H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: σχεδιασμός ερωτηματολογίου για τον έλεγχο της κατανόησης του μεταβολισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: σχεδιασμός ερωτηματολογίου για τον έλεγχο της κατανόησης του μεταβολισμού"

Transcript

1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Διδακτική και Διδασκαλία Βιολογίας και Βιοχημείας H διδασκαλία θεμάτων βιοχημείας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: σχεδιασμός ερωτηματολογίου για τον έλεγχο της κατανόησης του μεταβολισμού Παναγιώτα Μαρμαρωτή, Ντία Γαλανοπούλου Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Χημείας, Ζωγράφου, Αθήνα Περίληψη. Ένα από τα ερευνητικά αντικείμενα της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών είναι αυτό της καταγραφής των προβλημάτων κατανόησης εκ μέρους των μαθητών. Στο επιστημονικό πεδίο της Βιοχημείας και στη βαθμίδα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης η σχετική έρευνα είναι περιορισμένη. Σκοπός της εργασίας αυτής, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της μελέτης της κατανόησης των θεμάτων Βιοχημείας που διδάσκονται στο ελληνικό σχολείο, ήταν να διερευνηθεί αν οι μαθητές κατανοούν τις έννοιες του μεταβολισμού. Ειδικότερα, παρουσιάζεται η διαδικασία σχεδιασμού ενός ερωτηματολογίου κλειστού τύπου, το οποίο διερευνά την κατανόηση όλων των επιμέρους διαστάσεων του μεταβολισμού και επιτρέπει την εφαρμογή διασταυρούμενης ανάλυσης για τον έλεγχό της. Σημαντικά στάδια στη διαδικασία αυτή ήταν ο καθορισμός ενός καταλόγου επιστημονικά αποδεκτών θέσεων, που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες ερωτήσεις, αλλά και η αξιολόγηση του ερωτηματολογίου. Η διαδικασία του σχεδιασμού, αλλά και το ίδιο το ερωτηματολόγιο, μπορούν να συμβάλλουν στην αποτελεσματική διδασκαλία του μεταβολισμού. Εισαγωγή Ένα από τα ερευνητικά αντικείμενα της Διδακτικής στις Φυσικές Επιστήμες είναι η ανίχνευση παρανοήσεων και προβλημάτων κατανόησης εκ μέρους των μαθητών, μία διαδικασία που βοηθά ώστε να γίνει αποτελεσματική η διδασκαλία (Treagust et al. 1996). Τέτοιου είδους παρανοήσεις έχουν μελετηθεί στα επιστημονικά πεδία της Χημείας (Garnett et al. 1995) και της Βιολογίας (Lazarowitz & Penso 1992), αλλά σε αυτό της Βιοχημείας η σχετική έρευνα είναι περιορισμένη (Grayson et al. 1997). Aνάμεσα στα θέματα Βιοχημείας που διδάσκονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι ο μεταβολισμός και οι σχετικές με αυτόν έννοιες. Η μελέτη της κατανόησης του μεταβολισμού, όπως παρουσιάζεται στη διεθνή βιβλιογραφία, αφορά κυρίως σε προπτυχιακούς φοιτητές, για τους οποίους η Βιοχημεία αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο αντικείμενο (Wood 1990). Η μελέτη επίσης αφορά στην ύπαρξη λαθών ή παρανοήσεων σε πανεπιστημιακά εγχειρίδια (Storey 1991, 1992a, 1992b), ενώ έχουν δημοσιευτεί διδακτικές προτάσεις για την κατανόηση επιμέρους μεταβολικών πορειών όπως η γλυκόλυση και ο κύκλος του Krebs από προπτυχιακούς φοιτητές (Akeroyd 1983, Palmer 1986, Schultz 1997). Κάποιες από αυτές εστιάζουν στην αναγκαιότητα εφαρμογής των νόμων της Θερμοδυναμικής στις μεταβολικές πορείες (Abu-Salah 1992). Χαρακτηριστικές παρανοήσεις σχετικές με το μεταβολισμό είναι ότι ο αναβολισμός είναι ένα είδος καταβολισμού, η πέψη παρέχει την ενέργεια που χρειάζονται οι οργανισμοί, η πέψη περιλαμβάνει τον αναβολισμό και τον καταβολισμό καθώς και ότι τα ένζυμα παρέχουν την ενέργεια που χρειάζονται οι οργανισμοί (Lavoie 1997). Επιπλέον, οι φοιτητές θεωρούν ότι η γλυκόζη είναι το μοναδικό καύσιμο για τον οργανισμό (Oliveira et al. 2006), δεν

2 776 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΑΡΜΑΡΩΤΗ, ΝΤΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ αναγνωρίζουν ότι το ATP και το GTP είναι και τα δύο νουκλεοτίδια και συνδέουν με την ενέργεια μόνο το ATP και όχι το ADP ή το GTP (Υarden et al. 2004). Σχετικά με τα ένζυμα, ενώ απαντούν ότι μειώνουν την ενέργεια ενεργοποίησης, πολλοί φοιτητές δεν καταλαβαίνουν τον τρόπο που το κατορθώνουν ή ότι τα ένζυμα παραμένουν στο τέλος της αντίδρασης αναλλοίωτα (Ragsdale & Pedretti 2004). Eπίσης θεωρούν ότι, όταν η δράση ενός ενζύμου αναστέλλεται, η μεταβολική πορεία στην οποία το ένζυμο ανήκει θα συνεχίζει να πραγματοποιείται ή ότι θα συνεχίζουν να πραγματοποιούνται οι αντιδράσεις από εκεί και κάτω (Anderson & Grayson 1994, Grayson et al. 1997). Τέλος, μία άλλη παρανόηση, η οποία έχει σχέση και με την αδυναμία μεταφοράς χημικών εννοιών σε βιολογικά θέματα, είναι η εξής: λόγω της απελευθέρωσης ενέργειας κατά τη διάσπαση (όπως γράφουν απλουστευτικά τα βιβλία) του ATP, οι μαθητές πιστεύουν ότι οποτεδήποτε διασπάται ένας χημικός δεσμός ελευθερώνεται ενέργεια (Gayford 1986, Storey 1992a, Galley 2004). Παρά τη μεγάλη δυσκολία των εννοιών της Βιοχημείας, όπως αυτή του ΑΤP και της μετατροπής ενέργειας για τους μαθητές (Johnstone & Mahmoud 1980), οι έννοιες του μεταβολισμού είναι σημαντικές για την επίτευξη του στόχου του επιστημονικού και τεχνολογικού αλφαβητισμού (scientific literacy) όλων των μαθητών και όχι μόνο αυτών που θα ακολουθήσουν ανώτατες σπουδές, ώστε να προετοιμαστούν ως πολίτες μίας κοινωνίας που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα (Reid 2000). Γι αυτό και η διδασκαλία τους δεν είναι δυνατό να αποκλειστεί από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Αφετηρία, ωστόσο, για το σχεδιασμό μίας αποτελεσματικής διδασκαλίας αποτελεί αναμφίβολα η ανίχνευση των προβλημάτων κατανόησης εκ μέρους των μαθητών. Η ανίχνευση αυτή, όσον αφορά τις έννοιες του μεταβολισμού, επιχειρείται στην παρούσα έρευνα. Η έρευνα αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της μελέτης της κατανόησης θεμάτων Βιοχημείας που διδάσκονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση που άρχισε με τη μελέτη της κατανόησης της Φωτοσύνθεσης από μαθητές Γυμνασίου (Μαρμαρωτή 2001, Marmaroti & Galanopoulou 2006). Η ταυτότητα της έρευνας Όπως ήδη αναφέρθηκε, αντικείμενο μελέτης στην παρούσα έρευνα είναι η κατανόηση βασικών εννοιών του μεταβολισμού από τους μαθητές της Β τάξης του Λυκείου. Οι έννοιες αυτές κατηγοριοποιούνται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα και το σχολικό βιβλίο σε τέσσερις διαστάσεις: Α) Ενέργεια-τροφή, Β) Μεταβολισμός σε κυτταρικό επίπεδο, Γ) ATP ως ενεργειακό νόμισμα και Δ) Ρόλος των ενζύμων (Kαψάλης κ.ά. 2002). Για τη μελέτη αυτή σχεδιάστηκε ένα ερωτηματολόγιο κλειστού τύπου (πολλαπλής επιλογής) το οποίο, σύμφωνα και με τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στη μελέτη της κατανόησης της Φωτοσύνθεσης (Marmaroti & Galanopoulou 2006), ικανοποιεί δύο στόχους: α) ερευνά την κατανόηση όλων των επιμέρους διαστάσεων του μεταβολισμού και β) επιτρέπει την εφαρμογή διασταυρούμενης ανάλυσης ώστε να μπορεί να ελεγχθεί η κατανόηση των εννοιών κάθε διάστασης. To επίπεδο κατανόησης των μαθητών, ηλικίας 17 χρονών, για το μεταβολισμό καθορίστηκε από τους διδακτικούς στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος, όπως αυτοί εξειδικεύονται από τους συγγραφείς του σχολικού βιβλίου. Σύμφωνα με αυτούς οι μαθητές πρέπει: 1. να δικαιολογούν την ανάγκη συνεχούς παροχής ενέργειας για τις διάφορες λειτουργίες του κυττάρου και κατ' επέκταση του οργανισμού, 2. να κατανοούν το ρόλο του ΑTP στις μεταβολικές διαδικασίες, 3. α) να γνωρίζουν και να κατανοούν την έννοια του μεταβολισμού σε κυτταρικό επίπεδο και

3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 777 β) να συγκρίνουν τον αναβολισμό με τον καταβολισμό. Τέλος, 4. να κατανοούν τον ρόλο των ενζύμων στις διάφορες μεταβολικές διεργασίες. Η οργάνωση/διατύπωση των ερωτήσεων στηρίχθηκε σε έναν κατάλογο από επιστημονικά αποδεκτές θέσεις (propositional statements), σύμφωνα με τη μεθοδολογία των Haslam & Treagust (1987). Οι θέσεις του καταλόγου αυτού βρίσκονται σε αντιστοιχία με συγκεκριμένες ερωτήσεις του ερωτηματολογίου και καθορίζουν τα επιμέρους ερευνητικά ερωτήματα. Ο καθορισμός των θέσεων αυτών έγινε με βάση τους διδακτικούς στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος και του σχολικού βιβλίου καθώς και το επιστημονικό πλαίσιο του μεταβολισμού, όπως περιγράφεται σε καθιερωμένα βιβλία Βιοχημείας (Berg et al. 2004). Αποτελέσματα και σχόλια Το ερωτηματολόγιο που σχεδιάστηκε είναι κλειστού τύπου (πολλαπλής επιλογής) και αποτελείται από 16 ερωτήσεις, οι οποίες αφορούν και στις τέσσερις διαστάσεις του μεταβολισμού όπως καθορίζονται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα και το σχολικό βιβλίο (Ενέργεια-τροφή, Μεταβολισμός σε κυτταρικό επίπεδο, ATP ως ενεργειακό νόμισμα, Ρόλος των ενζύμων). Αν και στη μορφή που δίνεται στους μαθητές η σειρά των ερωτήσεων είναι τυχαία (Πίνακας Ι), αυτές μπορούν να ομαδοποιηθούν στις τέσσερις θεματικές ενότητες. Επίσης, σε κάθε θεματική ενότητα, περιλαμβάνονται ερωτήσεις συμπληρωματικές ή ερωτήσεις που συνδέονται λογικά μεταξύ τους ώστε με διασταυρούμενη ανάλυση των απαντήσεων των μαθητών στις ερωτήσεις αυτές να μπορεί να ελεγχθεί η κατανόηση κάθε διάστασης. Όπως αναφέρθηκε ήδη στην Ταυτότητα της έρευνας, πριν διατυπωθούν οι ερωτήσεις καθορίστηκε ένας κατάλογος από επιστημονικά αποδεκτές θέσεις με σκοπό να διερευνηθεί η εγκυρότητα περιεχομένου (content validity) του ερωτηματολογίου μας (Τuckman 1999) μέσω της αντιστοίχισης των θέσεων αυτών με τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου. Οι θέσεις αυτές είναι: Α) Ενέργεια-τροφή Οι μαθητές πρέπει να κατανοούν ότι: 1. Όλοι οι οργανισμοί χρειάζονται ενέργεια. 2. Oι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια από θρεπτικές ουσίες όπως η γλυκόζη, αλλά και από άλλα σάκχαρα και λιπίδια. Η διεργασία με την οποία την εξασφαλίζουν είναι η κυτταρική αναπνοή, δηλαδή η διάσπαση της γλυκόζης (ή των άλλων σακχάρων και των λιπιδίων) που έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση ενέργειας. Eπομένως οι μαθητές πρέπει να καταλαβαίνουν ότι όλοι οι οργανισμοί κάνουν κυτταρική αναπνοή, διασπούν δηλαδή τη γλυκόζη, και έτσι εξασφαλίζουν ενέργεια. 3. Σχετικά με τη προέλευση της γλυκόζης, τα φυτά με τη Φωτοσύνθεση παράγουν τη γλυκόζη μόνα τους από απλές ανόργανες ενώσεις, ενώ τα ζώα την παίρνουν έτοιμη με την τροφή τους (φυτά). 4. Τα φυτά κατά την κυτταρική αναπνοή διασπούν τη γλυκόζη που παράγουν τα ίδια, ενώ τα ζώα διασπούν τη γλυκόζη που παίρνουν με την τροφή τους. Β) Μεταβολισμός σε κυτταρικό επίπεδο Οι μαθητές πρέπει να κατανοούν ότι: 1. Ο μεταβολισμός είναι ένα σύνολο από χημικές αντιδράσεις (άρα γίνεται μετατροπή κάποιων ενώσεων σε άλλες με τη βοήθεια των ενζύμων, τα οποία δεν συμμετέχουν

4 778 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΑΡΜΑΡΩΤΗ, ΝΤΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ στη χημική αντίδραση) για τις οποίες απαιτείται ή από τις οποίες ελευθερώνεται ενέργεια. 2. O μεταβολισμός διακρίνεται σε δύο είδη: τον αναβολισμό και τον καταβολισμό. Α) Στον αναβολισμό: α) απλούστερες ενώσεις μετατρέπονται σε πολυπλοκότερες και β) απαιτείται ενέργεια. B) Στον καταβολισμό: α) μία πολύπλοκη ένωση μετατρέπεται/διασπάται σε απλούστερες και β) ελευθερώνεται ενέργεια. Γ) ATP ως ενεργειακό νόμισμα Οι μαθητές πρέπει να κατανοούν ότι: 1. Για να παραχθεί το ATP από το ADP απαιτείται ενέργεια, ενώ όταν το ATP διασπάται προς ADP ελευθερώνεται ενέργεια. 2. Το ΑTP λειτουργεί ως ενεργειακό νόμισμα επειδή η ενέργεια που ελευθερώνεται από μία αντίδραση καταβολισμού χρησιμοποιείται για να παραχθούν μόρια ATP, ενώ η ενέργεια που απαιτείται για μία αντίδραση αναβολισμού προέρχεται από τη διάσπαση μορίων ATP. Δ) Ρόλος των ενζύμων Οι μαθητές πρέπει να κατανοούν ότι: 1. Τα ένζυμα είναι καταλύτες των αντιδράσεων του μεταβολισμού, αυξάνουν δηλαδή την ταχύτητα των αντιδράσεων αυτών χωρίς τα ίδια να συμμετέχουν ως αντιδρώντα ή ως προϊόντα. 2. Οι αντιδράσεις που καταλύουν τα ένζυμα είναι θερμοδυναμικά δυνατές, μπορούν δηλαδή να γίνουν και χωρίς τα ένζυμα αλλά με μικρότερη ταχύτητα. Η δράση των ενζύμων δεν επηρεάζει την ποσότητα των προϊόντων που παράγονται (απόδοση). 3. Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες και έχουν μία περιοχή που λέγεται ενεργό κέντρο μέσω της οποίας αλληλεπιδρούν με τα αντιδρώντα (υπόστρωμα) της αντίδρασης που καταλύουν. Η αλληλεπίδραση αυτή φέρνει κοντά τα αντιδρώντα και κάνει ασταθείς τους δεσμούς τους με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η διάσπασή τους 4. Η δραστικότητα των ενζύμων εξαρτάται από την τριτοταγή δομή (διάταξή τους στο χώρο) η οποία, με τη σειρά της, καθορίζεται από την πρωτοταγή δομή τους. Στη συνέχεια παρατίθεται το ερωτηματολόγιο στη μορφή που δόθηκε στους μαθητές.

5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 779 Πίνακας 1: Ερωτηματολόγιο για τον έλεγχο της κατανόησης του Μεταβολισμού από μαθητές της Β τάξης του Λυκείου Ποιοι οργανισμοί χρειάζονται ενέργεια; Α) όλοι οι οργανισμοί Β) τα φυτά και τα ζώα, αλλά όχι οι υπόλοιποι οργανισμοί Γ) μόνο τα ζώα Δ) μόνο τα φυτά Τι γίνεται κατά τον μεταβολισμό; A) κάποιες ενώσεις μετατρέπονται σε άλλες, δηλαδή γίνεται χημική αντίδραση B) γίνεται χημική αντίδραση κατά την οποία τα ένζυμα μετατρέπονται σε άλλες ενώσεις Γ) απορροφάται ή ελευθερώνεται ενέργεια Δ) γίνεται τόσο απορρόφηση ή απελευθέρωση ενέργειας όσο και χημική αντίδραση Τι γίνεται με την ενέργεια κατά την παραγωγή ή τη διάσπαση του ATP; Α) όταν το ATP παράγεται από ADP ελευθερώνεται ενέργεια Β) όταν το ΑΤP διασπάται σε ADP απαιτείται ενέργεια Γ) όταν το ΑΤP διασπάται σε ADP ελευθερώνεται ενέργεια Δ) η διάσπαση του ΑΤP σε ADP δεν απαιτεί ούτε ελευθερώνει ενέργεια Ποιος είναι ο ρόλος των ενζύμων; Α) βοηθούν ώστε τα αντιδρώντα μίας ενζυμικής αντίδρασης να μετατραπούν πιο γρήγορα σε προϊόντα Β) βοηθούν ώστε πιο πολλά μόρια αντιδρώντων μίας ενζυμικής αντίδρασης να μετατραπούν σε προϊόντα Γ) χωρίς αυτά, τα αντιδρώντα μίας ενζυμικής αντίδρασης δεν θα μετατραπούν σε προϊόντα Δ) κάποιες φορές ανήκουν στα αντιδρώντα και κάποιες φορές στα προϊόντα μίας ενζυμικής αντίδρασης Πού βρίσκουν τη γλυκόζη τα φυτά και τα ζώα; Α) τα φυτά παίρνουν τη γλυκόζη έτοιμη από το περιβάλλον, ενώ τα ζώα την παράγουν μόνα τους Β) τα ζώα παίρνουν τη γλυκόζη έτοιμη από το περιβάλλον, ενώ τα φυτά την παράγουν μόνα τους Γ) φυτά και ζώα παίρνουν τη γλυκόζη έτοιμη από το περιβάλλον Δ) φυτά και ζώα παράγουν τη γλυκόζη μόνα τους Σε μία αντίδραση καταβολισμού: Α) τα προϊόντα είναι πιο απλές ενώσεις από τα αντιδρώντα Β) τα αντιδρώντα είναι πιο απλές ενώσεις από τα προϊόντα Γ) αντιδρώντα και προϊόντα είναι απλές ανόργανες ενώσεις Δ) αντιδρώντα και προϊόντα είναι πάντοτε πολύπλοκες οργανικές ενώσεις Σε μία αντίδραση αναβολισμού: Α) η ενέργεια που ελευθερώνεται χρησιμοποιείται για να παραχθεί ATP B) η ενέργεια που ελευθερώνεται χρησιμοποιείται για να διασπαστεί το ATP Γ) η ενέργεια που απαιτείται προέρχεται από την παραγωγή του ATP Δ) η ενέργεια που απαιτείται προέρχεται από τη διάσπαση του ATP Η δράση των ενζύμων: Α) δεν μπορεί να ανασταλεί Β) έχει ως αποτέλεσμα να απομακρυνθούν μεταξύ τους τα αντιδρώντα μίας ενζυμικής αντίδρασης Γ) έχει ως αποτέλεσμα να πλησιάσουν μεταξύ τους τα αντιδρώντα μίας ενζυμικής αντίδρασης Δ) σταθεροποιεί τους δεσμούς των αντιδρώντων μίας ενζυμικής αντίδρασης Ποιοι οργανισμοί κάνουν κυτταρική αναπνοή; Α) φυτά και ζώα Β) μόνο τα ζώα Γ) μόνο τα φυτά Δ) όλοι οι οργανισμοί ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

6 780 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΑΡΜΑΡΩΤΗ, ΝΤΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ Σε ποια από τις δύο κατηγορίες των αντιδράσεων του μεταβολισμού ανήκει η αντίδραση σύνθεσης μίας πρωτεΐνης από αμινοξέα; Α) καταβολισμού, γιατί μία πολύπλοκη ένωση μετατρέπεται σε πιο απλές Β) αναβολισμού, γιατί απλές ενώσεις μετατρέπονται σε πολυπλοκότερες Γ) καταβολισμού για την οποία απαιτείται ενέργεια Δ) αναβολισμού από την οποία ελευθερώνεται ενέργεια Πώς χρησιμοποιεί ο οργανισμός την ενέργεια που ελευθερώνεται κατά τη διάσπαση της γλυκόζης; Α) άμεσα για την κάλυψη των αναγκών του Β) για τη διάσπαση μορίων ATP Γ) για την παραγωγή μορίων ATP, τα οποία διασπά στη συνέχεια Δ) για την παραγωγή μορίων ATP, τα οποία αποθηκεύει Πού βρίσκεται το ενεργό κέντρο όπου γίνεται η ενζυμική αντίδραση; Α) στο ένζυμο Β) στο υπόστρωμα Γ) στα προϊόντα Δ) σε οποιοδήποτε από αυτά, ανάλογα με την αντίδραση Πώς εξασφαλίζουν τα φυτά την ενέργεια; Α) άμεσα από τον ήλιο Β) διασπώντας τη γλυκόζη που παίρνουν έτοιμη από το περιβάλλον Γ) διασπώντας τη γλυκόζη που παράγουν τα ίδια Δ) τα φυτά δεν χρειάζονται ενέργεια Σε ποια από τις δύο κατηγορίες των αντιδράσεων του μεταβολισμού ανήκει η αντίδραση διάσπασης ενός νουκλεϊκού οξέος σε νουκλεοτίδια; Α) καταβολισμού από την οποία ελευθερώνεται ενέργεια Β) αναβολισμού για την οποία απαιτείται ενέργεια Γ) καταβολισμού, γιατί απλές ενώσεις μετατρέπονται σε πολυπλοκότερες Δ) αναβολισμού, γιατί μία πολύπλοκη ένωση μετατρέπεται σε πιο απλές Σε μία αντίδραση αναβολισμού: Α) το ένζυμο αυξάνει την ταχύτητα μετατροπής μίας πολύπλοκης ένωσης σε πιο απλές Β) το ένζυμο αυξάνει την ταχύτητα μετατροπής απλών ενώσεων σε πολυπλοκότερες Γ) το ένζυμο είναι μία από τις αρχικές απλές ενώσεις Δ) το ένζυμο είναι η τελική πολύπλοκη ένωση Η τριτοταγής δομή (διάταξη στο χώρο) ενός ενζύμου: Α) αποτελεί μία μικρή περιοχή του ενεργού κέντρου του Β) σταθεροποιείται σε υψηλές θερμοκρασίες Γ) δεν επηρεάζει την καταλυτική δράση του Δ) καθορίζεται από την πρωτοταγή δομή του Για να διερευνηθεί περαιτέρω η εγκυρότητα περιεχομένου, μετά την κατασκευή του, το ερωτηματολόγιο υποβλήθηκε σε αξιολόγηση από τέσσερις πανεπιστημιακούς καθηγητές Βιοχημείας ή Διδακτικής, τρεις ερευνητές Βιοχημείας, δύο ερευνητές Διδακτικής και τέσσερις έμπειρους καθηγητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Κύριος στόχος της αξιολόγησης ήταν η επικύρωση της κατηγοριοποίησης των ερωτήσεων αλλά και ο χαρακτηρισμός του επιπέδου δυσκολίας τους. Σχετικά με την κατηγοριοποίηση, αυτή επικυρώθηκε σε μεγάλο βαθμό αφού οι μόνες διαφοροποιήσεις που πρότειναν οι αξιολογητές ήταν να ενταχθεί η ερώτηση 7 όχι μόνο στη Γ αλλά και στη Β θεματική ενότητα, η ερώτηση 11 όχι μόνο στη Γ αλλά και στην Α θεματική ενότητα και η ερώτηση 15 όχι μόνο στη Δ αλλά

7 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 781 και στη Β θεματική ενότητα. Επίσης, οι αξιολογητές κλήθηκαν να απαντήσουν αν διακρίνεται σαφώς η σωστή απάντηση σε κάθε ερώτηση, ερώτημα στο οποίο απάντησαν θετικά με μοναδική εξαίρεση κάποιες δευτερεύουσες παρατηρήσεις σχετικές με τις ερωτήσεις 8, 13 και 16. Στη συνέχεια το ερωτηματολόγιο διακινήθηκε αρχικά στους μαθητές ενός Λυκείου της Αττικής (36 μαθητές) προκειμένου να διερευνηθεί η αξιοπιστία του αλλά και να υπολογιστούν οι δείκτες δυσκολίας και διάκρισης για κάθε ερώτηση (Τuckman 1999). Η τιμή του συντελεστή άλφα κατά Cronbanch του ερωτηματολογίου ήταν 0,70 που μας επέτρεψε να διακινήσουμε το ερωτηματολόγιο ως έχει και σε άλλα 9 σχολεία. Και στα σχολεία αυτά οι τιμές του συντελεστή άλφα κατά Cronbanch ήταν παρόμοιες. Σχετικά με το δείκτη δυσκολίας, όπως φαίνεται και στον Πίνακα 2, κυμαίνεται από 0,14 έως 0,90 με μέσο όρο 0,47, ενώ ο δείκτης διάκρισης κυμαίνεται από 0,11 μέχρι 0,83 με μέσο όρο 0,48. Πίνακας 2: Δείκτες δυσκολίας και διάκρισης των ερωτήσεων του Πίνακα 1. Ερώτηση Δείκτης δυσκολίας Δείκτης διάκρισης 1 0,90 0,17 2 0,23 0,56 3 0,57 0,67 4 0,81 0,33 5 0,48 0,55 6 0,38 0,70 7 0,33 0,58 8 0,52 0,83 9 0,14 0, ,71 0, ,23 0, ,29 0, ,24 0, ,33 0, ,52 0, ,71 0,11 Συμπεράσματα και συνέπειες για τη διδακτική πράξη Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει ήδη διακινηθεί στους μαθητές 10 Λυκείων της Αττικής (περίπου 400 μαθητές) κατά τη σχολική χρονιά Τα αποτελέσματα από τη διακίνηση αυτή, που επιβεβαιώνουν πόσο δύσκολα είναι για τους μαθητές τα θέματα Βιοχημείας που διδάσκονται στο ελληνικό σχολείο, θα παρουσιαστούν σε άλλη ευκαιρία. Δεν συμπεριλαμβάνονται στην παρουσίαση αυτή ώστε να δοθεί έμφαση στην ιδιαίτερη σημασία που έχει ο σχεδιασμός του εργαλείου μίας έρευνας. Κοινά αποδεκτή παραδοχή στο χώρο της Διδακτικής αποτελεί ότι, αφετηρία για μία αποτελεσματική διδασκαλία, είναι η ανίχνευση των προβλημάτων κατανόησης εκ μέρους των μαθητών. Ειδικότερα για τα θέματα Βιοχημείας, τα ερευνητικά εργαλεία θα πρέπει να αφορούν σε όλες τις διαστάσεις, αλλά και να μετρούν την κατανόηση των θεμάτων και όχι απλά την ανάκληση πληροφοριών. Πρόθεση μας ήταν να τονιστεί ότι η ανάπτυξη τέτοιων ερωτηματολογίων μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τους καθηγητές τόσο κατά το σχεδιασμό όσο και κατά την αξιολόγηση της διδασκαλίας τους.

8 782 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΑΡΜΑΡΩΤΗ, ΝΤΙΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Ευχαριστίες Ευχαριστούμε τις Δρ. Ά. Κουκά και Μ. Μαυρή για τις συζητήσεις που είχαμε στη διάρκεια του σχεδιασμού του ερωτηματολογίου και την Κ. Σάλτα για τις συμβουλές της σχετικά με τη χρήση του προγράμματος SSPS 10. Παραπομπές Kαψάλης, A., Μπουρμπουχάκης, Ι. Ε., Περάκη Β. & Σαλαμαστράκης Σ. (2002). Βιολογία Γενικής Παιδείας Β τάξης Ενιαίου Λυκείου. ΟΕΔΒ, Αθήνα. Mαρμαρωτή, Π. (2001). Η κατανόηση της Φωτοσύνθεσης από μαθητές Γυμνασίων της Αττικής. Ερευνητική Εργασία Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στη Διδακτική της Χημείας. Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Χημείας. Abu-Salah, K. M. (1992). Simplified unifying basis for teaching the applications of the laws of thermodynamics to biological systems. Biochemical Education, 20, Akeroyd, F. M. (1983). Teaching the Krebs cycle. Journal of Biological Education, 17, Anderson, T. R. & Grayson, D. J. (1994). Improving students understanding of carbohydrate metabolism in first-year biochemistry at tertiary level. Research in Science Education, 24, Berg, J. M., Tymoczko, J. L. & Stryer, L. (Τόμος Ι, 2004 και Τόμος ΙΙ, 2005). Βιοχημεία. Έκδοση 5 η, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Galley, W. C. (2004). Exothermic bond breaking: A persistent misconception. Journal of Chemical Education, 81, Garnett, P. J., Garnett, P. J. & Hackling, M. W. (1995). Students alternative conceptions in chemistry: a review of research and implications for teaching and learning. Studies in Science Education, 25, Gayford, C. (1986). ATP: A coherent view for school advanced level studies in biology. Journal of Biological Education, 20, Grayson, D. J., Anderson, T. R. & Crossley, L. G. (1997). A multi-level framework for identifying students difficulties in a little-researched discipline area (Biochemistry). In: Sanders M. (ed.) Proceedings of 5 th Annual Meeting of SAARMSE, University of Witwatersand, Haslam, F. & Treagust, D. F. (1987). Diagnosing secondary students' misconceptions of photosynthesis and respiration using a two-tier multiple choice instrument. Journal of Biological Education, 21, Johnstone, A. H. & Mahmoud, N. A. (1980). Isolating topics of high perceived difficulty in school biology. Journal of Biological Education 14, Lavoie D. R. (1997). Using a modified concept mapping strategy to identify students' alternative scientific understanding of Biology. Annual Meeting of the National Association for Research in Science Teaching, Chicago, Illinois. Lazarowitz, R. & Penso S. (1992). High schools students difficulties in learning biology concepts. Journal of Biological Education, 26, Μarmaroti, P. & Galanopoulou, D. (2006). Pupils' understanding of Photosynthesis: Α questionnaire for the simultaneous assessment of all aspects. International Journal of Science Education, 28, Oliveira, G. A., Sousa, C. R., Da Poian, A. T. & Luz, M. R. M. P. (2003). Students misconceptions about energy-yielding metabolism: glucose as the sole metabolic fuel. Advances in Physiology Education, 27,

9 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ 783 Palmer, R. E. (1986). A strategy and approach for teaching the metabolic pathways. Biochemical Education, 14, Ragsdale, F. R. & Pedretti, K. M. (2004). Making the rate: enzyme dynamics using pop-it beads. The American Biology Teacher, 66, Reid, N. (2000). The presentation of chemistry logically driven or applications-led? Chemistry Education: Research and Practice in Europe (CERAPIE) 1, Schultz, E. (1997). A guided discovery approach for learning glycolysis. Biochemical Education, 25, Storey, R. D. (1991). Textbook errors and misconceptions in Biology: Cell metabolism. The American Biology Teacher, 53, Storey, R. D. (1992a). Textbook errors and misconceptions in Biology: Cell energetics. The American Biology Teacher, 54, Storey, R. D. (1992b). Textbook errors and misconceptions in Biology: Cell Physiology. The American Biology Teacher, 54, Treagust, D. F., Duit, R. & Fraser, B. J. (1996). Overview: Research on students preinstructional conceptions-the driving force for improving teaching and learning in science and mathematics. In: Treagust, D. F., Duit, R. & Fraser, B. J. (eds.) Improving teaching and learning in science and mathematics, Teacher College Press, New York, Τuckman B. W. (1999) Conducting educational research. 5 th edition, Harcourt Brace College Publishers. Wood, E J. (1990). Biochemistry is a difficult subject for both student and teacher. Biochemical Education, 18, Yarden, H., Marbach-Ad, G. & Gershoni J. M. (2004). Using the concept map technique in teaching introductory cell biology to college freshmen. Bioscene, 4, 3-13.

Οπτικές αναπαραστάσεις στα σχολικά βιβλία Χημείας και Βιολογίας Γυμνασίου

Οπτικές αναπαραστάσεις στα σχολικά βιβλία Χημείας και Βιολογίας Γυμνασίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Διδακτική και Διδασκαλία Βιολογίας και Βιοχημείας Οπτικές αναπαραστάσεις στα σχολικά βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής

Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής Η κατανόηση της χηµικής διάστασης της φωτοσύνθεσης από µαθητές γυµνάσιων της Αττικής Γιώτα Μαρµαρωτή*, Ντία Γαλανοπούλου Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα Χηµείας, Ζωγράφου, 15571 Αθήνα, galanopoulou@chem.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Από το Τμήμα Ιατρικής ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 στο Τμήμα Ιατρικής κατατάσσονται : Οι πτυχιούχου Πανεπιστημίου, Τ.Ε.Ι. ή ισοτίμων προς αυτά, Α.ΣΠΑΙ.Τ.Ε., της Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες:

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΟΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΕΝΖΥΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΕΝΖΥΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΕΝΖΥΜΑ 2013 2 ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΕΝΖΥΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΕΝΖΥΜΑ Η Ενέργεια είναι δύσκολο να ορισθεί, αλλά μπορεί να θεωρηθεί ως η ικανότητα επιτέλεσης έργου ή η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη»

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» Σύρος 9,10,11 Μαΐου 2003 ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΧΗΜΕΙΑ & ΚΟΜΙΚΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ 280 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ Μακρυωνίτης Γεώργιος Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Σύρου ekfe@dide.kyk.sch.gr Βαμβακούσης Χριστόφορος Φυσικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Θήρας

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα Όνοµα/Επίθετο: Αναστάσιος (Τάσος) Ραγκούσης Γέννηση: 2 Δεκεµβρίου 1945, Αθήνα, Ελλάδα Στρ. Θητεία: Ναύτης διαχειριστής Π.Ν. 1969-1970 Οικ. Κατάσταση: Διαζευγµένος µε ένα γιό Αρχιτέκτονα Διεύθυνση: Κόνωνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του.

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του. ΕΝΖΥΜΑ 1. (α) Να εξηγήσετε τι εννοούμε με τον όρο «εξειδίκευση των ενζύμων» καθώς και που οφείλεται αυτή. (β) Ποιες ουσίες μπορούν να επηρεάσουν τη δράση ενός ενζύμου και πώς; (γ) Πώς τα ένζυμα επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κύπρου H ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Κύπρου H ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ H ΧΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Ενημερωτική παρουσίαση για μαθητές 26 Iανουαρίου 2014 Η XHMEIA είναι: Η χημική σύνθεση Η επιστήμη που μελετά τη μετατροπή μιάς μορφής της ύλης σε άλλες μορφές μέσω χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 Β6 (ΚΕΦ. 2, 3) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΙΙ. Στο φυτικό κύτταρο συνυπάρχουν δύο οργανίδια τα οποία διαθέτουν γενετικό υλικό και τα οποία σχετίζονται λειτουργικά, στο πλαίσιο δύο βασικών μεταβολικών διεργασιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

Κατατακτήριες εξετάσεις πτυχιούχων Α.Ε.Ι. ( μόνο Θετικές επιστήμες), καθώς και όλες οι κατηγορίες των Τ.Ε.Ι., πανεπιστημιακού έτους 2011-2012.

Κατατακτήριες εξετάσεις πτυχιούχων Α.Ε.Ι. ( μόνο Θετικές επιστήμες), καθώς και όλες οι κατηγορίες των Τ.Ε.Ι., πανεπιστημιακού έτους 2011-2012. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Κατατακτήριες εξετάσεις πτυχιούχων Α.Ε.Ι. ( μόνο Θετικές επιστήμες), καθώς και όλες οι κατηγορίες των Τ.Ε.Ι., πανεπιστημιακού έτους 2011-2012.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012.

ΘΕΜΑ: «Εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣ: ΕΚΠ/ΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΜΗΜΑ Χ Η Μ Ι Κ Ω Ν ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Θεσσαλονίκη, 2015 Η συνεισφορά της Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η γνώμη των εκπαιδευτικών και των μαθητών για τους παράγοντες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων Λάρισα 05/09/2013 Προκήρυξη Αριθμός Πρωτοκόλλου: 4292/3-7-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Τομέας: Ενιαίος Βιοχημεία ή Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 07:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων Λάρισα 05/09/2013 Προκήρυξη Αριθμός Πρωτοκόλλου: 4292/3-7-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Τομέας: Ενιαίος Μικροβιολογία (Εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ. Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ. Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014 Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014 Η XHMEIA είναι: Η επιστήμη που μελετά τη μετατροπή μιας μορφής της ύλης σε άλλες μορφές μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU)

Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU) Η φαινυλκετονουρία,γνωστή και ως PKU έχει αναγνωριστει για πρώτη φορά από τον γιατρό Asbjørn Følling στη Νορβηγία το 1934. Η φαινυλκετονουρία (PKU) μπορεί να ορισθεί ως μια σπάνια μεταβολική διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 ΘΕΜΑ Α Α1.δ Α2.γ Α3.β Α4.γ Α5.β ΘΕΜΑ Β Β1. 4,2,1,6,3,5 Β2. α. DNA πολυμεράση β. πριμόσωμα γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές 2 η Ανακοίνωση 3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές Ρόδος, Πέμπτη 29 - Σάββατο 31Οκτωβρίου 2009 Το 3 ο Συνέδριο της ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. θα φιλοξενήσει ομιλίες ολομέλειας, στρογγυλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: AN EXPERIMENTAL BIOLOGY MYSEYM

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: AN EXPERIMENTAL BIOLOGY MYSEYM Γενικό Λύκειο Μοιρών 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: AN EXPERIMENTAL BIOLOGY MYSEYM ΩΣΜΩΣΗ-ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ Γρηγοράκη Αγγελική Ντρετάκη Αγάπη Πηρουνάκη Στέλλα Πολυχρονάκη Παναγιώτα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..3 Μεθοδολογία.4

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση για τη διδασκαλία του ισοηλεκτρικού σημείου και τη μετουσίωση των πρωτεϊνών

Εργαστηριακή άσκηση για τη διδασκαλία του ισοηλεκτρικού σημείου και τη μετουσίωση των πρωτεϊνών Εργαστηριακή άσκηση για τη διδασκαλία του ισοηλεκτρικού σημείου και τη μετουσίωση των πρωτεϊνών Μαρία Α. Ξαπλαντέρη Στη Βιολογία ιδιαίτερα απαιτητική είναι η διδασκαλία εννοιών που σχετίζονται με τη δομή

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ Φώτιος Μονιούκας Βασίλειος Αγγελής Εισαγωγή Η μετάβαση των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα τμήματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας πρέπει να ανταποκρίνεται στην εξαγωγή επιστημόνων Γεωπόνων Βιοτεχνολόγων ικανών να μελετούν, να αντιμετωπίζουν και να προτείνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δομικών δεδομένων βιολογικών μακρομορίων

Βάσεις δομικών δεδομένων βιολογικών μακρομορίων Βάσεις δομικών δεδομένων βιολογικών μακρομορίων Vasilis Promponas Bioinformatics Research Laboratory Department of Biological Sciences University of Cyprus Εισαγωγή Βασικές αρχές δομής πρωτεϊνών και νουκλεϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Β. Σουβατζόγλου Πειραματικό Γυμνάσιο Τρίπολης basou@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (2)

1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (2) 1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (1) Η άδεια για ολική ή µερική παραγωγή χορηγείται από τον ΕΟΦ εφόσον: Καθορίζεται το προϊόν και οι µορφές που πρόκειται να παραχθούν ή εισαχθούν, καθώς και ο τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Αγορίτσα Σχιζοδήμου, Περικλής Ακρίβος

Αγορίτσα Σχιζοδήμου, Περικλής Ακρίβος Εναλλακτικές ιδέες των μαθητών της Α τάξης του Λυκείου όσον αφορά στο σχηματισμό και τις χημικές ιδιότητες των μορίων. Διερεύνηση της προέλευσης και των παραγόντων διατήρησής τους Αγορίτσα Σχιζοδήμου,

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης»

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» Πρόγραμμα Ημερίδας Η αφήγηση στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών με τη χρήση της Ιστορίας των Φυσικών Επιστημών και των νέων τεχνολογιών και έμφαση στη Φύση της Επιστήμης. Μια συμβολή στην επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

Φιλόλογος-Ειδική παιδαγωγός

Φιλόλογος-Ειδική παιδαγωγός ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα Χρυσάνθη Σολομωνίδου Διεύθυνση Λεωφόρος Ιωνίας 169 Κάτω Πατήσια, 10445 Τηλέφωνο 697-37.41.283 210-8324605 E-mail aeropoli@otenet.gr Ειδικότητα ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Φιλόλογος-Ειδική

Διαβάστε περισσότερα