ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ''Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΠΙΟ ΚΟΝΤΙΝΟΣ ΜΑΣ ΠΡΟΓΟΝΟΣ.ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ''

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ''Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΠΙΟ ΚΟΝΤΙΝΟΣ ΜΑΣ ΠΡΟΓΟΝΟΣ.ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ''"

Transcript

1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ''Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΠΙΟ ΚΟΝΤΙΝΟΣ ΜΑΣ ΠΡΟΓΟΝΟΣ.ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ'' ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΠΕΡΧΕΙΑΔΑΣ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ. ΤΑΞΗ: Β1 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:ΤΣΙΜΠΡΟΥ Ι. ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΓΚΟΥΖΑ Δ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κ. ΓΚΟΥΖΑ ΧΡ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Ε. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Σ. ΔΡΟΣΟΣ Η. ΓΚΕΡΠΕΝΗΣ ΧΡ. ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΓΚΟΓΙΑΣ Φ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Ι. ΚΕΣΤΟΥ Μ. ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ Π. ΓΕΡΑΝΗ Ε. ΚΑΤΣΑΒΡΙΑ Γ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ POWER POINT: ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ Γ. ΓΚΟΥΖΟΥΜΑ Σ. 1

2 Πίνακας Περιεχομένων ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ σελ Εισαγωγή Η προετοιμασία & το στρώσιμο του τραπεζιού Βασικές διατροφικές συνήθειες Τα μπαχαρικά & η χρήση τους Τα λουκούλλεια γεύματα των πλουσίων Οι βασικές τροφές των φτωχών Βυζαντινές συνταγές Παραλληλισμός διατροφικών συνηθειών με την αρχαιότητα και τη σύγχρονη εποχή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ σελ Εισαγωγή Η κατασκευή των ρούχων ΟΙ αυτοκρατορικές ενδυμασίες ΟΙ στολές των αξιωματικών και των στρατιωτών Η ενδυμασία των κληρικών Η ενδυμασία των αντρών και των γυναικών της μεσαίας τάξης. Σύγκριση με τη σύγχρονη εποχή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΕΜΠΟΡΙΟ-ΤΕΧΝΙΤΕΣ σελ Εισαγωγή Εμπορικές σχέσεις με άλλους λαούς Κατηγορίες τεχνιτών Συντεχνίες και Βιοτέχνες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ σελ Εισαγωγή Το θέατρο στο Βυζάντιο Αρματοδρομίες στον ιππόδρομο 2

3 Θρησκευτικές γιορτές στο Βυζάντιο ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ σελ. 39 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σελ. 40 3

4 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διατροφή στο Βυζάντιο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στον οποίο στηρίζεται η ελληνική, μεσογειακή διατροφή. Τότε ανάλογα με την οικονομική κατάσταση ή την κοινωνική τάξη της κάθε οικογένειας είχαν και τις αντίστοιχες ανέσεις κι έτσι τα γεύματα ήταν είτε πλουσιοπάροχα είτε λιτοδίαιτα. Όταν υπήρχαν περίοδοι νηστείας οι Βυζαντινοί τις τηρούσαν με ιδιαίτερη ευλάβεια. Παρ όλες τις οικονομικές όμως δυσκολίες πάντα το τραπέζι ήταν μεγάλο και πλούσιο ακόμη και από τους φτωχούς, απλώς με τρόφιμα όχι τόσο υψηλής αξίας σαν αυτά των πλουσίων. Στην εργασία θα διαβάσετε λεπτομερειακά τις διατροφικές συνήθειες των Βυζαντινών, καθώς επίσης θα δείτε και μια σύγκριση με τη διατροφή στις μέρες μας αλλά και στην αρχαιότητα. 4

5 Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΡΩΣΙΜΟ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΟΥ Η οικογένεια της βυζαντινής περιόδου, όταν καθόταν για φαγητό γύρω από το στρωμένο με το μενσάλι * τραπέζι, είχε μπροστά της διάφορα σκεύη για τις τροφές και τα ποτά. Για παράδειγμα μπροστά σε κάθε σερβίτσιο υπάρχει πάντα μία πετσέτα και μια λεκάνη (χέρνιβον) για να πλένουν τα χέρια τους οι προσκαλεσμένοι. Τα πιατικά ήταν άφθονα και ποικίλα. Τα κεραμικά σκεύη ήταν όλα ανατολικής προελεύσεως και είχαν πλούσιες διακοσμήσεις. Τα γυάλινα χρωματιστά ποτήρια ήταν μονταρισμένα πάνω σε χρυσές βάσεις. Πλάι σε ένα μεγάλο δοχείο (κάνθαρο), ήταν σωριασμένα μικρά στρογγυλά ψωμιά από γνήσιο αλεύρι. Πιο συγκεκριμένα σε κάθε γεύμα έβαζαν στο τραπέζι μία μόνο χωμάτινη γαβάθα, απ όπου ο καθένας έπαιρνε την τροφή του με τα χέρια. Αυτοί που έφτιαχναν διάφορα αντικείμενα όπως γαβάθες, πιρούνια, κουτάλια ήταν ξυλουργοί, λιθοξόοι, γενικώς ξυλοτέχνες.. Δείπνο 5

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί του οποίου η ποιότητα ήταν ανάλογη με το είδος του αλευριού αλλά και του τρόπου με τον οποίο άλεθαν τα δημητριακά. Το ψωμί το έτρωγαν σταρένιο αλλά και κριθαρένιο. Βασικά διατροφικά είδη ήταν : τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά, διάφορα είδη πουλερικών, καθώς και τα αβγά με τα οποία έφτιαχναν τις ομελέτες και τα σφουγγάτα*. Επιπλέον από το γάλα έφτιαχναν τυριά, όπως ανθότυρο, βλάχικο και κεφαλιτζίν. Αγαπούσαν ακόμη τα κάθε λογής ψάρια φρέσκα ή παστά και τα θαλασσινά. Το κρέας το εξασφάλιζαν κυρίως με το κυνήγι και το έτρωγαν με παραδοσιακούς τρόπους ( σύμφωνα με έθιμα ). Πρώτη προτίμηση ήταν το αρνίσιο κρέας και το κατσικίσιο. Επιπρόσθετα μαγείρευαν χοιρινό και ελαφίσιο κρέας. Σπανιότερα έτρωγαν οι Βυζαντινοί τα βοοειδή, μιας και τα χρησιμοποιούσαν κυρίως για την καλλιέργεια των χωραφιών. Συνήθως στο Εικόνα 1: Προετοιμασία μεσημεριανού γεύμα, το κρέας το 6

7 άλειφαν με κρασί και άλλα μπαχαρικά, τα οποία κιόλας ήταν ιδιαίτερα ακριβά αφού τα χρησιμοποιούσαν οι πλούσιοι. Τέλος το λάδι και το κρασί ήταν πολύ σημαντικά για τα γεύματα. Τα φρούτα συνόδευαν τα γεύματα μαζί με σιροπιαστά γλυκά. Οι Βυζαντινοί είχαν τρία γεύματα. Το πρωινό, στο οποίο πολλοί δεν έδιναν ιδιαίτερη σημασία, μετά γύρω στο απόγευμα το μεσημεριανό, ενώ το βράδυ πριν βασιλέψει ο ήλιος ακολουθούσε το δείπνο που κατά κανόνα ήταν και το πιο δαπανηρό. Σαν βάση είχαν ορεκτικό με αβγά σερβιρισμένα σε αβγοθήκες και ψάρι με σάλτσες, κυρίως πιάτο κρέας με πράσα ή άλλα μπαχαρικά, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ενώ σαν επιδόρπιο στις νηστείες είχαν γλυκά ή φρούτα, όπως σταφύλια, αχλάδια, ρόδια ή χουρμάδες. 7

8 ΤΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ Τα μπαχαρικά ήταν προϊόντα παραγωγής των Βυζαντινών καθώς και τα λαχανικά και τα κρεατικά. Τα μπαχαρικά ήταν ακριβά και είχαν φαρμακευτικές ιδιότητες όπως το μπαχάρι, πιπέρι, γαρύφαλο, ρίγανη, δυόσμος, σέλινο, πράσο, άνηθος, δεντρολίβανο και κύμινο. Επίσης χρησιμοποιούσαν και εξωτικά καρυκεύματα όπως κανέλα και μοσχοκάρυδο. Οτιδήποτε μπορούσε να καταστήσει το φαγητό νόστιμο ονομάζονταν από τους Βυζαντινούς «ήδυσμα» ή «άρτυμα». Πρωινό. Από το σινάπι έφτιαχναν ένα είδος μουστάρδας που συνόδευε τα ψάρια και τα αλλαντικά. Επίσης ως εξαιρετικό ήδυσμα οι Βυζαντινοί θεωρούσαν τον κρόκο (ζαφορά ). Τέλος τα περισσότερα από τα παραπάνω μπαχαρικά τα χρησιμοποιούμε και σήμερα στην παρασκευή διαφόρων φαγητών, ώστε να γίνουν πιο εύγευστα και μυρωδάτα. 8

9 ΤΑ ΛΟΥΚΟΥΛΛΕΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΛΟΥΣΙΩΝ Σε αντίθεση με τη μεσαία κοινωνική τάξη, που ακολουθούσε τη βάση της Βυζαντινής διατροφής, οι πλούσιοι και γενικά οι αυτοκράτορες είχαν περισσότερα τρόφιμα στη διάθεσή τους και σίγουρα καλύτερης ποιότητας όπως χαβιάρι, βατράχους, ψήσσα* και μερσίνι*. Οι πλούσιοι έψηναν στα σπίτια τους το λευκό ψωμί τους. Επίσης το αρνί ήταν προσιτό μόνο στα ευκατάστατα νοικοκυριά, και γενικώς όλα τα κρέατα. Στα συμπόσια το φαγοπότι σύμφωνα με την αρχαία ελληνική συνήθεια ήταν να είναι ξαπλωμένοι σε καναπέδες γύρω από ένα κεντρικό τραπέζι. Σαλάτες, ελιές, σούπες, κρασί υψηλής ποιότητας ήταν κι αυτά στο οικογενειακό δείπνο. Επιπρόσθετα τα ψάρια οι πλούσιοι τα έψηναν στη σχάρα.τέλος στο ορεκτικό οι ευκατάστατοι τα καλοβρασμένα αβγά, τα σέρβιραν σε ωραίες από μπλε σμάλτο αβγοθήκες και τα έτρωγαν με μικρά κουτάλια με μακριά και χρυσή λαβή. Πιο λεπτομερειακά το μεσημεριανό διέθετε αγκινάρες, άσπρη σάλτσα, χοιρινές μπριζόλες, χοιρομέρι, πάπια, μπρισκότα*. Μήλα, πεπόνια, σύκα και σταφύλια αποτελούσαν σταθερό στοιχείο στο διαιτολόγιο. 9

10 ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ Οι φτωχοί εννοείται πως δεν είχαν στο ελάχιστο τις ανέσεις των πλουσίων. Ήταν πάνω κάτω σαν τους απλούς μεσαίας τάξης ανθρώπους και ίσως λίγο χειρότερα. Ο τόνος ήταν η βασική τροφή των φτωχών. Οι ελιές κολυμπούσαν μέσα στη σαλαμούρα, κάτι που ήταν μεν πολύ προσιτό αλλά σ αυτό είχαν πρόσβαση μόνο οι φτωχοί. Επιπρόσθετα δεν είχαν την δυνατότητα να έχουν δικό τους φούρνο, επομένως το ψωμί τους το αγόραζαν από τον αρτοποιό. Έτσι ούτε μπορούσαν να ψήσουν ψάρια ή οτιδήποτε άλλο. Είχαν μεν τυριά (και οι πιο ντόπιοι κατανάλωναν το βλάχικο), σάλτσες, αβγά, ψάρια, λαχανικά, όσπρια αλλά και πουλερικά όχι όμως υψηλής ποιότητας. Όταν ήθελαν κρέας για τις εορτές έπρεπε να ασχοληθούν κυρίως οι άντρες με το κυνήγι. Το χειμώνα με τα χοιροσφάγια*, έσφαζαν τα γουρούνια τα Χριστούγεννα για να εξασφαλίσουν κρέας για όλη τη χρονιά. Επομένως ανάλογα με την οικονομική κατάσταση κάθε οικογένειας ήταν και τα γεύματα απλά ή πολύπλοκα. Γεύμα φτωχών. 10

11 ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΣΥΝΤΑΓΙΕΣ Μονόκυθρον: Μαγειρευόταν από διάφορα παστά ή φρέσκα ψάρια, μαζί με κομμάτια διαφόρων τυριών, αβγά και λάχανο, μέσα σε λάδι με πιπέρι και σκόρδα. Αμανίται: Έκοβαν φέτες μανιτάρια και τα αλατοπιπέρωναν, ενώ στη συνέχεια τα τηγάνιζαν με φέτες αχλαδιού. Σφουγγάτον: Έτριβαν ένα κρεμμύδι και το τσιγάριζαν στο τηγάνι. Πρόσθεταν μυρωδικά και τέλος τ αβγά. Όρνις μονθυλευτή: Άφηναν ένα κοτόπουλο για λίγες ώρες σε κρασί ή ξύδι με διάφορα μπαχαρικά, μετά το παραγέμιζαν με ψύχα ψωμιού και άλλα καρυκεύματα. Συχνά πρόσθεταν σταφίδες, κουκουνάρια και ψιλοκομμένα μανιτάρια. Σιγόβραζαν το κοτόπουλο σε κρασί ή το έψηναν μέσα σ ένα καλά κλεισμένο πήλινο σκεύος, αφού το άλειφαν καλά στο βούτυρο. 1

12 1

13 ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ Συγκριτικά με τη διατροφή στην αρχαιότητα, οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν λιτοδίαιτοι και είχαν τρία βασικά γεύματα: πρωινό (ακράτημα λίγο ψωμί βουτηγμένο σε κρασί και ίσως λίγες ελιές ή σύκα), μεσημεριανό (άριστον), βραδινό (δείπνον). Βασικό είδος διατροφή τους ήταν το ψωμί. Ειδικά οι φτωχοί έτρωγαν κρίθινα παξιμάδια, ενώ το κρέας ήταν είδος πολυτελείας, μόνο σε θρησκευτικές εορτές. Ωστόσο οι Σπαρτιάτες έτρωγαν χοιρινό κρέας με αίμα, ξύδι και αλάτι (μέλας ζωμός). Δεν είχαν πιρούνια. Στην αρχαιότητα το ψάρι όπως και στο Βυζάντιο, ήταν ευρέως καταναλώσιμο. Συνεπώς παρατηρούμε σε γενικές γραμμές τις ίδιες διατροφικές συνήθειες με την αρχαιότητα και τη σύγχρονη εποχή. Και σήμερα η μεσογειακή διατροφή στηρίζεται στο ελαιόλαδο, τα δημητριακά και το ψάρι. Τέλος από πολλές οικογένειες δεν ακολουθείται το πρότυπο της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής αλλά ξένα διατροφικά πρότυπα, κυρίως αμερικάνικα. 1

14 ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα ρούχα που φορούσαν οι Βυζαντινοί τα έχουμε όλοι δει σε εικόνες και τοιχογραφίες αγίων στις Εκκλησίες. Η μόδα του Βυζαντίου αποτελούσε σημαντικό διακριτικό στοιχείο πολιτισμού. Όσο πιο μεγάλη κοινωνική θέση και χρήματα είχε κάποιος, τόσο πιο ωραίες φορεσιές διέθετε, με αποτέλεσμα η ενδυμασία στο Βυζάντιο να είναι διακριτικό στοιχείο της καταγωγής, του αξιώματος, της κοινωνικής τάξης, του επαγγέλματος και της ασχολίας 14

15 του κάθε ανθρώπου. Επιπλέον η ενδυμασία συμβάδιζε για τις γυναίκες, με τις θρησκευτικές αντιλήψεις, τα ήθη και τα έθιμα, τις αξίες και τα δικαιώματα. Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ Αρχικά η κατασκευή των ρούχων εκείνη την εποχή ήταν εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα. Οι άνθρωποι τα φτιάχναμε τελείως μόνοι τους, ξεκινώντας από το πιο στοιχειώδες, την ίδια την κλωστή, που έπρεπε να την επεξεργαστούν(αν ήταν μπαμπάκι, μαλλί ή μετάξι),να την βάψουν με χρώματα που βρίσκανε στη φύση, και να υφάνουν τα υφάσματα στον αργαλειό. Μετά τα έραβαν στο χέρι με μερικές βελονιές, μια και δεν υπήρχαν τότε μηχανές ραπτικής. Οι φτωχοί λοιπόν που έπρεπε να δουλέψουν σκληρά στα χωράφια ή αλλού δεν είχαν πολύ χρόνο για πολυτέλειες. Έτσι, ύφαιναν οι γυναίκες πάντα απλά υφάσματα, χωρίς διακοσμητικά σχέδια, με υλικά που ήταν εύκολα να βρεθούν και δεν κόστιζαν ακριβά. Όμως, οι πλουσιότεροι, αυτοί που είχαν την οικονομική άνεση, φτιάχναμε φορεσιές με περίτεχνα διακοσμητικά σχέδια είτε μέσα στην ύφανση, είτε τα κεντούσαν μετά με χρυσή και ασημένια κλωστή. Προφανώς δεν έφτιαχναν οι ίδιοι τα 15

16 ρούχα τους και είχαν εξειδικευμένους τεχνίτες που έκαναν αποτελεσματικά αυτή τη δουλειά. Τα χρώματα των ρούχων των Βυζαντινών ήταν ζωηρά και γαιώδη όπως: καφέ, ώχρα, πράσινο, σταχτί, μια και προέρχονταν από φυσικά υλικά. Το λευκό συμβόλιζε την αγνότητα αλλά και τη σεμνότητα, συμβολισμός που έχει διατηρηθεί ως τις μέρες μας με το λευκό που φοράνε οι νύφες. Αντίθετα, το μαύρο ήταν χρώμα της στενοχώριας, το φορούσαν οι γυναίκες και οι άντρες όταν είχαν χάσει δικό τους αγαπημένο άνθρωπο, καθώς και οι κληρικοί και όσοι είχαν επιλέξει τον μοναχικό βίο, επειδή πενθούσαν για τις αμαρτίες του κόσμου, αλλά και επειδή είχαν αφιερωθεί στο Θεό και είχαν απαρνηθεί τις χαρές των κοσμικών. Ένα ιδιαίτερο υλικό το οποίο έπαιξε σημαντικό ρόλο για τους Βυζαντινούς ήταν το μετάξι. Η μεταξουργία ήταν γνωστή πριν από το χρόνια στην Κίνα, όμως οι ζοι θέλησαν να κρατήσουν μυστικό τον τρόπο κατασκευής του μεταξιού, διατηρώντας έτσι το μονοπώλιο μέχρι τον 5ο αι. μ.χ. που μεταδόθηκε στην Περσία και τον 6ο αι. στο Βυζάντιο. Ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου ο Ιουστινιανός έστειλε στην Κίνα δύο μοναχούς ειδικά για το μετάξι το οποίο εκείνη την εποχή είχε διαδοθεί σε μεγάλο βαθμό και ήταν συγχρόνως πανάκριβο. Οι δύο μοναχοί παρακολούθησαν όλη τη διαδικασία της εκτροφής του μεταξοσκώληκα και παραγωγής του μεταξιού και φεύγοντας έκρυψαν μέσα στα κούφια μπαστούνια τους αρκετό μεταξόσπορο, που μετέφεραν στο Βυζάντιο. Στα πρώτα χρόνια η Βυζαντινή αυλή κρατούσε μυστικό τον τρόπο παραγωγής του μεταξιού από τον υπόλοιπο λαό, που πίστευε ότι το μετάξι προέρχονταν από κάποια φυσική ουσία. Σιγά σιγά όμως η τεχνική ξέφυγε από τα ανάκτορα και η μεταξουργία αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό σ' όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, που ονομάστηκε 16

17 από τότε Μοριάς, εξαιτίας της καλλιέργειας της Μουριάς. ΟΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ Ο Αυτοκράτορας, τα μέλη της οικογένειάς του, και όλοι όσοι ήτανε μαζί του στο παλάτι(αυλικοί) διέθεταν τις πιο εντυπωσιακές ενδυμασίες. Φορούσαν πολυτελή ρούχα από ακριβά υφάσματα, όπως μετάξι από την Ανατολή, τα οποία είχαν δημιουργήσει ράπτες που δούλευαν αποκλειστικά για την αυτοκρατορική αυλή. Στολίζονταν μάλιστα και με βαρύτιμα κοσμήματα, των οποίων οι πολύτιμοι ή ημιπολύτιμοι λίθοι συχνά εισάγονταν από άλλα βασίλεια. Μάλιστα, η χρήση μιας βαφής με βαθύ κόκκινο χρώμα, που ονομάζεται πορφύρα και την έβγαζαν από ένα είδος κοχυλιού, πολύ σπάνιου, ήταν προνόμιο μόνο του βασιλιά. Οι αυτοκράτειρες εκείνη την εποχή φορούσαν στενό μεταξωτό χιτώνα κι από πάνω έριχναν ένα ιμάτιο με κέντημα στους ώμους και στον ποδόγυρο. Πάνω απ όλα φορούσαν μια μπελερίνα πλούσια κεντημένη με κυκλικό άνοιγμα στη μέση για το κεφάλι. Στο πίσω μέρος ήταν πιο μακριά, ώστε να σχηματίζει τριγωνική ουρά. Ανασήκωναν την άκρη αυτή και την κρατούσαν με το αριστερό χέρι. Ο χιτώνας είχε μανίκια που κάλυπταν το 17

18 πάνω μέρος των χεριών, ενώ ο μανδύας είχε προσαρμοσμένη μια κουκούλα, η οποία κάλυπτε το κεφάλι κάθε γυναίκας. Αναλλοίωτη επίσης διατηρήθηκε η γυναικεία κόμμωση. Μολονότι σε μερικές περιόδους χρησιμοποιήθηκαν και περούκες, οι γυναίκες κατά κανόνα χώριζαν τα μαλλιά τους στη μέση και τα συγκρατούσαν στο πλάι με τσιμπιδάκια από χρυσό και ασήμι. Μερικές φορές χρησιμοποιούσαν λινές κορδέλες ή χτένια κομψά από ελεφαντόδοντο ή κόκαλα χελώνας. Επιπλέον φορούσαν πολυτελή κοσμήματα και ακριβά αρώματα. Έβαφαν τα φρύδια τους, ώστε να σχηματίζουν ευθεία και λεπτή γραμμή, καθώς και για να δώσουν έμφαση τα υπογράμμιζαν με μαύρο χρώμα. Επιπρόσθετα φρόντιζαν να προκαλέσουν συστολή στις κόρες των ματιών τους με μαύρο χρώμα, έτσι ώστε να φαίνονται μαύρες λαμπερές κηλίδες. Τέλος έβαφαν τα χείλη τους με κοκκινάδι. 18

19 ΟΙ ΣΤΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ Πολυτελείς ήταν οι στολές των ανώτερων αξιωματικών και των στρατηγών. Αυτοί έφεραν τα χρυσοκέντητα και ασημοκέντητα υποδήματα,κοινώς παπούτσια. Η φορεσιά των στρατιωτικών ήταν αρχικά πανομοιότυπη με αυτή των Ρωμαίων. Την ενδυμασία χορηγούσε το κράτος, τα εσώρουχα όμως ήταν εις βάρος του στρατιώτη. Τα ενδύματα ήταν ευρύχωρα και πρακτικά: ο χιτώνας, ο μανδύας, τα υποδήματα και η καλύπτρα ή σκιάειο. Ο χιτώνας κατασκευαζόταν από λινό ή μάλλινο ύφασμα και στερεωνόταν στους ώμους με ιμάντες ή δακτυλίους, καθώς υπήρχε και μια ζώνη στην μέση. Ήταν μακρύτερος στους ιππείς και κοντύτερος στους πεζούς. Ο μανδύας ήταν από κένδουκλο* σαν την κάπα των ορεινών χωρικών μας. Κι ο μανδύας στους πεζούς ήταν βραχύτερος από τον μανδύα των ιππέων. Τα υποδήματα, ελαφρά και στερεά, καρφωτά, με πλατυκέφαλα καρφιά από κάτω. Η καλύπτρα από ύφασμα, στενότερο προς τα επάνω κάλυπτε το κεφάλι του στρατιώτη. Ο στρατιώτης όμως είχε και άλλα είδη εξαρτύσεως:το φλασκίν*, τα πουγγιά ή θηκάρια για τα τρόφιμα,τα θηκάρια για τα ''τζικούρια'' κ.λ.π. Το δερμάτινο σακίδιο όπου έβαζαν τα βέλη, τις αμοιβές χορδές, τα λιωριά ή ιμάντες για το κρέμασμα της σπάθης κ.λ.π. Στους ιππείς προστίθενται και τα είδη ιπποσκευής, με βασικό τη σέλα. Άλλα είδη είναι: το σακίδιο για την βρώμη του ζώου, το τριχωτό κάλυμμα για 19

20 τα πλευρά του και διάφορα στολίσματα. Η ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Η ενδυμασία των κληρικών εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε μέσα σε μερικές δεκαετίες. Εμφανίζονται αρχικά ντυμένοι με άσπρα φορέματα, τα οποία δεν είναι πολύ διαφορετικά από την τήβεννο. Η αμφίεση των κληρικών διακοσμήθηκε με ορισμένα χαρακτηριστικά διακριτικά. Το ωμοφόριο* έγινε μέρος της αμφίεσης των επισκόπων. Γρήγορα συνδυάσθηκε με ένα μεταξωτό στιχάριον και με το λεγόμενο επιγονάτιον* το οποίο ήταν χειρομάντηλο. Ο επίσκοπος φορούσε επίσης έναν σταυρό και μίτρα στο κεφάλι. Γύρω στον λαιμό του κρεμούσε το εγκόλπιο, που έφθανε μέχρι το στήθος του. Οι διάκονοι φορούσαν το ωράριον, το οποίο πήρε τη μορφή απλού ορθογωνίου υφάσματος που κρεμιέται στο αριστερό πλευρό του διακόνου. Οι επίσκοποι φορούσαν το επιτραχήλιον, το οποίο περιγράφεται σαν άμφιο που το κρατούσαν στην μέση τους με ζώνη και μακριά κεντημένα επιμανίκιαν. 20

21 Η ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΑΣ ΤΑΞΗΣ Οι άνδρες της μεσαίας τάξης φορούσαν χιτώνες, σαν φουστάνια φαρδιά, με μια ζώνη σφιχτά δεμένη στην μέση τους που φτάνει σε άλλους μέχρι τα γόνατα και σε άλλους μέχρι τον αστράγαλο. Το μήκος του χιτώνα εξαρτιόταν συχνά από την ασχολία του κάθε ανθρώπου. Έτσι, για παράδειγμα οι αγρότες χρειαζόντουσαν άνετα ρούχα για να έχουν ελευθερία στην κίνηση. Ωστόσο οι άντρες της εργατικής τάξεως κυκλοφορούσαν ξυπόλυτοι. Όταν ο καιρός ήταν παγερός φορούσαν μακριά παλτά. Ακολουθούσαν την ρωμαϊκή συνήθεια να κουρεύουν τα μαλλιά τους και να ξυρίζουν τα γένια τους. Χιτώνες φοράνε και οι γυναίκες, αλλά πάντα μακριούς με επίσης μακριά μανίκια που κάλυπταν τελείως τα χέρια, μια και την εποχή εκείνη η γυναίκα έπρεπε να κρύβει το σώμα της, αλλιώς θα την θεωρούσαν ανήθικη. Πάνω από τον χιτώνα φοράνε άλλα πρόσθετα κομμάτια ύφασμα που είτε πέφτουν ελεύθερα επάνω τους, όπως είναι ο μανδύας που στηρίζεται στους ώμους και 21

22 στερεώνεται μπροστά με μια καρφίτσα είτε είναι σαν μακρύ γιλέκο, είτε σαν παλτό. Επίσης οι γυναίκες έριχναν πάνω τους σάρπες και μακριές μαντίλες που πάντα κάλυπταν το κεφάλι τους. Επιπλέον φορούσαν ιμάτιο ή ρόμπα με ουρά αρκετά μακριά έτσι ώστε να αναδιπλώνεται γύρω από τους ώμους, με αποτέλεσμα να τη σκεπάζει στο κεφάλι. Οι ρόμπες τους ήταν λινές ή μεταξωτές. Μερικές φορές όμως ήταν από διαφανές ύφασμα πράγμα που εξόργιζε τους εκπρόσωπους της εκκλησίας. 22

23 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει εντελώς. Η παραγωγή των ρούχων με τη βοήθεια της τεχνολογίας και την ανάπτυξη της οικονομίας έχει γίνει πιο εύκολη από τον πολιτισμό του Βυζαντίου. Πλέον ρούχα επεξεργάζονται μαζικά σε μεγάλες βιομηχανίες και μπορούμε να τα αγοράσουμε από τα καταστήματα. Στη σημερινή εποχή η ενδυμασία του καθενός είναι ανεξάρτητη από την οικονομική του κατάσταση ή την κοινωνική του θέση. Τα ρούχα έχουν αλλάξει καθώς διακρίνουμε διαφορετικά χρώματα και σχέδια. Το μόνο που αλλάζει είναι η εμφάνιση του άνδρα η οποία είναι πιο σύγχρονη. Από την άλλη πλευρά η ενδυμασία των γυναικών έχει διαφοροποιηθεί,αφού τα δικαιώματά τους είναι ισότιμα με των ανδρών. Έτσι δε χρειάζεται να καλύπτουν το πρόσωπό τους και γενικά οποιαδήποτε μέρη του σώματός τους. Σε μερικές περιπτώσεις όμως οφείλουν να είναι ντυμένες ευπρεπώς (όπως στις θρησκευτικές λειτουργίες). Η περιποίηση του προσώπου έχει παραμείνει ίδια καθώς και σήμερα οι γυναίκες καλλωπίζονται με διάφορα καλλυντικά. Γίνεται λοιπόν εμφανές πως η ενδυμασία στη σημερινή εποχή παίζει τελείως διαφορετικό ρόλο από τα βυζαντινά χρόνια. Ενώ λοιπόν τότε τα μεσαία και κατώτερα στρώματα δεν είχαν καμία επαφή με αυτό που θα όριζαν σήμερα ως μόδα, οι αντίστοιχες κοινωνικές τάξεις της σύγχρονης κοινωνίας αποτελούν κύρια πηγή εισοδήματος της βιομηχανίας της μόδας. Η ενδυμασία πλέον σε σχέση με το Βυζάντιο θεωρείται μορφή τέχνης πίσω από την οποία κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα. 23

24 ΕΜΠΟΡΙΟ-ΤΕΧΝΙΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην εποχή του Βυζαντίου oι έμποροι και οι τεχνίτες βρίσκονταν κάτω από κρατική φροντίδα και μέριμνα. Όπως παλιότερα στη Ρώμη έτσι και στο Βυζάντιο επιχειρήθηκε μέσω του Επαρχικού βιβλίου να κατευθύνονται και οι δύο βασικοί κλάδοι μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια.το εμπόριο εκτός από σημαντικός παράγοντας οικονομικής ανάπτυξης του Βυζαντίου, αποτελούσε και μέσο διάδοσης βυζαντινών πολιτιστικών στοιχείων σε άλλους λαούς (Βουλγάρους,Σλάβους,Ρώσους). Η οικονομική και εμπορική ανάπτυξη και γενικότερα η ευημερία του Βυζαντίου συνδεόταν άμεσα με τη σταθερότητα και την υψηλή αξία του νομίσματός του. Τα βυζαντινά νομίσματα έμοιαζαν με τα Ρωμαϊκά, από τη μια πλευρά απεικονιζόταν ο αυτοκράτορας και από την άλλη το έμβλημα της πόλεως ή ο Σταυρός. Ο Ιουστινιανός ήταν ο πρώτος που εξέφρασε την έντονη θρησκευτική του βιοθεωρία στα νομίσματα. Πάντως κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας,η Θεσσαλονίκη,η Τραπεζούντα και η Νίκαια είχαν το δικό τους νόμισμα. 24

25 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΛΑΟΥΣ Κατά την πρώτη φάση της Βυζαντινής Ιστορίας τα πιο σπάνια είδη πολυτελείας εισάγονταν από την Ανατολή και αποτελούσαν αντικείμενο κρατικών μονοπωλίων. Ο Εύξεινος Πόντος αποτελούσε σταυροδρόμι του διεθνούς και διαπεριφερειακού εμπορίου συνδέοντας το Βυζάντιο με την Κεντρική Ευρώπη,τη Ρωσία,τον Καύκασο,την Κεντρική Ασία και την Κίνα. Στον Εύξεινο Πόντο οι Βυζαντινοί διατηρούσαν έντονες εμπορικές σχέσεις με τους λαούς που κατοικούσαν στα βόρεια της περιοχής. Στην πρωτεύουσα εισάγονταν : κερί,μέλι,γούνες και λινά υφάσματα, ενώ εξάγονταν είδη πολυτελείας. Παράλληλα η Κωνσταντινούπολη ως κέντρο διαπεριφερειακού εμπορίου πέρα των προϊόντων του διεθνούς εμπορίου,λάμβανε αγαθά από ολόκληρη την αυτοκρατορία στα οποία συμπεριλαμβάνονταν τα λινά υφάσματα του Πόντου και τα χοιρινά της Παφλαγονίας ή τα μπαχαρικά που κατέληγαν σε αυτή από τη Συρία μέσω της Τραπεζούντας. Η Τραπεζούντα αποτελούσε κέντρο εμπορικής διάθεσης. Δασμοί είχαν επιβληθεί σε όλα τα εμπορεύματα που εισάγονταν στη χώρα ή εξάγονταν από αυτή. Επίσης ένα άλλο μέτρο των Βυζαντινών ήταν να απαγορεύσουν στους Έλληνες εμπόρους να πηγαίνουν στην Ιταλία για εμπόριο. Ρωσικό εμπόριο με τους Βυζαντινούς άρχισε από τον 10ο άι.έφερναν : ψάρια δερμάτινα είδη,μέλι, κερί, χαβιάρι ενώ αγόραζαν άλογα,πιπέρι,κρασί κ.α..είχαν εξαιρετικά 25

26 αυστηρούς κανόνες με τους εμπόρους της Ρωσίας σε αντίθεση με τους Ιταλούς που πέτυχαν περισσότερες παραχωρήσεις από όλους τους άλλους. Οι παραχωρήσεις αυτές επρόκειτο να υποσκάψουν τη Βυζαντινή Οικονομία αλλά και τη βυζαντινή κυριαρχία κατά τους επόμενους δύο αιώνες. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΕΧΝΙΤΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΟΙ-ΧΤΙΣΤΕΣ Οι χτίστες στο Βυζάντιο σπάνια αναφέρονταν με τα ονόματα τους στα κείμενα. Ηταν οργανωμένοι σε συντεχνίες όπως μαρτυρούν παλαιοχριστιανικές επιγραφές αλλά και υστεροβυζαντινά κείμενα. Επικεφαλής του κάθε συνεργείου είναι ο πρώτος μάστορας, ο οποίος καθοδηγούσε τους εργάτες. ΛΙΘΟΞΟΟΙ-ΜΑΡΜΑΡΑΔΕΣ 26

27 Λιθοξόοι ονομάζονταν οι τεχνίτες που εξώρυσσαν τους λίθους από τα λατομεία και τους λάξευαν αλλά και οι γλύπτες.η εργασία τους ξεκινούσε στα λατομεία όπου οι λατόμοι και οι λατύποι εξώρυσσαν και κατεργάζονταν διάφορους λίθους(ασβεστόλιθο,πωρόλιθο,μάρμαρο,πολύτιμους λίθους). ΚΕΡΑΜΕΙΣ-ΠΛΙΝΘΟΥΡΓΟΙ Οι τεχνίτες αυτοί ασχολούνταν με την παραγωγή κεραμικών προϊόντων (πλίνθων,πλακών δαπέδου,κεραμιδιών,πήλινων σωλήνων κ.α)η εργασία τους περιλάμβανε την εξόρυξη, προετοιμασία,διαμόρφωση σε καλούπια, στέγνωμα και ψήσιμο του πηλού σε καμίνια ή σε σωρούς στην ύπαιθρο. Οι τεχνίτες αυτοί ίσως οργανωμένοι σε συντεχνίες μετακινούνταν σε μεγάλες αποστάσεις για την κατασκευή ή επισκευή έργων μαζί με τα εργαλεία τους που έτσι και αλλιώς ήταν λίγα και εύκολα στην μεταφορά. ΞΥΛΟΥΡΓΟΙ Η εργασία των τεχνιτών αυτών ξεκινούσε με την υλοτόμηση και την επεξεργασία της 27

28 κατάλληλης ξυλείας. Στη συνέχεια μετέφεραν το υλικό στο εργοτάξιο όπου μάλλον ο σκαλωτής, ένας ειδικός τεχνίτης μαζί με τους κτίστες έφτιαχναν τις σκαλωσιές για να πατήσουν οι υπόλοιποι τεχνίτες της οικοδομής. ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΟΙ-ΣΙΔΗΡΟΥΡΓΟΙ Οι σιδηρουργοί εργάζονταν σε ειδικευμένα εργαστήρια στα σιδηρουργεία και κατασκεύαζαν διάφορα μεταλλικά αντικείμενα που είτε ήταν απαραίτητα για την κατασκευή και σταθεροποίηση του κτηρίου(καρφιά,συνδέσμους,δακτυλίους,σφήνες) είτε χρησιμοποιούνταν στη διακόσμησή του (φράγματα,επενδύσεις παραθύρων και θυρών). Επίσης έφτιαχναν και επιδιόρθωναν εργαλεία των υπόλοιπων τεχνιτών. Στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν απλοί πολίτες οι οποίοι πειραματίζονταν με τα υλικά προκειμένου να βελτιώσουν τις κατασκευές τους σε αντοχή και εμφάνιση. Επειδή ασχολούνταν με επικίνδυνες δραστηριότητες δεν μπορούσαν να έχουν τα εργαστήριά τους οπουδήποτε μέσα στην πόλη αλλά σε συγκεκριμένες συνοικίες. Οι αυτοκράτορες ενίσχυσαν αυτούς τους τεχνίτες και τους επέτρεψαν να πουλάνε οι ίδιοι αντικείμενα από πολύτιμους λίθους,δικαίωμα που είχαν μόνο τα βασιλικά εργαστήρια. Η δυσκολία εύρεσης της πρώτης ύλης,του μεταλλεύματος οδήγησε τους βυζαντινούς στην ανακύκλωση των παλαιών 28

29 αντικειμένων από μέταλλα. Αυτό γινόταν σε ειδικά εργαστήρια και με τη βοήθεια της φωτιάς. Γνωρίζουμε από κείμενα ότι υπήρχε μια μεγάλη ποικιλία τεχνιτών κατεργασίας του μετάλλου όπως σιδεράδες,χαλκωματάδες,κλειθροποιοί, μαχαιροποιοί, κατηνάριοι και βεβαίως χρυσοχόοι.γενικά η εργασία των σιδηρουργών ήταν και ανθυγιεινή αφού υπήρχε πάντα κίνδυνος πυρκαγιάς λόγω των μεγάλων θερμοκρασιών που αναπτύσσονταν. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ Οι αρχιτέκτονες ήταν τεχνίτες με γνώσεις περισσότερο πρακτικές και τεχνικές ενώ οι μηχανικοί και οι μηχανοποιοί διέθεταν και ακαδημαϊκή κατάρτιση. Είχαν την εύνοια του παλατιού,βρίσκονταν ψηλά στην κοινωνική ιεραρχία και διέθεταν κοινωνική αναγνώριση. Κατά τους πρώτους χρόνους επέβλεπαν εργασίες και κατεύθυναν τους τεχνίτες στο εργοτάξιο,κρατώντας όπως μαρτυράνε σχετικές παραστάσεις μια μακριά ράβδο. Ανάμεσα στους μηχανικούς ξεχώριζαν οι μορφές του Ανθέμιου από τη Μίλητο και 29

30 Ισίδωρου από τις Τράλλεις της Λυκίας στη Μικρά Ασία οι οποίοι έκτισαν το ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. ΣΥΝΤΕΧΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ Το εμπόριο του Βυζαντίου αναπτύχθηκε προς διάφορες κατευθύνσεις. Μόνο στην πρωτεύουσα υπήρχαν 23 τουλάχιστον συντεχνίες. Οι συντεχνίες που είχαν σχέση με τα βασικά είδη τροφής ήταν οργανωμένες με ιδιαίτερη φροντίδα. Κανένας άνδρας δεν μπορούσε να είναι μέλος σε περισσότερες από μία συντεχνίες και μάλιστα δεν ήταν υποχρεωμένος να ανήκει σε αυτή τη μία αντίθετα με ότι επικρατούσε στη Ρώμη όπου η εγγραφή σε κάποιο σωματείο ήταν υποχρεωτική. Κάθε συντεχνία διάλεγε πρόεδρο με εκλογές. Κάθε συντεχνία αγόραζε τις πρώτες ύλες που χρειάζονταν. Μόνο οι παντοπώλες ήταν ελεύθεροι να ανοίξουν τα καταστήματά τους σε οποιοδήποτε δρόμο γιατί αυτοί πουλούσαν είδη πρώτης ανάγκης. Τέλος οι πλανόδιοι μικροπωλητές έκαναν ζωηρό εμπόριο μεταχειρισμένων δευτέρας ποιότητας. Οι μισθοί κανονίζονταν μέσω των συντεχνιών και διατηρούνταν εξαιρετικά χαμηλοί. Τα μέλη των συντεχνιών έπαιρναν μόνο ένα μέρος του μισθού τους σε χρήματα και ένα σημαντικό μέρος από όσο δικαιούνταν το έπαιρναν σε είδος. Αν κάποιος παραβίαζε τους κανονισμούς μιας συντεχνίας τιμωρούνταν με πρόστιμο ή ακρωτηριασμό ή με απομάκρυνση από το επάγγελμα. Το Επαρχικό Βιβλίο μαρτυρεί την ύπαρξη 5 συντεχνιών οι οποίες ασχολούνταν με την επεξεργασία της ύφανσης και του εμπορίου των 30

31 μεταξωτών. Η βιοτεχνική δραστηριότητα, αν και μειωμένη, εξακολουθούσε να υπάρχει στο Βυζάντιο του 5ου άι, όμως δε γνώρισε την μεγάλη ανάπτυξη που χαρακτήρισε τους αμέσως επόμενους αιώνες. Τα βιοτεχνικά εργαστήρια αναπτύχθηκαν προς το τέλος του 5ου άι. και συγκεντρώθηκαν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη και στις ελάχιστες πόλεις που επιβίωσαν. Το κράτος μάλιστα ανέλαβε την ευθύνη για την ίδρυση βιοτεχνιών. 31

32 ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο μέσος βυζαντινός ήταν άνθρωπος που δεν τον τραβούσε το σπίτι.από την πρώτη αναλαμπή της ημέρας εγκατέλειπε την κατοικία του. Αν δεν είχε σταθερή εργασία η οποία να κάνει υποχρεωτική την παρουσία του, έκανε βόλτες κατά τη διάρκεια της ημέρας στην πρωτεύουσα. Είχε το αίσθημα ότι περπατούσε σε ένα απέραντο πανηγύρι.παντού έβλεπε ποικίλες ατραξιόν.κόσμος έκανε κύκλους γύρω από γελωτοποιούς δακτυλουργούς,σκοινοβάτες οι οποίοι έκαναν χορευτικές φιγούρες πάνω σε τεντωμένα σχοινιά. Εβλεπε κανείς ανθρώπους σκαρφαλωμένους σε ξυλοπόδαρα να περνάνε πάνω από τα κεφάλια των περαστικών. Βρισκόταν λοιπόν μπροστά σε ένα σχεδόν πραγματικό θέατρο στο οποίο έλειπε μόνο η σκηνή! 32

33 ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Στην Κωνσταντινούπολη υπήρχαν πολλά θέατρα τα οποία παρουσίαζαν σκηνικές παραστάσεις.το μεγάλο θέατρο που η ίδια η ονομασία του δείχνει ότι το θεωρούσαν σαν το πιο σημαντικό από όλα,υπήρχε ήδη από την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Είχε κατασκευαστεί από το Σεπτίμιο Σεβήρο κοντά στο αυτοκρατορικό ανάκτορο.τρία άλλα θέατρα, που προορίζονταν για το λαό,μνημονεύονται από τον Ψελλό: στο κέντρο της πρωτεύουσας,κοντά στην εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, στη συνοικία των Βλαχερνών στο προάστιο Συκάς.Όλα, ακόμη και το Μεγάλο θέατρο κτισμένα χωρίς στέγη,δεν μπορούσαν να συναγωνιστούν την πολυτέλεια των ρωμαϊκών θεάτρων.οι θεατές κάθονταν σε βαθμίδες.μπροστά στη σκηνή κρατούσαν θέσεις για την υψηλή πελατεία. Τα θεάματα ήταν πάντα γύρω από κλεψιές και ερωτικές ίντριγκες.το ευνοούμενο θέμα των έργων ήταν η μοιχεία.τα τεχνάσματα που οργάνωσε η άπιστη σύζυγος στον αγροίκο άντρα της,αποτελούσαν πηγή χαράς για τους θεατές και ο τελικός θρίαμβος του ευτυχισμένου εραστή χαιρετιζόταν με χαρούμενες επιδοκιμασίες.στο βυζάντιο δεν απαγορεύονταν αυτά τα θεάματα παρά 33

34 τις αντιδράσεις της εκκλησιάς και η σεξουαλική πράξη εμφανιζόταν στη σκηνή με όλο τον αναγκαίο ρεαλισμό.πριν να φτάσουν στο σημείο αυτό οι ερμηνευτές έκαναν ένα μικρό διάλογο φροντίζοντας να υπογραμμίσουν τη χυδαιότητα ορισμένων λόγων τους,τραγούδαγαν άσματα με χορευτικά βήματα και στη συνέχεια ξεντύνοντανέπαιζαν χωρίς μάσκα.τους γυναικείους ρόλους τους υποδύονταν γυναίκες. 34

35 ΑΡΜΑΤΟΔΡΟΜΙΕΣ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟ Στον ιππόδρομο τα αθλητικά σωματεία οι Πράσινοι και οι Βένετοι είχαν τις δικιές τους θέσεις,χώρια από τον πολύ λαό προς τα αριστερά και προς τα δεξιά του αυτοκρατορικού θεωρείου.οι αρχηγοί τους περιστοίχιζαν τον αυτοκράτορα και τους προσκαλούσαν στις επίσημες δεξιώσεις.η εργασία άρχιζε.οι ηνίοχοι και οι έφοροι των ιπποδρόμων συγκεντρώνονταν στους στάβλους των αντίστοιχων φατριών.ένα ένα τα άλογα οδηγούνταν από το κομβινοστάσιο όπου τους έχει γίνει ήδη μια πρώτη επιλογή,εξετάζονταν 35

36 λεπτομερώς από τους επιθεωρητές οι οποίοι όταν τελείωνε αυτή η δουλειά εξέταζαν και τη σταθερότητα των φραγμάτων που έπρεπε να τοποθετηθούν στο κατώφλι καθεμιάς από τις δώδεκα ιππαφέσεις.ύστερα γινόταν η κλήρωση της θέσεως στο μέρος του αγώνα.ήταν μια ημιεπίσημη τελετή η οποία διεξαγόταν μπροστά σε έναν αυτοκρατορικό υπάλληλο και δυο αντιπροσώπους της δημοτικής διοικήσεως σε μια αίθουσα που βρισκόταν πλάι στους στάβλους.το πρωί της μεγάλης μέρας έφτανε.ήδη στις πλαϊνές πόρτες του ιπποδρόμου συνωστίζονταν οι ατελείωτες ουρές των χιλιάδων πολιτών που περίμεναν τη σειρά τους για να πάρουν τις θέσεις τους στις βαθμίδες.η αρένα ήταν σκεπασμένη με ένα στρώμα αρωματικής άμμου.στο μεταξύ στους στάβλους γινόταν η τοποθέτηση των ταινιών στην ουρά και στα πόδια των αλόγων.μια επίσημη στιγμή ήταν, όταν ο αυτοκράτορας σηκωνόταν από τη θέση του και άφηνε να πέσει στην αρένα ένα τετράγωνο λευκό ύφασμα που αποτελούσε σήμα να ξεκινήσουν οι αγώνες.την ίδια στιγμή μέσα σε ένα εκκωφαντικό θόρυβο τα φράγματα έπεφταν και τα άρματα ξεκινούσαν.η κούρσα 36

37 προέβλεπε επτά γύρους της πίστας.συνολικά γίνονταν οκτώ κούρσες τέσσερις το πρωί και τέσσερις το απόγευμα.ο ιππόδρομος μετατρεπόταν τότε σε ένα απέραντο καπηλειό.οι αγώνες του ιπποδρόμου διατηρηθήκαν μέχρι την κατάληψη της πόλεως από τους σταυροφόρους και δεν έπαψαν να ενθουσιάζουν τους κατοίκους της πρωτεύουσας. 37

38 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Οι θρησκευτικές γιορτές των βυζαντινών ήταν στις 15 Αυγούστου όπου γιόρταζαν για τη συγκομιδή των σταφυλιών, ένα ειδωλολατρικό έθιμο που είχε ενσωματωθεί στο χριστιανικό τελετουργικό.ακόμα μέχρι τον 10αιώνα καθορίστηκε η ημερομηνία των Χριστουγέννων, ενώ παλιότερα στις 25 Δεκεμβρίου γιόρταζαν προς τιμή του θεού Ηλίου.Στις 6 Ιανουαρίου γιόρταζαν τη γέννηση του Χριστού.Επίσης κάθε Κυριακή οι πιστοί μπορούσαν να παρακολουθήσουν την θεία λειτουργία,καθώς και όλες τις μέρες του Πάσχα και της Πεντηκοστής. 38

39 Ειδικά την Κυριακή των Βαΐων και τη μεγάλη Πέμπτη ο αυτοκράτορας έδινε στους αξιωματούχους τα διπλώματά τους.επίσης ψυχαγωγούνταν όχι μόνο στις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές και ιεροτελεστίες αλλά και σε εκδηλώσεις που οργάνωναν στον ιππόδρομο,σε φιλικές συναντήσεις και σε δημόσιες πλατείες,καθώς και σε εποχικά πανηγύρια με μισοθρησκευτικό χαρακτήρα όπου μια φορά το χρόνο γινόταν η λιτάνευση μιας εικόνας Αγίου,την ημέρα της μνήμης του.επιπλέον οργάνωναν ομαδικές επισκέψεις σε μοναστήρια ή προσκυνήματα και επισκέψεις στους Άγιους τόπους.ακόμα τα ταβερνεία της εποχής τις Κυριακές και τις γιορτές δεν μπορούσαν να ανοίξουν πριν της 8 το πρωί. 39

40 ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ * μενσάλι: ένα είδος τραπεζομάντηλου * σφουγγάτον: ένα είδος ομελέτας * ψήσσα: φαγητό που το έψηναν οι Βυζαντινοί στην ψησταριά, κάτι σαν κρέας-ψάρι * μερσίνι: είδος ακριβού ψαριού * μπρισκότα: είδος πάπιας * χοιροσφάγια: τελετή κατά την οποία οι Βυζαντινοί σφάζουν τους χοίρους, δηλαδή τα γουρούνια. * μανιτάρια: Τα μανιτάρια είναι πλούσια πηγή βιταμινών και άλλων πολύτιμων στοιχείων. Χρησιμοποιούνται και στην σύγχρονη μαγειρική των Νεοελλήνων είτε ως κύριο πιάτο είτε ως συνοδευτικό. *κένδουκλο: τρίχινο ύφασμα *φλασκίν: υδροδοχείο ή παγούρι *επιγονάτιον: ένα κομμάτι ύφασμα σε σχήμα τετραγώνου που το φορούσαν οι κληρικοί *ωμοφόριο: ένα είδος σάρπας με σταυρούς κεντημένο επάνω 40

41 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ- ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ Ενδυμασία των Βυζαντινών, Βικιπαίδεια (https//www.google.gr/#el.wikipedia.ord) Ενδυμασία των Βυζαντινών, (https//www.google.gr/#el.weebly.com) Διατροφή των Βυζαντινών, Βικιπαίδεια (https//www.google.gr/#el.wikipedia.ord) ΕΝΤΥΠΕΣ ΠΗΓΕΣ: «νέα δομή», εκδόσεις Τεγοπούλου, έτος έκδοσης 1996, τόπος έκδοσης Αθήνα, τόμος 10, σελίδα «για σας παιδιά», εκδόσεις Αυλός, τόπος έκδοσης Αθήνα, τόμος 3, σελίδα «Μεσαιωνική και νεότερη ιστορία»,ιωάννης Δημητρούκας Θουκυδίδης Ιωάννου,εκδόσεις ΟΕΔΒ, έτος έκδοσης 2008, τόπος έκδοσης Αθήνα. «Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός βίος των Βυζαντινών», συγγραφέας Tamara Talbot Rise, εκδόσεις Παπαδήμας, έτος έκδοσης 2006 «Κωνσταντινούπολη, πόλη της ιστορίας», συγγραφέας Μαρία Σφυρόερα, τόμος Β,έτος έκδοσης 2006, τόπος έκδοσης Αθήνα 41

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER SLIMMER ΧΑΣΤΕ ΒΑΡΟΣ ΑΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 1η ΗΜΕΡΑ B ΠΡΩΙΝΟ: Καφές ή πράσινο τσάι ή ρόφημα από βότανα. Ένα πορτοκάλι ή δύο μέτρια ακτινίδια ή τρία ξερά δαμάσκηνα. Ένα φλιτζάνι άπαχο φρέσκο γάλα (1,5% λιπαρά) με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ. Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ. Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr ΕΙΔΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΕΥΜΑΤΩΝ Υπάρχουν δυο είδη βασικών γευμάτων που σερβίρονται σε ένα εστιατόριο. Α) Τα κύρια γεύματα: Είναι τα υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα Φρέσκες τυρομπουκιές Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά 60 γραμμάρια φρυγανιά τριμμένη 100 γραμμάρια Philadelphia 70 γραμμάρια Arla το Aυθεντικό Δανέζικο Σκληρό τυρί 100 γραμμάρια φέτα τριμμένη 100 γραμμάρια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές oι Aγαπηµένες µου Συνταγές περιεχόµενα Εισαγωγή Βασικά υλικά Σούπες & σάλτσες Λαχανικά & σαλάτες Ζυμαρικά & ρύζι Κρέας & ψάρι Αυγά & τυριά Γλυκά Ιδέες για πάρτι Κομπόστες & τρόφιμα σε άλμη Πηγές Ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

συνταγεσ της στιγμήσ

συνταγεσ της στιγμήσ συνταγες της στιγμής ΣΟΥΠΕΣ Πικάντικη Κοτόσουπα με Φιδέ 250 γρ. φιδές 1 κιλό κοτόπουλο βρασμένο 4 φλιτζάνια ζωμού λαχανικών 1 κουταλιά της σούπας τζίντζερ φρεσκοτριμμένο 1 μικρή καυτερή πιπεριά 1 κουταλάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 2 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Αρακάς με λαχανικά 1. Καθαρίζετε τον αρακά και τον πλένετε. 2. Σοτάρετε το κρεμμύδι στο ελαιόλαδο και όταν γίνει διάφανο προσθέτετε τον αρακά. Τον σοτάρετε για λίγο. 3. Ρίχνετε στην κατσαρόλα

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φακ.: 7.11.15.10/9 Τηλ.: 22809543 Φαξ: 22512783 e-mail: oloimero@schools.ac.cy ιευθυντές/ ιευθύντριες Ενιαίων

Διαβάστε περισσότερα

Honeymoon & Anniversary. Delfino Blu. Οι επιλογές σας...οι αναμνήσεις σας... οι αξέχαστες μέρες σας!

Honeymoon & Anniversary. Delfino Blu. Οι επιλογές σας...οι αναμνήσεις σας... οι αξέχαστες μέρες σας! Honeymoon & Anniversary by Delfino Blu Οι επιλογές σας...οι αναμνήσεις σας... οι αξέχαστες μέρες σας! Honeymoon & Anniversary Αρχίστε την Νέα σας Ζωή ή ανανεώστε τη φλόγα... στο τέλος του νησιού, όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ντακάκια με ρακή, ντομάτα, ρόκα, παρθένο ελαιόλαδα και ξύγαλο. Ελιές από Κρητικά τυριά και πιπεριές Φλωρίνης με φιλέ αμυγδάλου

Ντακάκια με ρακή, ντομάτα, ρόκα, παρθένο ελαιόλαδα και ξύγαλο. Ελιές από Κρητικά τυριά και πιπεριές Φλωρίνης με φιλέ αμυγδάλου Mικρές Μπουκιές Ντακάκια με ρακή, ντομάτα, ρόκα, παρθένο ελαιόλαδα και ξύγαλο Ελιές από Κρητικά τυριά και πιπεριές Φλωρίνης με φιλέ αμυγδάλου 1,00 1,00 Απάκι με γραβιέρα Κρήτης και πιπεριά σουβλάκι 1,50

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΝΑΚ BAR RESTAURANT ΓΛΥΚΟΡΙΖΑ. «εν υπάρχει πιο ειλικρινής αγάπη από την αγάπη για το καλό φαγητό» George Bernard Shaw

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΝΑΚ BAR RESTAURANT ΓΛΥΚΟΡΙΖΑ. «εν υπάρχει πιο ειλικρινής αγάπη από την αγάπη για το καλό φαγητό» George Bernard Shaw ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΝΑΚ BAR RESTAURANT ΓΛΥΚΟΡΙΖΑ «εν υπάρχει πιο ειλικρινής αγάπη από την αγάπη για το καλό φαγητό» George Bernard Shaw ΖΕΣΤΑ ΟΡΕΚΤΙΚΑ Γαρίδες* σαγανάκι σε πήλινο 9,50 Ελαιόλαδο, κρεµµύδι, σκόρδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ:

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: Παραδοσιακές Συνταγές της Λήμνου 1. Μελιτζανοσαλάτα 2. Κριθαρένιος ντάκος Λήμνου 3. Κολοκυθοκεφτέδες 4. Πιπεριές γεμιστές με καλαθάκι Λήμνου 5. Πετεινός με τα φλωμάρια 6. Ψευτοπετεινός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΑΦΙ ΚΡΙΘΑΡΑΚΙ Υλικά: 1 ½ ποτήρι κριθαράκι 4 ποτήρια νερό 2 ντοµάτες τριµµένες αλάτι 1 φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο λίγο χαλούµι Βάζετε το νερό να βράσει µαζί µε το λάδι και ρίχνετε τις τριµµένες ντοµάτες

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Menu Βάπτισης:

Προτεινόμενα Menu Βάπτισης: Ya Cafe Restaurant Προτεινόμενα Menu Βάπτισης: Για min 40 άτομα Για min 50 άτομα Για min 60 άτομα. -1- Menu 1β, buffet (min 40 άτομα) - Υποδεχόμαστε τους καλεσμένους σας, με: o SANGRIA και φρέσκα φρούτα

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

DORIAN ZEST. Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα

DORIAN ZEST. Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα DORIAN ZEST Exclusive Business Gifts Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα Σελίδα 2 Πίνακας περιεχομένων Έτοιμες Συνθέσεις Δώρων Lunch Break..4 Taste and Colour..5 Tomato the Antioxidant..6 A Big Mediterranean

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο)

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Αξιοποιούμε το παρακάτω διδακτικό υλικό, για να παρουσιάσουμε διαγραμματικά ένα διδακτικό σενάριο 4-6 διδακτικών ωρών για τη θεματική Τα επαγγέλματα. Φροντίζουμε να προτείνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα μενού για τη δεξίωση Γάμου

Προτεινόμενα μενού για τη δεξίωση Γάμου Ya Cafe Restaurant Προτεινόμενα μενού για τη δεξίωση Γάμου Λ. Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ 4 -Τ.Θ. 14185 - Τηλ.: 210-7711480, fax:210-7711674 Mail : yarest@tenet.gr -1- Εναλλακτική πρόταση 1η - Menu Buffet (min 60

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Press kit Κατάλογος IKEA 2016. Ζούμε μαζί όμορφες στιγμές

Press kit Κατάλογος IKEA 2016. Ζούμε μαζί όμορφες στιγμές Press kit Κατάλογος IKEA 2016 Ζούμε μαζί όμορφες στιγμές ζί ς! πορσελάνη. w.ikea.gr Ζούμε μαζί Στην καθημερινή μας ζωή υπάρχουν κάποιες λεπτομέρειες που έχουν μεγάλη αξία. Είναι κάποια μικρά, καθημερινά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas

Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas Corfu ACORDO - Corfu Specialty Foods Artisan + natural

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

ορεκτικά ντάκος 4,80 γαύρος μαρινάτος με αγουρίδα και σαλάτα από κρίταμο 4,90 καρπάτσιο 9,80 φέτα 5,80 ψητά μανιτάρια

ορεκτικά ντάκος 4,80 γαύρος μαρινάτος με αγουρίδα και σαλάτα από κρίταμο 4,90 καρπάτσιο 9,80 φέτα 5,80 ψητά μανιτάρια ορεκτικά ντάκος κρίθινο παξιμάδι με τριμμένη φρέσκια ντομάτα, πηχτόγαλο χανίων, ελαιόλαδο και ελιές 4,80 γαύρος μαρινάτος με αγουρίδα και σαλάτα από κρίταμο 4,90 καρπάτσιο μοσχαρίσιο φιλέτο, άγριες αγκινάρες

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή. Γιώργος Γρηγορίου

Μεσογειακή Διατροφή. Γιώργος Γρηγορίου Μεσογειακή Διατροφή Γιώργος Γρηγορίου Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕ ΤΥΡΙΑ : Κρέπες γεµιστές µε σάλτσα φέτας και φιλέτο αµυγδάλου

ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕ ΤΥΡΙΑ : Κρέπες γεµιστές µε σάλτσα φέτας και φιλέτο αµυγδάλου ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕ ΤΥΡΙΑ : Κρέπες γεµιστές µε σάλτσα φέτας και φιλέτο αµυγδάλου Υλικά για 2 άτοµα έτοιµο µείγµα για κρέπες 2-3 φρέσκα µανιτάρια ½ µατσάκι κόλιανδρο ½ σκελίδα σκόρδου αλάτι πιπέρι λευκό κρασί φιλέτο

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή Μεταξοσκώληκα

Εκτροφή Μεταξοσκώληκα Εκτροφή Μεταξοσκώληκα 1 / 5 Ας σημειωθεί ότι η παραγωγή μεταξιού στην Ελλάδα είναι ελλειμματική. Η σηροτροφία μπορεί να αποδώσει σε διάστημα μόλις 45 ημερών, ένα αρκετά ικανοποιητικό εισόδημα νωρίς το

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Carrot Cake 140 γρ. βούτυρο μαλακωμένο, 200 γρ. ζάχαρη, 250 γρ. τριμμένο καρότo, 140 γρ. σταφίδα σουλτανίνα, 2 αυγά, 200 γρ. αλεύρι Schär Mix C, 1 κ.γ. κανέλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΑ ΚΑΛΑ ΤΟΥ ΕΥ ΖΗΝ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΛΕΣΕΩΣ. Γευστικές Συνταγές με ζυμαρικά ολικής αλέσεως

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΑ ΚΑΛΑ ΤΟΥ ΕΥ ΖΗΝ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΛΕΣΕΩΣ. Γευστικές Συνταγές με ζυμαρικά ολικής αλέσεως ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΑ ΚΑΛΑ ΤΟΥ ΕΥ ΖΗΝ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΟΛΙΚΗΣ ΑΛΕΣΕΩΣ Γευστικές Συνταγές με ζυμαρικά ολικής αλέσεως ΥΓΙΕΙΝΟ ΚΑΙ ΝΟΣΤΙΜΟ Τα Barilla Integrale προσφέρουν όλα τα θρεπτικά συστατικά και τα οφέλη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μπισκότα Γλυκές και Αλμυρές μικρολιχουδιές που συνεχώς αυξάνεται η κατανάλωση τους

Μπισκότα Γλυκές και Αλμυρές μικρολιχουδιές που συνεχώς αυξάνεται η κατανάλωση τους Μπισκότα Γλυκές και Αλμυρές μικρολιχουδιές που συνεχώς αυξάνεται η κατανάλωση τους Ανάλυση της κατηγορίας των Μπισκότων στο οργανωμένο λιανεμπόριο των Super/Hyper Market. Ιανουάριος 2015 ΜΠΙΣΚΟΤΟ μια γλυκιά

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση

Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση - LIFE10ENV/GR/622 Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση ΟΛΓΑ ΧΡΗΣΤΟΥ Δρ. Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

Cyprus Breakfast Pilot Action Program

Cyprus Breakfast Pilot Action Program Cyprus Breakfast Pilot Action Program Τρώγοντας με τα μάτια Τρόποι παρουσίασης του Κυπριακού Προγεύματος Φλωρεντία Κυθραιώτου Σύμβουλος Γαστρονομίας Κυπριακού Προγεύματος 2 ΤΡΩΓΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο της

Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο της Ημερομηνία 07/02/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://cultureloversgr.blogspot.gr/ Βίκυ Καλοφωτιά http://goo.gl/q9sud7 Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων 1 ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ Γενικές απαγορεύσεις Επιπρόσθετες απαγορεύσεις οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων σε όλη την επικράτεια από τις 18:00 μέχρι τις

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Ομελέτα με φρέσκο κρεμμυδάκι

Ομελέτα με φρέσκο κρεμμυδάκι Β ΤΑΞΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟΛΑ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΠΙΤΕΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΝ ΡΙΑΝΟΣ Ομελέτα με φρέσκο κρεμμυδάκι ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΜΕΛΕΤΑ 3 ΑΥΓΑ 2 ΚΡΕΜΜΥΔΑΚΙΑ ΨΙΛΟΚΟΜΜΕΝΑ ΑΛΑΤΙ, ΠΙΠΕΡΙ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΘΕΜΑ: «Οι πρώτες μας εμπειρίες στο επάγγελμα της Νηπιαγωγού στα προσχολικά κέντρα του Δήμου Ροδίων Ροδιακή Έπαυλη»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΘΕΜΑ: «Οι πρώτες μας εμπειρίες στο επάγγελμα της Νηπιαγωγού στα προσχολικά κέντρα του Δήμου Ροδίων Ροδιακή Έπαυλη» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΘΕΜΑ: «Οι πρώτες μας εμπειρίες στο επάγγελμα της Νηπιαγωγού στα προσχολικά κέντρα του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina!

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina! CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... You are μπαλαρίνα; now ready to become a Ballerina! Περιεχόμενα 3 Πώς να γίνεις μπαλαρίνα 4 Ο κόσμος του μπαλέτου 6 Η καλύτερη φίλη μιας μπαλαρίνας 8 Υπέροχη

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

µπουφέ µενού 2010 πακέτο α) 18,00 ευρο το άτοµο πακέτο γ) 22,00 ευρο το άτοµο Ισχύει για όλα τα πακέτα: Για παιδιά µέχρι 10 ετών 50% έκπτωση

µπουφέ µενού 2010 πακέτο α) 18,00 ευρο το άτοµο πακέτο γ) 22,00 ευρο το άτοµο Ισχύει για όλα τα πακέτα: Για παιδιά µέχρι 10 ετών 50% έκπτωση πακέτο α) 18,00 ευρο το άτοµο σαλάτες (επιλογή από 5) βουτήµατα (επιλογή από 3) κρέατα (επιλογή από 3 ή ψάρι) ζυµαρικά (επιλογή από 2) πατάτες (επιλογή από 1) ρύζι (επιλογή από 1) χόρτα (επιλογή από 1)

Διαβάστε περισσότερα

Επιστροφήστηνκουζίνα καιστοσπιτικόφαγητό Μεοδηγότοβιβλίο 20 σεφ, 11 µαµάδεςκιεγώ 111 συνταγές και ιδέες διατροφής για παιδιά ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ Ιανουάριος 2011 Μαγειρεύοντας για τα παιδιά καιγιαόλητην οικογένεια!

Διαβάστε περισσότερα

Agios Stefanos 49081 Corfu Greece Tel +30 26630 51629 www.delfinoblu.gr info@delfinoblu.gr

Agios Stefanos 49081 Corfu Greece Tel +30 26630 51629 www.delfinoblu.gr info@delfinoblu.gr Agios Stefanos 49081 Corfu Greece Tel +30 26630 51629 www.delfinoblu.gr info@delfinoblu.gr ορεκτικά τζατζίκι δροσερή γεύση με στραγγιστό γιαούρτι, αγγουράκι & σκόρδο μελιτζανοσαλάτα παραδοσιακή σαλάτα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 9 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Ντομάτες γεμιστές με ρύζι και μάραθο 90 λεπτά 15 λεπτά 12 άτομα 12 ντομάτες μεγάλες και ώριμες 16 κουταλιές ρύζι γλασέ 2 μεγάλα μάτσα μάραθα 4 καρότα τριμμένα 8 μεγάλα κρεμμύδια ψιλοκομμένα

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργήστε µανιτάρια στο σπίτι σας. Έτοιµο παστεριωµένο υπόστρωµα καλλιέργειας µανιταριών: Pleurotus ostreatus

Καλλιεργήστε µανιτάρια στο σπίτι σας. Έτοιµο παστεριωµένο υπόστρωµα καλλιέργειας µανιταριών: Pleurotus ostreatus Lets groow Mushrooms Καλλιεργήστε µανιτάρια στο σπίτι σας Έτοιµο παστεριωµένο υπόστρωµα καλλιέργειας µανιταριών: Pleurotus ostreatus Σύσταση: Άχυρο σίτου, µικκύλιο µανιταριού. Χωρίς συντηρητικά, λιπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΣΤΡΟΦΗ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» ΣΤΙΣ 22/12/12

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΣΤΡΟΦΗ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» ΣΤΙΣ 22/12/12 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΣΤΡΟΦΗ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» ΣΤΙΣ 22/12/12 Η αξιολόγηση έγινε ηλεκτρονικά µέσω ηλεκτρονικής φόρµας, από τις 9 εώς τις 22 Ιανουαρίου 2013. Συνολικά συµµετήχαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Τιτίνα: µελοµακάρονα. εκέµβριος 2010, τεύχος 5. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν, την Ελένη Κοτζάµπαση και την Αλεξία Ντε Πιάν

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ. Τιτίνα: µελοµακάρονα. εκέµβριος 2010, τεύχος 5. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν, την Ελένη Κοτζάµπαση και την Αλεξία Ντε Πιάν εκέµβριος 2010, τεύχος 5 ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Τα Χριστούγεννα! ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΙΑΦΗΜΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Τιτίνα: µελοµακάρονα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν, την Ελένη Κοτζάµπαση και την Αλεξία Ντε Πιάν ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χριστούγεννα...η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστούμε που είσαστε μαζί μας

Σας ευχαριστούμε που είσαστε μαζί μας ºº ØŒ ΕΚΤΟΣ από τις ακρογιαλιές τις εύκολες γραφικότητες, ίσως και τ αρχαία ερείπια υπάρχει μια άλλη ευχάριστη μέθοδος γνωριμίας μιας περιοχής. Εκείνη της γαστρονομίας. Στην εξωραϊσμένη και απλή εκδοχή

Διαβάστε περισσότερα

Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν. Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα

Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν. Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα Ο Τσαγκάρης Σήμερα όταν λέμε τσαγκάρης εννοούμε τον τεχνίτη που επιδιορθώνει τα χαλασμένα μας παπούτσια. Πολλοί τσαγκάρηδες γύριζαν τις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Ένα τετράδιο 2. Μια κόκκινη φούστα 3. Ένα βιβλίο 4. Μια εφημερίδα 5. Ένα εισιτήριο για το αεροπλάνο 6. Ένα κιλό πατάτες 7. Ψωμί 8. Κοτόπουλο 9. Μια

Διαβάστε περισσότερα

Ηπειρώτικη Βασιλόπιτα

Ηπειρώτικη Βασιλόπιτα Ηπειρώτικη Βασιλόπιτα ΥΛΙΚΑ 1κιλό χοιρινό (ψαχνό) από σπάλα, κομμένο σε μικρά κομμάτια ½ κιλό κοτόπουλο 3 μεγάλα κρεμμύδια ψιλοκομμένα 1 μεγάλο κρεμμύδι ολόκληρο 2 φλιτζάνια τσαγ. Τραχανά γλυκό 1 ½ φλιτζ.τσαγ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α.

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΑ 9 η : ΟΜΑΔΑ ΑΜΥΛΟΥ

ΗΜΕΡΑ 9 η : ΟΜΑΔΑ ΑΜΥΛΟΥ ΗΜΕΡΑ 9 η : ΟΜΑΔΑ ΑΜΥΛΟΥ Συζήτηση σχετικά με τα τρόφιμα που ανήκουν στην ομάδα του αμύλου Παροχή φωτοτυπιών με διαφορετικά ασπρόμαυρα σχέδια γαλακτοκομικών και αμυλούχων τροφίμων για να αναγνωρίσουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Στην 1 η Ενότητα ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - αναφέρουμε βασικές αλλά σημαντικές πληροφορίες για την επιχειρηματική και την κοινωνική ζωή στην Ελλάδα. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές της Άνοιξης

Συνταγές της Άνοιξης Μύρισε Άνοιξη και η ΓΙΩΤΗΣ σάς προτείνει µοναδικές συνταγές για το τραπέζι σας! Χρησιµοποιήστε αγαπηµένα προϊόντα ΓΙΩΤΗΣ που σας δίνουν µαγειρικές και ζαχαροπλαστικές λύσεις για τις καθηµερινές απολαύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 30 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Γλυκά σιροπιαστά πιτάκια γεμιστά με φρυγανιά και σουσάμι 15 λεπτά 30 λεπτά 40 άτομα δύσκολη Για τη ζύμη 2 φλιτζάνια του τσαγιού αλεύρι για όλες τις χρήσεις 1 κουταλιά της σούπας Χωριό ελαιόλαδο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες ΕΦΕΤ Διεύθυνση Διατροφικής Πολιτικής & Ερευνών Ιούνιος 2006 Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα