ικτύωση Υπολογιστών Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 6 η Έκδοση James F. Kurose Keith W. Ross

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ικτύωση Υπολογιστών Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 6 η Έκδοση James F. Kurose Keith W. Ross"

Transcript

1 ικτύωση Υπολογιστών Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 6 η Έκδοση James F. Kurose Πανεπιστήμιο Massachusetts, Amherst, ΗΠΑ Keith W. Ross Πανεπιστήμιο Polytechnic, ΗΠΑ Απόδοση: Γιάννης Β. Σαμαράς Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Ε.Μ.Π. M.Sc. Computer Science Επιστημονική επιμέλεια: Ιωάννης Μαυρίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστημίου Μακεδονίας Παναγιώτης Φουληράς Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστημίου Μακεδονίας Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής Τηλ.: Αθήνα, 2013

2 Τίτλος Πρωτοτύπου: Computer Networking A Top-Down Approach - Sixth Edition ISBN-13: ISBN-10: Copyright 2013, 2010, 2008, 2005, 2003 by Pearson Education, Inc. One Lake Street, Upper Saddle River, New Jersey 07458, USA Αποκλειστικότητα για την Ελληνική Γλώσσα Εκδόσεις: Μόσχος Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής Τηλ.: Αθήνα, ISBN: Επιμέλεια κειμένων: Μιχαήλ Μεταξάς Desktop Publishing: Κ. Καλαϊτζής, τηλ.: Εκτύπωση: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ Γραφικές Τέχνες Α.Ε., τηλ.: Βιβλιοδεσία: ΣΤΑΜΟΥ Γραφικές Τέχνες - Εκδόσεις, τηλ.: Αναδημοσίευση του βιβλίου σε οποιαδήποτε μορ φή, ολόκληρου ή μέ ρους, καθώς και των περιεχομένων προ γραμ μά των, δεν επιτρέπεται χωρίς την έγγραφη εξου σιο δό τη ση του εκδότη.

3 Σχετικά με τους Συγγραφείς Jim Kurose Ο Jim Kurose είναι διακεκριμένος καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο University of Massachusetts, Amherst. Έχει λάβη πολλές διακρίσεις για τις εκπαιδευτικές του δραστηριότητες, που περιλαμβάνουν το βραβείο Outstanding Teacher από το National Technological University (οκτώ φορές), από το University of Massachussets και από το Northeast Association of Graduate Schools. Έχει πάρει το μετάλλιο IEEE Taylor Booth Education Medal και έχει αναγνωρισθεί για την συμμετοχή του στην πρωτοβουλία Massachussetts Commonwealth Information Techonology Initiative. Του έχει απονεμηθεί μία GE Fellowship, ένα βραβείο IBM Faculty Development και μια Lilly Teaching Fellowship. Ο Dr. Kurose ήταν Editor-In-Chief στο IEEE Transactions of Communications και στο IEEE/ACM Transactions on Networking. Είναι ενεργό μέλος των επιτροπών για τα IEEE Infocom, ACM SIGCOMM, ACM Internet Measurement Conference και ACM SIGMETRICS για αρκετά χρόνια και έχει υπηρετήσει ως Technical Program Co-Chair για τα συνέδρια αυτά. Είναι Fellow στο ΙΕΕΕ και στην ACM. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν πρωτόκολλα και αρχιτεκτονική δικτύων, μετρήσεις δικτύων, δίκτυα αισθητήρων, πολυμεσική επικοινωνία και μοντελοποίηση και αξιολόγηση απόδοσης. Έχει διδακτορικό στην Επιστήμη των Υπολογιστών απ' το Columbia University. Keith Ross O Keith Ross είναι καθηγητής της έδρας Leonard J. Shustek και ιευθυντής του Τμήματος Επιστήμης των Υπολογιστών στο Polytechnic Institute του NYU. Πριν από αυτό, το 2003, ήταν καθηγητής στο University of Pensylvania (για 13 χρόνια) και καθηγητής Eurocom Institute, στην Γαλλία (για 5 χρόνια). Πήρε πτυχίο B.S.E.E. απ' το Tufts University, M.S.E.E. από το Columbia University και Ph.D. στην Επιστήμη των Υπολογιστών και στα Συστήματα Ελέγχου (Computer Science and Control Engineering) από το University of Michigan. Είναι επίσης συνιδρυτής και πρώτος CEO της εταιρείας Wimba, η οποία αναπτύσσει ηλεκτρονικές εφαρμογές πολυμέσων για ηλεκτρονική εκπαίδευση (e-learning) και η οποία εξαγοράστηκε από την Blackboard το Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του Καθηγητή Ross περιλαμβάνουν την ασφάλεια και ιδιωτικότητα, κοινωνικά δίκτυα, δικτύωση ομοτίμων (P2P), μετρήσεις ιαδικτύου, την μετάδοση βίντεο συνεχούς ροής (video streaming), δίκτυα διανομής περιεχομένου (content distribution networks) και στοχαστική μοντελοποίηση. Είναι fellow του ΙΕΕΕ, έχει πάρει το βραβείο Infocom 2009 Best Paper Award, καθώς και τα βραβεία 2011 και 2008 Best Paper Award, για Πολυμεσικές Επικοινωνίες, που απονέμονται απ' την IEEE Communication Society. Έχει εργασθεί σε επιτροπές πολυάριθμων περιοδικών και επιτροπών συνεδρίων, που περιλαμβάνουν τα IEEE/ACM Transactions on Networking, ACM SIGCOMM, ACM CoNext και ACM Internet Management Conference. Έχει επίσης εργασθεί ως σύμβουλος στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή των Η.Π.Α. σε θέματα κοινής χρήσης αρχείων P2P.

4 Πρόλογος Καλώς ήλθατε στην έκτη έκδοση του βιβλίου ικτύωση Υπολογιστών: Προσέγγιση από Πάνω προς τα Κάτω. Μετά απ' την έκδοση της πρώτης έκδοσης πριν από 12 χρόνια, το βιβλίο μας χρησιμοποιήθηκε σε εκατοντάδες κολέγια και πανεπιστήμια, μεταφράσθηκε σε 14 γλώσσες και χρησιμοποιήθηκε από δεκάδες χιλιάδες σπουδαστές και χρήστες σε όλο τον κόσμο. Ακούσαμε απόψεις από πολλούς από αυτούς τους αναγνώστες και εκπλαγήκαμε από την θετική τους ανταπόκριση. Τι Νέο Περιέχει η Έκτη Έκδοση; Θεωρούμε ότι ένας σημαντικός λόγος για την επιτυχία αυτού του βιβλίου είναι η ανανεωμένη προσέγγιση που προσφέρει στα μαθήματα δικτύωσης υπολογιστών. Έχουμε κάνει αλλαγές σ' αυτήν την έκτη έκδοση, αλλά έχουμε επίσης αφήσει αναλλοίωτα αυτά που εμείς πιστεύουμε (και οι καθηγητές και οι σπουδαστές έχουν επιβεβαιώσει) ότι είναι τα σημαντικότερα θέματα σε αυτό το βιβλίο: η προσέγγιση από επάνω προς τα κάτω, η εστίαση στο ιαδίκτυο και μια μοντέρνα θεώρηση της δικτύωσης υπολογιστών και το φιλικό του στυλ για εκμάθηση της δικτύωσης υπολογιστών. Παρά ταύτα έχουμε κάνει πολλές σημαντικές αλλαγές στην έκτη έκδοση: Ο συνοδευτικός ιστότοπος έχει επεκταθεί σημαντικά και έχει εμπλουτισθεί έτσι, ώστε να περιλαμβάνει VideoNotes και διαδραστικές ασκήσεις, όπως συζητούμε παρακάτω σε αυτόν τον Πρόλογο. Στο Κεφάλαιο 1, έχει εκσυγχρονισθεί η μελέτη των δικτύων προσπέλασης και η περιγραφή του οικοσυστήματος παρόχων υπηρεσιών ιαδικτύου έχει αναθεωρηθεί σημαντικά, για να περιλάβει την πρόσφατη εμφάνιση των δικτύων παρόχων περιεχομένου, όπως είναι το δίκτυο της Google. Η παρουσίαση της μεταγωγής πακέτου και της μεταγωγής κυκλώματος έχει επίσης αναδιοργανωθεί, έτσι ώστε να έχει έναν θεματικό παρά ιστορικό προσανατολισμό. Στο Κεφάλαιο 2, η γλώσσα Python έχει αντικαταστήσει την Java για την παρουσίαση του προγραμματισμού με socket. Αν και συνεχίζει να εκφράζει με σαφήνεια τις βασικές ιδέες που βρίσκονται πίσω απ' την socket API, ο κώδικας σε Python είναι ευκολότερος στην κατανόηση για τον αρχάριο προγραμματιστή. Ακόμη, σε αντίθεση με την Java, η Python παρέχει πρόσβαση σε ακατέργαστες sockets (raw sockets), επιτρέποντας σε σπουδαστές να δομούν μια μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών δικτύου. Τα εργαστήρια προγραμματισμού socket, που βασίζονται σε Java, έχουν αντικατασταθεί από αντίστοιχα εργαστήρια Python και έχει προστεθεί ένα νέο εργαστήριο ICMP Ping, που βασίζεται σε Python. Όπως πάντα, όταν αφαιρούμε υλικό από το βιβλίο, όπως το υλικό που αφορά προγραμματισμό socket, που βασίζεται σε Java, αυτό παραμένει διαθέσιμο στον συνοδευτικό ιστότοπο του βιβλίου (δείτε παρακάτω). Στο Κεφάλαιο 3, η παρουσίαση ενός απ' τα πλέον αξιόπιστα πρωτόκολλα μεταφοράς δεδομένων έχει απλοποιηθεί και έχει προστεθεί ένα νέο πλαίσιο, για την διαίρεση TCP (TCP splitting), που χρησιμοποιείται συνήθως για την βελτιστοποίηση της απόδοσης υπηρεσιών νέφους (cloud).

5 x Πρόλογος Στο Κεφάλαιο 4, η ενότητα που αφορά στις αρχιτεκτονικές δρομολογητών έχει ενημερωθεί σημαντικά, αντικατοπτρίζοντας τις πρόσφατες εξελίξεις και πρακτικές στον τομέα. Έχουν συμπεριληφθεί αρκετά πλαίσια, που περιλαμβάνουν το DNS, το BGP και το OSPF. Το Κεφάλαιο 5 έχει αναδιοργανωθεί και απλοποιηθεί, ώστε να λαμβάνει υπόψη του την πανταχού παρουσία του Ethernet με μεταγωγή σε τοπικά δίκτυα και την επακόλουθη, αυξημένη χρήση του Ethernet σε σενάρια σημείου-προς-σημείο. Επίσης, έχει προστεθεί μια νέα ενότητα για δικτύωση κέντρου δεδομένων (data center). Το Κεφάλαιο 6 έχει ενημερωθεί, ώστε να περιέχει τις πρόσφατες εξελίξεις σε ασύρματα δίκτυα, ιδιαίτερα στα κυψελωτά δίκτυα δεδομένων και στις υπηρεσίες και αρχιτεκτονική τέταρτης γενιάς (4G). Το Κεφάλαιο 7, το οποίο εστιάζεται στην δικτύωση πολυμέσων, έχει υποστεί μεγάλη αναθεώρηση. Το κεφάλαιο περιλαμβάνει τώρα μία σε βάθος συζήτηση για συνεχή ροή βίντεο, που περιλαμβάνει προσαρμοστική συνεχή ροή και μια εντελώς καινούρια και μοντέρνα συζήτηση για τα δίκτυα παρόχων περιεχομένου (CDN). Μια νέα ενότητα περιγράφει τα συστήματα βίντεο συνεχούς ροής Netflix, YouTube και Kankan. Το υλικό που έχει αφαιρεθεί για να εισαχθούν αυτά τα νέα θέματα συνεχίζει να διατίθεται στον συνοδευτικό ιστότοπο του βιβλίου. Το Κεφάλαιο 8 περιέχει τώρα μια εκτεταμένη συζήτηση για την πιστοποίηση ακραίων σημείων. Έχει προστεθεί σημαντικό νέο υλικό, το οποίο περιλαμβάνει προβλήματα στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Όπως και με τις προηγούμενες εκδόσεις, τα προβλήματα για το σπίτι έχουν αναθεωρηθεί, έχουν προστεθεί νέα και κάποια έχουν αφαιρεθεί. Αναγνωστικό Κοινό Αυτό το βιβλίο προορίζεται για ένα εισαγωγικό μάθημα στην δικτύωση υπολογιστών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τμήματα πληροφορικής και ηλεκτρολόγων μηχανικών. Σε ό,τι αφορά γλώσσες προγραμματισμού, το βιβλίο υποθέτει ότι ο φοιτητής έχει γνώσεις C, C++, Java ή Python (και μόνο για ορισμένα σημεία). Αν κι αυτό το βιβλίο είναι ακριβέστερο και αναλυτικότερο από πολλά άλλα εισαγωγικά βιβλία για δικτύωση υπολογιστών, σπάνια χρησιμοποιεί μαθηματικές αρχές, που δεν έχουν διδαχθεί στο λύκειο. Έχουμε κάνει ηθελημένη προσπάθεια να αποφύγουμε την χρήση προχωρημένων μαθηματικών, θεωρίας πιθανοτήτων ή αρχών στοχαστικής ανάλυσης (αν και έχουμε συμπεριλάβει κάποια προβλήματα για το σπίτι για φοιτητές με τέτοιο προχωρημένο υπόβαθρο). Το βιβλίο είναι επομένως κατάλληλο για προπτυχιακά μαθήματα και για το πρώτο έτος μεταπτυχιακών σπουδών. Πρέπει επίσης να είναι χρήσιμο σε επαγγελματίες στην βιομηχανία των τηλεπικοινωνιών. Τι το Μοναδικό Προσφέρει Αυτό το Βιβλίο Το αντικείμενο της δικτύωσης υπολογιστών είναι τρομακτικά περίπλοκο, περιλαμβάνοντας πολλές αρχές, πρωτόκολλα και τεχνολογίες οι οποίες πλέκονται μεταξύ τους με έναν περίπλοκο τρόπο. Για να αντιμετωπίσουν επιτυχώς αυτήν την έκταση και πολυπλοκότητα, πολλά βιβλία για δικτύωση υπολογιστών οργανώνονται συνήθως γύρω από τα "επίπεδα" της αρχιτεκτονικής δικτύων. Με μία οργάνωση σε επίπεδα, οι φοιτητές μπορούν να καταλάβουν πλήρως την πολυπλοκότητα της δικτύωσης υπολογιστών μαθαίνουν τις ξεχωρι-

6 Πρόλογος xi στές αρχές και πρωτόκολλα στο ένα τμήμα της αρχιτεκτονικής, ενώ ταυτόχρονα βλέπουν την μεγάλη εικόνα του πώς συνεργάζονται όλα τα κομμάτια μεταξύ τους. Από παιδαγωγική σκοπιά, η προσωπική μας εμπειρία είναι ότι μια τέτοια προσέγγιση σε επίπεδα λειτουργεί πραγματικά καλά. Παρά ταύτα, έχουμε δει ότι η παραδοσιακή προσέγγιση διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω δηλαδή, από το φυσικό επίπεδο προς το επίπεδο εφαρμογής δεν είναι η καλύτερη προσέγγιση για ένα μοντέρνο μάθημα στην δικτύωση υπολογιστών. Μια Προσέγγιση από Επάνω προς τα Κάτω Το βιβλίο μας άνοιξε ένα νέο δρόμο πριν από 12 χρόνια, χρησιμοποιώντας μια οργάνωση από επάνω προς τα κάτω δηλαδή, αρχίζοντας από το επίπεδο εφαρμογής και προχωρώντας κάτω, προς το φυσικό επίπεδο. Οι γνώμες που λάβαμε από καθηγητές και φοιτητές έχουν επιβεβαιώσει ότι αυτή η προσέγγιση από επάνω προς τα κάτω έχει πολλά πλεονεκτήματα και πράγματι λειτουργεί καλά από παιδαγωγικής πλευράς. Πρώτον, δίνει έμφαση στο επίπεδο εφαρμογής (ένας χώρος μεγάλης ανάπτυξης στην δικτύωση υπολογιστών). Πράγματι, πολλές από τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στην δικτύωση υπολογιστών περιλαμβανομένου του Web, διανομής αρχείων P2P, πολυμεσικού περιεχομένου συνεχούς ροής έχουν λάβει χώρα στο επίπεδο εφαρμογής. Μία πρώιμη έμφαση στα θέματα του επιπέδου εφαρμογής διαφέρει από τις προσεγγίσεις που ακολουθούνται στα περισσότερα άλλα βιβλία, τα οποία αφιερώνουν μία μικρή ύλης σε δικτυακές εφαρμογές, απαιτήσεις τους, στα παραδείγματα επιπέδου εφαρμογής (π.χ. πελάτη-εξυπηρέτη και ομοτίμων-p2p) και στις διεπαφές προγραμματισμού εφαρμογών. εύτερον, η εμπειρία μας ως εκπαιδευτές (και εκείνης πολλών εκπαιδευτών που έχουν χρησιμοποιήσει το βιβλίο μας) είναι ότι η διδασκαλία εφαρμογών δικτύωσης στα αρχικά μαθήματα είναι ένα ισχυρό κίνητρο. Οι φοιτητές συγκινούνται ιδιαίτερα όταν μαθαίνουν πώς λειτουργούν οι δικτυακές εφαρμογές εφαρμογές όπως το και το Web, τις οποίες χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση. Όταν ένας φοιτητής κατανοήσει τις εφαρμογές, μπορεί να κατανοήσει τις δικτυακές υπηρεσίες που χρειάζονται για υποστήριξη αυτών των εφαρμογών. Ο φοιτητής μπορεί κατόπιν, με την σειρά του, να εξετάσει τους διάφορους τρόπους, με τους οποίους τέτοιες υπηρεσίες μπορούν να παρέχονται και να υλοποιούνται στα χαμηλότερα επίπεδα. Έτσι η κάλυψη των εφαρμογών σε αρχικά στάδια παρέχει κίνητρο για το υπόλοιπο βιβλίο. Τρίτον, η προσέγγιση από επάνω προς τα κάτω επιτρέπει στους εκπαιδευτές να εισάγουν την ανάπτυξη δικτυακών εφαρμογών σε μια αρχική φάση. Οι φοιτητές όχι μόνον βλέπουν πώς λειτουργούν δημοφιλείς εφαρμογές και πρωτόκολλα, αλλά επίσης μαθαίνουν πόσο εύκολο είναι να δημιουργήσουν τις δικές τους δικτυακές εφαρμογές και πρωτόκολλα επιπέδου εφαρμογής. Με την προσέγγιση από επάνω προς τα κάτω, οι φοιτητές καταλαβαίνουν από την αρχή τις έννοιες του προγραμματισμού με υποδοχές (socket programming), μοντέλων υπηρεσιών και πρωτοκόλλων σημαντικές αρχές, οι οποίες επανεμφανίζονται σε όλα τα επόμενα επίπεδα. Παρέχοντας παραδείγματα προγραμματισμού με υποδοχές σε Python, τονίζουμε τις κεντρικές ιδέες χωρίς να μπερδεύουμε τους φοιτητές με περίπλοκο κώδικα. Οι προπτυχιακοί φοιτητές στα τμήματα ηλεκτρολόγων μηχανικών και πληροφορικής δεν πρέπει να έχουν δυσκολία να παρακολουθήσουν τον κώδικα σε Python. Εστίαση στο ιαδίκτυο Αν και δεν αναφέρουμε πλέον στον τίτλο την φράση "με έμφαση στο ιαδίκτυο" απ' την τέταρτη έκδοση, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εστιάζουμε πλέον στο ιαδίκτυο! Φυσικά και όχι! Επειδή το ιαδίκτυο έχει γίνει τόσο κυρίαρχο, πιστέψαμε ότι κάθε βιβλίο που αναφέ-

7 xii Πρόλογος ρεται στην δικτύωση πρέπει να εστιάζεται ιδιαίτερα στο ιαδίκτυο και επομένως ότι αυτή η φράση είναι κάπως περιττή. Συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε την αρχιτεκτονική και τα πρωτόκολλα του ιαδικτύου ως πρωταρχικά οχήματα για την μελέτη των θεμελιωδών αρχών της δικτύωσης υπολογιστών. Φυσικά περιλαμβάνουμε επίσης αρχές και πρωτόκολλα από άλλες δικτυακές αρχιτεκτονικές. Αλλά όμως η έμφαση δίδεται σαφώς στο ιαδίκτυο, ένα γεγονός που αντικατοπτρίζεται με σαφήνεια στην οργάνωση του βιβλίου, στο οποίο κάνουμε χρήση της αρχιτεκτονικής πέντε επιπέδων του ιαδικτύου: τα επίπεδα εφαρμογής, μεταφοράς, δικτύου, ζεύξης και το φυσικό επίπεδο. Ένα άλλο πλεονέκτημα του να θέσουμε το ιαδίκτυο στο επίκεντρο είναι ότι οι περισσότεροι φοιτητές των τμημάτων πληροφορικής και ηλεκτρολόγων μηχανικών έχουν ζήλο να μάθουν για το ιαδίκτυο και τα πρωτόκολλά του. Γνωρίζουν ότι το ιαδίκτυο είναι μια επαναστατική τεχνολογία και μπορούν να δουν ότι αλλάζει τον κόσμο εκ βάθρων. εδομένης της τεράστιας εφαρμογής του ιαδικτύου, οι φοιτητές είναι περίεργοι για το τι βρίσκεται στο παρασκήνιο. Έτσι, είναι εύκολο για έναν εκπαιδευτή να τους συναρπάσει για να μάθουν τις βασικές αρχές, όταν χρησιμοποιούν το ιαδίκτυο ως βασικό οδηγό. ιδασκαλία των Αρχών της ικτύωσης ύο απ' τα μοναδικά χαρακτηριστικά του βιβλίου η προσέγγισή του από επάνω προς τα κάτω και η εστίαση στο ιαδίκτυο εμφανίζονται στον υπότιτλο του βιβλίου. Θα μπορούσαμε να εισάγουμε μια τρίτη φράση στον υπότιτλο, η οποία θα περιείχε την λέξη αρχές. Το πεδίο της δικτύωσης είναι τώρα αρκετά ώριμο, ώστε να μπορούμε να προσδιορίσουμε αρκετές θεμελιωδώς σημαντικές αρχές. Για παράδειγμα, στο επίπεδο μεταφοράς, τα θεμελιώδη ζητήματα περιλαμβάνουν αξιόπιστη επικοινωνία επάνω από ένα αναξιόπιστο επίπεδο δικτύου, εγκαθίδρυση/τερματισμό σύνδεσης και χειραψία, συμφόρηση και έλεγχο ροής, καθώς και πολύπλεξη. Στο επίπεδο δικτύου, δύο ιδιαίτερα σημαντικές αρχές είναι η εύρεση "καλών" διαδρομών ανάμεσα σε δύο δρομολογητές και η διασύνδεση ενός μεγάλου αριθμού ετερογενών δικτύων. Στο επίπεδο ζεύξης δεδομένων, ένα θεμελιώδες πρόβλημα είναι η κοινή χρήση ενός καναλιού πολλαπλής πρόσβασης. Στην ασφάλεια δικτύων, οι τεχνικές για παροχή εμπιστευτικότητας, αυθεντικοποίησης και ακεραιότητας μηνυμάτων βασίζονται όλες σε θεμελιώδεις αρχές κρυπτογραφίας. Το βιβλίο αυτό καθορίζει βασικά ζητήματα δικτύωσης και μελετά προσεγγίσεις προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων. Ο φοιτητής που μαθαίνει αυτές τις αρχές θα αποκτήσει γνώσεις με μεγάλη διάρκεια ζωής πολύ μετά αφού τα σημερινά πρότυπα και πρωτόκολλα θα έχουν καταστεί απαρχαιωμένα, οι αρχές που εμπεριέχουν θα παραμείνουν σημαντικές. Πιστεύουμε ότι ο συνδυασμός της χρήσης του ιαδικτύου για να εισάγουμε τους φοιτητές στο θέμα και να τονίσουμε κατόπιν τα θεμελιώδη ζητήματα τις προσεγγίσεις για την επίλυσή τους θα επιτρέψει στους φοιτητές να κατανοήσουν γρήγορα όλα όσα χρειάζονται για σχεδόν οποιαδήποτε τεχνολογία δικτύωσης. Ο Ιστότοπος Αυτό το βιβλίο διαθέτει έναν εκτεταμένο συνοδευτικό ιστότοπο για όλους τους αναγνώστες, στην διεύθυνση ο οποίος περιλαμβάνει: Υλικό διαδραστικής εκπαίδευσης: Ένα σημαντικό νέο συστατικό της έκτης έκδοσης είναι το σημαντικά εκτεταμένο ηλεκτρονικό και διαδραστικό υλικό εκπαίδευσης. Ο συνοδευτικός ιστότοπος περιέχει τώρα VideoNotes παρουσιάσεις βίντεο των σημαντικών

8 Πρόλογος xiii θεμάτων του βιβλίου από τους συγγραφείς, καθώς και περιήγηση σε λύσεις προβλημάτων, παρόμοιων μ' αυτά που παρατίθενται στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Έχουμε επίσης προσθέσει ιαδραστικές Ασκήσεις, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν (και να παρουσιάσουν λύσεις για) προβλήματα παρόμοια με τα επιλεγμένα προβλήματα του τέλους των κεφαλαίων. Εφόσον οι φοιτητές μπορούν να παράγουν (και να δουν λύσεις) για έναν απεριόριστο αριθμό παρόμοιων προβλημάτων, μπορούν να εργασθούν μέχρι να κατανοήσουν πλήρως το υλικό. Έχουμε εισαγάγει VideoNotes και προβλήματα στον ιστότοπο για τα Κεφάλαια 1 ως 5 και θα συνεχίσουμε να προσθέτουμε και να ενημερώνουμε το υλικό από καιρού εις καιρόν. Όπως σε προηγούμενες εκδόσεις, ο ισότοπος περιέχει επίσης διαδραστικές μικροεφαρμογές Java (applets), που «ζωντανεύουν» πολλές βασικές αρχές δικτύωσης. Ο ιστότοπος επίσης διαθέτει διαδραστικές ερωτήσεις εξέτασης, που επιτρέπουν στους φοιτητές να ελέγξουν αν έχουν κατανοήσει τα διάφορα θέματα. Οι καθηγητές μπορούν να ενσωματώσουν αυτά τα διαδραστικά χαρακτηριστικά στις διαλέξεις τους ή να τα χρησιμοποιήσουν ως ασκήσεις εργαστηρίου. Πρόσθετο τεχνικό υλικό. Επειδή προσθέτουμε νέο υλικό σε κάθε νέα έκδοση του βιβλίου, έπρεπε να αφαιρούμε μερικά απ' τα υπάρχοντα θέματα, για να κρατήσουμε το βιβλίο σε λογικό όγκο. Για παράδειγμα, για να δημιουργήσουμε χώρο για νέο υλικό σ' αυτήν την έκδοση, έχουμε αφαιρέσει υλικό για τα δίκτυα ATM και για το πρωτόκολλο RTSP για πολυμέσα. Υλικό που υπήρχε σε παλαιότερες εκδόσεις του βιβλίου και συνεχίζει να παρουσιάζει ενδιαφέρον μπορείτε να το βρείτε στον ιστότοπο του βιβλίου. Προγραμματιστικές ασκήσεις. Ο ιστότοπος περιέχει επίσης πολλές προγραμματιστικές ασκήσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την δημιουργία ενός πολυνηματικού εξυπηρέτη Web (multithreaded Web server), την δημιουργία ενός προγράμματος πελάτη με διεπαφή GUI, τον προγραμματισμό των πλευρών αποστολής και λήψης ενός αξιόπιστου πρωτοκόλλου μεταφοράς δεδομένων, τον προγραμματισμό ενός κατανεμημένου αλγορίθμου δρομολόγησης και πολλά περισσότερα. Εργαστήρια Wireshark. Η κατανόηση των πρωτοκόλλων δικτύων μπορεί να γίνει πληρέστερη, αν τα δείτε σε λειτουργία. Ο ιστότοπος περιέχει πολυάριθμες ασκήσεις σε Wireshark που επιτρέπουν στους φοιτητές να παρατηρούν την αλληλουχία των μηνυμάτων που ανταλλάσσονται ανάμεσα στις δύο οντότητες ενός πρωτοκόλλου. Ο ιστότοπος περιλαμβάνει ξεχωριστές εργαστηριακές ασκήσεις σε Wireshark για τα πρωτόκολλα HTTP, DNS, TCP, UDP, IP, ICMP, Ethernet, ARP, WiFi, SSL και στην ανίχνευση όλων των πρωτοκόλλων, που σχετίζονται με την ικανοποίηση ενός αιτήματος για μεταφορά μίας ιστοστελίδας. Θα συνεχίσουμε να προσθέτουμε νέα εργαστήρια στην διάρκεια του χρόνου. Παιδαγωγικά Χαρακτηριστικά ιδάσκουμε ο καθένας μας δικτύωση υπολογιστών για περισσότερα από 20 χρόνια. Μεταφέρουμε μέσα σε αυτό το βιβλίο μία συνδυασμένη εμπειρία εκπαίδευσης 50 χρόνων σε πολλές χιλιάδες φοιτητών. Είμαστε επίσης ενεργοί ερευνητές σε θέματα δικτύωσης υπολογιστών μέχρι σήμερα. (Στην πραγματικότητα, ο Jim και ο Keith συναντήθηκαν για πρώτη φορά ως μεταπτυχιακοί φοιτητές σ' ένα μάθημα δικτύωσης υπολογιστών που διδασκόταν από τον Mischa Schwartz το 1979 στο Columbia University). Θεωρούμε ότι όλα αυτά μας δίνουν μια σωστή αίσθηση του πού βρισκόταν η δικτύωση και του πού θα κατευθυνθεί

9 xiv Πρόλογος πιθανόν στο μέλλον. Παρά ταύτα, έχουμε αντισταθεί στον πειρασμό να βασίσουμε το υλικό του βιβλίου στα ερευνητικά μας ενδιαφέροντα. Πιστεύουμε ότι μπορείτε να επισκεφθείτε τους προσωπικούς μας ισότοπους εάν ενδιαφέρεσθε για την έρευνά μας. Έτσι, αυτό το βιβλίο αναφέρεται στην μοντέρνα δικτύωση υπολογιστών αναφέρεται σε σύγχρονα πρωτόκολλα και τεχνολογίες, όπως και στις υποκείμενες αρχές πίσω από αυτά τα πρωτόκολλα και τεχνολογίες. Επίσης πιστεύουμε ότι η εκμάθηση (και η διδασκαλία!) της δικτύωσης μπορεί να είναι διασκεδαστική. Μια αίσθηση χιούμορ, χρήση παρομοιώσεων και παραδείγματα από τον πραγματικό κόσμο σ' αυτό το βιβλίο ελπίζουμε ότι θα κάνουν αυτό το υλικό περισσότερο διασκεδαστικό. Συμπληρώματα για Εκπαιδευτές Προσφέρουμε ένα πλήρες συμπληρωματικό πακέτο ώστε να βοηθήσουμε τους εκπαιδευτές να διδάξουν αυτό το μάθημα. Αυτό το υλικό μπορείτε να προσπελάσετε στο Pearson s Instructor Resource Center (http://www.pearsonhighered.com/irc). Επισκεφθείτε το κέντρο πόρων εκπαιδευτών ή στείλτε στο για πληροφορίες σχετικά με την προσπέλαση συμπληρωμάτων για εκπαιδευτές. ιαφάνειες PowerPoint. Παρέχουμε διαφάνειες PowerPoint και για τα εννέα κεφάλαια. Οι διαφάνειες έχουν ενημερωθεί πλήρως με την έκτη έκδοση. Οι διαφάνειες καλύπτουν κάθε κεφάλαιο λεπτομερώς. Χρησιμοποιούν γραφικά και κίνηση (αντί να βασίζονται σε μονότονο κείμενο με κουκκίδες) για να κάνουν τις διαφάνειες ενδιαφέρουσες και οπτικά ελκυστικές. Προσφέρουμε τις πρωτότυπες διαφάνειες PowerPoint, ώστε να μπορέσετε να τις προσαρμόσετε, ώστε να ικανοποιούν τις δικές ανάγκες εκπαίδευσης. Μερικές από αυτές τις διαφάνειες αποτελούν συνεισφορά από άλλους εκπαιδευτές, που έχουν διδάξει από το βιβλίο μας. Λύσεις Προβλημάτων για το Σπίτι. Ο ιστότοπος παρέχει ένα εγχειρίδιο λύσεων αυτού του βιβλίου για τα προβλήματα για το σπίτι, προγραμματιστικές ασκήσεις και εργαστήρια σε Wireshark. Όπως προαναφέρθηκε, έχουμε εισαγάγει πολλά νέα προβλήματα για το σπίτι στα πρώτα πέντε κεφάλαια του βιβλίου. Εξαρτήσεις των Κεφαλαίων Το πρώτο κεφάλαιο αυτού του βιβλίου παρουσιάζει μια αυτόνομη επισκόπηση της δικτύωσης υπολογιστών. Εισάγοντας πολλές βασικές αρχές και ορολογία, αυτό το κεφάλαιο θέτει την σκηνή για το υπόλοιπο βιβλίο. Όλα τα υπόλοιπα κεφάλαια εξαρτώνται απευ θείας από αυτό το πρώτο κεφάλαιο. Μετά την ολοκλήρωση του Κεφαλαίου 1, συνιστούμε στους εκπαιδευτές να καλύψουν τα Κεφάλαια 2 έως 5 με την σειρά, ακολουθώντας την από επάνω προς τα κάτω φιλοσοφία μας. Κάθε ένα από αυτά τα πέντε κεφάλαια χρησιμοποιεί υλικό από τα προηγούμενα κεφάλαια. Αφού ολοκληρώσει τα πρώτα πέντε κεφάλαια, ο εκπαιδευτής έχει μεγάλη ευελιξία. εν υπάρχουν αλληλοεξαρτήσεις ανάμεσα στα τέσσερα τελευταία κεφάλαια, οπότε μπορεί να τα διδάξει με οποιαδήποτε σειρά. Εν τούτοις, κάθε ένα απ' αυτά τα τέσσερα τελευταία κεφάλαια εξαρτάται απ' το υλικό των πέντε πρώτων κεφαλαίων. Πολλοί εκπαιδευτές διδάσκουν τα πέντε πρώτα κεφάλαια και μετά διδάσκουν ένα από τα τελευταία τέσσερα κεφάλαια για «επιδόρπιο».

10 Πρόλογος xv Μια Τελευταία Σημείωση: Θα Θέλαμε να Ακούσουμε από Εσάς Ενθαρρύνουμε φοιτητές και εκπαιδευτές να μας στείλουν με σχόλια που ίσως έχουν για το βιβλίο μας. Ήταν σπουδαίο για μας που λάβαμε τόσα πολλά σχόλια από τόσους πολλούς εκπαιδευτές και φοιτητές από όλον τον κόσμο για τις πρώτες πέντε εκδόσεις μας. Έχουμε συμπεριλάβει πολλές απ' αυτές τις προτάσεις σε επόμενες εκδόσεις του βιβλίου. Επίσης ενθαρρύνουμε τους εκπαιδευτές να μας στείλουν νέα προβλήματα για το σπίτι (και τις λύσεις τους), τα οποία θα μπορούσαν να συμπληρώσουν τα υπάρχοντα προβλήματα για το σπίτι. Θα τα δημοσιεύσουμε κι αυτά στο τμήμα που προορίζεται μόνον για εκπαιδευτές του ιστοτόπου. Επίσης ενθαρρύνουμε τους εκπαιδευτές και τους φοιτητές να δη μιουργήσουν μικροεφαρμογές Java, που επεξηγούν τις αρχές και τα πρωτόκολλα του βι βλίου. Αν έχετε μια μικροεφαρμογή που θεωρείτε ότι είναι κατάλληλη για αυτό το βιβλίο, παρακαλούμε να την στείλετε σε εμάς. Αν η μικροεφαρμογή (περιλαμβανομένων του συμβολισμού και της ορολογίας) είναι κατάλληλη, με χαρά μας θα την συμπεριλάβουμε στον ιστότοπο του βιβλίου, με μια αναφορά στους συγγραφείς της μικροεφαρμογής. Μπορείτε να μας στείλετε ενδιαφέροντα URL, να μας υποδείξετε τυπογραφικά μας λάθη, να διαφωνήσετε με τους ισχυρισμούς μας και να μας πείτε τι λειτουργεί και τι όχι. Πείτε μας τι πιστεύετε ότι πρέπει να περιληφθεί ή να μην περιληφθεί στην επόμενη έκδοση. Στείλτε μας στις διευθύνσεις και Ευχαριστίες Από τότε που αρχίσαμε να γράφουμε αυτό το βιβλίο, το 1996, πολλοί άνθρωποι μας παρείχαν ανεκτίμητη βοήθεια και μας επηρέασαν στο πώς να διαμορφώσουμε τις σκέψεις μας για το πώς να οργανώσουμε και να διδάξουμε καλύτερα ένα μάθημα περί δικτύωσης. Θέλουμε να πούμε ένα ΜΕΓΑΛΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ σε όλους όσους μας βοήθησαν απ' τα πρώτα κείμενα αυτού του βιβλίου έως κι αυτήν την έκτη έκδοση. Επίσης πραγματικά ευγνώμονες στις πολλές εκατοντάδες αναγνώστες από όλον τον κόσμο φοιτητές, καθηγητές, επαγγελματίες που μας έχουν στείλει σκέψεις και σχόλια για προηγούμενες εκδόσεις του βι - βλίου και υποδείξεις για μελλοντικές εκδόσεις του βιβλίου. Ειδικές ευχαριστίες οφείλονται στους: Al Aho (Columbia University) Hisham Al-Mubaid (University of Houston-Clear Lake) Pratima Akkunoor (Arizona State University) Paul Amer (University of Delaware) Shamiul Azom (Arizona State University) Lichun Bao (University of California at Irvine) Paul Barford (University of Wisconsin) Bobby Bhattacharjee (University of Maryland) Steven Bellovin (Columbia University) Pravin Bhagwat (Wibhu) Supratik Bhattacharyya (previously at Sprint) Ernst Biersack (Eurécom Institute)

11 xvi Πρόλογος Shahid Bokhari (University of Engineering & Technology, Lahore) Jean Bolot (Technicolor Research) Daniel Brushteyn (former University of Pennsylvania student) Ken Calvert (University of Kentucky) Evandro Cantu (Federal University of Santa Catarina) Jeff Case (SNMP Research International) Jeff Chaltas (Sprint) Vinton Cerf (Google) Byung Kyu Choi (Michigan Technological University) Bram Cohen (BitTorrent, Inc.) Constantine Coutras (Pace University) John Daigle (University of Mississippi) Edmundo A. de Souza e Silva (Federal University of Rio de Janeiro) Philippe Decuetos (Eurécom Institute) Christophe Diot (Technicolor Research) Prithula Dhunghel (Akamai) Deborah Estrin (University of California, Los Angeles) Michalis Faloutsos (University of California at Riverside) Wu-chi Feng (Oregon Graduate Institute) Sally Floyd (ICIR, University of California at Berkeley) Paul Francis (Max Planck Institute) Lixin Gao (University of Massachusetts) JJ Garcia-Luna-Aceves (University of California at Santa Cruz) Mario Gerla (University of California at Los Angeles) David Goodman (NYU-Poly) Yang Guo (Alcatel/Lucent Bell Labs) Tim Griffin (Cambridge University) Max Hailperin (Gustavus Adolphus College) Bruce Harvey (Florida A&M University, Florida State University) Carl Hauser (Washington State University) Rachelle Heller (George Washington University) Phillipp Hoschka (INRIA/W3C) Wen Hsin (Park University) Albert Huang (former University of Pennsylvania student) Cheng Huang (Microsoft Research) Esther A. Hughes (Virginia Commonwealth University) Van Jacobson (Xerox PARC) Pinak Jain (former NYU-Poly student) Jobin James (University of California at Riverside) Sugih Jamin (University of Michigan) Shivkumar Kalyanaraman (IBM Research, India) Jussi Kangasharju (University of Helsinki) Sneha Kasera (University of Utah) Parviz Kermani (formerly of IBM Research)

12 Πρόλογος xvii Hyojin Kim (former University of Pennsylvania student) Leonard Kleinrock (University of California at Los Angeles) David Kotz (Dartmouth College) Beshan Kulapala (Arizona State University) Rakesh Kumar (Bloomberg) Miguel A. Labrador (University of South Florida) Simon Lam (University of Texas) Steve Lai (Ohio State University) Tom LaPorta (Penn State University) Tim-Berners Lee (World Wide Web Consortium) Arnaud Legout (INRIA) Lee Leitner (Drexel University) Brian Levine (University of Massachusetts) Chunchun Li (former NYU-Poly student) Yong Liu (NYU-Poly) William Liang (former University of Pennsylvania student) Willis Marti (Texas A&M University) Nick McKeown (Stanford University) Josh McKinzie (Park University) Deep Medhi (University of Missouri, Kansas City) Bob Metcalfe (International Data Group) Sue Moon (KAIST) Jenni Moyer (Comcast) Erich Nahum (IBM Research) Christos Papadopoulos (Colorado Sate University) Craig Partridge (BBN Technologies) Radia Perlman (Intel) Jitendra Padhye (Microsoft Research) Vern Paxson (University of California at Berkeley) Kevin Phillips (Sprint) George Polyzos (Athens University of Economics and Business) Sriram Rajagopalan (Arizona State University) Ramachandran Ramjee (Microsoft Research) Ken Reek (Rochester Institute of Technology) Martin Reisslein (Arizona State University) Jennifer Rexford (Princeton University) Leon Reznik (Rochester Institute of Technology) Pablo Rodrigez (Telefonica) Sumit Roy (University of Washington) Avi Rubin (Johns Hopkins University) Dan Rubenstein (Columbia University) Douglas Salane (John Jay College) Despina Saparilla (Cisco Systems) John Schanz (Comcast)

13 xviii Πρόλογος Henning Schulzrinne (Columbia University) Mischa Schwartz (Columbia University) Ardash Sethi (University of Delaware) Harish Sethu (Drexel University) K. Sam Shanmugan (University of Kansas) Prashant Shenoy (University of Massachusetts) Clay Shields (Georgetown University) Subin Shrestra (University of Pennsylvania) Bojie Shu (former NYU-Poly student) Mihail L. Sichitiu (NC State University) Peter Steenkiste (Carnegie Mellon University) Tatsuya Suda (University of California at Irvine) Kin Sun Tam (State University of New York at Albany) Don Towsley (University of Massachusetts) David Turner (California State University, San Bernardino) Nitin Vaidya (University of Illinois) Michele Weigle (Clemson University) David Wetherall (University of Washington) Ira Winston (University of Pennsylvania) Di Wu (Sun Yat-sen University) Shirley Wynn (NYU-Poly) Raj Yavatkar (Intel) Yechiam Yemini (Columbia University) Ming Yu (State University of New York at Binghamton) Ellen Zegura (Georgia Institute of Technology) Honggang Zhang (Suffolk University) Hui Zhang (Carnegie Mellon University) Lixia Zhang (University of California at Los Angeles) Meng Zhang (former NYU-Poly student) Shuchun Zhang (former University of Pennsylvania student) Xiaodong Zhang (Ohio State University) ZhiLi Zhang (University of Minnesota) Phil Zimmermann (independent consultant) Cliff C. Zou (University of Central Florida) Θέλουμε επίσης να ευχαριστήσουμε όλη την ομάδα του οίκου Addison-Wesley, που έκανε σπουδαία δουλειά (και ανέχθηκε δύο λεπτολόγους συγγραφείς, που φαίνονται εκ γενετής ανίκανοι να ανταποκριθούν σε προθεσμίες!): Michael Hirsch, Marilyn Lloyd και Emma Snider. Ευχαριστούμε επίσης τις γραφίστριες Janet Theurer και Patrice Rossi Calkin, για την δουλειά τους με τα εξαίρετα σχεδιαγράμματα στο βιβλίο αυτό και στην Andrea Stefanowicz και την ομάδα της στην PreMediaGlobal για την υπέροχη παραγωγή αυτής της έκδοσης. Τέλος, ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον Michael Hirsch, τον εκδότη μας στην Addison-Wesley και την Susan Hartman, την προηγούμενή μας εκδότρια στον οίκο Addison-Wesley. Το βιβλίο αυτό δεν θα ήταν αυτό που είναι (και ίσως να μην είχε εκδοθεί καθόλου), χωρίς την διαχείριση, την συνεχή τους ενθάρρυνση, σχεδόν άπειρη υπομονή και εμμονή.

14 Πίνακας Πε ριε χο μέ νων Κεφάλαιο 1 ίκτυα Υπολογιστών και το ιαδίκτυο Τι Είναι το ιαδίκτυο; Βασική Περιγραφή Περιγραφή με Βάση παρεχόμενες Υπηρεσίες Τι Είναι ένα Πρωτόκολλο; Τα Άκρα των ικτύων ίκτυα Προσπέλασης Φυσικά Μέσα Ο Πυρήνας του ικτύου Μεταγωγή Πακέτου Μεταγωγή Κυκλώματος Ένα ίκτυο ικτύων Καθυστέρηση, Απώλεια και ιεκπεραιωτική Ικανότητα σε ίκτυα Μεταγωγής Πακέτου Επισκόπηση της Καθυστέρησης σε ίκτυα Μεταγωγής Πακέτου Καθυστέρηση Ουράς και Απώλεια Πακέτου Καθυστέρηση από-άκρο-σε-άκρο ιεκπεραιωτική Ικανότητα σε ίκτυα Υπολογιστών Επίπεδα Πρωτοκόλλων και τα Μοντέλα Υπηρεσιών τους Αρχιτεκτονική με ιαδοχικά Επίπεδα Ενθυλάκωση ίκτυα υπό Επίθεση Ιστορία ικτύων Υπολογιστών και το ιαδίκτυο Η Ανάπτυξη της Μεταγωγής Πακέτου: Ιδιοταγή (Proprietary) ίκτυα και ιαδικτύωση: Εξάπλωση των ικτύων: Η Έκρηξη του ιαδικτύου: Η εκαετία του Η Νέα Χιλιετία Περίληψη 66 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 68 Εργαστήριο Wireshark 78 Συνέντευξη: Leonard Kleinrock 80 Κεφάλαιο 2 Επίπεδο Εφαρμογής Αρχές ικτυακών Εφαρμογών Αρχιτεκτονικές ικτυακών Εφαρμογών Επικοινωνία ιεργασιών 88

15 xx Πίνακας Περιεχομένων Υπηρεσίες Μεταφοράς ιαθέσιμες σε Εφαρμογές Υπηρεσίες Μεταφοράς που Παρέχονται από το ιαδίκτυο Πρωτόκολλο Επιπέδου Εφαρμογής ικτυακές Εφαρμογές που Καλύπτονται σε Αυτό το Βιβλίο Το Web και το ΗΤΤΡ Επισκόπηση του HTTP Μη Παραμένουσες και Παραμένουσες Συνδέσεις Μορφοποίηση Μηνύματος ΗΤΤΡ Αλληλεπίδραση Χρήστη-Εξυπηρέτη: Cookies Web Caching Το GET υπό Συνθήκη Μεταφορά Αρχείων: FTP Εντολές και Αποκρίσεις FTP Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο στο ιαδίκτυο SMTP Σύγκριση με το ΗΤΤΡ Μορφές Μηνυμάτων Ταχυδρομείου Πρωτόκολλα Προσπέλασης Ταχυδρομείου DNS Η Υπηρεσία Καταλόγου ιαδικτύου Υπηρεσίες που Παρέχονται από το DNS Επισκόπηση του Τρόπου Λειτουργίας του DNS Εγγραφές και Μηνύματα του DNS Εφαρμογές ομοτίμων (P2P Applications) ιανομή Αρχείων ομοτίμων (P2P) Κατανεμημένοi Πίνακες Κατακερματισμού (DHT) Προγραμματισμός Socket: ημιουργώντας ικτυακές Εφαρμογές Προγραμματισμός Socket με UDP Προγραμματισμός Socket με TCP Περίληψη 168 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 169 Ασκήσεις Προγραμματισμού Socket 179 Εργαστήρια Wireshark: HTTP, DNS 181 Συνέντευξη: Mark Andreessen 182 Κεφάλαιο 3 Επίπεδο Μεταφοράς Εισαγωγή και Υπηρεσίες Επιπέδου Μεταφοράς Σχέση Ανάμεσα στα Επίπεδα Μεταφοράς και ικτύου Επισκόπηση του Επιπέδου Μεταφοράς στο ιαδίκτυο Πολύπλεξη και Αποπολύπλεξη Ασυνδεσμική Μεταφορά: UDP ομή Τμήματος UDP Άθροισμα Ελέγχου UDP Αρχές Αξιόπιστης Μεταφοράς εδομένων ημιουργία ενός Πρωτοκόλλου Αξιόπιστης Μεταφοράς εδομένων 206

16 Πίνακας Περιεχομένων xxi Πρωτόκολλα για Αξιόπιστη Μεταφορά εδομένων με ιοχέτευση Go-Back-N (GBN) Επιλεκτική Επανάληψη (SR) Συνδεσμική Μεταφορά: TCP Η Σύνδεση TCP ομή Τμήματος TCP Εκτίμηση και Λήξη Χρόνου ιαδρομής Μετ' Επιστροφής Αξιόπιστη Μεταφορά εδομένων Έλεγχος Ροής ιαχείριση Σύνδεσης TCP Αρχές Ελέγχου Συμφόρησης Οι Αιτίες και το Κόστος της Συμφόρησης Προσεγγίσεις στον Έλεγχο Συμφόρησης Παράδειγμα Ελέγχου Επιβοηθούμενου Ελέγχου Συμφόρησης: Έλεγχος Συμφόρησης ATM ABR Έλεγχος Συμφόρησης TCP ικαιοσύνη Ανασκόπηση 283 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 285 Ασκήσεις Προγραμματισμού 300 Εργαστήρια Wireshark: TCP, UDP 301 Συνέντευξη: Van Jacobson 302 Κεφάλαιο 4 Επίπεδο ικτύου Εισαγωγή Προώθηση και ρομολόγηση Μοντέλα Υπηρεσιών ικτύου Εικονικό Κύκλωμα και ίκτυα εδομενογράμματος ίκτυα Εικονικού Κυκλώματος ίκτυα εδομενογράμματος Η Προέλευση των ικτύων VC και εδομενογράμματος Τι βρίσκεται Μέσα σε έναν ρομολογητή; Επεξεργασία Εισόδου Μεταγωγή Επεξεργασία Εξόδου Πού ημιουργείται Ουρά Αναμονής; Το Επίπεδο Ελέγχου ρομολόγησης Το Πρωτόκολλο ιαδικτύου (ΙΡ): Προώθηση και ιευθυνσιοδότηση στο ιαδίκτυο Μορφή εδομενογράμματος ιευθυνσιοδότηση IPv ICMP: Πρωτόκολλο Ελέγχου Μηνυμάτων ιαδικτύου IPv Συνοπτική Εξέταση της Ασφάλειας IP 362

17 xxii Πίνακας Περιεχομένων 4.5 Αλγόριθμοι ρομολόγησης Ο Αλγόριθμος ρομολόγησης Κατάστασης Ζεύξης Ο Αλγόριθμος ρομολόγησης ιανύσματος Απόστασης (DV) Ιεραρχική ρομολόγηση ρομολόγηση στο ιαδίκτυο ρομολόγηση Ενδο-αυτόνομου Συστήματος στο ιαδίκτυο: RIP ρομολόγηση Ενδο-αυτόνομου Συστήματος στο ιαδίκτυο: OSPF ρομολόγηση ι-αυτόνομου Συστήματος: BGP ρομολόγηση Εκπομπής και ρομολόγηση Πολυεκπομπής Αλγόριθμοι ρομολόγησης Εκπομπής Πολυεκπομπή Ανασκόπηση 412 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 413 Άσκηση Προγραμματισμού 429 Εργαστήρια Wireshark: IP, ICMP 430 Συνέντευξη: Vinton G. Cerf 431 Κεφάλαιο 5 Επίπεδο Ζεύξης: Ζεύξεις, ίκτυα Προσπέλασης και ίκτυα Τοπικής Περιοχής Εισαγωγή στο Επίπεδο Ζεύξης Οι Υπηρεσίες που Παρέχονται από το Επίπεδο Ζεύξης Πού Υλοποιείται το Επίπεδο Ζεύξης; Τεχνικές Ανίχνευσης και ιόρθωσης Σφαλμάτων Έλεγχοι Ισοτιμίας Μέθοδοι Αθροίσματος Ελέγχου Έλεγχος Κυκλικού Πλεονασμού (CRC) Πρωτόκολλα και Ζεύξεις Πολλαπλής Προσπέλασης Πρωτόκολλα ιαμέρισης Καναλιού Πρωτόκολλα Τυχαίας Προσπέλασης Πρωτόκολλα Λειτουργίας Εκ Περιτροπής DOCSIS: Το Πρωτόκολλο Επιπέδου Ζεύξης για Καλωδιακή Προσπέλαση του ιαδικτύου ίκτυα Τοπικής Περιοχής (LAN) Μεταγωγής ιευθυνσιοδότηση Επιπέδου Ζεύξης και ARP Ethernet Μεταγωγείς Επιπέδου Ζεύξης Εικονικά ίκτυα Τοπικής Περιοχής (VLAN) Εικονικές Ζεύξεις: Ένα ίκτυο ως Επίπεδο Ζεύξης Μεταγωγή Ετικέτας Πολλαπλών Πρωτοκόλλων (MPLS) ικτύωση Κέντρων εδομένων Ανασκόπηση: Μία Ημέρα στην Ζωή μίας Αίτησης για Ιστοσελίδα Έναρξη: DHCP, UDP, IP και Ethernet Συνεχίζοντας την Έναρξη: DNS και ARP 497

18 Πίνακας Περιεχομένων xxiii Ακόμη στην Έναρξη: Ενδο-τομεακή ρομολόγηση προς τον Εξυπηρέτη DNS Αλληλεπίδραση Πελάτη-Εξυπηρέτη Web: TCP και HTTP Ανασκόπηση 500 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 502 Εργαστήρια Wireshark: Ethernet και ARP, DHCP 510 Συνέντευξη: Simon S. Lam 511 Κεφάλαιο 6 Ασύρματα ίκτυα και ίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εισαγωγή Ασύρματες Ζεύξεις και Χαρακτηριστικά ικτύου CDMA WiFi: Ασύρματα ίκτυα Τοπικής Περιοχής Η Αρχιτεκτονική Το Πρωτόκολλο MAC Το Πλαίσιο IEEE Κινητότητα μέσα στο Ίδιο Υποδίκτυο IP Προχωρημένα Χαρακτηριστικά του ίκτυα Προσωπικής Περιοχής: Bluetooth και Zigbee Προσπέλαση στο ιαδίκτυο μέσω Κυψελωτών ικτύων Μία Επισκόπηση της Αρχιτεκτονικής Κυψελωτών ικτύων Κυψελωτά ίκτυα εδομένων 3G: Επέκταση του ιαδικτύου σε Κινητούς Συνδρομητές Προχωρώντας στο 4G: LTE ιαχείριση Κινητότητας: Αρχές ιευθυνσιοδότηση ρομολόγηση προς έναν Κινητό Κόμβο Mobile IP ιαχείριση Κινητότητας σε Κυψελωτά ίκτυα ρομολόγηση Κλήσεων προς έναν Κινητό Χρήστη Μεταπομπές στο GSM Ασύρματες Επικοινωνίες και Κινητότητα: Επίπτωση σε Πρωτόκολλα Υψηλότερων Επιπέδων Ανασκόπηση 578 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 578 Εργαστήρια Wireshark: IEEE (WiFi) 583 Συνέντευξη: Deborah Estrin 584 Κεφάλαιο 7 ικτύωση Πολυμέσων ικτυακές Εφαρμογές Πολυμέσων Ιδιότητες του Βίντεο Ιδιότητες του Ήχου Τύποι Πολυμεσικών ικτυακών Εφαρμογών 591

19 xxiv Πίνακας Περιεχομένων 7.2 Αποθηκευμένο Βίντεο Συνεχούς Ροής UDP Συνεχούς Ροής HTTP Συνεχούς Ροής Προσαρμόσιμη Συνεχής Ροή και DASH ίκτυα ιανομής Περιεχομένου Μελέτες Περιπτώσεων: Netflix, YouTube και Kankan Φωνή-επάνω-από-IP Περιορισμοί της Υπηρεσίας Βέλτιστης Προσπάθειας IP Εξάλειψη της ιακύμανσης Καθυστέρησης στον Παραλήπτη για Ήχο Ανάκαμψη από την Απώλεια Πακέτων Μελέτη Περίπτωσης: VoIP με Skype Πρωτόκολλα για Εφαρμογές Συνομιλίας σε Πραγματικό Χρόνο RTP Το Πρωτόκολλο SIP Υποστήριξη ικτύου για Πολυμέσα ιαστασιολόγηση ικτύων Βέλτιστης Προσπάθειας Παροχή Πολλαπλών Κλάσεων Υπηρεσίας ιαφοροποιημένες Υπηρεσίες (Diffserv) Παροχή Εγγυήσεων Ποιότητας Υπηρεσίας (QoS) ανά Σύνδεση: έσμευση Πόρων και Αποδοχή Κλήσης Ανασκόπηση 655 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 656 Άσκηση Προγραμματισμού 666 Συνέντευξη: Henning Schulzrinne 668 Κεφάλαιο 8 Ασφάλεια σε ίκτυα Υπολογιστών Τι Σημαίνει Ασφάλεια ικτύων; Αρχές Κρυπτογραφίας Κρυπτογραφία Συμμετρικού Κλειδιού Κρυπτογράφηση ημόσιου Κλειδιού Ακεραιότητα Μηνύματος και Ψηφιακές Υπογραφές Κρυπτογραφικές Συναρτήσεις Κατακερματισμού Κώδικας Αυθεντικοποίησης Μηνύματος Ψηφιακές Υπογραφές Αυθεντικοποίηση Τερματικού Σημείου Πρωτόκολλο Αυθεντικοποίησης ap Πρωτόκολλο Αυθεντικοποίησης ap Πρωτόκολλο Αυθεντικοποίησης ap Πρωτόκολλο Αυθεντικοποίησης ap Πρωτόκολλο Αυθεντικοποίησης ap Ασφαλίζοντας το Ασφαλές PGP 710

20 Πίνακας Περιεχομένων xxv 8.6 ιασφάλιση Συνδέσεων TCP: SSL Η Μεγάλη Εικόνα Μία Πληρέστερη Εικόνα Ασφάλεια Επιπέδου ικτύου: IPsec και Εικονικά Ιδιωτικά ίκτυα IPsec και Εικονικά Ιδιωτικά ίκτυα Τα Πρωτόκολλα AH και ESP Συσχετίσεις Ασφάλειας Το εδομενόγραμμα Ipsec IKE: ιαχείριση Κλειδιών στο Ipsec ιασφάλιση Ασύρματων LAN Wired Equivalent Privacy (WEP) IEEE i Λειτουργική Ασφάλεια: Firewalls και Συστήματα Ανίχνευσης Παρείσφρησης Firewalls Συστήματα Ανίχνευσης Παρείσφρησης Ανασκόπηση 742 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 744 Εργαστήριο Wireshark: SSL 752 Εργαστήριο IPsec 752 Συνέντευξη: Steven M. Bellovin 753 Κεφάλαιο 9 ιαχείριση ικτύου Τι Είναι ιαχείριση ικτύου Η Υποδομή για ιαχείριση ικτύου Το Πρότυπο Πλαίσιο ιαχείρισης για το ιαδίκτυο ομή της Πληροφορίας ιαχείρισης: SMI Βάση Πληροφοριών ιαχείρισης: MIB Λειτουργίες Πρωτοκόλλου SNMP και Αντιστοιχίσεις Μεταφοράς Ασφάλεια και ιαχείριση ASN Συμπέρασμα 783 Προβλήματα και Ερωτήσεις για το Σπίτι 783 Συνέντευξη: Jennifer Rexford 786 Βιβλιογραφία 789 Ευρετήριο 823

Πίνακας Πε ριε χο μέ νων

Πίνακας Πε ριε χο μέ νων Πίνακας Πε ριε χο μέ νων Κεφάλαιο 1 ίκτυα Υπολογιστών και το ιαδίκτυο 1 1.1 Τι Είναι το ιαδίκτυο; 2 1.1.1 Αναλυτική Περιγραφή 2 1.1.2 Περιγραφή μιας Υπηρεσίας 5 1.1.3 Τι Είναι ένα Πρωτόκολλο; 7 1.2 Τα

Διαβάστε περισσότερα

ικτύωση Υπολογιστών Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 4 η Έκδοση James F. Kurose Keith W. Ross Απόδοση: Γιάννης Β.

ικτύωση Υπολογιστών Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 4 η Έκδοση James F. Kurose Keith W. Ross Απόδοση: Γιάννης Β. ικτύωση Υπολογιστών Προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω 4 η Έκδοση James F. Kurose Πανεπιστήμιο Massachusetts, Amherst, ΗΠΑ Keith W. Ross Πανεπιστήμιο Polytechnic, ΗΠΑ Απόδοση: Γιάννης Β. Σαμαράς Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Αρχές δικτυακών εφαρμογών Αρχιτεκτονικές Μοντέλα υπηρεσιών επιπέδου μεταφοράς Μοντέλο πελάτη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Chris Fehily Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2010 www.mgiurdas.gr Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Adobe FLASH Professional CC

Adobe FLASH Professional CC Adobe FLASH Professional CC ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2014 www.mgiurdas.gr Τίτλος Πρωτοτύπου:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Πληροφορίες για το μάθημα. Ευάγγελος Παπαπέτρου. Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων

Δίκτυα Υπολογιστών. Πληροφορίες για το μάθημα. Ευάγγελος Παπαπέτρου. Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων Δίκτυα Υπολογιστών Πληροφορίες για το μάθημα Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ Μηχ Η/Υ & Πληροφορικής, Παν Ιωαννίνων ΕΠαπαπέτρου (ΤμΜηχ Η/Υ & Πληροφορικής) ΠΛΥ606: Δίκτυα Υπολογιστών 1 / 17 Διάρθρωση 1 Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

ActionScript 3.0 για το Adobe Flash. CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ.

ActionScript 3.0 για το Adobe Flash. CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ. ActionScript 3.0 για το Adobe Flash CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ. Μηχανικός Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2011

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής ίκτυα Η/Υ Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα Μοντέλο TCP/IP πολλές πολλοί N A N B Ενότητα E PC A PC B PC D PC E E A E B

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2014

Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2014 Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΑΘΗΝΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 06/10/14 14:00-17:00 Υπολογιστικά Μαθηματικά Ε.Ζέρβας Ενότητα 2.1 17:00-20:00 Ειδ. Θέματα Σύγχρονης Φυσικής Κ.Μουτζούρης

Διαβάστε περισσότερα

Dreamweaver. Adobe ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού

Dreamweaver. Adobe ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Adobe Dreamweaver CC ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2014 www.mgiurdas.gr Τίτλος Πρωτοτύπου: Adobe

Διαβάστε περισσότερα

Adobe Premiere Pro CS6

Adobe Premiere Pro CS6 Adobe Premiere Pro CS6 ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2013 www.mgiurdas.gr Τίτλος Πρωτοτύπου:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 2: Εισαγωγή Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Συνιστώμενο Βιβλίο: Δικτύωση Υπολογιστών Προσέγγιση από Πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... 19 1.1.3 Ανάλυση πρωτοκόλλων στο μοντέλο OSI...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κινητές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 1: Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Πόρων Δικτύων(ΠΠΔ) Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ)

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) 26/01/2014 Συνεισφορά του κλάδους ΗΜΜΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Ευρύ φάσμα γνώσεων και επιστημονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

ικτύου 4. Πρωτόκολλα απαραίτητα για δ. Ethernet τη ιαχείριση Φυσικού Μέσου ε. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Μονάδες 8

ικτύου 4. Πρωτόκολλα απαραίτητα για δ. Ethernet τη ιαχείριση Φυσικού Μέσου ε. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Μονάδες 8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 26 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΚΤΥΑ

Διαβάστε περισσότερα

JOOMLA! Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας MARNI DERR TANYA SYMES. εύτερη έκδοση. Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού

JOOMLA! Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας MARNI DERR TANYA SYMES. εύτερη έκδοση. Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού JOOMLA! εύτερη έκδοση MARNI DERR TANYA SYMES Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 30 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΚΤΥΑ

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP

Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP Δίκτυα Υπολογιστών Ενότητα 10: Ethernet και ARP Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών»

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Επικοινωνιακό υποδίκτυο ονομάζεται το σύνολο των κόμβων που παρεμβάλλονται κατά την αποστολή ενός πακέτου από τη πηγή στο προορισμό. Το επικοινωνιακό υποδίκτυο μπορεί να βασίζεται είτε στη φιλοσοφία των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΚΤΥΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01

Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01 Προγραµµατισµός ικτύων Ε-01 1η ιάλεξη ιδάσκων: Νίκος Ντάρµος [http://www.cs.uoi.gr/~ntarmos/courses/networkprogramming/] Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Γενικά Υλη Βαθµολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ethereal: ICMP

Εργαστήριο Ethereal: ICMP Εργαστήριο Ethereal: ICMP Έκδοση:1.0 2005 J.F. Kurose, K.W. Ross Μετάφραση - Απόδοση: Σ. Τσακιρίδου Computer Networking: A Top-Down Approach Featuring the Internet Στο εργαστήριο αυτό θα εξετάσουµε µερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΚΤΥΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP Εισαγωγή... 1 Σε Ποιους Απευθύνεται το Βιβλίο... 1 Η Οργάνωση του Βιβλίου... 2 Ο Πηγαίος Κώδικας του Βιβλίου... 3 Συμβάσεις που Χρησιμοποιούνται σε Αυτό το Βιβλίο... 3 Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 8 η ιάλεξη: Βασικές αρχές δρομολόγησης Βασικές αρχές δρομολόγησης σε δίκτυα δεδομένων ρομολόγηση (Routing) Μεταφορά μηνυμάτων μέσω του διαδικτύου από μία πηγή σε ένα προορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΗ «Δ» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΡΟΗ «Δ» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ - ΕΜΠ ΝATIONAL TECHNICAL UNIVERSITY OF ATHENS - NTUA ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Τομέας Επικοινωνιών, Ηλεκτρονικής & Συστημάτων Πληροφορικής ΡΟΗ «Δ» ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δρ. Αν. Καμπαμανώλη-Δήμου Προϊστάμενος ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ από την ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Dr. John Sofos Professor in the Department of Animal Sciences Distinguished Professor at Colorado State

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014- ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α.1. 3 η ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ. (Α Β ΟΜΑ Α) ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

InDesign CS5. Adobe ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Μαίρη Γκλα βά

InDesign CS5. Adobe ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Μαίρη Γκλα βά Adobe InDesign CS5 ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Μαίρη Γκλα βά Μαθηματικός, MSc Computer Sci ence Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2011 www.mgiurdas.gr ind00_cont.indd

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακοί Συνεργάτες: Γιασεµή Ασλανίδου, Η/Ν Μηχ. Άγγελος Χαριτόπουλος, Η/Ν Μηχ.-MSc Data Communications

Εργαστηριακοί Συνεργάτες: Γιασεµή Ασλανίδου, Η/Ν Μηχ. Άγγελος Χαριτόπουλος, Η/Ν Μηχ.-MSc Data Communications ιδάσκοντες: Στέλιος Σαββαϊδης, Επίκ. Καθ., Τµήµα Η/Ν, ΣΤΕΦ/ΤΕΙ Πειραιά E-mail: ssavaid@teipir.gr Εργαστηριακοί Συνεργάτες: Γιασεµή Ασλανίδου, Η/Ν Μηχ. Άγγελος Χαριτόπουλος, Η/Ν Μηχ.-MSc Data Communications

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση

Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση Επίπεδο δικτύου IP διευθυνσιοδότηση (πες μου την IP σου να σου πω ποιος είσαι) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων. Εξάμηνο E

Τμήμα Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων. Εξάμηνο E Τμήμα Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Εξάμηνο E Μαθήματα Υποδομής - Δίκτυα ΙΙ - 2Θ + 1Α + 2Ε - Προαπαιτούμενα - - Ο σκοπός του είναι η διδασκαλία της τεχνολογίας δικτύων που στηρίζονται στη μεταγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση για τον ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ του μαθήματος της Τεχνολογίας Επικοινωνιών

Πρόταση για τον ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ του μαθήματος της Τεχνολογίας Επικοινωνιών Πρόταση για τον ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ του μαθήματος της Τεχνολογίας Επικοινωνιών Τεχνολογία Επικοινωνιών Β Ενιαίου Λυκείου Τεχνολογική Κατεύθυνση ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 2 ώρες /εβδομάδα ΔΙΑΡΚΕΙΑ 28..εβδομάδες

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός για το Web

Προγραμματισμός για το Web Πίνακας Περιεχομένων iii Προγραμματισμός για το Web Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε Randy Connolly Mount Royal University, Calgary Ricardo Hoar Mount Royal University, Calgary Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Β Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.E. Π.Μ Προαπαιτούµενα

Β Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.E. Π.Μ Προαπαιτούµενα ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ Α Εξάµηνο Τίτλος Μαθήµατος Θ Φ Α.Π Ε Φ.Ε Π.Μ Προαπαιτούµενα Κ10 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του Μαθήματος Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Διδάσκοντες: Θ.Ανδρόνικος - Μ.Στεφανιδάκης Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. Ερώτηση 1: ο αριθμός των συνδρομητών που θα εξυπηρετηθούν στη συγκεκριμένη τυχαία κυψέλη.

Άσκηση 1. Ερώτηση 1: ο αριθμός των συνδρομητών που θα εξυπηρετηθούν στη συγκεκριμένη τυχαία κυψέλη. Άσκηση 1 Ένα δίκτυο κινητής τηλεφωνίας τεχνολογίας GSM, ελέγχεται κατά την ώρα αιχμής (busy hour) από πλευράς εξυπηρέτησης συνδρομητών. Συγκεκριμένα, ο έλεγχος πραγματοποιείται σε μια τυχαία κυψέλη, στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ΚΑΙ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης. Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013

Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης. Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013 Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013 Θέματα Ψηφιακός Αλφαβητισμός Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Πολυμέσα Εκπαιδευτικά Παιχνίδια Εκπαιδευτικό Λογισμικό Applets

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή του Cisco Packet Tracer στη διδασκαλία του μαθήματος Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ των Επαγγελματικών Λυκείων

Συμβολή του Cisco Packet Tracer στη διδασκαλία του μαθήματος Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ των Επαγγελματικών Λυκείων Συμβολή του Cisco Packet Tracer στη διδασκαλία του μαθήματος Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ των Επαγγελματικών Λυκείων Νικόλαος Κοντονάτσιος nkontonats@sch.gr Υπεύθυνος Τομέα Πληροφορικής 1 ου ΣΕΚ Βόλου Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Γεώργιος Αγαπίου, PhD. Μέλος Ειδικής Επιστηµονικής Επιτροπής Θεµάτων Τηλεπικοινωνιακών Συστηµάτων ΤΕΕ Εισαγωγή Πολλοί ήταν αυτοί που περίµεναν την έλευση

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF)

CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) CASE STUDY ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ INTERNET MARKETING: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SAN FRANCISCO (USF) Αλεξανδρής Χρήστος Πιάκης Θεόδωρος Σπυρίδης Θεόδωρος 1 University of San Francisco Ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

hel-col@otenet.gr Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής (ΠΕ19 MSc) Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης kparask@hellenic-college.

hel-col@otenet.gr Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής (ΠΕ19 MSc) Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης kparask@hellenic-college. Χρήση της Διεπαφής Προγραμματισμού Εφαρμογής Google Maps για τη δημιουργία διαδραστικού χάρτη με τα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ στη Θεσσαλονίκη Εμμανουήλ Τσάμης 1, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1 ο Εξάμηνο Σπουδών Χειμερινό Εξάμηνο 2012/13 Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκων: Χαρμανδάρης Ευάγγελος, email: vagelis@tem.uoc.gr, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΩΤΟΥΛΑΣ Τηλεπ. Μηχανικός, Μ. Sc., MBA, OTE A.E. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύγκλιση υπηρεσιών και δικτύων # Σύγκλιση Δικτύων Σύγκλιση Σταθερών Δικτύων Σύγκλιση Σταθερών και Κινητών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Μάθημα 8ο Δικτύωση TCP/IP Μιχαηλίδης Παναγιώτης Περιεχόμενα Δικτύωση TCP/IP Τι είναι το TCP/IP; Επίπεδα, διευθύνσεις, ΝΑΤ Πρωτόκολλα: ARP, DHCP TCP/IP H πιο κοινή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΕΣ (APPLETS)

ΣΥΝΘΕΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΕΣ (APPLETS) 416 ΣΥΝΘΕΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΕΣ (APPLETS) Τζαμτζής Αθανάσιος Χημικός Β/θμιας Εκπ/σης Μεταπτυχιακός φοιτητής επί πτυχίω ΔιΧηΝΕΤ thanjam@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού JOOMLA!

Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού JOOMLA! Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού JOOMLA! _ELE intro_joomla.indd i 29/3/2010 4:57:03 μμ _ELE intro_joomla.indd ii 29/3/2010 4:57:03 μμ Οπτικός Οδηγός τoυ Ελληνικού JOOMLA! Marni Derr & Tanya Symes Απόδοση:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 3: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 3: Εισαγωγή. Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Δίκτυα Επικοινωνίας Υπολογιστών Ενότητα 3: Εισαγωγή Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Συνιστώμενο Βιβλίο: Δικτύωση Υπολογιστών Προσέγγιση από Πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius

Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius Ζευγίτης Θεόδωρος 1, Καλτσίδης Χρήστος 2, Μακράκη Καλλιόπη 3 tzevgit@gmail.com, ckaltsidis@sch.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ (IP για που το έβαλες) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής (Application layer):

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Γώγουλος Γ., Κοτσιφάκης Γ., Κυριακάκη Γ., Παπαγιάννης Α., Φραγκονικολάκης Μ., Χίνου Π. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Δικτύωση και Διαδίκτυο I Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να κάνω. µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα?

Γιατί να κάνω. µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα? Γιατί να κάνω µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα? Αναστάσιος Α. Οικονοµίδης, Καθηγητής Πρόεδρος.Π.Μ.Σ. στα Πληροφοριακά Συστήµατα ΓιατίΤΠΕ? (Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών) -ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Παγκόσμιου Ιστού. 1η διάλεξη

Τεχνολογίες Παγκόσμιου Ιστού. 1η διάλεξη Τεχνολογίες Παγκόσμιου Ιστού 1η διάλεξη Χαρακτηριστικά Μαθήματος Μάθημα προγραμματισμού (και όχι μόνον) Μπορεί να εξελιχθεί σε εφιάλτη αν δεν έχετε καλή γνώση και αρκετή εμπειρία προγραμματισμού (Java)

Διαβάστε περισσότερα