Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ"

Transcript

1 Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Επίκουρος Καθηγητής T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Ο ΜΙΚΡΟΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟ Γενικά περί µυϊκού τραυµατισµού και ασκησιογενούς φλεγµονής Ένα από τα πιο κλασσικά θέµατα της προπονητικής, ιδιαίτερα αυτής των οµαδικών αθληµάτων, είναι οι προπονητκές επιβαρύνσεις του αγωνιστικού µικρόκυκλου ή πιο απλά µίας προπονητικής εβδοµάδας κατά την αγωνιστική περίοδο. Πιο συγκεκριµένα, πολλοί προπονητές διερωτώνται πότε µετά το τέλος µίας αγωνιστικής συνεδρίας (ενός παιγνιδιού) οι αθλητές είναι έτοιµοι να επανέρθουν στην προπόνηση υψηλής έως µέγιστης έντασης ή καλύτερα ποια θα πρέπει να είναι η έκταση της ανάληψης µετά από ένα αγωνιστικό γεγονός. Η ανάληψη των αθλητών έχει να κάνει µε δύο βασικούς τοµείς: τον ενεργειακή αποκατάσταση και την µείωσης της ασκησιογενούς φλεγµονής που παρατηρείται πάντα µετά από ένα αγωνιστικό γεγονός το οποίο µάλιστα χαρακτηρίζεται από υψηλές επιβαρύνσεις (ένταση, διάρκεια). Η πρώτη µορφής αποκατάσταση, η ενεργειακή, ελέγχεται πιο αποτελεσµατικά µέσω της διατροφής ή γενικά χορήγησης ενεργειακών πρώτων υλών σε είδη και ποσότητες που εξαρτώνται από το είδος της αγωνιστικής δραστηριότητας και υπάρχουν πολυάριθµες µελέτες και ανασκοπήσεις που θα µπορούσε κάποιος να ανατρέξει. Η εξέλιξη της ασκησιογενούς φλεγµονής ωστόσο είναι κάτι διαφορετικό κι έχει µελετηθεί σε αρκετά µικρότερο βαθµό. Ο τοµέας προπονητικής του εργαστηρίου φυσικής αγωγής και άθλησης του Τ.Ε.Φ.Α.Α του ηµοκρίτειου Πανεπιστήµιου Θράκης σε συνεργασία µε το εργαστήριο Βιοχηµείας και Φυσιολογίας του Πανεπιστήµιου Θεσσαλίας µελετούν το συγκεκριµένο φαινόµενο και τα αποτελέσµατα αυτής της δουλειάς αποτυπώνεται σε µεγάλο αριθµό επιστηµονικών δηµοσιεύσεων σε διεθνή αναγνωρισµένα επιστηµονικά περιοδικά. Η φλεγµονή αποτελεί µία παθοφυσιολογική κατάσταση κατά την οποία µεταβάλλεται η κυτταρική οµοιόσταση και χαρακτηρίζεται από µία σειρά γεγονότων η οποία ξεκινά µε τον τραυµατισµό του ιστού (στην περίπτωσή µας µυϊκού και συνδετικού ιστού) και τερµατίζεται µε την επιδιόρθωση του τραυµατισµένου ιστού. Η φλεγµονή στοχεύει στην επιδιόρθωση του ιστού και ανάκαµψη της λειτουργικότητάς του. Ο ασκησιογενής µυϊκός τραυµατισµός αποτελεί ένα καλά τεκµηριωµένο φαινόµενο (1,2) το οποίο συνοδεύεται από µία φλεγµονώδη αντίδραση (3). Ως µυϊκός τραυµατισµός ορίζεται η απώλεια τη λειτουργικότητας του µυ εξαιτίας της αλλοίωσης της δοµής του η οποία θεωρείται απαραίτητη για την παραγωγή της δύναµης (4). Μεταξύ των διαφόρων ειδών µυϊκής

2 σύσπασης, η έκκεντρη σύσπαση υψηλής έντασης είναι αυτό που προκαλεί τον µεγαλύτερο µυϊκό τραυµατισµό ιδιαίτερα σε µυς που δεν έχουν συνηθίσει σε αυτού του είδους την σύσπαση. Η έκκεντρη άσκηση, λίγο µετά την έναρξή της, προκαλεί τραυµατισµό των σαρκοµερίων και του κυτταροσκελετού, των συστατικών που βοηθούν στην παραγωγή δύναµης δηλαδή, καθώς και της µεµβράνης των µυϊκών ινών ενώ παρατηρείται και δυσλειτουργία στη διαδικασία διέγερσης και σύσπασης των µυϊκών ινών µε αποτέλεσµα την απώλεια δύναµης. Ο αρχικός τραυµατισµός των µυϊκών κυττάρων ακολουθείται από µία αύξηση της συγκέντρωσης ενδοκυττάριου ασβεστίου, συσσώρευση κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήµατος )λευκοκύτταρα= και διάσπαση των µυϊκών πρωτεϊνών (πρωτεόλυση). Είναι χαρακτηριστικό δε ότι ένας µυς που έχει υποβληθεί προηγούµενα στο ερέθισµα της έντονης έκκεντρης άσκησης, παρουσιάζει σηµαντικά µικρότερη ευαισθησία σε τραυµατισµός όπως έχουν δείξει προηγούµενες µελέτες της ερευνητικής οµάδας (5,6). Είναι πολύ πιθανό δηλαδή οι πιο προπονηµένοι αθλητές να παρουσιάζουν µικρότερη και πιο σύντοµη ασκησιογενή φλεγµονή συγκριτικά µε τους λιγότερους προπονηµένους (π.χ. ενήλικες σε σχέση µε ανήλικους αθλητές ή ερασιτέχνες σε σχέση µε επαγγελµατίες αθλητές). Σύµφωνα µε την µέχρι τώρα θεωρία, ο µυϊκός τραυµατισµός από την έκκεντρη άσκηση εξαρτάται από την έκταση της διάτασης του µυ και σύµφωνα µε αυτή τα πιο δυνατά σαρκοµέρια ασκούν µεγαλύτερη πίεση από αυτή που µπορούν αντέξουν στα λιγότερα ανθεκτικά σαρκοµέρια του µυοινιδίου της µυϊκής ίνας (7). Είναι χαρακτηριστική δε, η σηµαντική αλλοίωση και απώλεια των πρωτεϊνών του κυτταροσκελετού που συνδέονται µε την κυτταρική µεµβράνη όπως αυτών του συµπλέγµατος της δυστροφίνης (δηλ. δυστροφίνη, δεσµίνη κ.λπ.) µε αποτέλεσµα την εξασθένηση της ακεραιότητας της δοµής της µεµβράνης καθιστώντας πιο επιρρεπή σε τραυµατισµό στις επόµενες έντονες έκκεντρες µυϊκές συσπάσεις (8-10). Η απώλεια της ακεραιότητας της µεµβράνης συνεισφέρει στην εκδήλωση µυϊκού τραυµατισµού µε αποτέλεσµα είτε τον ήπιο τραυµατισµό της µεµβράνης που µπορεί αργότερα να επουλωθεί και να επιδιορθωθεί ή την έντονη καταστροφή της εξαιτίας της έντασης της σύσπασης µε αποτέλεσµα τον θάνατό της. Εξαιτίας των διαφορών στην ανθεκτικότητα και µήκος των γειτονικών σαρκοµερίων, κατά την έντονη διάταση της µυϊκής ίνας µπορούν να τραυµατιστούν τα εγκάρσια σωληνάρια της µεµβράνης και το σαρκοπλασµατικό δίκτυο εκεί όπου συνδέονται δύο γειτονικά σαρκοµέρια (11). Ένας άλλος παράγοντας που συνεισφέρει στον µυϊκό τραυµατισµό είναι η αυξηµένη συγκέντρωση ασβεστίου το οποίο ενεργοποιεί διάφορα πρωτεολυτικά µονοπάτια µε αποτέλεσµα την διάσπαση πρωτεϊνών σηµαντικών για τη µυϊκή δοµή (11,12). Ο ασκησιογενής µυϊκός τραυµατισµός προκαλεί µία γρήγορη και προοδευτικά αυξανόµενη διείσδυση κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήµατος (λευκοκύτταρα= στον µυ η οποία µπορεί να διαρκέσει από µερικές ώρες µέχρι και αρκετές ηµέρες ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά της άσκησης (είδος µυϊκής σύσπασης, ένταση, διάρκεια) η οποία εξελίσσεται παράλληλα µε την επιδιόρθωση και αναγέννηση του µυϊκού ιστού. Είναι πιθανό αυτή η φλεγµονή να είναι απαραίτητη για την επιδιόρθωση του ιστού αλλά και τον υπερσυµψηφισµό στον οποίο στοχεύει η προπονητική διαδικασία (τραυµατίζω τον ιστό για να τον φτιάξω µεγαλύτερο, ανθεκτικότερο και πιο δυνατό). Η ασκησιογενής φλεγµονή αποτελείται από σύνθετες βιοχηµκές διαδικασίες που δεν είναι ακόµη πλήρως κατανοητές. Η οξεία ασκησιογενής φλεγµονή χαρακτηρίζεται από την αρχική αποµάκρυνση των νεκρωτικού ιστού και των πρωτεϊνικών και άλλων κοµµατιών (που χαρακτηρίζονται και ως άχρηστα υπολείµµατα αυτής της διαδικασίας) η οποία ακολουθείται από την επιδιόρθωση του τραυµατισµένου µυϊκού ιστού

3 και του περιβάλλοντός του. Μέσα σε λεπτά έως και ώρες από την εκδήλωση του τραυµατισµού του µυϊκού ιστού, διάφοροι τύποι λευκοκυττάρων ενεργοποιούνται και µετατοπίζονται προς την τραυµατισµένη περιοχή για να βοηθήσουν στην εκκαθάρισή του (1). Τα τοπικά αγγεία διαστέλλονται για να αυξηθεί η ροή του αίµατος προς την τραυµατισµένη περιοχή µε την δράση είτε της ισταµίνης που εκκρίνεται από κύτταρα της περιοχής (3) ή τη δράση του αυξητικού παράγοντα του ενδοθηλίου των αγγείων και του νιτρικού οξειδίου (VEGF-NO) (13). Η όλη διαδικασία είναι εξαιρετικά σύνθετη και σκοπός δικός µας είναι η απλή περιγραφή των γενικών της χαρακτηριστικών. Τα ουδετερόφιλα (είδος λευκών αιµοσφαιρίων) διεισδύουν από το αίµα στον τραυµατισµένο µυ µε τη βοήθεια µορίων όπως οι κυτοκίνες, τα µόρια συγκόλλησης και τις ιντεγκρίνες (14-17). Η διείσδυση των ουδετερόφιλων στον τραυµατισµένο µυ ξεκινά µέσα στα πρώτα 60 λεπτά µετά την άσκηση, κορυφώνεται ώρες αργότερα και διατηρείται έως και 5 ηµέρες µετά, ανάλογα µε το είδος της άσκησης όπως πρόσφατα δείξαµε (18-20). Ωστόσο, τα ουδετερόφιλα µπορεί να προκαλέσουν ένα δευτερογενή τραυµατισµό στον ήδη τραυµατισµένο µυϊκό ιστός η οποία εξαρτάται από την ένταση της προηγούµενης άσκησης ή αγωνιστικής δραστηριότητας (21). Ο δευτερογενής αυτός µυϊκός τραυµατισµός οφείλεται στην παραγωγή δραστικών ελεύθερων ριζών από τα ουδετερόφιλα στην προσπάθειά τους να καθαρίσουν τα κατεστραµµένα του ιστού (22). Άρα, η παραγωγή ελεύθερων ριζών είναι αναπόσπαστο κοµµάτι της ασκησιογενούς µυϊκής φλεγµονής. Οι ελεύθερες ρίζες µπορεί στη συνέχεια να µην περιοριστούν µόνο στην προσπάθεια αποµάκρυνσης των τραυµατισµένων κοµµατιών ιστού αλλά να οξειδώσουν (δευτερογενής τραυµατισµός) λιπίδια, πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και νουκλεϊκά οξέα (22). Αυτό µε τη σειρά του έχει ως αποτέλεσµα την ενεργοποίηση των αντιοξειδωτικών συστηµάτων του οργανισµού (αντιοξειδωτικά ένζυµα όπως η καταλάση, η δισµουτάση του υπεροξειδίου, η γλουταθειονική περοξειδάση και τα µη ενζυµικά αντιοξειδωτικά συστήµατα όπως αυτό της γλουταθειόνης και των αντιοξειδωτικών βιταµινών) για ανά αδρανοποιήσουν τις ελεύθερες ρίζες. Άρα, κατά την περίοδο ανάληψης µετά από µία αγωνιστική διαδικασία είναι συνηθισµένο φαινόµενο η αύξηση τόσο των ελεύθερων ριζών αλλά και των αντιοξειδωτικών συστηµάτων που µπορεί να οδηγήσει σε οξειδωτικό στρες, δηλαδή την µεγαλύτερη αύξηση ελεύθερων ριζών σε σχέση µε την δυνατότητα των αντιοξειδωτικών να τις αδρανοποιήσουν. Η οξεία ασκησιογενής φλεγµονή τερµατίζεται µετά από µερικές ηµέρες (ο αριθµός ποικίλει ανάλογα µε το είδος της αγωνιστικής δραστηριότητας) όταν και η τραυµατισµένη περιοχή καθαρίζεται πλήρως και αρχίζει η φάση επούλωσης. Κατά τη φάση αυτή, ο αριθµός των ουδετερόφιλων µειώνεται σηµαντικά (23). Το σηµαντικό ερώτηµα εδώ είναι πόσο διαρκεί η φλεγµονή µετά από µία αγωνιστική δοκιµασία όπως ένας αγώνας και αν κατά τη διάρκεια αυτής η λειτουργικότητα τα ων αθλητών επηρεάζεται τόσο ώστε να µην µπορούν να προπονηθούν σε υψηλή ένταση. Ένα δεύτερο και επίσης σηµαντικό ερώτηµα είναι πότε οι αθλητές µπορούν να επανέρθουν σε αγωνιστικούς ρυθµούς και ποιες παράµετροι της φυσικής κατάστασης (δύναµη, αντοχή, ταχύτητα, άλµα) ή της τεχνικής επηρεάζονται περισσότερο ή επανέρχονται ταχύτερα ή βραδύτερα; Ποδόσφαιρο και Ασκησιογενής Φλεγµονή Τα ανάλογα ερωτήµατα µπορούν να διατυπωθούν για το άθληµα του ποδοσφαίρου; Ένας αγώνας ποδοσφαίρου αποτελεί άραγε ερέθισµα ικανό να προκαλέσει ασκησιογενή µυϊκό τραυµατισµό και

4 φλεγµονή; Και αν ναι, για πόσο χρόνο κατά τη διάρκεια µίας αγωνιστικής εβδοµάδας (από παιγνίδι σε παιγνίδι); Άλλωστε είναι γνωστό ότι ο αριθµός παιγνιδιών σε µία αγωνιστική σαιζόν έχει αυξηθεί σηµαντικά για έναν ποδοσφαιριστή υψηλού επιπέδου έτσι ώστε να υπάρχει η ανησυχία αν διατρέχει κίνδυνο η υγεία και αν µπορεί να επανέρχεται ο οργανισµός του από παιγνίδι σε παιγνίδι. Το ποδόσφαιρο είναι ένα άθληµα διαλειµµατικής µορφής όπου περίοδοι έργου υψηλής έντασης εντάσεων (σπριντ, λακτίσµατα, άλµατα, τάκλιν κ.α.) εναλλάσσονται µε περιόδους αδράνειας ή µικρότερης έντασης (περπάτηµα, τζόκιν) κατά τη διάρκεια του παιγνιδιού (24). Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα ποδοσφαίρου, οι αθλητές υψηλού επιπέδου ασκούνται µε µέση ένταση ίση µε το 85% της µέγιστης καρδιακής συχνότητας ενώ η µέγιστη ένταση µπορεί να φθάσει στο 98% της µέγιστης καρδιακής συχνότητας µε (24). Η συγκέντρωση γαλακτικού κυµαίνεται από 2 έως 14 mm (25,26) υποδεικνύοντας έναν υψηλό ρυθµό παραγωγής ενέργειας από αναερόβιες πηγές ενέργειας. Η δε ένταση του αγώνα µπορεί να φθάσει σε τιµές ίσες µε το 75% περίπου της µέγιστης πρόσληψης οξυγόνου (VO 2max ) (24,27). Η συνολική απόσταση που καλύπτει ένας ποδοσφαιριστής σε ένα παιγνίδι είναι περίπου 9 έως 12 χλµ. (24,25,27,28) και αντιστοιχεί σε περίπου 1350 προσπάθειες δροµικής επιβάρυνσης (τρέξιµο), συµπεριλαµβανοµένων 220 σπριντ (5) ενώ το µοτίβο των αγωνιστικών κινήσεων αλλάζει ανά 4-6 δευτερόλεπτα κατά τη διάρκεια του αγώνα (1,4,5). Με βάση λοιπόν αυτά τα δεδοµένα µπορούµε να ισχυρισθούµε ότι πρόκειται για ένα αρκετά απαιτητικό αγώνισµα από πλευρά φυσικών ικανοτήτων. Η αγωνιστική περίοδος του ποδοσφαίρου περιλαµβάνει εβδοµαδιαίους µικρόκυκλους που αποτελούνται από προπόνηση διαφόρων επιβαρύνσεων, φορµάρισµα, αγώνες και σύντοµε ή πολύ σύντοµες περιόδους ανάληψης. Οι οµάδες υψηλού επιπέδου µπορεί να πρέπει να αγωνιστούν κατά τη διάρκεια της εβδοµάδας (ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, κύπελο ή αγώνες µε Εθνικές οµάδες για του ποδοσφαιριστές). Οι υποχρεώσεις αυτές αυξάνουν το στρες και την επιβάρυνση που δέχονται οι ποδοσφαιριστές αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο τραυµατισµού, µείωσης της απόδοσης λόγω κόπωσης, ασκησιογενούς φλεγµονής (29-31). Οι αθλητές πρέπει να αναλάβουν πλήρως για να µπορέσουν να αγωνιστούν και πάλι για άλλα 90 λεπτά ή παραπάνω µέσα σε 3-6 ηµέρες. Το µεγάλο στοίχηµα της προπονητικής οµάδας είναι να µπορέσει να έχει τους αθλητές έτοιµους να αγωνιστούν ή να προπονηθούν σε µέγιστη ένταση όσο το δυνατόν πιο σύντοµα. Το ποδόσφαιρο απαιτεί την ανάπτυξη δύναµης µέσα από ισχυρές έκκεντρες συσπάσεις οι οποίες όπως αναφέραµε παραπάνω προκαλούν µυϊκό τραυµατισµό ο οποίος κλινικά εκδηλώνεται συχνά µε πόνο και οίδηµα µία ή περισσότερες ηµέρες µετά την αγωνιστική δραστηριότητα (32). Η ένταση του µυϊκού πόνου αυξάνεται τις πρώτες 24 ώρες µετά την αγωνιστική δραστηριότητα, κορυφώνεται 24 µε 72 ώρες µετά, υποχωρεί στη συνέχεια κι εξαφανίζεται 5-7 ηµέρες αργότερα (33,34). Το φαινόµενο αυτό ονοµάζεται και καθυστερηµένος µυϊκός πόνος (DOMS). Η ανάπτυξη του παραπάνω χρονοδιαγράµµατος του DOMS δεν έχει διερευνηθεί ωστόσο στο ποδόσφαιρο. Γι αυτό το λόγο λοιπόν, το εργαστήριο µας σχεδίασε δύο µελέτες για να διερευνήσει το χρονοδιάγραµµα εκδήλωσης της ασκησιογενούς φλεγµονής µετά από έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Στην πρώτη µελέτη µελετήθηκαν οι δείκτες ασκησιογενούς µυϊκής φλεγµονής και η απόδοση των ποδοσφαιριστών µετά από ένα αγώνα ποδοσφαίρου για 6 συνεχόµενες ηµέρες (ένας πλήρης µικρόκυκλος) (30) ενώ στη δεύτερη παρακολουθήσαµε την ανάπτυξη οξειδωτικού στρες και τις προσαρµογές του αντιοξειδωτικού συστήµατος για έως και 72 ώρες µετά τον αγώνα (31).

5 Χρησιµοποιήσαµε ηµιεπαγγελµατίες ποδοσφαιριστές οι οποίοι αγωνίστηκαν σε έναν φιλικό αγώνα ποδοσφαίρου λίγες ηµέρες (7) µετά το τέλος της αγωνιστικής περιόδου. Να σηµειώσουµε εδώ ότι κατά τη διάρκεια των έξι ηµερών που ακολούθησαν τον αγώνα κατά τη διάρκεια των οποίων έγιναν οι µετρήσεις, οι αθλητές δεν συµµετείχαν σε καµία αγωνιστική ή προπονητική διαδικασία. Καταφέραµε και στις δύο περιπτώσεις να επιτύχουµε σχεδόν ρεαλιστικές αγωνιστικές συνθήκες αφού τόσο η καρδιακή συχνότητα όσο και η συγκέντρωση γαλακτικού έφθασαν σε τιµές που παρατηρούνται σε αγώνες υψηλού ανταγωνισµού µε βάση τη βιβλιογραφία) (24,25,27,28). Από τους ποδοσφαιριστές συλλέχθηκε αίµα και µετρήθηκαν τόσο οι δείκτες DOMS (µυϊκός πόνος και εύρος κίνησης γόνατος ως δείκτης οιδήµατος) όσο και η απόδοση (µέγιστη δύναµη κάτω άκρων στο κάθισµα, σπριντ 20 µέτρων και κατακόρυφο άλµα) πριν τον αγώνα, αµέσως µετά τον αγώνα (όχι η απόδοση) καθώς και κάθε ηµέρα για έξι ηµέρες µετά τον αγώνα (30). Στο αίµα µετρήσαµε την δραστικότητα της κρεατινικής κινάσης και της γαλακτικής αφυδρογονάσης (CK και LDH, αντίστοιχα - δύο ενζύµων που εκλύονται από τον µυ στην κυκλοφορία όταν αυτός τραυµατίζεται, τον αριθµό των λευκοκυττάρων (µέρος των οποίων διεισδύει στον τραυµατισµένο µυ), τη συγκέντρωση της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (δείκτης φλεγµονής), τη συγκέντρωση των πρωτεϊνικών καρβονυλίων και των TBARS (ως δείκτες οξείδωσης πρωτεϊνών και λιπιδίων, αντίστοιχα - δείκτες δηλαδή οξειδωτικού στρες), της συγκέντρωσης κορτιζόλης (καταβολική ορµόνη που εµπλέκεται στην φλεγµονή), της συγκέντρωσης τεστοστερόνης (αναβολική ορµόνη) και των κυτοκινών IL-1β και IL-6 που εµπλέκονται στην έναρξη της φλεγµονής. Για περισσότερες λεπτοµέρειες µπορεί κάποιος να ανατρέξει στην αντίστοιχη δηµοσίευση. Η ανάλυση των αποτελεσµάτων έδειξε τα εξής: 1. Το κατακόρυφο άλµα επανήλθε 24 µόλις ώρες µετά τον αγώνα. 2. Ο χρόνος στα 20 µέτρα σπριντ επανήλθε στις 72 ώρες µετά τον αγώνα. 3. Η µέγιστη δύναµη των κάτω άκρων στο κάθισµα επανήλθε 72 ώρες µετά τον αγώνα. 4. Ο αγώνας προκάλεσε λευκοκυττάρωση (ένδειξη οξείας φλεγµονής) η οποία διήρκησε 24 µόλις ώρες. Παρόµοια, η C-αντιδρώσα πρωτείνη αυξήθηκε επίσης για 24 ώρες µετά τον αγώνα. 5. Ο καθυστερηµένος µυϊκός πόνος αυξήθηκε για 48 ώρες ενώ το εύρος κίνησης του γόνατος µειώθηκε για επίσης 48 ώρες. 6. Η δραστικότητα της CK αυξήθηκε για 96 ώρες ενώ αυτή της LDH για 72 ώρες. 7. Η συγκέντρωση των δεικτών οξειδωτικού στρες ήταν αυξηµένοι για ώρες µετά το παιγνίδι. Η δεύτερη µελέτη (31) που εστιάσθηκε στην µεταβολή των δεικτών οξειδωτικού στρες έδειξε ότι η µεταβολή των δεικτών κράτησε επίσης ώρες. Να σηµειώσουµε ότι η δεύτερη µελέτη χρησιµοποίησε πολύ περισσότερους δείκτες οξειδωτικού στρες (MDA ως δείκτη λιπιδικής οξείδωσης, πρωτεϊνικά καρβονύλια ως δείκτη πρωτεϊβνικής οξείδωσης, την αναλογία ανηγµένης και οξειδωµένης γλουταθειόνης). Στη δεύτερη µελέτη οι δείκτες αντιοξειδωτική ικανότητα αυξήθηκαν για ώρες επίσης. 8. Η κορτιζόλη και οι κυτοκίνες αυξήθηκαν µόνο για 24 ώρες µετά τον αγώνα ενώ η τεστοστερόνη δεν µεταβλήθηκε καθόλου.

6 Τα αποτελέσµατα αυτών των δύο ερευνών υποδεικνύουν ότι ένας αγώνας ποδοσφαίρου προκαλεί χρονοεξαρτώµενες µεταβολές συγκεκριµένων δεικτών φλεγµονής και απόδοσης. Και στις δύο µελέτες η επιβάρυνση που δέχτηκαν οι συµµετέχοντες ήταν ανάλογη αγώνων υψηλού επιπέδου, κάτι που µας επιτρέπει να συµπεράνουµε ότι τα συµπεράσµατά µας αφορούν και παιγνίδια υψηλού επιπέδου. Η µέση συγκέντρωση γαλακτικού ήταν περίπου 4,5 mm όπως έχει αναφερθεί και σε παλαιότερες µελέτες (26,35). Αντίστοιχα, η µέση καρδιακή συχνότητα έφθασε στο 80% της µέγιστης καρδιακής συχνότητας των αθλητών. Είναι αξιοσηµείωτο ότι η µείωση της µέγιστης δύναµης και της ταχύτητας διατηρήθηκε για 72 ώρες ενώ αυτή του άλµατος για µόνο 24 ώρες. Μέχρι τώρα δεν είχαµε ανάλογες πληροφορίες παρά µόνο για τη διακύµανση της ταχύτητας η οποία µειώθηκε αµέσως µετά από ένα αγώνα σε παλαιότερη µελέτη αλλά εκείνοι οι ερευνητές δεν µέτρησαν περαιτέρω την ταχύτητα κατά τη διάρκεια της εβδοµάδας που ακολούθησε τον αγώνα (36). Σύµφωνα µε αυτά τα ευρήµατα, οι ποδοσφαιριστές µπορεί να µην είναι σε θέση να αποδώσουν σε µέγιστη ένταση σε ασκήσεις ή δραστηριότητες που απαιτούν ταχυδύναµη για τουλάχιστον 3 ηµέρες µετά το τελευταίο αγώνα τους. Η µείωση της απόδοσης µπορεί να οφείλεται στα αυξηµένα επίπεδα κορτιζόλης που συµβάλλον στην µείωση της σύνθεσης πρωτεΐνης, στην διάσπαση µυϊκών πρωτεϊνών, νευροδιαβιβαστών µε τελικό αποτέλεσµα την µείωση της ικανότητας παραγωγής δύναµης (37). Αυτή η καταβολική κατάσταση δεν φαίνεται να ισοσταθµίζεται από µία αντίστοιχη αναβολική αφού η τεστοστερόνη στη µελέτη µας δεν µεταβλήθηκε. Σίγουρα χρειάζονται ακόµη περισσότερες µελέτες για να διαπιστωθεί το διάστηµα µειωµένης απόδοσης των ποδοσφαιριστών µετά από ένα αγώνα. Είναι πιθανό το διάστηµα αυτό να διαφέρει σε καθαρά επαγγελµατίες ποδοσφαιριστές ή ανάλογα µε την κατηγορία του πρωταθλήµατος. Επίσης, θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι οι συµµετέχοντες δεν συµµετείχαν σε καµία αγωνιστική ή προπονητική δραστηριότητα κάτι που δεν είναι εφικτό στον αγωνιστικό µικρόκυκλο. Άρα, το διάστηµα αυτό µπορεί να διαφέρει ελαφρώς. Επίσης, είναι αναγκαίο να χρησιµοποιηθούν πιο εξειδικευµένα τεστ φυσικής απόδοσης αλλά και να διερευνηθεί η αλλοίωση της τεχνικής των ποδοσφαιριστών µε έναν ανάλογο σχεδιασµό. Η µεγάλη αύξηση της δραστικότητας των CK και LDH, του καθυστερηµένου µυϊκού πόνους αλλά και η µείωση τους εύρους κίνησης του γόνατος (αυξηµένο οίδηµα) συνιστούν την εµφάνιση ασκησιογενούς µικροτραύµατος µετά τον αγώνα. Αυτές οι ενδείξεις µυϊκού τραυµατισµού διήρκεσαν ώρες. Η κορύφωση της CK Παρατηρήθηκε στις 48 ώρες µετά τον αγώνα και η τιµή της (950 U/L) ήταν ανάλογη αυτών που παρατηρούνται µετά από έναν αγώνα αµερικάνικου ποδοσφαίρου ή έναν µαραθώνιο (38,39). Η αύξηση της πίεσης και του οιδήµατος γύρω από τον τραυµατισµένο µυϊκό ιστό συνεισφέρει στην αύξηση των µυϊκών ενοχλήσεων και στη µείωση της δύναµης και της ευλυγισίας µε αποτέλεσµα στην αλλοίωση της τεχνικής εξαιτίας των αντανακλαστικών προστατευτικών κινήσεων που κάνει ο αθλητής για να προστατεύσει τον τραυµατισµένο ιστό (34,40). Το ποδόσφαιρο χαρακτηρίζεται από τρέξιµο και αλτικές κινήσεις υψηλής έντασης καθώς και από απότοµες επιταχύνσεις κι επιβραδύνσεις µε ταυτόχρονη αλλαγή κατεύθυνσης. Κατά τη διάρκεια της φάσης προσγείωσης του ποδιού, οι ισχιοκνηµιαίοι συσπώνται έκκεντρα για να επιβραδύνουν την κάµψη του ισχίου και την έκταση του γόνατος στην προσπάθεια επιβράδυνσης του σώµατος. Η έκκεντρη σύσπαση οδηγεί σε αυξηµένη παραγωγή µυϊκής τάσης ανά σαρκοµέριο σε σχέση µε τις

7 σύγκεντρες συσπάσεις µε αποτέλεσµα τον τραυµατισµό των µυϊκών ινών (33,34). Παρόµοιες παρατηρήσεις έχουν παρουσιασθεί για άλλα αθλήµατα µε διαλειµµατικής µορφής τρέξιµο µε ταυτόχρονες αλλαγές κατεύθυνσης (41). Βέβαια κι άλλες κινήσεις κατά τη διάρκεια ενός αγώνα ποδοσφαίρου µπορούν να συνεισφέρουν στην πρόκληση ασκησιογενούς µυϊκού τραυµατισµού όπως οι σωµατικές επαφές, τα τάκλιν κ.λπ. Η ασκησιογενής µυϊκή φλεγµονή τεκµηριώθηκε σε αυτές τις µελέτες από την 24ωρη λευκοκυττάρωση που παρατηρήθηκε, την αύξηση των δεικτών οξειδωτικού στρες, των κυτοκινών, της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης και της κορτιζόλης. Η ανάπτυξη οξείας φλεγµονής θα κάνει αρκετούς να σκεφτούν την χρήση αντιφλεγµονωδών ουσιών. Ωστόσο, µέχρι τώρα η χρήση τους δεν έχει αποδειχθεί χρήσιµη σε όλες τις περιπτώσεις ενώ δεν είναι βέβαιο ότι η αναστολή της φλεγµονής θα βοηθήσει στην βελτίωση της απόδοσης. Σίγουρα χρειάζονται περισσότερες µελέτες προς αυτή την κατεύθυνσης στο µέλλον για να βοηθήσουν στην κατεύθυνση της επιτάχυνσης της ανάληψης των αθλητών µετά από µία αγωνιστική δραστηριότητα. Το εργαστήριό µας ήδη διεξάγει έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση τα αποτελέσµατα της οποίας ελπίζουµε να µοιραστούµε στο µέλλον µαζί σας. Βιβλιογραφία 1. J.G. Cannon and B.A. St Pierre. Cytokines in exertion-induced skeletal muscle injury. Mol Cell Biochem, 179 (1998), P.M. Clarkson and S.P. Sayers. Etiology of exerciseinduced muscle damage. Can J Appl Physiol, 24 (1999), J.G. Tidball. Inflammatory cell response to acute muscle injury. Med Sci Sports Exerc, 27 (1995), T.J. Koh. Do small heat shock proteins protect skeletal muscle from injury? Exerc Sport Sci Rev, 30 (2002), M.G. Nikolaidis, V. Paschalis, G. Giakas, I.G. Fatouros, Y. Koutedakis, D. Kouretas and A.Z. Jamurtas. Decreased blood oxidative stress after repeated eccentric exercise. Med Sci Sports Exerc, 39 (2007): A.Z. Jamurtas, J.G. Fatouros, P.J. Buckenmeyer, E. Kokkinidis, K. Taxildaris, A. Kambas and G. Kyriazis. Effects of plyometric exercise on muscle soreness and creatine kinase levels and its comparison to eccentric and concentric exercise. J Strength Cond Res, 14 (2000), J.A. Talbot and D.L. Morgan. The effects of stretch parameters on eccentric exercise-induced damage to ad skeletal muscle. J Muscle Res Cell Motil, 19 (1998), T.J. Koh and J. Escobedo. Cytoskeletal disruption and small heat shock protein translocation immediately after lengthening contractions. Am I Physiol Cell Physiol, 286 (2004), C L. Feasson, D. Stockholm, D. Freyssenet, I. Richard, S. Duguez, J.S. Bechmann and C. Denis. Molecular adaptations of neuromuscular disease-associated proteins in response to eccentric exercise in human skeletal muscle. J Physiol, 543 (2002), R.L. Lieber, L.E. Thornell and J. Friden. Muscle cytoskeletal disruption occurs within the first 15 min of cyclic eccentric contraction. J Appl Physiol, 80 (1996), C.P. Ingalls, G.L. Warren, J.H. Williams, C.W. Ward and R.B. Armstrong. E-C coupling failure in mouse EDL muscle after in vivo eccentric contractions. J Appl Physiol. 85 (1998),

8 12. C.J. Duncan and M.J. Jackson. Different mechanisms mediate structural changes and intracellular enzyme efflux following damage to skeletal muscle. J Cell Sci, 87 (1987), W.Z. Wang, X.H. Fang, L.L. Stepheson, K.T. Khiabani and W.A. Zamboni. Acute microvascular action of vascular endothelial growth factor in skeletal muscle ischemia/reperfusion injury. Plast Reconstr Surg, 115 (2005), M.D. Menger and B. Vollmar. Adhesion molecules as determinants of disease: from molecular biology to surgical research. Br J Surg, 83 (1996), B.H. Luo, C.V. Carman and T.A. Springer. Structural basis of integrin regulation and signaling. Annu Rev Immunol, 25 (2007), M.A. Arnaout. Structure and function of the leukocyte adhesion molecules CD11/CD18. Blood, 75 (1990), A. Petridou, A. Chatzinikolaou, I. Fatouros, G. Mastorakos, A. Mitrakou, I. Papassotiriou and V. Mougios. Resistance exercise does not affect the serum concentrations of cell adhesion molecules. Br J Sports Med, 41 (2007), J.G. Tidball. Inflammatory processes in muscle injury and repair. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol, 288 (2005), R K. Margonis, I.G. Fatouros, A.Z. Jamourtas, M.G. Nikolaidis, I. Douroudos, A. Chatzinikolaou, A. Mitrakou, G. Mastorakos, I. Papassotiriou, K. Taxildaris and D. Kouretas. The role of blood/urine oxidative stress biomarkers in diagnosis of athletic overtraining. Free Rad Biol Med, 43 (2007), I.G. Fatouros, A. Destouni, K. Margonis, A.Z. Jamourtas, C. Vrettou, D. Kouretas, G. Mastorakos, A. Mitrakou, K. Taxildaris, E. Kanavakis and I. Papassotiriou. Cell-free plasma dna as a novel marker of aseptic inflammation severity: the exercise over-training model. Clin Chem, 52 (2006), C. Smith, M.J. Kruger, R.M. Smith and K.H. Myburgh. The inflammatory response to skeletal muscle injury illuminating complexities. Sports Med, 38 (2008), M.B. Hampton, A.J. Kettle and C.C Winterbourn. Inside the neutrophil phagosome: oxidants, myeloperoxidase, and bacterial killing. Blood, 92 (1998), T.A. Jarvinen, T.L. Jarvinen, M. Kaariainen, H. Kalimo and M. Jarvinen. Muscle injuries: biology and treatment. Am J Sports Med, 33 (2005), Bangsbo J. The physiology of soccer with special reference to intense intermittent exercise. Acta Physiol. Scand. 1994;151(Suppl. 619): Bangsbo J, Nørregaard L, Thorsøe F. Activity profile of competition soccer, Can. J. Sports Sci. 1991;16: Ekblom B. Applied physiology of soccer. Sports Med. 1986;3: Mohr M, Krustrup P, Bangsbo J. Match performance of high-standard soccer players with special reference to development of fatigue, J. Sports Sci. 2003;21: Mohr M, Ellingsgaard H, Andersson H, et al. Physical demands in high-level female soccer application of fitness tests to evaluate match performance. Communication to the Fifth World Congress of Soccer and Science, Lisbon, 2003.

9 29. Parry-Billings M, Matthews VJ, Newsholme EA, et al. The overtraining syndrome: Some biochemical aspects. In: Macleod DAD, Maughan RJ, Williams C, Madeley CR, Sharp JCM, Nutton RW, eds. Intermittent High Intensity Exercise: Preparation, Stresses and Damage Limitation. London: E & FN Spon; 1993: I. Ispirlidis, I.G. Fatouros, I. A.Z. Jamurtas, Ioannis Michailidis, I. Douroudos, Michailidis, K. Margonis, A. Chatzinikolaou, M.G. Nikolaidis, E. Kalistratos, I. Katrabasas, V. Alexiou, K. Taxildaris. Time-course of Changes in Performance and Inflammatory Responses Following a Football Game. Clinical Journal of Sports Medicine, 18(5): , Fatouros IG, Chatzinikolaou A, Douroudos II, Nikolaidis MG, Kyparos A, Margonis K, Michailidis Y, Vantarakis A, Taxildaris K, Katrabasas I, Kouretas D, Jamurtas AZ. Time-course of Changes in Oxidative Stress and Antioxidant Status Responses Following a Soccer Game. Journal of Strength and Conditioning Research, (accepted for publication), Aoi W, Naito Y, Takanami Y, et al. Oxidative stress and delayed onset muscle damage after exercise. Free Rad. Biol. Med. 2004;37: Armstrong RB, Oglivie RW, Schwane JA. Eccentric exercise-induced injury to rat skeletal muscle. J. Appl. Physiol. 1983;54: Clarkson PM, Tremblay I. Exercise-induced muscle damage, repair, and adaptations in humans. J. Appl. Physiol. 1988;65: Bangsbo J. Time and motion characteristics of competition soccer. Sci. Football 1992;6: Krustrup P, Mohr M, Steensberg A, et al. Muscle metabolites during a soccer game: implications foe sprint performance. Med. Sci. Sports Exerc. 2006;38: Florini JR. Hormonal control of muscle growth. Muscle Nerve1987;10: Takarada Y. Evaluation of muscle damage after a rugby match with special reference to tackle plays. Br. J. Sports Med. 2003;37: Ostrowski K, Schjerling P, Pedersen BK. Physical activity and plasma inteleukin-6 in humans: effect of intensity of exercise. Eur. J. Appl. Physiol. 2000;83: Warren GL, Lowe DA, Armstrong RB. Measurement. Sports Med. 1999;27: Thompson D, Nicholas CW, Williams C. Muscular soreness following prolonged intermittent highintensity shuttle running. J. Sports Sci. 1999;17: Τα κείµενα, τα στοιχεία και οι πληροφορίες του περιοδικού (newsletter) προσφέρονται µόνο για ενηµέρωση και προσωπική χρήση των αναγνωστών του και αποτελούν πνευµατική ιδιοκτησία της εταιρίας και των συγγραφέων τους. Απαγορεύεται η αναδηµοσίευση, αναδιανοµή, ανατύπωση και καθ' οποιονδήποτε τρόπο εκµετάλλευση των κειµένων, των πληροφοριών και των στοιχείων του περιοδικού (newsletter). Οι πληροφορίες και τα στοιχεία του περιοδικού εκφράζουν τις προσωπικές απόψεις των συγγραφέων, δεν αποτελούν υπόδειξη ιατρικής αγωγής ή θεραπείας και δεν υποκαθιστούν την επαγγελµατική ιατρική συµβουλή. Η επιλογή και χρήση των στοιχείων και των πληροφοριών του περιοδικού και τα εξ' αυτής αποτελέσµατα, γίνεται µε αποκλειστική ευθύνη του αναγνώστη. Η εταιρία SCIENCE TECHNOLOGIES, ο εκδότης και ο επιστηµονικός υπεύθυνος του Newsletter δεν φέρουν καµία οικονοµική ή ηθική ευθύνη για τα γραφόµενα ή για τις επιπτώσεις από τα γραφόµενα στο έντυπο αυτό. Οι συγγραφείς φέρουν την πλήρη ευθύνη των γραφόµενων στα κείµενά τους και η υποβολή κειµένων προς δηµοσίευση στο Newsletter σηµ αίνει ταυτόχρονη αποδοχή των παραπάνω όρων. Η ανάγνωση των κειµένων συνεπάγεται την αποδοχή των παραπάνω όρων. Copyright Science Technologies - All Rights Reserved

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση

Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή Βλάβη, Οξειδωτικό στρες, αντιοξειδωτικά και άσκηση Μυϊκή συστολή Αδυναμία δεσμίνης να δεχτεί την πίεση στην οποία υποβάλλεται ο μυς Χρονική σειρά γεγονότων στη μυϊκή βλάβη Proposed mechanism of

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Θέματα παρουσίασης Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (URTI) και άσκηση (γιατί;)

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review).

Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review). Αγωνιστικά παιχνίδια (Small/Medium/Large Sided Games, SG S,M,L ) στη σύγχρονη και στοχευµένη προπόνηση ποδοσφαίρου (Review). Ιωάννης I. Ντουρουντός MSc. PhD. 70 ο Ηλεκτρονικό περιοδικό (e-magazine, Science

Διαβάστε περισσότερα

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι)

10η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (Ι) Overtraining (Ι) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100.

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100. ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Πήδουλας Γεώργιος, Σούλας Δημήτριος, Βουτσελάς Βασίλειος Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή

Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή 21.02.2011 Η σημασία της Μέγιστης Δύναμης στην Σωστή Εκγύμναση του Συγχρόνου Ποδοσφαιριστή Σε συνέχεια από το προηγούμενο μας άρθρο, ερχόμαστε να αναλύσουμε την σημασία της σωστής εκγύμνασης ως αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν;

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Γρηγόρης Μπογδάνης, PhD Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ο Μαραθώνιος δρόμος αποτελεί ίσως το μαζικότερο και πιο ιστορικό αγώνισμα στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Λέκτορας T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Οι µετρήσεις δύναµης αντιπροσωπεύουν συγκεκριµένες ποιοτικές παραµέτρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Γιώργος Νάσσης, MSc,PhD Εργοφυσιολόγος- ιατροφολόγος Email: gnassis@phed.uoa.gr Οι αθλητές καταναλώνουν συµπληρώµατα διατροφής 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ. Χρήστος Θ. Θανασάς. Ορθοπαιδικός Χειρουργός, MSc, EBOT. www.orthosurgeon.

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ. Χρήστος Θ. Θανασάς. Ορθοπαιδικός Χειρουργός, MSc, EBOT. www.orthosurgeon. ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Χρήστος Θ. Θανασάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός, MSc, EBOT www.orthosurgeon.gr Εισαγωγή-Φυσικές απαιτήσεις Οι ποδοσφαιριστές υψηλού επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ XANIA ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ., PhD.,Κ.Φ.Α., ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ Ονοματεπώνυμο : Hμερ. Γέννησης: ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Συστήµατα ενέργειας για την άσκηση Το ανθρώπινο σώµα έχει δοµηθεί ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Εισαγωγή Βασιζόμενοι στην διαθέσιμη έρευνα, η κρεατίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Μαρία Π. Γιαβροπούλου Ενδοκρινολόγος Τμήμα κλινικής και Μοριακής Ενδοκρινολογίας ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ O ομιλητής (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ SPECIFICITY OF TRAINING (ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ) OVERLOAD

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

12η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (ΙΙΙ) Overtraining (ΙΙΙ)

12η ιάλεξη: Υπερπροπόνηση (ΙΙΙ) Overtraining (ΙΙΙ) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Πρόλογος Οι βιοχημικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι αθλητές στοχεύουν στην προάσπιση της υγείας και στην εκτίμηση της

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση - Τί είναι. Υπερπροπόνηση - Αιτίες

Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση. Υπερπροπόνηση - Τί είναι. Υπερπροπόνηση - Αιτίες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Υπερπροπόνηση ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Υπερπροπόνηση Τι είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ Του Σπύρου Κέλλη, Καθηγητή προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ, επιστημονικού υπεύθυνου του εργομετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογία Τραυματισμών σε Ποδοσφαιριστές

Αιτιολογία Τραυματισμών σε Ποδοσφαιριστές Αιτιολογία Τραυματισμών σε Ποδοσφαιριστές Βενετία Χαραλαμποπούλου 1, Αντζουλάς Παναγιώτης 2, Δρ. Κωνσταντίνος Φουσέκης 3, 4 1 Φυσικοθεραπεύτρια- Φυσικοθεραπεύτρια Κέντρο Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Σπουδές 2006- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (PhD σε εξέλιξη). Τίτλος Διδακτορικής Διατριβής: Η επίδραση του μυικού τραυματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Multiball Training. Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc

Multiball Training. Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc Multiball Training Μιχάλης Κατσικαδέλης MSc-PhDc Επιτραπέζια Αντισφαίριση The Sport which perform chess while carrying out 100m. running I.Ogimura Εισαγωγικά Στοιχεία Χαρακτηριστικά του Αθλήματος Επαναλαμβανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 9η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 14-16 ΕΤΩΝ (1 η διάλεξη) Φαμίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ ΜΥΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ ΜΥΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 187 ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ Παντελής Κ. Νικολάου Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών. Δ/ντης Ορθοπαιδικής Κλινικής Αθλητικών Κακώσεων Ιατρικού Κέντρου Αθηνών. Υπεύθυνος Ιατρικής κάλυψης ομάδων ΑΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Προπονητική Επιβάρυνση βάσει της Καρδιακής Συχνότητας και προσδιορισµός του Χρόνου Αποκατάστασης

Προπονητική Επιβάρυνση βάσει της Καρδιακής Συχνότητας και προσδιορισµός του Χρόνου Αποκατάστασης Προπονητική Επιβάρυνση βάσει της Καρδιακής Συχνότητας και προσδιορισµός του Χρόνου Αποκατάστασης Polar Electro Oy Juuso Nissilä, Senior Researcher and Hannu Kinnunen, Research Manager, January 2008 1.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο υπερπροπόνησης στους αθλητές. Επιμέλεια football-academies Σάββατο, 04 Αύγουστος 2012

Σύνδρομο υπερπροπόνησης στους αθλητές. Επιμέλεια football-academies Σάββατο, 04 Αύγουστος 2012 Εάν ανατρέξουμε στη βιβλιογραφία θα βρούμε εκατοντάδες μαρτυρίες που συνδέουν την υπερβολική προπονητική επιβάρυνση με μειωμένη αγωνιστική απόδοση, γεγονός όμως που μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε αθλητή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ. Βιβλίο περιλήψεων. Επιμέλεια: Γ. Μπογδάνης, PhD

3 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ. Βιβλίο περιλήψεων. Επιμέλεια: Γ. Μπογδάνης, PhD 3 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Βιβλίο περιλήψεων Επιμέλεια: Γ. Μπογδάνης, PhD ΑΘΗΝΑ, 8-9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 3 ο Συνέδριο Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης, Αθήνα 8,9 Νοεμβρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ. Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015

ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ. Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015 ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ & ΣΤΗΝ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Θεωρία & Πρακτική Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας Ταχύτητα Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Επίκουρος καθηγήτρια προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ vmanou@phed.auth.gr Ταχύτητα Είναι η κινητική ικανότητα του ατόμου να

Διαβάστε περισσότερα

3 η Συνάντηση Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 3 nd Meeting of Biochemistry & Exercise Physiology

3 η Συνάντηση Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 3 nd Meeting of Biochemistry & Exercise Physiology 3 η Συνάντηση Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης 3 nd Meeting of Biochemistry & Exercise Physiology Προφορικές Ανακοινώσεις Oral Presentations Σάββατο 23 Μαΐου 2009 Saturday 23, May 2009 ΜΙΚΡΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΙΚΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ Τρισέλιδες Εργασίες 20 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΙΚΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ Τρισέλιδες Εργασίες 20 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Τελευταία ενημέρωση: 16 Οκτωβρίου 2012 Last updated: October 16, 2012 ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΙΚΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ Τρισέλιδες Εργασίες 20 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού COACHING OF TEAM SPORTS Short

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά

Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά Προπόνηση Ταχυδύναμης με Βάρη και Πλειομετρικές Ασκήσεις σε Παιδιά Φατούρος Γιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής, Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Δ.Π.Θ. & Χατζηνικολάου Αθανάσιος Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.- ΔΠΘ Περιεχόμενα Μαθήματος Α.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341 Fitness Training Seminar Series ΙΙ H Maximum Fitness σε συνεργασία µε τη Gymnastika διοργανώνουν σειρά επιµορφωτικών και εκπαιδευτικών σεµιναρίων. Ο σχεδιασµός και η δοµή των σεµιναρίων ακολουθούν τα διεθνή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Δρ. Νικόλας Κ. Χριστοδούλου, MD, PhD, SPRM(GR), Life Fellow of the European Board of PRM, Ειδικός στη Φυσική Ιατρική & Αποκατάσταση Αθλητιατρική, Καθηγητής Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 6: Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προπόνησης ταχύτητας Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee

Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee Συνήθεις τραυματισμοί στο αλπικό SKI Πρόληψη και αντιμετώπισή τους Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee Κώστας Επαμεινωντίδης PT Θάνος

Διαβάστε περισσότερα

Mailing address: University of Athens Faculty of Physical Education & Sport Sciences 41 Ethnikis Antistaseos, 17237 Dafni, Athens, Greece

Mailing address: University of Athens Faculty of Physical Education & Sport Sciences 41 Ethnikis Antistaseos, 17237 Dafni, Athens, Greece Ο Θεοδώρου Απόστολος Ph.D είναι Λέκτορας στα Αθλητικά Άλματα στον τομέα Κλασικού Αθλητισμού του ΤΕΦΑΑ Αθηνών. Πτυχιούχος Φυσικής Αγωγής του ΤΕΦΑΑ Αθηνών το 1992. Το 1994 απόκτησε το μεταπτυχιακό του στην

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της αµεροληψίας των Ελλήνων διαιτητών σε µη-επαγγελµατικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες: 1 Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωµατείων Αργολίδας.

Αξιολόγηση της αµεροληψίας των Ελλήνων διαιτητών σε µη-επαγγελµατικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες: 1 Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωµατείων Αργολίδας. Αξιολόγηση της αµεροληψίας των Ελλήνων διαιτητών σε µη-επαγγελµατικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες: Η περίπτωση της Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωµατείων Αργολίδας. Αρµατάς Βασίλης 1, Αποστολόπουλος Ιωάννης 1, Φράγκος

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΣΙΣ Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική Χρονική διάρκεια της περιόδου προετοιμασίας Ένταση: στην αρχή χαμηλή και προοδευτικά αυξάνει Ποσότητα: στην αρχή μεγάλη και προοδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

adidas running team Προπονητικό πρόγραμμα για την 3η Φάση

adidas running team Προπονητικό πρόγραμμα για την 3η Φάση adidas running team Προπονητικό πρόγραμμα για την 3η Φάση Με αυτές τις παραινέσεις εισάγεται η 3 η Φάση της προετοιμασίας για τον ΚΜΑ. Ακολούθησέ τις και δε θα χάσεις. Επειδή ο ΚΜΑ εμπεριέχει απαιτητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της δύναμης στο TKD

Ανάπτυξη της δύναμης στο TKD Ανάπτυξη της δύναμης στο TKD Σπύρος Κέλλης, καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Δύναμη Είναι η ικανότητα του ανθρώπου να επενεργεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες είναι πάρα πολλές και µπορούν να χωριστούν σε ιδιοπαθείς και ετεροπαθείς.

Οι αιτίες είναι πάρα πολλές και µπορούν να χωριστούν σε ιδιοπαθείς και ετεροπαθείς. Κακώσεις τενόντων, µυών, συνδέσµων Οι κακώσεις θα χωριστούν σε τενοντίτιδες, θλάσεις και συνδεσµικές κακώσεις. Τενοντίτιδα αναφέρεται ως η φλεγµονή σε οποιοδήποτε σηµείο του τένοντα. Συνήθως η φλεγµονή

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ: ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ: ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ: ΑΣΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ στρες Οξειδωτικό Κατάθλιψη Άγχος Ελαιόλαδο Άγχος και κατάθλιψη Οξειδωτικό στρες Ψυχή και σώμα Curr Neuropharmacol. 2014 Mar;12(2):140-7. doi: 10.2174/1570159X11666131120230309.

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο Κλασικού Αθλητισµού

Σεµινάριο Κλασικού Αθλητισµού Σεµινάριο Κλασικού Αθλητισµού Η Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Εισηγητής : Σαρηβασιλείου Χαράλαµπος, ΚΦΑ Εισαγωγή (Στίβος & Φυσική Αγωγή) Χαρακτηριστικά των αγωνισµάτων του

Διαβάστε περισσότερα

31 OCT 2 NOV 2014, ROME

31 OCT 2 NOV 2014, ROME 31 OCT 2 NOV 2014, ROME Ekkart Arbeit - Youth program Strength Training Bart Bennema The Journey from Potential to Performance Joans Tawiah Dodoo - Speed: Coaching Philoshophy Wolfgang Killing - Developing

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος προγραμματισμός. Αγωνιστική περίοδος ΑΤΟΜΙΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ. Μεταβατική περίοδος Περίοδος αποκατάστασης

Ετήσιος προγραμματισμός. Αγωνιστική περίοδος ΑΤΟΜΙΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ. Μεταβατική περίοδος Περίοδος αποκατάστασης τήσιος προγραμματισμός γωνιστική Μεταβατική ερίοδος αποκατάστασης ΓΩΝΤΗ Ρ τόχος της αγωνιστικής περιόδου είναι η μεγιστοποίηση της αγωνιστικής απόδοσης και η σταθεροποίησή της (κυρίως ατομικά αθλήματα),

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΙ ΒΟΗΘΩΝ 2010-2011 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΙ ΒΟΗΘΩΝ 2010-2011 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΙ ΒΟΗΘΩΝ 2010-2011 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΣΑΣ ΘΥΜΙΣΩ ΟΤΙ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΕΠΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες

Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Φυσιολογία Αναπνευστικού- Αναπνευστικοί μύες Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών Νοσοκομείο «ο Ευαγγελισμός»

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Προπονητικός προγραµµατισµός. Θεωρητικό Υπόβαθρο για τον Προγραµµατισµό της Προπόνησης. Συστατικά προπονητικού προγραµµατισµού

Προπονητικός προγραµµατισµός. Θεωρητικό Υπόβαθρο για τον Προγραµµατισµό της Προπόνησης. Συστατικά προπονητικού προγραµµατισµού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Θεωρητικό Υπόβαθρο για τον Προγραµµατισµό

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικοί άξονες του αθλητικού συστήματος Ανίχνευση-ανεύρεση ταλαντούχων παιδιών Επιλογή ταλέντων - επίλεκτων αθλητών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Ο ΝΕΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ Ο Δείκτης Stress των επινεφριδίων (ASI ) πρωτοεµφανίστηκε το 1989 για να εκτιµήσει το Stress, η κύρια αιτία θνησιµότητας και θνητότητας. Πρόσφατα,

Διαβάστε περισσότερα

TEACH ME TO RUN. Πρώτο Εργαστήριο Στην Ελλάδα

TEACH ME TO RUN. Πρώτο Εργαστήριο Στην Ελλάδα TEACH ME TO RUN Πρώτο Εργαστήριο Στην Ελλάδα Εισηγητές Dr. Willbour Kelsick : Ιατρός - χειροπράκτης - Ολυμπιακή ομάδα του Καναδά Robert Blast Off Esmie : Ολυμπιονίκης - δύο φορές παγκόσμιος πρωταθλητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα