματα επαγρυπνήσεως σε διάφορες χώρες. Εκδηλώθηκε έντονο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε προτεινόμενα συνεργατικά προγράμματα, αφού το πρόβλημα συνεχώς μεγάλωνε και επεκτεινόταν. Σε εξειδικευμένα ερευνητικά κέντρα άρχισαν να εφαρμόζονται διαφορετικές μεθοδολογίες μελέτης. 19

20 Στο Παρίσι, στην Ατλάντα των ΗΠΑ και στο Τόκιο, ξεκινούν οι ερευνητικές μελέτες των ρετροϊών και του AIDS, ενώ στο Μόναχο και στις Κάτω χώρες πειραματίζονται σε ζώα, προκαλώντας ανοσοκαταστολή. Το AIDS ωστόσο, δεν αποτελεί αποκλειστική ασθένεια των ομοφυλόφιλων. Μέχρι σήμερα έχουν πεθάνει λόγω του AIDS περίπου 25 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ περίπου 40 επιπλέον εκατομμύρια νοσούν. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί δυο είδη του ιού HIV, ο HIV-1 και ο HIV-2. Ο HIV-1 είναι αυτός που ευθύνεται για τη μεγάλη πλειοψηφία των μολύνσεων παγκόσμια (περίπου 90%), και επίσης είναι αυτός με τις περισσότερες μεταλλάξεις και υποτύπους. Ο HIV-2, που αναγνωρίστηκε το 1986 και θεωρείται προγενέστερος τύπος από τον HIV-1, εντοπίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη Δυτική Αφρική, με λίγα περιστατικά σε χώρες που έχουν συχνή επικοινωνία με την περιοχή αυτή (όπως η Γαλλία). Ο HIV-2 τείνει να μεταδίδεται σχετικά δυσκολότερα σε σχέση με το άλλο είδος, ενώ η εξέλιξη της νόσου στους φορείς HIV-2 είναι πιο αργή. Στην Ελλάδα στα τέλη Οκτωβρίου του 2007 ο συνολικός αριθμός οροθετικών HIV ατόμων ήταν από τους οποίους είχαν νοσήσει με AIDS οι 2.829, ενώ κατέληξαν στο θάνατο οι Ο αριθμός των κρουσμάτων που δηλώνονται κάθε χρόνο κορυφώθηκε το 1996, για να ακολουθήσει πτωτική πορεία στη συνέχεια μέχρι και το 2002, οπότε και παρουσιάστηκε μικρή σταθεροποίηση με ελαφρά αυξητικές τάσεις. Έρευνες που έγιναν κατά την τριετία 2005 ως 2007 έδειξαν ρυθμό αύξησης των περιστατικών μόλυνσης από AIDS περίπου 23%. Σύμφωνα με έρευνες, η εισαγωγή του υποτύπου Α του ιού του AIDS, του περισσότερο και ταχύτερα διαδεδομένου στην ελλαδική επικράτεια, έφτασε στη χώρα από την Αφρική το 1978 και σήμερα όχι μόνο έχει μεταδοθεί σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες αλλά διέσχισε και τα ελληνικά σύνορα προς την Αλβανία. 20

21 1.5.Η επιδημία του AIDS. Οι πιθανότητες προέλευσης της ασθένειας του AIDS είναι οι εξής: Ίσως η ασθένεια να ήταν πάντα παρούσα αλλά δεν είχε αναγνωριστεί. Ίσως να είναι μια μετάλλαξη από μια προϋπάρχουσα νόσο όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τις επανειλημμένες επιδημίες γρίπης. Ίσως η ασθένεια να υπήρχε σε κάποιο πληθυσμό ζώων και με κάποιο τρόπο μεταδόθηκε στους ανθρώπους όπως για παράδειγμα με τον κίτρινο πυρετό. Ίσως η ασθένεια ενδημούσε σε μεμονωμένους ανθρώπινους πληθυσμούς με τους οποίους υπάρχει μικρή επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο, όπως για παράδειγμα ο πυρετός LASSA υπάρχει σ ένα παρόμοιο πληθυσμό της Αφρικής. Σύμφωνα με τον Montagnier Luc η επιδημία του AIDS διαδόθηκε σε τρία κύματα από άποψη χώρου και χρόνου. Η πρώτη ομάδα χωρών περιλαμβάνει τις Η.Π.Α., τον Καναδά, τη Δυτική Ευρώπη, την Αυστραλία, τη Βόρειο Αφρική και ένα μέρος της Λατινικής Αμερικής. Η νόσος διαδόθηκε στις χώρες αυτές στα τέλη της δεκαετίας του 1970, μέσω τον ομοφυλοφιλικών και αμφοτεροφυλοφιλικών σχέσεων και της ενδοφλέβιας χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Στις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις ήταν σπάνια η μετάδοση κατά την περίοδο αυτή. Σε δεύτερη φάση, υπάρχει ανατροπή και η διάδοση της νόσου αφορά κυρίως τον ετεροφυλοφιλικό πληθυσμό. Οι γυναίκες μολύνονται συχνότερα από τους άνδρες, η αναλογία σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής είναι έξι γυναίκες προς έναν άνδρα. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι γυναίκες ξεκινούν την σεξουαλική επαφή σε μικρή ηλικία με πιο ηλικιωμένους άνδρες. Το τρίτο κύμα άρχισε να διαδίδεται από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 στην Ασία, την Ανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Επικρατεί η άποψη ότι η επιδημία θα πάρει τεράστιες διαστάσεις στη νοτιοανατολική Ασία, κρίνονται από το γεγονός ότι η μετάδοση της υπήρξε ραγδαία κατά την τελευταία δεκαετία, επειδή είναι μία πυκνοκατοικημένη περιοχή και το ποσοστό λανθάνουσας φυματιώσεως στον πληθυσμό είναι ιδιαίτερα υψηλό. 21

22 Σε όλες τις επιδημίες τις οποίες ο άνθρωπος αδυνατεί να ελέγξει παρατηρείται μια αρχική εκρηκτική φάση, η οποία ακολουθείται από μια στάσιμη περίοδο και έπειτα καταλήγει σε πτωτική πορεία. Όσον αφορά την επιδημία του AIDS οι υπεύθυνοι του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας θεωρούν ότι η επιδημία θα περιορισθεί μόνο με την ταυτόχρονη εφαρμογή προληπτικής πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο και την παραγωγή ενός αποτελεσματικού εμβολίου, το οποίο θα προορίζεται κυρίως στις χώρες του Τρίτου Κόσμου. 22

23 1.6.Το ιστορικό του AIDS. Πάνω από 22 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν πεθάνει από ασθένειες που σχετίζονται με το AIDS από το 1981 έως και σήμερα. Τα 4,3 εκατομμύρια ήταν παιδιά. Μολονότι η επιστήμη έχει κάνει σημαντικά βήματα, η ασθένεια στις αναπτυσσόμενες χώρες συνεχίζει να εξαπλώνεται με υψηλούς ρυθμούς. Στον ανεπτυγμένο κόσμο, κάποιοι υποστηρίζουν ότι τα κρούσματα μειώνονται. 1981: Τα συμπτώματα δύο σπάνιων ασθενειών σε νέους ομοφυλόφιλους στις Η.Π.Α. προβληματίζουν την ιατρική κοινότητα : Επιστήμονες και ερευνητές αρχίζουν να αναγνωρίζουν ότι βρίσκονται μπροστά σε μια ασθένεια που καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού. 1983: Οι ερευνητές απομονώνουν τον ιό που συνδέεται με την ασθένεια. 1984: Το HIV αναγνωρίζεται ως η αιτία της ασθένειας. Μελέτες, που αναφέρουν ότι το AIDS μεταδίδεται μέσω αίματος, δημοσιεύονται σε ιατρικά περιοδικά των Η.Π.Α. 1985: Οι επιστήμονες δημιουργούν διαγνωστική εξέταση για τον ιό. Συγκαλείται η πρώτη Διεθνής Διάσκεψη για το AIDS στην Ατλάντα της Τζόρτζια. Η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη εισάγουν το σύστημα εξέτασης του αίματος. 1986: Τα Ηνωμένα έθνη συστήνουν ένα κοινό πρόγραμμα για την ασθένεια. 1987: Εμφανίζεται το ΑΖΤ, η πρώτη θεραπεία του AIDS. 1988: Η 1 η Δεκεμβρίου ανακηρύσσεται Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. 1991: Εμφανίζεται το Vertex, νέο φάρμακο κατά της ασθένειας. 1992: Ειδικοί μου μετέχουν στην Διεθνή Διάσκεψη του Άμστερνταμ προειδοποιούν για το κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες, οι οποίες ανήκουν στην ομάδα που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων. 1993: Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας αποκαλύπτει ότι υπάρχουν περισσότεροι από 25 εκατομμύρια ασθενείς σ όλο τον κόσμο : Άλλα δύο φάρμακα κυκλοφορούν το Merit και το Elixir. 23

24 1996: Ανακοινώνεται το κοκτέιλ τριών φαρμάκων στην 11 η Διεθνή Διάσκεψη για το AIDS στο Βανκούβερ του Καναδά. 1997: Δύο ακόμη φάρμακα. Οι ασθενείς αρχίζουν να εμφανίζουν τις πρώτες παρενέργειες και αντίσταση στις τελευταίες θεραπείες. 1998: Αμερικάνοι γιατροί προσφέρονται εθελοντικά ως πειραματόζωα για ένα νέο εμβόλιο κατά της ασθένειας. Οι επιστήμονες παρουσιάζουν σε απεικόνιση την κρυσταλλική δομή της πρωτεΐνης που χρησιμοποιεί ο ιός για να επιτεθεί στο ανοσολογικό σύστημα του ανθρώπου. Η Επιτροπή του ΟΗΕ για το AIDS δημοσιεύει στοιχεία που αποκαλύπτουν ότι οι στατιστικές στα ανεπτυγμένα έθνη έχουν σταθερή ή και καθοδική τάση λόγω των νέων θεραπειών. Η θανατηφόρα ασθένεια όμως παρουσιάζει ανησυχητικά ποσοστά στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ξεκινούν τεστ ευρείας κλίμακας για το εμβόλιο του AIDS στις Η.Π.Α. 2001: Γενικοί Συνέλευση του ΟΗΕ και διακήρυξη-δέσμευση 191 αρχηγών κρατών και εκπροσώπων κυβερνήσεων για άμεση λήψη μέτρων με στόχο την αντιμετώπιση της πανδημίας του AIDS. (Τσαρούχας, 2001) 24

25 1.7.Τα χαρακτηριστικά του ιού. 1. Σε αντίθεση με άλλους ρετροϊούς έχει υψηλή ταχύτητα αναπαραγωγής που σημαίνει ότι τα κύτταρα του οργανισμού επηρεάζονται πολύ γρήγορα, 2. Ο ιός του AIDS αλλάζει τη γενετική του δομή με τον καιρό, ακόμα και σ ένα άτομο. Ο ρυθμός εξέλιξης είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτών των περισσότερων οργανισμών του, 3. Η δομή της πρωτεΐνης του εξωτερικού του περιβλήματος είναι μεταβλητή. Αυτό κάνει την παραγωγή ειδικών αντισωμάτων ένα σοβαρό πρόβλημα. 4. Οι ρετροϊοί έλκονται προς ειδικά λευκά αιμοσφαίρια που λέγοντα Τ- λεμφοκύτταρα που παίζουν ειδικό ρόλο στην παραγωγή αντισωμάτων. Έτσι η άμυνα του οργανισμού είναι το πρώτο θέμα του ιού του AIDS,καθώς εισβάλει και ζει μέσα σε εκείνα ακριβώς τα κύτταρα που έπρεπε να τον καταστρέψουν. Χωρίς αυτά τα κύτταρα, το σώμα είναι ευάλωτο σε ένα ευρύ φάσμα λοιμώξεων, στις οποίες κανονικά θα είχε την ικανότητα αντίστασης. (Ρουάν, 1987) 25

26 Κεφάλαιο Οι φορείς AIDS : Μια ύπουλη περίπτωση Οι φορείς του AIDS μπορεί να μην είναι άρρωστοι οι ίδιοι όταν το μεταδίδουν. Το διατηρούν στο αίμα τους, προκαλώντας το σύνδρομο σε άλλα υγιή άτομα, που αρρωσταίνουν αμέσως, εμφανίζοντας, λόγω της εξασθένισης του οργανισμού τους, ασθένειες που υπό κανονικές συνθήκες, δε θα αντιμετώπιζαν. Συχνά ωστόσο, αρρωσταίνουν από AIDS τελικά και οι φορείς του ιού του, ακολουθώντας και αυτοί το δρόμο της κατάρρευσης και του θανάτου. Οι φορείς του AIDS, αρχικά μπορεί να μην εμφανίζουν καμία αρρώστια και γι αυτό δεν μπορούμε να τους αναγνωρίζουμε και να τους εντοπίζουμε. 26

27 2.2.Πορεία της νόσου Πρωτογενής λοίμωξη. Πρόκειται για το αρχικό στάδιο της νόσου που ακολουθεί τη μόλυνση από HIV και χαρακτηρίζεται από μη ειδικά κλινικά σημεία και εργαστηριακά ευρήματα ιογενούς λοίμωξης. Το στάδιο αυτό διαρκεί συνήθως 1-2 εβδομάδες. Επίσης, τις πρώτες 23 περίπου μέρες της μόλυνσης ο ασθενής δεν αναπτύσσει αντισώματα κατά του ιού, και για αυτό το λόγο η περίοδος αυτή καλείται και "σιωπηλό παράθυρο" και είναι η πιο επικίνδυνη περίοδος από την άποψη ότι ο φορέας μπορεί να μολύνει άλλους εν αγνοία του, ακόμα και αν έχει κάνει μια τυπική εξέταση αίματος Φάση ασυμπτωματικής λοίμωξης. Αρχίζει μια περίοδος πολλών ετών, που ονομάζεται ασυμπτωματική ή ενδιάμεση ή χρόνια φάση. Τα άτομα αυτά πρέπει να αποτελούν αντικείμενο τακτικής ιατρικής παρακολουθήσεως. Σ αυτούς τους ασθενείς βρίσκουμε αντισώματα, αλλά ελάχιστο ή καθόλου ιό στο αίμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι λεμφαδένες παραμένουν διογκωμένοι στο μέγεθος καρυδιού. Είναι δυνατόν όμως να εμφανίζει κάποιες διαταραχές σε εργαστηριακές εξετάσεις. Παρόλο που ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός μπορεί να μεταδίδει τον ιό Φάση συμπτωματικής λοίμωξης. Στο στάδιο αυτό ξεκινούν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου που είναι αποτέλεσμα μείωσης της κυτταρικής ανοσίας, όπως στοματική καντιντίαση, τριχωτή λευκοπλακία γλώσσας, υποτροπιάζον απλός έρπις και έρπις γεννητικών οργάνων, καθώς και εκτεταμένος έρπις ζωστήρας. Μπορεί να συνυπάρχει επίσης κεφαλαλγία, πυρετός, διάρροια, απώλεια βάρους, νυχτερινοί ιδρώτες και κυρίως λεμφαδενοπάθεια. 27

28 2.2.4.Φάση ανοσοκαταστολής. Η καταστροφή του ανοσοποιητικού συστήματος από τη δράση του ιού σε προχωρημένα στάδια κάνει το άτομο ευάλωτο σε ιούς, μύκητες, βακτήρια και παράσιτα που υπό άλλες συνθήκες δε θα προσέβαλαν τον άνθρωπο ή θα προκαλούσαν πολύ ήπιας μορφής νόσο (ευκαιριακές λοιμώξεις). Επίσης η έλλειψη επιτήρησης του οργανισμού από το ανοσοποιητικό του σύστημα για νεοπλασίες κάνει συχνή την εμφάνιση κάποιων μορφών καρκίνου, όπως το σάρκωμα Kaposi το λέμφωμα, τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα, του πρωκτού και του τραχήλου της μήτρας. 28

29 2.3.Πέντε κύρια συστήματα οργάνων που προσβάλλονται από τον Σύνδρομο του AIDS. 1. Οι πνεύμονες: πάνω από 60% των ασθενών του AIDS πάσχουν από πνευμονία. Συνήθως προκαλείται από ένα πρωτόζωο, την Πνευμοκύστις καρίνιι και είναι η πιο κοινή θανάτου. 2. Το γαστρεντερικό σύστημα: η χρόνια διάρροια είναι ένα συχνό σύμπτωμα του Συνδρόμου του AIDS. Μπορεί να αναπτυχθεί μια σοβαρή εσωτερική μορφή μυκητιασικές λοίμωξης, που μοιάζει με στοματίτιδα. Επίσης, μπορούν να εμφανισθούν εσωτερικά έλκη οφειλόμενα στον ιό του απλού έρπητα και μπορεί να απλωθούν στο δέρμα και στα γεννητικά όργανα. Αυτό μπορεί να είναι πολύ επώδυνο. 3. Το νευρικό σύστημα: Μυκητιασικές λοιμώξεις και καρκίνοι μπορεί να αναπτυχθούν στον εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό. Άνοια, κατάθλιψη, σπασμοί και μια σπάνια μορφή μηνιγγίτιδας συναντώνται συχνά σε ασθενείς από AIDS. Ιογενείς λοιμώξεις μπορούν να καταλήξουν σε απώλεια μνήμης και τέλος σε κώμα. Τα συμπτώματα από το νευρικό σύστημα είναι ιδιαίτερα οδυνηρά. 4. Το δέρμα: Η κανονικά σπάνια μορφή καρκίνου του δέρματος, το σάρκωμα Καπόζι, αναγνωρίζεται σε ασθενείς από AIDS. Εμφανίζονται οπουδήποτε στο σώμα, στο στόμα ακόμα και στα βλέφαρα. 5. Οι λεμφαδένες: Αυτοί είναι επίμονα ερεθισμένοι και μερικές φορές μολυσμένοι με μύκητες. (Ρουάν, 1987) 29

30 2.4.Η κλινική εικόνα του AIDS. Το φάσμα των κλινικών εκδηλώσεων στο AIDS είναι ευρύ. Μεταξύ μολύνσεως και εκδηλώσεως των κλινικών συμπτωμάτων του συνδρόμου μπορεί να μεσολαβήσει διάστημα μεταξύ μηνών έως 6 ετών, ίσως και μεγαλύτερο. Τα κλινικά σημεία και τα συμπτώματα της λοίμωξης από τον HIV είναι εξαιρετικά σύνθετα και δεν είναι απαραίτητο να εμφανιστούν σε όλα τα άτομα. Περιλαμβάνουν τα σημεία και τα συμπτώματα των ευκαιριακών λοιμώξεων όσο κι εκείνα που προκαλούνται άμεσα από τον ιό. Η ασθένεια περνάει από τέσσερα διαδοχικά στάδια. Το στάδιο οξείας λοίμωξης μέσα σε 2-12 εβδομάδες. Το στάδιο της ασυμπτωματικής φάσης με τα θεματικά εργαστηριακά της μόνο δεδομένα. Το στάδιο της λεμφαδενοπάθειας με ολιγόμηνη διάρκεια και το στάδιο της ολοκληρωμένης κλινικής εικόνας. Το CDC έχει ταξινομήσει το κλινικό φάσμα της μολύνσεως με τον ιό HIV σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες: 1. Αρχική λοίμωξη ακολουθούμενη από οροθετικοποίηση 2. Κατάσταση ασυμπτωματικού φορέα 3. Γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια 4. Εκδηλώσεις AIDS και σύνδρομα σχετιζόμενα με τον ιό. (Ανευλαβής, 1990) Αρχική λοίμωξη ακολουθούμενη από οροθετικοποίηση. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα αμέσως μετά τη λοίμωξη από τον HIV που διαπιστώνεται με εργαστηριακή μέθοδο. Η διαπίστωση της λοίμωξης είναι δύσκολη στην παρούσα φάση. Αναλυτικότερα μετά την μόλυνση μικρό ποσοστό μολυνθέντων αναπτύσσουν οξεία λοίμωξη η οποία εκδηλώνεται είτε με σύνδρομο παρόμοιο της λοιμώδους μονοπυρηνώσεως είτε με οξύ νευρολογικό σύνδρομο. Στην πρώτη περίπτωση παρουσιάζεται πυρετός, μυαλγίες, αρθραλγίες, πόνος στην κατάποση, ληθαργική κατάσταση, κεφαλαλγία και λιγότερο συχνά διάρροια. Από 30

31 αντικειμενική εξέταση γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια, ηπατομεγαλία και παροδικό κηλιδώδες εξάνθημα. Από εργαστηριακή άποψη ακολουθεί εμφάνιση άτυπη λεμφοκυττάρων και στη συνέχεια αναστροφή του λόγου. Το σύνδρομο διαρκεί περίπου 3-14 ημέρες. Το νευρολογικό σύνδρομο εκδηλώνεται με σπασμούς ή παροδική κινητική διαταραχή και προοδευτική έκπτωση της διανοητικής κατάστασης. (Ανευλαβής, 1990) Κατάσταση ασυμπτωματικού φορέα. Τα άτομα στην ομάδα αυτή δεν εμφανίζουν κλινικές εκδηλώσεις από τη λοίμωξη. Η πλειονότητα των προσβληθέντων ατόμων αναπτύσσουν αντισώματα (οροθετικοποίηση) ενώ παραμένουν ασυμπτωματικά. Τα αντισώματα εμφανίζονται και ανιχνεύονται στο ορό 2-8 εβδομάδες μετά την μόλυνση. Ασυμπτωματικοί φορείς είναι άτομα καθ όλα υγιή τα οποία πέρασαν από την φάση της πρωτοπαθούς λοίμωξης συμπτωματικά ή όχι. Και στις δύο περιπτώσεις τα άτομα του σταδίου αυτού είναι τελείως υγιή και εκδηλώνουν όλες τις δραστηριότητες όπως ακριβώς και πριν. Συνήθως η ανακάλυψη ενός ασυμπτωματικού φορέα είναι τυχαία και συμπίπτει πολλές φορές με αιμοληψία προκειμένου το αίμα του να χρησιμοποιηθεί στην αιμοδοσία. Άλλοι επίσης ασυμπτωματικοί φορείς ανακαλύπτονται όταν οικειοθελώς προσέρχονται στα κέντρα αναφοράς άτομα που οι συμπεριφορές τους είναι τέτοιες που να πιθανολογείται μόλυνση από τον HIV. (Ανευλαβής, 1990) Γενικευμένη λοίμωξη. Οι ασθενείς της ομάδας αυτής παρουσιάζουν διογκωμένους λεμφαδένες σε διάμετρο μεγαλύτερη από 1cm σε δύο ή περισσότερα σημεία του σώματός τους. Η λεμφαδενοπάθεια επιμένει για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 3 μηνών και όποια διάγνωση δεν δικαιολογείται από άλλη πάθηση ή λοίμωξη. Το 20-29% των ατόμων με γενικευμένη επιμένουσα λεμφαδενοπάθεια αναπτύσσουν AIDS σε διάστημα 2 ετών. 31

32 Η διαγνωστική διερεύνηση της γενικευμένης λεμφαδενοπάθειας περιλαμβάνει: Ιστορικό παραγόντων κινδύνου για AIDS, πρόσφατες λοιμώξεις Αντικειμενική εξέταση Λεπτομερής εξέταση των διογκωμένων λεμφαδένων σε σχέση με μέγεθος, εντόπιση, σύσταση Εξέταση στόματος, δέρματος, ύπαρξη ηπατομεγαλίας Εργαστηριακός έλεγχος Αντισώματα κατά HIV Μέτρηση ολικού Τ-4 λεμφοκυττάρων Ορολογικές αντιδράσεις για ηπατίτιδα, τοξόπλασμα, κυτταρομεγαλοίο (Ανευλαβής, 1990) AIDS και σύνδρομα σχετιζόμενα με τον ιό HIV Το σύνδρομο AIDS αποτελεί το τελικό στάδιο της μόλυνσης με τον HIV. Περιλαμβάνονται οι ασθενείς που παρουσιάζουν διάφορες κλινικές εκδηλώσεις με ή χωρίς λεμφαδενοπάθεια. Τα άτομα που βρίσκονται στο στάδιο αυτό παρουσιάζουν: Κύριες εκδηλώσεις : πυρετός, απώλεια βάρους, διάρροια. Νευρολογικές εκδηλώσεις :περιφερική νευρίτιδα, μυελοπάθεια, διανοητικές διαταραχές Δευτερεύουσες εκδηλώσεις : τοξοπλάσμωση, πνευμονία, φυματίωση, χρόνια λοίμωξη, έρπητα απλό, σάρκωμα kaposi, πρωτοπαθείς λέμφωμα εγκεφάλου. (Ανευλαβής, 1990) 32

33 2.5.Κλινικά στάδια. 1. Πρωτοπαθής λοίμωξη, 2. Προ-ΣΕΑΑ σύνδρομα : Ασυμπτωματικοί φορείς. Άνοση θρομβοπενική πορφυρά (ITP) Επίμονη γενικευμένη λεμφανοπάθεια (RGL) Κατάσταση ARC 3. Εκδηλώσεις από το νευρικό σύστημα: Λοιμώξεις του Νευρικού συστήματος : Νεοπλάσματα του Νευρικού συστήματος, Αγγειακές λοιμώξεις, AIDS Dementia-Complex ή AIDS-Άνοια 4. Στοματικές εκδηλώσεις, 5. Γαστρεντερικές εκδηλώσεις, 6. Κακοήθη νοσήματα, 7. Ψυχιατρικές εκδηλώσεις. 33

34 2.6.Κλινικές εκδηλώσεις. Για ενήλικες: α) Κύριες εκδηλώσεις : Απώλεια σωματικού βάρους πάνω από 10%, Χρόνια διάρροια που διαρκεί πάνω από 1 μήνα, Πυρετός που επιμένει πάνω από 1 μήνα β) Δευτερεύουσες εκδηλώσεις : Βήχας που επιμένει πάνω από 1 μήνα, Γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια, Έρπητας ζωστήρας που υποτροπιάζει, Στοματοφαρυγγική καντιντίαση, Χρόνιος έρπητας που υποτροπιάζει, Γενικευμένη κνιδωτική δερματίτιδα. Για παιδιά : α) Κύριες εκδηλώσεις: Απώλεια ή παθολογικά βραδεία ανάπτυξη του σωματικού βάρους, Χρόνια διάρροια που διαρκεί πάνω από 1μήνα, Πυρετός που επιμένει πάνω από 1 μήνα. β) Δευτερεύουσες εκδηλώσεις : Γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια, Στοματοφαρυγγική καντιντίαση, Υποτροπιάζουσες κοινές λοιμώξεις όπως ωτίτιδα, φαρυγγίτιδα και βήχας που επιμένει, Γενικευμένη δερματίτιδα, Μητέρα θετική για αντισώματα προς HIV-9. 34

35 2.7.Κλινικό εύρος από τον HIV. Η προσβολή από τον ιό έχει συσχετισθεί με ποικιλία κλινικών απαντήσεων που περιλαμβάνει : 1. Εκδήλωση συνδρόμου που μοιάζει με λοιμώδη μονοπυρήνωση. Στις περιπτώσεις αυτές ο χρόνος επωάσεως πιστεύεται ότι είναι μικρός (1-2 μήνες). 2. Σύνδρομο γενικευμένης λεμφαδενοπάθειας που μπορεί ν συνοδεύεται και από εργαστηριακά αποδεδειγμένη διαταραχή του ανοσολογικού συστήματος, η οποία στη συνέχεια δυνατόν να υποχωρήσει. Ο χρόνος επωάσεως είναι μεγάλος μέχρι και 12 μήνες. 3. Συνδυασμό λεμφαδενοπάθειας, πυρετού, απώλεια βάρους, κακουχίας, προδρομικό AIDS (Pre-AIDS) ή AIDS Related Complex (ARC). 4. Οξέα ή υποξέα νευρολογικά ή νευροψυχιατρικά φαινόμενα όπως εγκεφαλοπάθεια, περιφερική νευροπάθεια. 5. AIDS που χαρακτηρίζεται από ευκαιριακές λοιμώξεις ή και νεοπλασίες κυρίως S. Kaposi. 6. Τέλος η προσβολή από τον ιό μπορεί να διαδράμει τελείως ασυμπτωματικά. Προοπτικές μελέτες σε ομοφυλόφιλους με έντονη σεξουαλική δραστηριότητα έδειξαν ότι 2-5 χρόνια από τη λοίμωξη τα 2/3 περίπου των προσβληθέντων παραμένουν ασυμπτωματικά, ενώ το 1/3 αναπτύσσει νόσο με ποικίλη σοβαρότητα. (Υπουργίο Υγείας Πρόνοιας και κοινωνικών, 1987) 35

36 2.8.Τρόποι μετάδοσης. Ο HIV έχει ανιχνευτεί και απομονωθεί από αίμα, σπέρμα, σίελο, ορό, ούρα, δάκρυα, μητρικό γάλα, κολπικές εκκρίσεις και εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ενώ δεν έχει ανιχνευτεί στον ιδρώτα. Η μετάδοση του ιού στον άνθρωπο γίνεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή, με την χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών, από τη μητέρα στο έμβρυο κάθετη μετάδοση και ιατρογενής μετάδοση. Μετάδοση διά της σεξουαλικής επαφής : Το AIDS αναφέρθηκε αρχικά ως μία νόσος που μεταδίδεται με την σεξουαλική επαφή με την εμφάνιση μεγάλου αριθμού κρουσμάτων της νόσου σε ομοφυλόφιλους άνδρες. Αργότερα άλλες μελέτες έδειξαν την εξάπλωση της νόσου και σε άτομα με ετεροφυλική δραστηριότητα. Η ετεροφυλική αυτή δραστηριότητα είναι υπεύθυνη για τη μεγάλη διασπορά της νόσου παγκοσμίως. Η μετάδοση του HIV με σεξουαλική επαφή συμβαίνει όταν το μολυσμένο αίμα, σπέρμα ή κολπικές εκκρίσεις από μολυσμένο άτομο εισέλθουν στο αίμα του συντρόφου. Αυτό μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια πρωκτικής, κολπικής και στοματικής σεξουαλικής επαφής. Μετάδοση με τη χρήση ενδοφλέβιων ουσιών : Η μετάδοση του HIV με την ενδοφλέβια χρήση παίζει σημαντικό στην επιδημιολογία της νόσου. Οι χρήστες ναρκωτικών ουσιών που χρησιμοποιούν από κοινού μολυσμένες σύριγγες, μολύνονται με τον HIV μέσω του αίματος και υπολογίζεται ότι αποτελούν το 5-10% των μολύνσεων των ενηλίκων. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών είναι ο κυριότερος τρόπος μετάδοσης του HIV και οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών θεωρούνται ως δεύτερη ομάδα αυξημένου κινδύνου στην Ευρώπη και την Αμερική. Από την μητέρα στο έμβρυο: α) Κάθετη μετάδοση. Η μετάδοση του HIV από τη μητέρα στο παιδί αναφέρεται ότι συμβαίνει σε 11%-60% των παιδιών που γεννιούνται από μητέρες μολυσμένες με τον HIV. Η διάγνωση των περιστατικών αυτών έχει γίνει με την αλυσιδωτή αντίδραση της πολυμεράσης και με την απομόνωση του ιού. Μπορεί να λάβει χώρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και το έμβρυο μπορεί να μολυνθεί από την 8 η 36

37 εβδομάδα της κυήσεως, καθώς και κατά τη διάρκεια του τοκετού ή μετά τον τοκετό μέσω του μητρικού γάλακτος. β) Ιατρογενής μετάδοση. Η ιατρογενής μετάγγιση του ιού είναι δυνατόν να γίνει κατά την μετάγγιση αίματος και με την χορήγηση παραγώγων του αίματος, με την χρησιμοποίηση μολυσμένων συρίγγων και βελόνων κατά τις μεταγγίσεις, με την μεταμόσχευση οργάνων με HIV-1 και κατά την τεχνητή γονιμοποίηση. (M.Adwan, 1999) Τρόποι μη μετάδοσης του AIDS. Χειραψίες Εναγκαλισμοί Τουαλέτες Τηλέφωνα Καφετέριες-μπαρ Fast-food Λουτρά Κινηματογράφοι, κολυμβητικές δεξαμενές, γυμναστήρια Λεωφορεία- τρένα- ταξί Μεταγγίσεις μιας χρήσεως Σκεύη φαγητού Σχολεία Χερούλια-πόρτα Εργασιακό περιβάλλον Κοινωνικές συναναστροφές Επισκέψεις ασθενών Ιατρικές εξετάσεις 37

38 2.9.Tα συμπτώματα του AIDS. Το AIDS που συχνά διαπιστώνεται στους πνεύμονες ως μόλυνση ή και ως καρκίνος του δέρματος (με κύριο χαρακτηριστικό την ταχεία εξέλιξη ),συνηθέστερα συμπτώματα έχει : Γενική κόπωση και ανεξήγητη αδυναμία Ανεξήγητο αδυνάτισμα και ταχύρρυθμη απώλεια βάρους (ο άρρωστος μπορεί να χάσει έως και το 30% του βάρους του) Διάφορες νευρολογικές ανωμαλίες Πρηξίματα στους αδένες (κυρίως του λαιμού και στις μασχάλες) Ανεξήγητο πυρετό, με νυχτερινούς ιδρώτες Διάφορες μολύνσεις Επίμονη διάρροια Βήχα ασταμάτητο με δύσπνοια Διάφορες αλλοιώσεις στο δέρμα με εμφανείς κηλίδες (μωβ ή ροζ χρώματος) που μοιάζουν με κάπως εξογκωμένα αιματώματα που δεν πονούν Δυσκολία στην κατάποση και λεύκες κηλίδες στο στόμα και στο δέρμα Διαφορές AIDS ενηλίκων με παιδιά. 1. Το σάρκωμα Kaposi είναι σπάνιο στα παιδιά 2. Υπεργαμμασφαιριναιμία είναι πιο έκδηλη στα παιδιά 3. Περιφερική λεμφοπενία είναι λιγότερη συχνή στα παιδία 4. Λεμφοκυτταρική ενδιάμεση πνευμονία είναι πολύ συχνή στα παιδιά 5. Βαρείες μικροβιακές λοιμώξεις είναι συνήθεις στα παιδιά 6. Προοδευτική νευρολογική διαταραχή είναι πιο έκδηλη στα παιδιά 7. Η διαταραχή στη σχέση βοηθητικών προς κατασταλτικά λεμφοκύτταρα είναι πιο έκδηλη στους ενήλικες 8. Εικόνα λοιμώδους μονοπυρήνωσης είναι σπάνια στα παιδιά 9. Δυσμορφικά χαρακτηριστικά σε μερικά νεογέννητα. (Παπαπαναγιώτου, 1990) 38

39 Κεφάλαιο Διάγνωση του AIDS. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διάφορες τεχνικές: πρώτα απ όλα πρέπει να ανιχνεύσουμε τα αντισώματα που εκκρίνονται από έναν μολυσμένο ασθενή. Μπορούμε επίσης να ανιχνεύσουμε τον ίδιο τον ιό, το DNA του προ ιού και τις ειδικές πρωτεΐνες του ιού στο αίμα. 1. Η ανίχνευση των αντισωμάτων, μέθοδος που χρησιμοποιείται ευρύτατα, πραγματοποιείται στον ορό και ενδεχομένως σε άλλα φυσιολογικά υγρά (σάλιο, ούρα, σπέρμα, κολπικές εκκρίσεις). Η πορεία αυτή χρησιμεύει τόσο στα τεστ ανιχνεύσεως όσο και στα τεστ επιβεβαιώσεως. Για να πραγματοποιηθεί ένα τεστ ανιχνεύσεως ELISA, κάθε ορός τοποθετείται σε ένα μικρό δοχείο, στον πυθμένα του οποίου βρίσκεται δεσμευμένος είτε ολόκληρος ιός είτε τμήματά του είτε συνθετικά πεπτίδια του ιού. Στο τεστ συμπεριλαμβάνονται οροί ελέγχου (μάρτυρες) θετικός και αρνητικός. Το τεστ «διαβάζεται» σε συγκεκριμένο μήκος κύματος και τα αποτελέσματα δίνονται σε σύγκριση με τον αρνητικό μάρτυρα. Στη Γαλλία η νομοθεσία υποχρεώνει να χρησιμοποιούνται δύο διαφορετικά αντιδραστήρια για την ανίχνευση. Εάν και τα δύο τεστ είναι αρνητικά, το άτομο θεωρείται οροαρνητικό. Εάν και τα δύο είναι θετικά ή εάν τα αποτελέσματά τους διαφέρουν, απαιτείται ένα τεστ επιβεβαίωσης τύπου Western blot. 2. Η απομόνωση του ιού είναι μια μακρόχρονη και δαπανηρή τεχνική, την οποία μπορούν να εφαρμόσουν μόνο ερευνητικά εργαστήρια που διαθέτουν ειδικούς χώρους υψηλής ασφάλειας. Τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούνται λεμφοκύτταρα του αίματος που καλλιεργούνται σε ειδικό μέσο, μαζί με αυξητικούς παράγοντες απαραίτητους για τον πολλαπλασιασμό τους. Τα κύτταρα αυτά συν-καλλιεργούνται στη συνέχεια με λεμφοκύτταρα οροαρνητικών αιμοδοτών και διατηρούνται σε καλλιέργεια περίπου 6 εβδομάδες. Μια πρόσφατη τεχνική επιτρέπει να διαχωριστούν και να 39

40 καλλιεργηθούν μόνο τα Τ4 λεμφοκύτταρα τα οποία είναι κατ εξοχήν στόχος του ιού, διευκολύνοντας έτσι την απομόνωσή του. 3. Η ανίχνευση του DNA του ιού μέσω PCR (Polymerase chain reaction, αλυσιδωτή αντίδραση με πολυμεράση) επιτρέπει να πολλαπλασιάσουμε εκατομμύρια φορές ένα αντίγραφο DNA ή RNA του ιού, το οποίο τότε μπορεί να ανιχνευθεί. Έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην τυποποίηση της PCR, ωστόσο η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται μόνο σε πολύ εξειδικευμένα εργαστήρια. 4. Οι μέθοδοι ταχείας διαγνώσεως, που διαρκούν μερικά λεπτά, είναι χρήσιμες ως συμπλήρωμα των κλασικών τεστ, στην περίπτωση που χρειάζεται να δοθεί μια απάντηση γρήγορα. 5. Τα τεστ ELISA έχουν προσαρμοσθεί με σκοπό την ανίχνευση αντισωμάτων στα ούρα. Τα αποτελέσματα είναι απολύτως ικανοποιητικά, αλλά τα ούρα πρέπει να διατηρηθούν στους +4 C. (Ρουάν, 1987) 40

41 3.1.1.Πότε πρέπει να γίνεται η εξέταση. Για να ανιχνευθεί ο ιός του AIDS η εξέταση πρέπει να γίνεται σε 6-8 εβδομάδες από την τελευταία «επικίνδυνη» συμπεριφορά. Αυτό σημαίνει ότι, η εξέταση για τον HIV/AIDS μπορεί να δώσει έγκυρα αποτελέσματα 2 μήνες μετά από την τελευταία φορά που υπήρξε μια «επικίνδυνη» σεξουαλική συμπεριφορά. Το διάστημα αυτό είναι απαραίτητο, ώστε να παραχθούν ανιχνεύσιμα αντισώματα HIV ιού από τον οργανισμό. (Johnson, 1992) Πόσο είναι ο χρόνος ζωής των ατόμων που έχουν HIV/AIDS. Δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος χρόνος ζωής για όλους τους ανθρώπους που έχουν HIV/AIDS. Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, οι συνθήκες ζωής του επίσης και η ανταπόκριση στη θεραπεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τρείς είναι βασικά οι παράγοντες που καθορίζουν τον χρόνο ζωής των ατόμων που έχουν HIV/AIDS: ο χρόνος διάγνωσης του ιού, γιατί όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση, τόσο πιο νωρίς αρχίζει κάποιος την θεραπεία η σωστή και τακτική λήψη φαρμάκων, ανάλογα με τις συμβουλές του γιατρού ένας καλός τρόπος ζωής. 41

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ Η UNAIDS υπηρεσία των Ηνωµένων Εθνών για το AIDS προέβη το καλοκαίρι του 2002 σε µία τραγική ανακοίνωση. ήλωσε ότι η επιδηµία βρίσκεται ακόµα σε αρχικό στάδιο και πως 70.000.000

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΟΜΙΑ ΜΑ ΑΑ Ο AIDS 1 ΔΜΒΙΟ /Ν ΟΓΑΜΜΑΙΜΟ & ΑΝΑΞ Tί είναι ο HIV Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που καταστρέφει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου ροκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130 www.keelpno.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 5 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 5 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 5 o ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS. 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008, ΛΑΡΙΣΑ. Συγγραφέας: Τσίντου Μαγδαληνή* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. *Editor in Chief, reviewer,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4.3: Ποιοι μικροοργανισμοί είναι υπεύθυνοι για τις ασθένειες των μαθητών/τριών; 40 Ωραία είναι όλα αυτά που μάθαμε για τους μικροοργανισμούς, μέχρι τώρα. Αλλά ποια συγκεκριμένα μικρόβια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές

Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές Επιδημιολογικά δεδομένα του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα Μάριος Δέτσης 01/12/2012 Στρογυλλή Τράπεζα: Νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές 1 Ιός Δυτικού Νείλου (ΙΔΝ ή WNV)- Κύκλος Μετάδοσης Ο

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια AIDS 25 εκατ. Θάνατοι από το 1981 έως σήμερα Το AIDS

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 11/4/2009 1 Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΥΓΕΙΑ 11/4/2009 3 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 11/4/2009 4 Η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού του

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010)

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική θεραπευτική πράξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μελλίδης Κ. Πασσιά Α. Θέμα Α Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί; α.

Διαβάστε περισσότερα

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεθοδολογία Ασκήσεων Ασκήσεις µε διαγράµµατα που απεικονίζουν τη µεταβολή του αριθµού µικροβίων Συνήθως: Ζητείται να σχολιάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται όταν αναπτύσσονται στον προστάτη αφύσικα κύτταρα. Αυτά τα αφύσικα κύτταρα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα