Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ"

Transcript

1 Originalveröffentlichung in: N.E. Papadogiannakes (Hrsg.), Πεπραγμένα του Ζ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου Α 2, Rethymno 1995, S ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ Εισαγωγή* Συχνά επισημάνθηκε στο παρελθόν το πρόβλημα που συνδεόταν με τα πλούσια κτερίσματα των μινωικών θολωτών τάφων, συγκεντρωμένων κυρίως στην περιοχή της Μεσαράς: η χρονολόγηση τους βασίστηκε σε ρυθμολογικά κριτήρια, καθώς τα στρωματογραφικά δεδομένα έλειπαν εντελώς 1. Η έλλειψη αυτή ήταν απ' τη μια πλευρά φυσιολογική: οι τάφοι δεν αποτελούσαν κλειστά σύνολα, αλλά ανοίχθηκαν πολλές φορές σε μια χρονική διάρκεια αιώνων. Κάθε ταφή διαταρασσόταν από μια νέα ταφή ή α πό ένα μερικό ή γενικό καθαρισμό του θολωτού θαλάμου 2. Απ' την άλλη * Στην προκαταρκτική αυτή ανακοίνωση της κεραμεικής του θολωτού Ε παρουσιάζονται τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης αγγείων και οστράκων που θεωρούνται σημαντικά για τη χρονολόγηση του τάφου. Ευχαριστώ θερμά τους ανασκαφείς καθηγ. Γ. Σακελλαράκη και δρ. Ε. Σαπουνά - Σακελλαράκη που μου εμπιστεύθηκαν το υλικό αυτό. Το μαύρο ή σκοτεινόχρωμο επίχρισμα των αγγείων και οστράκων αναφέρεται στο κείμενο, δεν δηλώνεται όμως στα σχέδια (με μια εξαίρεση). Χρησιμοποιούνται εκτός απο τις συνηθισμένες οι παρακάτω συντομογραφίες: ΒβιβηοοιιΠ 1990: Ρίι. ΒβιβηοοιιΠ, Κοπαηο$ II. ΤΊιε ΡίπβΙ Νεοΐίώκ ίητοα^ι Μϊά&ε Μίποαπ III Ροίΐειγ (1990). Βΐίοΐαηβη- Ώ. ΒΙαεΙσηαη-Κ. ΒΓβηίββη, "ΤΗβ Εχο&ν&Ηοη οί βη Εβτίν Μίηοαη Πιο1θ5 ΤοπΛ Βπιηί 3η 1982: β! Αγία Κνπαΐά, ΑνΊοίβτ&ηβο, 5θϋΐΗβιη Οβίβ" Β5Α 77 (1982), νβ11>6γ8 1983: Ο. ^βίδει^, ΡτονίπάαΙ ΜίάΛε Μίποαπ Ροίίειγ( 1983). νβιτεη-ηωιίβν 1989: Ρ. Ψίττεη - V. ΗωΛβν, Αεξεβπ ΒΓοηζεΑβε ΟιτοηοΙοεγ (1989) >Μΐ5οη 1985: Ό.Έ.. Μίδοη, ΤΗβ ΡοΙΚΓν οχιά Αιάάίεαακ οί ΙΙιε ΕΜ II Α νβ$1 ΟοιιΠ Ηοικε αϊ Κηοκοί, Β5Α 80 (1985), Ξανθουδίδης 1918: Στ. Ξανθουδίδης, Μέγας Πρωτομινωικός Τάφος Πύργου, ΑΔ 4, 1918, Χ8ΠΐΓΐουσ1αε$ 1924: 51. Χβηιΐιοικίκΐβί, Τπε νωιΐίεά Τοπιύί οί Μεεβτα (1924). Ζώης : Άντ. Ζώης. "Ερευνα περί τί)ς μινωικής κεραμεικής, Έπετηρίς Επιστημονικών Ερευνών τον Πανεπιστημίου Αθηνών 1 ( ), Ζοκ 1968: ΑιΗ. Ζοίδ, ΰετ Κ8Π)8τε$-$Ιί1. Ψειϋεπ υπά Ψεχπ (1968). 1. Βλ. για παράδειγμα Ν. ΡΙαΙοη σε ΟειιϋεΗε ΡοΓΜΛιυηεϊ^ειηβίηκΛιβίΙ-ΡΟΓΧοΗυη^οβπςΙιΙ: >/ε *η:ίκ<α - ηίγϊεπϊ5ά>ε ΟΙγρίίΚ υπά Οικ ξεξεπψβηίξε Ρτοοίαηε (1974), Βλ. σχετικά Ο. ΚβηίΓβ*, ΊΊιε ΕπιεΓξεποε ο/ό'ν/λ'ίβγ/όπ (1972) 82 και Κ. ΒΓ&ηί &η, Τπε ΡουηάαΙίοηε οιραιαίίαι Ώείε (1970), 17.

2 730 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΠΟΥΛΟΣ πλευρά όμως, το επιστημονικό αίτημα για μια έστω βασική στρωματογραφική διάκριση ήταν δικαιολογημένο. Μια τέτοια χοντρική διάκριση ανάμεσα σε «παλαιότερες» και «νεώτερες» ταφές, με άλλα λόγια, ανάμεσα σε ένα κατώτερο και ένα ανώτερο ταφικό στρώμα, είχε ήδη γίνει σε αρκετές από τις προπολεμικές ανασκαφές των Ξανθουδίδη και Μαρινάτου. Στους θολωτούς Μαραθοκεφάλου 3 και Πλατάνου Α 4 το κατώτερο ταφικό στρώμα διακρινόταν από το ανώτερο με βάση την ολιγαριθμία κτερισμάτων. Στους θολωτούς Βορού Α 5 και των Δρακόνων Δ 6 οι παλαιότερες ταφές έγιναν στο δάπεδο του τάφου, ενώ οι νεώτερες πάνω από τις προηγούμενες, μέσα σε πίθους και σαρκοφάγους. Μια στρωματογραφική διαφοροποίηση ήταν, ίσως, δυνατή και στους τάφους Χριστού 7 και Πλατάνου Β 8, όπου το κατώτατο στρώμα χώματος, ακριβώς πάνω από το δάπεδο (το «σαρκόχωμα»), διέφερε στην υφή και το χρώμα από την υπερκείμενη επίχωση. Παρά την επισήμανσή τους, τα στρωματογραφικά αυτά δεδομένα έμειναν ανεκμετάλλευτα. Τα κτερίσματα των παραπάνω θολωτών τάφων δεν διακρίθηκαν σε ταφικά στρώματα, αλλά παρουσιάστηκαν σε όλες τις περιπτώσεις σαν μια ενιαία ομάδα. Μεταπολεμικά, το κενό αυτό ήλθαν να καλύψουν, στη στροφή της δεκαετίας του '50, οι ανασκαφές των τάφων της Λεβήνας 9, όπου σε τέσσερις από τους πέντε θολωτούς διαπιστώθηκε η ύπαρξη σαφώς διακρινόμενων επάλληλων ταφικών στρωμάτων 10. Σκοπός αυτής της ανακοίνωσης είναι να προσθέσει στα τέσσερα αυτά στρωματογραφημένα, αλλά προς το παρόν α δημοσίευτα, παραδείγματα από τη νότια Κρήτη, ένα πέμπτο από τη βορειοκεντρική περιοχή του νησιού: το θολωτό τάφο Ε στο Φουρνί Αρχανών Στ. Ξανθουδίδη "Πρωτομινωικοί τάφοι Μεσαράς. Μαραθοκέφαλον", ΑΔ 4 (1918), Παράρτημα, ΧβηΐΗουώ** 1924,8 και Σπ. Μαρινάτου, "Δυο πρώιμοι μινωικοί τάφοι έκ Βοροϋ Μεσαρας", Α Δ 13 ( ), Χ3ηΙΙιου<Μ(1ε5 1924, ό\π., όμ., Τη βιβλιογραφία (σύντομες ανασκαφικές εκθέσεις, διασκορπισμένες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά) συγκεντρώνει και σχολιάζει ο Ζοί$ 1968,58 κ.ε. 10. Εξαίρεση αποτελεί ο θολωτός τάφος Παποΰρας I, η επίχωση του οποίου δεν παρουσίαζε κάποια στρωματογραφική διαφοροποίηση, ό.π., Δίπλα σε αυτή την ομάδα των πέντε στρωματογραφημένων θολωτών τάφων θα πρέπει, ίσως, να αναφερθούν και άλλα συγγενικά παραδείγματα. Στο ταφικό συγκρότημα στης Χατζήνας το Λιόφυτο, δίπλα στη μονή Οδηγήτριας, έγιναν πριν λίγα χρόνια ακριβείς στρωματογραφικές παρατηρήσεις, όχι στο εσωτερικό των διαταραγμένων θολωτών θαλάμων, αλλά στα δωμάτια προσφορών ανατ. του τάφου Α, 6λ. Αντ. Βασιλάκη, "Προϊστορικές θέσεις στη

3 Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ 731 Ο τάφος και η κεραμεική τον Ο θολωτός Ε στο νότιο άκρο του νεκροταφείου στο Φουρνί ανασκάφηκε το 1975 από τους Γιάννη και Έφη Σακελλαράκη 12. Τα τοιχώματά του σώζονταν σε χαμηλό ύψος, διέγραφαν, ωστόσο, πλήρη τον κύκλο του θολωτού θαλάμου. Η θύρα -αποτελούμενη από δύο μονολιθικές παραστάδεςανοιγόταν σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική προς Ανατ. Ίχνη προσκτισμάτων διαπιστώθηκαν μπροστά από την είσοδο του τάφου και, σε κάπως καλύτερη διατήρηση, στα νότιά του 13. Μόνο το ανώτερο μέρος της επίχωσης, αμέσως κάτω απ' την επιφάνεια του εδάφους, υπέφερε επανειλημμένα από την καλλιέργεια. Το υπόλοιπο, μέχρι και το δάπεδο του τάφου, παρέμεινε αδιατάρακτο. Τα ευρήματα -λίγα πήλινα και λίθινα αγγεία, σφραγίδες, περίαπτα, ψήφοι, ένα αποσπασματικά σωζόμενο κυκλαδικό ειδώλιο κ.α.- αντιπροσωπεύουν ένα τυπικό για θολωτό τάφο κτερισματικό σύνολο. Πιο σημαντική ήταν ίσως η σαφής διάκριση της επίχωσης του κυκλικού θαλάμου σε δύο ταφικά στρώματα: ένα ανώτερο με ταφές κυρίως μέσα σε 29 σαρκοφάγους και 2 πίθους 14 και ένα κατώτερο με ελεύθερες ταφές κάτω από τις βάσεις πίθων και σαρκοφάγων, πάνω στο στρωμένο με μικρά λιθάρια δάπεδο 15. Το μαύρο και πολύ σκληρό χώμα του κατώτερου στρώματος περιείχε συμπιεσμένα οστά και κτερίσματα σε πάχος ελάχιστων εκατοστών που αποτελούσαν, προφανώς, τα υπολείμματα καθαρισμού των παλαιότερων ταφών. Κατά τον καθαρισμό αυτό, μεγάλο μέρος οστών και κτερισμάτων απομακρύνθηκε και ό,τι απέμεινε επιστρώθηκε με καθαρό μαύρο χώμα για τη δημιουργία δαπέδου για τις νέες ταφές 16. μονή Οδηγήτριας - Καλούς Λιμένες" Κρητική Εστία 3 (1989/90), 65. Δύο «στρωματογραφημένες» ταφές από το δω μ. Ε του θολωτού τάφου στο Απεσωκάρι περιγράφει ο 5οΙιδΓ εη(1θγίεγ, σε Ρ. ΜΜζ, Ροπάιυπξεπ ααίκκία (1951), 18. Τα λεπτομερή στοιχεία του Μαρινάτου για το βάθος εύρεσης των κτερισμάτων στο εσωτερικό του τάφου στο Κράσι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ταφές γίνονταν προφανώς η μία πάνω στην άλλη από την οροφή του τάφου, 6λ. Σπ. Μαρινάτου «Πρωτομινωικός θολωτός τάφος παρά το χωρίον Κράσι Πεδιάδος», ΑΔ 12 (1929), 115 κ.ε. Υποδειγματική είναι τέλος, η δημοσίευση του θολωτού τάφου της Αγ. Κυριακής, 6λ. Βΐ&εΐαηβη - ΒίΒη&αη Δυστυχώς, όμως, ο τάφος είχε συληθεί επανειλημμένα πριν από τη συστηματική ανασκαφή του και τα αδιατάρακτα σημεία της επίχωσης στους χώρους μέσα και γύρω από τον κυκλικό θάλαμο ήταν λίγα. 12. ΠΑΕ1975 Β, ό.π., 269 και ό.π., ό.π., ό.π., Ανάλογη στρώση καθαρού χώματος μεσολαβούσε μεταξύ του ανώτερου και κατώτερου ταφικού στρώματος στους θολωτούς τάφους Πλατάνου Α και Βορού Α (6λ. παραπάνω, υποοημ. 3 και 4 αντίστοιχα). Ο καθαρισμός των παλαιότερων ταφών ήταν συνηθι-

4 732 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Τα ακέραια αγγεία και χαρακτηριστικά όστρακα, παρά τον μικρό α ριθμό τους, προσφέρουν ασφαλή κριτήρια για τη χρονολόγηση των δύο στρωμάτων και κατ'επέκταση για την αποκατάσταση του ιστορικού των ενταφιασμών. Σύμφωνα με αυτά, ο τάφος κτίστηκε στην ΠΜII α (κατώτερο ταφικό στρώμα), ενώ στη δεύτερη φάση χρήσης του (ανώτερο ταφικό στρώμα) δέχτηκε ταφές από το τέλος των προανακτορικών μέχρι και τα προχωρημένα παλαιοανακτορικά χρόνια (ΜΜΙα-ΜΜΙΙ). Κατώτερο στρώμα: Το ένα ακέραιο αγγείο και τα λίγα χαρακτηριστικά όστρακα αποτελούν ένα μάλλον ομοιογενές ΠΜ II α σύνολο που βρίσκει παράλληλα στην κεραμεική της Οικίας της Δυτικής Αυλής στην Κνωσό 17, του νεκροταφείου της Κουμάσας 18 και του ταφικού σπηλαίου του Πύργου 19. Το μικρό ακέραιο αγγείο από σκοτεινό τεφρό πηλό ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων κρεμαστών. Έχει πιεσμένο σφαιρικό σώμα, υποτυπώδη επίπεδη βάση και δύο ζεύγη οπών σε συμμετρική διάταξη στο επίπεδο στόμιο 20. Τα ανώτερα δύο τρίτα της επιφάνειάς του διακοσμούνται με πυκνή κοκκίδωση. Το σχήμα επαναλαμβάνεται σε δύο κρεμαστά αγγεία του τεφρού εγχάρακτου ρυθμού από την Κουμάσα 21 και το σπήλαιο του Πύργου 22. Το παράδειγμα από την Κουμάσα διακοσμείται, επίσης, με πυκνή κοκκίδωση. Μεταξύ των οστράκων της λεπτής κεραμεικής διακρίνονται δύο χαρακτηριστικοί ΠΜ II α ρυθμοί: α) όστρακα από ερυθρωπό πηλό με μαύρο στιλπνό επίχρισμα και στις δύο επιφάνειες που ανήκουν κυρίως σε κύπελλα 23 και β) όστρακα από καθαρό ανοιχτόχρωμο τεφρό πηλό με ομοιόχρωμη επιφάνεια 24. Τη μεγαλύτερη, ωστόσο, ομάδα του στρώματος αυτού αποτελούν τα σμένο φαινόμενο, 6λ. σχετικά Κ. ΒΓ&ηί 3ΐι, 77)6 ΤοπΛ>β οίμαβτα (1970), 107 κ.ε. 17. Πρόκειται για το καλύτερα δημοσιευμένο ομοιογενές ΠΜ II α κεραμεικό σύνολο 6λ. λνϋϊοη 1985,293 κ.ε. 18. Μεγάλες ομάδες ΠΜ II α κεραμεικής βρέθηκαν στο εσωτερικό και εξωτερικό των θολωτών τάφων, 6λ. ΧβηΐΗοικϋ&ϊ 1924,9 κ.ε. και Ζώης ,709 κ.ε. 19. Ξανθουδίδης 1918,142 κ.ε. Στην ΠΜ Πα φάση ανήκουν τα υοτερστερα αγγεία αυτού του συνόλου. 20. ΠΑ Ε1975 Β, 298 και 303, πίν. 247 ε. 21. ΧβηιΗοικΜεχ 1924,35, πίν. XXV, αρ Εανθουδίδης 1918,151, εικ. 12, αρ Ταυτόσημος με το Μ&<* σιιπιίςΐιεά»3γ6, 6λ. νβιτβη - ΗβηΚεν 1989,16 και το άα& - 8Γεγ 1>ιπτΜ$Ιιε<1»3Γβ, 6λ. ΑΜ1$οη 1985, 295 κ.ε. Στον ίδιο ρυθμό (με κεραμόχρωμο πηλό) ανήκουν και τα περισσότερα από τα «μαύρα καπνιστά» αγγεία του ταφικού σπηλαίου του Πύργου, 6λ. Ξανθουδίδης 1918, Πρόκειται για το 1ί Ηι 8Γεγ *3τε, 6λ. ^Βττεη - ΗβηΚεν 1989,16 και νίΐδοη 1985,304 κ.ε.

5 Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ 733 όστρακα από καθαρό ροδόχρωμο ή ωχρορόδινο πηλό με κιτρινωπό επίχρισμα. Εδώ παρουσιάζονται τα τρία πιο χαρακτηριστικά: α) τμήμα χείλους «τσαγιέρας» με καστανή γραπτή διακόσμηση κακής διατήρησης. Διακρίνονται αμυδρά λοξές παράλλληλες γραμμές που ξεκινούν από το χείλος σχηματίζοντας δύο ομάδες αντίθετης κατεύθυνσης (εικ. 1 α). Πρόκειται για τυπική διακόσμηση του ρυθμού Κουμάσας 25. β) τμήμα σώματος κλειστού αγγείου, το οποίο, σύμφωνα με την ανώμαλη καμπύλη του τοιχώματος του και τη μικρή μαστοειδή απόφυση ανήκει πιθανότατα σε ασκό (εικ. 1 β). Πτηνόμορφοι ή ζωόμορφοι ασκοί απαντούν συχνά μέσα ή δίπλα σε θολωτούς τάφους, είναι όμως δύσκολο να χρονολογηθούν με ασφάλεια. Στην Κουμάσα, ωστόσο, βρέθηκαν ορισμένοι σε συνάφεια με κεραμεική του ομώνυμου ρυθμού 26. Η ύπαρξη ασκών στην ΠΜ II α φάση ενισχύεται και από δύο πιθανά παραδείγματα στην οικία της Δυτικής Αυλής στην Κνωσό 27, γ) τμήμα χείλους ανοικτού αγγείου με διάτρητη οριζόντια απόφυση (εικ. 1 γ). Ανάλογες αποφύσεις στο ύφος του χείλους είναι τυπικές σε υπονεολιθικά σύνολα 28, επιβιώνουν, όμως, και αργότερα. Ένα ΠΜ II α όστρακο απαντά στην οικία της Κνωσού που προαναφέρθηκε 29 και ένα δεύτερο στο κατώτερο στρώμα του οικισμού Φούρνου Κορυφής στη Μύρτο 30. Ανώτερο στρώμα: Η κεραμεική του ανώτερου στρώματος αποτελείται από αγγεία που βρέθηκαν είτε στο εσωτερικό των σαρκοφάγων, είτε στα διαστήματα μεταξύ τους, τα περισσότερα, δυστυχώς, σε αποσπασματική κατάσταση. Σε αυτή τη δεύτερη φάση του ο τάφος φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε, όπως προαναφέρθηκε, από τα ΜΜI α μέχρι και τα προχωρημένα ΜΜII χρόνια. Η ΜΜ I α φάση αντιπροσωπεύεται από έξι τουλάχιστον άωτα κύπελλα με «δισκοειδή» βάση ( -αιρ5), ένα κωδωνόσχημο ειδώλιο και αρκετά όστρακα που ανήκουν κυρίως σε κύπελλα. Από τα τέσσερα άωτα κύπελλα σώζονται μικρά μόνο τμήματα της βάσης. Τα δύο άλλα, με μαύρο ή σκοτεινόχρωμο επίχρισμα και στις δύο επιφάνειες, διατηρούνται καλύτερα και αντι- 25. Βλ. για παράδειγμα Βίαείαηαη - Βγ3πϊ 3π 1982, εικ. 11, αρ. 111,113 και Ζώης ,720, αρ (πίν. 2 αρ. 2) και αρ (πίν. 2 αρ. 4 και πίν. 20 αρ. 3). 27. Ψίΐδοη 1985, 330, αρ. 257 (εικ. 29 και πίν. 41), 258 (εικ. 29 και πίν. 37). Ανάλογοι ασκοί βρέθηκαν και στους τάφους της Λεβήνας. 28. Για χαρακτηριστικά παραδείγματα από την Πάρτιρα, 6λ. 51. ΗΗΙβτ, Οβί πο/«αε ΚκΙα πβολ άεη Αιΐίξτβύυπξβπ άε$ Ιείζίεη Ιβϊιτζάαιίζ (1977), εικ ΜΚοη 1985,334, εικ. 30, αρ Πρόκειται για διπλή διάτρητη απόφυση, 6λ. Ρ. Μνβιτεη, Μγτΐοε. Απ Εαήγ ΒΐΌπζε Αί>ε Βεΐίΐεπκηΐ (1972), 100, εικ. 39, αρ. 28.

6 734 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Εικ. 1: Κεραμική του κατώτερου στρώματος (ΠΜII α). προσωπεύουν δύο διαφορετικούς τύπους: ένα με κυρτό τοίχωμα και φαρδύ πόδι που στην περιφέρεια του κάμπτεται ελαφρά προς τα πάνω (εικ. 2 α) και ένα δεύτερο με ευθύ τοίχωμα και στενό κωνικό πόδι (εικ. 2 β) 31. Το κωδωνόσχημο ειδώλιο έχει δύο κερατοειδείς αποφύσεις και δύο μικρές οπές εκατέρωθεν της μικρής κάθετης κυλινδρικής λαβής στην ανώτερη επιφάνειά του 32. Το κωνικό του σώμα διακοσμείται με συστάδες λοξών γραμμών σε ελαφρά συστροφή. Βρίσκει ένα στενό παράλληλο στα Γιοφυράκια 33. Στη ΜΜ Ι-ΙΙ ανήκει μάλλον ένα προχοίδιο από κιτρινωπό πηλό με οριζόντιο στόμιο, στενό λαιμό και σχετικά μεγάλη κάθετη κυλινδρική λαβή 34. Προχοΐδια με οριζόντιο στόμιο είναι συχνά σε ταφικά σύνολα και των τριών μεσομινωικών περιόδων, κατά τη διάρκεια των οποίων το σχήμα του σώματος γνώρισε πολλές παραλλαγές. Το αγγείο από το θολωτό Ε μπορεί να τοποθετηθεί χρονικά μεταξύ των πρωιμότερων παραδειγμάτων αυτού του τύπου (ΜΜ I;) 35 και των πιο εξελιγμένων -τροχήλατων- ΜΜ II προχοϊδίων 36 από γειτονικούς χώρους του νεκροταφείου στο Φουρνί. Ένα κοντινό παράλληλο από τις Γούβες είναι επίσης προβληματικό στη χρονολόγηση Ανάλογα σε γενικές γραμμές με τους τύπους 2 και 4 αντίστοιχα, της ΜοπιίξΙίαηο, 6λ. Ν. Μοπήςΐίαηο, "ΜΜ I Α Ροπειν ίππη Ενβικ Εχ(χναιίοη$ 31 Κηο5$ο$: α Κε3«$ε$$ιηεηΐ", Β5Α 86 (1991), 247-8, εικ ΠΑΕ1975 Β, 285, πίν Ο.Ε. Μοπίί - Α. Α. ϋ. Ρε&ιίϊεΐό σε: Πεπραγμένα τον ΣΤ' Διεθνούς Κρητολογιχον Συνεδρίου, Χανιά 1986 (1991) Β', 34, πίν. 1 ίχ. 34. ΠΑ Ε1975 Β, 287, πίν. 244 στ. 35. ΠΑΕ 1971, πίν Αδημοσίευτα (από το ταφικό κτήριο 19). Απεικονίζονται μαζί με άλλα αγγεία σε Γ. - Ε. Σακελλαράκη, Κρήτη. Αρχάνες (1991), εικ. 102, κάτω δεξιά. 37. Σύμφωνα με το Ζώη ΜΜ I α, 6λ. Αντ. Ζώης, Προβλήματα χρονολογίας τής μινωικής χεραμειχης. Γούρνες - Τνλισος - Μάλια (1969), 16 και 86, πίν. 17, αρ Η ν^οΐοει^ αντίθετα το θεωρεί ΜΜ III, 6λ. Ο. %Έ11>εΓ8, ΜίίίεΙιπίηοϊίοΗε ΚεπιΠΜΐί. Μεΐΐκχΐβη ιιηιΐ ΡτοΜεπιε, ΑΑ 1981, 9, εικ. 7 ο. Καμιά από τις δύο χρονολογήσεις δεν φαίνεται εύστοχη.

7 Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ 735 α Ρ Εικ. 2: Κεραμική τον ανώτερου στρώματος (ΜΜΙ-ΙΙ). Στη ΜΜ I β-ιι α περίοδο χρονολογείται ένα τροχήλατο άωτο ημισφαιρικό κύπελλο με διακρινόμενη βάση, από καθαρό κιτρινωπό πηλό και ομοιόχρωμο επίχρισμα (εικ. 3 α). Το σχήμα είναι γνωστό στο Φουρνί από αρχαιότερα -ΜΜ I α- παραδείγματα, τα οποία όμως είναι μόνωτα 38. Το κύπελλο αυτό συνδέεται κυρίως με ΜΜ I β-ιι α «σκουτέλια» από τη νότ. Κρήτη 39. Η χρήση του τάφου μέχρι και τα προχωρημένα παλαιοανακτορικά χρόνια βεβαιώνεται από τρία αποσπασματικά σωζόμενα κύπελλα και δύο άλλα όστρακα, της ΜΜ II περιόδου, που είναι στο σύνολο τους τροχήλατα. Από ένα δίωτο γεφυρόστομο αγγείο με μαύρο στιλπνό επίχρισμα σώθηκε η κάθετη ταινιωτή λαβή, η ανώτερη επιφάνεια της οποίας είναι κοίλη (εικ. 2 δ). Οριζόντια εγχάραξη περιτρέχει το σωζόμενο τμήμα του σώματος στο ύψος των εκφύσεων της λαβής 40. Δίωτα γεφυρόστομα αγγεία 38. Ι.-Ε. Σακελλαράκη "Αποθέτης της τελευταίας φάσεως των προανακτορικών χρόνων εις Αρχάνας" ΑΕ1972, Αρχαιολογικά Χρονικά, 6, πίν. Ζ α, αριστερά. 39. Ε. Γίαικίτα σε Πεπραγμένα τον Δ' Διεθνούς Κρητολογιχον Συνεδρίου, Ηράκλειο 1976 (1980) Α (1), 185, πίν. 43, αρ. 5 ΒβωικοιιΠ 1990, 70 εικ. 14, αρ Για ένα ανάλογο παράδειγμα βλ. Α5Αίβπε 19/20 (1957/58), 280, εικ. 119, κάτω δεξιά.

8 736 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Εικ. 3: ΜΜ κύπελλα από το ανώτερο στρώμα. I

9 Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ 737 με τέτοιου είδους λαβές -του λεγόμενου μεταλλικού τύπου- είναι τυπικά για τη ΜΜII περίοδο 41. Σ' ένα, καμαραΐκό ίσως, ημισφαιρικό κύπελλο ανήκει ένα όστρακο α πό ροδόχρωμο πηλό με μαύρο στιλπνό βάθος και λευκή διακόσμηση λοξών κυματοειδών γραμμών (εικ. 2 γ), αναλόγων με αυτών ενός ΜΜ II κυπέλλου από τον Πύργο Μύρτου 42 που θεωρείται από τον ανασκαφέα σαν εισηγμένο ανακτορικό αγγείο. Δύο τμήματα έξω νεύοντος χείλους και σώματος ενός μελαμβαφούς η μισφαιρικού κυπέλλου περιτρέχονται στο μέσο περίπου του αρχικού του ύψους από δύο παράλληλες οριζόντιες εγχαράξεις (εικ. 3 β). Το σχήμα του κυπέλλου είναι ΜΜ II 43. Οριζόντιες εγχαράξεις ή αυλακώσεις απαντούν συχνά σε κύπελλα ή πρόχους στα Μάλια και την Ανατ. Κρήτη 44, ω στόσο στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις είναι σαφής η πρόθεση του κεραμέα να καλυφθεί ολόκληρη η ανώτερη επιφάνεια του αγγείου με αυτή τη διακόσμηση 45. Εγχάρακτες γραμμές λιγότερες ή σε αραιότερη διάταξη συναντά κανείς σε κύπελλα ή δίωτα γεφυρόστομα αγγεία από το περιβάλλον της Φαιστού 46. Ένα μόνωτο κυλινδρικό κύπελλο, σωζόμενο σε δύο μόνο μικρά τμήματα του χείλους και σώματος, από ροδόχρωμο πηλό με σκοτεινόχρωμο επίχρισμα ξεχωρίζει κυρίως για τη βαθμιδωτή διαμόρφωση της επιφάνειας του (εικ. 3 γ). Βαθμιδωτά κύπελλα εμφανίζονται συχνά στις Αρχάνες και στην ευρύτερη περιοχή της Κνωσού (Ακρόπολη, Πόρος), πολύ σπάνια, ό μως, στα υπόλοιπα μέρη του νησιού. Στο Φουρνί, διάφορα, αδημοσίευτα ακόμη, παραδείγματα ανήκουν σε ΜΜ II σύνολα. Τα κύπελλα από την Κνωσό χρονολογούνται στην επόμενη φάση (ΜΜ III α) \ν<ι11> Γ 1983,22 (φάση 3). 42. ΑΚ ,24, εικ Βλ. νωτεπ - ΗβιΛεν 1989, πίν. 5 Α. 44. >νβ1ι) Γ6 1983,104 και Για δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα από τα Μάλια, 6λ. Ο. Ρβίοη, Ρουΰΐα εχέαιίέα έ ΜβΙΙία. ΕχρΙΟΓ&ίίοη άε$ πμ/μμκ «σΐίβττ/β/ϊ ά' Ηίώϊίβίίοπ ( ). Ειικίββ α έιοί86$ XVI (1970), πίν. Χ, 3 και ονα Βοηη (2) 32, εικ. 25, αρ. ενρ. 2879,1. Για νεώτερα -ΜΜ III- παραδείγματα από τον Κομμό, 6λ. ΒεΙβηαηιτί 1990, αρ. 494 (σ. 100, εικ. 25, πίν. 25) και αρ (σ. 176, εικ. 60, πίν. 86). 47. Ακρόπολη: Ε.Α. ΟαΐΜης ει αϊ., Κηοκοδ 1975: ΜΜ III βηά ΙΜ I Ηοιίίβϊ 5γ Λβ ΑΚτοροΙίϊ, Β5Α 74 (1979), 28, εικ. 18, αρ Πόρος: ΠΑ Ε 1967, 201-2, Πίν , κάτω δεξιά. Ο μινωικός αυτός τύπος ήταν αγαπητός και έξω από το νησί. Μινωικές εισαγωγές βρέθηκαν στα Κύθηρα, την Κέα και τη Μήλο, ενώ ντόπιες μιμήσεις στη θήρα, 6λ..1. Ν. 0>1(Ι$τι%βπι - Ο. Ι_ Ηιιχίεχ (θλ.) Κγύκτα (1972), 234, αρ. ϋ3, εικ. 84, πίν. 70 ί. Οβνϊϊ, Κεο$ V. Αγία Ιτίηί: Ραίοά V (1986), 44 και 81, αρ. II 79-82, πίν. 28 και 55 Α. Ρ8ρβ ϊ&ηηοροιι1οιι, Ίΐκ ΙπΠυακχ οί Μίάώε Μϊηοβη ΡοαβΓγ οπ ΐΛβ ΟχίΑιΑί (1991), αρ. 340 (σ. 364, εικ. 26) αρ. 260,263 (σ. 351, πίν. 24, εικ. 16).

10 738 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Ένα κυλινδρικό κύπελλο που σώθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος του, από κιτρινωπό πηλό με αμυδρά ίχνη μαύρου επιχρίσματος, διατηρεί την κατώτερη έκφυση της κάθετης ταινιωτής λαβής του (πίν. 1 α) 48. Το κυλινδρικό σώμα και ο μιμούμενος μεταλλικά πρότυπα τύπος της λαβής εμφανίζονται συχνά σε «καμαραϊκά» και «επαρχιακά» κύπελλα της ΜΜΠ περιόδου (κλασσική καμαραϊκή φάση) 49. Βρέθηκε ίη δίίιι, ανάστροφα τοποθετημένο, σε απόσταση λίγων εκατοστών από την είσοδο και ίσως αντιπροσωπεύει μια από τις τελευταίες αποθέσεις του στο εσωτερικό του τάφου. Το υστερότερο όστρακο είναι ένα τμήμα χείλους κυπέλλου με στολιδωτή διακόσμηση (ΜΜ III - ΥΜ I α). Η εύρεση μεμονωμένων νεοανακτορικών αγγείων σε θολωτούς τάφους, ιδρυμένους ήδη από την ΠΜ ή ΠΜ II περίοδο, είναι φαινόμενο που παρατηρήθηκε και στη νότ. Κρήτη 50. Τέλος, δύο ακόμη αγγεία είναι ενδιαφέροντα, όχι για τη χρονολόγηση αλλά για το σχήμα τους: α) ένα δισκοειδές αγγείο από κιτρινωπό πηλό, με δύο γλωσσοειδείς αποφύσεις στο ύψος της επίπεδης βάσης του που χρησιμεύουν για λαβές (πίν. 1 β), 51 και 6) τμήμα της βαθμιδωτής βάσης ενός λύχνου με ψηλό κυλινδρικό σώμα α πό ακάθαρτο κεραμόχρωμο πηλό (πίν. 1 γ). Ένα πιθανό παράδειγμα λύχνου αυτού του τύπου, με απλή, όμως, διαμόρφωση της βάσης, προέρχεται από την Κουμάσα 52. Η βαθμιδωτή βάση βρίσκει δύο στενά παράλληλα στην Οικία Ε των Μαλίων, σε ένα δωμάτιο της «ργεπιϊέγβ έροςιιο», που χαρακτηρίζεται σαν «εργαστήρι» 53. Σύνοψη των δεδομένων Ο θολωτός τάφος Ε οικοδομείται στην ΠΜ II α και δέχεται ταφές στο δάπεδο του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (κατώτερο στρώμα). Η ε πόμενη κεραμεική φάση που αντιπροσωπεύεται στο εσωτερικό του τάφου είναι η ΜΜ I α (ανώτερο στρώμα). Σε αυτή τη δεύτερη περίοδο χρήσης του ο θολωτός Ε χρησιμοποιείται μέχρι και τα παλαιοανακτορικά χρόνια και, 48. ίβϊίΐ - οη - ΐγρβ λαβή, 6λ. ΨβΙ&βΓδ 1983, Για ένα παράδειγμα από τα Καλαθιανά 6λ. Χαηϋιοικϋάεε 1924, πίν. ΧΙΛΊ α, αρ Στους Μεγάλους Σκίνους, 6λ. ΑΔ 22 (1967), Χρονικά Β, 483, πίν (θολωτός τάφος III α) και την Οδηγήτρια, 6λ. παραπάνω, υποοημ ΠΑ Ε 1975 Β, 287, πίν ΧβηΐΗουώόβ» 1924,42, πίν. XXXVI α, αρ }. Οβ5&βν«5 βΐ Αικίτβ Ε)εΜεηηε, ΡουίΙΙα εχέουίέα ά ΜβΙΙϊα, Εχρίοταιίοπ άα π)βί$οπ5 α ηυατίίβπ ά' Ιιβύΐίβΐίοπ ( ). έηκίβδ 0ΓέΙοί5β5 XI (1959), 113 και 122, πίν. Χίν αρ. 9 (και ο λύχνος δεξιά του αρ. 9, ο οποίος δεν έχει αριθμηθεί).

11 Η ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ ΤΟΥ ΘΟΛΩΤΟΥ ΤΑΦΟΥ Ε ΣΤΟ ΦΟΥΡΝΙΑΡΧΑΝΩΝ 739 ίσως, ανοίγεται για μια ακόμη, τελευταία φορά στη νεοανακτορική εποχή. Η μακρά περίοδος χρήσης του τάφου (ΠΜ II α-μμ II) δεν είναι κάτι καινούριο, καθώς χαρακτηρίζει και άλλους θολωτούς στην περιοχή της Μεσαράς (Αγ. Τριάδα Α και Β, Πλατάνου Β, Μαραθοκεφάλου, Μεγάλων Σκίνων). Πιο ενδιαφέρουσα είναι, ίσως, η απουσία της ΠΜ II β (ρυθμός Βασιλικής) και ΠΜ III κεραμεικής (λευκός ρυθμός). Στη Λεβήνα οι τρεις από τους τέσσερις στρωματογραφη μένους τάφους παρουσίασαν μια ανάλογη εικόνα: ένα ΠΜ II κατώτερο και ένα ΜΜ I α ή ΜΜ I α-β ανώτερο στρώμα, με πιο σαφή τη διάκριση στον τάφο Γεροκάμπου II α, όπου, μεταξύ των δύο, μεσολαβούσε παχύ στρώμα άμμου. Η ΠΜ II κεραμεική και εδώ απουσίαζε. Ο Αλεξίου στηριζόμενος κυρίως στα στρωματογραφικά δεδομένα του τέταρτου τάφου -Γεροκάμπου II- πρότεινε την απάλειψη αυτής της φάσης από τη χρονολογική ακολουθία της νότ. Κρήτης 54. Επιστρέφοντας στο Φουρνί, η απάλειψη αυτή δεν αποτελεί μια ικανοποιητική εξήγηση στην περίπτωση του θολωτού τάφου Ε. Η ΠΜ III εποχή στο νεκροταφείο σημαδεύεται από την ίδρυση, χρησιμοποίηση και -προφανώς μέσα στα χρονικά πλαίσια αυτής της περιόδου -εγκατάλειψη ενός δεύτερου θολωτού τάφου (του Γ) σε απόσταση λίγων μέτρων βόρ. του Ε 55. Θα μπορούσε, άραγε, με βάση τη μαρτυρία αυτή από το άμεσο περιβάλλον του Ε, η απουσία ΠΜ II β και κυρίως ΠΜ III κεραμεικής από το εσωτερικό του να ανταποκρίνεται σε μια διακοπή της χρήσης του τάφου; Η μελέτη και των υπόλοιπων ευρημάτων, κυρίως των λίθινων αγγείων και σφραγίδων, μπορεί να επιβεβαιώσει ή να αναθεωρήσει αυτή την άποψη. Στην ίδια σκέψη, όμως, για ένα ζευγάρι δηλαδή γειτονικών θολωτών τάφων που δεν χρησιμοποιήθηκαν ταυτόχρονα αλλά διαδοχικά, οδηγεί, ί σως, και το κατά τ'άλλα παράδοξο για τα δεδομένα ενός θολωτού τάφου γεγονός της σύντομης διάρκειας χρήσης του Γ (μόνο σε μια περίοδο). Για την ιστορία των μινωικών θολωτών τάφων, και όχι μόνο, η ΠΜ III παραμένει μια σκοτεινή περίοδος. Στο Φουρνί η μικρή ποσότητα κεραμεική ς από τους δύο τάφους επιτρέπει ίσως τη διατύπωση υποθέσεων, όχι, ό μως, και τη βεβαιότητα. Όσο καιρό μεγάλα και σημαντικά σύνολα, όπως αυτά της Λεβήνας, μένουν αδημοσίευτα, είμαστε αναγκασμένοι να καταπιανόμαστε με μικρότερες κεραμεικές ομάδες, η μελέτη των οποίων περισσότερο δημουργεί ερωτήματα παρά δίνει απαντήσεις. 54. Στ. Αλεξίου, "Οί πρωτομινωικοί τάφοι της Λεβήνος καί ή έξέλιξις τών προανακτορικών ρυθμών", Κρητικά Χρονικά ( ), ΠΑΕ1972,

12 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΙΝ. ΟΖ Πίν. 1β: Δ ισκοειδές αγγείο (όιάμ. 19,2 εκ.).

13 ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΠΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΠΙΝ. ΟΗ

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ (Πίν. 52-54) Ή Ζώμινθος είναι μία μικρή πεδινή έκταση πού ορίζεται από χαμηλούς σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β.

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β. 6 ΣΥΣΤΑΔΑ Β Στη ΝΔ γωνία του όμορου 153α και σε απόσταση περίπου 20 μ. βόρεια από την Α συστάδα, ανασκάφηκε ένας κιβωτιόσχημος και ένας καλυβίτης υστερορωμαϊκών επίσης χρόνων (ΕΙΚ. 368), που περιείχαν

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

10. ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ

10. ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2005, S. 89-105 10. ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ (Πίν. 47-55) Μετά από διακοπή δεκαπέντε περίπου χρόνων συνεχίστηκαν τό καλοκαίρι τοΰ 2005

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995 Κατάλογος Εικόνων 1. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:150000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων (Google-Earth). 2. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:50000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ Γαρίτσα Οικόπεδο Μπούζη Ο χώρος που ερευνήθηκε κατά τις ανασκαφικές περιόδους 2005-2006 αποτελεί τμήμα του νεκροταφείου της αρχαίας πόλης της Κέρ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωική Νεοανακτορική αρχιτεκτονική

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωική Νεοανακτορική αρχιτεκτονική ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωική Νεοανακτορική αρχιτεκτονική Νεοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΙΙΒ ΥΜΙΒ ΥΜΙΙ) Αρχιτεκτονική Νεοανακτορικής εποχής Τα κύρια χαρακτηριστικά της μινωικής αρχιτεκτονικής κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Κυριακή Ψαράκη, Ιωάννα Μαυροειδή Ιστορία της έρευνας Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα για την προϊστορία της Μακεδονίας άρχισε κατά τις πρώτες δεκαετίες

Διαβάστε περισσότερα

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος Προανακτορική Κρήτη Η ανάδυση του Μινωικού Πολιτισμού Γιάννης Παπαδάτος Επίκουρος Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Χρονολογικό Πλαίσιο Τελική Νεολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Π12761 (ΕΙΚ. 112) Εικόνα 112. Σκύφος-κοτύλη. Προέλευση: Σαβάλια, Κασιδιάρης, τομή 4. Σαρκοφάγος 7, ΟΜ1, 7/12/07 Διαστάσεις: ύψος: 0,098μ. Φ (διάμετρος) χείλους:

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill)

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Εισαγωγή Οι εργασίες στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΟΣΤΑ Καθαρισμός και τακτοποίηση των οστών Την άνοιξη του 2008 (Μάρτιο-Απρίλιο), η κ. Ελευθερία Τσιχλή, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Μινωική Αρχαιολογία ΙΑ 10 ΜΙΝΩΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΛΙΚΑ ΟΜΗΣ

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Μινωική Αρχαιολογία ΙΑ 10 ΜΙΝΩΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΛΙΚΑ ΟΜΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Μινωική Αρχαιολογία ΙΑ 10 ΜΙΝΩΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΛΙΚΑ ΟΜΗΣ Βασικά δομικά υλικά Λίθος (αργός ή επεξεργασμένος) Λάσπη Πηλός (αχυροπηλός/pisé & οπτή γη/terracota) Ξύλο Πλίνθος (ωμόπλινθος

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. (Σπίτι Πολιτισµού, Παλιά Πόλη Ρεθύµνου) Έναρξη - Χαιρετισµοί

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. (Σπίτι Πολιτισµού, Παλιά Πόλη Ρεθύµνου) Έναρξη - Χαιρετισµοί ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 09.00 (Σπίτι Πολιτισµού, Παλιά Πόλη Ρεθύµνου) Έναρξη - Χαιρετισµοί 09.15 Ι.Τζαχίλη, «Το Αρχαιολογικό Έργο στην Κρήτη». Προβλήµατα και Προοπτικές 1 η Συνεδρία 09.30 Μ.Βλαζάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΓ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟ Κνωσός Άγιος Ιωάννης Κνωσού: Νέο τμήμα του «Βόρειου Νεκροταφείου Κνωσού» Κατά τη διάρκεια σωστικής ανασκαφής (Απρίλιο έως Σεπτέμβριο 2010), με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόχειρες Σημειώσεις

Πρόχειρες Σημειώσεις Πρόχειρες Σημειώσεις ΛΕΠΤΟΤΟΙΧΑ ΔΟΧΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ Τα λεπτότοιχα δοχεία πίεσης μπορεί να είναι κυλινδρικά, σφαιρικά ή κωνικά και υπόκεινται σε εσωτερική ή εξωτερική πίεση από αέριο ή υγρό. Θα ασχοληθούμε μόνο

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών Μ7 Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών 1. Σκοπός Τα διαστημόμετρα, τα μικρόμετρα και τα σφαιρόμετρα είναι όργανα που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της διάστασης του μήκους, του

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Α ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΥΣΤΑΔΑ Α ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ 5 ΣΥΣΤΑΔΑ Α Στη ΒΔ γωνία του 154 στην περιοχή δηλαδή των διάσπαρτων οπτόπλινθων, που όπως είπαμε ανήκαν σε έναν ακόμη κιβωτιόσχημο τάφο και ίσως σε ακόμη έναν κεραμοσκεπή, αποκαλύφθηκε συστάδα νεκροταφείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Περιεχόμενα: Χρόνος και Χώρος Σπήλαια Ιερά κορυφής Τύποι Ιερών Ανακτορικά Ιερά Τοιχογραφίες Ιερά Σύμβολα και Λατρευτικά αντικείμενα Ειδώλια θεότητας Συμπεράσματα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ «ΔΙΑΖΩΜΑ» κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ 13-17 Νοεμβρίου 2008 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr / info@diazoma.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 09.00 Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί 09.15 Ι.Τζαχίλη, «Το Αρχαιολογικό Έργο στην Κρήτη». Προβλήµατα και Προοπτικές 1 η Συνεδρία Προεδρείο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Y Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» ΧΑΝΙΑ 2011 Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΛΖ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1. Θέση «Αναπνοά», οικόπεδο Α. Παπαθανασόπουλου. Τριμερές ταφικό μνημείο. Εικ. 2. Θέση «Περδικαριά». Άποψη της ανασκαφής. ΚΟΡΙΝΘΙΑ Αρχαία Κόρινθος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΗΣ 2

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΗΣ 2 Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ Ι ΣΤΟΡΙΑΣ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠ.ΠΟ.Τ. 28 Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΗΣ 2 - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - 3o ΕΠΙΠΕΔΟ 1 Μέρος από την τοιχογραφία του «Ελαιώνα» που βρέθηκε στην Κνωσό, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Αρχαιολογικό Μουσείο 2 Τοιχογραφία από το Ανάκτορο της Κνωσού. Εικονίζει σκηνή γιορτής

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α Κ Α Ι Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Τ Ο Υ Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ο Υ Υ Λ Ι Κ Ο Υ

Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α Κ Α Ι Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Τ Ο Υ Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ο Υ Υ Λ Ι Κ Ο Υ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ «ΗΩΣ», ΑΡ. 1 Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α Κ Α Ι Δ Ι Α Χ Ε Ι Ρ Ι Σ Η Τ Ο Υ Α Ρ Χ Α Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ο Υ Υ Λ Ι Κ Ο Υ Πρακτικά Επιστημονικής Ημερίδας Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Προϊστορικοί Χρόνοι Χρήστος Σ. Αγουρίδης, Λεωνίδας Βοκοτόπουλος Στα άκρα της χώρας: Τα ιερά σπήλαια του Αδιάβατου Καρουμών Στην απόκρημνη παράκτια ζώνη του Αδιάβατου Καρουμών, στο ανατολικό άκρο της Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Φωτεινή Γεωργίου Ωκεανογράφος Marine & Environmental Research Lab Επισκόπηση I. Θρεπτική Αξία Κριτήρια Νωπότητας Αλιευμάτων II. Διάκριση Νωπού και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της αλλοίωσης (έσω ή έξω) επιλέγεται η έξω έσω ή η έσω έξω

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1: Ο λιγνίτης είναι παλαιότερος της μάργας ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2: Το ΑΒΓΔ ξεκινά από επάνω αριστερά του χάρτη και δεξιόστροφα (φορά δεικτών ρολογιού). ΣΗΜΕΙΩΣΗ 3: εφ(φαινόμενης)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ: «EΚΘΕΣΙΑΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

εφαρμόζεται ο γενικότερος κανόνας, ότι δηλ. ο νεκρός να είναι στραμμένος προς τα Β, Δ ή ΒΔ. Στο άμεσο περιβάλλον των τάφων της συστάδας Γ βρέθηκαν

εφαρμόζεται ο γενικότερος κανόνας, ότι δηλ. ο νεκρός να είναι στραμμένος προς τα Β, Δ ή ΒΔ. Στο άμεσο περιβάλλον των τάφων της συστάδας Γ βρέθηκαν 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανασκαφή του παραλιακού νεκροταφείου στη θέση Κασιδιάρης των Σαβαλιών πρόσθεσε μία ακόμη θέση στις ήδη γνωστές της ευρύτερης περιοχής και εμπλούτισε τις γνώσεις μας με νέα σημαντικά συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Rethink Athens / Πίνακας αρχαιολογικών ευρημάτων Νοέμβριος 2012

Rethink Athens / Πίνακας αρχαιολογικών ευρημάτων Νοέμβριος 2012 1 Οδός Ιδιοκτησία Αρχαιολογικός χαρακτήρας Βιβλιογραφία Έτος ανασκαφής Βάθος 1 Πατησίων και Καποδιστρίου 2 Αιόλου από Σταδίου Σοφοκλέους (έργα Υ.Δ.Ρ.Ε.Ξ.) 3 Σταδίου 61 [πρώην Κυπριακή Αγορά] Κανελλάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΒΑΡΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΠΙΡΑΛ

ΜΗΧΑΝΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΒΑΡΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΠΙΡΑΛ ΜΗΧΑΝΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΒΑΡΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΠΙΡΑΛ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εγχειρίδιο Χρήσης ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΒΑΡΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ, ΕΥΚΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΖ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΙΕΡΙΑ Μεθώνη (εικ. 1-4) Αμέσως βόρεια της Νέας Αγαθούπολης έχει ε ντο πιστεί, ήδη από τη δεκαετία του 1970, η θέ ση της αρχαίας Μεθώνης, της αρχαιότερης

Διαβάστε περισσότερα

Τοιχοποιία Ι Επισκευές

Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τα κατεστραμμένα ή φθαρμένα μέρη της τοιχοποιίας επισκευάζονται ακολουθώντας τις παραδοσιακές τεχνικές. Ο τεχνίτης πριν ξεκινήσει πρέπει να έχει έτοιμα τα απαιτούμενα υλικά: πέτρες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 15η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΕΒΡΟΣ Εικ. 1. Άποψη των νεοευρεθέντων σπηλαίων κάτω από τον πύργο της βασιλοπούλας. Καλές Διδυμοτείχου Στις υπώρειες του λόφου του Καλέ, όπου δεσπόζει το βυζαντινό κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Κορυφής Κρήτης & Κυθήρων: τα ευρήματα

Ιερά Κορυφής Κρήτης & Κυθήρων: τα ευρήματα Ιερά Κορυφής Κρήτης & Κυθήρων: τα ευρήματα Μινωική Θρησκεία, Ιερά κορυφής Σύνθετη αναπαράσταση του σφραγίσματος με τη Μητέρα των Όρεων, Κνωσός Mινωική θρησκεία: A picture book without text Γενικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΛΑΪΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Ο λόφος Κεφάλι στο Σίσι

Ο λόφος Κεφάλι στο Σίσι Ο λόφος Κεφάλι στο Σίσι Σύντομος οδηγός του αρχαιολογικού χώρου Jan Driessen Ευχαριστίες Η χρηματοδότηση του αρχαιολογικού μας προγράμματος (SArPEdon) στο Σίσι Αγ. Νικολάου Κρήτης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό

Διαβάστε περισσότερα