Όνομα : Δημητρακόπουλος Αλέξανδρος. Επιβλέποντες καθηγητές : κ.μπαλτάς, κα.δρίλλια Α ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Όνομα : Δημητρακόπουλος Αλέξανδρος. Επιβλέποντες καθηγητές : κ.μπαλτάς, κα.δρίλλια Α ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ"

Transcript

1 Α ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΣΤΟ ΥΣΤΕΡΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Όνομα : Δημητρακόπουλος Αλέξανδρος Επιβλέποντες καθηγητές : κ.μπαλτάς, κα.δρίλλια Σχολικό έτος:

2 1.1 Θέμα : Ιατρική και Φαρμακευτική στο Υστερο Βυζάντιο 1.2 Επιλογή Θέματος : Η ρήση των αρχαίων Ελλήνων «Νούς υγειής έν σώματι υγειή» είναι κάτι παραπάνω από σοφή. Ενας απόλυτα υγιής άνθρωπος μπορεί να προσφέρει σημαντικά στην εξέλιξη και πρόοδο του ανθρώπινου γένους. Η συνεισφορά στην υγεία του ανθρώπου προέκυψε από την βοτανολογία την φαρμακευτική και την ιατρική στο πέρασμα όλων των αιώνων.κατά την διάρκεια όμως κάποιων περιόδων η πρόοδος ήταν πιο σημαντική.η εύρεση της περιόδου αυτής καθώς και η συμβολή της ιατρικής και φαρμακευτικής στην υγεία του ανθρώπου ήταν οι πιο σημαντικοί λόγοι για την επιλογή του θέματος. 1.3 Τμήμα Ενδιαφέροντος :Ιατρική και φαρμακολογία 1.4 Επιβλέποντες καθηγητές : κ.μπαλτάς,κα.δρίλλια 1.5 Περίληψη : Η προσφορά των Βυζαντινών στην Ιατρική και την Φαρμακευτική βασίστηκε στην διατήρηση και τον εκσυχρονισμό του ιπποκρατισμού και του γαληνισμού.επίσης χρησιμοποίησαν τόσο την δυτική αλλά και την ανατολική ιατρική εμπλουτίζοντας και τις δύο σχολές με νέα επιτεύγματα.οι Βυζαντινοί παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στην χειρουργική ενώ υπήρξαν πρωτοπόροι σε περιπτώσεις καρκίνου που μπορούσαν να διαγνωστούν έγκαιρα. Ταυτόχρονα μεγαλούργησαν με την ανάπτυξη για πρώτη φορά οργανωμένων νοσοκομείων. Το αποκορύφωμα αυτής της ανάπτυξης αποτελεί η ίδρυση και λειτουργία του ιδρύματος του αυτοκράτορα Ιωάννη Β Κομνηνού στο συγκρότημα της μονής του Παντοκράτορα.Εκτός από την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης υγειονομικής υπηρεσίας οι Βυζαντινοί ανέπτυξαν και μια ολοκληρωμένη επαίδευση των ιατρών στα νοσοκομεία. Όλες οι

3 ιατρικές πράξεις των γιατρών ήταν νομοθετημένες και περιλαμβάνονταν στο νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού.Οι γιατροί άντρες και γυναίκες είχαν κοινονικά προνόμοια και ήταν ιδιαίτερα σεβαστά άτομα. Οσον αφορά την φαρμακευτική, υπήρξε μια μεγάλη πρόοδος ως προς τα φάρμακα αλλά και την δομή των φαρμακείων.οι Βυζαντινοί ταξινόμησαν τα φάρμακα σε τέσσερεις κατηγορίες (με φυτικές ουσίες,ζωϊκές,χημικές και συνδυασμό διαφόρων ουσιών).τα φάρμακα τα παρασκεύαζαν γιατροί αλλά και φαρμακοποιοί ή μυρεψοί.όλα τα φάρμακα περιλαμβάνονταν στα συνταγολόγια ή αλλιώς ιατροσόφια των γιατρών. Medical Care in Byzantium Every Byzantine town had its own hospital where the sick and invalid citizens could find cure and comfort. Men, women and children could be hospitalized there free of charge or for a small fee, depending on the gravity of malady, duration of stay, treatment required and the regulations of the institution. The best Byzantine hospitals were located in the important economic, political and ecclesiastical centers of the Empire. However, small units of medical care also existed in the monasteries scattered in remote areas of the state. In these rudimentary, compared to the modern, hospitals official medicine was practiced and a variety of diseases was treated. The inmates of the Byzantine hospitals soon after being cured could return to their families and resume their activities.

4 1.6 Εισαγωγή Η εργασία επικεντρώνεται στην ιατρική του ύστερου Βυζαντίου. Ειδικότερα εξετάζεται το επίπεδο της ιατρικής επιστήμης, η εφαρμογή της σε όλα τα επίπεδα της τότε κοινωνίας, καθώς και η ιεραρχία της ιατρικής κοινότητας. Η έρευνα του θέματος αυτού ανέδειξε την πολλή καλά οργανωμένη δομή της ιατρικής. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την κάλυψη των ανάγκων του κοινωνικού συνόλου ανεξάρτητα των κοινωνικών τάξεων. Η μελέτη αυτού του θέματος στοχεύει στην αξιολόγηση της συμβολής της ιατρικής και φαρμακευτικής στην υγεία του ανθρώπου κατά την περίοδο του ύστερου Βυζαντίου. Είναι γνωστό ότι το Βυζάντιο ήταν μια πολύ καλά δομημένη κοινωνία. Επομένως τα ευρήματα της έρευνας αυτής ήταν σε ένα βαθμό αναμενόμενα. Η έρευνα αυτού του θέματος είναι αρκετά σημαντική γιατί δίνεται η δυνατότητα να μελετηθεί η ιατρική επιστήμη και η συμβολή της σε μια σημαντική περίοδο για την γηραιά ήπειρο. Επίσης συγκρίνοτας το σύστημα περίθαλψης των πολιτών του Βυζαντίου με το σημερινό, εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα για τις διαφορές αντίληψης όσον αφορά την παροχή ιατρικών υπηρεσιών στους πολίτες. Οι ιστοριογράφοι της Βυζαντινής εποχής έχουν καταγράψει σε ικανοποιητικό βαθμό την ιατρική, την φαρμακευτική και την εφαρμογή τους, έτσι ώστε η έρευνα δεν αντιμετώπισε περιορισμούς πληροφόρησης. Η έρευνα έχει την ακόλουθη δομή :

5 - Ιστορική καταγραφή της Ιατρικής στο ύστερο Βυζάντιο. - Ιστορική καταγραφή της Φαρμακευτικής στο ύστερο Βυζάντιο. - Μελέτη του συστήματος περίθαλψης των πολιτών - Συμπεράσματα για την προσφορά της ιατρικής και της φαρμακευτικής στην κοινωνία του Βυζαντίου. 1.7 Προβληματική του Θέματος Η συγκεκριμένη έρευνα έχει σαν στόχο στην απάντηση των ακόλουθων ερευνητικών ερωτημάτων. -Ποιό ήταν το επίπεδο της ιατρικής και φαρμακευτικής σαν επιστήμες κατά την περίοδο του ύστερου βυζαντίου ; -Ποιά ήταν η δομή του συστήματος περίθαλψης των πολιτών; -Ποιά ήταν η θέση του ιατρού και φαρμακοποιού στην κοινωνία κατά το ύστερο Βυζάντιο; Η κοινωνική πολιτική στο Βυζάντιο ασκήθηκε από την Εκκλησία, την κοσμική εξουσία, τους ιδιώτες και τα μοναστήρια. 1.8 Διαδικασία της έρευνας/μεθοδολογία Αρχικά έγινε συλλογή στοιχείων από βιβλία που μας σύστησαν οι υπεύθυνοι καθηγητές ενώ γίνεται αναφορά σε αυτά στη βιβλιογραφία στο τέλος της εργασίας. Έπειτα επιλέχτηκαν στοιχεία από το διαδίκτυο και οι πληροφορίες κατατάχθηκαν με χρονολογική σειρά και μετά με βάση τη σημασία τους. 2 Έρευνα Το επάγγελμα του γιατρού Το επάγγελμα του γιατρού στην Βυζαντινή κοινωνία ήταν ιδιαίτερα σεβαστό.τους γιατρούς τους τιμούσαν ακόμα και στο παλάτι, ενώ οι αυτοκράτορες τους προσκαλούσαν κατά τις επίσημες

6 τελετές και τους έβαζαν να καθίσουν κοντά τους στα συμπόσια. Η ιεράρχηση των ιατρών Στην τάξη των γιατρών υπήρχε εσωτερική ιεραρχία από τις κατώτερες στις ανώτερες ταξεις. Α) Θεραπευτές ή γηροκόμοι Β) Διαιτιάριοι ή διαιτητικοι Γ) Οφθαλμικοί Δ) Ιατρεύοντες και χειρουργούντες Ε) Περιοδευτές Στ) Διδάσκλοι της ιατρικής τέχνης Ζ) Αρχίατροι Τα προνόμια των γιατρών Οι γιατροί είχαν διάφορα προνόμια : απαλλάσσονταν από κρατικές επιβαρύνσεις ή φόρους ενώ, αρχικά δεν είχαν ούτε καν την υποχρέωση να υπηρετούν στον στρατό. Τα προνόμια αυτά μάλιστα πολλές φορές επεκτείνονταν και στις οικογένειές τους,ώστε να αποκτά βαρύτητα και αίγλη το λειτούργημα που επιτελούσαν. Αλλά και σε καιρό πολέμου, όταν τύχαινε να συλληφθούν αιχμάλωτοι γιατροί, είχαν προνομιακή μεταχείριση. Ιερείς και γιατροί Οι Ιερείς απαγορεύονταν αρχικά να ασκούν το επάγγελμα του γιατρού, αλλά,, με την πάροδο του χρόνου, φαίνεται ότι επιτράπηκε και σε αυτούς να υπηρετούν την ιατρική τέχνη. Γιάτραινες,μαίες και τροφοί

7 Το επάγγελμα του γιατρού δεν το ασκούσαν μόνο άντρες αλλά και γυναίκες :οι ιάτραινες ή ιατρομαίες φρόντιζαν κυρίως τις ετοιμόγεννες και τις λεχώνες μητέρες. Οι γνώσεις και η φροντίδα τους ήταν πολύτιμες σε μια εποχή όπου η βρεφική και η παιδική θνησιμότητα ήταν ιδιαίτερα υψηλές και ο θάνατος ενός παιδιού αποτελούσε εμπειρία κοινή στις περισσότερες οικογένειες. Η μαία, επιπλέον, συμβούλευε τη λεχώνα για τις πρώτες φροντίδες του μωρού, ενώ ενθάρρυνε και τον μητρικό θηλασμό, μονολότι οι γυναίκες αριστοκρατικών οικογενειών συνήθιζαν να προσλαμβάνουν τροφούς για τον θηλασμό των παιδιών τους. Οι τροφοί έπρεπε να είναι σε κατάλληλη ηλικία και να διακρίνονται για την καθαρότητα και την καλή τους διάθεση. Επιπλέον, έπρεπε να διατρέφονται σωστά, έτσι ώστε το μωρό να παίρνει με τον θηλασμό όσο το δυνατόν περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Εκτός από την άσκηση του ελεύθερου επαγγέλματος, οι γυναίκες γιατροί υπηρετούσαν και στα νοσοκομεία, σε χωριστές πτέρυγες, όπου φιλοξενούσαν γυναίκες ασθενείς. Απόδειξη αναγνώρισης του έργου τους είναι η ειδική μεταχείριση που τους επιφύλασσε ο νόμος: ενώ δεν επιτρέπονταν στις γυναίκες να παρίστανται ως μάρτυρες στα δικαστήρια, οι γιάτραινες εξαιρούνταν, έχοντας το δικαίωμα να καταθέτουν για θέματα της ειδικότητάς τους. Ελεύθεροι επαγγελματίες και μισθωτοί Οι γιατροί, είτε ασκούσαν το επάγγελμά τους ελεύθερα, είτε ήταν μισθωτοί σε νοσοκομεία, δίδασκαν την Ιατρική ή ήταν στρατιωτικοί αρχίατροι, έπαιρναν διάφορες αμοιβές (ιατρεία, μίσθωσις, μισθός ) ή προσέφεραν τις υπηρεσίες τους δωρεάν. Η αμοιβή ήταν σιωπηρή και λάμβανε πάντα υπόψη τις οικονομικές δυνατότητες του ασθενούς, ενώ η έμμισθη ιατρική υπηρεσία στα νοσοκομεία και η ιατρική διδασκαλία συμφωνούνταν σε ετήσια βάση.

8 Οι αυτοκρατορικοί γιατροί Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες εμπιστεύονταν πάντα τον προσωπικό τους γιατρό, για αυτό, από μία χρονική στιγμή και μετά οι σπουδαίοι γιατροί υπηρετούσαν στην αυλή παίρνοντας την προσωνυμία αρκτουάριοι., δηλαδή υπάλληλοι στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Η βαριά αρρώστια του Αλέξιου του πρώτου του Κομνηνού προκάλεσε την σύγκληση ολόκληρου ιατρικού συμβουλίου με επικεφαλή τον Νικόλαο Μυρεψό. Η αντιμετώπιση των ασθενειών Η αντιμετώπιση των ασθενειών από τους Βυζαντινούς γιατρούς γίνονταν με τρεις βασικούς τρόπους : Α) με συντηρητικές μεθόδους, όπως δίαιτα, φυσιοθεραπεία και λουτρά. Β) με τη χορήγηση φαρμάκων και Γ) με χειρουργική επεμβατική ιατρική. Η λειτουργία των λουτρών στο βυζάντιο αποσκοπούσε στη βελτίωση της δημόσιας υγιεινής, γι αυτό τα λουτρά βρίσκονταν κάτω από την επίβλεψη του κράτους. Υπήρχαν όμως και ιδιωτικά λουτρά, καθώς και ιαματικά, κοντά σε πηγές όπου ανάβλυζαν νερά πλούσια σε διάφορα μεταλλικά στοιχεία. Σε αυτούς τους χώρους ήταν διαδεδομένη και η ποσιθεραπεία. Το φάρμακο από το βυζάντιο ως την Ντόλλυ Η Τουρκοκρατία διέλυσε την πλειοψηφία αν όχι όλα τα βυζαντινά νοσοκομεία (1620). Ακολούθησαν οι σκοτεινοί για την Ελλάδα αιώνες. Στη δύση, το πνεύμα της αναγέννησης ωθούσε με μαθηματική

9 ακρίβεια στην ενσωμάτωση της αλχημείας από τη φαρμακευτική και την ταυτόχρονη γέννηση της χημείας από τα εργαστήρια των φαρμακείων. Ταυτόχρονα όμως στη Δύση, άρχισαν να εμφανίζονται οι συνέπειες των μεθόδων της Ιεράς εξέτασης και της δογματικής προσήλωσης της εκκλησίας που έπασχε τόσο σε θεολογικό επίπεδο ως προς τη στάση της απέναντι στο φάρμακο, όσο και στην καθημερινή της πρακτική: Η ανακάλυψη των μικροβίων καθώς και η ανακάλυψη των δεινοσαύρων κλόνισε την πεποίθηση των δυτικών επιστημόνων ως προς την αξιοπιστία της Γένεσης στην Βίβλο, ακριβώς διότι ο τρόπος προσέγγισης της Βίβλου από αυτούς είναι καθαρά ορθολογιστικός και όχι εννοιολογικός.. Η ανακάλυψη φαρμάκων που έσωζαν τους αποικιοκράτες στο νέο κόσμο, κλόνισαν την πεποίθηση ότι οι ασθένειες αποτελούν υποχρεωτικά τιμωρία του Θεού. Η ανακάλυψη των εμβολίων, έθεσε τέρμα στις «αμαρτωλές» και «μη αμαρτωλές» οικογένειες. Η γένεση και ενίσχυση της επιστημονικής φαρμακολογίας συνετέλεσε στην ελάττωση των δακτυλοδεικτούμενων προσώπων. Η ανακάλυψη των νόμων της γενετικής και μάλιστα από έναν μοναχό, τον Mendel, θεμελίωσαν ακόμα περισσότερο τις σχέσεις αιτίου αιτιατού.για τους λόγους αυτούς, πολύ συχνά οι επιστήμονες της δύσης προσπαθούν να κάνουν άκαιρες συγκρίσεις του λογικού με το υπέρλογο. Έτσι, αμήχανα η δυτική εκκλησία υποδέχτηκε με έντονα αρνητικά συναισθήματα τη βιοτεχνολογία που πρεσβεύει η έλευση της Ντόλλυ, ενώ στάθηκε συγκριτικά ασυγκίνητη στη ρίψη των ατομικών βομβών σε μη-χριστιανούς. Φάρμακα και βότανα Τα φάρμακα τα παρασκεύαζαν γιατροί αλλά και φαρμακοποιοί, οι μυρεψοί. Στην Κωνσταντινούπολη, τα καταστήματά τους, που πουλούσαν εκτός των άλλων μύρο και λιβάνι για χρήση στις

10 εκκλησίες, ήταν συγκεντρωμένα στο κέντρο της πόλης. Το βιβλιο του επαρχου στο οποίο ο Λεων ο Σοφός συγκεντρωσε πλήθος διατάξεων σχετικών με την εμπορική κίνηση των φαρμάκων στην πρωτεύουσα. Τα φάρμακα διακρίνονταν στις παρακάτω βασικές κατηγορίες: Α) όσα περιέχουν φυτικές ουσίες Β) όσα περιέχουν ζωικές ουσίες Γ) όσα περιέχουν χημικές ουσίες Δ) εκείνα που συνδυάζουν διάφορες ουσίες. Ως προς την πρώτη κατηγορία, πολλοί Βυζαντινοί γιατροί και φαρμακοποιοί αναζήτησαν νέα φαρμακευτικά φυτά, ακόμα και σε περιοχές έξω από τα σύνορα της αυτοκρατορίας. Στη δυτερη κατηγορία περιλαμβάνονται φάρμακα που περιέχουν ζωικές ουσίες, όπως μαλλί προβάτων, καστόριο (αδενικό έκκριμα από τα γεννητικά όργανα του κάστορα), κοχύλια και όστρακα, λίπος λιονταριού ή στρουθοκαλαμήλου. Αρκετά από αυτά χρησιμοποιήθηκαν από τους Βυζαντινούς, μαζί με μεταλλικά στοιχεία και βότανα για την θεραπεία του ΚΑΡΚΙΝΟΥ. Ως προς τα φάρμακα που περιέχουν χημικές ουσίες και μέταλλα, οι βυζαντινοί γιατροί κατέβαλλαν προσπάθειες προκειμένου να αξιοποιήσουν περισσότερο τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Η θαλ ασσια χημική ουσία άσφαλτος, το αλάτι, το θειάφι, διάφοροι λίθοι, η πίσσα, το νίτρο και ο θειικός χαλκός (γαλαζόπετρα ) χρησιμοποιούνταν ως συστατικά για να παρασκευαστούν διάφορες συνταγές. Από αυτά τα φαρμακευτικά σκευάσματα, άλλα ήταν πόσιμα ή μασητά, άλλα χρησιμοποιούνταν ως επιθέματα, άλλα ως θυμιάματα υποκαπνισμών και άλλα ως σκόνες ή αέρια που εμφυσούνταν στα εσωτερικά όργανα του σώματος. Όλα βέβαια περιλαμβάνονταν στα

11 συνταγολόγια των γιατρών, τα περίφημα ιατροσόφια μερικές φορές μάλιστα με αναφορά στο όνομα του γιατρού που το πρωτοχρησιμοποίησε. Η γέννηση του Νοσοκομείου στο Βυζάντιο Οι Πατέρες της εκκλησίας μας μετά τη διατύπωση των θέσεων της ορθοδοξίας για τη φαρμακευτική αγωγή, αναζήτησαν τρόπους για να γίνει και έμπρακτη η στάση αυτή της εκκλησίας, χτίζοντας ξενώνες για την ανακούφιση των φτωχών ασθενών οι οποίοι σε αντίθεση με τους όποιους Ρωμαϊκούς ξενώνες, είχαν συστηματική και πλήρη ιατροφαρμακευτική υποστήριξη. Οι ξενώνες αυτοί διοικούνταν από τους επισκόπους ή από τους ηγούμενους των μοναστηριών. Η αρχή έγινε από το Μέγα Βασίλειο, που ίδρυσε τα πτωχεία. Η συνεχής δημόσια προφορική και γραπτή εκθείαση της ιατρικής στα κείμενα του Βασιλείου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, είχε σαν αποτέλεσμα το συστηματικό κτίσιμο νοσοκομείων στο όνομα της Χριστιανικής αγάπης και φιλευσπλαχνίας. Η θεολογική θέση των πατέρων περί του θεμιτού της παρατήρησης και της εξάσκησης των ιατρών, όχι μόνο επανανέσυρε τα κείμενα του Ιπποκράτη και του Γαληνού, αλλά ανέδειξε και σημαντικούς ιατρούς όπως ο Παύλος ο Αιγινήτης. Ένα από τα επιτεύγματα της βυζαντινής ιατρικής είναι η πρόοδος στις χειρουργικές επεμβάσεις, με αποκορύφωμα τη λιθοτομία. Το Βυζάντιο υπερηφανεύεται ότι επί των ημερών του πραγματοποιήθηκε στα νοσοκομεία του η πρώτη στον κόσμο αναίμακτη εγχείρηση αφαίρεσης πέτρας, με τη χρήση καθετήρα για την παροχέτευση της κύστεως, κάτι που στη Δύση έγινε εφικτό μόλις κατά τον ΙΘ αιώνα. Η χρήση φαρμάκων στα νοσοκομεία διευρύνθηκε και μάλιστα με τρόπο που να μην εμποδίζει τη διάχυση της γνώσης, όπως

12 αποδεικνύει η πληθώρα καταλόγων φαρμάκων και φαρμακευτικών φυτών που μας είναι σήμερα διαθέσιμοι από την εποχή εκείνη. Στα βυζαντινά νοσοκομεία, αρχίζει η εγκατάσταση νοσοκομειακών φαρμακοποιών πολύ πιο νωρίς απ ότι στη δύση, στην οποία τα δυο επαγγέλματα δεν είχαν διαχωριστεί μέχρι το Το πιο χαρακτηριστικό βυζαντινό έργο από τη σκοπιά του φαρμακοποιού, είναι ο κατάλογος επιτρεπομένων φαρμάκων, ο οποίος περιγράφει και τον επιτρεπόμενο τρόπος παρασκευής τους ( στις μέρες μας ονομάζεται φαρμακοποιία.) Προς τα τέλη του ΙΓ αιώνα ο Νικόλαος Μυρεψός είχε συντάξει τη φαρμακοποιία του με τον τίτλο Δυναμερόν που περιείχε περισσότερα από 2600 φάρμακα. Το Δυναμερόν του Νικολάου Μυρεψού αποτέλεσε τη βάση για τις Ευρωπαϊκές φαρμακοποιίες μέχρι τον 17ο αιώνα (10,18). Μια άλλη πρωτιά των Βυζαντινών νοσοκομείων είναι ότι απέδειξαν έμπρακτα την αξία του δικαιώματος της γυναίκας για ισοτιμία ως προς την ιατρική αντιμετώπιση. Ο ξενών του Λιβός δεχόταν αποκλειστικά γυναίκες ως ασθενείς σύμφωνα με το τυπικόν του. Τέλος, στα βυζαντινά νοσοκομεία παρεχόταν συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, κάτι πρωτοφανές για τα μεσαιωνικά δεδομένα. Το γεγονός της συντήρησης αυτής της Ελληνογενούς στην πλειοψηφία Ιατρικής γνώσης συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό και στη διάσωση μεγάλου μέρους της Ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και της Ελληνικής γλώσσας. Και το γεγονός ότι όλα αυτά γινόταν κάτω από τη διοίκηση και ενεργό χρηματοδότηση της Ορθόδοξης εκκλησίας, αποτελεί μια άμεση απόδειξη της εγκεφαλικότητας της. Αντίθετα, στη δύση που όπως είδαμε η Ιατρική δεν ήταν αποδεκτή στην προχριστιανική εποχή, επικράτησε σχεδόν απόλυτο σκότος. Η χρήση φαρμάκων θεωρούντο δεισιδαιμονία και οι χρήστες τους μάγοι και μάγισσες.η όποια φαρμακευτική γνώση περιορίστηκε σε κάποια μοναστήρια και ποτέ δεν διαχύθηκε σε μαζικό επίπεδο. Την ίδια

13 στιγμή που οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί είχαν καλά συνειδητοποιήσει τόσο την πίστη τους όσο και την ταυτόχρονη ανάγκη για χρήση φαρμάκων, οι χριστιανοί της Δύσης έπρεπε να περιμένουν την έλευση του Παράκελσου για να υποψιαστούν ότι θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις νόσους με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.ακόμη και οι οίκοι φιλευσπλαχνίας τους ποτέ δεν εξελίχθηκαν σε νοσοκομεία όπως στο Βυζάντιο. Αλλά και τα καλύτερα νοσοκομεία τους ποτέ δεν έφτασαν την οργάνωση του Ξενώνα του Παντοκράτωρος στην Κωνσταντινούπολη που έφτασε να διαθέτει 5 φαρμακοποιούς Όταν ο Βασιλιάς της Σικελίας Φρειδερίκος ο Β χώρισε με νομοθετικό διάταγμα το επάγγελμα του Ιατρού από το επάγγελμα του Φαρμακοποιού, δεν έκανε καμία νύξη για τα νοσοκομεία, γεγονός που πιστοποιεί την έλλειψη ή τη νηπιακή τους κατάσταση γύρω στο Στην δυτική βιβλιογραφία δεν παρατηρείται επίσκοπος με σημαντικές γνώσεις ή με άποψη επί του φαρμάκου. Στην βυζαντινή βιβλιογραφία ακόμα και ο Πατριάρχης Φώτιος ήξερε και χρησιμοποιούσε συνταγές φαρμάκων. Τα νοσοκομεία στο βυζάντιο Από την οργάνωση των νοσοκομείων, το επίπεδο της ιατρικής και τη λειτουργία των κοινωφελών ιδρυμάτων, φαίνεται καθαρά ότι η οργανωμένη φιλανθρωπία - παρά τις αντιφάσεις της εποχής της - είχε ως κύρια φροντίδα την περίθαλψη των ασθενών, των πτωχών και γενικά των ατόμων με ειδικές ανάγκες, που δεν μπορούσαν, εξαιτίας της κατάστασής τους, να συντηρηθούν. Η βυζαντινή έννοια της φιλανθρωπίας ως πολιτική ιδιότητα κληρονομήθηκε από τον κόσμο της ελληνιστικής σκέψης. Στα μεγάλα αστικά και μοναστικά κέντρα της αυτοκρατορίας ιδρύονται "ξενώνες" για τη νοσηλεία ασθενών, που - κατά κανόνα - ανήκαν στα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Σε κάθε μικρό ή μεγάλο βυζαντινό μοναστήρι, έβρισκαν καταφύγιο και περίθαλψη οι

14 ταξιδιώτες, οι πτωχοί και οι άρρωστοι. Σε όλες τις πόλεις του βυζαντινού κράτους υπήρχαν νοσοκομεία που φρόντιζαν για την ανακούφιση και τη θεραπεία των ασθενών, ανεξάρτητα από επάγγελμα, εθνότητα ή φύλο. Αναμφίβολα, λοιπόν, τα νοσοκομεία ήταν βασικό στοιχείο του κοινωνικού βίου στο Βυζάντιο και μια από τις σημαντικές εξυπηρετήσεις των πόλεων, που εξασφάλιζαν την αποκατάσταση της υγείας και την ανακούφιση των ασθενών κατοίκων τους, αλλά και των "ξένων". Στα νοσοκομεία του Βυζαντίου, άνδρες, γυναίκες και παιδιά μπορούσαν να νοσηλευτούν δωρεάν ή έναντι κάποιας αμοιβής, ανάλογα με τη σοβαρότητα της ασθένειας, την παροχή των υπηρεσιών και τον κανονισμό του ιδρύματος. Σ' αυτά τα υποτυπώδη - με τα σημερινά κριτήρια - νοσοκομεία, ασκήθηκε η επίσημη ιατρική, που, όπως ήταν φυσικό, στηρίχτηκε στην αρχαία ελληνορωμαϊκή ιατρική παράδοση. Γιατροί, όπως ο Ορειβάσιος ο Περγαμηνός, ο Αέτιος Αμιδηνός και ο Παύλος Αιγινίτης, δεν περιορίστηκαν μόνο στις αρχαίες θεραπευτικές μεθόδους, αλλά ανέπτυξαν νέες, πρωτότυπες ιδέες, που επηρέασαν σημαντικά την εξέλιξη της Ιατρικής. Ακολουθώντας την κοινωνική εξέλιξη του βυζαντινού κράτους κατά τη χιλιετή πορεία του, η Ιατρική βρήκε το δρόμο για την ανάπτυξή της. Η βαθμιαία εξέλιξη των βυζαντινών νοσοκομείων συνδέεται άμεσα με την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης. Οι πρώτες πληροφορίες που φανερώνουν ότι τα χριστιανικά φιλανθρωπικά ιδρύματα έπαιρναν ειδικά μέτρα για να βοηθήσουν τους ασθενείς εμφανίζονται σε κείμενα του τέλους του 4ου μ.χ αι. Σε μια επιστολή του, ο Μέγας Βασίλειος, επίσκοπος Καισαρείας τότε, προς τον κυβερνήτη της περιοχής του, αναφέρει ότι για τις ανάγκες των πτωχών που περιέθαλπε στη Βασιλειάδα είχε προσλάβει νοσοκόμους και γιατρούς. Λίγα χρόνια αργότερα, κατά τα τέλη του 4ου μ.χ αι., ο Ιωάννης Χρυσόστομος ίδρυσε παρόμοιους ξενώνες

15 στην Κωνσταντινούπολη, για τη λειτουργία των οποίων προσέλαβε δύο κληρικούς ως διευθυντές, γιατρούς, μαγείρους και υπηρέτες. Τα αγιολογικά κείμενα και ιδιαίτερα η "Διήγησις των θαυμάτων του Αγίου Αρτεμίου", ένα παράξενο κείμενο που γράφτηκε λίγο μετά το έτος 659, είναι πολύτιμη πηγή για τη μελέτη της βυζαντινής Ιατρικής κατά τον 6ο και 7ο αιώνα και μας παρέχουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα νοσοκομεία της εποχής. Στα κείμενα συναντά κανείς μία εχθρότητα προς το ιατρικό κατεστημένο της εποχής, γεγονός που οφείλεται, πιθανότατα, στις εξωφρενικές τιμές που ζητούσαν για την παροχή των υπηρεσιών τους. Σε αντίθεση με τους κοινούς γιατρούς, οι ιαματικοί άγιοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους χωρίς χρήματα, "άνευ αργύρου", γι' αυτό και ονομάζονται Αγιοι Ανάργυροι. Κατά την Πρωτοβυζαντινή Περίοδο, όπως προκύπτει από τις σχετικές πηγές, οι "αρχίατροι" των νοσοκομείων επιβλέπουν τη θεραπεία των ασθενών τους, βοηθούμενοι από τους "υπουργούς" και τους υπηρέτες. Οι "υπουργοί" ανήκουν στο βοηθητικό νοσηλευτικό προσωπικό και ήταν μέλη συντεχνίας. Οι διοικητικοί διευθυντές των ξενώνων της εποχής ήταν συνήθως μέλη του κλήρου, διάκονοι ή ιερείς, που οι πηγές τούς αποκαλούν "ξενοδόχους". Ο ξενοδόχος ορίζεται διευθυντής του ξενώνα, μερικές φορές από τον ιδρυτή του ιδρύματος, άλλοτε από τον ίδιο τον αυτοκράτορα και πιο συχνά από τον τυπικό επίσκοπο.το αξίωμα του ξενοδόχου υπήρχε ήδη από τον 3ο αι. μ.χ. Στους αιώνες που ακολούθησαν όμως, έγινε πιο σπουδαίο και αρκετοί ξενοδόχοι κατείχαν σημαντική θέση στη βυζαντινή κοινωνία. Τον 9ο αι., πάντως, όπως μας πληροφορεί το Κλητορολόγιον του Φιλοθέου, οι ξενοδόχοι έφεραν το βαθμό του σπαθαρίου. Στους ξενώνες του 7ου αι., υπάρχουν χειρουργοί, οφθαλμίατροι, γυναικολόγοι, ιατρομαίες, γενικά, γιατροί και νοσοκόμοι. Σε σύγκριση με τους ξενώνες του 4ου και 5ου αι. μ.χ, οι υπηρεσίες τους είναι πολύ πιο βελτιωμένες. Μετά από μία περίοδο στασιμότητας, τον 10ο

16 αι. και ιδιαίτερα τον 11ο αι., οι γιατροί αποκτούν έναν κυρίαρχο ρόλο στη λειτουργία των νοσοκομείων. Το 12ο αι. πια, φαίνεται ότι τα νοσοκομεία ήταν ο φυσικός χώρος άσκησης της Ιατρικής. Οι πηγές μάς πληροφορούν ότι την εποχή αυτή γιατροί με το αξίωμα του Ακτουάριου υπηρετούσαν στο παλάτι. Συγκεκριμένα, ο ιστορικός Ζωναράς λέει ότι, όταν ο αυτοκράτωρ Αλέξιος Κομνηνός αρρώστησε βαριά, ο Ακτουάριος, βοηθούμενος και από δύο άλλους γιατρούς, τον μετέφερε από το παλιό παλάτι στην περιοχή των Μαγγάνων της Κωνσταντινούπολης, για να νοσηλευτεί στο εκεί ευρισκόμενο νοσοκομείο. Το όνομα του Ιωάννη Κομνηνού Β' συνδέεται με ένα από τα πιο σημαντικά νοσηλευτικά ιδρύματα του Βυζαντίου. Το έτος 1136, ο αυτοκράτωρ Ιωάννης Κομνηνός και η σύζυγός του Ειρήνη ίδρυσαν στην Κωνσταντινούπολη τη μεγάλη Μονή του Παντοκράτορος, που περιλάμβανε ένα νοσοκομείο, καθώς και άλλα παρεμφερή ιδρύματα. Η σπουδαιότητα του νοσοκομείου αυτού βρισκόταν στο γεγονός ότι ήταν ουσιαστικά ένα ιατρικό κέντρο, με τη σημερινή έννοια του όρου. Οι κανονισμοί του, όπως φαίνεται από το Τυπικό της Μονής, τιμούν το Βυζάντιο του 12ου αι. Το νοσοκομείο αυτό διέθετε συνολικά 50 κρεβάτια, κλινικές ειδικοτήτων, όπως: χειρουργική, οφθαλμολογική, γυναικολογική, εξωτερικά ιατρεία και ένα φαρμακείο. Ο ξενώνας του νοσοκομείου του Παντοκράτορος απασχολούσε ακόμη: 11 υπηρέτες, 5 πλύστρες ("σαπωνίστρες"), 2 μαγείρους, 2 αρτοποιούς, 1 ιπποκόμο για τα άλογα των γιατρών, 4 τραυματιοφορείς, 1 χαλκωματά, 1 μυλωνά, 1 ακονιστή ιατρικών εργαλείων ("μυλοχαράκτη") και 1 καθαριστή αποχωρητηρίων. Οι γιατροί στο Βυζάντιο αμείβονταν για τις υπηρεσίες του είτε από τους ασθενείς τους, είτε - εάν υπηρετούσαν σε νοσοκομεία - από το κράτος, την κοινότητα ή το ευαγές ίδρυμα. Οι γιατροί των κοινοτήτων και ιδρυμάτων έπαιρναν χρηματική αμοιβή - ρόγα - καθώς και τρόφιμα (αννόνα). Επίσης, έπαιρναν φιλοδωρήματα από τους ασθενείς τους, που τα έλεγαν "αγάπες". Στο Τυπικό της Μονής

17 του Παντοκράτορος, ο αυτοκράτωρ Ιωάννης Κομνηνός ορίζει με πολλές λεπτομέρειες τις αμοιβές, σε χρήματα και σε είδος, των γιατρών και του βοηθητικού προσωπικού των νοσοκομείων. Τη λαμπρή νοσοκομειακή παράδοση των Κομνηνών συνέχισαν αργότερα και οι Παλαιολόγοι. Οι χειρουργοί των νοσοκομείων του βυζαντινού κράτους επιχειρούσαν λεπτές και δύσκολες εγχειρήσεις. Ο Λέων ο Γραμματικός αναφέρει ότι το 10 αι. οι χειρουργοί της Κωνσταντινούπολης προσπάθησαν να χωρίσουν δύο σιαμαία παιδιά από την Αρμενία. Οταν το ένα από τα Σιαμαία πέθανε, οι γιατροί απέκοψαν το σημείο συνένωσής τους, ελπίζοντας ότι το άλλο θα επιζούσε. Δυστυχώς, όμως, πέθανε κι αυτό τρεις μέρες μετά την επέμβαση. Στο ιστορημένο χειρόγραφο της χρονογραφίας του Σκυλίτζη, σώζεται μία μικρογραφία που παριστάνει αυτήν ακριβώς την εγχείρηση. Κάθε πόλη της βυζαντινής αυτοκρατορίας είχε ανάγκη - ανάλογα με τις ανάγκες που πληθυσμού - τα απαραίτητα ευαγή ιδρύματα και τους γιατρούς της. Η πολιτεία αναγνώριζε το πολύμοχθο έργο και την κοινωνική προσφορά των γιατρών και τους παραχωρούσε αξιώματα και προνόμια. Η Βυζαντινή Νομοθεσία, παράλληλα, καθόριζε την ποινική ευθύνη των γιατρών, ανδρών και γυναικών, χωρίς διάκριση φύλου. Οι ποινές ποικίλλουν και εξαρτώνται από τη βλάβη που προξενήθηκε στο θύμα, την ύπαρξη δόλου ή μη και την κοινωνική θέση του γιατρού ή του θύματος. Η ευθύνη των γιατρών αποδεικνυόταν με ιατροδικαστική έρευνα και, ανάλογα, τους επιβάλλονταν ποινές, όπως: πρόστιμα, μερική ή ολική δήμευση της περιουσίας, διαπόμπευση, όπου ο τιμώμενος γιατρός αναγκαζόταν κατά τη διαδικασία της περιαγωγής να κρατάει στα χέρια του ένα ουροδοχείο και να δέχεται τους ονειδισμούς του όχλου, μεταλλισμός, δηλαδή ισόβια καταναγκαστική εργασία στα μεταλλεία ή και - σπανίως - "διά

18 ξίφους" θάνατος. Ερευνώντας κανείς τις πηγές της βυζαντινής Ιστορίας, ιδιαίτερα τα νομικά κείμενα, τα Τυπικά των μονών, βρίσκει αξιόλογες ειδήσεις για τη σύσταση, την εσωτερική οργάνωση, τους κανονισμούς, το προσωπικό και γενικά τη λειτουργία των ευαγών ιδρυμάτων στο Βυζάντιο, όπου άνδρες και γυναίκες είχαν τα δυνατότητα να ασκήσουν το ιατρικό επάγγελμα. Ιδρύματα για πτωχούς γέρους, λεπρούς, τυφλούς, ορφανά, χήρες, πρόσφυγες, ναυαγούς και οδοιπόρους, υπήρχαν σε όλα τα σημεία της αυτοκρατορίας, στις πόλεις, στην ύπαιθρο και - κυρίως - μέσα στα μοναστήρια. Κάθε πόλη της βυζαντινής αυτοκρατορίας είχε - ανάλογα με τις ανάγκες του πληθυσμού - τα απαραίτητα ευαγή ιδρύματα και τους γιατρούς της. Συμπεράσματα Η ορθοδοξία αποτελεί το τμήμα εκείνο της χριστιανοσύνης που ξεκάθαρα στήριξε την ύπαρξη του φαρμάκου, και την συσχέτισε με το μεγαλείο της Θεϊκής Σοφίας. Είναι εκείνη που ξεκάθαρα στήριξε την Ιατρική, αναδεικνύοντας την ως πεμπτουσία της φιλευσπλαχνίας. Και μόνο για τις καθαρές αυτές θεολογικές θέσεις που κηρύττει από την εποχή των Πατέρων της, η ορθοδοξία δεν έχει να φοβηθεί τίποτε από τον κόσμο του φαρμάκου. Εξάλλου, η ορθοδοξία, συνετέλεσε όσο καμία άλλη θρησκεία στην εξέλιξη του φαρμάκου, διότι η ορθοδοξία δημιούργησε τον πιο φυσικό χώρο παρατήρησης της κλινικής του δράσης: Στο νοσοκομείο, που είναι δικό της δημιούργημα, διενεργούνται σήμερα όλες οι διεθνείς ελεγχόμενες κλινικές μελέτες των φαρμάκων.

19 Ακόμα και σήμερα όμως, η ορθοδοξία δεν έχει τελειώσει τον ιστορικό της ρόλο ως προς η βοήθεια που μπορεί να προσφέρει στο φάρμακο: Στην μεταμοντέρνα κοινωνία της παγκοσμιοποίησης, η ανάμιξη της ανατολικής με τη δυτική φιλοσοφία έφερε σαν αποτέλεσμα το να επιθυμούν μεν οι άνθρωποι την υγεία τους, αλλά να θέλουν περισσότερο να αισθάνονται ότι έχουν αξία. Έτσι, θυσιάζουν συχνά την υγεία τους για να αισθανθούν ότι αξίζουν. Για την ορθοδοξία όμως, το αίσθημα αξίας δεν κατακτάται ως επίτευγμα, αλλά λαμβάνεται ως Θείο δώρο. Η συμπαράσταση της ορθοδοξίας στην έλευση νέων φαρμάκων μέσω της στήριξης για την εξεύρεση ισχυρής θεολογικής πλατφόρμας για την επίλυση των προβλημάτων της βιοηθικής στα βιοτεχνολογικά φάρμακα, καθώς και η κατανόηση της σε νοσήματα τα οποία στην δυτική κοινωνία -και κατά συνέπεια στα δυτικά δόγματα του χριστιανισμού- αποτελούν θέματα taboo (όπως για παράδειγμα η παθολογική σεξουαλική δυσλειτουργία και η παθολογική γυναικεία ακράτεια ούρων) αποτελεί μέγιστη απόδειξη της συνέχισης της δυναμικής συνέργειας της επιστήμης με την ορθοδοξία στην Ελλάδα, όπως θεμελιώθηκε από τους Πατέρες της εκκλησίας μας. Και τέλος, θα πρέπει να συνεχιστεί η ολιστική προσέγγιση της ορθοδοξίας στα θέματα της ασθένειας, που βλέπει την φαρμακευτική αγωγή για το σώμα να συνδυάζεται με την πνευματική ανάταση. Γιατί ακόμα και οι δυτικού τύπου κλινικές μελέτες, έχουν πλέον αποδείξει ότι αυτός ο συνδυασμός πνευματικής και σωματικής υποστήριξης συμβάλλει αποφασιστικά στη μεγαλύτερη συμμόρφωση του ασθενή στις οδηγίες του Ιατρού και του Φαρμακοποιού[24]. Συμμόρφωση, που η Φαρμακευτική και η Ιατρική την χρειάζονται αυτή την εποχή περισσότερο από ποτέ σε μερικά νοσήματα που δεν έχουν ακόμα νικηθεί, όπως ο καρκίνος.

20 Για να μπορέσει η ορθοδοξία να συνδράμει αποφασιστικά θα πρέπει να χρησιμοποιήσει κατά την άποψη του συγγραφέα την ξεκάθαρη πρακτική που εφάρμοσε στα βυζαντινά νοσοκομεία που δημιούργησε: Το διαχωρισμό μεταξύ της νόσου και της ασθένειας. Νόσος είναι ένα σύνολο παθολογικών διαταραχών που διαπιστώνονται εργαστηριακά και πιστοποιούνται κλινικά από τον ιατρό. Ασθένεια είναι ο τρόπος που βιώνει ο άνθρωπος τη νόσο του. Η αντιμετώπιση της νόσου είναι έργο αποκλειστικά της φαρμακευτικής επιστήμης και όχι της θρησκείας. Στην αντιμετώπιση της ασθένειας όμως η Ορθοδοξία μπορεί να παίξει μέγιστο ρόλο με την έννοια της ίασης ως σωματικής και πνευματικής ολοκληρίας της υγείας. Όταν η Φαρμακευτική χαρίσει στην Ιατρική το τελικό χτύπημα στα νοσήματα αυτά με όπλο τη νέα τεχνολογία, η ορθοδοξία πρέπει να είναι εκεί: Περιχαρής, για την καθαρή θεολογική στάση αλλά και την έμπρακτη στήριξη που κρατάει απέναντι στο φάρμακο, εδώ και 1300 περίπου χρόνια. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Επιστημονική βιβλιοθήκη life, επιμέλεια Γουώλτερ Μόντελ,

21 Αλφρεντ Λανσινγκ 1977, σύμβουλοι: Χενρυ Μαργκενάου, Κ.Π Σνοου. 1. Timothy Miller: Η γέννηση του Νοσοκομείου στο Βυζάντιο. Ελληνική επιμέλεια κ. Κελέρμενος, αρωγή Ιερ. Μητρ. Λειβαδιάς. Εκδ. βήτα Medical Arts Χ. Μάρτης: Η Ιατρική από τον Ιπποκράτη στο DNA. Εκδ. Λιβάνη, 2002 Ε. Φωκάς. Ιστορία της Φαρμακευτικής. Εκδ. Αρ.Παν. Θες/νίκης Παράκελσος: De causis morborum invisibilium.εκδ. Κυβέλη 2005 πατήρ Γεώργιος Δ. Μεταλληνός: Τουρκοκρατία. Εκδ. ακρίτας, 1993 Καινή Διαθήκη. Επιμέλεια Π. Τρεμπέλα Richard Dawkins: Το εγωιστικό γονίδιο. Εκδ. Κάτοπτρο, 1976 Mary Baker Eddy: science and health with key to the scriptures. Editor trustees under the will of M. B. Eddy, 1903 Μανώλης Μιτάκης: Το επείγον στο φαρμακείο. Εκδ. Φαρμακευτικός κόσμος, 2005 Lynn Margoulis: Ο συμβιωτικός πλανήτης. Μια νέα θεωρία για την εξέλιξη. Εκδ.Κάτοπτρο 1999

22 3. Sarah Nettleton: Κοινωνιολογία της υγείας και της ασθένειας. Εκδ. τυπωθήτω, 1995 Μανώλης Μιτάκης: Φαντασία και λογική στον κόσμο του φαρμάκου: Η ιστορία της cis-platine. Περ. Ρυσμός, 2/ 2002 πατήρ Φιλόθεος Φάρος. Η Ίαση ως υγείας ολοκληρία. Εκδ. Αρμός, 2003

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται

Το ρωμαϊκό κράτος κλονίζεται Ι. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ας διαβάσουμε τι θα μάθουμε στο σημερινό μάθημα: Σκοπός: Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι να απαντήσουμε σε ένα «γιατί»: Γιατί χρειάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος

ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος ΟΙ 3 ΙΕΡΑΡΧΕΣ: Βασίλειος ο Μέγας Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός Ιωάννης ο Χρυσόστομος Ποιοί ήταν; Πού έζησαν; Τί έκαναν; Δρ. Χρυσόστομος Παπασπύρου 30 Ιανουαρίου 2015 Βασίλειος ο Μέγας (330-379) Ο Βασίλειος ο

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές.

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Μια πρώτη επαφή με τη

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΕ ΘΕΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΤΑΞΗ: Β ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ: 23 ΑΓΟΡΙΑ: 13 ΚΟΡΙΤΣΙΑ: 10 ΕΚΠΟΝΗΣΗ: ΛΙΑΠΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ

ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ Α Ν Ν Α Τ Σ Ι Τ Ο Υ Ρ Α Δ Ι Κ Η Γ O Ρ Ο Σ D E S S Δ Ι Κ Α Ι Ο Τ Η Σ Υ Γ Ε Ι Α Σ Ν Ο Μ Ι Κ Η Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ο Σ Ι. Σ. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η ΠΡΟΣΩΠΑ Μέγας Βασίλειος Γρηγόριος ο Θεολόγος Ιωάννης ο Χρυσόστομος Μαυρόπους Ιωάννης Βασιλίτης 1 ος Βασιλίτης 2 ος Βασιλίτης 3 ος Γρηγορίτης 1 ος Γρηγορίτης 2 ος Γρηγορίτης 3 ος Ιωαννίτης 1 ος Ιωαννίτης

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 7/4/20123 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 12 ο ακριτικό οδοιπορικό Υγείας: Κορυτσά - Καστοριά - Φλώρινα Ορεινό Μέτσοβο

Αθήνα, 7/4/20123 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. 12 ο ακριτικό οδοιπορικό Υγείας: Κορυτσά - Καστοριά - Φλώρινα Ορεινό Μέτσοβο Αθήνα, 7/4/20123 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 12 ο ακριτικό οδοιπορικό Υγείας: Κορυτσά - Καστοριά - Φλώρινα Ορεινό Μέτσοβο Φάρμακα και υγειονομικό υλικό από τη συλλογή φαρμάκων του Ιατρείου Κοινωνικής Αποστολής και του

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 12 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 12 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 12 o EΝΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ 12ΟΥ ΑΙΩΝΑ : Η ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ. Συγγραφέας: Τσιόπας Ζήσης* Πτυχιούχος ιστορίας αρχαιολογίας. Κάτοχος μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ (ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ) Dr Harris Panagiotalidis Βασικά Δικαιώματα για Ανθρώπους με Πάρκινσον Καταστατικός

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Department: Διεύθυνση Πωλήσεων Country: Ελλάδα Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Η Ασφάλιση Υγείας σε Επίπεδο Οικογένειας Υπάρχει οικογενειακός προϋπολογισμός. Οικονομίες κλίμακος. Ενιαίες παροχές. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βασική Ασφάλιση 38,61 Νοσοκομειακή Περίθαλψη Απόλυτη Προστασία 1.662,25

Βασική Ασφάλιση 38,61 Νοσοκομειακή Περίθαλψη Απόλυτη Προστασία 1.662,25 ΚΑΛΥΨΗ ΕΤΗΣΙΟ ΚΟΣΤΟΣ Βασική Ασφάλιση 38,61 Νοσοκομειακή Περίθαλψη Απόλυτη Προστασία 1.662,25 Εγγ. Εισφορά 0,29 Ετήσιο Κόστος 1.701,15 Μηνιαία 147,43 Πρώτη όση 154,77 Στα παραπάνω ασφάλιστρα συμπεριλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΣ Σ.Α.Α. ΑΤΕ

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΣ Σ.Α.Α. ΑΤΕ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΣ Σ.Α.Α. ΑΤΕ Θεσσαλονίκη, 17 Δεκεμβρίου 2014 Αξιότιμε κύριε Τσομπανίδη, Η Euromedica ως γνωστόν αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πληρέστερους ιδιωτικούς φορείς παροχής

Διαβάστε περισσότερα

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία:

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία: Εικονομαχία Αιτίες Συνέπειες Ορισμός: η θρησκευτική και πολιτική διαμάχη για τη λατρεία των εικόνων. 1 η Αιτία: 1η Συνέπεια: Αντίπαλες πλευρές: εικονομάχοι > το επίσημο κράτος και τμήμα του πληθυσμού εικονόφιλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας!

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Medical Safety Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! - Έχετε φανταστεί ένα ολόκληρο μηχανισμό προηγμένων υπηρεσιών υγείας και περίθαλψης σχεδιασμένο από εσάς και προσαρμοσμένο

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Ευελιξία Συνθέστε το δικό σας Medical Safety Εστιάστε στα σημεία που θέτει ως προτεραιότητα ο υποψήφιος ασφαλισμένος. 2 3 Βασικά Κριτήρια Επιλογής 1. Ανώτατο Όριο Ετήσιων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα

Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα Το Ασφαλιστικό σας Πρόγραµµα Οµαδικό Πρόγραµµα Ασφάλι σης Ζωής & Υγείας - 8 - Πίνακας Παροχών ΣΧΕ ΙΟ 1 Ασφάλεια Ζωής 1. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΖΩΗΣ - 5400 Σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισµένου από οποιαδήποτε αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Ερευνητική Εργασία B 3 2 ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης Εμμανουέλλα Στρογγύλη-Τσιότσου Λάζαρος Τράικος Ελένη Φαρμάκη Η Διαιτολογία Η Διαιτολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ Ονοματεπώνυμο Ασφαλιζόμενου: ΠΕΛΑΤΙΔΟΥdΑΓΑΠΗΤΗ Ονοματεπώνυμο Αντισυμβαλλομένου: ΠΕΛΑΤΟΠΟΥΛΟΣdΑΞΙΟΤΙΜΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ Ασφαλιστικό Γραφείο: Ονοματεπώνυμο Συνεργάτη: Τηλέφωνο Επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία)

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) Σε περίπτωση απώλειας ζωής του ασφαλισμένου από φυσιολογικά αίτια ή ατύχημα καταβάλλεται στους δικαιούχους το ποσό των: 10.000 (έως 40 ετών), 5.000 (41-50 ετών) και

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η 27/10/2014. Συν/φοι,

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η 27/10/2014. Συν/φοι, Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Συν/φοι, 27/10/2014 Οι συνεχείς κυβερνητικές επιθέσεις, με τις μεγάλες και δυσβάστακτες περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις, με τις συνεχείς ανατιμήσεις στα είδη πρώτης ανάγκης

Διαβάστε περισσότερα

Με απόφαση του Δ/Σ το πρόγραμμα δύναται να δοθεί εκτός των συναδέλφων σε γονείς τέκνα & αδέλφια (άνεργα, χωρίς ταμείο & ισχύουν ίδιες παροχές).

Με απόφαση του Δ/Σ το πρόγραμμα δύναται να δοθεί εκτός των συναδέλφων σε γονείς τέκνα & αδέλφια (άνεργα, χωρίς ταμείο & ισχύουν ίδιες παροχές). ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Νοσηλεία-Διαγνωστικές εξετάσεις «Family Plus» - «Ότι καλύτερο» Παροχές-Εξετάσεις 1) Απεριόριστες προγραμματισμένες ΙΑΤΡΙΚΕΣ επισκέψεις πανελλαδικά (άνω των 5.000 ιατρών όλων των ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 1. Με βάση διαφορετικές πλευρές της υγείας σας σήµερα, όπως τις περιγράψατε προηγουµένως, πού θα τοποθετούσατε

Διαβάστε περισσότερα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα

Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Οι φαρμακοποιοί στην πρωτοβάθμια φροντίδα Λευτέρης Μαρίνος MSc Φαρμακοποιός ΜSc Φαρμακογνωσία βιοδραστικών προϊόντων Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΤΗΣ MEGA BROKERS S.A. A. Παροχές Ασφαλιζόµενα Ποσά ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΖΩΗΣ 100,00.-

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΤΗΣ MEGA BROKERS S.A. A. Παροχές Ασφαλιζόµενα Ποσά ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΖΩΗΣ 100,00.- ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΤΗΣ MEGA BROKERS S.A. A. Παροχές Ασφαλιζόµενα Ποσά ΠΑΡΟΧΕΣ ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΟ ΠΟΣΟ ΕΥΡΩ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΖΩΗΣ 100,00.- Η κάλυψη του Άρθρου 2 του Προσαρτήµατος (Επέκταση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΖΩΗΣ/ΥΓΕΙΑΣ Νο 252

ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΖΩΗΣ/ΥΓΕΙΑΣ Νο 252 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Λ. Μεσογείων 71 & Ήλιδος 36, 115 26 Αθήνα 210 7454000 ATLANTIKI@ATLANTIKI.GR ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΛΑΤΗ Ονοματεπώνυμο ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ Προστασία οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

301 Ιατρικής Ιωαννίνων

301 Ιατρικής Ιωαννίνων 301 Ιατρικής Ιωαννίνων Σκοπός Αποστολή του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να ασχολούνται με την εφαρμογή μεθόδων για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΗΔΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (ΥΚΟΝ) ΓΕΝΙΚΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΗΦΙΣΙΑΣ «ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ»

ΔΕΛΗΔΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (ΥΚΟΝ) ΓΕΝΙΚΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΗΦΙΣΙΑΣ «ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» ΔΕΛΗΔΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ (ΥΚΟΝ) ΓΕΝΙΚΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΗΦΙΣΙΑΣ «ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» Νομοθετικό Πλαίσιο & Υπάρχουσες Δομές για τις Υπηρεσίες Κατ Οίκον Νοσηλείας (ΥΚΟΝ),

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 7: Μέση βυζαντινή περίοδος: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Ιωσήφ Γενέσιος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Μπιρλιράκης Βασίλειος

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Μπιρλιράκης Βασίλειος ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Μπιρλιράκης Βασίλειος Πτυχίο Φαρμακευτικής MSc - Φαρμακευτική Φροντίδα & Φαρμακοθεραπεία ΜΒΑ - Ειδίκευση στις Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Να αναδειχθεί η κοινωνική ανάγκη για το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουµε την κατανοµή των κατοίκων του νοµού ανά ηλικία.

Στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουµε την κατανοµή των κατοίκων του νοµού ανά ηλικία. Κεφάλαιο 5 Αγροτικά ιατρεία, Κέντρο υγείας και Νοσοκοµείο του νοµού Ευρυτανίας 4. Η πληθυσµιακή σύσταση του νοµού. Στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουµε την κατανοµή των κατοίκων του νοµού ανά ηλικία. 99

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Οµαδικής Ασφάλισης. Ασφαλιστικός Σύµβουλος Γιώργος Μουλακάκης Κιν.

Πρόγραµµα Οµαδικής Ασφάλισης. Ασφαλιστικός Σύµβουλος Γιώργος Μουλακάκης   Κιν. Πρόγραµµα Οµαδικής Ασφάλισης Ασφαλιστικός Σύµβουλος Γιώργος Μουλακάκης Email: moulakakisg@agency.interamerican.gr Κιν. 6973 773926 Μάϊος 2017 Οικονοµικά στοιχεία INTERAMERICAN Δείκτης Φερεγγυότητας INTERAMERICAN

Διαβάστε περισσότερα

& ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»

& ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» «ΙΑΤΡΙΚΗ & ΑΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» Εισηγήτριες ΒΟΥΛΙΓΕΑ ΕΛΕΝΗ, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων ΣΙΤΑΡΑ ΜΑΡΙΑ, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΙΛΙΟΥ ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Υπο την Επίβλεψη και την Ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιλίου Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Μεθοδολογία της Έρευνας ΕΙΚΟΝΑ 1-1 Μεθοδολογία της έρευνας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η Μεθοδολογία της Έρευνας (research methodology) είναι η επιστήμη που αφορά τη μεθοδολογία πραγματοποίησης μελετών με συστηματικό, επιστημονικό και λογικό τρόπο, με σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων.

Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων. Προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και η εν δυνάμει συμβολή των φαρμακείων. Ελληνική Εταιρεία Φαρμακευτικής Πρακτικής (Ε.Ε.Φ.Π.) Δίκτυο Δράσης για τη Βρεφική Διατροφή (IBFAN ΕΛΛΑΔΑΣ) ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ. για τον καρκίνο του μαστού

9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ. για τον καρκίνο του μαστού & 9MYΘΟΙ 1ΑΛΗΘΕΙΑ για τον καρκίνο του μαστού ΓΥΝΑΙΚΑ και έχω πάθος για ζωή 01 Η επιστήμη έχει κάνει άλματα στον καρκίνο του μαστού με αποτέλεσμα να έχουμε ουσιαστικά κερδίσει τον πόλεμο ενάντια στη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. ζ) Ομώνυμο εργαστήριο της κλινικής που περιλαμβάνει εργαστήριο ισοτόπων

Άρθρο 1. ζ) Ομώνυμο εργαστήριο της κλινικής που περιλαμβάνει εργαστήριο ισοτόπων Εσωτερικός κανονισμός της Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής και Ειδικής Νοσολογίας της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Άρθρο 1 Γνωστικό Αντικείμενο 1. Η Β Προπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Logotech A.E. EEC, Group A.Ε.

Logotech A.E. EEC, Group A.Ε. . LOGO TECH Κ Ν Ο Τ Ο Μ I Α λ 4 I λ Π Ι Υ δ 1i Μελέτη της Ερευνητικής Δραστηριότητας των Νοσοκομείων το έτος 2004 Σύνοψη Logotech A.E. EEC, Group A.Ε. Αύγουστος 2006 Γ Μελέτη της Ερευνητικής Δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Α) Η Αγωγή της Υγείας. Η αγωγή της υγείας στοχεύει στην Ανάπτυξη δεξιοτήτων για την υιοθέτηση υγιεινών στάσεων και συμπεριφορών.

Α) Η Αγωγή της Υγείας. Η αγωγή της υγείας στοχεύει στην Ανάπτυξη δεξιοτήτων για την υιοθέτηση υγιεινών στάσεων και συμπεριφορών. Α) Η Αγωγή της Υγείας Η αγωγή της υγείας στοχεύει στην Ανάπτυξη δεξιοτήτων για την υιοθέτηση υγιεινών στάσεων και συμπεριφορών. Α) Η Αγωγή της Υγείας Η αγωγή υγείας είναι μια διαδικασία που στηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ομαδικής Ασφάλισης για τους Εργαζόμενους του ΚΕΘΕΑ

Πρόταση Ομαδικής Ασφάλισης για τους Εργαζόμενους του ΚΕΘΕΑ Πρόταση Ομαδικής Ασφάλισης για τους Εργαζόμενους του ΚΕΘΕΑ 1 Η ομαδική Ασφάλιση: Είναι ένα σύνολο παροχών Προστασίας, Υγείας και Εξασφάλισης για τον εργαζόμενο & την οικογένειά του. Δίνεται πέραν και πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές.

Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Ο Πανιερώτατος ομιλεί στα Μ.Μ.Ε. συνοδευόμενος από τις Πρυτανικές Αρχές. Μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος Επίτιμος Διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα