ρ. Κων/νος Καραµπάτσας, DMed, FRCS, Γεν. Γραµµατέας Ελληνικής Εταιρίας Κερατοειδούς Συντονιστής: Αθανάσιος. Νικολάου, MD, PhD, FRSM(Cornea)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ρ. Κων/νος Καραµπάτσας, DMed, FRCS, Γεν. Γραµµατέας Ελληνικής Εταιρίας Κερατοειδούς Συντονιστής: Αθανάσιος. Νικολάου, MD, PhD, FRSM(Cornea)"

Transcript

1 Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ε Ι Σ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α Επιµέλεια συγγραφής οδηγιών ρ. Κων/νος Καραµπάτσας, DMed, FRCS, Γεν. Γραµµατέας Ελληνικής Εταιρίας Κερατοειδούς Συντονιστής: Αθανάσιος. Νικολάου, MD, PhD, FRSM(Cornea) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΕΡΑΤΟΕΙ ΟΥΣ

2 ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α - ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ Η πλειοψηφία των περιστατικών βακτηριακής κερατίτιδας επιλύονται µε εµπειρική θεραπεία και η διαχείρισή τους γίνεται χωρίς τη λήψη επιχρισµάτων ή καλλιεργειών. Τα επιχρίσµατα και οι καλλιέργειες έχουν ένδειξη, ωστόσο, σε περιστατικά στα οποία υπάρχει διήθηση κερατοειδούς, η οποία είναι κεντρική, µεγάλη και εκτείνεται στο µεσαίο έως βαθύ στρώµα που είναι χρόνιας φύσεως ή µη ανταποκρινόµενη στη θεραπεία µε αντιβιοτικά ευρέος φάσµατος ή που παρουσιάζει άτυπα κλινικά χαρακτηριστικά, που υποδεικνύουν µυκητιασική, αµοιβαδική ή µυκοβακτηριδιακή κερατίτιδα. Το κλείσιµο του µατιού ενός ασθενούς µε εκδορά του κερατοειδούς, ο οποίος φοράει φακούς επαφής, δεν συστήνεται λόγω του αυξηµένου κινδύνου βακτηριακής κερατίτιδας. Η χρήση κυκλοπληγίας στη βακτηριακή κερατίτιδα είναι µία συµπληρωµατική θεραπεία, που συχνά παραβλέπεται, και η οποία µπορεί να µειώσει τον πόνο καθώς και τον σχηµατισµό συνεχειών. Ενδείκνυται όταν υπάρχει σηµαντική φλεγµονή του πρόσθιου θαλάµου. Tα κορτικοστεροειδή µπορούν να χρησιµοποιηθούν µετά από 48 ώρες, όταν ο αιτιολογικός οργανισµός είναι γνωστός. Θα πρέπει, όµως, να αποφεύγονται σε περιστατικά φλεγµονής από Acanthamoeba, Nocardia και µύκητες. Λόγω της αυξανόµενης αντίστασης του ανθεκτικού στη µεθικιλλίνη χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου (MRSA) στις τοπικές φθοριοκινολόνες θα πρέπει να εξετάζεται η περίπτωση συνδυαστικής θεραπείας, συµπεριλαµβανοµένης της βανκοµυκίνης. Τοπικά αντιβιοτικά θα πρέπει να συνταγογραφούνται ως πρόληψη δηµιουργίας ελκών, σε ασθενείς που προσέρχονται στο τµήµα επειγόντων περιστατικών εντός 24 ωρών από µία εκδορά του κερατοειδούς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Ο πληθυσµός των ασθενών περιλαµβάνει άτοµα όλων των ηλικιών, τα οποία προσέρχονται µε σηµεία και συµπτώµατα που υποδεικνύουν βακτηριακή κερατίτιδα, όπως πόνο, ερυθρότητα, θολή όραση, εκκρίσεις, διηθήσεις του κερατοειδούς, έλκη και φλεγµονή του πρόσθιου θαλάµου. ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ Υπολογίζεται ότι περιπτώσεις µικροβιακής κερατίτιδας (συµπεριλαµβανοµένων βακτηρίων, µυκήτων και Acanthamoeba) εµφανίζονται ετησίως στις Η.Π.Α., µε αυξανόµενη συχνότητα εµφάνισης τα τελευταία χρόνια. Η βακτηριακή κερατίτιδα σπάνια εµφανίζεται σε ένα φυσιολογικό µάτι λόγω της φυσικής αντίστασης του ανθρώπινου κερατοειδούς σε λοιµώξεις. Ωστόσο, ορισµένοι προδιαθετικοί παράγοντες, συµπεριλαµβανοµένων της χρήσης φακών επαφής, του τραυµατισµού, της χειρουργικής επέµβασης στον κερατοειδή, των νόσων οφθαλµικής επιφάνειας (π.χ. ανεπάρκεια δακρύων και ανωµαλίες του κερατοειδούς), των συστηµατικών νόσων και της ανοσοκαταστολής, µπορούν να αλλοιώσουν τους αµυντικούς µηχανισµούς της οφθαλµικής επιφάνειας και να επιτρέψουν στα βακτήρια να διεισδύσουν στον κερατοειδή (βλ. Παράγοντες Κινδύνου). Τα αίτια βακτηριακής κερατίτιδας στις Η.Π.Α. αναφέρονται στον Πίνακα 1. 2

3 ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗΣ ΚΕΡΑΤΙΤΙ ΑΣ ΣΤΙΣ Η.Π.Α. Παθογόνα Συχνότερα αποµονωµένα Περιστατικά (%) Gram-θετικά Gram-θετικοί κόκκοι Staphylococcus aureus MRSA 1.3 Coagulase αρνητικοί Staphylococci MRSE 43.1 Streptococcus pneumonia Streptococcus viridians οµάδα Gram-θετικοί βάκιλλοι Propionibacterium είδη 4-7 Mycobacterium είδη 3 Gram-αρνητικά Gram-αρνητικοί βάκιλλοι Pseudomonas aeruginosa 3-33 Serratia marcescens Proteus mirabilis Moraxella είδη και σχετιζόµενα είδη Εντερικοί και άλλοι gram-αρνητικοί βάκιλλοι 1-10 Gram-αρνητικοί κοκκοβάκιλλοι οργανισµοί Haemophilus influenzae, άλλα είδη Haemophilus 2.5 MRSA = ανθεκτικός στη µεθικιλλίνη Staphylococcus aureus, MRSE = ανθεκτικός στη µεθικιλλίνη Staphylococcus epidermidis 3

4 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ Οι παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την προδιάθεση των ασθενών στη βακτηριακή κερατίτιδα µπορούν να χωριστούν σε τέσσερις κατηγορίες. 1) Εξωγενείς Παράγοντες Χρήση φακών επαφής, ειδικά όταν σχετίζεται µε τα παρακάτω: Χρήση κατά τη διάρκεια της νύχτας Ορθοκερατολογία κατά τη διάρκεια της νύχτας Κακή χρήση (υπερβολική χρήση) Ανεπαρκής απολύµανση των φακών επαφής Μόλυνση της θήκης φύλαξης των φακών επαφής Αναποτελεσµατικό ή µολυσµένο διάλυµα καθαρισµού φακών επαφής Ακατάλληλη απόρριψη χρησιµοποιηµένων φακών επαφής Αποθήκευση ή ξέπλυµα µε νερό της βρύσης Κοινή χρήση διακοσµητικών φακών µε άλλα άτοµα Τραύµα, συµπεριλαµβανοµένων χηµικών και θερµικών τραυµατισµών, ξένων σωµάτων και τοπικής ακτινοβολίας Προηγούµενη χειρουργική επέµβαση στους οφθαλµούς και τα βλέφαρα, ειδικά χειρουργική επέµβαση στον κερατοειδή, συµπεριλαµβανοµένης και της διαθλαστικής χειρουργικής και της διαµπερούς κερατοπλαστικής Χαλαρά ράµµατα κερατοειδούς Παράγοντες που σχετίζονται µε φαρµακευτική αγωγή (π.χ. µολυσµένα οφθαλµολογικά φάρµακα, τοπικά µη στεροειδή αντιφλεγµονώδη φάρµακα (ΜΣΑΦ), αναισθητικά, κορτικοστεροειδή, συντηρητικά, θεραπείες γλαυκώµατος Ανοσοκαταστολή (τοπική και συστηµατική) Προκλητή νόσος, συµπεριλαµβανοµένης της κατάχρησης αναισθητικών φαρµάκων Κατάχρηση ουσιών (κρακ, κοκαΐνη) 2) Νόσοι Οφθαλµικής Επιφάνειας Ανεπάρκειες δακρυϊκής στοιβάδας Ανωµαλίες ανατοµίας και λειτουργίας του βλεφάρου (συµπεριλαµβανοµένης της έκθεσης) Τριχίαση Όµορη λοίµωξη/φλεγµονή (συµπεριλαµβανοµένης της γονοκοκκικής επιπεφυκίτιδας, της βλεφαρίτιδας, της φλεγµονής των δακρυϊκών πόρων, της δακρυοκυστίτιδας) 3) Ανωµαλίες Επιθηλίου Κερατοειδούς Νευροτροφική κερατίτιδα (π.χ. νευροπάθεια τριδύµου) ιαταραχές που προδιαθέτουν σε υποτροπιάζουσα διάβρωση του κερατοειδούς 4

5 Εκδορά κερατοειδούς ή βλάβη του επιθηλίου Ιογενής κερατίτιδα (κερατίτιδα από ιό απλού έρπητα [HSV] ή έρπητα ζωστήρα [VZV]) Οίδηµα επιθηλίου κερατοειδούς, ειδικά φυσαλιδώδης κερατοπάθεια (bullous keratopathy) 4) Συστηµατικές Παθήσεις Σακχαρώδης διαβήτης Ασθένεια που επιφέρει αναπηρία, ειδικά υποσιτισµό και/ή εξάρτηση από αναπνευστήρα Παθήσεις συνδετικού ιστού ιαταραχές δέρµατος/βλεννογόνου (π.χ. σύνδροµο Stevens-Johnson, οφθαλµικό πεµφιγοειδές) Κατάσταση ανοσοκαταστολής Ατοπική δερµατίτιδα/βλεφαροεπιπεφυκίτιδα Γονοκοκκική λοίµωξη µε επιπεφυκίτιδα Έλλειψη βιταµίνης Α Ακουστικό νεύρωµα ή νευρολογική χειρουργική επέµβαση που προκάλεσε βλάβη στο V και/ή το VII κρανιακό νεύρο Νόσος µοσχεύµατος έναντι ξενιστή ιφθερίτιδα Χρόνια υποβοηθούµενη αναπνοή ΦΥΣΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ Ενώ κάποιες µορφές βακτηριακής κερατίτιδας µπορεί να µην έχουν ως αποτέλεσµα απώλεια όρασης, πολλές σχετίζονται µε απώλεια όρασης λόγω ουλών στον κερατοειδή ή τοπογραφικών ανωµαλιών. Η µη ανταποκρινόµενη στη θεραπεία ή µια σοβαρή βακτηριακή κερατίτιδα µπορεί να προκαλέσει διάτρηση του κερατοειδούς και µπορεί εν δυνάµει να εξελιχθεί σε ενδοφθαλµίτιδα και να προκαλέσει την απώλεια του οφθαλοµού. Επειδή αυτή η καταστροφική διαδικασία µπορεί να λάβει χώρα γρήγορα (µέσα σε 24 ώρες, όταν η µόλυνση προκαλείται από έναν ισχυρό λοιµογόνο οργανισµό), η βέλτιστη διαχείριση απαιτεί γρήγορη αναγνώριση, έγκαιρη έναρξη θεραπείας και κατάλληλη παρακολούθηση. Η βακτηριακή κερατίτιδα µπορεί να εµφανιστεί σε οποιοδήποτε σηµείο του κερατοειδούς, αλλά οι µολύνσεις που αφορούν το κέντρο ή την περιοχή γύρω από το κέντρο του κερατοειδή είναι υψίστης σηµασίας. Οι ουλές σε αυτό το σηµείο µπορούν εν δυνάµει να προκαλέσουν ουσιαστική απώλεια όρασης, ακόµα κι εάν ο µολυσµατικός οργανισµός εξαλειφθεί επιτυχώς. Παρόλο που κάποια βακτήρια (π.χ. Neisseria gonorrhoeae) µπορούν να διεισδύσουν σε ένα ανέπαφο επιθήλιο κερατοειδούς, οι περισσότερες περιπτώσεις βακτηριακής κερατίτιδας αναπτύσσονται στην περιοχή κάποιας ανωµαλίας ή βλάβης στην επιφάνεια του κερατοειδούς. Ο ρυθµός εξέλιξης της νόσου εξαρτάται από τη λοιµογόνο δράση του µολυσµατικού οργανισµού και από παράγοντες του ξενιστή. Για παράδειγµα, οι ισχυροί λοιµογόνοι οργανισµοί, όπως Pseudomonas, Streptococcus pneumoniae ή Neisseria gonorrhoeae, προκαλούν ταχεία καταστροφή του ιστού, ενώ άλλοι οργανισµοί, όπως τα µη-φυµατιώδη µυκοβακτηρίδια και τα είδη Streptococcus viridans, συνήθως σχετίζονται µε πιο αργή πορεία. Κάποια βακτήρια, που θεωρούνται φυσιολογική χλωρίδα του επιπεφυκότα (π.χ. Corynebacterium) µπορεί να µετατραπούν σε ευκαιριακά παθογόνα στον ταλαιπωρηµένο οφθαλµό. 5

6 ΙΑΓΝΩΣΗ Η αξιολόγηση του ασθενούς µε υποτιθέµενη βακτηριακή κερατίτιδα περιλαµβάνει τα χαρακτηριστικά της συνολικής οφθαλµολογικής αξιολόγησης, που σχετίζονται συγκεκριµένα µε τη βακτηριακή κερατίτιδα, όπως αναφέρονται παρακάτω. Ιστορικό Η λήψη λεπτοµερούς ιστορικού είναι σηµαντική για την αξιολόγηση των ασθενών µε βακτηριακή κερατίτιδα. Οι σχετικές πληροφορίες περιλαµβάνουν τα ακόλουθα: Οφθαλµικά συµπτώµατα (π.χ. βαθµός πόνου, ερυθρότητα, εκκρίσεις, θολή όραση, φωτοφοβία, διάρκεια συµπτωµάτων, συνθήκες κατά την έναρξη των συµπτωµάτων) Ιστορικό χρήσης φακών επαφής (π.χ. πρόγραµµα χρήσης, ολονύχτια χρήση, τύπος φακών επαφής, διάλυµα καθαρισµού φακών επαφής, πρωτόκολλο υγιεινής φακών επαφής, ξέπλυµα φακών επαφής µε νερό βρύσης, κολύµπι, χρήση υδροµασάζ ή ντους µε φακούς επαφής) Επανεξέταση του λοιπού οφθαλµολογικού ιστορικού, συµπεριλαµβανοµένων παραγόντων κινδύνου όπως κερατίτιδα HSV, κερατίτιδα VZV, προηγούµενη βακτηριακή κερατίτιδα, τραύµα, ξηροφθαλµία και προηγούµενη οφθαλµολογική χειρουργική επέµβαση, συµπεριλαµβανοµένης της διαθλαστικής χειρουργικής Επανεξέταση άλλων ιατρικών προβληµάτων, συµπεριλαµβανοµένης της ανοσολογικής κατάστασης, χρήσης συστηµατικών φαρµακευτικών θεραπειών και ιστορικού ανθεκτικού στη µεθικιλλίνη χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου (MRSA) ή άλλων πολυανθεκτικών µολύνσεων Τρέχουσα και πρόσφατη χρήση οφθαλµολογικών φαρµάκων Αλλεργίες σε φάρµακα Φυσική Κλινική Εξέταση Η φυσική εξέταση περιλαµβάνει µέτρηση της οπτικής οξύτητας, εξωτερική εξέταση και βιοµικροσκόπηση µε σχισµοειδή λυχνία. Οπτική Οξύτητα Σε πολλές περιπτώσεις, η δυσφορία του ασθενούς, η δακρύρροια και η φλεγµονή περιορίζουν την οπτική οξύτητα. Ωστόσο, είναι χρήσιµο να καταγραφεί η οπτική οξύτητα αναφοράς (baseline) και να βεβαιωθεί ότι συνάδει µε την εξέταση του πρόσθιου τµήµατος. Εξωτερική Εξέταση Θα πρέπει να διεξαχθεί εξωτερική εξέταση µε ιδιαίτερη προσοχή στα παρακάτω: Γενική εικόνα του ασθενούς, συµπεριλαµβανοµένων δερµατολογικών παθήσεων, εξέταση προσώπου, βλέφαρα και κλείσιµο βλεφάρων, επιπεφυκότας, ρινοδακρυϊκά εξαρτήµατα, αισθητικότητα κερατοειδούς. Βιοµικροσκόπηση µε Σχισµοειδή Λυχνία Τα κλινικά χαρακτηριστικά που υποδεικνύουν βακτηριακή κερατίτιδα περιλαµβάνουν την πυώδη διήθηση του στρώµατος (ειδικά όταν είναι µεγαλύτερη του 1mm σε µέγεθος) µε δυσδιάκριτα όρια, οίδηµα και διήθηση λευκών κυττάρων στο περιβάλλον στρώµα. Τυπικά υπάρχει και βλάβη επιθηλίου. Συχνά, παρατηρείται και αντίδραση πρόσθιου θαλάµου. Η βιοµικροσκόπηση µε σχισµοειδή λυχνία θα πρέπει να περιλαµβάνει αξιολόγηση των παρακάτω: 6

7 Όρια βλεφάρων Φλεγµονή Εξέλκωση Ανωµαλίες βλεφαρίδων, συµπεριλαµβανοµένης της τριχίασης/διστιχίασης Ανωµαλίες βλεφάρων Ανωµαλίες δακρυϊκών σηµείων Εκτρόπιο/εντρόπιο Επιπεφυκότας Εκκρίσεις Μορφολογικές αλλοιώσεις (π.χ. θυλάκια, θηλές, ουλοποίηση, κερατινοποίηση, µεµβράνη, ψευδοµεµβράνη, εξέλκωση, προηγούµενη χειρουργική επέµβαση) Ισχαιµία Ξένο σώµα ιηθητική αµπούλα τραµπεκουλεκτοµης, διάβρωση σωλήνα αντιγλαυκωµατικής βαλβίδας Σκληρός χιτώνας Φλεγµονή (π.χ. µολυσµατική έναντι ανοσολογικής) Εξέλκωση Λέπτυνση Οζίδιο Ισχαιµία Κερατοειδής Επιθήλιο, συµπεριλαµβανοµένων βλαβών και στικτής κερατίτιδας, οίδηµα Στρώµα, συµπεριλαµβανοµένης εξέλκωσης, λέπτυνσης, διάτρησης και διήθησης (θέση [κεντρική, περιφερική, περινευρική, χειρουργική ή τραυµατική πληγή], πυκνότητα, µέγεθος, σχήµα [δακτυλιοειδές], αριθµός [δορυφόροι], βάθος, χαρακτήρας ορίου διήθησης [διαπύηση, νέκρωση, φτεροειδές, µαλακό, κρυσταλλικό], χρώµα), οίδηµα Ενδοθήλιο Ξένο σώµα, συµπεριλαµβανοµένων ραµµάτων Σηµεία δυστροφιών κερατοειδούς (π.χ. δυστροφία µεµβράνης επιθηλιακής βάσης) Προηγούµενη φλεγµονή κερατοειδούς (λέπτυνση, ουλές ή νεοαγγείωση) Σηµεία προηγούµενης επέµβασης κερατοειδούς ή διαθλαστικής χειρουργικής Η φλουορεσκεΐνη (ή, περιστασιακά, η χρώση rose bengal) του κερατοειδούς διεξάγεται συνήθως και µπορεί να προσφέρει επιπλέον πληροφορίες σχετικά µε άλλους παράγοντες, όπως η παρουσία δενδριτών, ψευδοδενδριτών, χαλαρών ή εκτεθειµένων ραµµάτων, ξένου σώµατος και οποιασδήποτε βλάβης του επιθηλίου. Πρόσθιος θάλαµος, έλεγχος βυθού και παρουσίας φλεγµονής, συµπεριλαµβανοµένων κυττάρων και φλεγµονής, υπόπυου, ίνωσης, υφαίµατος 7

8 Πρόσθιος υαλώδης για την παρουσία φλεγµονής Ετερόπλευρο µάτι για στοιχεία ενδεικτικά της αιτιολογίας καθώς και για πιθανή παρόµοια υποκείµενη παθολογία ιαγνωστικές Εξετάσεις Καλλιέργειες και Επιχρίσµατα Η πλειοψηφία των περιστατικών βακτηριακής κερατίτιδας της κοινότητας επιλύονται µε εµπειρική θεραπεία και η διαχείρισή τους γίνεται χωρίς τη λήψη επιχρισµάτων ή καλλιεργειών. Τα επιχρίσµατα και οι καλλιέργειες έχουν ένδειξη, ωστόσο, σε περιστατικά στα οποία υπάρχει διήθηση κερατοειδούς, η οποία είναι κεντρική, µεγάλη και εκτείνεται στο µεσαίο έως βαθύ στρώµα, που είναι χρόνιας φύσεως, ή µη ανταποκρινόµενη στη θεραπεία µε αντιβιοτικά ευρέος φάσµατος ή που παρουσιάζει άτυπα κλινικά χαρακτηριστικά που υποδεικνύουν µυκητιασική, αµοιβαδική ή µυκοβακτηριδιακή κερατίτιδα. Τα επιχρίσµατα και οι καλλιέργειες είναι συχνά χρήσιµα για µάτια µε ασυνήθιστο ιστορικό (π.χ. εάν έχει υπάρξει τραύµα µε φυτική ουσία ή εάν ο ασθενής φορούσε φακούς επαφής ενώ βρισκόταν σε υδροµασάζ). Μπορεί να ενδείκνυνται εξειδικευµένες εξετάσεις για την αναγνώριση άτυπων οργανισµών. Το υπόπυο που εµφανίζεται σε µάτια µε βακτηριακή κερατίτιδα είναι συνήθως στείρο και δεν χρειάζεται να γίνεται λήψη υδατοειδούς ή υαλοειδούς, εκτός εάν υπάρχει σοβαρή υποψία µικροβιακής ενδοφθαλµίτιδας, όπως µετά από µία ενδοφθαλµική χειρουργική επέµβαση, διατρητικό τραύµα ή σήψη. Πριν την έναρξη της αντιµικροβιακής θεραπείας, ενδείκνυνται οι καλλιέργειες σε απειλητική για την όραση ή σοβαρή κερατίτιδα µε υποψία µικροβιακής αιτιολογίας. Βλέπε Πίνακα 2 για περαιτέρω λεπτοµέρειες. ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ: ΧΡΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ιήθηση Καλλιέργεια Χρώση Μικρή, περιφερική, Gram, Giemsa χωρις στρωµατική τήξη Καλλιέργεια προαιρετική χρώση προαιρετική Μεγάλη, κεντρική, τήξη στρωµατική, χρόνια, άτυπη, απειλεί την όραση Καλλιέργεια Gram, Giemsa χρώση Βιοψία Κερατοειδούς και Τεχνικές Καλλιέργειας του εν τω βάθει Στρώµατος Η βιοψία του κερατοειδούς µπορεί να ενδείκνυται, εάν η ανταπόκριση στη θεραπεία είναι φτωχή ή εάν επαναλαµβανόµενες καλλιέργειες ήταν αρνητικές αλλά η κλινική εικόνα συνεχίζει έντονα να υποδεικνύει µία µολυσµατική διαδικασία. Μπορεί, επίσης, να ενδείκνυται, εάν η διήθηση εντοπίζεται στο µεσαίο ή βαθύ στρώµα µε υπερκείµενο µη εµπλεκόµενο ιστό. Όταν ο ασθενής είναι συνεργάσιµος, η βιοψία του κερατοειδούς µπορεί να διεξαχθεί στη σχισµοειδή λυχνία ή µε χειρουργικό µικροσκόπιο. Εφαρµόζοντας τοπική αναισθησία, ένα µικρό τρύπανο (2 έως 3 mm) ή µία λεπίδα χρησιµοποιείται για την εξαίρεση ενός µικρού τµήµατος του στρωµατικού ιστού, που πρέπει να είναι αρκετά µεγάλο ώστε το ένα µέρος να µπορεί να σταλεί για καλλιέργεια και το άλλο για ιστοπαθολογική εξέταση. Femtosecond laser µπορεί επίσης να χρησιµοποιηθεί για την εξαίρεση ενός πεταλιοειδούς ιστού, αν και αυτή είναι µία εναλλακτική υψηλότερου κόστους. Το δείγµα της βιοψίας θα πρέπει να παραδοθεί εγκαίρως στο εργαστήριο. Μία επιλογή για ένα βαθύ απόστηµα κερατοειδούς µπορεί να είναι η χρήση ενός ράµµατος (7-0 ή 8-0 από vicryl ή µετάξι), που µπορεί να περαστεί µέσα από το απόστηµα χωρίς να διαταραχθεί το υπερκείµενο ανέπαφο επιθήλιο και στρώµα του κερατοειδούς. Το παθογόνο αίτιο µπορεί να προσκολληθεί στις ίνες του ράµµατος και, στη συνέχεια, µπορεί να γίνει καλλιέργεια του ράµµατος. Μία άλλη επιλογή σε περιπτώσεις βαθέος αποστήµατος κερατοειδούς µε υπερκείµενο καθαρό κερατοειδή είναι η βιοψία να ληφθεί κάτω από έναν κρηµνό (flap). Μία επιπλέον σειρά επιχρισµάτων και καλλιεργειών µπορεί να ληφθεί από το βαθύ στρώµα µετά τη διεξαγωγή της βιοψίας. 8

9 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Πρόληψη Η αποφυγή ήη διόρθωση των προδιαθεσικών παραγόντων µπορεί να µειώσει τον κίνδυνο βακτηριακής κερατίτιδας. Η προφυλακτική χρήση τοπικών αντιβιοτικών µετά από µία εκδορά κερατοειδούς µπορεί να προλάβει την εξέλκωση, όταν η θεραπεία ξεκινήσει εντός 24 ωρών από την εκδορά και γι αυτό συστήνεται οι ασθενείς που φορούν φακούς επαφής και εµφανίζουν µία τραυµατική εκδορά, να αποφεύγουν τα πιεστικά επιθέµατα, ακόµα κι αν το επίθεµα θα µπορούσε να αυξήσει την άνεση του ασθενούς. Θεραπεία Αρχική Θεραπεία Οι τοπικές αντιβιοτικές οφθαλµικές σταγόνες µπορούν να επιτύχουν υψηλά επίπεδα στους ιστούς και στα περισσότερα περιστατικά αποτελούν την προτιµώµενη µέθοδο θεραπείας. Οι οφθαλµικές αλοιφές µπορεί να είναι χρήσιµες την ώρα του ύπνου σε λιγότερο σοβαρά περιστατικά και µπορεί, επίσης, να είναι χρήσιµες για συµπληρωµατική θεραπεία. Η υπό τον επιπεφυκότα έγχυση αντιβιοτικών µπορεί να είναι χρήσιµη, όταν απειλείται άµεση εξάπλωση στο σκληρό χιτώνα ή διάτρηση ή σε περιπτώσεις στις οποίες είναι αµφίβολη η συµµόρφωση στο θεραπευτικό σχήµα. Η συστηµατική θεραπεία µπορεί να είναι χρήσιµη σε περιπτώσεις επέκτασης της µόλυνσης στον σκληρό χιτώνα ή ενδοφθαλµικά ή σε συστηµατική µόλυνση, όπως η γονόρροια. Μερικές φορές χρησιµοποιούνται προστατευτικές ασπίδες κολλαγόνου ή µαλακοί φακοί επαφής που έχουν εµποτιστεί µε αντιβιοτικά, µε αποτέλεσµα αυτές οι µέθοδοι να µπορούν να αυξήσουν τη χορήγηση του φαρµάκου. Μπορεί να είναι επίσης χρήσιµες σε περιπτώσεις, στις οποίες αναµένεται καθυστέρηση στην έναρξη της κατάλληλης θεραπείας, αλλά αυτές οι πρακτικές δεν έχουν αξιολογηθεί πλήρως ως προς την αποτελεσµατικότητα και τον πιθανό κίνδυνο πρόκλησης φαρµακευτικής τοξικότητας. Επιπλέον, οι προστατευτικές ασπίδες κολλαγόνου και οι µαλακοί φακοί επαφής µπορεί να µετακινηθούν από τη θέση τους ή να χαθούν, κι έτσι να µην αναγνωριστεί η διακοπή της χορήγησης του φαρµάκου. Σε επιλεγµένα περιστατικά, η επιλογή της αρχικής θεραπείας µπορεί να καθοδηγείται από τα αποτελέσµατα των επιχρισµάτων. Τα τοπικά αντιβιοτικά ευρέος φάσµατος χρησιµοποιούνται αρχικά στην εµπειρική θεραπεία της βακτηριακής κερατίτιδας. (Βλέπε Πίνακα 3 για συστάσεις σχετικά µε τη θεραπεία µε αντιβιοτικά). Για κεντρική ή σοβαρή κερατίτιδα (π.χ. συµµετοχή εν τω βάθει στρώµατος ή διήθησης µεγαλύτερης από 2mm µε εκτεταµένη διαπύηση), συστήνεται δόση εφόδου (π.χ. κάθε 5 έως 15 λεπτά για τα πρώτα 30 έως 60 λεπτά), ακολουθούµενη από συχνές επαναλήψεις (π.χ. κάθε 30 λεπτά έως 1 ώρα καθ όλο το εικοσιτετράωρο). Για λιγότερο σοβαρή κερατίτιδα, είναι κατάλληλο ένα σχήµα µε µικρότερης συχνότητας δόσεις. Στη βακτηριακή κερατίτιδα, µπορούν να χρησιµοποιηθούν κυκλοπληγικοί παράγοντες για τη µείωση του σχηµατισµού συνέχειας και τη µείωση του πόνου, που ενδείκνυνται όταν υπάρχει σηµαντική φλεγµονή του πρόσθιου θαλάµου. 9

10 Παθογόνος οργανισµός εν αποµονώθηκε µικροοργανισµός ή πολλαπλοί τύποι οργανισµών Gram-θετικοί κόκκοι ΠΙΝΑΚΑΣ 3. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α Αντιβιοτικό Cefazolin µε Tobramycin ή Gentamicin ή Fluoroquinolones Cefazolin Vancomycin Bacitracin Fluoroquinolones Τοπική συγκέντρωση 50 mg/ml 9-14 mg/ml διαφέρει 50 mg/ml mg/ml 10,000 IU διαφέρει όση υπό τον επιπεφυκότα 100 mg σε 0.5 ml 20 mg σε 0.5 ml 100 mg σε 0.5 ml 25 mg σε 0.5 ml Gram-αρνητικά Tobramycin ή Gentamicin 9-14 mg/ml 20 mg σε 0.5 ml Ceftazidime 50 mg/ml 100 mg σε 0.5 ml Ceftiaxone 50 mg/ml 100 mg σε 0.5 ml Fluoroquinolones διαφέρει Nontuberculus mycobacteria Amikacin Clarithromycin mg/ml 10 mg/ml 20 mg σε 0.5 ml Azithromycin 10 mg/ml Fluoroquinolones διαφέρει Nocardia Sulfacetamide 100 mg/ml Amikacin mg/ml 20 mg σε 0.5 ml Trimethoprim/sulphamethox azole: Trimethoprim Sulphamethoxazole 16 mg/ml 80 mg/ml 10

11 Η µονοθεραπεία µε φθοριοκινολόνη έχει φανεί ότι είναι εξίσου αποτελεσµατική µε τη συνδυαστική θεραπεία που περιλαµβάνει ενισχυµένα αντιβιοτικά, µε αύξηση της συγκέντρωσής τους σε επίπεδα µεγαλύτερα εκείνων που υπάρχουν στα εµπορικά διαθέσιµα τοπικά αντιβιοτικά. Η ciprofloxacin 0,3%, η ofloxacin 0,3% και η levofloxacin 1,5% έχουν λάβει έγκριση από την Υπηρεσία Τροφίµων και Φαρµάκων (FDA) για τη θεραπεία της βακτηριακής κερατίτιδας. Έχει αναφερθεί ότι η gatifloxacin και η moxifloxacin προσφέρουν καλύτερη κάλυψη των Gram θετικών παθογόνων από ό,τι οι φθοριοκινολόνες παλαιότερης γενιάς σε head-to-head in vitro µελέτες. Αν και χρησιµοποιούνται ευρέως, οι φθοριοκινολόνες τέταρτης γενιάς δεν έχουν λάβει έγκριση από τον FDA για τη θεραπεία της βακτηριακής κερατίτιδας. Η συνδυασµένη θεραπεία µε ενισχυµένα αντιβιοτικά είναι µια εναλλακτική λύση που µπορεί να λαµβάνεται υπ όψιν σε σοβαρή µόλυνση και για µάτια που δεν ανταποκρίνονται στην αρχική θεραπεία. Η θεραπεία µε περισσότερους από έναν παράγοντες µπορεί να είναι απαραίτητη για τα µη-φυµατιώδη µυκοβακτηρίδια, καθώς έχει αναφερθεί µόλυνση µε αυτό το παθογόνο σε σχέση µε το LASIK. Ο ανθεκτικός στη µεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος έχει αποµονωθεί µε αυξανόµενη συχνότητα σε ασθενείς µε βακτηριακή κερατίτιδα και έχει αναφερθεί µετά από κερατοδιαθλαστική χειρουργική. Οι φθοριοκινολόνες γενικά έχουν χαµηλή αποτελεσµατικότητα κατά του MRSA, που εντοπίζεται στους οφθαλµούς. Ο ανθεκτικός στη µεθικιλλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος είναι γενικά ευαίσθητος στη βανκοµυκίνη. Σε περιστατικά σοβαρού έλκους, µπορεί να εξετασθεί η πληρέστερη κάλυψη µε συνδυαστική θεραπεία. Σπάνια χρειάζονται συστηµατικά αντιβιοτικά αλλά µπορούν να ληφθούν υπ όψιν σε σοβαρά περιστατικά, στα οποία η διαδικασία µόλυνσης έχει επεκταθεί σε όµορους ιστούς (π.χ. στον σκληρό χιτώνα) ή όταν υπάρχει επαπειλούµενη ή πραγµατική διάτρηση του κερατοειδούς. Η συστηµατική θεραπεία είναι απαραίτητη σε περιπτώσεις γονοκοκκικής κερατίτιδας. Η συχνότητα της επαναξιολόγησης του ασθενούς µε βακτηριακή κερατίτιδα εξαρτάται από την έκταση της νόσου, αλλά τα σοβαρά περιστατικά (π.χ. συµµετοχή εν τω βάθει στρώµατος ή έκταση µεγαλύτερη από 2mm µε εκτεταµένη διαπύηση) κατ αρχήν θα πρέπει να παρακολουθούνται τουλάχιστον καθηµερινά µέχρι να τεκµηριωθεί σταθεροποίηση ή κλινική βελτίωση. Θεραπεία µε Κορτικοστεροειδή Η θεραπεία µε τοπικά κορτικοστεροειδή µπορεί να ωφελήσει στη θεραπεία κάποιων περιστατικών µολυσµατικής κερατίτιδας. Το ενδεχόµενο πλεονέκτηµα είναι η πιθανή καταστολή της φλεγµονής, που µπορεί να µειώσει τις επακόλουθες ουλές του κερατοειδούς και τη συνδεδεµένη µε αυτές απώλεια όρασης. Τα ενδεχόµενα µειονεκτήµατα περιλαµβάνουν την υποτροπή της µόλυνσης, την τοπική ανοσοκαταστολή, την αναστολή της σύνθεσης κολλαγόνου που προδιαθέτει σε τήξη του κερατοειδούς και την αυξηµένη ενδοφθάλµια πίεση. εν υπάρχει αδιαµφισβήτητη επιστηµονική απόδειξη, που να υποδεικνύει ότι τα κορτικοστεροειδή αλλοιώνουν την κλινική έκβαση. Παρά τους εµπλεκόµενους κινδύνους, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η συνετή χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών µπορεί να µειώσει τη νοσηρότητα. Σε ασθενείς που λαµβάνουν θεραπεία µε οφθαλµικά τοπικά κορτικοστεροειδή κατά τον χρόνο προσέλευσής τους µε υποψία βακτηριακής κερατίτιδας, θα πρέπει να γίνει µείωση ή διακοπή της θεραπείας τους µε κορτικοστεροειδή, µέχρι να ελεγχθεί η µόλυνση. Η φλεγµονή και τα συµπτώµατα (π.χ. µειωµένη όραση, φωτοφοβία, δακρύρροια, έγχυση και υπεραιµία) µπορεί να αυξηθούν προσωρινά, καθώς µειώνονται τα κορτικοστεροειδή εξαιτίας της έλλειψης αναστολής της τοπικής ανοσολογικής απάντησης. Η αύξηση της φλεγµονής µπορεί να µην οφείλεται στην επιδείνωση της µόλυνσης και, εποµένως, οι ασθενείς πρέπει να ενηµερώνονται για την πιθανότητα αύξησης των συµπτωµάτων. Η χρόνια τοπική χρήση κορτικοστεροειδών, αυξάνει τον κίνδυνο µολυσµατικής κρυσταλλικής κερατοπάθειας. Τυπικά, αυτοί οι ασθενείς παραπονούνται µόνο για ήπια συµπτώµατα, όπως θολή όραση, κι έχουν σχετικά ασυµπτωµατική πορεία πριν από τη διάγνωση, πιθανότατα λόγω της τοπικής ανοσοθεραπείας και της παγίδευσης των οργανισµών στη βιοµεµβράνη. Ο στόχος της θεραπείας µε τοπικά κορτικοστεροειδή είναι να χρησιµοποιηθεί η ελάχιστη ποσότητα που απαιτείται για να επιτευχθεί έλεγχος της φλεγµονής. Η επιτυχηµένη θεραπεία απαιτεί βέλτιστο συγχρονισµό, προσεκτική ρύθµιση της δοσολογίας, επαρκή χρήση ταυτόχρονα χορηγούµενης αντιβακτηριακής αγωγής και στενή παρακολούθηση. Η βέλτιστη χρήση κορτικοστεροειδών και αντιβιοτικών καθορίζεται κυρίως από την εµπειρία του κλινικού ιατρού και την ανταπόκριση του κάθε ασθενούς στη θεραπεία. Μια συντηρητική προσέγγιση θα απέφευγε τη συνταγογράφηση θεραπείας µε κορτικοστεροειδή σε υποψία βακτηριακών ελκών, µέχρι να αναγνωριστεί ο οργανισµός. Εάν το έλκος συνδέεται µε Acanthamoeba, Nocardia, µύκητα ή HSV η έκβαση της θεραπείας µε κορτικοστεροειδή θα είναι πιθανώς φτωχή. Για τα περισσότερα άλλα βακτήρια ο κίνδυνος είναι χαµηλός και, σε 11

12 κάποιες περιπτώσεις, µπορεί να παρέχει όφελος. Εποµένως, θα ήταν φρόνιµη η συνετή χρήση µε στενή παρακολούθηση. Σε περιστατικά, στα οποία η διήθηση του κερατοειδούς θέτει την κόρη σε κίνδυνο, µπορούν να προστεθούν στο θεραπευτικό σχήµα τοπικά κορτικοστεροειδή µετά από τουλάχιστον 2-3 ηµερών προοδευτική βελτίωση µε τη θεραπεία τοπικών αντιβιοτικών, αφού έχει αναγνωριστεί το παθογόνο αίτιο (και αφού έχει αποκλειστεί η µυκητισιακή µόλυνση). Τα τοπικά αντιβιοτικά, που γενικά χορηγούνται συχνότερα από τα κορτικοστεροειδή κατά τη διάρκεια της θεραπείας ενεργού µόλυνσης, συνεχίζονται σε υψηλές δόσεις και µειώνονται σταδιακά. Η συµµόρφωση του ασθενούς είναι απαραίτητη και πρέπει να παρακολουθείται η ενδοφθάλµια πίεση. Ο ασθενής θα πρέπει να εξεταστεί εντός 1 έως 2 ηµερών από την έναρξη της θεραπείας µε τοπικά κορτικοστεροειδή. Τροποποίηση της αγωγής Η αποτελεσµατικότητα του θεραπευτικού σχήµατος κρίνεται κυρίως βάσει της κλινικής ανταπόκρισης. Τα αποτελέσµατα των καλλιεργειών και των εξετάσεων ευαισθησίας µπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία λήψης θεραπευτικών αποφάσεων, ειδικά εάν ο ασθενής δεν ανταποκρίνεται στην αρχική θεραπεία. Ωστόσο, εάν ο ασθενής παρουσιάζει βελτίωση, δεν χρειάζεται να γίνει προσαρµογή της θεραπείας αποκλειστικά µόνο βάσει των εργαστηριακών εξετάσεων. Η διπλή θεραπεία µε αντιβιοτικά, που έχει σχεδιαστεί για την επίτευξη κάλυψης ευρέος φάσµατος, µπορεί να µην είναι πλέον απαραίτητη από τη στιγµή που θα αποµονωθεί ο αιτιολογικός οργανισµός. Γενικά, το αρχικό θεραπευτικό σχήµα θα πρέπει να τροποποιηθεί όταν το µάτι εµφανίζει έλλειψη βελτίωσης ή σταθεροποίησης εντός 48 ωρών. Η κερατίτιδα που οφείλεται σε Pseudomonas και άλλους Gram αρνητικούς οργανισµούς, µπορεί να παρουσιάσει αυξηµένη φλεγµονή κατά τη διάρκεια των πρώτων 24 έως 48 ωρών παρά τη χορήγηση κατάλληλης θεραπείας. Πολλά κλινικά χαρακτηριστικά υποδεικνύουν µία θετική ανταπόκριση στη θεραπεία µε αντιβιοτικά (ο µειωµένος πόνος, η µειωµένη ποσότητα εκκρίσεων, µειωµένο οίδηµα των βλεφάρων ή του επιπεφυκότα, η ενοποίηση και η ευκρινέστερη οριοθέτηση της περιµέτρου της στρωµατικής διήθησης, η µειωµένη πυκνότητα της στρωµατικής διήθησης µε απουσία προοδευτικής απώλειας στρώµατος, η µείωση του στρωµατικού οιδήµατος και της ενδοθηλιακής φλεγµονώδους πλάκας, η µείωση των κυττάρων, της ίνωσης ή του υπόπυου του πρόσθιου θαλάµου, η αρχόµενη επανεπιθηλιοποίηση, η διακοπή της προοδευτικής λέπτυνσης του κερατοειδούς). Η τροποποίηση της θεραπείας µπορεί να σηµαίνει αλλαγή στον τύπο, τη συγκέντρωση ή τη συχνότητα της θεραπείας µε αντιβιοτικά. Η τοπική θεραπεία µειώνεται σταδιακά βάσει της κλινικής ανταπόκρισης, λαµβάνοντας υπ όψιν τη σοβαρότητα της αρχικής κλινικής εικόνας και τη λοιµογόνο δράση του παθογόνου. Επειδή η παρατεταµένη χρήση τοπικών αντιβιοτικών προκαλεί τοξικότητα, θα πρέπει να µειώνονται σταδιακά καθώς η µόλυνση υποχωρεί. Η τοξικότητα των φαρµάκων µπορεί να προκαλέσει επιδεινούµενη φλεγµονή ή ακόµα και τήξη του κερατοειδούς. Εάν υπάρχει κάποια επίµονη βλάβη στο επιθήλιο και η µόλυνση ελέγχεται, θα πρέπει να γίνει έναρξη συµπληρωµατικών θεραπειών για την αποκατάσταση της επιφάνειας, όπως λίπανση, αντιβιοτικές αλοιφές, επίδεσµοι-φακοί επαφής, κάλυψη µε αµνιακή µεµβράνη ή ταρσοραφή. Η πιο παρατεταµένη θεραπεία µπορεί να επιβάλλεται από την παρουσία υψηλά παθογόνων ή οργανισµών µε βραδεία εξέλιξη ή στην περίπτωση ανοσοκατεσταλµένων ασθενών. Οι περισσότερες αντιβιοτικές οφθαλµικές σταγόνες δεν πρέπει να µειώνονται σε λιγότερες από τρεις µε τέσσερις φορές την ηµέρα, διότι οι χαµηλές δόσεις είναι υποθεραπευτικές και µπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αντίστασης στο αντιβιοτικό. Θεραπεία για Επιπλεγµένα Περιστατικά Οι συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου, όπως οι ανωµαλίες των βλεφάρων, θα πρέπει να διορθώνονται µε στόχο την επίτευξη των βέλτιστων αποτελεσµάτων. Επιπρόσθετη θεραπεία απαιτείται σε περιστατικά στα οποία η ακεραιότητα του µατιού τίθεται σε κίνδυνο, όπως όταν υπάρχει εξαιρετικά λεπτός κερατοειδής, επαπειλούµενη ή πραγµατική διάτρηση, προοδευτική ή µη ανταποκρινόµενη νόσος, ενδοφθαλµίτιδα. Η εφαρµογή κόλλας ιστών, η διαµπερής κερατοπλαστική και η µερικού πάχους κερατοπλαστική συµπεριλαµβάνονται στις θεραπευτικές επιλογές. Όταν αφαιρείται ιστός από τον κερατοειδή, θα πρέπει να αποστέλλεται για παθολογοανατοµική και µικροβιολογική ανάλυση. 12

13 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ Η προετοιµασία ενισχυµένων τοπικών αντιβιοτικών θα πρέπει να διεξάγεται µε άσηπτες τεχνικές. Οι οδηγίες για την προετοιµασία ενισχυµένων τοπικών αντιβιοτικών που χρησιµοποιούνται στη θεραπεία της βακτηριακής κερατίτιδας είναι οι εξής: Cefazolin 50 mg/ml ή Ceftazidime 50 mg/ml 1. Προσθέστε 9,2 ml τεχνητών δακρύων σε ένα φιαλίδιο cefazolin, 1 g (κόνις για ενέσιµο διάλυµα). 2. ιαλύστε. Πάρτε 5 ml από αυτό το διάλυµα και προσθέστε το σε 5 ml τεχνητών δακρύων. 3. Βάλτε στο ψυγείο και ανακινήστε καλά πριν την ενστάλαξη. Tobramycin 14 mg/ml ή Gentamicin 14 mg/ml 1. Αποσύρετε 2 ml από ένα ενέσιµο φιαλίδιο ενδοφλέβιας tobramycin ή gentamicin (40 mg/ml). 2. Προσθέστε αυτά τα 2 ml που αποσύρατε σε ένα µπουκάλι 5 ml οφθαλµικού διαλύµατος tobramycin ή gentamicin για να φτιάξετε ένα διάλυµα 14 mg/ml. 3. Βάλτε στο ψυγείο και ανακινήστε καλά πριν την ενστάλαξη. Vancomycin 15 mg/ml, Vancomycin 25 mg/ml ή Vancomycin 50 mg/ml 1. Σε ένα φιαλίδιο 500 mg vancomycin: α. Προσθέστε 33 ml χλωριούχου νατρίου 0,9% για ενέσιµο διάλυµα USP (χωρίς συντηρητικά) ή τεχνητών δακρύων για την παραγωγή ενός διαλύµατος 15 mg/ml. β. Προσθέστε 20 ml χλωριούχου νατρίου 0,9% για ενέσιµο διάλυµα USP (χωρίς συντηρητικά) ή τεχνητών δακρύων για την παραγωγή ενός διαλύµατος 25 mg/ml. γ. Προσθέστε 10 ml χλωριούχου νατρίου 0,9% για ενέσιµο διάλυµα USP (χωρίς συντηρητικά) ή τεχνητών δακρύων για την παραγωγή ενός διαλύµατος 50 mg/ml. 2. Βάλτε στο ψυγείο και ανακινήστε καλά πριν την ενστάλαξη. Amikacin 40 mg/ml Μπορεί να χρησιµοποιηθεί ενδοφλέβια µορφή χορήγησης (αµπούλες των 80 mg/2 cc). Trimethoprim/sulfamethoxazole Μπορεί να χρησιµοποιηθεί το εµπορικά διαθέσιµο σκεύασµα των 16 mg/ml / 80 mg/ml. Προσαρµοσµένο από το American Academy of Ophthalmology Bacterial Keratitis Preferred Practice Pattern

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ v ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο Εσώφυλλο vi vii ix 1. Αποφεύγοντας τα λάθη με τις παθήσεις των οφθαλμών 1 2. Πώς να

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις του επιπεφυκότα, του κερατοειδή και του σκληρού. Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδικευόμενος Οφθαλμίατρος

Παθήσεις του επιπεφυκότα, του κερατοειδή και του σκληρού. Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδικευόμενος Οφθαλμίατρος Παθήσεις του επιπεφυκότα, του κερατοειδή και του σκληρού Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδικευόμενος Οφθαλμίατρος Επιπεφυκότας Λεπτός βλεννογόνος χιτώνας που καλύπτει την οπίσθια επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg TOBRAFEN Diclofenac Sodium 0.1% + Tobramycin 0.3% 1. ΟΝΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBRAFEN Οφθαλμικές Σταγόνες, Διάλυμα 0,1%+0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

Μυκητιασική κερατίτις

Μυκητιασική κερατίτις Μυκητιασική κερατίτις Dr.. Μιλτσακάκης Αν. ιευθυντής Μεταµοσχευτική Μονάδα Κερατοειδούς Κρατική Οφθαλµολογική Κλινική Π.Γ.Ν.Α «Γ. Γεννηµατάς» Μαθήµατα εκπαίδευσης ειδικευοµένων της ΕΟΕ Αθήνα 15 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα "

ΘΕΜΑ: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ( ΙΔΡΥΜΑΤΑ ) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα " ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBREX Οφθαλµική αλοιφή 0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 g αλοιφής περιέχει 3 mg τοµπραµυκίνης. Για τα έκδοχα,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογική βαρύτητα

Επιδηµιολογική βαρύτητα Επιδηµιολογική βαρύτητα 30,000 περιστατικά/έτος στις U.S. 10-30 / 100,000 χρήστες φακών επαφής / έτος UK: 1500/ έτος ΕΒΑΑ: 1% µεταµοσχεύσεων γίνονται µε ένδειξη βακτηριακή κερατίτιδα ιαθλαστική χειρουργική:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ OXATREX, Οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα μιας δόσης 1,5mg/0,5ml (0,3%W/V ή 3mg/1ML) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε ml

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

Η θεραπεία εξατοµικεύτεται κατά την κρίση του θεράποντος οφθαλµιάτρου.

Η θεραπεία εξατοµικεύτεται κατά την κρίση του θεράποντος οφθαλµιάτρου. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ TOY ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TΟΒREX οφθαλµικές σταγόνες, διάλυµα 0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 ml διαλύµατος περιέχει 3 mg τοµπραµυκίνης.

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

μεταμόσχευση κερατοειδή

μεταμόσχευση κερατοειδή μεταμόσχευση κερατοειδή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο κερατοειδής; Τι ακριβώς είναι η μεταμόσχευση κερατοειδή (κερατοπλαστική) και πότε πραγματοποιείται;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Κερατόκωνος. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Κερατόκωνος www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι o κερατόκωνος; Ο κερατόκωνος είναι μια οφθαλμική απρόβλεπτη και ποικιλόμορφη κατάσταση στην οποία η φυσιολογική δομή

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ: O-BIOTIC ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Tobramycin (Τομπραμυκίνη), 0,3% W/V + Dexamethasone (Δεξαμεθαζόνη)

Διαβάστε περισσότερα

Το υαλοειδές αφαιρείται, επίσης, εάν έλκει τον αμφιβληστροειδή από τη φυσική του θέση (έλξη αμφιβληστροειδούς).

Το υαλοειδές αφαιρείται, επίσης, εάν έλκει τον αμφιβληστροειδή από τη φυσική του θέση (έλξη αμφιβληστροειδούς). Γράφει: Ευστράτιος Β. Γκοτζαρίδης, Χειρουργός Οφθαλμίατρος Το υαλοειδές είναι μία διαυγής, σαν ζελέ ουσία, που αποτελεί το περιεχόμενο του ματιού, δίνοντάς του δομή και σχήμα πριν από τη γέννηση. Ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές ανωμαλίες και επεμβάσεις αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Κυριακή, 14 Αύγουστος :31

Διαθλαστικές ανωμαλίες και επεμβάσεις αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Κυριακή, 14 Αύγουστος :31 Mας εξηγεί ο Νίκος Γ. Τσιούμας, MD χειρουργός οφθαλμίατρος, εξειδικευμένος στο γλαύκωμα, στη μικροχειρουργική του καταρράκτη και τη διαθλαστική χειρουργική με laser Η αλματώδης εξέλιξη στα laser και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ ιαβήτης & Οφθαλμός Σακχαρώδης ιαβήτης & Όραση Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες τύφλωσης στις ανεπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ:

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ Garamat 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ: Κάθε ml στείρου ωτικού-οφθαλμικού διαλύματος Garamat περιέχει θειική γενταμικίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 34-47 i. Κερατοειδής Κεφάλαιο V ii. Οφθ. τραυματολογία iii. Κρυσταλλοειδής φακός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ µυωπία υπερµετρωπία αστιγµατισµός πρεσβυωπία ξεχάστε τα γυαλιά σας ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που εφαρμόστηκε το excimer laser για τη διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΦθΑΛΜΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΠΡΟΔΙΑθΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η ΟΦθΑΛΜΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΠΡΟΔΙΑθΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η ΟΦθΑΛΜΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΠΡΟΔΙΑθΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Στυλιανός Σ. Γκότσης Αν. Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Η οφθαλμική αλλεργία είναι συχνά οικογενής, εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 7 Ιουνίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε για το θανατηφόρο κρούσμα κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας σε ασθενή που λάμβανε δακλιζουμάμπη

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν.

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν. Συγγενές Γλαύκωµα Αγάθη Κουρή,FRCS Επιµελ. Α,Οφθ/κής Κλιν. Νοσ. Παίδων «Π.. & Α. Κυριακού» ΣυγγενέςΓλαύκωµα Σπάνια ασθένεια, η οποία δυνητικά οδηγεί στην τύφλωση και χαρακτηρίζεται από αυξηµένη ΕΟΠ. Γλαύκωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ Κερατοπλαστική στα παιδιά Ν. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΙΣΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 1958 απαγορευτική η μεταμόσχευση σε παιδιά κάτω από 16 ετών Αργότερα η βελτίωση της χειρουργικής τεχνικής και η μετεγχειρητική παρακολούθηση καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ

ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΕΛΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤ/ΚΟ : ΟΠTIKH ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΘΟΚΕΡΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Η µείωση, µετριασµός ή εξάλειψη διαθλαστικών ανωµαλιών µε χρήση φακών επαφής. Μέχρι σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Τι είναι η ξηροφθαλμία Η ξηροφθαλμία είναι η πάθηση του οφθαλμού όπου παράγονται λιγότερα δάκρυα από αυτά που χρειάζεται το μάτι για να διατηρηθεί σε μια υγρή κατάσταση.τα δάκρυα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων χορήγησης των αδειών κυκλοφορίας 16 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Zinacef και των λοιπών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Otospon, ωτικές σταγόνες, διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε ml του διαλύματος περιέχει: Ciprofloxacin

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος I. Εισαγωγικά Στοιχεία. Πρόλογος... xiii Συντομογραφίες...xv

Περιεχόμενα. Μέρος I. Εισαγωγικά Στοιχεία. Πρόλογος... xiii Συντομογραφίες...xv Περιεχόμενα Πρόλογος... xiii Συντομογραφίες...xv Μέρος I Εισαγωγικά Στοιχεία 1. Εισαγωγή... 3 1.1. Γνωσιολογική υποδομή...3 1.2. Ιστορία... 4 1.3. Τεχνολογία... 8 1.4. Χειρουργική τεχνική...9 1.5. Θεμελειώδη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εφαρμογής. Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0

Οδηγός Εφαρμογής. Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Οδηγός Εφαρμογής Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Εφαρμογή σε μερικά λεπτά 2.0 Καθημερινή επιτυχία με ευκολία! Ευχαριστούμε που εντάξατε τους Duette HD, από τη SynergEyes, στην άσκηση εφαρμογής φακών επαφής

Διαβάστε περισσότερα

ραγοειδίτιδα IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ραγοειδίτιδα  IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ραγοειδίτιδα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο ραγοειδής χιτώνας; Αν σκεφτούμε το μάτι σαν μια σφαιρική κατασκευή που εσωτερικά περιέχει υγρό και εξωτερικά καλύπτεται

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α ΑΠΟ ΑΚΑΝΘΑΜΟΙΒΑ Α

ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α ΑΠΟ ΑΚΑΝΘΑΜΟΙΒΑ Α ΚΕΡΑΤΙΤΙ Α ΑΠΟ ΑΚΑΝΘΑΜΟΙΒΑ Α Dr.. Μιλτσακάκης Αν. ιευθυντής Μεταµοσχευτική Μονάδα Κερατοειδούς Μαθήµατα εκπαίδευσης ειδικευοµένων της ΕΟΕ Αθήνα 15 Απριλίου 2008 ΑΚΑΝΘΑΜΟΙΒΑ Α Παθογόνος αµοιβάδα που προκαλεί:

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές επεμβάσεις

Διαθλαστικές επεμβάσεις Διαθλαστικές επεμβάσεις www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι εννοούμε με τον όρο «διαθλαστική χειρουργική»; Τι πετυχαίνουν οι διαθλαστικές επεμβάσεις; Με τον όρο διαθλαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» ΚΟΝΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Α ΜΕΘ «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Am J Respir Crit Care Med 2005 Ενδονοσοκομειακή πνευμονία (HAP): ηπνευμονία που εκδηλώνεται σε >48 ώρες από την εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή EMA/491771/2014 EMEA/H/C/000715 Περίληψη EPAR για το κοινό ρανιβιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

CEVAXEL 50 mg/ml κόνις και διαλύτης για ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους

CEVAXEL 50 mg/ml κόνις και διαλύτης για ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους CEVAXEL 50 mg/ml κόνις και διαλύτης για ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους ΣΥΝΘΕΣΗ Κόνις: Ceftiofur (as sodium) 1 g Ceftiofur (as sodium) 4 g ιαλύτης: Water for injections Ανασυσταµένο διάλυµα: Ceftiofur

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ Ιωάννης Π.Κιουμής Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. Για την καλύτερη κατανόηση της δέουσας αντιμικροβιακής θεραπείας στις λοιμώξεις της Ορθοπαιδικής ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από τρεις στιβάδες: επιδερμίδα, χόριο και το υποδόριο λίπος. Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες,

Διαβάστε περισσότερα

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή.

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή. EMA/704742/2016 EMEA/H/C/000715 Περίληψη EPAR για το κοινό ρανιβιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο ο Οργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

FLORKEM 300 mg/ml ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους

FLORKEM 300 mg/ml ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους FLORKEM 300 mg/ml ενέσιµο διάλυµα για βοοειδή και χοίρους ΣΥΝΘΕΣΗ 1 ml περιέχει: Florfenicol.300 mg Ωχρο-κίτρινο έως διαυγές κίτρινο διάλυµα. ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ Λοιµώξεις που οφείλονται σε βακτήρια ευαίσθητα στη

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ Οι οφθαλμοί αποτελούν τον καθρέφτη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου γεγονός που τους

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Τι είναι η περιοδοντίτιδα; Πρόκειται για μια φλεγμονή των ιστών που περιβάλλουν και στηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

συνοπτικα σημεια αναφορας για τις προτιμωμενες κατευθυντηριες οδηγιες κλινικης πρακτικης

συνοπτικα σημεια αναφορας για τις προτιμωμενες κατευθυντηριες οδηγιες κλινικης πρακτικης συνοπτικα σημεια αναφορας για τις προτιμωμενες κατευθυντηριες οδηγιες κλινικης πρακτικης Εισαγωγή Αυτά είναι τα συνοπτικά σημεία αναφοράς για τις Προτιμώμενες κατευθυντήριες οδηγίες Κλινικής Πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

To Hypermixvet είναι ένα φυτικό παρασκεύασμα, πολύ-λειτουργικό, αυτάρκες, προηγμένο για επούλωση τραυμάτων.

To Hypermixvet είναι ένα φυτικό παρασκεύασμα, πολύ-λειτουργικό, αυτάρκες, προηγμένο για επούλωση τραυμάτων. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ HYPERMIXVET? To Hypermixvet είναι ένα φυτικό παρασκεύασμα, πολύ-λειτουργικό, αυτάρκες, προηγμένο για επούλωση τραυμάτων. Το Hypermixvet είναι ένα πολύ-λειτουργικό προϊόν για κάθε είδος τραύματος

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

Kαταρράκτης. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Kαταρράκτης. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Kαταρράκτης www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο καταρράκτης; Ο καταρράκτης είναι η σταδιακή θόλωση του κρυσταλλοειδούς φυσικού φακού του ματιού που βρίσκεται πίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργός Οφθαλμίατρος/Παιδοφθαλμίατρος. Consultant Paediatric Ophthalmologist/St James University Hospital/Leeds/UK

Χειρουργός Οφθαλμίατρος/Παιδοφθαλμίατρος. Consultant Paediatric Ophthalmologist/St James University Hospital/Leeds/UK Ευάγγελος Δρίμτζιας MD PhD Χειρουργός Οφθαλμίατρος/Παιδοφθαλμίατρος Consultant Paediatric Ophthalmologist/St James University Hospital/Leeds/UK Πώς αναπτύσσεται η πάθηση Οι οφθαλμοί αναπτύσσονται στη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

kids για το παιδί! IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

kids για το παιδί! IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ για το παιδί! kids www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Στο Ινστιτούτο Ophthalmica λειτουργεί εξειδικευμένο τμήμα Ophthalmica για το παιδί, για πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Δεκαετία 1950: σκέψη για κατασκευή εύκαμπτων ενδοσκοπίων Δεκαετία 1960: εφαρμογή εύκαμπτων ενδοσκοπίων στη γαστρεντερολογική

Διαβάστε περισσότερα

LASER ιαθλαστική Χειρουργική

LASER ιαθλαστική Χειρουργική LASER ιαθλαστική Χειρουργική Γκορέζης Σπύρος, MD Επιστηµονικός Υπεύθυνος Κέντρου Όρασης Ηπείρου info@epirusvisioncenter.gr Οι διαθλαστικές ανωµαλίες αποτελούσαν και αποτελούν ένα από τα σηµαντικότερα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κερατοειδής

Τι είναι ο κερατοειδής Τι είναι ο κερατοειδής Ο κερατοειδής είναι ο πρόσθιος και φυσιολογικά διάφανος χιτώνας του ματιού. Ενώ είναι ο νευροβριθέστερος ιστός του ματιού (και έχει έτσι μεγάλη ευαισθησία), φυσιολογικά στερείται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης

Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης Η θεραπεία της οπτική νευρίτιδας µπορεί να ξεκινάει από το θέµα της θεραπευτικής αγωγής για

Διαβάστε περισσότερα

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως:

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως: KATAΡΑΧΤΗΣ ΜΑΤΙΩΝ Ο καταρράκτης, είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες θόλωσης της όρασής μας μετά από κάποια ηλικία. Ο καταρράκτης είναι μέρος του φαινομένου της γήρανσης του ματιού. Ολοι οι άνθρωποι μετά

Διαβάστε περισσότερα