ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Από την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας Μετάφραση Επιμέλεια: Δρ. Αναστάσιος Ιωάννης Κανελλόπουλος, MD Αθήνα 2011

2 ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Δρ. Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος είναι Χειρουργός-Οφθαλμίατρος που ειδικεύεται στη μικροχειρουργική του Καταρράκτη, στις μεταμοσχεύσεις Κερατοειδούς, στις επεμβάσεις Γλαυκώματος και στη Διαθλαστική Χειρουργική με LASER. Στο βιογραφικό του περιλαμβάνεται το πτυχίο ιατρικής από το Πανεπιστήμιο του Illinois και η ειδίκευση στην Οφθαλμολογία στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Μετά από την ολοκλήρωση της ειδικότητας της Οφθαλμολογίας, ο Δρ. Κανελλόπουλος ολοκλήρωσε ειδίκευση στις επεμβάσεις Κερατοειδούς και τη Διαθλαστική Χειρουργική στο Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης και ακολούθως στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard της Βοστώνης. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε ειδίκευση σε επεμβάσεις Γλαυκώματος στο Πανεπιστήμιο Harvard. Ο Δρ. Κανελλόπουλος ιδιωτεύει, με βάση το κέντρο του στην Αθήνα, με ειδίκευση στις επεμβάσεις αλλά και τις διαγνωστικές εξετάσεις με LASER. Έχει διατελέσει κλινικός σύμβουλος σε θέματα Χειρουργικής του Κερατοειδούς, Διαθλαστικής Χειρουργικής και Επεμβάσεων Καταρράκτη σε πολλά διεθνή κέντρα στην Ευρώπη και την Μέση Ανατολή. Από το 1999 ο ιατρός έχει αναλάβει καθήκοντα Αναπληρωτή και από το 2010 Τακτικού Καθηγητή Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU). Επίσης από το 2010 είναι μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του ISRS (ISRS Executive Committee Member). Το 2011 του απονεμήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία της Οφθαλμολογίας, στο ετήσιο συνέδριο στο Ορλάντο της Φλόριντα το βραβείο Leedert J. Lans Distinguished Award (Βραβείο Καινοτομικής Έρευνας). Η συγγραφική του δραστηριότητα περιλαμβάνει πάνω από εξήντα πρωτότυπα συγγράμματα και ισάριθμες ανασκοπήσεις ιατρικών περιοδικών, αρκετά κεφάλαια βιβλίων και πολλαπλές ετήσιες παρουσιάσεις σε συνέδρια της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας. Παρίσταται ως προσκεκλημένος ομιλητής σε οφθαλμολογικά συνέδρια παγκοσμίως. Θεωρείται διεθνώς πρωτοπόρος Χειρουργός σε εφαρμογές του LASER, τόσο στη Διαθλαστική Χειρουργική, όσο και σε λοιπές οφθαλμολογικές επεμβάσεις. Από το 1999 είναι ο πρώτος χειρουργός που πραγματοποίησε επέμβαση καταρράκτη με LASER μέσω τομής μικρότερης των δύο χιλιοστών! Έχει επινοήσει το «Πρωτόκολλο της Αθήνας» μια τεχνική διασύνδεσης κολλαγόνου με ομαλοποίηση με laser για τον κερατόκωνο. Σήμερα διδάσκει για φροντιστήρια LASIK και για συναδέλφους οφθαλμιάτρους τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Για πλήρες βιογραφικό παρακαλώ επισκεφτείτε το: Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 2

3

4 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΚΑ- ΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Πίνακας Περιεχομένων ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ... 5 Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας (Αρχική Αξιολόγηση)... 6 Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας (Αξιολόγηση Follow-up)... 7 Υποψία Πρωτοπαθούς Γλαυκώματος Ανοικτής Γωνίας (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση)... 8 Πρωτοπαθής Απόφραξη Γωνίας (Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία)... 9 Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (Συστάσεις Διαχείρισης) Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια (Συστάσεις Διαχείρισης) Ιδιοπαθής Ωχρά Κηλίδα (Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία) Οπίσθια Αποκόλληση Υαλοειδούς, Ρωγμές Αμφιβληστροειδούς και Εκφύλιση του Αμφιβληστροειδούς (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Καταρράκτης (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Βακτηριακή Κερατίτιδα (Αρχική Αξιολόγηση) Βακτηριακή Κερατίτιδα (Συστάσεις Διαχείρισης) Βλεφαρίτιδα (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Επιπεφυκίτιδα (Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία) Σύνδρομο Ξηροφθαλμίας (Αρχική Αξιολόγηση) Σύνδρομο Ξηροφθαλμίας (Συστάσεις Διαχείρισης) Αμβλυωπία (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Εσωτροπία (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Εξωτροπία (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Διαθλαστική Χειρουργική του Κερατοειδούς (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 4

5 ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΚΑ- ΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Εισαγωγή: Αυτά είναι τα συνοπτικά σημεία αναφοράς για τις Προτιμώμενες κατευθυντήριες οδηγίες Κλινικής Πρακτικής (PPP) της Ακαδημίας. Η σειρά κατευθυντήριων οδηγιών Προτιμώμενης Κλινικής Πρακτικής έχει συνταχθεί βάσει τριών αρχών. Κάθε Προτιμώμενη Κλινική Πρακτική θα πρέπει να είναι σχετική κλινικά και αρκετά συγκεκριμένη ώστε να παρέχει χρήσιμες πληροφορίες στους ιατρούς. Κάθε σύσταση που περιλαμβάνεται θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφή αξιολόγηση που να δείχνει τη σημασία της στη διαδικασία φροντίδας. Κάθε σύσταση θα πρέπει επίσης να συνοδεύεται από σαφή αξιολόγηση που να δείχνει το βάρος των αποδεικτικών στοιχείων που υποστηρίζουν τη σύσταση και να αντικατοπτρίζει τα καλύτερα αποδεικτικά στοιχεία που είναι διαθέσιμα. Οι Προτιμώμενες Κλινικές Πρακτικές παρέχουν καθοδήγηση για τον τρόπο κλινικής πρακτικής, όχι για τη φροντίδα ενός συγκεκριμένου ατόμου. Αν και γενικά θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των περισσοτέρων ασθενών, δεν είναι δυνατό να ανταποκρίνονται με τον βέλτιστο τρόπο στις ανάγκες όλων των ασθενών. Η συμμόρφωση σε αυτές τις Προτιμώμενες Κλινικές Πρακτικές δεν θα εξασφαλίσει επιτυχές αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση. Αυτές οι κλινικές πρακτικές δεν θα πρέπει να θεωρούνται ότι περιλαμβάνουν όλες τις κατάλληλες μεθόδους φροντίδας ή ότι εξαιρούν άλλες μεθόδους φροντίδας που λογικά επιδιώκουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Μπορεί να είναι απαραίτητη η προσέγγιση των αναγκών διαφορετικών ασθενών με διαφορετικούς τρόπους. Ο ιατρός πρέπει να ασκήσει τελικά την κρίση του σχετικά με την ιδιαιτερότητα της φροντίδας ενός συγκεκριμένου ασθενούς υπό το φως όλων των περιστάσεων που αφορούν αυτό τον ασθενή. Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας είναι πρόθυμη να βοηθήσει τα μέλη της στην επίλυση ηθικών διλημμάτων που προκύπτουν κατά την άσκηση της οφθαλμιατρικής πρακτικής. Οι Προτιμώμενες Κλινικές Πρακτικές δεν αποτελούν ιατρικά στάνταρντς που πρέπει να ακολουθούνται σε κάθε περίπτωση. Η Ακαδημία συγκεκριμένα αποποιείται κάθε ευθύνη για τραυματισμό ή άλλες βλάβες οποιουδήποτε είδους, από αμέλεια ή άλλο λόγο, για όλες και για κάθε μία αξίωση που μπορεί να προκύψει από τη χρήση οποιωνδήποτε συστάσεων ή άλλων πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο παρόν. Για κάθε κύρια πάθηση, γίνεται μία σύνοψη των συστάσεων που αφορούν τη φροντίδα, συμπεριλαμβανομένου του ιστορικού, της κλινικής εξέτασης και των βοηθητικών εξετάσεων, καθώς και των κυριότερων συστάσεων για τη Διαχείριση και Φροντίδα, το followup και την εκπαίδευση του ασθενούς. Για κάθε PPP, διεξάγεται μία λεπτομερής αναζήτηση βιβλιογραφίας στη βάση PubMed και την Cochrane Library για άρθρα στην Αγγλική γλώσσα. Τα αποτελέσματα ανασκοπούνται από ένα πάνελ ειδικών και χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία των συστάσεων, τις οποίες έχουν αξιολογήσει με δύο διαφορετικούς τρόπους. Το πάνελ ειδικών αξιολόγησε κάθε σύσταση σύμφωνα με τη σημασία της στη διαδικασία φροντίδας. Αυτή η αξιολόγηση «σημασίας στη διαδικασία φροντίδας» αντιπροσωπεύει τη φροντίδα που το πάνελ πιστεύει ότι θα βελτίωνε την ποιότητα της φροντίδας των ασθενών με ουσιαστικό τρόπο. Οι αξιολογήσεις σημασίας κατηγοριοποιούνται σε τρία επίπεδα. Επίπεδο A, που καθορίζεται ως το πιο σημαντικό Επίπεδο B, που καθορίζεται ως μέτρια σημαντικό Επίπεδο C, που καθορίζεται ως σχετικό αλλά όχι ζωτικής σημασίας Το πάνελ επίσης αξιολόγησε κάθε σύσταση σύμφωνα με το βάρος των αποδεικτικών στοιχείων στην διαθέσιμη βιβλιογραφία, που υποστηρίζει τη σύσταση. Η αξιολόγηση «βάρους αποδεικτικών στοιχείων» κατηγοριοποιείται επίσης σε τρία επίπεδα. Επίπεδο I, που περιλαμβάνει αποδεικτικά στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από τουλάχιστον μία, σωστά διενεργηθείσα, καλά σχεδιασμένη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει μεταναλύσεις τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων μελετών. Επίπεδο ΙΙ, που περιλαμβάνει αποδεικτικά στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από τα ακόλουθα: o Καλά σχεδιασμένες ελεγχόμενες μελέτες χωρίς τυχαιοποίηση o Καλά σχεδιασμένες κοόρτες ή αναλυτικές ελεγχόμενες μελέτες περιστατικών, κατά προτίμηση από περισσότερα του ενός κέντρα o Πολλαπλές χρονοσειρές με ή χωρίς την παρέμβαση Επίπεδο III, που περιλαμβάνει αποδεικτικά στοιχεία που έ- χουν συλλεχθεί από ένα από τα ακόλουθα: o Περιγραφικές μελέτες o Αναφορές περιστατικών o Εκθέσεις επιτροπών ειδικών / οργανισμών (π.χ. ομοφωνία του PPP πάνελ με αξιολόγηση εξωτερικών ομότιμων παρατηρητών) Οι PPPs έχουν στόχο να λειτουργήσουν ως οδηγοί στη φροντίδα των ασθενών, με τη μεγαλύτερη έμφαση να δίδεται σε τεχνικά ζητήματα. Κατά την εφαρμογή αυτής της γνώσης, είναι απαραίτητο να αναγνωρίζεται ότι η πραγματική ιατρική αριστεία επιτυγχάνεται μόνο όταν οι δεξιότητες εφαρμόζονται με τέτοιο τρόπο που οι ανάγκες των ασθενών αποτελούν την ύψιστη σκέψη. Η Ακαδημία είναι πρόθυμη να βοηθήσει τα μέλη της στην επίλυση ηθικών διλημμάτων που προκύπτουν κατά την άσκηση της οφθαλμιατρικής πρακτικής (Κώδικας Ηθικής της ΑΑΟ). Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 5

6 Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας (Αρχική Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Οφθαλμολογικό ιστορικό Ιστορικό άλλων παθήσεων Οικογενειακό ιστορικό [A:II] Ανασκόπηση σχετικών αρχείων Αξιολόγηση της επίδρασης της οπτικής λειτουργικότητας στην καθημερινή ζωή και τις δραστηριότητες Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Οπτική οξύτητα Κόρες [B:II] Βιομικροσκόπηση του πρόσ θιου θα λάμου με σχισμοειδή λυχνία Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης [A:I] - Ώρα της ημέρας που έγινε η μέτρηση λόγω των ημερήσιων διακυμάνσεων [B:III] Κεντρικό πάχος κερατοειδούς [A:II] Γωνιοσκοπία Εκτίμηση της κεφαλής του οπτικού νεύρου και εμφάνιση του ινώδους χιτώνα του νεύρου με υπό μεγέθυνση στερεοσκοπικές εικόνες Τεκμηρίωση της μορφολογίας του οπτικού δίσκου, που καλύτερα διενεργείται με έγχρωμες στερεοσκοπικές φωτογραφίες ή ανάλυση εικόνας μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή [A:II] Αξιολόγηση του βυθού (μέσω διεσταλμένης κόρης όπου αυτό είναι δυνατό) Εκτίμηση οπτικών πεδίων, κατά προτίμηση με αυτοματοποιημένη στατική περιμετρία Πλάνο Διαχείρισης για Ασθενείς στους οποίους Ενδείκνυται Θεραπεία Καθορισμός μίας αρχικής τιμής στόχου για την ενδοφθάλμια πίεση που να είναι τουλάχιστον κατά 25% χαμηλότερη από την προ-θεραπείας τιμή, υποθέτοντας ότι το προθεραπείας μετρημένο εύρος τιμών πίεσης έχει συνεισφέρει στη βλάβη του οπτικού I Εκτίμηση στόχου πίεσης. Όλες οι αποφάσεις για την θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται α- νάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς Η θεραπεία είναι σήμερα η πιο κοινή για την αρχική παρέμβαση για τη μείωση της ΙΟΡ.Χρειάζεται ισορροπία μεταξύ των παρενεργειών και της αποτελεσματικότητας στην επιλογή ενός σχήματος της μέγιστης αποτελεσματικότητας και ανοχής για να επιτευχθεί η επιθυμητή μείωση της ΙΟΡ για κάθε ασθενή Αξιολογήστε τον ασθενή που υποβάλλεται σε φαρμακευτική αγωγή γλαυκώματος για την τοπική οφθαλμική και τις συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες και τοξικότητα. Η τραμπεκουλεκτοπλαστική με Laser μπορεί να θεωρηθεί ως αρχική θεραπεία σε επιλεγμένους ασθενείς [A:I] Η τραμπεκουλεκτομή μπορεί να θεωρηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις ως αρχική θεραπεία [A:I] νεύρου. [A: Χειρουργική Επέμβαση και Μετεγχειρητική Φροντίδα για Α- σθενείς που Υπεβλήθησαν σε Τραμπεκουλοπλαστική με Laser: Ο οφθαλμίατρος που εφαρμόζει την χειρουργική επέμβαση έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: Την έγγραφη συναίνεση κατόπιν ενημέρωσης Βεβαιωθείτε ότι η προεγχειρητική αξιολόγηση επιβεβαιώνει την ανάγκη για χειρουργική επέμβαση Έλεγχος ενδοφθαλμίας πίεσης IOP μεταξύ 30 λεπτών έως 2 ωρών από την χειρουργική επέμβαση [A:I] Μετεγχειρητική παρακολούθηση εντός 6 εβδομάδων ή νωρίτερα, αν υπάρξει ανησυχία για την ενδοφθάλμια πίεση ΙΟΡ όπου σχετίζεται με την βλάβη οπτικού νεύρου. Χειρουργική επέμβαση και Μετεγχειρητική Φροντίδα για Α- σθενείς που υπεβλήθησαν σε χειρουγική γλαυκώματος: Ο οφθαλμίατρος που εφαρμόζει την χειρουργική επέμβαση έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: Την έγγραφη συναίνεση κατόπιν ενημέρωσης Βεβαιώνεται ότι η προεγχειρητική αξιολόγηση αναδυκνύει την χειρουργική επέμβαση Ορίζει τοπικά κορτικοστεροειδή αγωγή κατά τη μετεγχειρητική περίοδο [A:II] Παρακολούθηση αξιολόγησης σχετικά με την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα (12 έως 36 ώρες μετά την επέμβαση) και τουλάχιστον μία φορά κατά την πρώτη 1 με 2 εβδομάδες [A:II] Σε περίπτωση απουσίας επιπλοκών, να παρέχει συμπληρωματικές μετεγχειρητικές επισκέψεις κατά τη διάρκεια περιόδου 6 εβδομάδων Χρονοδιάγραμμα για πιο συχνές επισκέψεις, ανάλογα με τις ανάγκες για τους ασθενείς με μετεγχειρητικές επιπλοκές Συμπληρωματικές θεραπείες, όπως απαιτείται να μεγιστοποιηθούν οι πιθανότητες για ένα επιτυχή μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα Εκπαίδευση Ασθενούς για Ασθενείς που έχουν λάβει Θεραπεία: Συζήτηση με τον ασθενή σχετικά με τη διάγνωση, τη σοβαρότητα της νόσου και το σχέδιο διαχείρισης και την πιθανότητα η θεραπεία να είναι εφ όρου ζωής. Εκπαίδευση σχετικά με το κλείσιμο των βλεφάρων ή την απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου όταν χορηγούνται τοπικές θεραπείες για να μειωθεί η συστηματική απορρόφηση. [B:II] Ενθάρρυνση των ασθενών να ειδοποιούν τον οφθαλμίατρό τους για σωματικές ή συναισθηματικές αλλαγές που εμφανίζονται όταν λαμβάνουν φαρμακευτική θεραπεία για το γλαύκωμα. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 6

7 Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας (Αξιολόγηση Follow-up) Ιστορικό Εξέτασης Οφθαλμολογικό ιστορικό στο ενδιάμεσο διάστημα Ιστορικό άλλων παθήσεων στο ενδιάμεσο διάστημα [B:III] Παρενέργειες οφθαλμολογικής φαρμακευτικής θεραπείας Συχνότητα και χρόνος τελευταίας λήψης φαρμακευτικής θεραπείας για τη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, και ανασκόπηση της χρήσης των φαρμάκων. [B:III] Κλινική Εξέταση Οπτική οξύτητα Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης [A:I] Αξιολόγηση του οπτικού νεύρου της κεφαλής και των οπτικών πεδίων (βλ. παρακάτω πίνακα) Οι μετρήσεις του κεντρικού πάχους του κερατοειδούς θα πρέπ ει να ε παναλαμβάνονταιμετά από κάθε συμβάν διότι μπορεί να επηρεαστούν [A:II] Σχέδιο Διαχείρισης για Ασθενείς που λαμβάνουν Θεραπεία: Σε κάθε εξέταση, καταγραφή της δόσης και της συχνότητας χρήσης, συζήτηση σχετικά με τη συμμόρφωση στο θεραπευτικό σχήμα και της ανταπόκρισης του ασθενούς στις συστάσεις για εναλλακτικές θεραπείες ή διαγνωστικές εξετάσεις. Διεξαγωγή γωνιοσκοπίας αν υπάρχει υποψία κλειστής γωνίας, λέπτυνσης του προσθίου θαλάμου ή ανωμαλίες της γωνίας του προσθίου θαλάμου ή αν υπάρχει κάποια ανεξήγητη αλλαγή στην ενδοφθάλμια πίεση. Διεξαγωγή γωνιοσκοπίας περιοδικά (π.χ. 1-5 έτη). Επαναξιολόγηση του θεραπευτικού σχήματος αν η τιμή στόχος ενδοφθάλμιας πίεσης δεν επιτευχθεί και ί από αλλαγή θεραπείας, εγκυμονεί κινδύνους Προσαρμογή της τιμής στόχου για την πίεση σε χαμηλότερο επίπεδο αν οι αλλαγές στον οπτικό δίσκο ή το οπτικό πεδίο εξελίσσονται. Εντός των συστηνόμενων διαστημάτων, οι παράγοντες που καθορίζουν τη συχνότητα της αξιολόγησης περιλαμβάνουν τη σοβαρότητα της βλάβης, το ρυθμό εξέλιξης, το βαθμό στον οποίο η ενδοφθάλμια πίεση ξεπερνά την τιμή στόχο και τον αριθμό και σημασία άλλων παραγόντων κινδύνου για βλάβη στο οπτικό νεύρο. Εκπαίδευση Ασθενούς για Ασθενείς που λαμβάνουν Θεραπεία: Εκπαίδευση σχετικά με την πρόοδο της νόσου, τη λογική και τους στόχους της παρέμβασης, το επίπεδο νόσου τους, και τα σχετικά οφέλη και κινδύνους των εναλλακτικών παρεμβάσεων, έτσι ώστε οι ασθενείς να μπορούν να συμμετάσχουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός κατάλληλου πλάνου δράσης. Παραπομπή ή ενθάρρυνση των ασθενών με σημαντικά μειωμένη όραση ή τύφλωση να αποταθούν σε κατάλληλα προγράμματα αποκατάστασης της όρασης και κοινωνικές υπηρεσίες. Follow-Up: Συνιστώμενες Κατευθυντήριες Οδηγίες για την παρακολούθηση σε Γλαυκώματος, Status εκτιμήσεων στο οπτικό νεύρο και την οπτική αξιολόγηση Επίτευξη ενδοφθάλμιας πίεσης Εξέλιξη βλάβης Χρονοδιάγραμμα ελέγχου (μήνες) Ναι Οχι 6 6 Ναι Οχι >6 12 Ναι Ναι ΝΑ 1-2 Οχι Ναι ΝΑ 1-2 Οχι Οχι ΝΑ 3-6 ΙΟΡ= Eνδοφθάλμια πίεση, ΝΑ=Δεν εφαρμόζεται Προσέγγιση παρακολούθησηςδιάστημα (μήνες) * Οι αξιολογήσεις συνίστανται σε κλινική εξέταση του ασθενούς, συμπεριλαμβανομένου της αξιολόγησης του οπτικού νεύρου της κεφαλής (με περιοδικές έγχρωμες stereophotography ή ηλεκτρονική απεικόνιση του οπτικού νεύρου και των νευρικών ινών του αμφιβληστροειδούς δομή στρώμα) και αξιολόγηση οπτικών πεδίων. *Ασθενείς με πιο προηγμένες βλάβες ή μεγαλύτερο κίνδυνο ζωής από Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας μπορεί να απαιτήσει συχνότερες αξιολογήσεις. Τα διαστήματα αυτά είναι το μέγιστο συνιστώμενο διάστημα μεταξύ των αξιολογήσεων. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 7

8 Υποψία Πρωτοπαθούς Γλαυκώματος Ανοικτής Γωνίας (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Οφθαλμολογικό ιστορικό Ιστορικό άλλων παθήσεων Οικογενειακό ιστορικό Ανασκόπηση σχετικών αρχείων Αξιολόγηση της επίδρασης της οπτικής λειτουργικότητας στην καθημερινή ζωή και τις δραστηριότητες Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Οπτική οξύτητα Κόρες [B:II] Βιομικροσκόπηση του πρόσθιου θαλάμου Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης [A:I] Κεντρικό πάχος κερατοειδούς [A:II] Γωνιοσκοπία Εκτίμηση της κεφαλής του οπτικού νεύρου και του ινώδους χιτώνα του νεύρου με υπό μεγέθυνση στερεοσκοπικές εικόνες Τεκμηρίωση ττου οπτικού νεύρου της κεφαλής, που καλύτερα διενεργείται με έγχρωμες στερεοσκοπικές φωτογραφίες ή ανάλυση εικόνας μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή [A:II] Αξιολόγηση του βυθού (μέσω διεσταλμένης κόρης όπου αυτό είναι δυνατό) Εκτίμηση οπτικών πεδίων, κατά προτίμηση με αυτοματοποιημένη στατική περιμετρία Σχέδιο Διαχείρισης για Ασθενείς στους οποίους Ενδείκνυται Θεραπεία: Αρχικός λογικός στόχος είναι να τεθεί τιμή στόχος που να είναι κατά 20% χαμηλότερη από το μέσο όρο πολλαπλών μετρήσεων ενδοφθάλμιας πίεσης [A:I] Επιλογή ενός σχήματος μέγιστης αποτελεσματικότητας και ανοχής για την επίτευξη της επιθυμητής θεραπευτικής ανταπόκρισης. Ιστορικό στο Follow-up Οφθαλμολογικό ιστορικό κατά το διάστημα που μεσολάβησε Ιστορικό άλλων παθήσεων και αλλαγών συστηματικών φαρμακευτικών θεραπειών κατά το διάστημα που μεσολάβησε [B:III] Παρενέργειες οφθαλμιατρικών φαρμακευτικών αγωγών αν ο ασθενής λαμβάνει θεραπεία Συχνότητα και χρόνος τελευταίας λήψης φαρμακευτικών θεραπειών για το γλαύκωμα και ανασκόπηση χρήσης τους, αν ο ασθενής λαμβάνει θεραπεία [B:III] Κλινική Εξέταση Follow-up Οπτική οξύτητα Βιομικροσκόπηση μέσω σχισμοειδούς λυχνίας Ενδοφθάλμια Πίεση Γωνιοσκοπία ενδείκνυται όταν υπάρχει υποψία κλειστής γωνίας, λέπτυνσης προσθίου θαλά μου ή α νεξήγητη αλλαγή στην ενδοφθάλμια πίεση. Διαστήματα παρακολούθησης Οι επισκέψεις εξαρτώνται ειδικά από τον κάθε ασθενή και την πάθησή του, η οποία είναι μοναδική για κάθε ασθενή. Η Συχνότητα περιοδικών αξιολογήσεων του οπτικού νεύρου της κεφαλής και των οπτικών πεδίων εκτιμά τον κίνδυνο. Ασθενείς με λεπτό κερατοειδή, υψηλή IOPS, αιμορραγία στο δίσκο, μεγαλύτερη κύλανση, ή οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος μπορεί να δικαιολογήσει τη στενότερη παρακολούθηση. Εκπαίδευση Ασθενούς για Ασθενείς που λαμβάνουν Θεραπεία: Συζήτηση, διάγνωση για τον αριθμό και τη σοβαρότητα των παραγόντων κινδύνου, την πρόγνωση, το σχέδιο διαχείρισης και την πιθανότητα η θεραπεία, αφού γίνει έναρξη, να είναι μακροχρόνια. Εκπαίδευση σχετικά με τη νόσο, τη λογική και τους στόχους της παρέμβασης, το επίπεδο της νόσου τους και τα σχετικά οφέλη και κινδύνους των εναλλακτικών παρεμβάσεων Εκπαίδευση σχετικά με το κλείσιμο των βλεφάρων ή την απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου όταν χορηγούνται τοπικές θεραπείες για να μειωθεί η συστηματική απορρόφηση. [B:II] Ενθάρρυνση των ασθενών να ειδοποιούν τον οφθαλμίατρό τους για σωματικές ή συναισθηματικές αλλαγές που εμφανίζονται όταν λαμβάνουν φαρμακευτική θεραπεία για το γλαύκωμα. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 8

9 Πρωτοπαθής Απόφραξη Γωνίας (Γλαύκωμα κλειστής γωνίας) Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Οφθαλμολογικό Ιστορικό (συμπτώματα που υποδεικνύουν επαναλαμβανόμενες εκδηλώσεις απόφραξης γωνίας) Οικογενειακό ιστορικό οξέος γλαυκώματος κλειστής γωνίας. [B:II] Ιστορικό άλλων παθήσεων (π.χ. χρήση τοπικών ή συστηματικών φαρμακευτικών θεραπειών) Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Διαθλαστικό σφάλμα Κόρες Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία - Υπεραιμία επιπεφυκότα (σε σοβαρές περιπτώσεις) - Κεντρική και περιφερική στένωση του προσθίου θαλάμου - Φλεγμονές προσθίου θαλάμου υποδηλώνουν πρόσφατες ή τρέχουσες εκδηλώσεις - Κερατοειδικό οίδημα με ή χωρίς μικροκυστκό οίδημα (σε σοβαρές περιπτώσεις) - Ανωμαλίες στην ίριδα, συμπεριλαμβανομένης της διάχυτης ή κεντρικής ατροφίας, οπίσθια synechiae, δισλειτουργία τηε κόρης, ακανόνιστο σχήμα της κόρης, καθώς και ημιδιασταλμένης κόρης (υποδηλώνουν πρόσφατες ή τρέχουσες εκδηλώσεις) - Αλλαγές στον φακό, συμπεριλαμβανομένων του καταρράκτη και κηλίδα γλαυκώματος - Απώλεια ενδοθηλιακών κερατοειδικών κυττάρων Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης Γωνιοσκοπία και των δύο οφθαλμών Αξιολόγηση του βυθού και της κεφαλής του οπτικού νεύρου με χρήση άμεσου οφθαλμοσκοπίου ή βιομικροσκοπίου Σχέδιο Διαχείρισης για Ασθενείς στους οποίους Ενδείκνυται Ιριδοτομή Ιριδοτομή με laser είναι η προτιμώμενη χειρουργική θεραπεία για οξείας απόφραξη γωνίας [A:II] Στις οξείες εκδηλώσεις απόφραξης γωνίας, συνήθως χρησιμοποιείται θεραπεία πρώτα για τη μείωση της ενδοφθάλμιας πιέσεως, τη μείωση του πόνου και την εξάλειψη του οιδήματος κερατοειδούς ως προετοιμασία για την ι- ριδοτομή. Διενέργεια προφυλακτικής ιριδοτομής στον άλλο οφθαλμό αν η γωνία του θαλάμου είναι ανατομικά στενή. [A:II] Διενέργεια χειρουργικής επέμβασης στον ένα οφθαλμό κάθε φορά για τους ασθενείς που χρειάζονται αμφίπλευρη ιριδεκτομή με χειρουργική τομή (σε απόσταση πολλών η- μερών) όπου είναι δυνατό για την αποφυγή ταυτόχρονων αμφίπλευρων επιπλοκών. Χειρουργική Επέμβαση και Μετεγχειρητική Φροντίδα για Ασθενείς που Υπεβλήθησαν σε Ιριδοτομή Ο οφθαλμίατρος που εφαρμόζει την χειρουργική επέμβαση έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: - Λήψη προεγχειρητικής συγκατάθεσης του ασθενή - Βεβαιωθείτε ότι η προεγχειρητική αξιολόγηση επιβεβαιώνει την ανάγκη για χειρουργική επέμβαση - Έλεγχος Ενδοφθάλμιας πίεσης IOP μεταξύ 30 λεπτών έως 2 ωρών από την χειρουργική επέμβαση - Ορισμός τοπικών κορτικοστεροιδών κατά τη μετεγχειρητική περίοδο - Βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής λαμβάνει επαρκή μετεγχειρητική φροντίδα Η αξιολόγηση στο Follow-up περιλαμβάνει: - Αξιολόγηση της διαπερατότητας της ιριδοτομίας - Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης - Γωνιοσκοπία, αν δεν διενεργηθεί αμέσως μετά την ι- ριδοτομή - Διαστολή κόρεων για τη μείωση του κινδύνου δημιουργίας οπίσθιων συμφύσεων - Εξέταση βυθού σύμφωνα με τις κλινικές ενδείξεις Χρήση φαρμακευτικής θεραπείας περιεγχειρητικά για την αποτροπή ξαφνικής αύξησης της ενδοφθάλμιας πίεσης, ι- διαίτερα σε ασθενείς με σοβαρή νόσο. Follow-Up Ασθενών που Υπεβλήθησαν σε Ιριδοτομή: Μετά την ιριδοτομή, παρακολούθηση των ασθενών με γλαυκωματική νευροπάθεια όπως καθορίζεται στις οδηγίες για το Πρωτοπαθές Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας. Μετά την ιριδοτομή, οι ασθενείς με υπόλοιπο ανοικτής γωνίας ή συνδυασμό ανοικτής γωνίας και κάποιες ΠΑΓ με ή χωρίς γλαυκωματικής οτικής νευροπάθειας θα πρέπει να παρακολουθείτε τουλάχιστον σε ετήσια βάση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξέταση γωνιοσκόπησης. Εκπαίδευση Ασθενών που Δεν Υποβλήθηκαν σε Ιριδοτομή: Ενημέρωση των ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο οξείας απόφραξης γωνίας σχετικά με τα συμπτώματά της και ε- ντολές να ειδοποιήσουν αμέσως τον οφθαλμίατρό τους αν εμφανιστούν συμπτώματα. Προειδοποίηση των ασθενών για φαρμακευτικές θεραπείες που μπορούν να προκαλέσουν διαστολή της κόρης και έτσι να προξενήσουν εκδήλωση απόφραξης γωνίας. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 9

10 Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Συμπτώματα (μεταμορφωψία, μειωμένη όραση) [A:II] Φαρμακευτικές αγωγές και συμπληρώματα διατροφής [B:III] Οφθαλμολογικό ιστορικό [B:II] Ιστορικό άλλων παθήσεων (οποιεσδήποτε αντιδράσεις υπερευαισθησίας) [B:II] Οικογενειακό ιστορικό, ιδιαίτερα οικογενειακό ιστορικό ΗΕΩ [B:II] Κοινωνικό ιστορικό, ιδιαίτερα κάπνισμα [B:II] Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Οπτική οξύτητα Στερεοσκοπική βιομικροσκόπηση της ωχράς κηλίδας στη σχισμοειδή λυχνία Βοηθητικές Εξετάσεις Στα κλινικά πλαίσια της ΗΕΩ, ενδείκνυται η ενδοφλέβια φλουοροαγγειογραφία βυθού: [A:I] Όταν ο ασθενής αναφέρει νέα μεταμορφωψία Όταν ο ασθενής παρουσιάζει ανεξήγητα θολή όραση Όταν η κλινική εξέταση εντοπίζει αύξηση του RPE ή του αμφιβληστροειδούς, υποαμφιβληστροειδική αιμορραγία, «σκληρά» εξιδρώματα ή υποαμφιβληστροειδική ίνωση Για την ανεύρεση της ύπαρξης και τον καθορισμό της έκτασης, του τύπου, του μεγέθους και του εντοπισμού της χοριοειδικής νεοαγγείωσης (CNV) και για τον υπολογισμό του ποσοστού της βλάβης που αποτελείται από κλασσική CNV Για καθοδήγηση της θεραπείας (χειρουργική επέμβαση φωτοπηξίας με laser ή φωτοδυναμική θεραπεία με verteporfin) Για τον εντοπισμό επίμονης ή επανεμφανιζόμενης CNV κατόπιν της θεραπείας Για να βοηθήσει στον καθορισμό των αιτίων απώλειας της όρασης που δεν εντοπίζονται από την κλινική εξέταση Κάθε μονάδα αγγειογραφίας πρέπει να διαθέτει ένα σχέδιο φροντίδας ή ένα επείγον σχέδιο και ένα πρωτόκολλο για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων και τη διαχείριση τυχόν επιπλοκών. Ιστορικό Εξέτασης Follow-up Οπτικά συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένης μειωμένης όρασης και μεταμορφωψίας [A:II] Αλλαγές στη λήψη φαρμακευτικών αγωγών και συμπληρωμάτων διατροφής [B:III] Οφθαλμολογικό ιστορικό στο ενδιάμεσο διάστημα [B:III] Ιστορικό άλλων παθήσεων στο ενδιάμεσο διάστημα [B:III] Αλλαγές στο κοινωνικό ιστορικό, ιδιαίτερα κάπνισμα [B:II] Κλινική Εξέταση Follow-up Οπτική οξύτητα Στερεοσκοπική βιομικροσκόπηση του βυθού στη σχισμοειδή λυχνία Follow-up μετά τη θεραπεία για Νεοαγγειακή ΗΕΩ Ενημέρωση του ασθενούς για τους κινδύνους, τα οφέλη και τις επιπλοκές και λήψη γραπτής ενήμερης συγκατάθεσής του Εξέταση ασθενών που έχουν λάβει θεραπεία με ενδοϋαλοειδική έγχυση αντι-vgef, περίπου 4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία Εξέταση ασθενών που έχουν λάβει θεραπεία με ενδοϋαλοειδική έγχυση αντι-vgef παράγοντα, περίπου 4-8 εβδομάδες μετά τη θεραπεία Εξέταση ασθενών που έχουν λάβει θεραπεία με έγχυση anti- VGEF, περίπου 6 εβδομάδες μετά τη θεραπεία Εξέταση και εκτέλεση φλουοροαγγειογραφίας τουλάχιστον κάθε 3 μήνες για έως και 2 έτη μετά τη θεραπεία με φωτοδυναμική θεραπεία με verteporfin [A:I] Εξέταση ασθενών που έχουν λάβει θεραπεία με θερμικό laser, περίπου 2-4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία και μετά στις 4-6 εβδομάδες Η Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT), η φλουοροαγγειογραφία [A:I] και η φωτογράφηση του βυθού μπορεί να βοηθήσουν στον εντοπισμό σημείων έκχυσης και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όπου υπάρχει κλινική ένδειξη. Οι επόμενες εξετάσεις θα πρέπει να γίνονται όπως ενδείκνυται, ανάλογα με τα κλινικά ευρήματα και την κρίση του υ- πεύθυνου οφθαλμιάτρου. Εκπαίδευση Ασθενούς Εκπαίδευση ασθενών σχετικά με την πρόγνωση και την πιθανή αξία της θεραπείας που ταιριάζει στο δικό τους επίπεδο όρασης και λειτουργικότητας Ενθάρρυνση ασθενών με ΗΕΩ στα αρχικά στάδια να υποβάλλονται σε τακτικές εξετάσεις, μέσω διεσταλμένης κόρης, για τον έγκαιρο εντοπισμό ΗΕΩ μέσου σταδίου Εκπαίδευση ασθενών με μεσαίου σταδίου ΗΕΩ σχετικά με τις μεθόδους εντοπισμού νέων συμπτωμάτων χοριοειδικής νεοαγγείωσης και σχετικά με την ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης του οφθαλμιάτρου Εντολές προς τους ασθενείς με νόσο στον ένα οφθαλμό να παρακολουθούν την όρασή τους στον άλλο οφθαλμό και να επανεξετάζονται περιοδικά ακόμη και επί της απουσίας συμπτωμάτων, όμως να επανεξετάζονται άμεσα με την εμφάνιση νέων ή σημαντικών συμπτωμάτων στην όρασή τους Εντολές προς τους ασθενείς να αναφέρουν άμεσα τυχόν συμπτώματα που υποδεικνύουν ενδοφθαλμίτιδα, συμπεριλαμβανομένου πόνου στους οφθαλμούς ή αυξημένη ενόχληση, επιδεινούμενη ερυθρότητα οφθαλμών, θολή ή μειωμένη όραση, αυξημένη ευαισθησία στο φως ή αυξημένο α- ριθμό αιωρούμενων σωματιδίων Ενθάρρυνση των ασθενών που καπνίζουν, να διακόψουν το κάπνισμα [A:I] καθώς υπάρχουν δεδομένα από μελέτες παρατήρησης που υποστηρίζουν μία σχέση αιτίου αιτιατού μεταξύ καπνίσματος και ΗΕΩ [A:II] και άλλα σημαντικά οφέλη στην υγεία τους από τη διακοπή του καπνίσματος. Παραπομπή των ασθενών με μειωμένη οπτική λειτουργία σε προγράμματα αποκατάστασης όρασης (βλ. και σε κοινωνικές υπηρεσίες Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 10

11 Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (Συστάσεις Διαχείρισης) Συστηνόμενη Θεραπεία Διαγνώσεις Κατάλληλες για Θεραπεία Συστάσεις Follow-up Παρακολούθηση, χωρίς ιατρικές ή χειρουργικές θεραπείες [A:I] Αντιοξειδωτικές βιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής με μεταλλικά στοιχεία, όπως συστήνεται στις εκθέσεις AREDS [A:I] Ενδοϋαλοειδής έγχυση Ranibizumab 0.5 mg όπως συστήνεται από τη βιβλιογραφία του ranibizumab [A:I] Ενδοϋαλοειδής έγχυση Bevacizumab όπως περιγράφεται στις δημοσιευμένες εκθέσεις Ο οφθαλμίατρος θα πρέπει να λαμβάνει την κατάλληλη έγγραφη ενήμερη συγκατάθεση σε σχέση με τη χορήγηση εκτός ενδείξεων (offlabel) Ενδοϋαλοειδής έγχυση Pegaptanib sodium 0.3 mg όπως συστήνεται από τη βιβλιογραφία του pegaptanib [A:I] PDT με verteporfin όπως συστήνεται στις εκθέσεις TAP και VIP [A:I] Χειρουργική επέμβαση με φωτοπηξία θερμικού laser, όπως συστήνεται στις εκθέσεις MPS [A:I] Χωρίς κλινικά σημεία ΗΕΩ (κατηγορία 1 κατά AREDS) Αρχικό στάδιο ΗΕΩ (κατηγορία 2 κατά AREDS) Προχωρημένη ΗΕΩ με αμφίπλευρη υποβοθρική γεωγραφική ατροφία ή δισκοειδείς ουλές Μέσο στάδιο ΗΕΩ (κατηγορία 3 κατά AREDS) Προχωρημένη ΗΕΩ στον ένα οφθαλμό (κατηγορία 4 κατά AREDS) Υποβοθρική CNV Υποβοθρική CNV Υποβοθρική CNV, νέα ή επανεμφανιζόμενη, για κυρίαρχα κλασσικές βλάβες μεγέθους 12 MPS θηλαίων διαμέτρων Ελάχιστα κλασσικές, ή κρύφιες χωρίς κλασσικές βλάβες όπου η συνολική βλάβη είναι μεγέθους 12 θηλαίων διαμέτρων, υποαμφιβληστροειδική αιμορραγία που συνδέεται με CNV και αποτελεί 50% της βλάβης, και/ή υπάρχει παρουσία λιπιδίων, και/ή ο ασθενής έχει χάσει 15 ή περισσότερα γράμματα οπτικής οξύτητας κατά τις προηγούμενες 12 εβδομάδες Υποβοθρική CNV, νέα ή επανεμφανιζόμενη, όπου το κλασσικό στοιχείο είναι >50% της βλάβης και η συνολική βλάβη είναι 5400 microns στη μεγαλύτερη γραμμική διάμετρο Η κρύφια CNV μπορεί να ληφθεί υπόψη για PDT με όραση <20/50 ή αν η CNV είναι μεγέθους <4 MPS θηλαίων διαμέτρων όταν η όραση είναι >20/50 Εξωβοθρική κλασσική CNV, νέα ή επανεμφανιζόμενη Ο ασθενής μπορεί να εκτιμηθεί για CNV πλησίον της οπτικής θηλής Σύμφωνα με τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στην Ολοκληρωμένη Οφθαλμολογική Εκτίμηση Ενηλίκων (Comprehensive Adult Medical Eye Evaluation PPP) Επαναληπτική εξέταση σε 6-24 μήνες αν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός ή άμεση εξέταση για νέα συμπτώματα που υποδεικνύουν CNV Επαναληπτική εξέταση σε 6-24 μήνες αν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός ή άμεση εξέταση για νέα συμπτώματα που υποδεικνύουν CNV Χωρίς φωτογραφίες βυθού ή φλουοροαγγειογραφία, εκτός αν πρόκειται για συμπτωματικό ασθενή [A:I] Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler Επαναληπτική εξέταση σε 6-24 μήνες αν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός ή άμεση εξέταση για νέα συμπτώματα που υποδεικνύουν CNV Φωτογραφίες βυθού όπου χρειάζονται Φλουοροαγγειογραφία αν υπάρχουν στοιχεία για την ύπαρξη οιδήματος ή άλλα σημεία και συμπτώματα CNV Στους ασθενείς θα πρέπει να δοθούν εντολές να αναφέρουν άμεσα τυχόν συμπτώματα που υποδεικνύουν ενδοφθαλμίτιδα, συμπεριλαμβανομένου πόνου στους οφθαλμούς ή αυξημένη ενόχληση, επιδεινούμενη ερυθρότητα οφθαλμών, θολή ή μειωμένη όραση, αυξημένη ευαισθησία στο φως ή αυξημένο αριθμό αιωρούμενων σωματιδίων Επαναληπτική εξέταση περίπου 4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία. Το περαιτέρω follow-up εξαρτάται από τα κλινικά ευρήματα και την κρίση του υπευθύνου οφθαλμιάτρου Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler Στους ασθενείς θα πρέπει να δοθούν εντολές να αναφέρουν άμεσα τυχόν συμπτώματα που υποδεικνύουν ενδοφθαλμίτιδα, συμπεριλαμβανομένου πόνου στους οφθαλμούς ή αυξημένη ενόχληση, επιδεινούμενη ερυθρότητα οφθαλμών, θολή ή μειωμένη όραση, αυξημένη ευαισθησία στο φως ή αυξημένο αριθμό αιωρούμενων σωματιδίων Επαναληπτική εξέταση περίπου 4-8 εβδομάδες μετά τη θεραπεία. Το περαιτέρω follow-up εξαρτάται από τα κλινικά ευρήματα και την κρίση του υπευθύνου οφθαλμιάτρου Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler Στους ασθενείς θα πρέπει να δοθούν εντολές να αναφέρουν άμεσα τυχόν συμπτώματα που υποδεικνύουν ενδοφθαλμίτιδα, συμπεριλαμβανομένου πόνου στους οφθαλμούς ή αυξημένη ενόχληση, επιδεινούμενη ερυθρότητα οφθαλμών, θολή ή μειωμένη όραση, αυξημένη ευαισθησία στο φως ή αυξημένο αριθμό αιωρούμενων σωματιδίων Επαναληπτική εξέταση με επαναθεραπείες κάθε 6 εβδομάδες σύμφωνα με τις ενδείξεις Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler Επαναληπτική εξέταση κάθε 3 περίπου μήνες μέχρι τη σταθεροποίηση, με επαναθεραπείες όπου υπάρχει ένδειξη Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler Επαναληπτική εξέταση με φλουοροαγγειογραφία περίπου 2-4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία και μετά στις 4-6 εβδομάδες και από εκεί και πέρα ανάλογα με τα κλινικά και αγγειογραφικά ευρήματα Επαναθεραπείες όπου υπάρχει ένδειξη Παρακολούθηση της κοντινής όρασης σε κάθε οφθαλμό (διάβασμα / πίνακας Amsler ΗΕΩ = Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας, AREDS = Μελέτη Age-Related Eye Disease, CNV = Χοριοειδική Νεοαγγείωση, MPS = Μελέτη Macular Photocoagulation, PDT = Φωτοδυναμική Θεραπεία, TAP = Θεραπεία Ηλικιακής Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας με Φωτοδυναμική Θεραπεία, VIP = χρήση Verteporfin στη Φωτοδυναμική Θεραπεία Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 11

12 Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Διάρκεια του διαβήτη [A:I] Προηγούμενα στοιχεία γλυκαιμικού ελέγχου (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη A1c) [A:I] Φαρμακευτικές θεραπείες Ιστορικό άλλων παθήσεων (π.χ. παχυσαρκία, νεφρική νόσος, [A:II] συστηματική υπέρταση, [A:I] επίπεδα λιπιδίων ορού, [A:II] κύηση [A:I] ) Οφθαλμολογικό ιστορικό Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Οπτική οξύτητα [A:I] Μέτρηση ενδοφθάλμιας πιέσεως (IOP) Γωνιοσκοπία όταν υπάρχει ένδειξη (για νεοαγγείωση της ίριδας ή αυξημένη IOP) Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία Βυθοσκόπηση μέσω διεσταλμένης κόρης, συμπεριλαμβανομένης στερεοσκοπικής εξέτασης του οπίσθιου πόλου [A:I] Εξέταση περιφερικά του κερατοειδούς και του υαλώδους, που διεξάγεται καλύτερα με έμμεση οφθαλμοσκόπηση ή με βιομικροσκόπηση μέσω σχισμοειδούς λυχνίας, σε συνδυασμό με έναν φακό επαφής Διάγνωση Κατηγοριοποίηση και των δύο οφθαλμών ως προς την κατηγορία και τη σοβαρότητα της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, με παρουσία / απουσία CSME. Κάθε κατηγορία έχει έναν συνυφασμένο κίνδυνο προόδου της νόσου. Ιστορικό κατά το Follow-up Οπτικά συμπτώματα Γενική κατάσταση (κύηση, αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη ορού, νεφρική λειτουργία) [A:IΙΙ] Γλυκαιμική κατάσταση (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη A1c) [A:I] Κλινική Εξέταση Follow-up Οπτική οξύτητα [A:I] Μέτρηση ενδοφθάλμιας πιέσεως Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία, συμπεριλαμβανομένης εξέτασης της ίριδας [A:II] Γωνιοσκοπία (αν υπάρχει υποψία ή παρουσία νεοαγγείωσης ή αν η ενδοφθάλμια πίεση είναι αυξημένη) [A:II] Στερεοσκοπική εξέταση του οπίσθιου πόλου μετά από διαστολή της ίριδας στους οφθαλμούς [A:I] Εξέταση περιφερικά του αμφιβληστροειδούς και του υαλώδους όταν υπάρχει ένδειξη [A:II] Βοηθητικές Εξετάσεις Η φωτογράφηση του βυθού σπάνια έχει αξία σε περιστατικά πολύ ήπιας διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας ή όταν η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια δεν παρουσιάζει αλλαγές σε σχέση με την εικόνα της στην προηγούμενη φωτογράφηση Η φωτογράφηση του βυθού μπορεί να είναι χρήσιμη για την τεκμηρίωση σημαντικής προόδου της νόσου και α- νταπόκρισης στη θεραπεία [B:III] Η φλουοροαγγειογραφία χρησιμοποιείται ως οδηγός για τη θεραπεία CSME [A:I] και ως μέσο εκτίμησης των αιτίων ανεξήγητα μειωμένης οπτικής οξύτητας. η αγγειογραφία μπορεί να εντοπίσει μη διαπερατότητα τριχοειδών στην ωχρά κηλίδα [A:II] ή πηγές διαρροής από τα τριχοειδή που προκαλούν οίδημα της ωχράς κηλίδας, ως πιθανές εξηγήσεις για την απώλεια όρασης. Η φλουοροαγγειογραφία δεν ενδείκνυται ως εξέταση ρουτίνας στην εξέταση ασθενών με διαβήτη Η φλουοροαγγειογραφία δεν είναι απαραίτητη για τη διάγνωση CSME ή PDR, που και οι δύο διαγιγνώσκονται μέσω της κλινικής εξέτασης. Εκπαίδευση Ασθενούς Συζήτηση με τον ασθενή σχετικά με τα αποτελέσματα των εξετάσεων και τις πιθανές επιπτώσεις [A:II] Ενθάρρυνση των διαβητικών ασθενών που δεν έχουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια να κάνουν ετήσιες οφθαλμολογικές εξετάσεις με διεσταλμένη κόρη [A:II] Ενημέρωση των ασθενών ότι η αποτελεσματική θεραπεία της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας εξαρτάται από την έγκαιρη παρέμβαση, παρά την ύπαρξη καλής όρασης και την απουσία συμπτωμάτων από τους οφθαλμούς [A:II] Εκπαίδευση των ασθενών σχετικά με τη σημασία διατήρησης των επιπέδων της γλυκόζης, της αρτηριακής πίεσης όσο το δυνατόν πιο κοντά στις φυσιολογικές τιμές και της μείωσης των επιπέδων των λιπιδίων Επικοινωνία με τον υπεύθυνο ιατρό, π.χ. οικογενειακό ιατρό, παθολόγο ή ενδοκρινολόγο, σχετικά με τα οφθαλμολογικά ευρήματα Σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη χειρουργική επέμβαση και για τους οποίους δεν υπάρχει περαιτέρω θεραπεία, παροχή κατάλληλης επαγγελματικής υποστήριξης και παραπομπή σε συμβουλευτικές υπηρεσίες, υ- πηρεσίες αποκατάστασης ή σε κοινωνικές υπηρεσίες Παραπομπή των ασθενών με μειωμένη οπτική λειτουργία σε υπηρεσίες αποκατάστασης της όρασης (βλ. και σε κοινωνικές υπηρεσίες Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 12

13 Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια (Συστάσεις Διαχείρισης) Συστάσεις Διαχείρισης για Ασθενείς με Διαβήτη Παρουσία CSME* Follow-up (μήνες) Σοβαρότητα αμφιβληστροειδοπάθειας Παναμφιβληστροειδική Φωτοπηξία με (Scatter) Laser Φλουορο- αγγειογραφία Laser Εστιακό και/ή πλέγματος 1. Φυσιολογική ή ελάχιστη Όχι 12 Όχι Όχι Όχι NPDR 2. Ήπια έως μέτρια NPDR Οχι 6-12 Όχι Όχι Όχι Ναι 2-4 Όχι Συνήθως Συνήθως * 3. Σοβαρή NPDR Όχι 2-1 Μερικές φορές Σπανίως Όχι Ναι 2-4 Μερικές φορές Συνήθως Συνήθως 4. Όχι υψηλού κινδύνου PDR Όχι 2-4 Μερικές φορές Σπανίως Όχι Ναι 2-4 Μερικές φορές Συνήθως Συνήθως 5. Υψηλού κινδύνου PDR Όχι 2-1 Συνήθως Σπανίως Όχι Ναι 2-4 Συνήθως Συνήθως Συνήθως 6. Ανενεργή /επαναφορά σε πρότερη κατάσταση PDR Όχι 6-12 Όχι Όχι Συνήθως Ναι 2-4 Όχι Συνήθως Συνήθως CSME = κλινικά σημαντικό οίδημα της ωχράς κηλίδας, NPDR = μη παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, PDR = παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια * Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται: υπέρταση ή κατακράτηση υγρών που συνδέονται με καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, κύηση, ή οποιαδήποτε άλλα αίτια που μπορεί να επιδεινώσουν το οίδημα της ωχράς κηλίδας. Η αναβολή της φωτοπηξίας για ένα σύντομο χρονικό διάστημα της θεραπείας μπορεί να ληφθεί υπ όψιν σε αυτά τα περιστατικά. Επίσης, η αναβολή της θεραπείας CSME αποτελεί μία επιλογή όταν το κέντρο της ωχράς κηλίδας δεν εμπλέκεται, η οπτική οξύτητα είναι άριστη, είναι δυνατή η στενή παρακολούθηση και ο ασθενής κατανοεί τους κινδύνους. Οι συμπληρωματικές θεραπείες που μπορούν να ληφθούν υπόψη περιλαμβάνουν χρήση κορτικοστεροειδών εντός του υαλώδους ή παράγοντες κατά της αγγειακής ενδοθηλιακής ανάπτυξης (χρήση εκτός ένδειξης). Δεδομένα από το Δίκτυο Κλινικής Έρευνας Αμφιβληστροειδοπάθειας, του 2010, έδειξαν ότι στο ένα έτος παρακολούθησης follow up, η ενδουαλοειδική έγχυση ranibizumab με άμεση ή μεταγενέστερη επέμβαση με laser, είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερο όφελος στη βελτίωση της οπτικής οξύτητας και η ενδουαλοειδική χρήση triamcinolone acetonide μαζί με επέμβαση με laser επίσης είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερο οπτικό όφελος σε ψευδοφακικούς οφθαλμούς, σε σύγκριση με επέμβαση με laser μόνο. Τα άτομα που έλαβαν τις ενδουαλοειδικές εγχύσεις αντιαγγειακών ενδοθηλιακών αυξητικών παραγόντων μπορούν να εξεταστούν ένα μήνα κατόπιν της έγχυσης. Η αναβολή της εστιακής φωτοπηξίας για CSME αποτελεί μία επιλογή όταν το κέντρο της ωχράς κηλίδας δεν εμπλέκεται, η οπτική οξύτητα είναι άριστη, είναι δυνατή η στενή παρακολούθηση και ο ασθενής κατανοεί τους κινδύνους. Ωστόσο, η έναρξη της θεραπείας με εστιακή φωτοπηξία θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη γιατί αν και η θεραπεία με εστιακή φωτοπηξία είναι λιγότερο πιθανό να βελτιώσει την όραση, είναι περισσότερο πιθανό να σταθεροποιήσει την τρέχουσα οπτική οξύτητα. Η θεραπεία βλαβών κοντά στην ανάγγεια ζώνη μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα βλάβη της κεντρικής όρασης και με την πρόοδο του χρόνου, τέτοιες ουλές από επεμβάσεις με laser μπορούν να διευρυνθούν και να προκαλέσουν περαιτέρω επιδείνωση της όρασης. Μελλοντικές μελέτες μπορεί να βοηθήσουν στο να καθοδηγήσουν τη χρήση των ενδουαλοειδικών θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των κορτικοστεροειδών και των αντιαγγειακών ενδοθηλιακών αυξητικών παραγόντων σε αυτά τα περιστατικά στα οποία η φωτοπηξία με laser δεν μπορεί να διενεργηθεί με ασφάλεια. Η χειρουργική επέμβαση παναμφιβληστροειδικής φωτοπηξίας μπορεί να ληφθεί υπόψη καθώς οι ασθενείς πλησιάζουν προς υψηλού κινδύνου PDR. Το όφελος της έγκαιρης παναμφιβληστροειδικής φωτοπηξίας στη σοβαρή μη παραγωγική ή στο χειρότερο στάδιο της αμφιβληστροειδοπάθειας είναι μεγαλύτερο σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 από ότι σε εκείνους με διαβήτη τύπου 1. Η θεραπεία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη για ασθενείς με σοβαρή NPDR και διαβήτη τύπου 2. Άλλοι παράγοντες, όπως η κακή συμμόρφωση στην παρακολούθηση, η επικείμενη αφαίρεση καταρράκτη ή η κύηση και η κατάσταση του άλλου οφθαλμού θα βοηθήσουν στον καθορισμό του χρόνου διεξαγωγής της παναμφιβληστροειδικής φωτοπηξίας. Είναι προτιμότερο πρώτα να διενεργείται εστιακή φωτοπηξία, πριν από την παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία, για να ελαχιστοποιηθεί η επιδείνωση του οιδήματος της ωχράς κηλίδας που οφείλεται στην παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία με laser. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 13

14 Ιδιοπαθής Οπή της Ωχράς Κηλίδας (Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Διάρκεια συμπτωμάτων Οφθαλμολογικό ιστορικό: γλαύκωμα ή άλλες προηγηθείσες παθήσεις των οφθαλμών, τραυματισμοί, χειρουργικές επεμβάσεις, παρατεταμένη έκθεση των οφθαλμών στον ήλιο Φαρμακευτικές αγωγές που μπορεί να συνδέονται με κύστεις της ωχράς κηλίδας Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Οπτική οξύτητα Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία της ωχράς κηλίδας και του οπίσθιου πόλου /υαλοαμφιβληστροειδικού δεσμού Στάδιο Διαχείριση Follow-up 1-A Παρακολούθηση [A:II] Άμεση επανεξέταση αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα Κάθε 4 με 6 μήνες επί της απουσίας συμπτωμάτων 1-B Παρακολούθηση [A:II] Έγκαιρη επανεξέταση αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα Κάθε 4 με 6 μήνες επί της απουσίας συμπτωμάτων 2 Χειρουργική επέμβαση [A:II] * 1-2 ημέρες μετεγχειρητικά, μετά 1-2 εβδομάδες Η συχνότητα και ο χρόνος των επόμενων επισκέψεων ποικίλει, ανάλογα με το αποτέλεσμα της επέμβασης και τα συμπτώματα του ασθενούς Αν δεν γίνει επέμβαση, κάθε 4-8 μήνες 3 Χειρουργική επέμβαση [A:I] 1-2 ημέρες μετεγχειρητικά, μετά 1-2 εβδομάδες Η συχνότητα και ο χρόνος των επόμενων επισκέψεων ποικίλει, ανάλογα με το αποτέλεσμα της επέμβασης και τα συμπτώματα του ασθενούς 4 Χειρουργική επέμβαση [A:I] 1-2 ημέρες μετεγχειρητικά, μετά 1-2 εβδομάδες Η συχνότητα και ο χρόνος των επόμενων επισκέψεων ποικίλει, ανάλογα με το αποτέλεσμα της επέμβασης και τα συμπτώματα του ασθενούς *Αν και συχνά διενεργείται χειρουργική επέμβαση, η παρακολούθηση είναι επίσης κατάλληλη. Χειρουργική και Μετεγχειρητική Φροντίδα αν ο ασθενής λάβει θεραπεία Ενημέρωση του ασθενούς για τους σχετικούς κινδύνους, οφέλη, και εναλλακτικές αντί της χειρουργικής επέμβασης, και για την ανάγκη χρήσης αερίου αργής απορρόφησης εντός του οφθαλμού ή για ειδική τοποθέτηση και στάση του ασθενούς μετεγχειρητικά Διαμόρφωση μετεγχειρητικού σχεδίου φροντίδας και ενημέρωση του ασθενούς για αυτό Ενημέρωση των ασθενών που πάσχουν από γλαύκωμα για την πιθανή περιεγχειρητική αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης Εξέταση μετεγχειρητικά εντός 1 ή 2 ημερών και πάλι 1-2 εβδομάδες μετά την επέμβαση Εκπαίδευση Ασθενούς Ενημέρωση των ασθενών να ειδοποιήσουν άμεσα τον οφθαλμίατρό τους αν εμφανίσουν συμπτώματα όπως αύξηση των αιωρουμένων σωματιδίων, απώλεια οπτικού πεδίου ή μείωση της οπτικής οξύτητας [A:II] Ενημέρωση των ασθενών ότι τα αεροπορικά ταξίδια, τα υψηλά υψόμετρα ή η γενική αναισθησία με νιτρώδες οξείδιο θα πρέπει να αποφεύγονται μέχρι η φυσαλίδα του αερίου να έχει σχεδόν ολοκληρωτικά εξαφανιστεί Ενημέρωση των ασθενών που εμφάνισαν οπή ωχράς κηλίδας στον ένα οφθαλμό ότι έχουν μία πιθανότητα 10%-20% να εμφανίσουν οπή ωχράς κηλίδας και στον άλλο οφθαλμό, ιδιαίτερα αν το υαλώδες σώμα παραμείνει προσκολλημένο Παραπομπή ασθενών με μετεγχειρητική μείωση της όρασης που περιορίζει τη λειτουργικότητά τους σε κέντρα αποκατάστασης της όρασης (βλ. www. aao.org/smartsight) και σε κοινωνικές υπηρεσίες Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 14

15 Οπίσθια Αποκόλληση Υαλοειδούς, Ρωγμές Αμφιβληστροειδούς και Εκφύλιση του Αμφιβληστροειδούς (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης (Κύρια Στοιχεία) Συμπτώματα οπίσθιας αποκόλλησης υαλοειδούς [A:I] Οικογενειακό ιστορικό [A:II] Προηγηθείς τραυματισμός στους οφθαλμούς Μυωπία [A:II] Ιστορικό οφθαλμολογικής χειρουργικής επέμβασης συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής φακού και της ε- πέμβασης καταρράκτη [A:II] Αρχική Κλινική Εξέταση (Κύρια Στοιχεία) Εξέταση του υαλοειδούς για αιμορραγία, αποκόλληση και παρουσία κυττάρων με χρωστική Εξέταση του περιφερικού βυθού με πίεση του σκληρού χιτώνα. Η προτιμώμενη μέθοδος αξιολόγησης της παθολογίας του υαλοειδούς και του αμφιβληστροειδούς είναι με έμμεση οφθαλμοσκόπηση, σε συνδυασμό με πίεση του σκληρού χιτώνα. Βοηθητικές Εξετάσεις Διενέργεια υπερήχου B-scan αν η περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς δεν μπορεί να εκτιμηθεί. [A:II] Αν δεν ε- ντοπιστούν ανωμαλίες, συστήνονται συχνές επανεξετάσεις follow-up. Χειρουργική και Μετεγχειρητική Φροντίδα, αν ο Ασθενής υποβληθεί σε Θεραπεία: Ενημέρωση του ασθενούς για τους σχετικούς κινδύνους, οφέλη και εναλλακτικές λύσεις αντί χειρουργικής επέμβασης Μορφοποίηση μετεγχειρητικού σχεδίου φροντίδας και ενημέρωση του ασθενούς για αυτό Συστάσεις προς τους ασθενείς να επικοινωνήσουν άμεσα με οφθαλμίατρο αν τους παρουσιαστεί κάποια σημαντική αλλαγή στα συμπτώματα, όπως νέα αιωρούμενα σωματίδια ή απώλεια οπτικού πεδίου [A:II] Ιστορικό κατά το Follow-up Οφθαλμολογικά συμπτώματα [A:I] Ιστορικό τραυματισμού στους οφθαλμούς ή χειρουργική επέμβαση στους οφθαλμούς κατά το ενδιάμεσο διάστημα [A:II] Κλινική Εξέταση Follow-up Οπτική οξύτητα Αξιολόγηση της κατάστασης του υαλοειδούς, με προσοχή στην παρουσία χρωστικής, αιμορραγίας ή συναίρεσης [A:II] Εξέταση του περιφερικού βυθού με πίεση του σκληρού χιτώνα [A:II] Υπέρηχος B-scan αν το υλικό είναι αδιαφανές [A:II] Ασθενείς που παρουσιάζονται με αιμορραγία υαλοειδούς ικανή να εμποδίσει τη λεπτομερή εξέταση του αμφιβληστροειδούς και με αρνητικό B-scan θα πρέπει να παρακολουθούνται περιοδικά. Για οφθαλμούς όπου υπάρχει υ- ποψία ρωγμής στον αμφιβληστροειδή, θα πρέπει να γίνεται επαναληπτικό B-scan εντός 4 εβδομάδων από την αρχική εξέταση. Εκπαίδευση Ασθενούς Εκπαίδευση των ασθενών με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς για τα συμπτώματα της αποκόλλησης υαλοειδούς και για την αξία των περιοδικών εξετάσεων follow-up. [A:II] Εντολές προς όλους τους ασθενείς με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς να ειδοποιήσουν άμεσα τον οφθαλμίατρό τους αν τους παρουσιαστεί κάποια σημαντική αλλαγή στα συμπτώματα όπως αύξηση των αιωρούμενων σωματιδίων, απώλεια οπτικού πεδίου ή μείωση της οπτικής οξύτητας. Διαχείριση και Φροντίδα Επιλογές Διαχείρισης Είδος βλάβης Οξείες συμπτωματικές πεταλοειδείς ρωγμές Οξείες συμπτωματικές επιπωματισμένες ρωγμές Ρωγμές αμφιβληστροειδούς από τραυματισμό Ασυμπτωματικές πεταλοειδείς ρωγμές Ασυμπτωματικές επιπωματισμένες ρωγμές Ασυμπτωματικές στρογγυλές οπές ατροφίας Ασυμπτωματική εκφύλιση του αμφιβληστροειδούς χωρίς οπές Θεραπεία Άμεση θεραπεία [A:II] Η θεραπεία μπορεί να μην είναι απαραίτητη Συνήθως υποβάλλεται σε θεραπεία Συνήθως μπορεί να παρακολουθείται χωρίς θεραπεία Σπάνια συνίσταται θεραπεία Σπάνια συνίσταται θεραπεία Χωρίς θεραπεία εκτός αν η PVD προκαλεί πεταλοειδή ρωγμή Ασυμπτωματική εκφύλιση του αμφιβληστροειδούς με οπές Συνήθως δεν απαιτεί θεραπεία Ασυμπτωματική διάλυση Δεν έχει επιτευχθεί ομοφωνία σχετικά με τη θεραπεία και δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που να καθοδηγούν τη διαχείριση Ο άλλος οφθαλμός με οπές ατροφίας, εκφύλιση του αμφιβληστροειδούς ή ασυμπτωματικές πεταλοειδείς ρωγμές PVD = Οπίσθια Αποκόλληση Υαλοειδούς Δεν έχει επιτευχθεί ομοφωνία σχετικά με τη θεραπεία και δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που να καθοδηγούν τη διαχείριση Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 15

16 Καταρράκτης (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης Συμπτώματα [A:II] Οφθαλμολογικό ιστορικό Ιστορικό άλλων παθήσεων Εκτίμηση λειτουργικότητας όρασης [A:II] Αρχική Κλινική Εξέταση Οπτική οξύτητα με την τρέχουσα διόρθωση Μέτρηση καλύτερα βελτιωμένης οπτικής οξύτητας BCVA (με διάθλαση όταν υπάρχει ένδειξη) Οπτική ευθυγράμμιση και κινητικότητα Αντιδραστικότητα και λειτουργία κόρης Μέτρηση ενδοφθάλμιας πιέσεως (IOP) Εξωτερική εξέταση Εξέταση/μικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία Εκτίμηση του βυθού (μέσω διεσταλμένης κόρης) Εκτίμηση σχετικών παραμέτρων γενικής και ψυχικής υγείας [B:III] Διαχείριση και Φροντίδα Θεραπεία ενδείκνυται όταν η οπτική λειτουργία δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες του ασθενούς και η εγχείριση καταρράκτη παρέχει μία λογική πιθανότητα βελτίωσης. [A:II] Η αφαίρεση του καταρράκτη ενδείκνυται επίσης ό- ταν υπάρχει αποδεδειγμένη νόσος που προκαλείται από το φακό ή όταν είναι αναγκαίο να είναι ορατός ο βυθός σε ένα μάτι που έχει τη δυνατότητα όρασης. Χειρουργική επέμβαση δεν θα πρέπει να διενεργείται κάτω από τις ακόλουθες περιστάσεις: Τα γυαλιά ή οπτικά βοηθήματα εξασφαλίζουν επίπεδο όρασης που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ασθενούς / η εγχείρηση δεν θα βελτιώσει τη λειτουργικότητα της όρασης / ο ασθενής δεν μπορεί με ασφάλεια να υποβληθεί σε εγχείρηση εξαιτίας συνοδών ιατρικών ή οφθαλμολογικών παθήσεων / δεν μπορεί να εξασφαλιστεί η κατάλληλη μετεγχειρητική φροντίδα. Οι ενδείξεις για χειρουργική επέμβαση στο δεύτερο οφθαλμό είναι οι ίδιες όπως και για τον πρώτο [A:II] (λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες χρησιμοποίησης και των δύο οφθαλμών). Προεγχειρητική Φροντίδα Ο οφθαλμίατρος που θα διενεργήσει την εγχείριση έχει την ευθύνη για τα ακόλουθα: Εξέταση του ασθενούς προεγχειρητικά Εξασφάλιση ότι η αξιολόγηση τεκμηριώνει με ακρίβεια τα συμπτώματα, τα ευρήματα και τις ενδείξεις για θεραπεία Ενημέρωση του ασθενούς για τους κινδύνους, τα οφέλη και τα αναμενόμενα αποτελέσματα της χειρουργικής επέμβασης Διαμόρφωση χειρουργικού σχεδίου, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής ενός IOL Ανασκόπηση των αποτελεσμάτων των προεγχειρητικών και διαγνωστικών αξιολογήσεων από κοινού με τον ασθενή Διαμόρφωση μετεγχειρητικών σχεδίων και ενημέρωση του ασθενούς για αυτά Αξιολόγηση Follow-up Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου θα πρέπει να επανεξετάζονται εντός 24 ωρών από την επέμβαση. Οι συνήθεις ασθενείς θα πρέπει να επανεξετάζονται εντός 48 ωρών από την επέμβαση. Η συχνότητα και ο χρόνος των επόμενων επισκέψεων εξαρτάται από τη διάθλαση, την οπτική λειτουργία και την ιατρική κατάσταση του οφθαλμού. Πιο συχνό follow-up είναι συνήθως απαραίτητο για ασθενείς υψηλού κινδύνου. Στα στοιχεία κάθε μετεγχειρητικής εξέτασης θα πρέπει να περιλαμβάνονται: - Ιστορικό στον ενδιάμεσο χρόνο, συμπεριλαμβανομένων νέων συμπτωμάτων και χρήση μετεγχειρητικών φαρμακευτικών αγωγών. - Αξιολόγηση των ασθενών για την λειτουργικότητα όρασής τους. - Αξιολόγηση λειτουργικότητας όρασης (οπτική ο- ξύτητα, εξέταση λεπτής οπής). - Μέτρηση ενδοφθάλμιας πιέσεως (IOP). - Εξέταση/μικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία. Καψουλοτομή YAG Laser Η θεραπεία ενδείκνυται όταν η όραση εμποδίζεται από οπίσθια θόλωση του φακού και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες λειτουργικότητας του ασθενούς ή όταν εμποδίζει σε σημαντικό βαθμό την οπτική εξέταση του βυθού. Εκπαίδευση του ασθενούς για τα συμπτώματα της αποκόλλησης υαλώδους, ρωγμών και αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς και την ανάγκη για άμεση ιατρική εξέταση αν αντιληφθεί αυτά τα συμπτώματα. Εκπαίδευση Ασθενούς Σε ασθενείς που είναι λειτουργικοί μόνο από τον έναν οφθαλμό, εξηγήστε τα ειδικά οφέλη και τους κινδύνους της χειρουργικής επέμβασης, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου τύφλωσης. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 16

17 Βακτηριακή Κερατίτιδα (Αρχική Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης Οφθαλμικά συμπτώματα Ιστορικό χρήσης φακών επαφής [A:II] Ανασκόπηση άλλου οφθαλμολογικού ιστορικού Ανασκόπηση άλλων ιατρικών προβλημάτων και φαρμακευτικών αγωγών Τρέχουσες και πρόσφατα χρησιμοποιηθείσες φαρμακευτικές αγωγές Αλλεργίες σε φαρμακευτικές αγωγές Αρχική Κλινική Εξέταση Οπτική οξύτητα Γενική εικόνα του ασθενούς [B:III] Εξέταση προσώπου [B:III] Βλέφαρα και κλείσιμο βλεφάρων Επιπεφυκότας Ρινοδακρυϊκό δίκτυο [B:III] Αίσθηση κερατοειδούς Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία - Όρια βλεφάρων - Επιπεφυκότας - Σκληρός χιτώνας - Κερατοειδής χιτώνας - Πρόσθιος θάλαμος - Πρόσθιο υαλώδες σώμα Ετερόπλευρος οφθαλμός Διαγνωστικές Εξετάσεις Διαχείριση των περιστατικών με λοίμωξη της κοινότητας με εμπειρική θεραπεία, χωρίς τη λήψη δειγμάτων ή καλλιεργειών. Ενδείξεις για λήψεις δειγμάτων και καλλιέργειες: - Απειλητική για την όραση ή σοβαρή κερατίτιδα με υποψία μικροβιακού αιτίου προ της έ- ναρξης θεραπείας. - Μεγάλη διήθηση του κερατοειδούς που εκτείνεται στο στρώμα έως τη μέση έως εν τω βάθει. - Χρονίας φύσεως. - Που δεν ανταποκρίνεται σε θεραπεία με αντιβιοτικά ευρέος φάσματος. - Κλινικά στοιχεία που υποδεικνύουν κερατίτιδα από μύκητες, αμοιβάδες ή μυκοβακτηρίδια. Το υπόπυο που εμφανίζεται σε οφθαλμούς με βακτηριακή κερατίτιδα είναι συνήθως στείρο και δεν θα πρέπει να διεξάγονται αναρροφήσεις υδατώδους υγρού εκτός αν υπάρχει σημαντική υποψία μικροβιακής ενδοφθαλμίτιδας. Ο αποξεσμένος από τον κερατοειδή ιστός προς καλλιέργεια, θα πρέπει να τοποθετείται απευθείας εντός του κατάλληλου υλικού καλλιέργειας, ώστε να μεγιστοποιείται η απόδοση της καλλιέργειας. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, τα δείγματα θα πρέπει να τοποθετούνται εντός υλικού μεταφοράς. Σε ο- ποιαδήποτε περίπτωση, οι καλλιέργειες θα πρέπει να τοποθετούνται αμέσως εντός του κλιβάνου ή να μεταφέρονται έγκαιρα στο εργαστήριο. Διαχείριση και Φροντίδα - Η τοπική χρήση αντιβιοτικών σταγόνων προτιμάται στις περισσότερες περιπτώσεις. - Χρήση τοπικών αντιβιοτικών ευρέος φάσματος, αρχικά στην εμπειρική θεραπεία υποτιθέμενης βακτηριακής κερατίτιδας. - Για κεντρική ή σοβαρή κερατίτιδα (π.χ. εμπλοκή του στρώματος εν τω βάθει ή διήθηση μεγαλύτερη από 2 mm με υπερβολική εμπύηση), χρήση μίας δόσης ε- φόδου (π.χ. κάθε 5 έως 15 λεπτά για τις πρώτες 1 έως 3 ώρες), ακολουθούμενες από συχνές εφαρμογές (π.χ. κάθε 30 λεπτά έως 1 ώρα καθ όλη τη διάρκεια του 24ώρου). Για λιγότερο σοβαρή κερατίτιδα, είναι κατάλληλο ένα δοσολογικό σχήμα με λιγότερο συχνές δόσεις. - Χρήση συστηματικής θεραπείας για τη γονοκοκκική κερατίτιδα. [A:II] - Γενικά, τροποποίηση της αρχικής θεραπείας όταν δεν παρατηρείται βελτίωση ή σταθεροποίηση εντός 48 ωρών. - Για ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με οφθαλμικά τοπικά κορτικοστεροειδή κατά τη στιγμή της εμφάνισης της υποπτευόμενης βακτηριακής κερατίτιδας, μείωση ή διακοπή των κορτικοστεροειδών μέχρι να ελεγχθεί η λοίμωξη. - Όταν η διήθηση του κερατοειδούς επηρεάζει τον οπτικό άξονα, μπορεί να γίνει προσθήκη θεραπείας με τοπικά κορτικοστεροειδή ακολουθώντας τουλάχιστον 2 έως 3 ημέρες σταδιακής βελτίωσης με θεραπεία με τοπικά αντιβιοτικά. Συνέχιση της χρήσης τοπικών αντιβιοτικών σε υψηλές δόσεις με σταδιακή μείωση δόσεων. - Εξέταση ασθενών εντός 1 έως 2 ημερών μετά την έναρξη θεραπείας με τοπικά κορτικοστεροειδή. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 17

18 Βακτηριακή Κερατίτιδα (Συστάσεις Διαχείρισης) Αξιολόγηση Follow-up Η συχνότητα εξαρτάται από την έκταση της νόσου, αλλά τα σοβαρά περιστατικά πρέπει να παρακολουθούνται αρχικά καθημερινά μέχρι να τεκμηριωθεί κλινική βελτίωση ή σταθεροποίηση. Εκπαίδευση Ασθενούς Ενημέρωση ασθενών που έχουν παράγοντες κινδύνου που τους δημιουργούν προδιάθεση για βακτηριακή κερατίτιδα για τον σχετικό τους κίνδυνο, τα σημεία και συμπτώματα λοίμωξης και να επισκεφθούν έγκαιρα έναν οφθαλμίατρο αν τους παρουσιαστούν τέτοια προειδοποιητικά σημεία και συμπτώματα. Εκπαίδευση ασθενών για την καταστροφική φύση της βακτηριακής κερατίτιδας και την ανάγκη αυστηρής συμμόρφωσης με τη θεραπεία. Συζήτηση σχετικά με την πιθανότητα μόνιμης απώλειας της όρασης και ανάγκη για μελλοντική αποκατάστασή της. Εκπαίδευση ασθενών που χρησιμοποιούν φακούς επαφής σχετικά με τον αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης που συνδέεται με τους φακούς επαφής, τη χρήση τους στον ύπνο και τη σημασία συμμόρφωσης στις τεχνικές που προάγουν την υγιεινή των φακών επαφής. Παραπομπή ασθενών με σημαντική δυσκολία στην όραση ή με τύφλωση, σε υπηρεσίες αποκατάστασης όρασης αν δεν είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση (βλ. Αντιβιοτική Θεραπεία της Βακτηριακής Κερατίτιδας Μικροοργανισμός Αντιβιοτικό Τοπική Συγκέντρωση Δόση υπό τον επιπεφυκότα Δεν αναγνωρίστηκε οργανισμός ή πολλαπλοί οργανισμοί Κεφαζολίνη με Τομπραμυκίνη ή γενταμυκίνη ή Φθοριοκινολόνες* 50 mg/ml 9-14 mg/ml Διάφορες 100 mg σε 0.5 ml 20 mg σε 0.5 ml Gram-θετικοί κόκκοι Gram-αρνητικά Ραβδία Gram-αρνητικοί κόκκοι Μυκοβακτηρίδια μηφυματικά Nocardia Κεφαζολίνη Βανκομυκίνη Βακιτρακίνη Φθοριοκινολόνες* Τομπραμυκίνη ή γενταμυκίνη Κεφταζιντίμη Φθοριοκινολόνες* Κεφτριαξόνη Κεφταζιντίμη Φθοριοκινολόνες* Αμικασίνη Κλαριθρομυκίνη Αζιθρομυκίνη Φθοριοκινολόνες* Σουλφακεταμίδη Αμικασίνη Τριμεθοπρίμη / Σουλφαμεθοξαζόλη: Τριμεθοπρίμη Σουφαμεθοξαζόλη 50 mg/ml mg/ml 10,000 IU Διάφορες 9-14 mg/ml 50 mg/ml Διάφορες 50 mg/ml 50 mg/ml Διάφορες mg/ml 10 mg/ml 10 mg/ml Διάφορες 100 mg/ml mg/ml 16 mg/ml 80mg/ml 100 mg σε 0.5 ml 25 mg σε 0.5 ml 20 mg σε 0.5 ml 100 mg σε 0.5 ml 100 mg σε 0.5 ml 100 mg σε 0.5 ml 20 mg σε 0.5 ml 20 mg σε 0.5 ml * Λιγότεροι Gram-θετικοί κόκκοι εμφανίζουν αντίσταση στη gatifloxacin και moxifloxacin από ότι στις άλλες φθοριοκινολόνες Ciprofloxacin 3 mg/ml, gatifloxacin 3 mg/ml, levofloxacin 15 mg/ml, moxifloxacin 5 mg/ml, ofloxacin 3 mg/ml, όλες εμπορικά διαθέσιμες σε αυτές τις συγκεντρώσεις Για ανθεκτικά στελέχη Enterococcus και Staphylococcus και αλλεργία στην πενικιλλίνη. Η βανκομυκίνη και η βακιτρακίνη δεν έχουν δράση σε gram-αρνητικά και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μονοθεραπεία στην εμπειρική θεραπεία της βακτηριακής κερατίτιδας. Η συστηματική θεραπεία είναι απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία για γονοκοκκικές λοιμώξεις. Δεδομένα από Chandra NS, Torres MF, Winthrop KL. Cluster of Mycobacterium chelonae keratitis cases following laser in-situ keratomileusis. Am J Ophthalmol 2001; 132: Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 18

19 Βλεφαρίτιδα (Αρχική και Follow-up Αξιολόγηση) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης Οφθαλμολογικά συμπτώματα και σημεία Ώρα της ημέρας που επιδεινώνονται τα συμπτώματα Διάρκεια συμπτωμάτων Μονόπλευρη ή αμφίπλευρη εκδήλωση Επιβαρυντικές συνθήκες (π.χ. καπνός, αλλεργιογόνα, άνεμος, φακοί επαφής, χαμηλή υγρασία, ρετινοειδή προϊόντα, διατροφή και κατανάλωση αλκοόλ, μακιγιάζ ματιών) Συμπτώματα που συνδέονται με συστηματικές νόσους (π.χ. ροδόχρους ακμή, αλλεργία) Τρέχουσες και προηγούμενες συστηματικές και τοπικές φαρμακευτικές αγωγές Πρόσφατη έκθεση σε άτομο που νοσούσε [C:III] (π.χ. φθειρίαση) Οφθαλμολογικό ιστορικό (π.χ. προηγηθείσα χειρουργική επέμβαση στο εσωτερικό του οφθαλμού ή στο βλέφαρο, τοπικός τραυματισμός, συμπεριλαμβανομένου τραυματισμού μηχανικού, θερμικού, χημικού και από ακτινοβολία) Ιστορικό άλλων παθήσεων (π.χ. δερματολογικές παθήσεις όπως η ροδόχρους ακμή, ατοπική νόσος και έρπης ζωστήρας στους οφθαλμούς) Συνεννόηση με τον παθολογοανατόμο προ της λήψης βιοψίας αν υπάρχει υποψία καρκινώματος σμηγματογόνων αδένων. [A:II] Διαχείριση και Φροντίδα Θεραπεία των ασθενών με βλεφαρίτιδα αρχικά με ένα συνδυασμό ζεστών κομπρεσών και υγιεινής των βλεφάρων. Για ασθενείς με σταφυλοκοκκική βλεφαρίτιδα, μπορεί να συνταγογραφηθεί ένα τοπικό αντιβιοτικό όπως η βακιτρακίνη ή η ερυθρομυκίνη, με εφαρμογή στα βλέφαρα μία ή περισσότερες φορές την ημέρα ή κατά την κατάκλιση, για μία ή περισσότερες εβδομάδες. Για ασθενείς με δυσλειτουργία του μαϊμπομιανού αδένα, των οποίων τα χρόνια συμπτώματα και σημεία δεν ελέγχονται επαρκώς με την υγιεινή των βλεφάρων, μπορούν να συνταγογραφηθούν από του στόματος τετρακυκλίνες. Μία σύντομη θεραπεία με τοπικά κορτικοστεροειδή μπορεί να βοηθήσει στη φλεγμονή των βλεφάρων ή της επιφάνειας του οφθαλμού. Θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η ελάχιστη αποτελεσματική δόσης κορτικοστεροειδούς και, αν είναι δυνατό, να αποφεύγεται η μακροχρόνια θεραπεία με κορτικοστεροειδή. Αρχική Κλινική Εξέταση Οπτική οξύτητα Εξωτερική εξέταση - Δέρμα - Βλέφαρα Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία - Δακρυϊκή στοιβάδα - Πρόσθια όρια βλεφάρου - Βλεφαρίδες - Οπίσθια όρια βλεφάρου - Ταρσικός επιπεφυκότας - Βολβικός επιπεφυκότας - Κερατοειδής Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης Διαγνωστικές Εξετάσεις Μπορεί να ενδείκνυνται καλλιέργειες σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενη πρόσθια βλεφαρίτιδα με σοβαρή φλεγμονή καθώς και για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία. Βιοψία του βλεφάρου για αποκλεισμό της πιθανότητας ύπαρξης καρκινώματος μπορεί να ενδείκνυται σε περιπτώσεις έντονης ασυμμετρίας, αντίσταση στη θεραπεία ή μονόπλευρη επαναλαμβανόμενη εμφάνιση χαλαζίων που δεν ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία. [A:II] Αξιολόγηση Follow-up Οι επισκέψεις Follow-up θα πρέπει να περιλαμβάνουν: - Ιστορικό κατά το ενδιάμεσο διάστημα - Οπτική οξύτητα - Εξωτερική εξέταση - Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία Αν συνταγογραφηθεί θεραπεία με κορτικοστεροειδή, επανεκτίμηση του ασθενούς εντός λίγων εβδομάδων λίγων εβδομάδων για να καθοριστεί η ανταπόκριση στη θεραπεία, μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης και εκτίμηση της συμμόρφωσης στη θεραπεία Εκπαίδευση Ασθενούς Ενημέρωση των ασθενών σχετικά με τη χρονιότητα και την επανεμφανιζόμενη φύση της νόσου. Ενημέρωση των ασθενών ότι τα συμπτώματα συχνά μπορούν να βελτιωθούν αλλά σπάνια εξαλείφονται. Ενημέρωση του ασθενούς ότι αν οι ζεστές κομπρέσες και η υγιεινή των βλεφάρων είναι αποτελεσματική, τα συμπτώματα συχνά επανεμφανίζονται αν διακοπεί η θεραπεία, άρα μπορεί να είναι αναγκαία σε μακροχρόνια βάση. Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 19

20 Επιπεφυκίτιδα (Αρχική Αξιολόγηση και Θεραπεία) Ιστορικό Αρχικής Εξέτασης Οφθαλμολογικά συμπτώματα και σημεία (π.χ. κνησμός, εκκρίσεις, ερεθισμός, πόνος, φωτοφοβία, θολή όραση) Διάρκεια συμπτωμάτων Επιβαρυντικοί παράγοντες Μονόπλευρη ή αμφίπλευρη παρουσίαση Είδος εκκρίσεων Πρόσφατη έκθεση σε άτομο που νοσούσε Τραυματισμός (μηχανικός, χημικός, υπεριώδης ακτινοβολία) Χρήση φακών επαφής (π.χ. είδος φακού, υγιεινή και τρόπος χρήσης) Συμπτώματα και σημεία που πιθανά συνδέονται με συστηματικές νόσους (π.χ. εκκρίσεις από το γεννητικόουροποιητικό, δυσουρία, λοίμωξη ανώτερου αναπνευστικού, βλάβες δέρματος και βλεννογόνων) Αλλεργία, άσθμα, έκζεμα Χρήση τοπικών και συστηματικών φαρμακευτικών θεραπειών Οφθαλμολογικό ιστορικό (π.χ. προηγούμενα επεισόδια επιπεφυκίτιδας και προηγηθείσες οφθαλμολογικές ε- πεμβάσεις [B:III] ) Ιστορικό άλλων παθήσεων (π.χ. αδύναμο ανοσοποιητικό, τρέχουσες και προηγηθείσες συστηματικές νόσοι [B:III] ) Κοινωνικό ιστορικό (π.χ. κάπνισμα, [C:III] εργασία και χόμπυ, [C:III] ταξίδια [C:III] και σεξουαλική δραστηριότητα [C:III] ) Αρχική Κλινική Εξέταση Οπτική οξύτητα Εξωτερική εξέταση - Τοπική λεμφαδενοπάθεια (ιδιαίτερα στην προωτιαία περιοχή) - Δέρμα - Ανωμαλίες των βλεφάρων και εξαρτημάτων - Επιπεφυκότας Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία - Όρια βλεφάρων - Βλεφαρίδες - Δακρυϊκή αποχετευτική μοίρα και σωληνάρια [B:III] - Ταρσικός επιπεφυκότας και κόλπωμα (culdesac) [A:II] - Βολβικός επιπεφυκότας/πρόσθιος θάλαμος [A:II] - Κερατοειδής [A:I] - Πρόσθιος θάλαμος / ίριδα - Διασπορά χρωστικής (επιπεφυκότας και κερατοειδής) Διαγνωστικές Εξετάσεις Καλλιέργειες, δείγματα για κυτταρολογικές εξετάσεις και ειδικές χρώσεις ενδείκνυνται σε περιστατικά όπου υπάρχει υποψία μεταδοτικής νεογνικής επιπεφυκίτιδας. [A:I] Δείγματα για κυτταρολογικές εξετάσεις και ειδικές χρώσεις συστήνονται σε περιστατικά όπου υπάρχει υποψία γονοκοκκικής επιπεφυκίτιδας. [A:II] Επιβεβαίωση διάγνωσης ενήλικης και νεογνικής χλαμυδιακής επιπεφυκίτιδας με ανοσοδιαγνωστικές εξετάσεις και/ή καλλιέργεια. Βιοψία του βολβικού επιπεφυκότα και λήψη δείγματος από μία μη προσβεβλημένη περιοχή δίπλα από τον πρόσθιο θάλαμο σε έναν οφθαλμό με ενεργή φλεγμονή όταν υπάρχει υποψία πεμφιγοειδούς των οφθαλμικών βλεννογόνων. Μία βιοψία βλεφάρου πλήρους πάχους ενδείκνυται σε περιστατικά όπου υπάρχει υποψία σμηγματοειδούς καρκινώματος. [A:II] Διαχείριση και Φροντίδα Αποφυγή της αδιάκριτης χρήσης τοπικών αντιβιοτικών ή κορτικοστεροειδών γιατί τα αντιβιοτικά μπορούν να προκαλέσουν τοξικότητα και τα κορτικοστεροειδή μπορούν να παρατείνουν λοιμώξεις από αδενοϊούς και να επιδεινώσουν λοιμώξεις από ερπητοϊούς Θεραπεία της ήπιας αλλεργικής επιπεφυκίτιδας με μησυνταγογραφούμενο αντιϊσταμινικό / αγγειοσυσταλτικό ή δεύτερης γενιάς τοπικούς ανταγωνιστές των Η1-υποδοχέων της ι- σταμίνης. [A:I] Αν η πάθηση επανεμφανίζεται συχνά ή επιμένει, χρήση σταθεροποιητών μαστοκυττάρων. [A:I] Για κερατοεπιπεφυκίτιδα που σχετίζεται με φακούς επαφής, διακοπή της χρήσης φακών επαφής για 2 ή περισσότερες εβδομάδες. Αν ενδείκνυται η χρήση κορτικοστεροειδών, συνταγογρά-φηση της ελάχιστης δόσης βάσει της ανταπόκρισης και της ανοχής του ασθενούς Αν χρησιμοποιηθούν κορτικοστεροειδή, διενέργεια αρχικής (baseline) μέτρησης ενδοφθάλμιας πίεσης Χρήση συστηματικής αντιβιοτικής θεραπείας για επιπεφυκίτιδα που οφείλεται σε Neisseria gonorrhoeae [A:I] ή Chlamydia trachomatis. [A:II] Θεραπεία και των σεξουαλικών συντρόφων για ελαχιστοποίηση του κινδύνου επανεμφάνισης και διασποράς της νόσου όταν η επιπεφυκίτιδα συνδέεται με σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα και παραπομπή των ασθενών και των σεξουαλικών τους συντρόφων σε ιατρό της κατάλληλης ειδικότητας. Παραπομπή ασθενών με εκδήλωση συστηματικής νόσου σε ιατρό της κατάλληλης ειδικότητας. Αξιολόγηση Follow-up Οι επισκέψεις Follow-up θα πρέπει να περιλαμβάνουν: - Ιστορικό κατά το ενδιάμεσο διάστημα - Οπτική οξύτητα - Βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία Αν γίνεται χρήση κορτικοστεροειδών, διενέργεια περιοδικών μετρήσεων ενδοφθάλμιας πίεσης και διαστολή της κόρης για ε- ξέταση για καταρράκτη και γλαύκωμα Εκπαίδευση Ασθενούς Συμβουλές προς τους ασθενείς που πάσχουν από μεταδοτικά στελέχη να ελαχιστοποιήσουν ή να εφαρμόσουν μέτρα πρόληψης της διασποράς νόσων στην κοινότητα. Ενημέρωση των ασθενών που πιθανό να χρειαστούν επαναλαμβανόμενη σύντομη θεραπεία με τοπικά κορτικοστεροειδή για τις πιθανές επιπλοκές που οφείλονται στη χρήση κορτικοστεροειδών. Συστάσεις προς τους ασθενείς με αλλεργική επιπεφυκίτιδα ότι το συχνό πλύσιμο των ρούχων και το μπάνιο/ντους πριν τον ύπνο μπορεί να βοηθήσει [B:III] Copyright Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας, Νοέμβριος 2010, 20

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενημερωτικός οδηγός για την πραγματικότητα του σήμερα Δρ. Αναστάσιος Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλμολογίας Παν/μιου Νέας Υόρκης Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Laser

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενηµερωτικός οδηγός για την πραγµατικότητα του σήµερα ρ. Αναστάσιος-Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλµολογίας Παν/µιου Νέας Υόρκης Ο διαβήτης µπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ Οι οφθαλμοί αποτελούν τον καθρέφτη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου γεγονός που τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012 Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μεγάλο Πανελλήνιο πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της Ελληνικής κοινής γνώμης γύρω από τα σοβαρά οφθαλμολογικά νοσήματα ξεκινά την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή EMA/491771/2014 EMEA/H/C/000715 Περίληψη EPAR για το κοινό ρανιβιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ Τι είναι η ωχρά κηλίδα; Η ωχρά κηλίδα είναι μια μικρή περιοχή του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, υπεύθυνη για την κεντρική όραση και την αντίληψη των χρωμάτων. Πρακτικά, όταν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις του αμφιβληστροειδούς

Παθήσεις του αμφιβληστροειδούς Παθήσεις του αμφιβληστροειδούς Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας είναι μια λεπτή, ημιδιαφανής μεμβράνη που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια του ματιού. Μπορούμε και βλέπουμε γιατί το φως καθώς εισέρχεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ Πώς να προλάβετε και πώς να αντιμετωπίσετε τη συχνότερη αιτία τύφλωσης στα άτομα άνω των 50 ετών ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Ελλάδα σε περισσότερα από 50.000 άτομα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Bιτρεκτομή. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Bιτρεκτομή. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Bιτρεκτομή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι η βιτρεκτομή (υαλοειδεκτομή); Βιτρεκτομή είναι ο τύπος της χειρουργικής επέμβασης κατά την οποία αφαιρείται το υαλοειδές

Διαβάστε περισσότερα

βλάβες στην όραση λόγω οιδήματος της ωχράς κηλίδας που προκαλείται από διαβήτη

βλάβες στην όραση λόγω οιδήματος της ωχράς κηλίδας που προκαλείται από διαβήτη EMA/677928/2015 EMEA/H/C/002392 Περίληψη EPAR για το κοινό αφλιβερσέπτη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ(ΗΕΩ) Η ωχρά κηλίδα είναι μια περιοχή του αμφιβληστροειδούς,

ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ(ΗΕΩ) Η ωχρά κηλίδα είναι μια περιοχή του αμφιβληστροειδούς, ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ(ΗΕΩ) Η ωχρά κηλίδα είναι μια περιοχή του αμφιβληστροειδούς, αποτελείται από περίπου 5% του αμφιβληστροειδή και είναι υπεύθυνη για περίπου το 35% του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές επεμβάσεις

Διαθλαστικές επεμβάσεις Διαθλαστικές επεμβάσεις www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι εννοούμε με τον όρο «διαθλαστική χειρουργική»; Τι πετυχαίνουν οι διαθλαστικές επεμβάσεις; Με τον όρο διαθλαστική

Διαβάστε περισσότερα

Λέγοντας ωχρά κηλίδα εννοούμε το σημείο εκείνο του βυθού του οφθαλμού με

Λέγοντας ωχρά κηλίδα εννοούμε το σημείο εκείνο του βυθού του οφθαλμού με Τελειώνοντας, δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε τον νέο τρόπο δημιουργίας του κερατικού κρημνού (Flap) στη μέθοδο LASIK. Με αυτόν τον τρόπο το παρασκευάζουμε με ακτίνες Laser που παράγονται από

Διαβάστε περισσότερα

Kαταρράκτης. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Kαταρράκτης. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Kαταρράκτης www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο καταρράκτης; Ο καταρράκτης είναι η σταδιακή θόλωση του κρυσταλλοειδούς φυσικού φακού του ματιού που βρίσκεται πίσω

Διαβάστε περισσότερα

CORPORATE PROFILE 2010

CORPORATE PROFILE 2010 CORPORATE PROFILE 2010 Η λειτουργία του LaserVision.gr ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2001 και αποτελεί πλέον ένα πρωτοπόρο Οφθαλμολογικό Κέντρο με επιστημονική ακτινοβολία όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς.

Διαβάστε περισσότερα

Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς

Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς Ιωάννης Βεργαδος Διευθυντής Β' Οφθαλμολογικής Κλινικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» ΗΛΙΚΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΫΑΛΟΕΙΔΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΣΤΕΡΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΑΓΓΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΤΗΣ

ΕΝΔΟΫΑΛΟΕΙΔΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΣΤΕΡΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΑΓΓΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΤΗΣ ΕΝΔΟΫΑΛΟΕΙΔΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΣΤΕΡΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΑΓΓΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΤΗΣ Σωκράτης Κωτσίδης Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Ατελής οπή ωχράς κηλίδας. Ψευδοοπή ωχράς κηλίδας. Αποτυχηµένη απόπειρα σχηµατισµού οπής

Ατελής οπή ωχράς κηλίδας. Ψευδοοπή ωχράς κηλίδας. Αποτυχηµένη απόπειρα σχηµατισµού οπής 11 Ατελής οπή ωχράς κηλίδας Έλλειµµα των έσω στοιβάδων του αµφιβληστροειδή στο κεντρικό βοθρίο Ανώµαλα τοιχώµατα ελλείµµατος Λέπτυνση του εδάφους της οπής Σχεδόν φυσιολογικό πάχος αµφιβληστροειδή πέριξ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΕΞΟΜΟΙΩΤΕΣ (Simulator)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΕΞΟΜΟΙΩΤΕΣ (Simulator) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2011 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΕΞΟΜΟΙΩΤΕΣ (Simulator) Το Athens Eye Hospital είναι ένα σύγχρονο Νοσοκομείο τόσο από πλευράς Αρχιτεκτονικής κατασκευής, όσο και από πλευράς εξοπλισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Προς ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Προς ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Προς ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Αξιότιμοι Κύριοι, Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι από 9 Απριλίου 2012 άρχισε την λειτουργία του στο νέο μας κτίριο επί της οδού Κατεχάκη

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία τόξουαερίου (Xenon Arc) µε την οποία προκάλεσε φωτοπηκτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑΣ ΣΥΜΕΩΝ ΛΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ 24ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ ΟΡΙΣΜΟΣ Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μια διαταραχή των αγγείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2014 αίθουσα «MC3» & Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014 αίθουσα «Banquet» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών www.ommavision.gr Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2014 αίθουσα «MC3» 17.00-17.30

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντής : Καθ. Σ. Α. Δημητράκος Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 65-75 i. Υαλοειδές Κεφάλαιο IX ii. Αμφιβληστροειδής Ηλ. Επιμέλεια : Αργύριος Κ. Τζαμάλης ΕΚΔΟΧΗ ΘΔ 65 : Μυϊοψίες

Διαβάστε περισσότερα

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Κερατόκωνος www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι o κερατόκωνος; Ο κερατόκωνος είναι μια οφθαλμική απρόβλεπτη και ποικιλόμορφη κατάσταση στην οποία η φυσιολογική δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ µυωπία υπερµετρωπία αστιγµατισµός πρεσβυωπία ξεχάστε τα γυαλιά σας ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που εφαρμόστηκε το excimer laser για τη διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

4ο Ετήσιο Συνέδριο. της Οφθαλμολογικής Εταιρείας Κύπρου 2-3 Νοεμβρίου 2013. Ξενοδοχείο Le Méridien Limassol Spa & Resort

4ο Ετήσιο Συνέδριο. της Οφθαλμολογικής Εταιρείας Κύπρου 2-3 Νοεμβρίου 2013. Ξενοδοχείο Le Méridien Limassol Spa & Resort 4ο Ετήσιο Συνέδριο της Οφθαλμολογικής Εταιρείας Κύπρου 2-3 Νοεμβρίου 2013 Ξενοδοχείο Le Méridien Limassol Spa & Resort Υπό την αιγίδα του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου. Οφθαλμολογική Εταιρεία Κύπρου Πρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως:

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως: KATAΡΑΧΤΗΣ ΜΑΤΙΩΝ Ο καταρράκτης, είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες θόλωσης της όρασής μας μετά από κάποια ηλικία. Ο καταρράκτης είναι μέρος του φαινομένου της γήρανσης του ματιού. Ολοι οι άνθρωποι μετά

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν.

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν. Συγγενές Γλαύκωµα Αγάθη Κουρή,FRCS Επιµελ. Α,Οφθ/κής Κλιν. Νοσ. Παίδων «Π.. & Α. Κυριακού» ΣυγγενέςΓλαύκωµα Σπάνια ασθένεια, η οποία δυνητικά οδηγεί στην τύφλωση και χαρακτηρίζεται από αυξηµένη ΕΟΠ. Γλαύκωµα

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα τεχνική επέμβασης καταρράκτη μέσα από μικροσκοπική τομή

Η νέα τεχνική επέμβασης καταρράκτη μέσα από μικροσκοπική τομή Η νέα τεχνική επέμβασης καταρράκτη μέσα από μικροσκοπική τομή Κοινό πρόβλημα της όρασης Σας έχει πεί ο ιατρός σας ότι έχετε καταρράκτη; Δεν είστε ο/η μόνος/η. Ο καταρράκτης αποτελεί φυσικό κομμάτι του

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο γλαύκωμα:ορολογία Γλαύκωμα: Ομάδα ασθενειών με κοινό χαρακτηριστικό την οπτική νευροπάθεια που σχετίζεται με απώλεια της όρασης, όπου

1. Εισαγωγή στο γλαύκωμα:ορολογία Γλαύκωμα: Ομάδα ασθενειών με κοινό χαρακτηριστικό την οπτική νευροπάθεια που σχετίζεται με απώλεια της όρασης, όπου Γλαύκωμα Γλαύκωμα Σκοπός: 1. Εισαγωγή στο γλαύκωμα: ορολογία 2. ΕΟΠ και Υδατοειδές υγρό 3. Κλινική εκτίμηση 4. Γλαύκωμα Ανοικτής γωνίας 5. Γλαύκωμα Κλειστής γωνίας 6. Παιδικό γλαύκωμα 7. Θεραπευτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

μεταμόσχευση κερατοειδή

μεταμόσχευση κερατοειδή μεταμόσχευση κερατοειδή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο κερατοειδής; Τι ακριβώς είναι η μεταμόσχευση κερατοειδή (κερατοπλαστική) και πότε πραγματοποιείται;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ v ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο Εσώφυλλο vi vii ix 1. Αποφεύγοντας τα λάθη με τις παθήσεις των οφθαλμών 1 2. Πώς να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Μάθημα 1 ο : Οφθαλμολογική Εξέταση ΙΣΤΟΡΙΚΟ Ατομικό- Οικογενειακό Συνήθη οφθαλμικά συμπτώματα ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Επισκόπηση-ψηλάφηση Εξέταση της όρασης 1. οπτική οξύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ιωάννινα, 28 Μαΐου 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ιωάννινα, 28 Μαΐου 2013 Ιωάννινα, 28 Μαΐου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μια σπουδαία πρωτοβουλία για την έγκυρη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της Ελληνικής κοινής γνώμης γύρω από τα σοβαρά οφθαλμολογικά νοσήματα έχει αναλάβει από το τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Γυαλιά για τη Θεραπεία της Αμβλυωπίας

Ηλεκτρονικά Γυαλιά για τη Θεραπεία της Αμβλυωπίας Ηλεκτρονικά Γυαλιά για τη Θεραπεία της Αμβλυωπίας Γυαλιά AMBLYZ Τα γυαλιά αµβλυωπίας AMBLYZ αποτελούν µια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία της αµβλυωπίας, εύκολα στη χρήση, πρακτικά, αποτελεσµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΠΑΘΕΙΑ Δωρεάν υπηρεσία πληροφοριών από το: Ίδρυμα Νόσου Ωχράς Κηλίδας Αυστραλίας Το Ίδρυμα Νόσου Ωχράς Κηλίδας Αυστραλίας είναι μια φιλανθρωπική οργάνωση που έχει σαν αποστολή της τη μείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ :

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ : Ενότητα 5 Εφαρμογές των laser στην Οφθαλμολογία Μυρσίνη Μακροπούλου Αναπλ. Καθηγήτρια Τομέα Φυσικής, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Διαθλαστικά μέσα οφθαλμού Εμμετρωπία Παράλληλες ακτίνες φωτός ( θεωρητικά άπειρο, πρακτικά >6μ) εστιάζονται επί του αμφιβληστροειδή

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον αμφιβληστροειδή και την ωχρά κηλίδα

Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον αμφιβληστροειδή και την ωχρά κηλίδα IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ www.ophthalmica.gr Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον αμφιβληστροειδή και την ωχρά κηλίδα Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον αμφιβληστροειδή και την ωχρά κηλίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΧριστίναΚουρεντή Β Οφθαλµολογική κλινική, Ν.Ε.Ε.Σ ιευθυντής Η. Φερέτης ΠεριφερικόςΑµφιβληστροειδής Περιλαµβάνει το πρόσθιο τµήµα του αµφ/δούς που αρχίζει 3mm πίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία. Φως και Ίνες ( ιόρθωση οφθαλµολογικών προβληµάτων µε λέιζερ)

ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία. Φως και Ίνες ( ιόρθωση οφθαλµολογικών προβληµάτων µε λέιζερ) ΗΜΥ 001 - Υγεία και Τεχνολογία Φως και Ίνες ( ιόρθωση οφθαλµολογικών προβληµάτων µε λέιζερ) Και η ιστορία της Κ.Μ. συνεχίζεται Ακόµα ένα τροχοπέδη, όµως, στα σχέδια της είναι τα χοντρά γυαλιά που πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΙΣΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 1958 απαγορευτική η μεταμόσχευση σε παιδιά κάτω από 16 ετών Αργότερα η βελτίωση της χειρουργικής τεχνικής και η μετεγχειρητική παρακολούθηση καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

εαρινή συνάντηση 12 Απριλίου Σάββατο τελικό πρόγραμμα οργάνωση Οφθαλμολογικής εταιρείας (ΟΦ.Ε.Δ.Ε.Π.) ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

εαρινή συνάντηση 12 Απριλίου Σάββατο τελικό πρόγραμμα οργάνωση Οφθαλμολογικής εταιρείας (ΟΦ.Ε.Δ.Ε.Π.) ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ οργάνωση Οφθαλμολογική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδος & Πελοποννήσου (ΟΦ.Ε.Δ.Ε.Π.) Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική Ιωαννίνων εαρινή συνάντηση Οφθαλμολογικής εταιρείας Δυτικής Ελλάδος & Πελοποννήσου (ΟΦ.Ε.Δ.Ε.Π.)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας

Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας Hλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας Ιωάννης Παΐσιος Επιµελητής Β Β Οφθαλµολογική Κλινική /ντης: ρ. Ηλίας Φερέτης ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Ηεκφύλισητης ώχρας κηλίδας είναι µια οφθαλµική νόσος η οποία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Θάνος Ι. Κωτσόλης Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική Αθήνας ΑΡΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΠΟΦΡΑΞΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ (παθογένεια) απόφραξη αρτηρίας ισχαιμία έσω στοιβάδων διακοπή

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ομαλή μέθοδος αποκατάστασης της όρασης με το femtosecond laser.

Η ομαλή μέθοδος αποκατάστασης της όρασης με το femtosecond laser. Η ομαλή μέθοδος αποκατάστασης της όρασης με το femtosecond laser. Η ΠΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΧΩΡΙΣ ΝΥΣΤΕΡΙ Εάν ψάχνετε για μια ακριβή, ασφαλή και άνετη διαθλαστική επέμβαση με laser η Z-LASIK είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτροφυσιολογία της όρασης

ηλεκτροφυσιολογία της όρασης ηλεκτροφυσιολογία της όρασης www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Ινστιτούτο Ophthalmica & εργαστήριο Ηλεκτροφυσιολογίας Στο εργαστήριο Ηλεκτροφυσιολογίας της όρασης πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ χειρουργική δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Στα Οφθαλομολογικά Κέντρα ΟΡΑΣΙΣ θεραπεύουμε με σύγχρονες ασφαλείς ιατρικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Χατζητόλιος Α. Κατσίκη Ν.,

ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Χατζητόλιος Α. Κατσίκη Ν., ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΠΑΧΟΣ ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ (ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Κατσίκη Ν., Χατζητόλιος Α. Α Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Συντονιστής. Τσακπίνης Συµµετέχουν Σ. Βούτας,. αρδαµπούνης, Α. ηµόπουλος, Π. Νάνος, Ε. Χατζησπάσου

Συντονιστής. Τσακπίνης Συµµετέχουν Σ. Βούτας,. αρδαµπούνης, Α. ηµόπουλος, Π. Νάνος, Ε. Χατζησπάσου Συντονιστής. Τσακπίνης Συµµετέχουν Σ. Βούτας,. αρδαµπούνης, Α. ηµόπουλος, Π. Νάνος, Ε. Χατζησπάσου 47 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ 28 31 Μαΐου 2014, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Ε. Χατζησπάσου Διευθύντρια Οφθαλμολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Για όσους υποφέρουν από διαθλαστικές ανωμαλίες, δηλ. μυωπία, υπερμετρωπία

Για όσους υποφέρουν από διαθλαστικές ανωμαλίες, δηλ. μυωπία, υπερμετρωπία 1. ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕ EXCIMER LASER Για όσους υποφέρουν από διαθλαστικές ανωμαλίες, δηλ. μυωπία, υπερμετρωπία και αστιγματισμό, τα γυαλιά ή οι φακοί επαφής που αναγκάζονται να φορούν, αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14)

Εγκαίνια 2 Κινητών Ιατρικών Μονάδων (9 / 1 / 14) Εθνικό Πρόγραμμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που υλοποιείται από την Α Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε συνεργασία με την Πολυκλινική Ολυμπιακού Χωριού σε απομακρυσμένα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΤΡΙΤΗ 8 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Ρ. ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΑΓΓΕΛΟΥ Αστιγµατισµός ιαθλαστική ανωµαλία του οφθαλµού, κατά την οποία οι προσπίπτουσες σε αυτόν παράλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Προσβάλλει περίπου το 2% του πληθυσµού. Είναι µια νόσος η οποία οδηγεί στην τύφλωση εφόσον δεν διαγνωσθεί και δεν αντιµετωπιστεί έγκαιρα.

Προσβάλλει περίπου το 2% του πληθυσµού. Είναι µια νόσος η οποία οδηγεί στην τύφλωση εφόσον δεν διαγνωσθεί και δεν αντιµετωπιστεί έγκαιρα. Γλαύκωµα Τι είναι το γλαύκωµα; Η λέξη γλαύκωµα προέρχεται από την ελληνική λεξη γλαυκός που σηµαίνει άτονο ή αραιωµένο κυανούν. Ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ εννοούσε µε τον όρο αυτόν έναν υποκύανο αποχρωµατισµό της κόρης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 26 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Εδώ και αιώνες γίνεται έντονη προσπάθεια και συζήτηση για να απαντήσουµε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OZURDEX 700 μικρογραμμάρια ενδοϋαλώδες εμφύτευμα σε σύστημα εφαρμογής 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ Συνοπτική περιγραφή των καλύψεων του ΤΕΑ ΕΕΚΕ και του Ομαδικού Ασφαλιστηρίου. ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ TEA-EEKE μέχρι 70 ετών ΟΜΑΔΙΚΟ ΑΣΦ. Τα ημερήσια έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΗ ΕΠΑΦΗΣ Σ.Β. % Α ΓΕΝΙΚΑ Σύστημα Ψηφιακής Βιομετρίας μη επαφής για Οφθαλμολογική χρήση με εξαιρετική ακρίβεια των και των αποτελεσμάτων, εύκολο στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα.

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα. Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 5o 5-7 Φεβρουαρίου Athenaeum Intercontinental Αθήνα Oργάνωση - Γραμματεία: free spιrιt Getting you there! Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θεσσαλονίκη, 5 Φεβρουαρίου 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θεσσαλονίκη, 5 Φεβρουαρίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Θεσσαλονίκη, 5 Φεβρουαρίου 2013 Μια σημαντική πρωτοβουλία για την έγκυρη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της Ελληνικής κοινής γνώμης γύρω από τα σοβαρά οφθαλμολογικά νοσήματα αναλαμβάνει η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα