Μάριος Καμπούρης, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Τεχνολογική Καινοτομία, Μαρξισμός και Μισθωτή Εργασία. Προλογος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μάριος Καμπούρης, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Τεχνολογική Καινοτομία, Μαρξισμός και Μισθωτή Εργασία. Προλογος"

Transcript

1 Μάριος Καμπούρης, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου Τεχνολογική Καινοτομία, Μαρξισμός και Μισθωτή Εργασία Προλογος Η τεχνολογική καινοτομία και μεταβολή είναι ένα φαινόμενο που όχι μόνο επηρεάζει τη ζωή μας, αλλά και κυριαρχεί στην ιστορία του καπιταλιστικού συστήματος. Άλλωστε ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της καπιταλιστικής νεωτερικότητας είναι ότι οδήγησε στην επίτευξη ενός αδιανόητου ως τότε ρυθμού τεχνολογικής ανάπτυξης. Τα χαρακτηριστικά λοιπόν του φαινομένου αυτού θα έπρεπε να ενδιαφέρουν κάθε άνθρωπο που θέλει να κατανοήσει την καπιταλιστική οικονομία και κοινωνία και την ταξική της διάρθρωση. Στόχος αυτού του άρθρου είναι να καταδείξει ότι ο Μαρξισμός αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση που προσφέρει τα κατάλληλα θεωρητικά «εργαλεία» για την κατανόηση του φαινομένου της τεχνολογικής καινοτομίας. Καταρχήν αναλύονται οι αστοχίες τριων προσεγγίσεων που αντιμετωπίζουν την τεχνολογική μεταβολή σαν ένα απολίτικο φαινόμενο που έχει τη δικιά του δυναμική. Οι προσεγγίσεις αυτές αδυνατουν να κατανοήσουν τις γενεσιουργούς αιτίες των τεχνολογικών καινοτομιών αλλά και τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια εξηγώ γιατί ο Μαρξισμός που θέτει την πάλη των τάξεων ως βασικό αίτιο της τεχνολογικής μεταβολής μπορεί να κατανοήσει τόσο τον ταχύτατο ρυθμό τεχνολογικής μεταβολής που παρατηρείται στις καπιταλιστικές κοινωνίες όσο και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της μεταβολής. Οι τεχνολογικές καινοτομίες που δεν μένουν στα συρτάρια κάποιων τεχνολόγων είναι εκείνες που διευκολύνουν την αστική τάξη να ξεπεράσει την αντίσταση της εργατικής τάξης και να απομυζήσει περισσότερη υπεραξία από την τελευταία. Το άρθρο τελειώνει με το επιχείρημα ότι είναι απαραίτητη η εκπόνηση μιας πολιτικής για την τεχνολογική καινοτομία προκειμένου να διευκολυνθεί η αντίσταση και ο αγώνας της εργατικής τάξης. Η Απολίτικη Προσέγγιση και οι Αστοχίες της Οι κοινωνικοθεωρητικές προσεγγίσεις που αποδίδουν έναν ουδέτερο και εξωκοινωνικό χαρακτήρα στην τεχνολογική καινοτομία είναι πολλές. Ίσως μια από τις πλέον διαδεδομένες όχι μόνο στον ακαδημαϊκό χώρο αλλά σε ευρύτατα στρώματα της κοινωνίας είναι ο τεχνολογικός ντετερμινισμός (Wyatt, 2008), μια θεωρία που στις νεωτερικές κοινωνίες φαινομενικά υποστηρίζεται από την όλο και μεγαλύτερη διάδοση και δημοφιλία διαφόρων τεχνολογικών καινοτομιών. Η επιχειρηματολογία του τεχνολογικού ντετερμινισμού είναι αρκετά απλή. Υποστηρίζεται ότι τόσο η εξέλιξη της τεχνολογίας όσο και η εξέλιξη της κοινωνίας εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας που έχει αναπτυχθεί σε κάθε δεδομένη στιγμή (MacKenzie and Wajcman, 1985). Οι άνθρωποι δεν είναι παρά μαριονέτες που πραγματοποιούν τις προσταγές των τεχνολογικών αντικειμένων και δεν υπάρχει καμία δυνατότητα πολιτικής παρέμβασης στο θέμα της τεχνολογικής μεταβολής.

2 Το πρόβλημα με την προσέγγιση αυτή είναι ότι είναι λογικά ανακόλουθη. Είναι σαν να λέμε ότι τα δημιουργήματα έφτιαξαν τους δημιουργούς τους. Δεν μπορεί το μόνο είδος που βασίζει την επιβίωσή του στις τεχνολογικές καινοτομίες να είναι ένας απλός φορέας των επιταγών των κατασκευών του. Η λογική ανακολουθία του τεχνολογικού ντετερμινισμού φανερώνεται μόλις σκεφτούμε ότι η λογική του συνέπεια είναι ότι η εξέλιξη της τεχνολογίας αλλά και της ιστορίας της ανθρωπότητας προκαθορίστηκαν από τη φύση. Αν κάθε τεχνολογικό αντικείμενο είναι αποτέλεσμα της προηγούμενης «γενιάς» τεχνολογικών αντικειμένων, τότε δημιουργείται μια αλυσίδα αλλεπάλληλων δημιουργιών στο τέλος της οποίας βρίσκεται η παρούσα τεχνολογία ενώ στην αρχή της βρίσκεται το φυσικό περιβάλλον στο οποίο δημιουργήθηκαν τα πρώτα τεχνολογικά αντικείμενα. Έτσι ο τεχνολογικός ντετερμινισμός αδυνατεί να εντοπίσει τις απαρχές κάθε τεχνολογικής καινοτομίας. Οι λογικές ανακολουθίες του τεχνολογικού ντετερμινισμού είναι αρκετά κραυγαλέες και κατά συνέπεια οι περισσότεροι κοινωνικοί επιστήμονες που μελετούν την τεχνολογία τον απορρίπτουν. Όσοι από τους τελευταίους αντιμετωπίζουν την τεχνολογία σαν κάτι εξωπολιτικό κατέφυγαν σε άλλες προσεγγίσεις. Μια από τις πιο δημοφιλείς είναι η θεωρία της ορθολογικής επιλογής στην οποία συμπεριλαμβάνονται τόσο τα νεοφιλελεύθερα όσο και τα κεϋνσιανά οικονομικά. Η θεωρία αυτή ορίζει την τεχνολογία ως τον παράγοντα εκείνο που καθορίζει τις συναρτήσεις παραγωγής των επιχειρήσεων (Nicholson and Snyder, 2008). Είναι η τεχνολογία το στοιχείο εκείνο που καθορίζει τι ποσότητες κεφαλαίου, εργασίας και πρώτων υλών απαιτούνται για την παραγωγή κάθε προϊόντος. Με βάση αυτό το συλλογισμό η τεχνολογική μεταβολή συνίσταται από μεταβολές στην συνάρτηση παραγωγής και είναι από τους «παράγοντες-κλειδί» για την επίτευξη οικονομικής μεγέθυνσης. Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες υποδειγμάτων μεγέθυνσης που βασίζονται στις αρχές της θεωρίας της ορθολογικής επιλογής. Στα υποδείγματα εξωγενούς οικονομικής μεγέθυνσης, η τεχνολογική μεταβολή απεικονίζεται ως η μεταβολή στην τιμή ενός ανεξάρτητου συντελεστή της συνάρτησης παραγωγής (π.χ. βλέπε Solow, 1956). Στα υποδείγματα ενδογενούς μεγέθυνσης ο συντελεστής «τεχνολογία» της συνάρτησης παραγωγής δεν είναι πλέον ανεξάρτητος, αλλά έχει τη δικιά του συνάρτηση παραγωγής (π.χ. βλέπε Romer, 1990). Έτσι η τεχνολογία παράγεται με βάση μια συνάρτηση παραγωγής στην οποία συνδυάζονται διάφοροι συντελεστές όπως για παράδειγμα, το κεφάλαιο, η εργασία και το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η τρίτη κατηγορία υποδειγμάτων βασίζεται σε ένα παρακλάδι της θεωρίας της ορθολογικής επιλογής που υποστηρίζει ότι οι ορθολογικές επιλογές είναι δεσμευμένες από παρελθούσες επιλογές ανάπτυξης συγκεκριμένων τεχνολογιών. Αν και ορθολογικοί, οι φορείς δράσεις είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν συγκεκριμένα μόνο μονοπάτια ανάπτυξης νέων τεχνολογιών. Έτσι η τεχνολογική εξέλιξη ακολουθεί συγκεκριμένες τεχνολογικές τροχιές (π.χ. βλέπε Dosi, 1982). Κατά διαστήματα βέβαια μια τροχιά εξαντλεί τις δυνατότητές της να αποδώσει κι άλλες τεχνολογικές καινοτομίες. Σ αυτή την περίπτωση, η οικονομία εισέρχεται σε μια άλλη τεχνολογική τροχιά. Το βασικό μειονέκτημα των διαφόρων εκδοχών της θεωρίας της ορθολογικής επιλογής είναι η θεμελιώδης παραδοχή της ότι οι φορείς δράσης διαμορφώνουν τις προτιμήσεις τους

3 ανεξάρτητα από τους εισοδηματικούς τους περιορισμούς, ανεξάρτητα δηλαδή από τα αγαθά και υπηρεσίες που έχουν στη διάθεσή τους κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Η παραδοχή αυτή εισάγει ένα στοιχείο αυθαιρεσίας που περιορίζει την ικανότητα των οικονομολόγων να κατανοούν τη διαμόρφωση των προτιμήσεων των καταναλωτών αλλά και την ικανότητα των επιχειρήσεων να διαμορφώνουν στρατηγικές προκειμένου να ανταποκριθούν σε αυτές τις προτιμήσεις. Αν όμως οι προτιμήσεις καταναλωτών και επιχειρήσεων δεν γίνονται κατανοητές τότε τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά παραμένουν άγνωστα. Κατά συνέπεια άγνωστα παραμένουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των τεχνολογικών καινοτομιών που λαμβάνουν χώρα προκειμένου να ανταποκριθούν στις προτιμήσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η θεωρία της ορθολογικής επιλογής μετράει τεχνολογικές καινοτομίες αλλά δεν τις αναλύει και σε καμία περίπτωση δεν τις κατανοεί. Ακόμη και τα υποδείγματα της δεσμευμένης ορθολογικής επιλογής καταλήγουν, εξαιτίας αυτής της αδυναμίας, να εξηγούν τη μετάβαση σε διαφορετικές τεχνολογικές τροχιές βασιζόμενα σε τεχνολογικά ντετερμινιστικές προσεγγίσεις (π.χ. βλέπε Freeman, 1990). Αν και τα οικονομικά αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα κοινωνικής επιστήμης που ενστερνίζεται μια φαινομενικά μη-πολιτική και τεχνοκρατική κατανόηση του φαινομένου της τεχνολογικής καινοτομίας, παρ όλ αυτά δεν είναι το μόνο τέτοιο παράδειγμα. Ο τεχνοκρατισμός έχει εισχωρήσει και στις επιστήμες της κοινωνιολογίες και στις κοινωνιολογικές μελέτες της επιστήμης και της τεχνολογίας (STS studies). Βέβαια, εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι ενώ ο τεχνολογικός ντετερμινισμός και η θεωρία της ορθολογικής επιλογής είτε αποκλείουν τις κοινωνικές επιδράσεις στην τεχνολογία είτε τις θεωρούν «ορθολογικές» και ανεξάρτητες από τις πολιτικές πεποιθήσεις των φορέων δράσης, οι κοινωνιολογικές προσεγγίσεις ούτε αρνούνται ούτε υποβαθμίζουν τη σημασία των κοινωνικών επιδράσεων στην τεχνολογία. Για παράδειγμα ο κλασσικός κοινωνικός κονστρουκτιβισμός τονίζει ότι η τελική μορφή ενός τεχνολογικού αντικειμένου εξαρτάται από τη διαπραγμάτευση ανάμεσα σε διάφορες κοινωνικές ομάδες (Pinch and Bijker, 1984). Η αποπολιτικοποίηση της τεχνολογικής μεταβολής δεν έρχεται μέσω του παραγκωνισμού των κοινωνικών επιδράσεων αλλά μέσω της αποπολιτικοποίησης αυτών των τελευταίων. Δηλαδή, (στην περίπτωση και πάλι του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού) μέσω της ουδέτερης (μη-)θεώρησης των σχέσεων ανάμεσα στις διάφορες κοινωνικές ομάδες και της παράβλεψης των ταξικών σχέσεων εκμετάλλευσης ανάμεσά τους (Russell, 1986). Η αποπολιτικοποίηση των κοινωνικών επιδράσεων στην τεχνολογία, πέρα από το ότι αποκρύπτει τις δυνατότητες εκπόνησης μιας πολιτικής τεχνολογικής ανάπτυξης με ταξικό πρόσημο, έχει σημαντικότατες συνέπειες και για την επιστημονική κατανοήση του φαινομένου της τεχνολογικής καινοτομίας. Η κοινωνικοθεωρητική προσέγγιση στην οποία αυτή η αδυναμία φαίνεται πιο καθαρά από ότι σε κάθε άλλη είναι η θεωρία δράστη-δικτύου (Αctor-Network Theory). Η θεωρία αυτή συμπεριλαμβάνεται σε εκείνες τις προσεγγίσεις που δίνουν έναν σημαντικό ρόλο στην τεχνολογία και δεν την αγνοούν. Πιο συγκεκριμένα, αρνείται τόσο τον τεχνολογισμό (δηλαδή τον τεχνολογικό ντετερμινισμό) όσο και τον κοινωνιολογισμό (δηλαδή τον πλήρη καθορισμό της τεχνολογίας από τις κοινωνικές επιδράσεις) (Latour, 1988). Στη θέση τους προτείνει μια επίπεδη οντολογία, δηλαδή μια οντολογία σύμφωνα με την οποία η

4 συμμετοχή ανθρώπων και τεχνολογικών αντικειμένων στην δημιουργία της κοινωνικής πραγματικότητας είναι ομοειδής. Άνθρωποι και τεχνολογικά αντικείμενα δεν είναι τίποτε άλλο παρά δράστες οι οποίοι συνδέονται και διαμορφώνουν δίκτυα. Το σύνολο των δικτύων είναι αυτό που κοινωνικοί επιστήμονες αλλά και απλοί άνθρωποι αποκαλούμε κοινωνική πραγματικότητα. Στην πραγματικότητα αυτή είναι μάταιο να αναζητούμε μύθους όπως οι κοινωνικές δομές. Το μόνο που υπάρχει είναι δίκτυα δραστών που διαμορφώνονται από άλλα μικρότερα δίκτυα (Latour, 1992). Στα πλαίσια αυτής της θεώρησης μια τεχνολογική καινοτομία δεν μπορεί παρά να είναι μια αλλαγή στη σύνθεση των δικτύων. Ένα παλαιότερο δίκτυο σταματά να υπάρχει και ένα νέο το αντικαθιστά. Το πρόβλημα της θεωρίας δράστη-δικτύου είναι ότι δεν μας εξηγεί από που ξεκινούν οι μεταβολές αυτές. Για να γίνω πιο σαφής η συγκεκριμένη προσέγγιση δε μας εξηγεί σε πιο επίπεδο αρχίζει η αναδιοργάνωση ενός δικτύου. Ξεκινά στο επίπεδο της αλλαγής της σκέψης ενός συγκεκριμένου ανθρώπινου δράστη; Ξεκινά από τη μεταβολή της συμπεριφοράς ενός συνόλου ανθρώπινων δραστών; Ή μήπως το σημαντικό είναι η επίδραση ενός μη ανθρώπινου δράστη, δηλαδή ενός τεχνολογικού αντικειμένου; Η επίπεδη οντολογία της θεωρίας δράστη-δικτύου δεν επιτρέπει τον εντοπισμό των απαρχών μιας καινοτομίας τεχνολογικής ή μη. Η αδυναμία αυτή πιθανότατα συνδέεται με την επιμονή των θιασωτών αυτής της προσέγγισης να μην αναγνωρίζουν την ύπαρξη διαφορετικών ιστορικών περιόδων. Για παράδειγμα ο Latour (1991) δεν βλέπει καμιά διαφορά ανάμεσα στην καπιταλιστική νεωτερικότητα και στην προνεωτερικότητα. Αυτή η επιμονή όμως είναι και μια ξεκάθαρη αστοχία της θεωρίας δράστηδικτύου, αφού τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της νεωτερικότητας υποβοήθησαν την πραγματοποίηση μιας πλειάδας τεχνολογικών καινοτομιών με ένα ρυθμό πολύ πιο γρήγορο από ότι στην προνεωτερικότητα. Βλέπουμε λοιπόν ότι η απογύμνωση των κοινωνικών σχηματισμών από τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά οδηγεί στην ανικανότητα θεώρησης της τεχνολογικής καινοτομίας και μεταβολής. Ο μόνος τρόπος να ξεφύγουμε από αυτό το αδιέξοδο είναι να αναγνωρίσουμε ότι η τεχνολογική καινοτομία είναι ένα κοινωνικοπολιτικό φαινόμενο που λαμβάνει χώρα εντός μιας ταξικά δομημένης κοινωνίας. Το συμπέρασμα αυτής της ενότητας είναι ότι για την κατανόηση της τεχνολογικής καινοτομίας ως κοινωνικού φαινομένου υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι η κατανόηση των αιτιών κάθε τεχνολογικής καινοτομίας και η κατανόηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της τεχνολογικής μεταβολής. Στην επόμενη ενότητα θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί η μαρξιστική θεωρία προσφέρει ικανοποιητικές απαντήσεις σε αυτά τα προβλήματα. Μαρξισμός και Τεχνολογική Καινοτομία Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μαρξιστικής θεωρίας που της επιτρέπουν να κατανοήσει πληρέστερα το φαινόμενο της τεχνολογικής καινοτομίας είναι ότι είναι εκείνη η προσέγγιση που θεωρεί το ανθρώπινο πράττειν γενεσιουργό αιτία της ιστορίας. Στην Γερμανική Ιδεολογία (Μarx and Engels, 1846) ο Μαρξ ξεκαθαρίζει ότι είναι οι πράξεις που θεμελιώνουν τις

5 ιδέες και ότι το θέμα δεν είναι να ερμηνεύσεις τον κόσμο αλλά να τον αλλάξεις. Κάθε ανθρώπινη πράξη όμως αναλύεται σε μια σειρά αλληλεπιδράσεις με άλλους ανθρώπους, φύση και τεχνολογικά αντικείμενα. Κατά συνέπεια στο επίκεντρο της μαρξιστικής θεωρίας δεν είναι το απομονωμένο άτομο αλλά οι αλληλεπιδράσεις συγκρουσιακές ή συνεργατικές των ανθρώπων (Althusser, 1975). Όμως στο πέρασμα του χρόνου οι αλληλεπιδράσεις αυτές ανθρώπων, φύσης και τεχνολογίας έχουν παράξει μια διαφοροποιημένη κοινωνία που με τη σειρά της καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το ανθρώπινο πράττειν. Κύριο στοιχείο αυτής της διαφοροποίησης είναι η ύπαρξη των κοινωνικών τάξεων που, στον καπιταλισμό είναι δυο: η αστική τάξη και το προλεταριάτο. Οι κοινωνικές τάξεις και οι σχέσεις εξουσίας που έχουν αναδειχθεί μεταξύ τους είναι κεντρικό στοιχείο της διαφοροποίησης της κοινωνίας και, κατά συνέπεια, κεντρικός παράγοντας καθορισμού του ανθρώπινου πράττειν που με τη σειρά του τις μετασχηματίζει. Και όπως κάθε τι στην ανθρώπινη κοινωνία, η τεχνολογική μεταβολή καθορίζεται από αυτή την αλληλεπίδραση ανάμεσα στις ταξικές δομές της κοινωνίας και στο ανθρώπινο πράττειν. Για να το πω πιο απλά η τεχνολογική μεταβολή καθορίζεται από την ταξική πάλη (MacKenzie, 1984). Είναι η ταξική πάλη αυτό που καθορίζει τις μορφές της τεχνολογίας που χρησιμοποιεί ο κάθε άνθρωπος. Και συγκεκριμένα στον καπιταλισμό, οι τεχνολογικές καινοτομίες καθορίζονται από την ταξική πάλη ανάμεσα στην εργατική τάξη και την αστική. Η ταξική πάλη στον καπιταλισμό χαρακτηρίζεται από την θέσμιση της μισθωτής εργασίας, δηλαδή από την αφαίρεση του ελέγχου των μέσων παραγωγής από τους παραγωγούς. Η εργατική ταξη είναι αλλοτριωμένη, έχει αποξενωθεί από το προϊόν της εργασίας της αφού δεν ελέγχει τα μέσα παραγωγής με τα οποία παράγει τα προϊόντα που εξασφαλίζουν την αναπαραγωγή της. Αυτά ανήκουν στους καπιταλιστές, οι οποίοι νοικιάζουν την εργατική δύναμη που παράγει τα εμπορεύματά τους. Φυσικά, δεν της αποδίδουν όλη την αξία των εμπορευμάτων που παράγονται αλλά μόνο ένα κλάσμα αυτής της αξίας. Ότι απομένει είναι η υπεραξία την οποία καρπώνονται (Marx, 1867). Όσο σημαντική και αν είναι η απόσπαση της υπεραξίας από τους καπιταλιστές, από μόνη της δεν εξασφαλίζει τα κέρδη τους. Για να πραγματοποιηθούν αυτά τα κέρδη, πρώτα πρέπει να τεθούν σε κυκλοφορία τα εμπορεύματα των καπιταλιστών (Marx, 1885). Κοινώς η κερδοφορία του κεφαλαίου εξασφαλίζεται μόνον αν αυξάνονται συνεχώς οι πωλήσεις των εμπορευμάτων. Ο καπιταλισμός έχει ανάγκη για να επιβιώσει την ύπαρξη μιας συνεχώς διογκούμενης σφαίρας κατανάλωσης (Lebowitz, 1976). Tο γεγονός αυτό, το ότι δηλαδή οι καπιταλιστές είναι ταυτόχρονα υποχρεωμένοι να μειώνουν τις αμοιβές της εργατικής τάξης που αποτελεί και την τεράστια πλειοψηφία της κοινωνίας και ταυτόχρονα να εξασφαλίζουν την αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που αγοράζουν τα προϊόντα τους αποτελεί την βασική αιτία της πτωτικής τάσης του ποσοσττού κέρδους. Και φυσικά, χρησιμοποιώντας την λέξη «τάση» αυτό που δηλώνεται είναι ότι το ποσοστό κέρδους δεν είναι υποχρεωτικό να πέφτει. Κι αυτό γιατί υπάρχουν οι λεγόμενες αντίρροπες τάσεις, οι παράγοντες δηλαδή που επιτρέπουν την αύξηση της απομύζησης

6 υπεραξίας κατά την παραγωγή των εμπορευμάτων και εκείνοι που επιταχύνουν και διευρύνουν την κυκλοφορία τους. Η τεχνολογική μεταβολή είναι ένας από τους προσφορότερους τρόπους για την αύξηση της αποσπούμενης υπεραξίας, αφού η εφαρμογή τεχνολογικών καινοτομιών στην παραγωγή δίνει τη δυνατότητα στους καπιταλιστές να μειώσουν το χρόνο που αφιερώνουν στην παραγωγή αξίας που εξασφαλίζει την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης. Έτσι αυξάνουν το χρόνο στην εργάσιμη μέρα που αφιερώνουν στην παραγωγή υπεραξίας αυξάνοντας έτσι την αποσπώμενη σχετική υπεραξία (Marx, 1867). Ταυτόχρονα, συγκεκριμένες τεχνολογικές καινοτομίες δίνουν τη δυνατότητα στους καπιταλιστές να αυξήσουν τον έλεγχο της εργασίας και την έντασή της ενώ άλλες οδηγούν στην αφαίρεση πολλών δεξιοτήτων από τους εργάτες, καθιστώντας τους έτσι απλά εξαρτήματα των τεχνολογικών αντικειμένων και αφαιρώντας τους κάθε έλεγχο της παραγωγής (Braverman, 1974). Η σχέση της τεχνολογικής μεταβολής με την κυκλοφορία του κεφαλαίου δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Από τη μια, υπάρχουν τεχνολογίες που ευνοούν την ταχύτερη πώληση των εμπορευμάτων και τη διαμόρφωση μιας υπερκαταναλωτικής κοινωνίας όπως αυτές στις οποίες αναφέρεται ο Debord (1967). Άπό την άλλη, κάθε τεχνολογική καινοτομία που αυξάνει την αποσπώμενη σχετική υπεραξία οδηγεί πολλούς εργαζόμενους στην ανεργία. Έτσι μειώνει αντί να διευρύνει τη σφαίρα κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Οι παραπάνω δυο παράγραφοι προσφέρουν το κλειδί για την κατανόηση των τεχνολογικών καινοτομιών που προωθούνται στον καπιταλισμό. Οι τεχνολογικές καινοτομίες που δεν μένουν στα συρτάρια επιστημόνων, μηχανικών και άλλων τεχνολόγων, αλλά χρηματοδοτούνται από τους καπιταλιστές, παράγονται και εμπορευματοποιούνται είναι εκείνες που αυξάνουν την παραγωγή, τον έλεγχο και την ένταση της εργασίας και εκείνες που διευκολύνουν την ταχύτητα και διεύρυνση της κυκλοφορίας του κεφαλαίου. Ωστόσο θα ήταν μια τεράστια αστοχία, στην προσπάθεια μας να κατανοήσουμε την τεχνολογική μεταβολή στον καπιταλισμό, να θεωρήσουμε ότι οι τεχνολογικές καινοτομίες που παράγονται καθορίζονται απόλυτα από τις ανάγκες και τις επιθυμίες της αστικής τάξης. Όπως περιέγραψε ο MacKenzie (1984), όσο περνά ο χρόνος οι εργάτες μαθαίνουν να χρησιμοποιούν μια ή περισσότερες τεχνολογικές καινοτομίες με τρόπο που να μην επιτρέπει την περαιτέρω καταπίεσή τους από τις δυνάμεις της αστικής τάξης. Έτσι η απομύζηση της υπεραξίας τους έχει ένα όριο. Η περαιτέρω αύξηση του ελέγχου της εργασίας τους είναι απολύτως αδύνατη. Η αντίσταση των εργατών είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψιν από τους μαρξιστές ερευνητές της τεχνολογίας γιατί, όπως είπα και παραπάνω, κινητήριος δύναμη της ιστορίας (και κατά συνέπεια και της τεχνολογικής μεταβολής) είναι η πάλη των τάξεων και όχι μόνο οι ανάγκες των ισχυρών. Σαν απάντηση στην αντίσταση της εργατικής τάξης, κατά περιόδους η αστική τάξη επαναστατικοποιεί το σύνολο της τεχνολογίας της παραγωγής. Οι νέες τεχνολογίες καθιστούν δυνατό τον περαιτέρω έλεγχο της εργατικής τάξης μέσω του ξεπεράσματος των εμποδίων που έθετε η εργατική τάξη χάρη στην εξοικείωσή της με συγκεκριμένες μορφές τεχνολογίας. Έτσι,

7 στην καπιταλιστική νεωτερικότητα παρατηρείται το φαινόμενο της αλλαγής τεχνολογικών καθεστώτων στην παραγωγή προκειμένου να ξεπεραστούν οι αντιστάσεις της εργασίας. Ο Μαρξ (1867) στο Κεφάλαιο προλαβε και περιέγραψε τα τρια τεχνολογικά καθεστώτα που είχαν εμφανιστεί μέχρι το θάνατό του. Το πρώτο ήταν η συνεργασία, η οποία ακολουθήθηκε από τα καθεστώτα της μανουφακτούρας και της εκμηχανισμένης βιομηχανίας. Στις αρχές του 20 ου αιώνα καθιερώθηκε το τεχνολογικό καθεστώς του ταιηλορισμού, ενώ λίγο πριν τα μέσα του το τελευταίο αντικαταστάθηκε από το τεχνολογικό καθεστώς του φορντισμού. Από τη δεκαετία του 70 και μετά το φορντισμός αντικαθίσταται από το νεοφορντισμό (Aglietta, 1976).Η περιγραφή καθενός από αυτά τα τεχνολογικά καθεστώτα απαιτεί λεπτομερή ανάλυση και δεν είναι δυνατή σε ένα κείμενο σαν κι αυτό. Παρ όλ αυτά, θα επιδιώξω να δώσω ένα σύντομο παράδειγμα των αιτιών και της διαδικασίας αλλαγής τεχνολογικών καθεστώτων. Ο φορντισμός χαρακτηρίζεται από την τεχνολογία της γραμμής παραγωγής και των ηλεκρομηχανικών μηχανών. Πρόκειται για ένα τεχνολογικό καθεστώς που επέτρεψε την μαζική παραγωγή τυποποιημένων εμπορευμάτων με μια ταχύτητα ανεπανάληπτη ως τότε. Ωστόσο το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες τεχνολογίες λειτουργούσαν καλύτερα σε μεγάλα εργοστάσια όπου δούλευαν μαζί πάρα πολλοί εργάτες, διευκόλυνε τον συνδικαλισμό. Μπορεί λοιπόν η γραμμή παραγωγής να επέτρεπε την τυποποίηση της εργασίας και την αύξηση του ελέγχου του ρυθμού εργασίας των εργατών, όμως ο συνδικαλισμός έθετε πάντα ένα όριο στην αύξηση της απομυζούμενης υπεραξίας. Για αυτό το λόγο οι καπιταλιστές αναδιαμόργωσαν ριζικά τη διαδικασία παραγωγής μέσω της εισαγωγής ηλεκτρονικών μηχανών, τεχνολογικών αντικειμένων δηλαδή που μπορούσαν να αυτορυθμίζονται. Με τον τρόπο αυτό έγινε δυνατή η αποκέντρωση της παραγωγής η οποία με τη σειρά της δυσκόλεψε κατά πολύ τον συνδικαλισμό των εργατών (Aglietta, 1976). Το συμπέρασμα αυτής της ενότητας είναι ότι ο Μαρξισμός προσφέρει ικανοποιητικές απαντήσεις στο θέμα της κατανόησης της τεχνολογικής καινοτομίας. Κατανοεί τόσο τις αιτίες και απαρχές κάθε τεχνολογικής καινοτομίας, όσο και τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά. Όπως εξήγηθηκε προηγουμένως γενεσιουργός αιτία των τεχνολογικών καινοτομιών είναι η πάλη των τάξεων. Τα δε ποιοτικά χαρακτηριστικά κάθε καινοτομίας εξαρτώνται από τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διεξάγεται η πάλη των τάξεων τη στιγμή πραγματοποίησης μιας τεχνολογικής καινοτομίας. Ωστόσο, εδώ πρέπει να τονίσω ότι η ανάλυση του Μαρξ για τον καπιταλισμό μας προσφέρει τα εργαλεία για να κατανοήσουμε δυο άλλα σημαντικότατα ζητήματα σχετικά με την τεχνολογία. Την ιδιαιτερότητα της ταχύτατης τεχνολογικής ανάπτυξης στον καπιταλισμό και τη μετάβαση από ένα τεχνολογικό καθεστώς σε άλλο στη διαδικασία παραγωγής των εμπορευμάτων. Και τα δυο έχουν να κάνουν με την αναγκαιότητα πραγματοποίησης τεχνολογικών καινοτομιών προκειμένου να αντισταθμιστεί η πτωτική τάση του ποσοστού χρέους. Το τελευταίο συμπέρασμα που μπορούμε να βγάλουμε είναι ότι η τεχνολογική καινοτομία αποτελεί όριο για τον καπιταλισμό. Όριο όχι με την έννοια του συνόρου, όχι με την έννοια ότι υπάρχουν κάποιες τεχνολογίες που με έναν τεχνολογικά ντετερμινιστικό τρόπο θα οδηγήσουν στην κατάργηση του καπιταλισμού αλλά όριο με τη χεγελιανή έννοια. Σαν ένα

8 εμπόδιο δηλαδή το οποίο ο καπιταλισμός είναι πάντα υποχρεωμένος να το βρίσκει μπροστά του για να το ξεπερνά μόνο προσωρινά (Lebowitz, 1976). Κοντολογίς, η αστική τάξη είναι πάντα υποχρεωμένη να καινοτομεί τεχνολογικά και κατά καιρούς να αλλάζει και το τεχνολογικό καθεστώς της διαδικασίας παραγωγής. Χωρίς τεχνολογική μεταβολή δεν επιβιώνει. Αντί επιλόγου: Σοσιαλισμός και Τεχνολογική Καινοτομία Στις προηγούμενες παραγράφους αναλύθηκε το γιατί η τεχνολογική καινοτομία είναι ένα φαινόμενο με πολιτικές προεκτάσεις και κατά συνέπεια επιδέχεται και την εφαρμογή μιας πολιτικής που θα επηρεάσει τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά. Άλλωστε η προώθηση των τεχνολογικών καινοτομιών που εξασφαλίζουν τα συμφέροντα της αστικής τάξης είναι από μόνη της μια πολιτική διαχείρισης της τεχνολογικής καινοτομίας. Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι κατά πόσον είναι δυνατή η διατύπωση μιας εναλλακτικής πολιτικής διαχείρισης της τεχνολογίας. Τα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού του 20 ου αιώνα κατόρθωσαν μέσω της εφαρμογής τεχνολογικών καινοτομιών να επιτύχουν εντυπωσιακούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τη δεκαετία του 50, οι πρώην σοσιαλιστικές χώρες είχαν υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης από τις καπιταλιστικές (Hobsbawm, 1994). Παρ όλ αυτά η ανάπτυξη αυτή δεν είχε διάρκεια. Οι σοσιαλιστικές χώρες δεν κατάφεραν να αρθρώσουν ένα δικό τους τεχνολογικό καθεστώς στην παραγωγική διαδικασία και ακολούθησαν την πεπατημένη των καπιταλιστικών. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί μια αντίφαση ανάμεσα στην ρητορική της απελευθέρωσης των εργατών που χρησιμοποιούσαν τα καθεστώτα αυτά και στην καταπίεση που βίωναν οι εργάτες στο εργοστάσιο, η οποία ήταν παρόμοια με τον καπιταλισμό (Burawoy, 2012). Το γεγονός αυτό συνετέλεσε στην πολιτική αποτυχία των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Κατά συνέπεια, αν οι σοσιαλιστές του 21 ου αιώνα θέλουν να διαμορφώσουν μια πολιτική τεχνολογικής καινοτομίας, θα πρέπει να αποφύγουν την ανυποψίαστη προσέγγιση ότι όλες οι τεχνολογικές καινοτομίες είναι ωφέλιμες και προωθούν την πρόοδο της κοινωνίας προς το τέλος του καπιταλισμού. Αντίθετα, θα πρέπει να στέκονται κριτικά απέναντι στην εμπορευματοποίηση κάθε νέας τεχνολογίας και, χωρίς να τηρούν μια τεχνοφοβική ή τεχνοφιλική στάση, να προωθούν εκείνες τις τεχνολογικές καινοτομίες που διευκολύνουν την αντίσταση και αυτονομία της εργατικής τάξης. Το έργο τους αυτό διευκολύνεται από το ότι οι σύγχρονες τεχνολογίες προϋποθέτουν την ύπαρξη εργατικής τάξης με μόρφωση και δεξιότητες. Ωστόσο η τάση εξειδίκευσης που παρατηρείται στους τεχνολογικούς κλάδους και η διαρκής υποβάθμιση των κοινωνικών επιστημών και της φιλοσοφίας που παρατηρείται στον ύστερο καπιταλισμό σημαίνει ότι συχνά οι επιστήμονες και τεχνολόγοι εργάτες ξέρουν όλο και περισσότερα για όλο και λιγότερα. Κατά συνέπεια, χωρίς την ενεργό παρέμβαση ενός πολιτικού κινήματος και χωρίς την εκπόνηση μιας πολιτικής για την τεχνολογική καινοτομία, οι τεχνολογικές καινοτομίες που θα δημιουργούνται θα διευκολύνουν τους καπιταλιστές. Και φυσικά αρμόδια για την εκπόνηση αυτής της πολιτικής δεν είναι μια γραφειοκρατία αλλά ένα κίνημα της εργατικής τάξης που θα

9 εκδημοκρατίσει την παραγωγή τεχνολογίας. Μόνο έτσι θα ξεπεραστούν οι αντιφάσεις που περιγράφει ο Burawoy (2012). Bιβλιογραφία Aglietta, M., Régulation et Crises de Capitalisme. Paris, FR: Calmann-Lévy. Althusser, L., Is it Simple to be a Marxist in Philosophy?. Translated from the French by Brewster, B. In Althusser, L., Philosophy and the Spontaneous Philosophy of the Scientists. London, UK: Verso. Braverman, H., Labor and Monopoly Capital: The Degradation of Work in the Twentieth Century. New York. NY, USA: Monthly Review Press. Burawoy, M., The Roots of Domination: Beyond Bourdieu and Gramsci. Sociology, Vol. 46, No. 2, pp Debord, G., La Société du Spectacle. Paris, FR : Buchet-Chastel. Dosi, G., Technological Paradigms and Technological Trajectories. A Suggested Interpretation of the Determinants and Directions of Technical Change. Research Policy, Vol. 11, pp Freeman, C., Schumpeter s Business Cycles Revisited. In Heertje, A., and Perlman, M., eds., Evolving Technology and Market Structure, Studies in Schumpeterian Economics. Ann Arbor, MI, USA: University of Michigan Press. Hobsbawm, Age of Extremes. The Short Twentieth Century London, UK: Abacus. Latour, B., Mixing Humans and Nonhumans Together: The Sociology of a Door-Closer. Social Problems, Vol. 35, No. 3, pp Latour, B., We Have Never Been Modern. Translated from the French by Porter, C., Cambridge, MA, USA: Harvard University Press. Latour, B., Where Are the Missing Masses? The Sociology of a Few Mundane Artifacts. In Bijker, W. E., and Law, J., eds., Shaping Technology/Building Society: Studies in Sociotechnical Change, pp Cambridge, MA, USA: The MIT Press. Lebowitz, M. A., Marx s Falling Rate of Profit: A Dialectical View. Canadian Journal of Economics, Vol. 9, No. 2. MacKenzie, D., Marx and the Machine. Technology and Culture, Vol. 25, No. 3, pp

10 MacKenzie, D., and Wajcman, J., eds., The Social Shaping of Technology: How the Refrigerator Got Its Hum. Milton Keynes, UK: Open University Press. Marx, K., Capital: A Critique of Political Economy. Volume 1. Translated from the German by Fowkes, B., [Kindle for PC 3] London, UK: Penguin Books Ltd. Available at: Amazon.co.uk <http://www.amazon.co.uk> [Accessed 29 May 2014]. Marx, K., Capital: A Critique of Political Economy. Volume 2. Translated from the German by Fernbach, D., [Kindle for PC 3] London, UK: Penguin Books Ltd. Available at: Amazon.co.uk <http://www.amazon.co.uk> [Accessed 29 May 2014] Marx, K., and Engels, F., The German Ideology. Translated from the German by Lawrence & Wishart, London, UK: Lawrence & Wishart. Nicholson, W., and Snyder, C., Microeconomic Theory. Basic Principles and Extentions. Mason, OH, USA: Thompson South-Western. Pinch, T. J., and Bijker, W., E., The Social Construction of Facts and Artefacts: Or How the Sociology of Science and the Sociology of Technology Might Benefit Each Other. Social Studies of Science, Vol. 14, No. 3, pp Romer, P. M., Endogenous Technological Change. Journal of Political Economy, Vol. 98, No. 5, Part 2, October, pp. S71-S102. Russell, S., The Social Construction of Artefacts: A Response to Pinch and Bijker. Social Studies of Science, Vol. 16, No. 2, pp Solow, R., M., A Contribution to the Theory of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, Vol. 70, No. 1, pp Wyatt, S., Technological Determinism is Dead; Long Live Technological Determinism. In Hackett, J., Amsterdamska, O., Lynch, M., and Wajcman, J., eds., The Handbook of Science and Technology Studies. Cambridge, MA, USA: The MIT Press.

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Απόστ. Παπαδούλης Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΚΟΖΑΝΗ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παρέµβαση σε Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης µε θέµα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κώστας Τσεκούρας, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών, Πρόεδρος Επιστηµονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ: ΜΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ: ΜΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ «ΣΠΟΥΔΑΙ», Τόμος 52, Τείχος 4ο, (2002), Πανεπιστήμιο Πειραιώς / «SPOUDAI», Vol. 52, No 4, (2002), University of Piraeus ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ: ΜΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΓΕΙΤΗΣ. Τίτλος ιατριβής: Χρηµατικό Κεφάλαιο, Νοµισµατική Πολιτική και ιανοµή του Εισοδήµατος

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΓΕΙΤΗΣ. Τίτλος ιατριβής: Χρηµατικό Κεφάλαιο, Νοµισµατική Πολιτική και ιανοµή του Εισοδήµατος ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΓΕΙΤΗΣ e-mail : gargeitis@econ.uoa.gr Τηλ : 6947310868 Σπουδές 1992 1996 Πανεπιστήµιο Cambridge, Queen s College Μεγάλη Βρετανία Ph.D στα Οικονοµικά Τίτλος ιατριβής: Χρηµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους O Smith (1966, 1981), διατύπωσε ένα άλλο υπόδειγµα, στο οποίο οι επιχειρήσεις µεγιστοποιούν τα κέρδη τους, συνδυάζοντας την καµπύλη των χωρικών εσόδων µε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί 1.2. Η Επιχείρηση 1.2.1. Εισαγωγικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Π. Κουτρολίκου Ξανακερδίζοντας της πόλη μας / Reclaiming the city Δημόσια Σφαίρα Δήμος Δημόσιος Χώρος Ο ορισμός του δήμου αποτελεί μια συνεχιζόμενη πάλη ανάμεσα σε πολιτικές «από

Διαβάστε περισσότερα

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB)

14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) 14 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΞΥΛΟΥ (UITBB) ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΣΟΥΛΑ Από τη θέση του Προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020 Δρ Γιάννης Τόλιας Διάρθρωση της παρουσίασης: 1. Τα πανευρωπαϊκά διδάγματα από 4 προγραμματικές περιόδους (ή Πακέτα ή ΚΠΣ ή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευχαριστίες Συγγραφέα Πρόλογος: Carlota Perez Πίνακες & Διαγράμματα Εισαγωγή: Κάνε κάτι διαφορετικό! 1. Μια Ασυνάρτητη Διαμάχη 2. Πέρα από τη Διόρθωση των Αστοχιών 3. Από τον «Συνωστισμό» στην

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα

Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα Γιατί και πώς δε ζει πια ανάμεσά μας το εργατικό κίνημα Το εργατικό κίνημα είναι η πρακτική των εργαζομένων να οργανώνονται μαζικά για την διεκδίκηση των όρων δουλειάς και ζωής κατ επέκταση στη βάση της

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άριστα (1 st Class)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άριστα (1 st Class) 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Επώνυμο: ΜΑΥΡΙΔΗΣ Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Ημερομηνία γέννησης: 7 Σεπτεμβρίου 1963 Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος - 2 παιδιά Διεύθυνση κατοικίας: Μελπομένης 3, Βάρη, Αττική 166 72

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ

Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι. 2. Αντικείμενο της μελέτης & Σκοπός του μαθήματος. Απαιτήσεις του μαθήματος ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ = 卷 卹 卼 厲 ΜΥΘΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι Εισαγωγή στη Χρηματοοικονομική Λογιστική T.E.I Κρήτης, Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Λογιστική και στην Ελεγκτική Χειμερινό Εξάμηνο 2012-2013 ΖΗΣΗΣ Β., Ph.

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ EIΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θέμα: Πολ. Οικονομίας Α. Σε ποιες περιπτώσεις, σύμφωνα με τη νεοκλασική

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021)

Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021) Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση στην Ελλάδα (2001-2021) Προοπτικές για την Ελληνική Γεωργία και την Ανάπτυξη της Υπαίθρου Εμμανουήλ Γ. Κούκιος Καθηγητής ΕΜΠ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Το Έργο χρηματοδοτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Για παράδειγµα, σε µία πρόσφατη καταγραφή, το 15% των αυστραλιανών επιχειρήσεων ανέφερε ότι είχε αποφασίσει οργανωτικές καινοτοµίες, έναντι 13% των επιχειρήσεων που είχε υιοθετήσει Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Αθηνών Πεσμαζόγλου 8 105 59 Αθήνα Tηλ: 3229978

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Αθηνών Πεσμαζόγλου 8 105 59 Αθήνα Tηλ: 3229978 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Επώνυμο: ΜΑΝΙΑΤΗΣ Όνομα: ΘΑΝΑΣΗΣ Όνομα Πατέρα: Νικόλαος Ημερομηνία Γέννησης: 17 Αυγούστου 1958 Τόπος Γέννησης: Νίκαια Αττικής Υπηκοότητα: Ελληνική Διεύθυνση: Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΔΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΑΧΑΝΙΩΤΗΣ E-mail: nrachani@ierd.duth.gr ΩΡΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ: ΤΕΤΑΡΤΗ 12.00-14.00 1 Μάνατζμεντ;;; Δράσεις-αποφάσεις για τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Επώνυμο: ΜΑΝΙΑΤΗΣ Όνομα: ΘΑΝΑΣΗΣ Όνομα Πατέρα: Νικόλαος Ημερομηνία Γέννησης: 17 Αυγούστου 1958 Τόπος Γέννησης: Νίκαια Αττικής Υπηκοότητα: Ελληνική Διεύθυνση: Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Αχιλλέας Μητσός Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον Στο μάθημα αναλύονται οι οικονομικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης - η έκταση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Κλασική, Νεοκλασική και σύγχρονη προσέγγιση Προκλασικοί Μερκαντιλισμός Κλασικοί David Ricardo(συγκριτικό πλεονέκτημα) Το αγαθό με το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση

Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση Ο ανταγωνισμός από το εξωτερικό και η κατασκευαστική επιχείρηση «Ελληνικό Αλουμίνιο 2011» 14-15 Οκτωβρίου Κεραμίδας Νίκος Αρχιτέκτονας Μηχανικός I.U.A.V. Ανταγωνισμός: έτοιμο εισαγόμενο κούφωμα Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. CaseStudies. Case Studies

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. CaseStudies. Case Studies CaseStudies Corallia Clusters Initiative http://www.corallia.org/el.html «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Όραμα: «να ξεπεράσουμε το σκόπελο μιας κουτσομπολίστικης χώρας που

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ξέρετε πότε έγινε η αίτηση για τη υλοποίηση αυτής της ιδιωτικής επένδυσης. Το 1997! 1 4 χρόνια μετά!

Ξέρετε πότε έγινε η αίτηση για τη υλοποίηση αυτής της ιδιωτικής επένδυσης. Το 1997! 1 4 χρόνια μετά! Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του κ. Θάνου Μωραΐτη Κυρίες και κύριοι, πριν λίγες μέρες με ένα κλιμάκιο ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ επισκεφτήκαμε ένα νέο μικρό υδροηλεκτρικό έργο. Είναι ένα έργο το

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 1 ο Κ Ε Φ Α Α Ι Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΙ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ Α. ΕΡΩΤΗΕΙ ΚΕΙΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε (σωστό) ή µε (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Κάθε σύνολο ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

«Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up»

«Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up» «Η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε μία χώρα start up» Σπύρος Ιγνατιάδης Γ. Διευθυντής Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής Βορείου Ελλάδος Ο ΣΕΠΒΕ ιστορικό Ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1994. Έχει έδρα στην Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ Θέμα 1 (2 Μονάδες) Η Creta Farm είναι μια ελληνική αλλαντοβιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Ενότητα 3: Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Θεωρητικές προσεγγίσεις Γεώργιος Μιχαλόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και αναπαραγωγή του κεφαλαίου: η αντίφαση που ορίζει λογικά και ιστορικά το κεφάλαιο

Η παραγωγή και αναπαραγωγή του κεφαλαίου: η αντίφαση που ορίζει λογικά και ιστορικά το κεφάλαιο Η παραγωγή και αναπαραγωγή του κεφαλαίου: η αντίφαση που ορίζει λογικά και ιστορικά το κεφάλαιο Στο κείμενο «η ιστορική παραγωγή της επανάστασης της τρέχουσας περιόδου» του προηγούμενου τεύχους, εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS COACHING S W O T ΑΝΑΛΥΣΗ FROM COACH THEODORA

BUSINESS COACHING S W O T ΑΝΑΛΥΣΗ FROM COACH THEODORA BUSINESS COACHING S W O T ΑΝΑΛΥΣΗ FROM COACH THEODORA S = STRENGTHS ΔΥΝΑΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ W = WEAKNESSES ΑΔΥΝΑΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ O = OPPORTUNITIES ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

στη γνώση των καθηγητών του, αλλά και καθηγητών άλλων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, στην πρακτική εμπειρία ειδικευμένων επιστημόνων διεθνούς κύρους,

στη γνώση των καθηγητών του, αλλά και καθηγητών άλλων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, στην πρακτική εμπειρία ειδικευμένων επιστημόνων διεθνούς κύρους, 1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας καλωσορίζει στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΥΛΟ ΕΠΟ42 ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2100 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Απαντήστε στο εξής ερώτημα: «Ποια από τις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική)

Διαλέξεις και Ασκήσεις Πράξης. Ελληνική. ΝΑΙ (στην Αγγλική) ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα Υψηλής Τεχνολογίας στην Ελλάδα του 2014

Επιχειρηματικότητα Υψηλής Τεχνολογίας στην Ελλάδα του 2014 Επιχειρηματικότητα Υψηλής Τεχνολογίας στην Ελλάδα του 2014 Fasmatech Science and Technology SA Δρ. Μανώλης Ραπτάκης Σύνοψη Φάσματεκ ο δρόμος έως εδώ Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα στα 2010 s τι μάθαμε

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr ΕΡΩΤΗΜΑ Α (Α.1) Παρουσιάστε κατά την κρίση σας τις επιδιώξεις / σκοπούς των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) του Ομίλου ΟΤΕ, όπως δραστηριοποιείται στο χώρο της κινητής τηλεφωνίας μέσω της θυγατρικής του

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης

Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων. Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης www.pwc.com Συνέδριο Επιβίωσης των Κυπριακών Επιχειρήσεων Επανεξετάζοντας την στρατηγική της επιχείρησης 2 Στρατηγική Οικονομική διαχείριση Επιβιώνοντας στην κρίση Αναδιοργάνωση / αναδόμηση Ανθρώπινο Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα