ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ. (ιστορική αναδρομή στην αρχαία Ελλάδα) Αργύρης Δρίβας, Φυσικός Μετεωρολόγος, Φίλος της Αστρονομίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ. (ιστορική αναδρομή στην αρχαία Ελλάδα) Αργύρης Δρίβας, Φυσικός Μετεωρολόγος, Φίλος της Αστρονομίας"

Transcript

1 ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ (ιστορική αναδρομή στην αρχαία Ελλάδα) Αργύρης Δρίβας, Φυσικός Μετεωρολόγος, Φίλος της Αστρονομίας

2 Ευαγγέλιο του Ματθαίου (ιστ 2-3) Οψίας γενομένης λέγετε. Ευδία. Πυρράζει γαρ ο ουρανός. Και πρωί. Σήμερον χειμών. Πυρράζει γαρ στυγνάζων ο ουρανός

3 Μερικά σημάδια λαϊκής Μετεωρολογίας Οι μέλισσες δεν βγαίνουν να βοσκήσουν πριν από μια θύελλα. Κακοκαιρία θα ξεσπάσει αν τα χελιδόνια ξύνουν με τις κοιλιές τους την επιφάνεια του νερού και αν τα μυρμήγκια μεταφέρουν τα αβγά τους γρήγορα από τη φωλιά τους. Σημάδι βροχής είναι η μανία με την οποία τσιμπάνε οι μύγες. Οι πρίνοι φορτωμένοι με καρπούς προμηνύουν ένα βαρύ και μακρύ χειμώνα. Όταν πλησιάζουν οι βροχές, τα σύννεφα μοιάζουν με μαλλιά προβάτου. Μεγάλοι κύκλοι που ζώνουν τον Ήλιο δεν δείχνουν καλό καιρό. Όσο πιο σταθεροί και σκούροι είναι τόσο ο καιρός χειροτερεύει. Αν η Σελήνη είναι καθαρή θα έχουμε καλό καιρό. Αν είναι κοκκινωπή θα έχουμε ανέμους κι αν είναι λίγο ή πολύ σκοτεινή θα έχουμε βροχή.

4 Αράτου «Φαινόμενα και Διοσημεία» Έτσι ζούμε εμείς οι πλάνητες και οι ταλαίπωροι σε διάφορα μέρη και με τις ίδιες ποικιλίες κόπων. Πάντα έτοιμοι να μάθουμε τα σημάδια που προσφέρονται μπροστά μας για να μας δώσουν τη γνώση του καιρού που θα προκύψει Από πού αντλούσαν τα σημάδια για την πρόγνωση του καιρού; Ζώα, οικόσιτα και άγρια, Έντομα, Πτηνά, Δέντρα και Φυτά Σύννεφα και χρώμα Ήλιου και Σελήνης Τοπικές συνθήκες Ανατολές και δύσεις αστεριών και αστερισμών Διάττοντες αστέρες και κομήτες

5 Μα, μπορούμε να προβλέψουμε τον καιρό από τα αστέρια; Ο καιρός είναι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η ατμόσφαιρα της Γης κάθε στιγμή. ΟΧΙ

6 Τα αστέρια είναι ήλιοι, αλλά πολύ μακριά μας και δεν μπορούν να επηρεάζουν τον καιρό

7 διάττοντες αστέρες (πεφταστέρια) Ούτε βεβαίως κομήτες Οι αρχαίοι Έλληνες τα θεωρούσαν μέρος της ατμόσφαιρας

8 Ο Ήλιος ευθύνεται για τα καιρικά φαινόμενα και τη διατήρηση της ζωής στη Γη

9 Τότε, για ποια σχέση Αστρονομίας και Μετεωρολογίας θα μιλήσουμε; Ιστορική διαχρονική αναδρομή στις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων και συγκεκριμένα: 1. Συσχέτιση ανατολών και δύσεων ορισμένων αστεριών και αστερισμών, στην αρχή με γεωργικές εργασίες (Ησίοδος) και αργότερα καιρικές συνθήκες (Μέτωνκαι άλλοι με Παραπήγματα). 2. Τη λογική σκέψη (Αριστοτέλης) που απέρριψε τη σχέση αυτή όσον αφορά τον καιρό και έθεσε τις βάσεις της Μετεωρολογίας. 3. Τη διάδοση της λαϊκής Μετεωρολογίας στον κόσμο, είτε με πραγματεία (Θεόφραστος), είτε με ποίηση (Άρατος). 4. Την τελική διαπίστωση ότι οι ανατολές και δύσεις των αστεριών ήταν απλώς σημάδιγια τον επερχόμενο καιρό και όχι η αιτία του καιρού (Γέμινος). 5. «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης». Κατά πόσο ισχύει;

10 Ανατολές και δύσεις αστεριών και αστερισμών Ησίοδος, περί το 700 π.χ. Εώα επιτολή Εώα δύση Εσπέρια επιτολή Εσπέρια δύση «Έργα και ημέραι», με συμβουλές προς τον αδερφό του Πέρση για γεωργικές ασχολίες και για πολλά άλλα (π.χ. άμαξα, γάμο, σημάδια πρόγνωσης καιρού από ζώα κ.τ.λ.).

11 Ησιόδου «Έργα και ημέραι» Όταν οι Πλειάδες, οι κόρες του Άτλαντα ανατέλλουν άρχισε το θερισμό, και τ' όργωμα όταν δύουν. Βάλε τους δούλους σου τον ιερό σπόρο της Δήμητρας να αλωνίζουν μόλις φανεί η δύναμη του Ωρίωνασε καλοπνεούμενοχώρο και σ αλώνι στρογγυλό. Κι όταν ο Ωρίωναςκαι ο Σείριοςφτάσουν στη μέση τ' ουρανού και τον Αρκτούροκοιτάζει η ροδοδάκτυληηώς, Πέρση, τότε τρύγα και φέρε στο σπίτι όλα τα σταφύλια. Αλλά όταν οι Πλειάδεςκαι οι Υάδεςκαι η δύναμη του Ωρίωναδύουν τότε θυμήσου να οργώσεις στην ώρα του. Κι ο σπόρος στη γη σωστός θα πάει. Όταν οι Πλειάδεςτη βαριά δύναμη του Ωρίωναξεφεύγοντας πέφτουν στον ομιχλώδη πόντο, τότε όλων των ειδών των ανέμων άγριες πνοές φυσάνε. Και τότε μην έχεις καράβια στον κρασάτο πόντο.

12 Ησιόδου «Έργα και ημέραι» Κι όταν το γαϊδουράγκαθο βγάνει το λουλούδι του και το λαλά τζιτζίκι καθισμένο στο δέντρο και χύνει κάτουαπό τα φτερά του αδιάκοπα το λυγερό τραγούδι του, είναι τότε του κοπιαστικού καλοκαιριού η ώρα. Τότε οι γίδες είναι όσο παίρνει παχιές, το κρασί θαυμάσιο, πιο φλογερές απ' άλλοτεςείναι οι γυναίκες τότε, κι από την άλλη πιο νευροκομμένοιοι άντρες, γιατί τους καίει τότε ο Σείριοςτο κεφάλι και τα γόνατα, και η κάψα το κορμί τους μαραζώνει. Ε! Τότε αυτό που θα' θελα, να ' χω τον ίσκιο τον χοντρό ενός βράχου, κρασί απ' αμπέλι βύβλινο, ψωμί μουσκεμένο, γάλα από γίδα που ' κοψετο βύζασμακαι κρέας από δαμάλα πώχειστο λιβάδι τρώγοντας χορτάσει και που δεν είναι ακόμα γεννημένη ή από ερίφια πρωτογέννητα. Κι από πάνω να πίνω το κρασάκι φλογερό, καθισμένος στον ίσκιο, να χορτάσει η ψυχή μου το φαΐ, γυρίζοντας το πρόσωπο κατά το δροσερό το φύσημα του ζέφυρου. Κι από πηγή τρεχούμενου κι αδιάκοπου νερού που δεν θολώνει, να παίρνω και να χύνω τρία μέρη νερού κι ένα κρασιού το τέταρτο.

13 Πότε συμβαίνουντο 700 π.χ.; Εώαεπιτολή Πλειάδων μέσα -τέλος Μαΐου(από Stellarium)

14 Πότε συμβαίνουν το 700 π.χ.; Εσπέρια δύση πλειάδων μέσα -τέλος Οκτωβρίου (από Stellarium)

15 Μέτων και Παραπήγματα Αθήνα, 5 ος αι. π.χ. Κύκλος του Μέτωνα: 19 ηλιακά έτη = 235 σεληνιακοί μήνες Χρησιμοποιείται ακόμα στον προσδιορισμό της ημερομηνίας του εορτασμού του Ορθόδοξου Πάσχα Στα παραπήγματακαταγράφονταν οι μέρες καθώς και οι ισημερίες, τα ηλιοστάσια, και οι ανατολές και δύσεις ορισμένων αστεριών και αστερισμών και οι αντίστοιχες μετεωρολογικές προβλέψεις. Πνύκα

16 Πώς φτιάχτηκαν; Ποιοι τα έφτιαξαν; Γέμινος ο Ρόδιος 1 ος αι. π.χ.στο έργο του «Εισαγωγή εις τα φαινόμενα»: Ξεκίνησαν(οι αστρονόμοι) από την αρχή του έτους και παρατήρησαν σε ποιο ζώδιο βρισκόταν ο Ήλιος και σε κάθε υποδιαίρεση σημείωναν όλες τις μεταβολές στην ατμόσφαιρα, τους ανέμους, τις βροχές και το χαλάζι, οι οποίες λαμβάνουν χώρα κάθε μέρα και μήνα. Μετά δε από πολυετείς παρατηρήσεις, τις κατέγραψαν στα παραπήγματα. Παραπήγματα έφτιαξαν κατά τον 5ο αι. π.χ.εκτός από το Μέτωνα, ο Δημόκριτοςκαι ο Ευκτήμων,κατά τον 4ο αι. π.χ.ο Εύδοξος, ο Φίλιππος Όπουςκαι ο Κάλλιππος,κατά τον 3ο αι. π.χ.ο Κόνων, ο Δοσίθεοςκαι ο Μητρόδωροςκαι κατά τον 2ο αι. π.χ.ο Ίππαρχος.

17 Παραπήγματα, από το έργο του Γεμίνου (1 ος αι. π.χ.)«εισαγωγή εις τα φαινόμενα» Ο Ήλιος στον Καρκίνο: 27 η μέρα επιτέλει πρωί ο Κύωνκαι για 55 μέρες πνέουν ετησίες (τα μελτέμια). (Εύδοξος) Ο Ήλιος στο Σκορπιό: 27 η μέρα δύουν οι Υάδεςτο πρωί και βρέχει (Ευκτήμων) 29 η μέρα δύουν οι Υάδεςτο πρωί και βρέχει (Εύδοξος) Ο Ήλιος στον Υδροχόο: 14 η (Εύδοξος), 16 η (Δημόκριτος), 17 η μέρα (Ευκτήμων και Κάλλιππος) όλοι λένε ότι πνέει ζέφυρος. Ο Ήλιος στον Ταύρο: 1 η μέρα ο Ωρίωνδύει όλος το σούρουπο, βρέχει. (Εύδοξος) Την ίδια μέρα ο Κριόςπαύει να ανατέλει, βρέχει. (Κάλλιππος) 4 η μέρα κρύβεται ο Κύων, χαλάζι. (Ευκτήμων) Την ίδια μέρα κρύβεται ο Κύων, βρέχει. (Εύδοξος)

18 Ιστορική διαχρονική αναδρομή στις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων : 1. Συσχέτιση ανατολών και δύσεων ορισμένων αστεριών και αστερισμών, στην αρχή με γεωργικές εργασίες (Ησίοδος) και αργότερα καιρικές συνθήκες (Μέτωνκαι άλλοι με Παραπήγματα). 2. Τη λογική σκέψη (Αριστοτέλης) που απέρριψε τη σχέση αυτή όσον αφορά τον καιρό και έθεσε τις βάσεις της Μετεωρολογίας. 3. Τη διάδοση της λαϊκής Μετεωρολογίας στον κόσμο, είτε με πραγματεία (Θεόφραστος), είτε με ποίηση (Άρατος). 4. Την τελική διαπίστωση ότι οι ανατολές και δύσεις των αστεριών ήταν απλώς σημάδιγια τον επερχόμενο καιρό και όχι η αιτία του καιρού (Γέμινος). 5. «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης». Κατά πόσο ισχύει;

19 Ο Αριστοτέλης (4 ος αι. π.χ.) εξηγεί Στο έργο του Μετεωρολογικά καθορίζει τις αρχές και τα αίτια των καιρικών φαινομένων. Θέτει τις βάσεις της Μετεωρολογίας, εξηγώντας τους ανέμους, τους τυφώνες, τους κεραυνούς, τη βροχή, το χαλάζι, την πάχνηκαι άλλα. Επίσης παρουσιάζει τα οπτικά φαινόμενα γύρω από τον Ήλιο και τη Σελήνη, όπως την άλω, την ίριδα, τις ράβδουςκαι τους παρήλιους. Επίσης τους διάττοντες αστέρες, τους κομήτεςκαι τον Γαλαξία, αφού όλα αυτά τα θεωρεί φαινόμενα της ατμόσφαιρας. Περιγράφει και τους σεισμούς.

20 Πώς εξηγεί ο Αριστοτέλης τα καιρικά φαινόμενα που σχετίζονται με την ανατολή και δύση του Ωρίωνα; Ανατέλλει και δύει σε αλλαγή εποχής, όταν ο καιρός είναι ευμετάβλητος. Λόγω της μεγάλης του έκτασης, η ανατολή του διαρκεί πολλές μέρες, στις οποίες ενδέχεται να συμβούν πολλές διαταραχές.

21 Ιστορική διαχρονική αναδρομή στις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων : 1. Συσχέτιση ανατολών και δύσεων ορισμένων αστεριών και αστερισμών, στην αρχή με γεωργικές εργασίες (Ησίοδος) και αργότερα καιρικές συνθήκες (Μέτωνκαι άλλοι με Παραπήγματα). 2. Τη λογική σκέψη (Αριστοτέλης) που απέρριψε τη σχέση αυτή όσον αφορά τον καιρό και έθεσε τις βάσεις της Μετεωρολογίας. 3. Τη διάδοση της λαϊκής Μετεωρολογίας στον κόσμο, είτε με πραγματεία (Θεόφραστος), είτε με ποίηση (Άρατος). 4. Την τελική διαπίστωση ότι οι ανατολές και δύσεις των αστεριών ήταν απλώς σημάδιγια τον επερχόμενο καιρό και όχι η αιτία του καιρού (Γέμινος). 5. «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης». Κατά πόσο ισχύει;

22 Θεόφραστος (4 ος αι. π.χ.) «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» = Λαϊκή Μετεωρολογία Δεν αναφέρει καθόλου σημάδια από ανατολές και δύσεις αστεριών ( λέει ότι τα αναφέρουν στις εργασίες τους οι αστρονόμοι) Αναφέρει πολλά σημάδια από ζώα Δίνει μεγάλη σημασία στις τοπικές συνθήκες Προσέχει ιδιαιτέρως τις βροντές, τις αστραπές και τα σύννεφα Θεωρεί ως περισσότερο αξιόπιστα τα σημάδια που λαμβάνονται από τον Ήλιο και τη Σελήνη

23 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» Σε χώρες με ψηλά βουνά που κατεβαίνουν μέχρι τη θάλασσα, όταν αρχίζουν να φυσούν οι άνεμοι, τα σύννεφα πέφτουν πάνω σε τέτοιους τόπους και, όταν οι άνεμοι αλλάζουν κατεύθυνση, αλλάζουν επίσης και τα σύννεφα και, καθώς γίνονται υγρότερα, κάθονται στα κοιλώματα λόγω του βάρους τους. Γι' αυτό πρέπει να δίνει κανείς προσοχή στις τοπικές συνθήκες της περιοχής. Ορογραφική βροχή

24 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» «Σημάδι βροχής είναι και όταν τα σύννεφα είναι όμοια με τολύπες μαλλιού». σωρείτες

25 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» «Ένας κύκλος γύρω από τη Σελήνη σημαίνει αέρα περισσότερο απ' ότι αν είναι γύρω από τον Ήλιο. Και στις δύο όμως περιπτώσεις, αν υπάρχει μια διακοπή στον κύκλο, σημαίνει άνεμο που θα έρθει από την πλευρά που υπάρχει η διακοπή». άλως

26 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» «Αν ενώ πνέει βοριάς, το μισοφέγγαρο στέκει όρθιο, συνήθως θα φυσήξουν ζέφυροι και ο μήνας θα είναι θυελλώδης. Όταν το επάνω κέρας του μισοφέγγαρου γέρνει προς τα κάτω, θα επικρατήσουν βόρειοι άνεμοι τον υπόλοιπο μήνα. Αν γέρνει το κάτω κέρας, νότιοι».

27 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» «Αν η Σελήνη δείχνει πύρινη, σημαίνει ότι ο μήνας θα έχει ανέμους, ενώ αν είναι σκοτεινή, θα έχει βροχές. Και οποιοδήποτε σημάδι δίνει η Σελήνη, το δίνει όταν είναι τριών ημερών».

28 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» «Στον αστερισμό του Καρκίνουυπάρχουν δυο αστέρες που ονομάζονται Όνοι, μεταξύ των οποίων υπάρχει το νεφελώδες διάστημα («νεφέλιον») που ονομάζεται Φάτνη. Αν αυτό γίνει σκοτεινό, είναι σημάδι βροχής».

29 Θεόφραστου «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» Πολλοί διάττοντες αστέρες είναι σημάδι βροχής ή ανέμου, τα οποία θα έρθουν από την πλευρά του ουρανού από την οποία πέφτουν τα αστέρια. Οι κομήτες σημαίνουν συνήθως ανέμους και αν υπάρχουν πολλοί, δηλώνουν και ξηρασία. Αν το αστέρι του Ερμή εμφανιστεί το χειμώνα, σημαίνει κρύα, ενώ το καλοκαίρι καύσωνα.

30 Άρατος ο Σολεύς, ποιητής (3 ος αι. π.χ.) Δεν ήταν αστρονόμος, αλλά ποιητής. Με την προτροπή του Μακεδόνα βασιλιά Αντιγόνου Γονατά: «Ευδοξότερονποιήσεις τον Εύδοξον, εντείναςτα παρ αυτώκείμενα μέτρω», έγραψε το ποίημα: «Φαινόμενα και Διοσημεία». Μεταφράστηκε στα Λατινικά και ήταν ευρύτατα διαδεδομένο στην Αλεξανδρινή, στη Ρωμαϊκή και στη Βυζαντινή εποχή. Στίχους του απήγγειλε ο Απόστολος Παύλος στην Πνύκα.

31 Αράτου«Φαινόμενα και Διοσημεία» Κοίτα τη Φάτνη όμοια μ' ένα μικρούλι νέφος, που βρίσκεται στα βορινά και κάτω απ' τον Καρκίνο. Και δύο άστρα αμυδρά πολύ, κοντά της λάμπουν, δεν είναι πολύ κοντά μα ούτε και μακριά της, όσο μια πήχη θα ' λεγεςκαθένα τους απέχει, το ένα είν' απ' το βορρά και τ' άλλο απ' το νότο. Όνοι εκείνα λέγονται. Στη μέση είν' η Φάτνη. Αν σκοτεινιάζει ο ουρανός κι αυτά πολύ ταιριάζουν, τότε φαινόμενο βροχής σημάδι είναι αυτά. Μετάφραση, Θ. Μαυρόπουλος

32 Αράτου«Φαινόμενα και Διοσημεία» «Αν η Σελήνη είναι λεπτή και καθαρή την τρίτη μέρα, δείχνει πως θα ρθειξαστεριά. Και όταν λεπτή και κοκκινόχρωμη είναι, προλέγει ανέμους. Αν τα άκρα της δεν είναι διαυγή και τα κέρατά της δεν είναι αιχμηρά κι έχει αδύναμο φως, αυτό αποτελεί σημάδι πως θα πνεύσει νότιος άνεμος ή ότι θα πέσει βροχή».

33 Αράτου«Φαινόμενα και Διοσημεία» Οι μέλισσες δεν βγαίνουν να βοσκήσουν πριν από μια θύελλα. Κακοκαιρία θα ξεσπάσει αν τα χελιδόνια ξύνουν με τις κοιλιές τους την επιφάνεια του νερού και αν τα μυρμήγκια μεταφέρουν τα αβγά τους γρήγορα από τη φωλιά τους. Σημάδι βροχής είναι η μανία με την οποία τσιμπάνε οι μύγες. Οι πρίνοι φορτωμένοι με καρπούς προμηνύουν ένα βαρύ και μακρύ χειμώνα.

34 Ιστορική διαχρονική αναδρομή στις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων : 1. Συσχέτιση ανατολών και δύσεων ορισμένων αστεριών και αστερισμών, στην αρχή με γεωργικές εργασίες (Ησίοδος) και αργότερα καιρικές συνθήκες (Μέτωνκαι άλλοι με Παραπήγματα). 2. Τη λογική σκέψη (Αριστοτέλης) που απέρριψε τη σχέση αυτή όσον αφορά τον καιρό και έθεσε τις βάσεις της Μετεωρολογίας. 3. Τη διάδοση της λαϊκής Μετεωρολογίας στον κόσμο, είτε με πραγματεία (Θεόφραστος), είτε με ποίηση (Άρατος). 4. Την τελική διαπίστωση ότι οι ανατολές και δύσεις των αστεριών ήταν απλώς σημάδι για τον επερχόμενο καιρό και όχι η αιτία του καιρού (Γέμινος). 5. «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης». Κατά πόσο ισχύει;

35 Γεμίνος ο Ρόδιος (1 ος αι. π.χ.) «Εισαγωγή εις τα φαινόμενα»

36 Ανατολές και δύσεις, χωρίς καιρικές προγνώσεις, στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων (1 ο αι. π.χ.)

37 Γεμίνου «Εισαγωγή εις τα φαινόμενα» Μόνο οι απλοί άνθρωποι αποδίδουν νόημα στις επιδράσεις των επιτολών και δύσεων των άστρων στις μεταβολές του καιρού. Οι Mαθηματικοί και οι Φυσικοί έχουν διαφορετική άποψη. Πρώτα απ' όλα ας γίνει κατανοητό ότι οι ενδείξεις βροχών και ανέμων συμβαίνουν κοντά στη Γη και δεν φτάνουν σε μεγάλο ύψος... Τα νέφη εκτείνονται σε ύψος το πολύ 10 σταδίων. Οι προβλέψεις με τα παραπήγματα έχουν γίνει με κάποια αυθαιρεσία, όχι δηλαδή με μια τεχνική μέθοδο ή ανάγκη, αλλά έχουν γίνει κατόπιν συνεχούς παρατήρησης. Γι' αυτό και πολλές φορές διαψεύδονται. «Κάθε παράπηγμα ισχύει σε έναν τόπο. Κάποιοι νομίζουν ότι ο Σείριος έχει τη δική του δύναμη και είναι ο αίτιος του καύσωνα, όταν επιτέλλει συγχρόνως με τον Ήλιο. Όμως στη μεν Ρόδο επιτέλλει 30 μέρες μετά τη θερινή τροπή, ενώ σε άλλους τόπους μετά 40 ή 50 μέρες, ώστε δεν επιτέλλει αυτός κατά το μέγιστο του καύσωνα».

38 Γεμίνου «Εισαγωγή εις τα φαινόμενα» Τα άστρα δεν έχουν καμιά δύναμη να μεταβάλλουν την κατεύθυνση των ανέμων και να προκαλούν βροχές, αλλά μετά από παρατηρήσεις τα έχουμε ως σημάδια για να κάνουμε προβλέψεις στις μεταβολές της ατμόσφαιρας. Οι μεταβολές του καιρού δεν οφείλονται στη δύναμη του αστερισμού. Αυτό είναι παράλογο. Είτε πύρινα είναι τα άστρα, είτε αιθέρια όπως νομίζουν μερικοί, δεν έχουν καμιά συμμετοχή στα συμβαίνοντα στη Γη. Το ηγεμονικό αίτιο των μεταβολών στην ατμόσφαιρα είναι ο Ήλιος. Γι' αυτό ίσως θα έπρεπε κανείς να χρησιμοποιήσει καλύτερα τα σημάδια που μας έδωσε η φύση, σαν αυτά που χρησιμοποιεί και ο Άρατος. Κάνει λοιπόν ο Άρατοςτις προγνώσεις βασιζόμενος στην ανατολή και τη δύση του Ήλιου και της Σελήνης, στην άλω που σχηματίζεται γύρω από τη Σελήνη και τέλος στα μη λογικά ζώα. Οι με βάση τα παραπάνω γενόμενες προβλέψεις είναι σίγουρες ως προς το αποτέλεσμα, αφού συμβαίνουν από κάποια φυσική αιτία.

39 Ιστορική διαχρονική αναδρομή στις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων : 1. Συσχέτιση ανατολών και δύσεων ορισμένων αστεριών και αστερισμών, στην αρχή με γεωργικές εργασίες (Ησίοδος) και αργότερα καιρικές συνθήκες (Μέτωνκαι άλλοι με Παραπήγματα). 2. Τη λογική σκέψη (Αριστοτέλης) που κατέρριψε τη σχέση αυτή όσον αφορά τον καιρό και έθεσε τις βάσεις της Μετεωρολογίας. 3. Τη διάδοση της λαϊκής Μετεωρολογίας στον κόσμο, είτε με πραγματεία (Θεόφραστος), είτε με ποίηση (Άρατος). 4. Την τελική διαπίστωση ότι οι ανατολές και δύσεις των αστεριών ήταν απλώς σημάδιγια τον επερχόμενο καιρό και όχι η αιτία του καιρού (Γέμινος). 5. «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης». Κατά πόσο ισχύει;

40 Όρθιο και ξάπλα φεγγάρι. Πότε; Επηρεάζει τον καιρό; Ο μηνίσκος δείχνει προς τον Ήλιο, στη διεύθυνση της εκλειπτικής

41 Όρθιο και ξάπλα φεγγάρι. Πότε; Επηρεάζει τον καιρό; (από το Cartesdu Ciel)

42 Η κλίση του μηνίσκου εξαρτάται, τουλάχιστον, από την κλίση της εκλειπτικήςως προς τον ορίζοντα και την απόκλιση της τροχιάς της Σελήνης

43 Cartes du Ciel

44 Cartes du Ciel

45 Cartes du Ciel

46 Cartes du Ciel

47 Cartes du Ciel

48 Cartes du Ciel

49 Συμπέρασμα Το φεγγάρι είναι ξαπλωμένο όταν η εκλειπτική έχει διεύθυνση σχεδόν κάθετη ως προς τον δυτικό ορίζοντα. Η συνθήκη αυτή ισχύει τους μήνες Ιανουάριο, Φεβρουάριο, Μάρτιο. Επομένως, τότε, στην καρδιά του χειμώνα, είναι πολύ πιθανόν να κάνει κακοκαιρία, όχι από την κλίση του φεγγαριού, αλλά επειδή είναι χειμώνας!

50 Σας ευχαριστώ! ΠΗΓΕΣ Χαρίτωνα Τομπουλίδη, Η ιστορία και η μυθολογία των αστερισμών, Πλανητάριο Θεσσαλονίκης 2013 Σταύρου Αυγολούπη, Άρατος ο Σολεύς, περιοδικό «Ουρανός», τεύχος 91, Απρίλιος 2014 Ησίοδος, Άπαντα, Κάκτος 1993 Αριστοτέλης, Άπαντα, τόμοι 13-14, Κάκτος 1994 Θεόφραστος, Άπαντα 7, Κάκτος 1998 Ευάγγελου Σπανδάγου, Τα «Φαινόμενα και Διοσημεία» του Αράτου του Σολέως, Αίθρα 2002 Ευάγγελου Σπανδάγου, Η «Εισαγωγή εις τα Φαινόμενα» του Γεμίνου του Ροδίου, Αίθρα 2002 Ξενοφώντα Μουσά, Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, Ένωση Ελλήνων Φυσικών 2012

ΩΚΕΑΝΙΑ. Επί κοντώ 5.96μ. Στίβεν Χουκερ. Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο. 400μ. ελεύθερο 3:40.59. Ίαν Θορπ. Αυστραλία 16/09/2000 Σίδνεϊ

ΩΚΕΑΝΙΑ. Επί κοντώ 5.96μ. Στίβεν Χουκερ. Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο. 400μ. ελεύθερο 3:40.59. Ίαν Θορπ. Αυστραλία 16/09/2000 Σίδνεϊ ΩΚΕΑΝΙΑ Ποδηλασία ατομικό πουρσουίτ 3:24.537 Σάρα Ούλμερ Ν. Ζηλανδία 22/08/2004 Αθήνα Επί κοντώ 5.96μ Στίβεν Χουκερ Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο Ποδηλασία 500μ. 33.952 Άνα Μίρες Αυστραλία 20/08/2004 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 204 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 204 Νεφέλωμα NGC 6888 στον Κύκνο - Αντώνης Αγιομαμίτης ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Β.Π. Ουράνιος Ισηµερινός Ν.Π.

Β.Π. Ουράνιος Ισηµερινός Ν.Π. Β.Π. Ουράνιος Ισηµερινός Ν.Π. Ανάδροµη Φορά Ορθή Φορά Η ορθή και ανάδροµη φορά περιστροφής της Ουράνιας Σφαίρας, όπως φαίνονται από το Βόρειο και το Νότιο ηµισφαίριο, αντίστοιχα Κύκλος Απόκλισης Μεσηµβρινός

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα της γης στα κατώτερα στρώματα της αποτελείται από ξηρό αέρα, υδρατμούς και αιωρήματα διάφορης προέλευσης.

Η ατμόσφαιρα της γης στα κατώτερα στρώματα της αποτελείται από ξηρό αέρα, υδρατμούς και αιωρήματα διάφορης προέλευσης. Η ατμόσφαιρα Ο καιρός και το κλίμα μιας περιοχής επηρεάζουν καθοριστικά τη ζωή και τις δραστηριότητες του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη μας. Όλα τα καιρικά φαινόμενα, τα σύννεφα, οι βροχές, οι καταστροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ;

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; Λόγω της ευθύγραμμης διάδοσης του φωτός, όταν μεταξύ μιας φωτεινής πηγής και ενός περάσματος παρεμβάλλεται ένα αδιαφανές σώμα, δημιουργείτε στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 2 ο Συστήματα αστρονομικών συντεταγμένων και χρόνος ΑΣΚΗΣΗ 1 η (α) Να εξηγηθεί γιατί το αζιμούθιο της ανατολής και της δύσεως του Ηλίου σε ένα τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Ο Γνώμονας, ένα απλό αστρονομικό όργανο και οι χρήσεις του στην εκπαίδευση Σοφία Γκοτζαμάνη και Σταύρος Αυγολύπης Ο Γνώμονας Ο Γνώμονας είναι το πιο απλό αστρονομικό όργανο και το πρώτο που χρησιμοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα.

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα. Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα Λάμπογλου Άρης Σαλτιέλ Μάρκος Μπίσκας Χρήστος Σαπόρτα Ντάνη Ρομπίσα Ελίνα Σέφα Αλέξανδρος & η δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Μαραθώνιος Messier. η απόλυτη ολονύκτια παρατήρηση. Άγγελος Κιοσκλής Μάρτιος 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ

Μαραθώνιος Messier. η απόλυτη ολονύκτια παρατήρηση. Άγγελος Κιοσκλής Μάρτιος 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Μαραθώνιος Messier η απόλυτη ολονύκτια παρατήρηση Άγγελος Κιοσκλής Μάρτιος 2006 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ MESSIER? Μαραθώνιος Messier ονοµάζεται η προσπάθεια παρατήρησης µέσα σε µία µόνο νύχτα όλων των αντικειµένων

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

Φθινόπωρο μύρισε το σχολειό ξεκίνησε. Αχ! Πέφτει χιόνι και το σπουργίτι το μικρό αχ πώς κρυώνει. Όλα ανθισμένα και ο ήλιος γελά.

Φθινόπωρο μύρισε το σχολειό ξεκίνησε. Αχ! Πέφτει χιόνι και το σπουργίτι το μικρό αχ πώς κρυώνει. Όλα ανθισμένα και ο ήλιος γελά. Φθινόπωρο μύρισε το σχολειό ξεκίνησε. Αχ! Πέφτει χιόνι και το σπουργίτι το μικρό αχ πώς κρυώνει. Όλα ανθισμένα και ο ήλιος γελά. Ήλιος, θάλασσα. Καλώς ήρθες ξεγνοιασιά. Βρεγμένες ομπρέλες κρατούν τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα και Διοσημεία του Άρατου

Φαινόμενα και Διοσημεία του Άρατου Φαινόμενα και Διοσημεία του Άρατου Σταύρος Αυγολούπης Καθηγητής Αστρονομίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη: Ο Άρατος (305 240 π.χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αστρονομία τι θα κάνουμε δηλαδή??? Ήλιος, 8 πλανήτες και πάνω από 100 δορυφόροι τους. Το πλανητικό μας σύστημα Οι πλανήτες

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH TZΕΜΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α.Μ. 3507 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH Όλοι γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή των 4 εποχών οφείλεται στην κλίση που παρουσιάζει ο άξονας περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ»

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέμα 1 ο (Σύντομης ανάπτυξης): 18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέματα του Γυμνασίου (Α) Ποιοι πλανήτες ονομάζονται Δίιοι; (Β) Αναφέρατε και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Γενικός τίτλος «Ένας μαγικός αλλά άγνωστος κόσμος» Ένας μαγικός αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διακοπές στο φεγγάρι: μία εκπαιδευτική μερική γνωστική προσέγγιση της Σελήνης Σταύρος Αυγολούπης Από τη στιγμή που το ταξίδι στη Σελήνη (Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Β. Παροιμίες για το μήνα Ιανουάριο (ΧΕΙΜΩΝΑΣ) Παροιμίες για το μήνα Φεβρουάριο (ΧΕΙΜΩΝΑΣ) 1. Σ' όσους μήνες έχουν «ρο», μπάνιο με ζεστό νερό.

ΟΜΑΔΑ Β. Παροιμίες για το μήνα Ιανουάριο (ΧΕΙΜΩΝΑΣ) Παροιμίες για το μήνα Φεβρουάριο (ΧΕΙΜΩΝΑΣ) 1. Σ' όσους μήνες έχουν «ρο», μπάνιο με ζεστό νερό. Παροιμίες για το μήνα Ιανουάριο (ΧΕΙΜΩΝΑΣ) 1. Σ' όσους μήνες έχουν «ρο», μπάνιο με ζεστό νερό. 2. Ο Γενάρης δε γεννά μήτε αυγά μήτε πουλιά, μόνο κρύο και νερά. 3. Αρχιμηνιά, καλή χρονιά, με σύγκρυα και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το ίδιο από τη Γη. Τα δύο σηµεία που έχουν ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Μέθοδος (μέρος Α)

Οπτική Μέθοδος (μέρος Α) Μάιος 2015: Θεματικός Μήνας Διαττόντων Μαραβέλιας Γρηγόρης Οπτική Μέθοδος (μέρος Α) Κυριακή 10/5/2015 [ hackerspace.gr - Αθήνα, μέσω Ondrejov, Τσεχία] Τι χρειάζομαι;? Τι χρειάζομαι; ΥΠΟΜΟΝΗ Τι χρειάζομαι;

Διαβάστε περισσότερα

Π ρόγνωση καιρού λέγεται η διαδικασία πρόβλεψης των ατµοσφαιρικών συνθηκών που πρόκειται να επικρατήσουν σε µια συγκεκριµένη περιοχή, για κάποια ορισµένη µελλοντική χρονική στιγµή ή περίοδο. Στην ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

GALILEO GALILEI LINCEO: ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΟΣΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ, ΤΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΠΕΡΝΙΚΕΙΟ

GALILEO GALILEI LINCEO: ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΟΣΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ, ΤΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΠΕΡΝΙΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ GALILEO GALILEI LINCEO: ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΟΣΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ, ΤΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΠΕΡΝΙΚΕΙΟ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017 ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν θα συμπληρώσετε τίποτα πάνω σε αυτό το έγγραφο, ούτε θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Γαλαξίας(Milky way)& Star trail ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ Α ΜΕΡΟΣ Τι είναι ο Γαλαξίας. Πως εντοπίζουμε τον Γαλαξία. Ποιες μέρες και ώρες μπορούμε να φωτογραφίσουμε. Τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΑΝΟΙΞΗ οθξξ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΓΛΥΚΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑΡΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΛΑΔΙΑΚΙΑ ΠΑΜΕ ΘΑΛΑΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις.

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια του προγράμματος περιβαλλοντικής Αγωγής, τη σχολική χρονιά 2012-2013, αποφασίσαμε με τους μαθητές του τμήματος Β 3 να ασχοληθούμε με κάτι που θα τους κέντριζε το ενδιαφέρον. Έτσι καταλήξαμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΗΕποχήπουοΘεός Δημιούργησε τα Πάντα Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:Bob Davies; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΑ ΣΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ

ΜΙΚΡΑ ΣΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ ΜΙΚΡΑ ΣΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Ιωάννη. Χατζηδηµητρίου Καθηγητή του Φυσικού Τµήµατος του Α.Π.Θ. 1. Το εσωτερικό Ηλιακό Σύστηµα. Η ζώνη των αστεροειδών Η ζώνη των αστεροειδών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Ακτής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος και

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Να υπολογισθεί ο αστρικός χρόνος της ανατολής του Ήλιου στη Θεσσαλονίκη (φ = 40º 37') κατά την 21η Μαρτίου.

Να υπολογισθεί ο αστρικός χρόνος της ανατολής του Ήλιου στη Θεσσαλονίκη (φ = 40º 37') κατά την 21η Μαρτίου. Ενότητα 1 Να υπολογισθεί ο αστρικός χρόνος της ανατολής του Ήλιου στη Θεσσαλονίκη (φ = 40º 37') κατά την 21η Μαρτίου. Την 21η Μαρτίου οι ουρανογραφικές συντεταγμένες του Ήλιου είναι α = 0 h, δ = 0 ενώ

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μετεωρολογία. Δρ. Χαράλαμπος Φείδας. Ανα[ληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ. Τομέας Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας

Γενική Μετεωρολογία. Δρ. Χαράλαμπος Φείδας. Ανα[ληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ. Τομέας Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας Γενική Μετεωρολογία Α.Π.Θ. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Δρ. Χαράλαμπος Φείδας Ανα[ληρωτής Καθηγητής Τομέας Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας Θεσσαλονίκη 2013 Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος είναι: η μελέτη του καιρού και

Διαβάστε περισσότερα

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας 21/3/2012 Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Charles Messier O Charles Messier ήταν ένας Γάλλος αστρονόμος με πάθος το κυνήγι κομητών

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΝΕΜΟΣ Άνεμο λέμε τις κινήσεις της μάζας του αέρα που περιβάλλει τη Γη. Αυτό που προκαλεί τις κινήσεις αυτές είναι οι διαφορά της ατμοσφαιρικής πίεσης ανάμεσα σε γειτονικές περιοχές. Ο άνεμος θα κινηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διάστημα. Βάλε στη σωστή απάντηση (μία κάθε φορά). Για να κάνει η Γη μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο, χρειάζεται:

Διάστημα. Βάλε στη σωστή απάντηση (μία κάθε φορά). Για να κάνει η Γη μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο, χρειάζεται: 3ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:45 μ.μ. Page 1 Διάστημα Βάλε στη σωστή απάντηση (μία κάθε φορά). Για να κάνει η Γη μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον εαυτό της, χρειάζεται: μια μέρα

Διαβάστε περισσότερα

= 2, s! 8,23yr. Απαντήσεις Γυμνασίου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

= 2, s! 8,23yr. Απαντήσεις Γυμνασίου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 Απαντήσεις Γυμνασίου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 1. Αστρική μέρα ονομάζουμε: (α) τον χρόνο από την ανατολή μέχρι τη δύση ενός αστέρα (β) τον χρόνο περιστροφής ενός αστέρα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Νύχτα. Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο και τα Χριστούγεννα. Η Μεγάλη Νύχτα του Διονύση Π. Σιμόπουλου 1/5

Η Μεγάλη Νύχτα. Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο και τα Χριστούγεννα. Η Μεγάλη Νύχτα του Διονύση Π. Σιμόπουλου 1/5 Η Μεγάλη Νύχτα του Διονύση Π. Σιμόπουλου 1/5 Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο και τα Χριστούγεννα Η Μεγάλη Νύχτα Του Διονύση Π. Σιμόπουλου Διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου Η νύχτα της ερχόμενης Πέμπτης, 22 Δεκεμβρίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία - Καιρός και Ασφάλεια Πτήσεων

Μετεωρολογία - Καιρός και Ασφάλεια Πτήσεων Μετεωρολογία - Καιρός και Ασφάλεια Πτήσεων ημήτρης Ζιακόπουλος Μαθηματικός-Μετεωρολόγος Μετεωρολόγος ΕΜΥ Αθήνα,, 14-4-2011 Θεόφραστος «Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων και χειμώνων και ευδιών» (3 ος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης Γεωγραφία ΣΤ τάξης - Β Ενότητα «Το Φυσικό Περιβάλλον» 1 Kεφάλαιο 10 ο (σελ. 39 42) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης ιδακτικοί στόχοι: - να κατανοούµε την έννοια του κλίµατος - να γνωρίζουµε τους βασικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομία. Ενότητα # 1: Ουράνια Σφαίρα Συστήματα Συντεταγμένων. Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αστρονομία. Ενότητα # 1: Ουράνια Σφαίρα Συστήματα Συντεταγμένων. Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αστρονομία Ενότητα # 1: Ουράνια Σφαίρα Συστήματα Συντεταγμένων Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής Αριστοτέιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6 Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας Εργαστήριο 6 Ηλιοφάνεια Πραγµατική ηλιοφάνεια είναι το χρονικό διάστηµα στη διάρκεια της ηµέρας κατά το οποίο ο ήλιος δεν καλύπτεται από σύννεφα. Θεωρητική ηλιοφάνεια ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΟΝΤΑΡΙ. Η οικογένεια των λιονταριών. Λιοντάρια

ΛΙΟΝΤΑΡΙ. Η οικογένεια των λιονταριών. Λιοντάρια Μέγεθος Βάρος Τροφή Περιοχή Λιοντάρια ως 1,90 µέτρα µήκος ως 1,10 µέτρα ύψος µέχρι 250 κιλά τρώνε ζώα µεγάλα, όπως καµηλοπαρδάλεις, αντιλόπες, ζέβρες Αφρική και Ινδία ΛΙΟΝΤΑΡΙ Τα λιοντάρια είναι τα µεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Πρώτη διδακτική πρόταση Η έκτη αίσθηση των ζώων! Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική προσέγγιση των πληροφοριακών κειμένων στην προσχολική εκπαίδευση: Αναγκαιότητα και εφαρμογές

Η διδακτική προσέγγιση των πληροφοριακών κειμένων στην προσχολική εκπαίδευση: Αναγκαιότητα και εφαρμογές Η διδακτική προσέγγιση των πληροφοριακών κειμένων στην προσχολική εκπαίδευση: Αναγκαιότητα και εφαρμογές Ελισσάβετ Χλαπάνα exlapana@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

β. ίιος πλανήτης γ. Ζωδιακό φως δ. ορυφόρος ε. Μετεωρίτης στ. Μεσοπλανητική ύλη ζ. Αστεροειδής η. Μετέωρο

β. ίιος πλανήτης γ. Ζωδιακό φως δ. ορυφόρος ε. Μετεωρίτης στ. Μεσοπλανητική ύλη ζ. Αστεροειδής η. Μετέωρο 1. Αντιστοίχισε τα χαρακτηριστικά, που καταγράφονται στη αριστερή στήλη με τα αντικείμενα ή φαινόμενα, που παρατηρούνται στο ηλιακό σύστημα και περιέχονται στην δεξιά στήλη Α. Κινείται σε ελλειπτική τροχιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 3 Πρακτική Αγρομετεωρολογία Ο καιρός αποτελεί έναν από τους πλέον

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου

«Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου «Ο ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ & ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Υπ. Καθηγήτριες: Ουρανία Φραγκουλίδου & Έλενα Κελεσίδου Ένα μικρό κομμάτι της δουλειάς των μαθητών-τριών που συμμετέχουν Δώσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Δεν είσαι εδώ Τα φώτα πέφταν στην πλατεία, η πόλις ένα σκηνικό και δεν είσαι δώ! Κρατάω μια φωτογραφία στην τσέπη μου σαν φυλακτό και δεν είσαι δώ! Στους

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Το χρώμα της Αφροδίτη είναι κίτρινο προς κόκκινο. Το μέγεθός της είναι 9,38-10 χλ. Η απόσταση από τη γη είναι 41.400.000 χλ. Δεν είναι αρκετή απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα