Ερευνητική ικανότητα - Το µεγάλο µυστικό των µεταφραστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ερευνητική ικανότητα - Το µεγάλο µυστικό των µεταφραστών"

Transcript

1 Ερευνητική ικανότητα - Το µεγάλο µυστικό των µεταφραστών Ανθή Βηδενµάιερ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract: In literature we can read that almost two thirds of the working time of a translator is devoted to research. Although this ratio seems overestimated, it can be understood considering the complexity of issues that the translator has to deal with in his daily practice. There is no way that one could respond to the demands of the translator s work without the relevant research, as it is also evident that no one could know everything, nevertheless should be capable of finding everything that he does not know, efficiently and quickly due to time pressure. In this way, one very important element of the translator s capacity is in fact his research capacity in three different stages of the translating process. In this paper we are considering the means that the translator employs in his research: dictionaries, data bases, encyclopedias, thesauruses and the so called informers. At the same time we present our experience from the collaboration in the writing of the new Great Greek- German, German-Greek PONS Dictionary. Keywords: research, competence, translator s tools, dictionaries, data bases, informers 1. Εισαγωγή Αναζητώντας τον ορισµό της µεταφραστικής ικανότητας, η οποία υπερβαίνει τη διαµεσολαβητική ικανότητα και αποτελεί την ειδηµοσύνη του µεταφραστή, βλέπουµε ότι διαφοροποιείται ανάλογα µε το πώς νοείται ο όρος. Αν επικεντρωθούµε σε αυτό που είναι ικανός να επιτελέσει ο µεταφραστής είναι «η ικανότητα παραγωγής διαφόρων εναλλακτικών [µεταφράσεων] στη γλώσσα-στόχο σε συνδυασµό µε την ικανότητα επιλογής της πλέον κατάλληλης σε µια συγκεκριµένη κατάσταση εργασίας» (Pym 1992: 175) αλλά και γενικά «η συνειδητή λήψη αποφάσεων» (Chesterman 2000: 84) ή ακόµη «ένας υπερκείµενος, συγκεντρωτικός όρος και µια αθροιστική έννοια για τη συνολική ικανότητα επιτέλεσης που µοιάζει τόσο δύσκολο να οριστεί» (Schäffner και Adab 2000: x). Αν από την άλλη επικεντρωθούµε στις γνώσεις που απαιτούνται για την κατάκτηση αυτής της ικανότητας, ο ορισµός της συγκεκριµενοποιείται σε επί µέρους ικανότητες: «τη γλωσσική ικανότητα, την ικανότητα σε σχέση µε το κείµενο, την ικανότητα σε σχέση µε το αντικείµενο που µεταφράζεται, την πολιτισµική ικανότητα και την ικανότητα µεταφοράς» (Neubert 2000: 6). Και εκεί πάλι είναι διαφορετική η βαρύτητα που δίνεται σε κάθε επί µέρους ικανότητα. Όσοι ασχολούνται µε τη µετάφραση γενικών κειµένων δίνουν προτεραιότητα στη γλωσσική και διαπολιτισµική ικανότητα, ενώ όσοι ασχολούνται µε τη µετάφραση ειδικών κειµένων θεωρούν ότι προτεραιότητα έχουν οι ειδικές γνώσεις παρά οι γνώσεις της ξένης γλώσσας µε αποτέλεσµα «να σχηµατίζονται δύο στρατόπεδα» (Gerzymisch-Arbogast 1999: 3). Στο περιθώριο πολλών εξ αυτών των θεωρήσεων αναφέρεται και ο όρος έρευνα, για παράδειγµα «η κατανόηση του κειµένου και η έρευνα πρέπει να συσχετιστούν άµεσα µεταξύ τους στο πλαίσιο της εκπαίδευσης επαγγελµατιών µεταφραστών» (Hönig 1998: 160), ενώ στη νεότερη βιβλιογραφία, αδιαµφισβήτητα λόγω και της διάδοσης των ηλεκτρονικών εργαλείων και του διαδικτύου, η ερευνητική ικανότητα αποκτά µια

2 ειδική βαρύτητα είτε µε αυτόνοµες εκδόσεις 1 είτε καταλαµβάνοντας µεγάλο µέρος ειδικά στη βιβλιογραφία για τη διδασκαλία της µετάφρασης. «εν είναι υπερβολικό να πούµε ότι ένα ουσιαστικό στοιχείο της ικανότητας του µεταφραστή αποτελεί η ερευνητική του ικανότητα» (Kautz 2000: 89) και «µπορούµε να θεωρήσουµε την έρευνα ως µια αυτόνοµη δραστηριότητα [ ] µια σύνθετη δραστηριότητα, η εκµάθηση της οποίας απαιτεί πολύ χρόνο (Kußmaul 2007: 75).» Στόχος µου στο παρόν άρθρο είναι να υποστηρίξω ότι η ερευνητική ικανότητα, ως µια επί µέρους ικανότητα της σύνθετης µεταφραστικής ικανότητας κατέχει ένα κεντρικό ρόλο σε όλα τα στάδια της µεταφραστικής διαδικασίας. Και ότι ειδικά σήµερα µε τις διαθέσιµες δυνατότητες έρευνας οι απαιτήσεις για µια συνεχή διεύρυνση της γνώσης καθιστούν την ερευνητική ικανότητα εξαιρετικά πολύπλοκη και εξίσου σηµαντική τόσο για τη διδασκαλία της µετάφρασης όσο και για τη µεταφραστική πρακτική. 2. Οι γνώσεις και τα µεταφραστικά στάδια «Κατά µέσο όρο τα 2/3 του χρόνου εργασίας του µεταφραστή αφιερώνονται στην έρευνα», αναφέρει ο Kautz (2000: 89), και παρότι εκ πρώτης το ποσοστό µοιάζει µεγάλο, είναι ωστόσο κατανοητό αν σκεφτούµε την πολύπλευρη θεµατολογία µε την οποία ασχολείται ένας επαγγελµατίας µεταφραστής: σήµερα καλείται να µεταφράσει µια σύµβαση, αύριο τα ενηµερωτικά φυλλάδια κάποιων ναυπηγείων και µεθαύριο τον κατάλογο µιας έκθεσης για τα αρχεία της Στάζι. Σε καµία περίπτωση δεν θα µπορούσε να αντεπεξέλθει στο καθήκον του χωρίς την αντίστοιχη έρευνα. ιότι είναι επίσης αυτονόητο ότι ένας µεταφραστής δεν µπορεί να τα ξέρει όλα - πρέπει όµως να είναι σε θέση να βρίσκει αυτά που δεν ξέρει και µάλιστα γρήγορα εφόσον πάντα πιέζεται χρονικά. Οι γνώσεις που καλείται να έχει ένας µεταφραστής αφορούν τόσο το αντικείµενο που µεταφράζει είτε αυτό είναι ένα φιλοσοφικό κείµενο είτε οδηγίες χρήσης µιας θεριζοαλωνιστικής µηχανής όσο και το είδος του κειµένου µε τις αντίστοιχες κειµενικές συµβάσεις του. Και οι δύο κατηγορίες γνώσεων, ειδικές και κειµενικές, απαιτούνται και στις δύο γλώσσες και αφορούν όλη τη µεταφραστική διαδικασία, ωστόσο σε διαφορετικό βαθµό και µε διαφορετικό τρόπο. Για µια καλύτερη συστηµατοποίηση αυτών των διαφοροποιήσεων είναι απαραίτητος ένας διαχωρισµός των σταδίων της µεταφραστικής διαδικασίας - παρότι στην πράξη ο διαχωρισµός αυτός δεν είναι πάντα σαφής, καθώς το ένα στάδιο συχνά εµπλέκεται στο άλλο. Εµείς θα θεωρήσουµε ότι διακρίνουµε µεθοδολογικά τρία στάδια: το στάδιο της κατανόησηςπρόσληψης του κειµένου-πηγής, το στάδιο της µεταφοράς και το στάδιο της αποκατάστασης του κειµένου-στόχου (Gerzymisch-Arbogast 1999: 9). 2 Αν η έρευνα ξεκινά εκεί που σταµατά η γνώση, τότε πρέπει να δούµε τι είδους γνώσεις απαιτούνται σε κάθε στάδιο, για ποιους λόγους γίνεται η έρευνα σε κάθε ένα από αυτά τα στάδια, και συνεπώς ποια µέσα έρευνας χρειάζεται ο µεταφραστής. Συνοπτικά µπορούµε να πούµε ότι για το στάδιο της πρόσληψης οι γνώσεις που απαιτούνται αφορούν τις γνώσεις στην ξένη γλώσσα (εφόσον η µετάφραση γίνεται από την ξένη προς τη µητρική 1 Ενδεικτικά αναφέρω: Frank Austermühl (2001) Electronic Tools for Translators, Britta Nord (2002) Hilfsmittel beim Übersetzen. Eine empirische Studie zum Rechercheverhalten professioneller Übersetzer. 2 Ή άλλως: «η φάση ανάλυσης, στην οποία προσλαµβάνεται και κατανοείται το κείµενο-πηγή, η φάση σύνθεσης, στην οποία διατυπώνεται το κείµενο-στόχος και η φάση αξιολόγησης, στην οποία το προϊόν «µετάφραση» εκτιµάται σύµφωνα µε τις οδηγίες και νόρµες της µεταφραστικής εντολής» (Nord 1998: 59). Η κατανοµή του φάσµατος της µεταφραστικής διαδικασίας είναι διαφορετική, για παράδειγµα ο Steiner αναφέρει τέσσερις πτυχές (1977: 296), θεωρούµε όµως ότι ειδικά για τη µετάφραση γενικών και ειδικών κειµένων ο διαχωρισµός σε τρία στάδια περιέχει µια µεγαλύτερη σαφήνεια και είναι περισσότερο αποδεκτός και για τους επαγγελµατίες µεταφραστές.

3 γλώσσα του µεταφραστή, όπως συµβαίνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων), το αντικείµενο του προς µετάφραση κειµένου και το ίδιο το κείµενο, στο δεύτερο στάδιο απαιτούνται αντιπαραθετικές (kontrastiv) γνώσεις του αντικειµένου και του κειµένου, ενώ στο τρίτο στάδιο πρωταρχικό ρόλο παίζουν οι γνώσεις της γλώσσας-στόχου, δηλαδή στην πλειοψηφία των περιπτώσεων της µητρικής γλώσσας (Gerzymisch- Arbogast 1999: 4). Το στάδιο της κατανόησης-πρόσληψης του κειµένου-πηγής, αποτελεί µια προετοιµασία για την καθαυτό µετάφραση και ο µεταφραστής πρέπει να καλύψει αφενός στο µικροεπίπεδο του κειµένου ενδεχόµενα λεξιλογικά κενά και αφετέρου στο µακροεπίπεδο κενά γνώσεων που αφορούν το συγκεκριµένο αντικείµενο που µεταφράζει. Λεξιλογικά κενά µπορεί να σηµαίνει α) ότι δεν γνωρίζει κάποια λέξη, β) ότι γνωρίζει τη λέξη αλλά σε κάποιο άλλο πλαίσιο (συγκείµενο, συµφραζόµενα) και δεν καταλαβαίνει τι σηµαίνει στο κείµενο αυτό, γ) ότι τη γνωρίζει ως όρο από τη γενική γλώσσα αλλά όχι ως όρο στο πλαίσιο ενός ειδικού κειµένου, δ) ότι πρόκειται για σύνθετη λέξη και γνωρίζει τα µεµονωµένα συνθετικά της, δεν καταλαβαίνει όµως τη συνολική σηµασία, ε) ότι αφορά µια λέξη που έχει διάφορες έννοιες και δεν είναι σίγουρος για ποια έννοια πρόκειται στο συγκεκριµένο κείµενό του. Κενά γνώσεων µπορεί να σηµαίνει ότι δεν έχει ασχοληθεί ποτέ του µε οτιδήποτε που να έχει σχέση π.χ. µε ένα µενού εστιατορίου και δεν είναι εξοικειωµένος µε τις κειµενικές συµβάσεις που διέπουν το εν λόγω κείµενο και την υφολογία του. Σε αυτή την περίπτωση δεν µπορεί να κατατάξει σωστά τους όρους έτσι ώστε να πετύχει αφενός µια µονοσηµία τους και αφετέρου τη συνοχή του κειµένου. Στο στάδιο της µεταφοράς ο µεταφραστής έχει µεν κατανοήσει το κείµενο αλλά αντιµετωπίζει τις δυσκολίες απόδοσής του. Οπότε αναζητά κάποια λέξη ή έκφραση α) αν γνωρίζει τι σηµαίνει µια λέξη αλλά όχι πώς λέγεται στη γλώσσα-στόχο, β) αν γνωρίζει τη λέξη και πώς λέγεται, όµως δεν µπορεί να τη θυµηθεί, γ) αν δεν είναι σίγουρος για το πώς χρησιµοποιείται στη γλώσσα-πηγή, µε ποιες συµφράσεις, µε ποιο ρήµα, σε ποια πτώση κλπ., δ) αν θέλει να επαληθεύσει ότι όντως σηµαίνει αυτό που κατάλαβε και µετέφρασε. Γενικώς οι γνώσεις που απαιτούνται είναι αντιπαραθετικές, δηλαδή σε ένα µικροεπίπεδο πρέπει να γνωρίζει την ενδεχόµενη διαφορά ενός όρου στις δύο γλώσσες όσον αφορά το περιεχόµενο αλλά και το πολιτισµικό φορτίο τους. Για παράδειγµα στη γερµανική γλώσσα ο όρος ευθανασία αποδίδεται είτε ως Euthanasie είτε ως Sterbehilfe. Η γερµανική λέξη Euthanasie όµως χρησιµοποιείται ελάχιστα πλέον στη Γερµανία λόγω της κατάχρησής της στην εποχή του εθνικοσοσιαλισµού. Έτσι σε ιατρικά κείµενα που ασχολούνται µε το επίκαιρο σήµερα ζήτηµα της ευθανασίας σε περίπτωση ανίατων περιπτώσεων ο µόνος όρος που µπορεί να χρησιµοποιηθεί είναι Sterbehilfe (που κυριολεκτικά σηµαίνει ότι βοηθώ κάποιον να πεθάνει). Στο µακροεπίπεδο οι αντιπαραθετικές γνώσεις αφορούν τις συστηµικές διαφορές που υπάρχουν ανάµεσα στη γλώσσα-πηγή και στη γλώσσα-στόχο, για παράδειγµα τον τρόπο που γράφεται ένα βιογραφικό σηµείωµα ή που συντάσσεται ένας ισολογισµός σε κάθε χώρα. Στο στάδιο της αποκατάστασης του κειµένου-στόχου ο µεταφραστής ασχολείται κυρίως µε την οµαλή ένταξη της µετάφρασής του στη γλώσσα-στόχο και την επίτευξη µιας ισορροπίας στην κουλτούρα-στόχο. Θέλει συνήθως να επαληθεύσει ότι έχει επιλέξει τις σωστές κειµενικές συµβάσεις, το σωστό ύφος, το σωστό λεξιλόγιο, ψάχνει για λεπτοµέρειες στις εκφράσεις ή ακόµη και για ορθογραφικά λάθη. Ο µεταφραστής παίρνει πλέον αποφάσεις, οι οποίες στο µικροεπίπεδο εξαρτώνται από τη µεταφραστική εντολή του, δηλαδή τον αναγνώστη και το βαθµό εξειδίκευσής του, ενώ σε µακροεπίπεδο από τις κειµενικές συµβάσεις του συγκεκριµένου κειµενικού είδους στη γλώσσα-στόχο (βλ. και Gerzymisch-Arbogast 1999: 12 κ.ε.).

4 Η διαφοροποίηση της έρευνας στα διάφορα στάδια εξαρτάται επίσης σε µεγάλο βαθµό και α) από το είδος του κειµένου σε συνάρτηση µε τα είδη κειµένων που συνήθως µεταφράζει ο εκάστοτε µεταφραστής, β) από πολύ υποκειµενικούς παράγοντες όπως ο χώρος εργασίας, οι δυνατότητες έρευνας, ο χρόνος παράδοσης αλλά και η κούραση ή η ψυχολογική κατάσταση καθώς και γ) από το αν µεταφράζει κανείς από ή προς τη µητρική ή την ξένη γλώσσα. Έχει παρατηρηθεί ότι κατά τη µετάφραση από την ξένη γλώσσα προς τη µητρική, οι µεταφραστές χρησιµοποιούν για παράδειγµα περισσότερο το λεξικό από ό,τι αντίστροφα. ιότι όσο καλά και να γνωρίζουν την ξένη γλώσσα, στη µητρική τους υπάρχει αυτοµάτως µια µονοσηµία των λέξεων, που στην αντίστροφη µετάφραση τους επιτρέπει να µην έχουν την ανάγκη να επιβεβαιώνουν αυτό που κατάλαβαν ξανακοιτώντας το λεξικό (βλ. και Kautz 2000: 91). Αντίστοιχα στην αντίστροφη µετάφραση συχνά απαιτείται περισσότερη έρευνα στο στάδιο της αποκατάστασης, για να βεβαιωθούν ότι δεν έχουν κάνει λάθη γραµµατικά, ορθογραφικά ή χρήσης των συµφράσεων. 3. Τα µέσα της έρευνας Τα µέσα που χρησιµοποιούν οι µεταφραστές στην έρευνά τους είναι τα λεξικά, τα γλωσσάρια, οι εγκυκλοπαίδειες, τα παράλληλα κείµενα, τα πληροφοριακά κείµενα, οι πληροφοριοδότες και οι βάσεις δεδοµένων. Ακολούθως εξετάζουµε αυτά τα µέσα, ενώ αναλύουµε περισσότερο τα λεξικά λόγω της κεντρικής θέσης που κατέχουν στη µεταφραστική έρευνα Λεξικά Τα διάφορα είδη λεξικών είτε έντυπα είτε ηλεκτρονικά συνεχίζουν να αποτελούν ένα βασικό µέσο έρευνας για τους µεταφραστές. Μετά από την εµπειρία µου στη σύνταξη του γερµανο-ελληνικού τµήµατος του λεξικού PONS που κυκλοφόρησε το 2008 αλλά και µέσα από τη διδασκαλία της µετάφρασης τα τελευταία δέκα χρόνια προβληµατίστηκα συχνά για το πώς µπορούµε να διδάξουµε τη σωστή χρήση του λεξικού τουλάχιστον στο πλαίσιο του µαθήµατος της µετάφρασης. Πιστεύω ότι οι χρήστες θα είναι σε θέση να χρησιµοποιήσουν και να αξιολογήσουν καλύτερα ένα λεξικό αν γνωρίζουν τις συνθήκες και συµβάσεις δηµιουργίας τους. Αυτό σηµαίνει, πρώτον, οι χρήστες του λεξικού να γνωρίζουν αφενός πώς φτιάχνονται τα λεξικά και αφετέρου ότι υπόκεινται στις ρεαλιστικές συνθήκες της αγοράς. Για παράδειγµα το ελληνογερµανικό και γερµανοελληνικό λεξικό PONS υπήρχε ήδη στην Ελλάδα σε µια συµπυκνωµένη έκδοση µε λήµµατα συνολικά για τις δύο κατευθύνσεις και θεωρούνταν ένα µικρό αλλά καλό λεξικό. Η απόφαση του εκδοτικού οίκου να το εκδώσει σε µια εµπλουτισµένη έκδοση µε ειδική ορολογία από τους τοµείς της νοµικής, οικονοµίας, πληροφορικής και αρχιτεκτονικής µπορεί να χαρακτηριστεί γενναία, καθώς οι αποφάσεις αυτές λαµβάνονται πάντα µε οικονοµικά κριτήρια και στην περίπτωση µιας µικρής αγοράς όπως είναι η ελληνική το περιθώριο κέρδους είναι ελάχιστο. Ως πρότυπο ακολουθήθηκε το αντίστοιχο γερµανοαγγλικό και γερµανο-ισπανικό λεξικό. Στέλνονταν δηλαδή στην οµάδα που εργάστηκε τα αρχεία µε τα λήµµατα στους παραπάνω γλωσσικούς συνδυασµούς µε την εντολή να αντικατασταθεί ο αγγλικός ή ισπανικός όρος µε τον αντίστοιχο ελληνικό. Στην πορεία ωστόσο η ελληνική έκδοση διαφοροποιήθηκε από την αγγλική και ισπανική, µετά από παρεµβάσεις µας ως προς τη συχνότητα χρήσης και συνεπώς σπουδαιότητας µιας συγκεκριµένης ορολογίας στον ελληνικό χώρο σε σχέση µε τον αγγλόφωνο και ισπανόφωνο. Από άποψη µακροδοµής προστέθηκαν περίπου λήµµατα

5 (λεξιλόγιο ειδικών επιστηµονικών πεδίων) στην υπάρχουσα µικρή έκδοση. Σε επίπεδο µικροδοµής του νέου λεξικού (ειδικά όσον αφορά τις συντακτικές πληροφορίες, την επαρκή απόδοση των σηµασιών των λέξεων, τις πληροφορίες για το επίπεδο ύφους και τα παραδείγµατα) γίνεται ίσως εµφανής η αγωνία της µεταφράστριας για µια όσο το δυνατόν µεγαλύτερη διαφοροποίηση. Τα ελληνικά λήµµατα προέρχονται από κείµενα εφηµερίδων, ευρωπαϊκά κείµενα, παράλληλα κείµενα, ενώ συµβουλευτήκαµε επίσης τα ήδη υπάρχοντα λεξικά, συγκρίναµε τις επεξηγήσεις και για πολλά από αυτά δηµιουργήσαµε ειδικά αρχεία τεκµηρίωσης. Αν αναρωτηθεί εποµένως κανείς «από πού έρχονται οι λέξεις στο λεξικό;» η απάντηση είναι «από παλιότερες εκδόσεις, από άλλα λεξικά, από τη γλωσσική ικανότητα του λεξικογράφου, από πληροφοριοδότες, από αποδελτιώσεις και από σώµατα κειµένων» (Virtanen 1996: 178). εύτερον, οι χρήστες συχνά δεν συνειδητοποιούν ότι κάθε χρήση της γλώσσας καταγράφεται εκ των υστέρων και πολλά λήµµατα δεν έχουν ακόµη λεξικογραφηθεί όταν συντάσσεται ένα λεξικό. Κάθε λεξικό εποµένως έχει µια ηµεροµηνία γέννησης και ειδικά «το λεξιλόγιο µεταβάλλεται πιο έντονα και µε γοργότερους ρυθµούς από όλα τα υποσυστήµατα της γλώσσας, επειδή παρακολουθεί πιο στενά την κοινωνική εξέλιξη» (Αναστασιάδη-Συµεωνίδη 1986: 48). Τρίτον, ότι ένα λεξικό φωτογραφίζει ένα τοπίο, δεν το δηµιουργεί το ίδιο, όπως δήλωσε ο ισπανός γλωσσολόγος Χοσέ Αντόνιο Πασκουάλ 3, όταν το λεξικό στην έκδοση του οποίου συµµετείχε, κατηγορήθηκε ότι «προάγει την προκατάληψη και τον ρατσισµό». Ανάλογα γεγονότα είχαµε και στην Ελλάδα µετά την πρώτη έκδοση του Λεξικού της νέας ελληνικής γλώσσας του Γ. Μπαµπινιώτη. Γενικώς, η προσδοκία που υπάρχει από ένα λεξικό και όχι µόνο από την πλευρά των φοιτητών είναι ότι πρέπει να περιέχει οποιοδήποτε λήµµα µπορεί να χρειαστούν, αλλά και να υπόκειται σε µια ηθικολογική λογοκρισία. Ειδικά όσον αφορά τα δίγλωσσα λεξικά, δύο είναι τα πιο σηµαντικά χαρακτηριστικά τους: Πρώτον, ότι αποτελούν λεξικά ισοδυναµιών, δεν περιέχουν δηλαδή ορισµούς ή επεξηγήσεις, αλλά αντιστοιχίες των λεξιλογικών µονάδων στις δύο γλώσσες. «εν περιέχουν µεταφράσεις αλλά στην καλύτερη περίπτωση προτείνουν κάποιες µεταφραστικές λύσεις. Αποτελούν όµως παρόλα αυτά την καλύτερη πηγή πληροφοριών για το µεταφραστή» (Albrecht 2005: 60). Και δεύτερον, ότι λειτουργούν σε αυτό που ο Saussure ονόµαζε επίπεδο γλώσσας (langue), δηλαδή δίνουν ισοδύναµα του λήµµατος στα δύο γλωσσικά συστήµατα. Οι µεταφραστές όµως λειτουργούν πάντα σε επίπεδο οµιλίας (parole), δηλαδή έχουν να κάνουν µε κείµενα που έχουν ένα συγκεκριµένο αποδέκτη, που είναι ενταγµένα µέσα σε µια συγκεκριµένη κατάσταση επικοινωνίας, που αποτελούν µια δράση (Handlung), που έχουν ένα σκοπό, και για να τον πετύχουν εφαρµόζουν µε έναν εκάστοτε πολύ συγκεκριµένο τρόπο το σύστηµα γλώσσα. Γι' αυτό το λόγο εξάλλου µια πετυχηµένη έρευνα προϋποθέτει µια καλή ανάλυση του κειµένου-πηγής. Μόνο τότε ένας µεταφραστής µπορεί να γνωρίζει ποια είναι η επικοινωνιακή κατάσταση, ποιος είναι ο συγγραφέας και ποιος ο αποδέκτης, ποιος είναι ο στόχος του κειµένου και ποιος ο σκοπός της µετάφρασης. ιότι µπορεί η χρήση του λεξικού να είναι ικανότητα (competence), η χρήση της λέξης όµως είναι επιτέλεση (performance) και εκεί διαφοροποιείται ένας καλός από έναν κακό µεταφραστή αλλά και ένας εκπαιδευόµενος από έναν επαγγελµατία. Έτσι, σε αντίθεση µε τους φοιτητές, όταν ένας πεπειραµένος µεταφραστής συναντά µια πραγµατικά άγνωστη λέξη, δεν θα ψάξει µόνο να βρει ένα ισοδύναµο λήµµα, αλλά και τον ορισµό 3 Άρθρο στην εφηµερίδα Το Βήµα και στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα ( )

6 της, την ετυµολογία της, τη σηµασιολογική µεταβολή της. Η µεγάλη παγίδα βέβαια είναι όταν κάποιος δεν συνειδητοποιεί ότι συνάντησε κάτι που πρέπει να ερευνήσει (κι αυτό συµβαίνει και στους επαγγελµατίες µεταφραστές). Όσον αφορά τη χρήση του δίγλωσσου λεξικού η Snell-Hornby αναφέρει: «Η κριτική χρήση του δίγλωσσου λεξικού πρέπει να διδάσκεται στην εκπαίδευση και να κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου για τις εκδόσεις τσέπης που είναι τόσο δηµοφιλείς στους τουρίστες και τους µαθητές» (1998: 181). Πράγµατι παρατηρείται µια σαφής αλλαγή στη χρήση του ανάλογη µε την αύξηση της εµπειρίας και των γνώσεων. Για παράδειγµα ένας προπτυχιακός φοιτητής είναι ανυποψίαστος, δείχνει µια τυφλή εµπιστοσύνη στο µικρό συνήθως δίγλωσσο λεξικό του. Ένας µεταπτυχιακός είναι πλέον υποψιασµένος και έχει µάθει να επιβεβαιώνει αυτό που βρήκε στο µεγάλο πλέον και ενδεχοµένως ειδικό δίγλωσσο λεξικό του. Ο δε επαγγελµατίας µεταφραστής είναι µάλλον δύσπιστος ανατρέχει στη συλλογή των δίγλωσσων λεξικών του µήπως και υπάρχει αυτή η λέξη που περιέργως εκείνος δεν γνωρίζει και την επαληθεύει και στο µονόγλωσσο. Εξάλλου «οι ορισµοί στα µονόγλωσσα λεξικά µπορούν να αποτελέσουν το ερέθισµα για µεταφράσεις. Τα δίγλωσσα λεξικά [ ] περιέχουν έτοιµες λύσεις, οι οποίες συχνά είναι προβληµατικές, αν όχι απλώς άχρηστες» (Kußmaul 2007: 36). Κι όµως, όπως αναφέρει ο Albrecht, εδώ και καιρό κυκλοφορεί στους κύκλους λεξικογράφων και καθηγητών γλώσσας ένα ειρωνικό ανέκδοτο: «Τι είναι αυτό που αναφέρεται µε τη µεγαλύτερη συχνότητα στο µάθηµα κι όµως στέκεται αχρησιµοποίητο στο ράφι; Η απάντηση: το µονόγλωσσο λεξικό» (2005: 62). Φυσικά αν το επίπεδο της ξένης γλώσσας είναι σχετικά χαµηλό, είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τόσο την επεξήγηση όσο και τα παραδείγµατα. Αλλά και οι µεταφραστές συνηθίζουν να συµβουλεύονται πρώτα ένα δίγλωσσο λεξικό αν δεν ξέρουν κάποιον όρο και µετά να τον επαληθεύουν στο µονόγλωσσο. Ή να χρησιµοποιούν το µονόγλωσσο της γλώσσας-στόχου στο στάδιο της αποκατάστασης του κειµένου. Ωστόσο, η ανυπολόγιστη αξία ενός µονόγλωσσου λεξικού φάνηκε τουλάχιστον όσον αφορά την ελληνική γλώσσα το Τότε εκδόθηκε το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του ιδρύµατος Μ. Τριανταφυλλίδη, το οποίο θεωρήθηκε «το πρώτο λεξικό που έθεσε τις αρχές της νεοελληνικής λεξικογραφίας σε σύγχρονη βάση» (Παπαναστασίου 2009) και αµέσως µετά το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Mπαµπινιώτη, που «αποτελεί συνδυασµό γλωσσικού και εγκυκλοπαιδικού λεξικού, και στο σηµείο αυτό διαφέρει από τα υπόλοιπα σύγχρονα νεοελληνικά λεξικά» (Παπαναστασίου 2009). Βέβαια, ανάλογα µε το βαθµό εξειδίκευσης του κειµένου ο µεταφραστής χρησιµοποιεί λιγότερο τα µονόγλωσσα και δίγλωσσα λεξικά και πολύ περισσότερο τα λεξικά ειδικής ορολογίας. Από αυτά διαθέτει συνήθως µια συλλογή: ένα για νοµικούς όρους, ένα για οικονοµικούς, ένα για τεχνικούς κ.ο.κ. Ειδικά δε των τεχνικών όρων είναι πολλές φορές τετράγλωσσα ή πεντάγλωσσα και δυστυχώς αντιστοίχως δύσχρηστα. Πολλά ειδικά λεξικά ωστόσο µοιάζουν να ξεπερνιούνται πλέον από τις ηλεκτρονικές βάσεις δεδοµένων. Στη βάση δεδοµένων ΙΑΤΕ 4 για παράδειγµα µεταφέρθηκαν ήδη από την αρχή τα λήµµατα του Πεντάγλωσσου Λεξιλογίου Τεχνικών Όρων του Γ. Χαλκιόπουλου, το οποίο παρότι εκδόθηκε το 1960 συνεχίζει έτσι να αποτελεί σηµείο αναφοράς για τους µεταφραστές τεχνικών κειµένων έως σήµερα. Η βάση δεδοµένων ΙΑΤΕ ωστόσο, δεν είναι τόσο εύκολο να αντικαταστήσει π.χ. το Γερµανοελληνικό και Ελληνογεµανικό Λεξικό Νοµικής Ορολογίας του καθηγητή της νοµικής κ. Α. Καΐση, λόγω των πολλών επεξηγήσεων και παραποµπών του στην ελληνική και γερµανική νοµοθεσία και νοµολογία. 4

7 Τα περισσότερα λεξικά είναι σηµασιολογικά, δηλ. ξεκινούν από τη γραπτή µορφή του λήµµατος και προχωρούν στο περιεχόµενο, τη σηµασία της λέξης. Αυτό όµως δεν βοηθά πάντα το µεταφραστή ή συγγραφέα ενός κειµένου. Υπάρχουν φορές που χρειάζεται ακριβώς η αντίθετη φορά, δηλαδή από το περιεχόµενο που ήδη γνωρίζει να ψάχνει να βρει τη σωστή απόδοση στη γλώσσα-στόχο, το σωστό υφολογικό επίπεδο, ή µια πιο εύστοχη σύµφραση. Τότε ανατρέχει στα ονοµασιολογικά λεξικά και στη µεγαλύτερη υποκατηγορία τους, τα λεξικά συνωνύµων. Πρόκειται για µια ακόµη κατηγορία λεξικών, πολύτιµη κυρίως στο στάδιο κατανόησης και στο στάδιο αποκατάστασης. «Η χρήση των ονοµασιολογικών λεξικών απαιτεί µεγάλη εξάσκηση» (Albrecht 2005: 69), ενώ ο ορισµός τους ως λεξικά συνωνύµων είναι µάλλον συµβατικός αν αναλογιστούµε ότι, όπως δηλώνει ο Θ. Βοσταντζόγλου στον πρόλογό του στο Αντιλεξικόν ή Oνοµαστικόν της Νεοελληνικής Γλώσσης, «στη γλώσσα δεν υπάρχουν δύο λέξεις που να εκφράζουν το ίδιο ακριβώς νόηµα» (1962: η ). Για τα λεγόµενα ρεαλιστικά κείµενα αποδεικνύονται εξαιρετικά χρήσιµα τα εικονογραφηµένα λεξικά, τα οποία συχνά είναι πολύγλωσσα. Ανήκουν ίσως στα λεξικά που χρησιµοποιούνται λιγότερο από τους µεταφραστές, κυρίως γιατί συνήθως δεν είναι τόσο εξειδικευµένα ώστε να τους βοηθήσουν πραγµατικά. Αποδεικνύονται όµως πολύ χρήσιµα όταν στο κείµενο αναφέρονται λεπτοµερείς εκφράσεις για λιγότερο ή περισσότερο γνωστά αντικείµενα: πώς ονοµάζεται π.χ. το πόδι της καρέκλας ή η πόρτα της σκηνής; Οι κατηγορίες των λεξικών είναι πολλές και δύσκολα µπορούµε να αναφερθούµε αναλυτικά σε όλες στο πλαίσιο αυτού του άρθρου. Τα λεξικά συντοµογραφιών, για παράδειγµα, συνεχίζουν να χρησιµεύουν στους µεταφραστές ακόµη και στην εποχή του διαδικτύου καθώς υπάρχουν αµέτρητες οµώνυµες συντοµογραφίες που στο διαδίκτυο προσφέρονται «σε αφθονία και ακατάσταστα» (Albrecht 2005: 75). Τα λεξικά ιδιωτισµών, ιδιολέκτων, κοινωνιολέκτων, αν και γρήγορα ξεπερνιούνται από την εξέλιξη της γλώσσας, επίσης παραµένουν χρήσιµα καθώς τα προς µετάφραση κείµενα δεν είναι µόνο τα πιο πρόσφατα. Ακόµη και τα αντίστροφα λεξικά που προορίζονται κυρίως για όσους ασχολούνται µε την παραγωγική µορφολογία της γλώσσας αποδεικνύονται πηγές έµπνευσης όταν κάποιος ασχολείται µε τη µετάφραση π.χ. διαφηµιστικών κειµένων και καλείται να παράγει λογοπαίγνια και οµοιοκαταληξίες. Κλείνοντας την αναφορά µας στα λεξικά αναφέρουµε συνοπτικά τις βασικές τεχνικές για τη σωστή χρήση των λεξικών: επαλήθευση στην αντίστροφη γλωσσική κατεύθυνση, έλεγχος των ισοδύναµων στο µονόγλωσσο λεξικό και αναζήτηση συνωνύµου στη γλώσσα-πηγή σε περίπτωση που δεν ενδείκνυται κανένα ισοδύναµο της γλώσσας-στόχου στο δίγλωσσο λεξικό (Albrecht 2005: 61). Αποφασιστική σηµασία για τη σωστή αξιολόγηση και χρήση ενός ισοδύναµου λήµµατος έχουν το συγκείµενο, οι γνώσεις του µεταφραστή και η επικοινωνιακή κατάσταση του κειµένου. Εξίσου αποφασιστικής σηµασίας είναι φυσικά η επιλογή του ίδιου του λεξικού. Τα κριτήρια για ένα καλό λεξικό είναι α) το µέγεθος, αν και ένα µεγάλο λεξικό δεν είναι απαραίτητα και καλύτερης ποιότητας. Ένας µεταφραστής πάντως θα χρειαζόταν ένα δίγλωσσο λεξικό µε λήµµατα τουλάχιστον. β) η ποιότητα και παρουσίαση, δηλαδή να είναι φιλικά στο χρήστη, να περιέχουν καλές επεξηγήσεις (ειδικά τα µονόγλωσσα) και διευκρινίσεις για τη χρήση των λέξεων (τα διάφορα ισοδύναµα να µην παρατίθενται ως συνώνυµα αλλά να δίνονται πληροφορίες για το επίπεδο ύφους, για το αν πρόκειται για κοινωνιόλεκτο, ιδιόλεκτο κ.ά.) και το συµφραστικό περιβάλλον (ειδικά τα δίγλωσσα), να έχουν ένα εύχρηστο layout, παραδείγµατα από αυθεντικά κείµενα, παραποµπές σε συνώνυµα, αντώνυµα κλπ., καλό δέσιµο και γερό χαρτί, διότι η χρήση τους είναι πολύχρονη, και σήµερα πλέον να διατίθενται και σε ηλεκτρονική

8 µορφή. γ) η ηλικία τους, παρότι τα παλιά λεξικά µπορεί να είναι ξεπερασµένα σε πολλούς όρους, αλλά ενδείκνυνται για παλαιότερα κείµενα (συνήθως λογοτεχνικά) και προσφέρουν και κάποιες ξεχασµένες µορφές της γλώσσας που µπορεί να είναι χρήσιµες. δ) ο σκοπός του λεξικού, δηλαδή σε ποιους χρήστες απευθύνονται, ποιες είναι οι επιδιωκόµενες λειτουργίες τους και ποιες είναι οι εµπορικές προδιαγραφές τους (Herbst και Klotz 2003: 29) Γλωσσάρια Ένα πολύ προσωπικό εργαλείο των µεταφραστών είναι τα γλωσσάρια που ο ίδιος δηµιουργεί για να τυποποιήσει την απόδοση όρων για µια συγκεκριµένη εργασία ή ένα συγκεκριµένο εντολέα, αλλά και για να συγκεντρώσει όρους και λήµµατα που δεν υπάρχουν στα λεξικά και αποτελούν το αποτέλεσµα της προσωπικής έρευνάς του. Πρόκειται για ένα εργαλείο που σε µεγάλο βαθµό αντικαθίσταται πλέον από τα αντίστοιχα ηλεκτρονικά εργαλεία των προγραµµάτων µεταφραστικής µνήµης. Συνεχίζουν να παραµένουν πολύ σηµαντικά για τους διερµηνείς, γιατί έχουν τη δυνατότητα να τα συµβουλεύονται στην καµπίνα της διερµηνείας είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική µορφή. Ωστόσο η διαδικασία της έρευνας διεξάγεται τελείως διαφορετικά από τους διερµηνείς, κυρίως επειδή µπορεί να γίνει µόνο στο στάδιο της προετοιµασίας τους και όχι κατά τη διάρκεια της εργασίας τους Βάσεις δεδοµένων Οι ηλεκτρονικές βάσεις δεδοµένων αποτελούν σήµερα ένα απαραίτητο εργαλείο ειδικά για τους µεταφραστές ειδικών κειµένων. Στο διαδίκτυο υπάρχουν για παράδειγµα βάσεις δεδοµένων που τηρούνται από µεγάλες εταιρίες και οργανισµούς, στις οποίες επιτρέπεται η πρόσβαση είτε ελεύθερα είτε µετά από σχετική εγγραφή. Σήµερα η πλέον γνωστή πολύγλωσση βάση δεδοµένων ορολογίας είναι η ΙΑΤΕ (Inter-Active Terminology for Europe), στην οποία οι όροι τροφοδοτούνται από ορολόγους και µεταφραστές της Ευρωπαϊκής Ένωσης µε βάση πληροφορίες από µεταφραστές, διοικητικούς υπαλλήλους, γλωσσοµαθείς νοµικούς, εµπειρογνώµονες και άλλες πηγές όλων των ευρωπαϊκών θεσµικών οργάνων. Τον Ιούνιο του 2007 που διατέθηκε στο ευρύτερο κοινό αντικαθιστώντας τις προηγούµενες βάσεις δεδοµένων Eurodicautom, EUTERPE και TIS, διέθετε 8,7 εκατοµµύρια όρους στις 23 γλώσσες της ΕΕ, συντοµογραφίες και αποσπάσµατα φράσεων. 3.4 Παράλληλα κείµενα Πληροφοριακά κείµενα Εδώ αναφερόµαστε σε δύο κατηγορίες κειµένων, στα οποία µπορεί να ανατρέξει ο µεταφραστής στο πλαίσιο της έρευνάς του. Αφενός στα παράλληλα κείµενα, δηλαδή κείµενα στη γλώσσα-στόχο που µπορούν να θεωρηθούν παράλληλα µε το προς µετάφραση κείµενο, διότι έχουν ένα συγκρίσιµο περιεχόµενο µε αυτό της γλώσσαςπηγής, δηµιουργήθηκαν σε µια συγκρίσιµη επικοινωνιακή κατάσταση (έχουν τον ίδιο σκοπό) και διέπονται από συγκρίσιµες συµβάσεις όσον αφορά τη δοµή του κειµένου 5 Σε αναλογία µε τη θεωρία του σκοπού των Reiß και Vermeer στη µεταφρασεολογία υπάρχει πλέον και η θεωρία του σκοπού στη λεξικογραφία, σύµφωνα µε την οποία η ποιότητα ενός λεξικού εξαρτάται όχι µόνο από την ακρίβεια της πληροφορίας αλλά από το αν εκπληροί το σκοπό του, αν δηλαδή ιεραρχούνται και υλοποιούνται επαρκώς οι παράµετροι του λεξικού (Herbst και Klotz 2003: 28 κ.ε.).

9 και τη χρήση της γλώσσας 6. «Είναι εξαιρετικά χρήσιµα ειδικά όταν πρόκειται για τη µετάφραση κειµένων, στα οποία σηµαντικό ρόλο παίζουν οι κειµενικές συµβάσεις (πληροφοριακά κείµενα) [..] και στα λειτουργικά κείµενα, παρότι από άποψη µορφής δεν διέπονται τόσο έντονα από συµβάσεις: εδώ έχουν προτεραιότητα κοινωνιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες» (Kautz 2000: 98). 7 Ειδικά στο στάδιο της µεταφοράς προσφέρουν τη δυνατότητα αντιπαραθετικής µελέτης στη µακροδοµή των κειµένων, αλλά περιέχουν και χρήσιµα µικροδοµικά κειµενικά στοιχεία. Οι µεταφραστές µπορούν να βρουν πλέον σχετικά εύκολα παράλληλα κείµενα σε ειδικά περιοδικά, πολύγλωσσες βάσεις δεδοµένων µε κείµενα και ιστοσελίδες µεγάλων εταιριών ή οργανισµών στο διαδίκτυο. Τα πληροφοριακά κείµενα (Hintergrundtexte) είναι επίσης στη γλώσσα-στόχο, µπορεί όµως να µην δηµιουργήθηκαν στην ίδια επικοινωνιακή κατάσταση µε το κείµενο-πηγή, να µην ανήκουν στο ίδιο είδος ή τύπο κειµένου, αλλά έχουν µια συγγενή θεµατολογία και περιέχουν βασικές αρχές, στις οποίες βασίζεται το προς µετάφραση κείµενο. «Έµπειροι µεταφραστές χρησιµοποιούν τη βιβλιογραφία που αναφέρεται στις υποσηµειώσεις ή στο τέλος του προς µετάφραση κειµένου, για να βρουν πληροφοριακά κείµενα για το αντικείµενο που µεταφράζουν» (Kautz 2000: 98). Ενδείκνυνται για τη µετάφραση κάθε τύπου κειµένου και οι µεταφραστές ανατρέχουν σε αυτά κυρίως στο δεύτερο και τρίτο στάδιο της µεταφραστικής διαδικασίας. Είναι πολύ σηµαντικά για καινοτόµους τοµείς, όπου οι όροι δεν υπάρχουν ακόµη σε λεξικά, υπάρχουν όµως για παράδειγµα σε ειδικά περιοδικά, ωστόσο η έρευνα µε πληροφοριακά κείµενα συχνά απαιτεί µια βαθιά διείσδυση στο αντικείµενο της µετάφρασης και είναι αντίστοιχα χρονοβόρα. Τόσο για τα πληροφοριακά όσο και για τα παράλληλα κείµενα είναι απολύτως απαραίτητος ο προσεκτικός έλεγχος της αξιοπιστίας της πηγής τους Πληροφοριοδότες Όταν ένας µεταφραστής έχει πλέον εξαντλήσει κάθε δυνατότητα έρευνας µε τα παραπάνω µέσα και συνεχίζει να έχει είτε λεξικολογικά κενά είτε αµφιβολίες ως προς την κατανόηση του κειµένου-πηγής ή τη σωστή απόδοση στη γλώσσα-στόχο, αναζητά τη συµβουλή κάποιου φυσικού προσώπου, ενός πληροφοριοδότη. Αυτός συνήθως είναι ένας ειδήµονας στον τοµέα που µεταφράζει και µπορεί να τον βρει είτε µέσα από το περιβάλλον του είτε µέσω δηµοσιεύσεων σε ειδικά περιοδικά είτε ακόµη και µέσα από έναν επαγγελµατικό τηλεφωνικό κατάλογο. Οι επαγγελµατίες µεταφραστές διηγούνται πολύ ενδιαφέρουσες ιστορίες για αυτού του είδους την έρευνα. Πολλοί έχουν τη διάθεση να βοηθήσουν, συχνά όµως δεν κατέχουν µια µεταγλώσσα που θα τους βοηθήσει να αναφερθούν στο αντικείµενο της εργασίας τους. Γι αυτό το λόγο είναι σηµαντικό να τίθενται οι ερωτήσεις µε τρόπο που να επιτρέπει τη σαφή απάντησή τους, ενώ δεν έχει κανένα νόηµα να δώσει κανείς µια λίστα µε λέξεις σε έναν ειδικό και να περιµένει να τις µεταφράσει. Για την περίπτωση που ο πληροφοριοδότης κατέχει τη γλώσσα-πηγή «σκόπιµο είναι να χρησιµοποιήσει κανείς τον πληροφοριοδότη ως µονόγλωσσο λεξικό ορισµών, να του δώσει δηλαδή το κείµενο-πηγή µε το σηµείο που δεν κατανοεί και να του ζητήσει να του εξηγήσει την κατάσταση» (Kautz 2000: 104). εν έχει κανένα νόηµα να εµπλακεί σε συζητήσεις για την πιθανή απόδοσή τους στη γλώσσα-στόχο, εφόσον ο πληροφοριοδότης δεν την κατέχει. Μια άλλη κατηγορία πληροφοριοδότη είναι οι φυσικοί οµιλητές ειδικά όταν πρόκειται για αντίστροφη µετάφραση. Φυσικά και εδώ η επιλογή του κατάλληλου προσώπου είναι αποφασιστικής 6 Για µια εκτενή παρουσίαση των αναλύσεων των παράλληλων κειµένων και της µεθοδολογίας εργασίας µε αυτά βλέπε και Wills 1996, Σχετικά µε την τυπολογία κειµένων βλέπε Reiß 1993.

10 σηµασίας, καθώς είναι αυτονόητο ότι κάθε φυσικός οµιλητής διαθέτει ένα διαφορετικό επίπεδο γλωσσικών γνώσεων. Τέλος, µια ακόµη κατηγορία είναι οι συνάδελφοι µεταφραστές, τους οποίους σήµερα µπορεί πολύ εύκολα να βρει κανείς στα διάφορα φόρα ή σε οµάδες συζητήσεων στο διαδίκτυο. 4. Οι φορείς της έρευνας Σε όλη την παραπάνω σχετικά διεξοδική αναφορά των διαφόρων µέσων έρευνας διαφοροποιήσαµε συχνά και το φορέα (medium) τους. Στη διάθεση των µεταφραστών υπάρχουν πλέον σήµερα τόσο έντυπα όσο και ηλεκτρονικά µέσα έρευνας, και φυσικά υπάρχει το διαδίκτυο. Με τη διάδοση του διαδικτύου έχει συντελεστεί µια ιστορική τοµή, η οποία έχει αλλάξει καθοριστικά το συνολικό τρόπο εργασίας των µεταφραστών. Τα πραγµατικά νέα µέσα ωστόσο της σηµερινής εποχής σε σύγκριση µε αυτά πριν από 15 ή 20 χρόνια είναι οι ηλεκτρονικές βάσεις δεδοµένων, τα ηλεκτρονικά εργαλεία των προγραµµάτων µεταφραστικής µνήµης και τα ηλεκτρονικά λεξικά (όχι λεξικά που έχουν σχεδιαστεί για µια έντυπη έκδοση και υπάρχουν και σε ηλεκτρονική µορφή). Εξαιρετικά πολύτιµα και τα τρία, κατά τα άλλα όµως αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος πρόσβασης και διαχείρισης των ίδιων παραδοσιακών µέσων, ο οποίος κατέστησε την έρευνα ασύγκριτα πιο εύκολη. Για να βρει κανείς ένα παράλληλο κείµενο ή έναν πληροφοριοδότη δεν χρειάζεται να διασχίσει την πόλη του ούτε να επισκεφτεί µια δηµόσια βιβλιοθήκη. Σε µια εποχή που κατακλυζόµαστε από πληροφορίες το ζητούµενο είναι η σωστή διαχείρισή τους, η εξακρίβωση της αξιοπιστίας των πηγών, η δυσπιστία απέναντι στην ευκολία. Ίσως το βασικό ερώτηµα που τίθεται πλέον είναι αν σήµερα οι µεταφραστές µεταφράζουν καλύτερα χάρη στην ηλεκτρονική επανάσταση. Η απάντηση που θα έδινα είναι ότι πριν από µόλις είκοσι χρόνια δεν θα τολµούσε κανείς ούτε να ονειρευτεί τις σηµερινές συνθήκες εργασίας και ειδικότερα έρευνας. Η απόδοση των µεταφραστών έχει αυξηθεί απίστευτα, σήµερα ένας έµπειρος µεταφραστής µπορεί να µεταφράζει είκοσι σελίδες σε µια µέρα, αριθµός αδιανόητος την εποχή της γραφοµηχανής. Η διασφάλιση της ποιότητας της µετάφρασης υποστηρίζεται από µια σειρά από εργαλεία, ξεκινώντας από τον αυτόµατο ορθογραφικό έλεγχο στα προγράµµατα υπολογιστών και φτάνοντας έως τις µεταφραστικές µνήµες, αλλά και χάρη στις νέες δυνατότητες έρευνας. Αν ωστόσο οι µεταφραστές µεταφράζουν τελικά πραγµατικά καλύτερα, εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τους ίδιους τους µεταφραστές και αυτό αποτελεί ένα άλλο θέµα που δεν εµπίπτει σε αυτό το άρθρο. 5. Συµπέρασµα Η ερευνητική ικανότητα όπως όλες οι ικανότητες µπορεί µεν να υπάρχει σε ένα βαθµό, στην πραγµατικότητα όµως είναι θέµα άσκησης, εµπειρίας και γνώσης. Η ερευνητική ικανότητα δεν είναι κάτι αφηρηµένο, είναι κάτι που διδάσκεται και σίγουρα κάτι που µαθαίνεται. Γι αυτό το λόγο υποστηρίζω ότι στο µάθηµα της µετάφρασης πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στη µεθοδολογία της έρευνας και µάλιστα λαµβάνοντας υπόψη τα νέα δεδοµένα που προσφέρουν τόσο η πρόσβαση στο διαδίκτυο όσο και τα ηλεκτρονικά µεταφραστικά εργαλεία. Όπως διαπιστώνει και η Βρέττα-Πανίδου σε µια σχετική έρευνα που πραγµατοποίησε στο µάθηµα της µετάφρασης στο Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας το εαρινό εξάµηνο 2001 σε δείγµα 80 φοιτητών και φοιτητριών «η πλειοψηφία των φοιτητών αποδέχεται το διαδίκτυο και αξιολογεί συνολικά θετικά την ηλεκτρονική έρευνα» αλλά «δυστυχώς υπάρχουν προς το παρόν λίγες εµπειρικές

11 έρευνες σχετικά µε την υποστηρικτική παιδαγωγική βοήθεια των διαφόρων ερευνητικών δυνατοτήτων του διαδικτύου» (2004: 587 κ.ε.). Τέτοιου είδους έρευνες θα µπορούσαν να δώσουν χρήσιµα αποτελέσµατα για τη διδακτική πράξη αφενός ως προς τη λειτουργικότητα όλων αυτών των µέσων σε σχέση µε τις προσδοκίες των χρηστών και αφετέρου ως προς την πρόοδο των εκπαιδευόµενων σχετικά µε την αξιολόγηση των ερευνητικών µέσων και την ικανότητα διαφοροποιηµένης χρήσης τους. Η διδασκαλία εξάλλου ξεκινά από το ξυπνήσει η απορία στον αµύητο και να καλλιεργηθεί η συνήθεια της αµφισβήτησης και επαλήθευσης στον διδασκόµενο και συνεχίζει µε την εξοικείωση µε τα διαθέσιµα µέσα έρευνας και την αξιολόγησή τους. Πέρα από αυτό οι εκπαιδευόµενοι καλούνται να µάθουν ότι ο επαγγελµατίας µεταφραστής προσαρµόζει την ερευνητική του ικανότητα σε νέα µέσα και νέους φορείς, επικεντρώνεται σε νέα αντικείµενα, αλλά η έρευνά του δεν τελειώνει ποτέ, όπως ποτέ δεν τελειώνει η διεύρυνση της γνώσης. ιότι, όπως αναφέρει ο Wilss «ο µεταφραστής δεν είναι κινητό λεξικό ούτε κινητή εγκυκλοπαίδεια. Γι αυτό το λόγο πρέπει να εργάζεται µε περιορισµένους πόρους γνώσης, οι οποίοι στην επαγγελµατική πράξη πρέπει κατά περίπτωση να διευρύνονται ταχύτατα» (1996: 159).

12 Βιβλιογραφία Albrecht J. (2005). Grundlagen der Übersetzungsforschung, Übersetzung und Linguistik. Tübingen: Gunter Narr Verlag. Αναστασιάδη-Συµεωνίδη Α. (1986). Η Νεολογία στην Κοινή Νεοελληνική. Θεσσαλονίκη: Α.Π.Θ., Παράρτηµα 65 της Επιστηµονικής Επετηρίδας της Φιλοσοφικής Σχολής, Βοσταντζόγλου Θ. (1962). Αντιλεξικόν ή Oνοµαστικόν της Νεοελληνικής Γλώσσης. Αθήναι: Θ. Βοσταντζόγλου Chesterman, Α. (2000). Strategies for emancipatory translation. In Ch Schäffner & B. Adab (eds.) Developing Translation Competence. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins, Connolly, D. (1997). Μετα-ποίηση: 6 (+1) µελέτες για τη µετάφραση της ποίησης. Αθήνα: εκδόσεις ύψιλον/βιβλία. Gerzymisch-Arbogast H. (1999). Fach-Text-Übersetzen. In S. Buhl & H. Gerzymisch-Arbogast (Hrsg.) Fach-Text-Übersetzen: Theorie Praxis Didaktik. St. Ingbert: Röhrig Universitätsverlag, vii-xvi. Herbst T. & M. Klotz (2003). Lexikografie. Paderborn: Verlag Ferdinand Schöningh. Hönig H. (1998). Textverstehen und Recherchieren. In M. Snell-Hornby, H. Hönig, P. Kußmaul, P. Schmitt (eds.), Handbuch Translation, Tübingen, Kautz U. (2002). Handbuch Didaktik des Übersetzens und Dolmetschens. München: Goethe Institut. Kußmaul P. (1989). Kontext und einsprachiges Wörterbuch in der Übersetzerausbildung. In M. Snell- Hornby, E. Pöhl, (eds.) Translation and Lexicography. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins, Kußmaul P. (2007). Verstehen und Übersetzen. Ein Lehr- und Arbeitsbuch. Tübingen: Gunter Narr Verlag. Neubert A. (1999) Competence in language and translation. In S. Buhl & H. Gerzymisch-Arbogast (Hrsg.) Fach-Text-Übersetzen: Theorie Praxis Didaktik. St. Ingbert: Röhrig Universitätsverlag, Nord B. (1999). Das zweisprachige Wörterbuch als Hilfsmittel bei der Übersetzung. In A. Gil, J. Haller, E. Steiner, H. Gerzymisch-Arbogast (Hrsg.), Modelle der Translation. Grundlagen für Methodik, Bewertung, Computermodellierung. Frankfurt am Main: Peter Lang, Nord Ch. (1988). Textanalyse und Übersetzen. Theoretische Grundlagen, Methode und didaktische Anwendung einer übersetzungsrelevanten Textanalyse. Heidelberg: Julius Groos Verlag. Nord Ch. (1998). Textlinguistik. In M. Snell-Hornby, H. Hönig, P. Kußmaul, P. Schmitt (eds.) Handbuch Translation, Tübingen, Παπαναστασίου Γ. Τα λεξικά της νέας ελληνικής γλώσσας. Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ( ) PONS Großwörterbuch Deutsch-Griechisch Griechisch-Deutsch (2008). Stuttgart: Ernst Klett Sprachen GmbH. Pym A. (1992). Translation and Text Transfer. Frankfurt am Main: Lang. Reiß K. (1993). Texttyp und Übersetzungsmethode. Der operative Text. Heidelberg: Julius Groos Verlag Schäffner, Ch. & B. Adab (2000). Developing Translation Competence: Introduction. In Ch. Schäffner & B. Adab (eds.) Developing Translation Competence. Amsterdam & Philadelphia: Benjamins, viixvi. Snell-Hornby M. (1998). Wörterbücher. In M. Snell-Hornby, H. Hönig, P. Kußmaul, P. Schmitt (eds.) Handbuch Translation, Tübingen, Steiner G. (1977). After Babel Aspects of language and translation. Oxford: Oxford University Press. Virtanen P. (1996). Woher kommen die Wörter im Wörterbuch?. In A. Kelletat (Hrsg.) Übersetzerische Kompetenz. Frankfurt am Main: Peter Lang, Vretta-Panidou E. (2004). Hilfstexte und Internetrecherche im universitären Übersetzungsunterricht: Voraussetzungen, Möglichkeiten und Grenzen am Beispiel Deutsch-Griechisch. In R. Herwig (ed.) Sprache und die modernen Medien. Akten des 37. linguistischen Kolloquiums in Jena Frankfurt am Main: Peter Lang, Wilss W. (1996). Übersetzungsunterricht. Eine Einführung. Tübingen: Gunter Narr Verlag.

Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης. Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης. Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τα είδη των κειµένων στην ελληνική αγορά της µετάφρασης Μαρία Σίσκου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract: The starting point in my speculation about the kind of texts mostly translated by translators

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis Μετάφραση Οδηγός Αγοράς metaphrasis Ποιος βρίσκεται πίσω από το metaphrasis: Κυριακή Παπακωνσταντίνου Ήδη από τη φοίτηση στο Τμήμα της Αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας της Φιλοσοφικής Αθηνών, τις σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ 2011 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικτυακή αγορά µεταφραστικών γραφείων ως παράγοντας διαµόρφωσης του προφίλ του εκπαιδευόµενου µεταφραστή

Η διαδικτυακή αγορά µεταφραστικών γραφείων ως παράγοντας διαµόρφωσης του προφίλ του εκπαιδευόµενου µεταφραστή Η διαδικτυακή αγορά µεταφραστικών γραφείων ως παράγοντας διαµόρφωσης του προφίλ του εκπαιδευόµενου µεταφραστή Αθηνά Ιωαννίδου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Abstract: The development of new information

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21 Α.1. Γενικά... 22 Α.2. Γλώσσα, πολιτισμός και μετάφραση... 22 Α.3. Η ποσοτική και η ποιοτική διάσταση του μεταφραστικού

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

30 Η ανάγκη της λειτουργικής προσέγγισης στη μετάφραση ειδικών κειμένων. The need for a functional approach in LSP translation

30 Η ανάγκη της λειτουργικής προσέγγισης στη μετάφραση ειδικών κειμένων. The need for a functional approach in LSP translation 1 30 Η ανάγκη της λειτουργικής προσέγγισης στη μετάφραση ειδικών κειμένων Αναστασία Παριανού ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι λειτουργικές προσεγγίσεις των Reiss/Vermeer, Holz-Mänttäri και Nord έχουν βρει εφαρμογή στη μετάφραση

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Ι ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία είναι ομαδική (έως τρία άτομα)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Βήματα για την εκπόνηση εργασίας 1 ο -Επιλογή του Θέματος Είτε επιλέξει κάποιος το θέμα μόνος του είτε από λίστα θεμάτων του καθηγητή,πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν. Κέντρο Γλωσσών

Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν. Κέντρο Γλωσσών Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Κέντρο Γλωσσών Δ Ι Δ Α Κ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Σ Ω Π Ι Κ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Jack Burston ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ Ηλίας Αργυρού Maria - Gabriella Arru Birgit Zιαρτίδου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Σοφιανόπουλος Σωκράτης Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Δομή παρουσίασης Τι είναι η Μηχανική Μετάφραση (Machine Translation) Ιστορική αναδρομή Είδη συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ορισμοί της Τεχνολογίας Τεχνολογικό περιβάλλον ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης Επιπτώσεις της Τεχνολογίας Ορισμός σχολικού βιβλίου για την Τεχνολογία Με την ευρεία έννοια του όρου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΜ ECTS Αγγλική Γλώσσα Ι Γαλλική Γλώσσα Ι Γερμανική Γλώσσα Ι Πολιτική Επιστήμη Ι Νεοελληνική Λογοτεχνία Ι Πληροφορική Ι Μετάφραση Αγγλικά- Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος

ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος ΜΑΘΕ ONLINE ΜΙΑ ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΑ! Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος Βήμα προς βήμα οδηγός χρήσης του προγράμματος 2 Πριν ξεκινήσετε να χρησιμοποιείτε το TELL

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα

Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα Η τεχνολογία σύμμαχος στις προκλήσεις του σήμερα Δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς δυσκολότερο ρόλο σήμερα από αυτό των Πωλήσεων. Μέσα σε αγορές που - πολλές φορές ζητούμενο έχει γίνει ο περιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε τις σπουδές σας με το TestDaF

Ξεκινήστε τις σπουδές σας με το TestDaF Ξεκινήστε τις σπουδές σας με το TestDaF Δεν έχει καμία σημασία τι και πού θέλετε να σπουδάσετε: Το TestDaF αναγνωρίζεται από όλα τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Γερμανίας ως πιστοποιητικό γλωσσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ernst Klett Schulbuchverlag, STUTTGART

Ernst Klett Schulbuchverlag, STUTTGART Klassen:7A/7B/7C / Α' Γυµνασίου Για το σχολικό έτος 2012/2013 παρακαλούµε να παραγγείλετε και να αγοράσετε κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών τα ακόλουθα βιβλία : Τα ελληνικά διδακτικά βιβλία του ΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ, ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΥΛΟΠΟΊΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΊΑΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΆΣ. Planning and managing Advertising

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV)

ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV) ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV) Στόχοι του Σεμιναρίου Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου θα είστε σε θέση να γνωρίζετε: Τα χαρακτηριστικά ενός Βιογραφικού Σημειώματος Τι περιέχει και πως συντάσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα Γκιούρογλου, Χ. & Οικονομίδης, Α.A.: Είδη ερωτήσεων σε προσαρμοστική δοκιμασία κατάταξης στην Αγγλική γλώσσα, 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ε.Τ.Π.Ε- Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση,

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

www.goneisdsathen.gr

www.goneisdsathen.gr Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων Ελληνικού τμήματος Γερμανικής Σχολής Αθηνών Αγαπητοί γονείς, Μαρούσι 6 Αυγούστου 2012 Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Ελληνικού τμήματος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

32 Η ορολογική σύγκλιση ως μεταφραστικό εργαλείο της ειδικής μετάφρασης. The terminological convergence as a tool for LSP translation

32 Η ορολογική σύγκλιση ως μεταφραστικό εργαλείο της ειδικής μετάφρασης. The terminological convergence as a tool for LSP translation 32 Η ορολογική σύγκλιση ως μεταφραστικό εργαλείο της ειδικής μετάφρασης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παναγιώτης Ι. Κελάνδριας H διαδικασία της μετάφρασης συνιστά μεταβολή και, συνεπώς, κατασκευή (πραγματικότητας) μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Διερμηνεία και Μετάφραση» Κατεύθυνση Μετάφρασης

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Διερμηνεία και Μετάφραση» Κατεύθυνση Μετάφρασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Διερμηνεία και Μετάφραση» Κατεύθυνση Μετάφρασης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2012-2014 2 Εισαγωγικό σημείωμα Το Διατμηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Μαρία όκου, Προϊσταµένη Τµήµατος στη ιεύθυνση Πιστοποίησης της Γνώσης Ξένων Γλωσσών του Υπ. Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, Απόφοιτη Θ Σειράς

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Γενικά Λειτουργεί αυτοδύναμα από το ακαδημαϊκό έτος 2003-4 Οδηγεί στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Αγαπητοί γονείς, εδώ και πολλά χρόνια στην επαρχία Olpe προσφέρονται μαθήματα γλώσσας καταγωγής, ωστόσο αυτό δεν είναι ευρέως γνωστό. Με το φυλλάδιο αυτό θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΩΝ & ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ TMHMA ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α) Προπτυχιακά 1. Νηπιαγωγικά 2. Δημοτική Εκπαίδευση Β) Μεταπτυχιακά 1. ΜΑ Εκπαιδευτική Ηγεσία 2. ΜΑ Ειδική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Οδηγός για τους Γονείς

ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Οδηγός για τους Γονείς ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Οδηγός για τους Γονείς Γνωρίζουμε πως ο Έλληνας γονιός θέλει να έχει στη διάθεσή του τις πληροφορίες που χρειάζεται ώστε να επιλέξει τις εξετάσεις που θα λάβει μέρος

Διαβάστε περισσότερα

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES * * * * * 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES 1 (2 η έκδοση, Ιούλιος 2009) Περιεχόμενα Γενικό πλαίσιο δράσης του Approaches... 2 Έκδοση του Approaches.. Όραμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Του Γρηγόρη Κωνσταντόπουλου, 11/4/2015 Α. ΚΡΙΤΙΚΗ - ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΑΘΕΝΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Στις βασικές αδυναμίες όλων των προηγούμενων συστημάτων πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Integraste. N e w s l e t t e r. Newsletter ΙI Ιούνιος 2011. Επιστηµονικές συναντήσεις

Integraste. N e w s l e t t e r. Newsletter ΙI Ιούνιος 2011. Επιστηµονικές συναντήσεις Integraste αποβλή- «Ανάπτυξη Ολοκληρωµένης Πολιτικής για τη ιαχείριση Αγροτοβιοµηχανικών των µε στόχο την µεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» N e w s l e t t e r Newsletter ΙI Ιούνιος 2011

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Ρηγάτου Κωνσταντίνα, Φιλόλογος Σταµουλάκης Ιωάννης,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ECTS: ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προωθεί τη συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµίων ως µέσο για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ποια μαθήματα διδάσκονται οι μαθητές της Α Λυκείου; Ποια από τα μαθήματα ανήκουν στους ίδιους κλάδους μαθημάτων; Ο παρακάτω πίνακας περιέχει όλους τους κλάδους των μαθημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα