ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΑΝΝΟΥ ( )*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΑΝΝΟΥ (1780-1850)*"

Transcript

1 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΑΝΝΟΥ ( )* Η τελευταία δεκαετία του εικοστού αιώνα χαρακτηρίζεται ως μία μεταβατική περίοδος πολιτικών μεταβολών και κοινωνικών μετασχηματισμών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, απόρροια των οποίων υπήρξε η μετατροπή της Ελλάδας από τόπο εξαγωγής σε πόλο υποδοχής μεταναστών. Η συνεχής και συστηματική ενασχόληση επιστημονικών, κοινωνικών και πολιτικών φορέων με το φαινόμενο αυτό αντανακλά το βαθμό της πολυπλοκότητας που το διακρίνει, την έξαρση και την έκταση του στον ευρωπαϊκό χάρτη 1. Η μεταναστευτική συμπεριφορά πολυάριθμων ή μικρών αριθμητικά ομάδων στο εσωτερικό ενός κράτους ή με προορισμό άλλα κράτη είναι δυνατόν να μελετηθεί σε συνάρτηση με μία σειρά παραγόντων που προκάλεσαν την ενεργοποίηση και εκδήλωση της καθώς και με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που παρουσιάζει το κάθε πολιτισμικό σύνολο, το οποίο συμμετέχει στην διαδικασία της μεταναστευτικής κίνησης. Στο επίπεδο των θεωρητικών αναλύσεων, τα αίτια που συντελούν στη γένεση και ανάπτυξη ενός τέτοιου φαινομένου διακρίνονται αρχικά σε δύο κατηγορίες: έλξη προς έναν συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο και απώθηση από έναν άλλον. Αναμφίλεκτα, κοινωνικοί, οικονομικοί και ψυχολογικοί παράγοντες 2 επηρεάζουν και καθορίζουν τον χαρακτήρα της κινητικότητας και συνδιαμορφώνουν τους νέους όρους, βάσει των * Η δημοσίευση αυτή αποτελεί μέρος της διδακτορικής διατριβής μου, η οποία χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Ηράκλειτος, το έργο συγχρηματοδοτείται στα πλαίσια του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και Εθνικούς Πόρους. 1 Παραθέτω μία ενδεικτική βιβλιογραφία όσον αφορά στην περίπτωση της μετανάστευσης στην ελληνική επικράτεια κατά την τελευταία δεκαετία: Ρ.Τ. Lianos, Α. Sarris and L.T. Katseli, «The impact of illegal Immigration on local Labour Markets: The case of Northern Greece», paper presented at CEPR Workshop, Halkidiki, 14/16 September 1995, P.T. Lianos, A. Sarris, L.T. Katseli, «Illegal Immigration and local labour markets: the case of Northern Greece», International Migration τ. 34/3 (1996) R. Fakiolas, «Aussenmigration in Griechenland», στο: W. Heller (επιμ.), Migration und sozioökonomische Transformation, Μόναχο 1997, 49-70, Α. Καρασαββόγλου, «Μετανάστες στην Ελλάδα. Νομιμοποίηση τους και επιπτώσεις στην αγορά εργασίας της χώρας», Επίθεο')ρηση Εργασιακών Σχέσεων 1998, Για τις ψυχολογικές και ψυχοδυναμικές όψεις του μεταναστευτικού φαινομένου, βλ. Folkert Lüthke, Psychologie der Auswanderung, Weinheim 1989,

2 100 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ οποίων θα επαναπροσδιοριστούν οι σχέσεις των ατόμων με τον τόπο καταγωγής ή προέλευσης τους, καθώς και τον βαθμό ένταξης, ενσωμάτωσης και τέλος αφομοίωσης στο νέο νομικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό περιβάλλον, όπου εγκαταστάθηκαν. Η εξέταση προβληματικών που συνδέονται με τα θέματα της προσαρμογής, ένταξης στη νέα πραγματικότητα, αποδοχής και αφομοίωσης του μετανάστη σε αυτή θα βοηθήσει το μελετητή να διερευνήσει τα στάδια ενσωμάτωσης του υποκειμένου σε ξένα συστήματα αξιών, τις αντιδράσεις και συμπεριφορές που αναπτύσσει στην συμμετοχή του σε δύο ή περισσότερες πολιτισμικές σφαίρες, το βαθμό της συναισθηματικής του πρόσδεσης με τον τόπο προέλευσης, την τάση που παρουσιάζει να συσπειρώνεται σε εθνοτικούς ή τοπικά και θρησκευτικά προσδιορισμένους οικισμούς ή να συγκροτεί εθνικές γλωσσικές ή άλλες κοινωνικές μειονότητες. Η ενασχόληση, επομένως, με ζητήματα ταυτότητας, ετερότητας, μετακινήσεων και αντιμετώπισης του «άλλου» 3 αποκτά μία ιδιαίτερη σημασία, όταν μάλιστα πραγματοποιηθεί σε συνδυασμό με την ιστορική διαδρομή ενός φυσικού προσώπου ή μιας οικογενειακής μονάδας στο επίπεδο της μικροϊστορίας. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται μία πιο απτή και σαφής εικόνα του φαινομένου μετανάστευση -εγκατάσταση- σταδιακή, ομαλή, ή μη ένταξη του υποκειμένου στο νέο κρατικό σχηματισμό στον ιστορικό χρόνο και χώρο. Εκκινώντας από αυτή την παραδοχή, θα επιχειρήσω να ανασυνθέσω την εικόνα μιας οικογένειας, παρακολουθώντας την πορεία της στον χώρο της Κεντρικής Ευρώπης από τα τέλη του 18ου αι. μέχρι τα μέσα του επόμενου, σε έναν γεωγραφικό χώρο, του οποίου η πολιτισμική, εθνοτική και κοινωνικοπολιτική του σύνθεση παρουσιάζει μία πολυμορφία και για τον λόγο αυτό μία ιδιαιτερότητα. Το διανοητικό και γεωγραφικό ταξίδι, μέσα από ένα πλέγμα αντιθέσεων και αντιφάσεων, συγκρούσεων, αντιπαλοτήτων, συμμαχιών και δεσμών φιλίας, ακολουθεί την πορεία μιας «ρέουσας αφήγησης», την διαδρομή, όπως την χαράζει και την εμπλουτίζει με τους παραποτάμους του ο Δούναβης. Δεν πρόκειται μόνο για ένα φυσικό σύνορο που χωρίζει την Κεντρική Ευρώπη από την Βορειοδυτική, την Ανατολή από την Δύση, αλλά και για ένα νοητό πέρασμα, το οποίο κατά εποχές μεταβάλλεται και εντάσσεται σε νέες ιστορικές πραγματικότητες, συντελώντας στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη της πολλαπλότητας των ταυτοτήτων. Ο Δούναβης είναι ο ποταμός, στις όχθες του οποίου συναντώ- Λ Michael Metzeltin, Der Andere und der Fremde. Eine linguistisch-kognitive Untersuchung, Βιέννη 1996,

3 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 101 νται και αναμειγνύονται διαφορετικοί λαοί. Είναι, δηλαδή, «η γερμανοουγγρο-σλαβο-ρομανο-εβράίκή Κεντρική Ευρώπη» 4. Η οικογένεια Μάννου είναι μία από τις περιπτώσεις «βαλκάνιου ορθόδοξου εμπόρου 5» που επέδειξε μία έντονη οικονομική, επιχειρηματική δράση στο χώρο της Κεντρικής, Νοτιοανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, αναπτύσσοντας ένα δίκτυο εμπορικών σχέσεων και συνεργασιών που της επέτρεψε να αυξήσει το εμπορικό της κεφάλαιο και να έχει μία σημαντική παρουσία στην ορθόδοξη κοινότητα της Πέστης 6. Η μελέτη μιας επιχειρηματικής μονάδας που οργανώνεται και δομείται πάντα στα πλαίσια ενός δικτύου το οποίο συγκροτείται από άτομα με κοινούς αιματοσυγγενικούς ή συγγενικούς δεσμούς ή με κριτήριο τον κοινό τόπο καταγωγής και προέλευσης δεν μπορεί από μόνη της να δώσει επαρκείς και ολοκληρωμένες απαντήσεις σε μια σειρά θεμάτων που κατά καιρούς απασχόλησαν, αλλά και συνεχίζουν να απασχολούν την επιστημονική κοινότητα, όπως ο ρόλος που διαδραμάτισε ο βαλκάνιος έμπορος το 18ο και 1% αιώνα στην διαδικασία αναπαραγωγής του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και στην ενδυνάμωση του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας, βάσει των διαρκώς μεταβαλλόμενων οικονομικών συνθηκών που διαμορφώνονται στην Οθωμανική 7, και Αψβουργική Αυτοκρατορία, καθώς και στον δυτικό ευρωπαϊκό χώρο 8. Άλλες πτυχές της ευρύτερης 4 Claudio Magris, Donau. Biographie eines Flusses, Μόναχο, Βιέννη 1988, Όπως, χαρακτηριστικά, αναφέρει ο Traian Stojanovich, η επαγγελματική τάξη των Βαλκανίων ορθόδοξων εμπόρων συναποτελείται από Οθωμανούς, αψβοΰργους και ρώσους υπηκόους, των οποίων η βασική επιχειρηματική δράση συνίσταται στο εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Traian Stoianovich, «The Conquering Balkan Orthodox Merchant», The Journal of Economic History 20 (1960), , 234). " To οικογενειακό αυτό αρχείο αποτελεί τον πρωτογενή πυρήνα της διδακτορικής μου διατριβής. Το περιεχόμενο του βασίζεται, ως επί το πλείστον, στην επιχειρηματική δράση της οικογένειας από το 1788 μέχρι το 1948, ενώ το ερευνητικό μου ενδιαφέρον εστιάζεται στην περίοδο 1783-μέσα 19ου αιώνα. ' Η συγκρότηση διάσπαρτων ελληνικών παροικιών σε νευραλγικά κέντρα του διεθνούς αποικιοκρατικού εμπορίου υπάκουε στην λογική της ενσωμάτωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην περιφερειακή ζώνη της διεθνούς αποικιοκρατικής αστικής αγοράς, Χρήστος Χατζηιωσήφ, «Εμπορικές παροικίες και ανεξάρτητη Ελλάδα: ερμηνείες και προβλήματα», Ο Πολίτης 62 (Σεπτ. 1983), 28-34, 29. Όπως, πολΰ ορθά, παρατηρεί ο Βέρνερ Ζόμπαρτ, οι εξέχοντες φορείς του καπιταλιστικού πνεύματος και θεμελιωτές της κεφαλαιοκρατικής οργάνωσης πρέπει να αναζητηθούν, σε πολυάριθμες περιπτώσεις, σε εκείνα τα οικονομικά υποκείμενα που συμμετείχαν ενεργά στην μεταναστευτική διαδικασία, διαδραματίζοντας έναν σημαντικό ρόλο στο σύστημα οικονομικών συναλλαγών και εξυπηρετώντας τις ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς, Βέρνερ Ζόμπαρτ, Ο Αστός. Πνευματικές προϋποθέσεις και ιστορική πορεία τον δυτικού καπιταλισμού, μτφ. Κ. Κουτσουρέλης, Αθήνα 1998, 301.

4 102 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ προβληματικής είναι οι ιδεολογικοί προσανατολισμοί και τα συστήματα αντιλήψεων, από τα οποία διέπονται οι σχέσεις, μεταξύ των μελών μιας κοινότητας, μιας εγκατάστασης, ο τρόπος οργάνωσης τους, η στάση και αντιμετώπιση τους απέναντι σε θεσμικούς παράγοντες των χωρών υποδοχής, οι συγκρούσεις και αντιθέσεις που εμφανίζονται σε διαφορετικές εποχές μεταξύ εκείνων που συναπαρτίζουν έναν κοινοτικό οργανισμό 9 ή μεταξύ αυτών και των κρατικών αρχών, καθώς και τα αίτια που κάθε φορά τις προκαλούν, η ανάπτυξη εθνικής συνείδησης και συγκρότηση εθνικής ταυτότητας 10, η παρέμβαση τους ως φορέων πολιτισμικών ιδεών στην κοινωνική εξέλιξη, η καθημερινή παρουσία, η οικογενειακή ζωή, οι νοοτροπίες και συμπεριφορές, τα αισθητικά πρότυπα, οι πνευματικές αναζητήσεις και κατευθύνσεις. Το αρχειακό υλικό της οικογενειακής επιχείρησης Μάννου συνιστά έναν πακτωλό πληροφοριών γύρω από ζητήματα τα οποία ήδη θίχθηκαν. Η ολιγοήμερη επιτόπια έρευνα μου στο Δημοτικό Αρχείο της Βουδαπέστης (Budapest Fovarós Levéltâr) το 1999 και το 2000, καθώς και η μερική επεξεργασία ενός μικροφωτογραφημένου υλικού του αρχείου, το οποίο φιλοξενείται στο Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού και στο Ιστορικό Σπουδαστήριο της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών 11, μου έδωσε τη δυνατότητα y Για τις σχέσεις Ελλήνων και Μακεδονοβλάχων στην ελληνορθόδοξη κοινότητα της Πέστης, βλ. Ödön Ftives, «Gründungsurkunde der griechischen Gemeinde in Pest aus dem Jahre 1802», Μακεδόνικα 11 (1971) G. Hering, «Der Konflikt zwischen Griechen und Walachen in der Pester Orthodoxen Gemeinde», G. Hering (επιμ.), Dimensionen Griechischer Literatur und Geschichte, Φρανκφούρτη στο Μάιν 1993, Στην περίπτωση της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Πέστης, η συγκρότηση και ανάπτυξη της εθνικής αυτοσυνειδησίας Ελλήνων και Μακεδονοβλάχων εκφράζεται στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα στο πεδίο των εκκλησιαστικών υποθέσεων και της γλώσσας. Όταν στα 1788 οι Έλληνες χωρίσθηκαν από τους Σέρβους, με τους οποίους είχαν συμπήξει στην Πέστη μία ενιαία εκκλησιαστική κοινότητα, οι Βλάχοι με τους Έλληνες συνέχιζαν να συνιστούν μία κοινωνική συνάρθρωση. Στην δεκαετία του 1790 οι Βλάχοι αξιώνουν να υιοθετηθεί το επίθετο «βλάχικος» στην επίσημη ονομασία της κοινότητας και να τελείται η θεία Λειτουργία στην γλώσσα τους, Hering, ό.π. Η διαμόρφωση μιας βλαχορουμανικής συνείδησης μέσα στους κόλπους των Βλάχων της ελληνικής κοινότητας στην Πέστη ενισχυόταν από μεμονωμένα άτομα και εμπόρους, που προπαγάνδιζαν την ιδιαιτερότητα των Βλάχων και την εθνική τους ταυτότητα. Στο εθνικιστικό πνεύμα του 19ου αιώνα κινείται και το βιβλίο του Georg Rosa, μακεδονοβλαχικής καταγωγής με τόπο προέλευσης το Μοναστήρι, το οποίο χρονολογείται στα 1808, όπου ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τους Δακορουμάνους αδέλφια των Βλάχων, Max Demmeter Peyfuss, Die Aromunische Frage. Ihre Entwicklung von den Ursprüngen bis zum Frieden von Bukarest (1913) und die Haltung Österreich-Ungarns, Graz 1974, Το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού απέκτησε τις μικροταινίες υστέρα από πρόταση προγράμματος για τον Παροικιακό Ελληνισμό, την οποία υπέβαλε το 1993 ο τότε πρόεδρος του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμοί) κ. Μιχαήλ Σακελλαρίου, σε συνεργασία με τον Gunnar

5 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 103 να συναγάγω ότι πρόκειται για ένα πλούσιο αρχείο που αφορά την ιστορική διαδρομή της ομώνυμης οικογένειας και την οικονομική της κυρίως δραστηριότητα από το 1788 έως το Με βάση την θεματική κατάταξη σε πέντε κατηγορίες που έχει πραγματοποιήσει το Budapest Fovarós Levéltâr, περιλαμβάνονται: 1. Οικογενειακοί φάκελοι, όπως προσωπικές σημειώσεις, ιδιωτική αλληλογραφία διαφόρων οικογενειών, σχολικά βιβλία, τετράδια και σχολικοί έλεγχοι μελών της οικογένειας και άλλων, όπως της οικογένειας Ντέρρα, έγγραφα για την δράση ελληνικών, σερβικών και ρουμανικών εκκλησιών και σχολείων, διαθήκες, συμβόλαια αγοραπωλησίας ακινήτων, αρχιτεκτονικά σχέδια, λογαριασμοί τραπεζικών δανείων, απογραφές περιουσιακών στοιχείων, αποσπάσματα κινήσεως λογαριασμών. 2. Φάκελοι διαχείρισης περιουσιών, φορολογικά έγγραφα και λογαριασμοί σχετικά με τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας, βεβαιώσεις καταβολής φόρων, αποδείξεις καταθέσεων. 3. Εμπορικοί φάκελοι (ισολογισμοί, εμπορικοί λογαριασμοί, εμπορική αλληλογραφία, αντίγραφα εμπορικών επιστολών, συναλλαγματικές, δελτία αποστολής, οικονομικοί απολογισμοί, άδειες διακίνησης εμπορευμάτων, καταστατικά ασφαλιστικών εταιρειών). 4. Εμπορικά βιβλία και κατάστιχα, copia lettere στην ελληνική, γερμανική και σερβική γλώσσα, κατάλογοι εμπορικών λογαριασμών και ονομάτων εμπορικών συνεργατών, ταμειακά βιβλία, βιβλιάρια καταθέσεων, βιβλία απογραφών πωλήσεων, ομολογίες, βιβλίο της εταιρείας εμπορίου χαρτιού «Blana&Dona», προσπέκτους της εταιρείας «Johann Paluka» στη Νυρεμβέργη με κατάλογο τιμών και καθορισμό ταχυδρομικών τελών. 5. Άλμπουμ και εικονογραφημένα βιβλία, όπως η συλλογή του Karl Friendrich Schinkel, αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες ελληνορωμαϊκών αγαλμάτων, διάφορα σχέδια, αντίγραφα έργων του Ραφαήλ, αναμνηστικά άλμπουμ, οικοδομικά σχέδια του περιπτέρου της κρατικής έκθεσης του 1855, που κτίστηκε από την κατασκευαστική εταιρεία «Neuschloss Oedoen & Marcel». Hering και την κ. Όλγα Κατσιαρδή-Hering. Πρόγραμμα, επίσης, για τον Παροικιακό Ελληνισμό (15ος-19ος αι.) λειτουργεί ήδη από το 1999, με χρηματοδότηση του Ειδικοί) Λογαριασμοί) Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών (από το 2000 και του Κληροδοτήματος Τσαγκάδα), το οποίο διευθύνει η κ. Όλγα Κατσιαρδή-Hering. Στο πλαίσιο αυτοΰ του προγράμματος αποκτήθηκε ένα μικροφωτογραφημένο μέρος της εμπορικής αλληλογραφίας της οικογένειας, το οποίο φυλάσσεται στον Τομέα Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας - Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών.

6 104 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ Μέσα από την διερεύνηση ενός πρωτογενούς υλικού, όπως είναι το εξεταζόμενο αρχείο 12, στα πλαίσια, δηλαδή, μιας αρχειακής μαρτυρίας στον χώρο της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας, εμφανίζεται ένας εμπορικός οίκος ο οποίος προσδιορίζεται από δύο βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα, την οικογενειακή σύνθεση και την προέλευση των μελών της. Ο Δημήτριος Μάννος, επικεφαλής της οικογενειακής επιχείρησης, μεγαλογαιοκτήμονας και έμπορος στην Πέστη, προερχόταν από το Μοναστήρι (Βιτόλια) 13 και ήταν «μακεδονοβλαχικής» καταγωγής. Γεννήθηκε το 1777 και απεβίωσε το Η διαθήκη του Δημήτριου Μάννου που έχει συνταχθεί στις 19/31 Δεκεμβρίου 1814 στα ελληνικά αποτελεί σημαντικό πληροφοριακό υλικό για την ιστορία της οικογένειας 14. Μας πληροφορεί πως είχε τέσσερα παιδιά, τον Ιωάννη, που τον απέκτησε από την πρώτη του σύζυγο, το Στέφανο, τη Σοφία και την Άννα από τον δεύτερο γάμο. Η δεύτερη σύζυγος του ονομαζόταν Πελαγία, το γένος Ζούρου, μακεδονοβλαχικής καταγωγής. Από έναν κατάλογο του 1807, όπου καταγράφονται οι πολίτες και οι κάτοικοι μακεδονοβλαχικής καταγωγής της Πέστης, πληροφορούμαστε ότι η πρώτη του γυναίκα είχε πεθάνει και πως για μία περίοδο ήταν χήρος. Αναφέρει, επίσης, χαρακτηριστικά στη διαθήκη ότι όλα τα υπάρχοντα, η κινητή και ακίνητη περιουσία του, υπήρξαν προϊόν προσωπικής κοπιώδους προσπάθειας και δεν τα κληρονόμησε από κανέναν συγγενή του. Από αυτή εδώ τη δήλωση, στην οποία ο διαθέτης αισθάνεται την ανάγκη να προβεί, καταλαβαίνουμε πως ο Δ. Μάννος ήταν αυτοδημιούργητος. Η οικονομική και κοινωνική άνοδος του διαφαίνεται και στον ιδιωτικό επιστολικό λόγο. Σε ένα γράμμα που του αποστέλλει η αδελφή του Αγγελούσα, η οποία διαμένει στην Βιτόλια, διακρίνει ο αναγνώστης την υπερηφάνεια που αισθάνεται για την πρόοδο του, όπως αυτή άλλωστε αντικατοπτρίζεται και στη δική της ζωή, εκφράζοντας ταυτόχρονα και την δυσαρέσκεια της για την πολύχρονη απουσία και παραμονή του στο εξω- 1Ζ Η παραπομπή στο αρχείο θα αποτελείται από τα αρχικά γράμματα του Δημοτικοί) Αρχείου της Βουδαπέστης, δηλαδή BFL (Budapest Fovarós Levéltar), θα συνοδεύεται από τον κωδικό του συγκεκριμένου οικογενειακού αρχείου, ΧΙ/1136 Manno, και τον αναγραφόμενο στο μικροφίλμ ή τη φωτοτυπία αριθμό, με βάση την κατάταξη και την αρίθμηση που έχει πραγματοποιήσει ο αρμόδιος κρατικός φορέας, καθώς και από το έτος σύνταξης του σχετικού εγγράφου ή τον αριθμό φακέλου, όταν αυτός υφίσταται. 13 Η Βιτόλια, έδρα του Ρούμελη Βαλεσή, συνιστούσε επί Τουρκοκρατίας πέρασμα των ταχυδρόμων και των καραβανιών που έφευγαν από τα Γρεβενά. Υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα διοικητικά, εμπορικά και χειροτεχνικά κέντρα στην ενδοχώρα της Χερσονήσου του Αίμου (Νικολάι Τοντόροφ, Η Βαλκανική Πόλη 15ος-19ος αιώνας, μτφ. Έφη Αβδελά, Γεωργία Παπαγεωργίου, τ. Α', Αθήνα 1986, 129). 14 BFL: ΧΙ/1136 Manno (μικροταινία 2/1814).

7 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 105 τερικό. Γράφει χαρακτηριστικά: «... εγώ βέβαια με την τιμήν σου εδώ απερνώ, και με το λαμπρό σου όνομα τιμώμαι παντού, αλλά αγαπούσα χρυσέ μου αδελφέ μου να σε έχομεν αχώριστον...» 15. Στον κατάλογο του 1807 αναγράφεται πως είχε στην κατοχή του ένα σπίτι. Μάλλον αναφέρεται στο γωνιακό σπίτι της οδοΰ Wütznergasse 65, που είχε αγοράσει στις 10 Οκτωβρίου του 1802, όπως μπορούμε να γνωρίζουμε από δυο έγγραφα του οικογενειακού αρχείου 16. Η κατοχή ακίνητης περιουσίας, όπως κτήματα και σπίτια, αποτελεί τεκμήριο της οικονομικής θέσης μιας οικογένειας. Ο ίδιος μάλιστα εκμίσθωνε ακίνητα, έχοντας έτσι επιπλέον εισόδημα από αυτά, όπως εκείνο που ενοικίασε στον καφετζή Λέοπολντ Γκάουστερ το 1811, για τρία χρόνια, με την υποχρέωση ο τελευταίος να του καταβάλει ετησίως το ποσό των 4000 φιορινιών. Η απόκτηση τίτλου ευγενείας συναρτάται με τη διάθεση των κεφαλαίων ενός ατόμου για την αγορά σπιτιών και εκτάσεων γης 17. Συμφωνά με έναν κατάλογο των οΰγγρων ευγενών ελληνικής καταγωγής, κάποιος Απόστολος Μάννος, καταγόμενος από το Μοναστήρι της Μακεδονίας, κάτοικος της Πέστης, απέκτησε το 1712 τίτλο ευγενείας. Αν και ποιο βαθμό συγγένειας έχει με τον Δημήτριο Μάννο, αυτό δεν το γνωρίζουμε. Ο κοινός, όμως, τόπος προέλευσης αποτελεί μία ένδειξη ύπαρξης συγγενικών δεσμών μεταξύ τους. Στα 1802 ο Δημήτριος Μάννος αποκτά πολιτικά δικαιώματα, την ουγγρική δηλαδή υπηκοότητα 18. Με βάση το βασιλικό διάταγμα του 1774, οι έλληνες ορθόδοξοι Οθωμανοί υπήκοοι υποχρεώνονται να δίνουν τον όρκο πίστεως, από τον οποίο εξαρτήθηκε η εγκατάσταση τους, αποκτώντας έτσι την ουγγρική υπηκοότητα 19. Η επιχειρηματική δραστηριότητα του οίκου Μάννου σχετίζεται με τη διεξαγωγή χονδρικού εμπορίου. Στα μέσα του 19ου αιώνα είχε ήδη συνεταιρισθεί ο Στέφανος Μάννος με τον οίκο του Γ. Μάντζου, συμμετέχοντας στη μετοχική εταιρεία που συστάθηκε. Η επιχείρηση αυτή ασχολιόταν με το χονδρικό εμπόριο δερμάτων, καθώς και με τον τομέα των μεταφορών και των προμηθειών. Από το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα η εταιρεία άνθισε και εμφάνισε μία ανοδική οικονομική πορεία. Τα οικογενειακά και συγγενικά δίκτυα αποτελούν δομικό στοιχείο των ελληνικών επιχειρήσε- 13 BFL: ΧΙ/1136 Manno (κ. 54 / φάκελος 1809). 16 BFL: ΧΙ/1136 Manno (μικροταινία 2/1802). 17 Ödön Ftives, «Die bekanntesten geadelten Griechen in Ungarn», Balkan Studies 5 (1964), , BFL: XI/1136 Manno (μικροταινία 2/1802). 1" Ödön FUves, Οι Έλληνες της Ουγγαρίας, Θεσσαλονίκη 1965, 11.

8 106 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ ων της διασποράς. Ο κοινός τόπος προέλευσης και η κοινή καταγωγή συνιστούν κριτήρια συνεταιρικής πράξης και συνεργασίας. Ο Γ. Μάντζος, μαζί με τον Δημήτριο Μόσικα, και οι δυο «μακεδονοβλαχικής» καταγωγής με τόπο προέλευσης τη Βιτόλια, τοποθετούνται επίτροποι, για τη φροντίδα των παιδιών του Δ. Μάννου 20. Ήδη, αρκετά χρόνια πριν από την ίδρυση του εμπορικού οίκου Μάννου και Μάντζου, υπήρχε μία δυνατή φιλία και είχε αναπτυχθεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ τους, που εκφράστηκε και στον τομέα των οικονομικών συναλλαγών. Προηγήθηκαν οι εταιρείες Μάντζο και Φάρντη από το 1810, Μάντζο και Μόσικο από το 1827, ενώ το 1844 συστήθηκε η εταιρεία Μάννο και Μάντζο 21. Το οικογενειακό αρχείο Μάννου περιλαμβάνει έναν αριθμό εγκυκλίων εμπορικών γραμμάτων, με τα οποία κοινοποιείται στον παραλήπτη η έναρξη νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας, ατομικά ή υπό εταιρική μορφή, λΰση της εταιρείας στην οποία συμμετείχε ο αποστολέας ή οι αποστολείς ή διακοπή της λειτουργίας της ατομικής του επιχείρησης. Έτσι, η σύσταση ή διάλυση συντροφιών, όπως των δυο πρώτων που αναφέρθηκαν, εκφράζεται μέσα από την εγκύκλιο γραφή, εξυπηρετώντας πιο αποτελεσματικά τη διευρυμένη πλέον εμπορική κοινωνία. Σε ένα εγκύκλιο γράμμα της 1ης Μαΐου 1810, γνωστοποιούνται στον παραλήπτη Δημήτριο Μάννο «η φιλική διάλυση κοινής συντροφιάς υπό την κΰρωσιν Κ. Σίμου & Γ. Μάντζου και η Ζυ Με βάση το τέταρτο άρθρο της διαθήκης του, ο Δημήτριος Μάννος ορίζει: «Διά επιτρόπου εκλέγω και παρακαλώ να δεχθούν το βάρος της επιτροπίας α) τον εντιμ: κον Ιωάννην Παπά Κώνστα Οικονόμου β) τον εντιμ: κον Αναστάσιον Ζήκου γ) τον εντιμ: κον Δημήτριον Μοσίκα και δ) τον εντιμ: κον Γεώργιον Ν: Μάτζιο τους οποίους παρακαλώ να φροντίσουν διά την κυβέρνησιν των τέκνων μου όντας ανήλικα...» (BFL: ΧΙ/1136 Manno, μικροταινία 2/1814). 21 Οι έννοιες της εντοπιότητας και της εθνοτικής προέλευσης συνιστούν καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση και ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων μεταξύ των ατόμων μιας κοινωνικής συσπείρωσης με χαρακτηριστικά πολιτισμικής ομοιογένειας. Η κοινοτική αλληλεξάρτηση εξαρτάται, αλλά και ταυτόχρονα εκφράζεται μέσα από τη σύναψη σχέσεων, συγγενικών ή φιλικών, με γνώμονα τον τόπο καταγωγής και τους στενούς εθνοτικοΰς δεσμούς. Πρόσωπα, επομένως, που δεν ανήκουν στον οικογενειακό πυρήνα αποκτούν μια ιδιαίτερη θέση και ρόλο στον τομέα ανάληψης ευθυνών, όπως άλλωστε αυτό διαφαίνεται μέσα από την τοποθέτηση των Μάντζου και Μόσικου ως επιτρόπων για τη μέριμνα των παιδιών του Δημητρίου Μάννου. Οι οικονομικές συνεργασίες υπό τη μορφή συγκρότησης εμπορικών εταιρειών εγγράφονται, επίσης, στη λογική που αναφέρθηκε παραπάνω. Η δημιουργία ή διάλυση μιας εμπορικής συντροφιάς, η ίδρυση ενός εμπορικού οίκου και η αλλαγή της φίρμας του βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα δίκτυα συγγενικών ή προσωπικών σχέσεων με αφετηρία την τοπική καταγωγή. Λόγου χάριν, στην περίπτωση της επιχείρησης των Καλαρρυτινών αδελφών Παράσκη, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις σε έγγραφα του Αρχείου Δουροΰτη για συνεργασία τους με το συγχωριανό τους Ιωάννη Ζοΰκο στα τέλη του 18ου αιώνα, Γεώργιος Παπαγεωργίου, «Εμπόρου πατρός επιστολαί προς τον εαυτού υιόν», ΑωδώνηΙΟ/Ι (1991), , υποσ. 3, 284).

9 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 107 νέα σύσταση του εμπορικού «οσπιτίου» Γ. Μάντζος και Στ. Φαρδής. Οι υποθέσεις αυτής της συντροφιάς συνίστανται κυρίως σε «επιτροπές και εξ αποστολάς παντός είδους πραγματιών, σε παραγγελίες και συναλλάγματα και σε άλλες επωφελείς επιχειρήσεις». Δείγμα της εταιρικής υπογραφής, η οποία περιλαμβάνει την εταιρική επωνυμία και χρησιμοποιείται σε όλες τις εταιρικές δοσοληψίες, όπως αλληλογραφία, συναλλαγματικές κτλ., βρίσκεται στο τέλος της εμπορικής γραφής, δίπλα ακριβώς στην έντυπη καταχώρηση του ονόματος κάθε εταίρου 22. Μέσα από την εμπορική αλληλογραφία μελών της οικογενειακής επιχείρησης, μπορούμε να ανασυνθέσουμε το δίκτυο εμπορικών σχέσεων και επικοινωνίας, τη φύση των χρηματοοικονομικών σχέσεων των εμπόρων μεταξύ τους, να διερευνήσουμε το είδος συνεργασίας και επαφών που διαμόρφωσαν και ανέπτυξαν, καθώς και τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν κατά καιρούς. Η ανάπτυξη του εμπορικού οδικού δικτύου διευκόλυνε τη μεταφορά των προϊόντων και τη διακίνηση των ανθρώπων, σφυρηλατώντας τους συνεκτικούς δεσμούς μεταξύ των Βαλκανίων και της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης. Το γεγονός αυτό συνετέλεσε στην διεύρυνση του πεδίου της οικονομικής και πολιτικής επικοινωνίας, συνεργασίας και δράσης των υπηκόων τόσο της Οθωμανικής όσο και της Αψβουργικής Αυτοκρατορίας, καθώς και στην προώθηση και ενίσχυση της επιχειρηματικής θέσης της νέας αυτής τάξης εμπόρων. Μία σημαντική αρτηρία είναι εκείνη που έχει ως αφετηρία την Αδριανούπολη συνδέοντας την με τη Φιλιππούπολη, τη Σόφια, τη Νίσσα, το Βελιγράδι και τη Βούδα. Από τη θεσσαλονίκη αρχίζει ένας δρόμος που καταλήγει στην Βιέννη, συνδέοντας μια σειρά πόλεων, όπως το Βιδίνι, οι Σέρρες, το Μελένικο, η Σόφια, η Όρσοβα, η Τέμεσβαρ, η Πέστη 23. Την πορεία των εμπόρων μπορούμε να παρακολουθήσουμε με τη βοήθεια των τελωνειακών σταθμών, από τους οποίους περνούσαν για να εισέλθουν στην Αψβουργική Αυτοκρατορία. Οι μεγαλύτερες αγορές συμπίπτουν με συγκοινωνιακούς κόμβους, με σημαντικά περάσματα και θέσεις. Οι αγορές προσδιόριζαν ίσως την κατεύθυνση των εμπορικών δρόμων, όχι όμως την διέλευση τους από αυτές. Στην περίπτωση του εμπορικού οίκου Μάννου, τα copia letterae, κατάστιχα αντιγραφής επιστολών του αρχείου, συνιστούν μια σημαντική πηγή γνώ- 22 Χρήστος Μοΰλιας, «Τα εγκύκλιοι εμπορικά γράμματα», Τα Ιστορικά 10 (Ιοχιν./Δεκ. 1993), 39-52, Arno Mehlan, «Οι εμπορικοί δρόμοι στα Βαλκάνια κατά την Τουρκοκρατία», Σπύρος Ασδραχάς (επιμ.), Η οικονομική δομή των βαλκανικών χωρών (15ος-19ος αιώνας), Αθήνα 1979,

10 108 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ σεων και πληροφοριών γύρω από τα θέματα διακίνησης και το είδος των εμπορευμάτων, των δρομολογίων, των επιχειρηματικών διασυνδέσεων της οικογένειας με νευραλγικούς σταθμούς της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Μέσα από τον επιστολικό λόγο, ο οποίος εκφράζει- όπως παρατηρεί ο Κ.Θ. Δημαράς- την κίνηση, την επικοινωνία, τη συναλλαγή, μέσα δηλαδή από την εμπορική αλληλογραφία, μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη γεωγραφική έκταση της επιχειρηματικής δράσης της οικογένειας, τους συνεργάτες της και τα επαγγελματικής φύσεως θέματα που ανακύπτουν και απασχολούν τους πρωταγωνιστές του επιστολικού υλικού. Θα αναφέρω ενδεικτικά μερικά ονόματα πόλεων και παραληπτών προς τους οποίους αποστέλλονται τα γράμματα, καθώς και είδη προϊόντων που εμπορεύονται. Από το έτος 1826 μέχρι το 1835, η εμπορική αλληλογραφία -στην ελληνική, τη γερμανική και τη σερβική- συνδέεται με έναν αριθμό πόλεων, όπου βρίσκονται οι παραλήπτες, όπως είναι οι πόλεις: Βιέννη, Γιάκοβα, Ζέμουν, Φιούμε, Τέμεσβαρ, Μέσεριτς, Κραϊόβα, Βελιγράδι, Φράιμπουργκ, Μπίλιτς, Τεργέστη, Μπράσοβ, Νόισταντ, Νεόφυτο ή Νόβισαντ Φιλιππούπολη. Οι επωνυμίες Μάτζος και Μόσικας, Δ. Ποστολάκας, Τζέππες, Θωμάς, Παπαευθυμίου και Υιός αποτελούν μερικούς από τους παραλήπτες, με τους οποίους συναλλάσσεται ο οίκος Μάννος. Από τα 1849 εμφανίζονται πολύ συχνά οι πόλεις Κωνσταντινούπολη, Φιλιππούπολη, Βιτόλια, Κραϊόβα, Βελιγράδι, Νις, Σέρρες, Βιέννη και Βελεσσά. Τα προϊόντα που εμπορεύονται είναι μαλλιά, «τομαρικά», βελανίδια, βυρσόφυλλα. Μία σειρά από ονόματα παρελαύνει από τα αντίγραφα της περιόδου αυτής, όπως: Θ. Μισκίνοβιτς, Π. Σούλιος, Αντώνιος Οσμανλή, Αθ. Παύλου, Γεώργιος Σιαγκούνας & Συντροφιά, Ιμπής Μεχμέτ, Κ. Θεοδώρου, Ιωάννης Γκρούτος, Ν. Ζαχατζής. Από το 1851 έως το 1853 το εμπόριο προβάτων, τομαριών και μαλλιού είναι μία από τις κύριες απασχολήσεις του οίκου Μάννου & Μάντζου. Οι πόλεις: Κλεισούρα, Ζερνέστι, Φιλιππούπολη, Βιτόλια, Μιλάνο, Βουκουρέστι, Κωνσταντινούπολη, Λιόν, Λονδίνο, Αμβέρσα, Βελεσσά, Κραϊόβα αποτελούν μερικά από τα κέντρα συναλλαγής που αναδεικνύονται μέσα από την αλληλογραφία της επιχείρησης. Ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα, το δίκτυο συναλλαγών που αναπτύσσει η συντροφιά Μάννου και Μάντζου έχει έναν διευρυμένο χαρακτήρα τόσο σε επίπεδο προσώπων όσο και στη γεωγραφική του έκταση, από τις αρχές του 19ου η δυναμική της επιχειρηματικής δράσης, όπως διαφαίνεται μέσα από τα αντίγραφα, δεν αποτυπώνεται στον επιστολικό λόγο της περιόδου αυτής. Η εμβέλεια της αρχικά είναι περιορισμένη, στα όρια της Βαλκανικής και της Κεντρικής Ευρώπης. Στα πρώτα χρόνια, οι πόλεις στις οποίες στέλνονται κυρίως οι επιστολές του εμπορικού οίκου

11 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ 109 είναι κυρίως οι Σέρρες, η Ζέμωνα, η Κωνσταντινούπολη, η Βιτόλια, η Πέστη, το Βελιγράδι. Στην πορεία, ο εμπορικός προσανατολίζεται σε ένα μεγαλύτερο αριθμό πόλεων, καθώς και στον δυτικό ευρωπαϊκό χώρο, αποκτώντας μία νέα δυναμική λόγω των μεταβολών στη δομική οργάνωση της επιχείρησης. Στην πρώτη φάση της εμπορικής δραστηριότητας, η ατομική επιχείρηση, όπως φανερώνει και το όνομα, ταυτίζεται με ένα άτομο, που είναι ο ιδιοκτήτης της. Ο Δ. Μάννος έχει όλες τις ευθύνες για τη λειτουργία της. Ευθύνεται δηλαδή για την αναπτυξιακή πορεία της επιχείρησης, για τις υποχρεώσεις της προς τους πιστωτές της και προς κάθε φορέα συναλλαγής. Αντιθέτως, η συγκρότηση εταιρείας, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της συντροφιάς Μάννου και Μάντζου, λόγω της συνένωσης των κεφαλαιακών και άλλων πόρων των εταίρων, διαμορφώνει νέους όρους και νέα δεδομένα για τη μορφή της οικονομικής οργάνωσης και τη λειτουργία της. Το εύρος των συναλλαγών αυξάνει με τη συγκρότηση ενός εκτεταμένου γεωγραφικού δικτύου και με τη διεύρυνση του κύκλου των παραγόντων που εμπλέκονται στη διαδικασία δράσης της εταιρείας. Πέρα από τον οικονομικό ρόλο της οικογένειας Μάννου στο πεδίο των υπηρεσιών, υπάρχει και η κοινωνική διάσταση της μέσα από την φιλανθρωπία την οποία κατά καιρούς επέδειξε, μέσα από τις δωρεές και τις αγαθοεργίες στις οποίες προέβη. Ο τρόπος, άλλωστε, διάθεσης των περιουσιακών στοιχείων του Δημήτριου Μάννου, καθώς και οι κατάλογοι δωρεών μελών της ελληνοβλαχικής κοινότητας της Πέστης, προς εκκλησιαστικής και παιδευτικής φύσης ιδρύματα της, καταδεικνύουν τις ευρύτερες ανησυχίες και αντιλήψεις μιας εμπορικής οικογένειας στο πλαίσιο μιας οργανωμένης κοινότητας, η οποία διέπεται από ένα σύστημα αξιών που συνιστούν συντελεστές στη διαμόρφωση ηθικών κωδίκων και στρατηγικών, όπως αυτές διαφαίνονται στη δημόσια σφαίρα και εικόνα μελών της οικογένειας, τα οποία συμμετέχουν ενεργά στα δίκτυα πρόνοιας. Συγκεκριμένα, ο Δημήτριος Μάννος στη διαθήκη του αφιερώνει ένα χρηματικό ποσό και στις τρεις ορθόδοξες εκκλησίες της Πέστης, της Αγ. Τριάδος, του Αγ. Γεωργίου και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 24, καθώς και στη γερμανική ενοριακή εκκλησία. Για το «σπιτάλι» των Γραικών και Βλάχων 24 Έλληνες και Βλάχοι εκκλησιάζονται στην αρχή στη σερβική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, όπου η λειτουργία τελείται στην ελληνική και σερβική γλώσσα. Στα τέλη του 18ου αιώνα, υστέρα από την αποχώρηση των Ελλήνων (1788) από την εκκλησιαστική οργάνωση που είχαν συγκροτήσει με τους Σέρβους, κτίζεται η εκκλησία της ελληνοβλαχικής κοινότητας της Πέστης, η Κοίμηση της Θεοτόκου, με άδεια των αρχών (1790) και με πρωτοβουλία κυρίως Μακεδόνων Ελλήνων και Βλάχων (Ödön Ftives, Die Griechen in Pest ( ), [αδημ. διδακτορική διατριβή-αδημ. γερμανική μτφ. Andrea και Wolfram Seidler] Βουδαπέστη 1972, 79, 340).

12 110 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ κάνει επίσης λόγο, δωρίζοντας το ποσό των 200 φιορινιών. Στα 1802 γίνεται μία δωρεά του Δ. Μάννου προς το πτωχοκομείο και το νοσοκομείο της πόλης 100 και 50 φιορινιών αντιστοίχως 25. Σε έναν κατάλογο για την επιχρύσωση των θέσεων των ψαλτών στην ελληνοβλαχική εκκλησία της Πέστης καταγράφεται το όνομα του Δ. Μάννου ως δωρητή. Η κοινωνική δράση μιας οικογενειακής μονάδας δεν συνεπάγεται μόνον την ενίσχυση των δεσμών της με την κοινότητα, αλλά συμβάλλει και στην πραγμάτωση της κοινοτικής συσπείρωσης, στην ενδυνάμωση του αισθήματος του συνανήκειν. Ιδιαίτερη σημασία έχει να δούμε τη γλώσσα ως συνιστώσα ενίσχυσης των δεσμών που ενώνουν τα μέλη μιας συγγενικής, εθνικής ή θρησκευτικής κοινότητας, αφού διαδραματίζει βαρυσήμαντο ρόλο στη δημιουργία περίπλοκων δεσμών που συγκροτούν την κοινή ταυτότητα. Από ένα σχολικό ενδεικτικό του 1824, μαθαίνουμε ότι ο Ιωάννης Μάννος σε ηλικία ήδη 24 χρόνων διδασκόταν τη λατινική, την ουγγρική, την ελληνική, τη γερμανική και τη βλάχικη. Πέρα δηλαδή από τη γλώσσα των πάροικων, όπως άλλωστε είναι η βλάχικη, και η ελληνική 26 -γλώσσα των εμπορικών συναλλαγών και κοινωνικό διακριτικό ανωτερότητας- η εκμάθηση των άλλων γλωσσών του κοινωνικού τους περίγυρου απορρέει από την ανάγκη να ενταχθούν στο νέο κρατικό οργανισμό και δικαιϊκό πλαίσιο. Η κατάρτιση, επομένως, των πάροικων πάνω σε έναν αριθμό γλωσσών που εξυπηρετούν είτε τη λειτουργία ενός μέρους του κρατικού μηχανισμού, όπως τα γερμανικά ως γλώσσα της γραφειοκρατίας, είτε το συγχρωτισμό τους με τους αυτόχθονες της ευρύτερης γεωγραφικής και εθνικής περιοχής, όπως τα ουγγρικά, καθώς τέλος τις ανάγκες της ουγγροκροατικής διοίκησης, όπως τα λατινικά 27, συνιστά μία αναπόφευκτη πραγματικότητα, η οποία εκφράζεται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα και συνάδει με τον πολυγλωσσικό και πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της Αψβουργικής Αυτοκρατορίας BFL: ΧΙ/1136 Manno [μπομπίνα 2/1802]. 2 " Η κυριαρχία των ελλήνων εμπόρων ανακλάται στη χρήση της ελληνικής ως lingua franca του βαλκανικοί) εμπορίου, Alexander Kitroeff, «The Transformation of homeland diaspora relations: The Greek case in the 19th-20th centuries», Proceedings of the First International Congress on the Hellenic Diaspora from Antiquity to Modem Times, τ. II, , ' Η επιβίωση και διατήρηση της λατινικής μέχρι και τον 19ο αιώνα στην Αυτοκρατορία των Αψβούργων (Ουγγαρία-Κροατία) για την εξυπηρέτηση τοπικών εσωτερικών αναγκών του γραφειοκρατικοί) μηχανισμοί) υποδηλώνει την απουσία μιας συστηματικής και συγκροτημένης γλωσσικής πολιτικής της Βιέννης, που να αποβλέπει στην επιβολή μίας εθνικής γλώσσας (της γερμανικής) στις διάφορες υποτελείς εθνοτικές συναρθρώσεις, Μπένεντικτ Άντερσον, Φαντασιακές Κοινότητες. Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση τον Εθνικισμού, μτφ. Ποθητή Χαντζαροΰλα, Αθήνα 1997, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, «Εκπαίδευση στη Διασπορά. Προς μία παιδεία ελληνική ή προς

13 ΔΙΑΣΠΟΡΑ-ΔΙΚΤΥΑ-ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ III OL βασικές ερευνητικές κατευθύνσεις που πρόκειται να ακολουθήσω έχουν ήδη σκιαγραφηθεί. Αναμφισβήτητα, όμως, στην πορεία της μελέτης του αρχειακού υλικού θα προκύψει μια σειρά ζητημάτων που θα με εισαγάγουν σε προβληματικές που δεν είχαν τεθεί εξ αρχής και που αποκτούν μία ιδιάζουσα βαρύτητα λόγω της ενδεχόμενης αποσαφήνισης πτυχών της έρευνας που μέχρι τότε ίσως δεν μου επέτρεπαν να καταπιαστώ με αυτές. Για παράδειγμα, η κατανόηση ενός εμπορικού δικτύου και της επιχειρηματικής δράσης της οικογενειακής μονάδας συναρτάται με την συστηματική μελέτη της εμπορικής αλληλογραφίας, η οποία με την σειρά της είναι πιθανόν να μας οδηγήσει σε μία ουσιαστική προσέγγιση των μορφών επικοινωνίας που ανέπτυξαν οι κύριοι φορείς της διαδικασίας αυτής. Με βάση την αρχή ότι οι κοινωνικές συνθήκες, άρα και οι απαιτήσεις της επικοινωνίας που αλλάζουν συνεχώς, επηρεάζουν την εξέλιξη της γλώσσας στην προσπάθεια προσαρμογής της στις νέες ανάγκες, μπορούμε να αναλύσουμε μέσα από την εμπορική ή και την προσωπική αλληλογραφία 29 της οικογένειας Μάννου την κοινωνική ενέργεια που ενυπάρχει στη γλωσσική δραστηριότητα. Πέρα, δηλαδή, από τη διαπίστωση ότι οι κύριοι φορείς υποχρεώθηκαν να καλύψουν απαιτήσεις -όπως είναι η γνώση πολλών γλωσσών- που γεννώνται μέσα από την επέκταση του εμπορικού δικτύου σε μία γεωγραφική ενότητα που περιλαμβάνει περιοχές της Αψβουργικής και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της Χερσονήσου του Αίμου και της Δυτικής Ευρώπης, είναι ενδιαφέρον να επιστήσουμε την προσοχή μας σε θέματα κοινωνιογλωσσολογικού χαρακτήρα. Το ίδιο το κείμενο, με τον βαθμό δυσκολίας που το διακρίνει, συνιστά έναν αποτυπωμένο λόγο που παρήχθη μέσα σε συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον. Η γλώσσα μεταδίδει τα συστατικά στοιχεία της ιστορικής πραγματικότητας και ταυτόχρονα τη "θεραπεία" της πολυγλωσσίας», στο: Νεοελληνική Παιδεία και Κοινωνία, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου αφιερωμένου στη μνήμη του Κ.Θ. Δημαρά, Αθήνα 1995, Ο έγγραφος λόγος, όπως εκφράζεται μέσα από το επιστολικό είδος, πέρα από το κοινωνικό, πολιτικό και ιδεολογικό του φορτίο, τη συμβολική, μεταφορική ή λογοτεχνική του χρήση, συνιστά ένα μέσο οργάνωσης και εκφοράς, κατά τρόπο φυσικό, προσωπικών συναισθημάτων και ιδεών. Όπως, χαρακτηριστικά, αναφέρει ο Παναγιώτης Μουλλάς, «..."φυσικός" επιστολικός λόγος μπορεί να σημαίνει: λόγος πεζός, χρηστικός, αυθόρμητος, σύμφωνος με την ιδιοσυγκρασία του επιστέλλοντος, χωρίς άλλες προθέσεις έξω από τους πρακτικούς σκοπούς της επικοινωνίας», Παναγιώτης Μουλλάς, Ο λόγος της απουσίας. Δοκίμιο για την επιστολογραφία με σαράντα ανέκδοτα γράμματα του Φώτου Πολίτη ( ), Αθήνα 1992, 154, για την επιστολογραφία βλ., Les Correspondances (Problématique et économie d'un «genre littéraire»), Université de Nantes, Νοέμβριος Maria A. Stassinopoulou, «Γράφε καθώς ομιλείς Überlegungen zur Epistolographie in der Zeit der neugriechischen Aufklärung», Das achtzehnte Jahrhundert und Österreich 7/8 ( ),

14 112 ΙΚΑΡΟΣ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ συνθέτει με έναν πολύ θεμελιώδη τρόπο 30. Σε ένα βάθος χρόνου, το κείμενο θα γεννά νέα σημαινόμενα, νέες έννοιες. Μέσα από εμπορικές, προσωπικές, ή άλλου τύπου επιστολές ο μελετητής θα έρθει αντιμέτωπος με ένα πλήθος ξένων λέξεων, οι οποίες έχουν προσαρμοστεί ηχητικά και μορφολογικά στη γλώσσα που χρησιμοποιείται. Για παράδειγμα, λέξεις, όπως βεξέλιον, ατβοκάδος, σπιτάλιο, καντράκτο, εξτράκτο, τσάίτοΰγγια, μαγιστράτον, μάσσα, πανί, λιντζιάνοι κ.ά., εντοπίζονται ως νεολογισμοί στα έγγραφα του οικογενειακού αρχειακού υλικού, για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες ενός νέου περιβάλλοντος 31. Ο μηχανισμός αφομοίωσης των ξένων λέξεων από φωνομορφολογική άποψη αποδεικνύεται επαρκής ως προς τις παλαιότερες ξένες λέξεις, οι οποίες έχουν υποστεί τη διαδικασία ενσωμάτωσης στο γλωσσικό σύστημα της ελληνικής. Αν και οι λέξεις αυτές που αναφέραμε μπορούν να αντικατασταθούν με ελληνικά εναλλακτικά, χωρίς να απολέσουν την εννοιολογική τους αξία, παρ' όλα αυτά η συνήθης πρακτική να ενεργοποιούνται στο γραπτό λόγο των υποκειμένων καταδεικνύει τον ενεργό ρόλο του ευρύτερου κοινωνικοπολιτικού και πολιτισμικού πλαισίου, μέσα στο οποίο πραγματώνεται η εισδοχή και προσαρμογή των ξένων λέξεων στο καθημερινό, επαγγελματικό, διοικητικό λεξιλόγιο ή σε πράξεις αγοραπωλησίας, νομικού ή άλλου περιεχομένου. 30 Γκέοργκ Ίγκερς, Η Ιστοριογραφία στον 20ον αιώνα. Από την επιστημονική αντικειμενικότητα στην πρόκληση τον μεταμοντερνισμού, Αθήνα 1999, Η κοινωνική εξέλιξη και η ανάγκη της επικοινωνίας οδηγούν στην δημιουργία νέων γλωσσικών σημείων. Τα ξένα δάνεια συνιστούν έναν από τους τρόπους με τους οποίους οι γλώσσες γεννούν νέες λέξεις, J. Vendryès, Le langage: introduction linguistique à l'histoire, Παρίσι (1923), κεφ. Β ' σημ. 28, 289.

15 IKAROS MADOUVALOS THE COMMERCIAL ARCHIVE OF THE MANNOS FAMILY ( ) The present article attempts to trace the trade activity of Balkan merchants in Middle Europe and especially of Mannos' trade company. My research is based on the microfilms of the archive of the Mannos' family which belongs to Budapest City Archives (Budapest Fövaros Lebéltâr frace). There is a mine of information in these documents that contributes to illustrate the course of the company, to investigate its role in the economic, political, social and intellectual life of Budapest and finally to understand the trade network, the role of the members of the family in the commercial organisation of the firm and also their connections with the largest market centres in Middle Europe and the Ottoman Empire. An investigation of the archival material may show the process of the assimilation of the family and of its adaptation to Hungarian circumstances. It would be interesting to investigate the language as a mechanism of assimilation or a factor of national identity construction. The corpus consists of business letters, commercial and personal correspondence, testaments, deeds of purchase, accounts, bank loans, bills of exchange, inventories, bank notes, stocks, registers, commercial and account books, bonds, charters of companies, albums and illustrated books, photos of statues, school books and reports, juridical decisions, lists of persons who contributed to the building of churches, titles of nobility etc.

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 2. Μορφές Ελληνικής Διασποράς: Ορισμοί, αίτια, οι διαδικασίες/πολιτικές μετανάστευσης, το ταξίδι, η εγκατάσταση Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Δ Η Μ Ο Κ Ρ Ι Τ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ρ Α Κ Η Σ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΕΑ ΧΗΛΗ 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ H E L L E N I

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Δ Η Μ Ο Κ Ρ Ι Τ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ρ Α Κ Η Σ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΕΑ ΧΗΛΗ 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ H E L L E N I

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 10.4 Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων 10.4 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/15 Κοινωνία Επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Μαντούβαλος Ίκαρος (Υποψήφιος µεταδιδάκτορας) Όλγα Κατσιαρδή Hering (Επιστηµονική Υπεύθυνος)

Μαντούβαλος Ίκαρος (Υποψήφιος µεταδιδάκτορας) Όλγα Κατσιαρδή Hering (Επιστηµονική Υπεύθυνος) Μαντούβαλος Ίκαρος (Υποψήφιος µεταδιδάκτορας) Όλγα Κατσιαρδή Hering (Επιστηµονική Υπεύθυνος) Α) Σύντοµη περιγραφή συνολικής προόδου φυσικού αντικειµένου από την έναρξη του έργου (1/12/2007) µέχρι 23/01/2012.

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ:

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Πρωτοβουλία για την υποστήριξη της Τοπικής ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας Θυρίδες Επιχειρηματικότητας» Έργο ΤΟΠΣΑ: «ΣΥΝ-ΕΠΙΧΕΙΡΩ» Συντονισμός Διαχείριση: ΑΝΑΠΤΥΞΙΣ Α.Ε. Βενιζέλου 1, 42100 Τρίκαλα Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 03.05.2017 Α.Π: 402 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean. ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr 1 Δραστηριότητα Πόσο διεθνοποιημένος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» Δημοσιοποίηση της Δράσης Έργο ΕΤΕ 4.1/13 «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 18.05.2016 Α.Π: 548 Το Τµήµα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστηµίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών Πρόγραμμα: «Διαδράσεις Πολιτισμού» Προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Με κριτήριο το είδος εργασιών τους οι επιχειρήσεις χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Με κριτήριο το είδος εργασιών τους οι επιχειρήσεις χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: ΚΕΦ. 1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Είναι ενα οργανωμένο σύνολο υλικών,μέσων και ανθρώπινης συνεργασίας, που παράγει ή εμπορεύεται υλικά αγαθά ή υπηρεσίες, με σκοπό την πραγματοποίηση κέρδους. ΕΙΔΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Α-ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 2006-2010 Ο Δήμος Συκεών επιδιώκοντας να συμβάλει στην ισότιμη κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικά σχόλια για τις στρατηγικές επιπολιτισμοποίησης. Ζητήματα μέτρησης Ταυτοποίηση Επιπολιτισμοποίηση και προσαρμογή

Κριτικά σχόλια για τις στρατηγικές επιπολιτισμοποίησης. Ζητήματα μέτρησης Ταυτοποίηση Επιπολιτισμοποίηση και προσαρμογή Κριτικά σχόλια για τις στρατηγικές επιπολιτισμοποίησης Ζητήματα μέτρησης Ταυτοποίηση Επιπολιτισμοποίηση και προσαρμογή Μέτρηση των στρατηγικών επιπολιτισμοποίησης (Arends-Tóth & van de Vijver, 2006) Οι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ 2 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ» 1. Ότι οι πολίτες που θα μορφώνονται στη σχολική μας εκπαίδευση είναι, έκτος απροόπτου προορισμένοι να ζήσουν σε μιαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ k a k Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα Πληροφόρηση, Τεκμηρίωση και Συντονισμός των Δικτύων Πληροφόρησης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ 14-16.06.2006 "Η Στρατηγική της Λισσαβόνας:

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Μέρος Α

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Μέρος Α ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελούν ένα αποτελεσματικό όχημα για την προώθηση της ανάπτυξης και της ευημερίας, τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Αποτελούν ένα αποτελεσματικό όχημα για την προώθηση της ανάπτυξης και της ευημερίας, τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ -1980- ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΕΕ & ΕΒΕΑ κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ProCredit Group event: Ιnternational B2B event ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 9.5.16. «Η επιχειρηματική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ. Προς ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ. Υποβάλλω συνημμένα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παρακαλώ να εντάξετε στο πρόγραμμα Τυφλότητας εμένα τ ίδι. ή τ...

ΑΙΤΗΣΗ. Προς ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ. Υποβάλλω συνημμένα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παρακαλώ να εντάξετε στο πρόγραμμα Τυφλότητας εμένα τ ίδι. ή τ... ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ: ΟΝΟΜΑ ΜΗΤΡΟΣ: ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: ΑΡ. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: Δ/ΝΣΗ: ΠΟΛΗ: Προς ΔΗΜΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας " ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ "

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας " ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ " Στην Κομοτηνή σήμερα 23 Νοεμβρίου 1993 οι υπογράφοντες: 1. Σωκράτης Γρηγορόπουλος 2. Φωτεινή Γρηγοροπούλου 3.'Ολγα Δουδακμάνη

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «ΗΛΙΟΣ» προσκαλεί

1 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «ΗΛΙΟΣ» προσκαλεί Πάτρα, 18/12/2013 1 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη προσκαλεί τους-τις ενδιαφερόμενους-ες που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις (βλ. ενότητα 4) για την υποβολή αιτήσεων συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

άρθρων 61, 62 ή 63 του ν.3386/2005)

άρθρων 61, 62 ή 63 του ν.3386/2005) Ελληνική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ& ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα φορολογίας κατοίκων εξωτερικού - Η φορολόγηση κατοίκων Ελλάδας για εισοδήματα στο εξωτερικό - Μεταφορά επιχείρησης εκτός Ελλάδας.

Ζητήματα φορολογίας κατοίκων εξωτερικού - Η φορολόγηση κατοίκων Ελλάδας για εισοδήματα στο εξωτερικό - Μεταφορά επιχείρησης εκτός Ελλάδας. Ζητήματα φορολογίας κατοίκων εξωτερικού - Η φορολόγηση κατοίκων Ελλάδας για εισοδήματα στο εξωτερικό - Μεταφορά επιχείρησης εκτός Ελλάδας. ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΙΧΕΛΙΝΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΛΟΓΙΣΤΗΣ ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

ΤΕΙ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΕΙ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ- ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ» Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 16: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας To πρόβλημα: Αποσαφήνιση σχέσεων Η ιστορία με τη σημερινή αναγνωρίσιμη μορφή της συμβάδισε με την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

memo 3 Μαΐου 2014 Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά

memo 3 Μαΐου 2014 Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά memo 3 Μαΐου 2014 Προς: Από: Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά Ακολουθεί ένα συνοπτικό σχέδιο πολιτικής επικοινωνίας με θέμα τη

Διαβάστε περισσότερα

Προτεραιότητες για την περίοδο

Προτεραιότητες για την περίοδο Προτεραιότητες για την περίοδο 2014-2019 Ποιοί είμαστε Είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης και η δράση μας αναπτύσσεται με γνώμονα ένα κεντροδεξιό πολιτικό όραμα. Είμαστε η Κοινοβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς

Security Project. Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς Security Project Μετασχηματισμοί αστικού χώρου-απειλές-κρίσεις Δρ. Εμμανουήλ Σκουλάς «Η εικόνα της πρωτεύουσας έχει υποβαθμιστεί την τελευταία πενταετία λόγω της ανύπαρκτης οικοδόμησης», σχολιάζει ο αρχιτέκτονας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1) Τα Annales. Μια «μικρή διανοητική επανάσταση» στο πεδίο της Ιστοριογραφίας Ρίκα Μπενβενίστε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Ελληνική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΦΕΚ Β 1279 Αθήνα 20 Μαΐου 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 23195 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ. Τίτλος του έργου FORUM ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Χρηματοδοτικά στοιχεία του έργου Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ή Κοινοτική Πρωτοβουλία

ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ. Τίτλος του έργου FORUM ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Χρηματοδοτικά στοιχεία του έργου Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ή Κοινοτική Πρωτοβουλία ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Η Δημοτική Αναπτυξιακή Επιχείρηση Καβάλας υλοποιεί τις παρακάτω δράσεις στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η. Φορολογία Νομικών Προσώπων και Νομικών Οντοτήτων Σελ Αντικείμενο της φορολογίας εισοδήματος Νομικών Προσώπων

Η. Φορολογία Νομικών Προσώπων και Νομικών Οντοτήτων Σελ Αντικείμενο της φορολογίας εισοδήματος Νομικών Προσώπων ΜΕΡΟΣ Α ΚΩΔΙΚΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (Ν 4172/2013, ΦΕΚ Α 167/23-7-2013) Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Σελ. 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Φορολογία Εισοδήματος Ι. Γενικά Σελ. 23 Α. Πεδίο Εφαρμογής Σελ. 23 Β. Φορολογική Κατοικία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το όραμα και οι εταιρικές αξίες του Ομίλου ΓΙΟΥΛΑ προσδιορίζουν στον μέγιστο βαθμό τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 12 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ «Νέες συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» ΘΕΜΑ: Η συμβολή της υλοποίησης Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Ανάπτυξης της Υπαίθρου στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ:

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ - ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ» ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διεκπεραίωση εθνικών υιοθεσιών

Διεκπεραίωση εθνικών υιοθεσιών Διεκπεραίωση εθνικών υιοθεσιών Δικαιολογητικά: Αίτηση υποψήφιων θετών γονιών προς την υπηρεσία στην οποία θα αναφέρονται πλήρη τα στοιχεία τους και ο λόγος που επιθυμούν την υιοθεσία (εφόσον η αίτηση δεν

Διαβάστε περισσότερα

Επισυνάπτεται για τις αντιπροσωπίες έγγραφο σχετικά με το ανωτέρω θέμα όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ΔΕΥ στις 20 Ιουλίου 2015.

Επισυνάπτεται για τις αντιπροσωπίες έγγραφο σχετικά με το ανωτέρω θέμα όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο ΔΕΥ στις 20 Ιουλίου 2015. Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 22 Ιουλίου 2015 (OR. en) 11133/15 ASIM 65 COWEB 75 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αποδέκτης: Αντιπροσωπίες αριθ. προηγ. εγγρ.: 10833/15

Διαβάστε περισσότερα