ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...σελ.3. Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4. ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...σελ.3. Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4. ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3 Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ....σελ.3 Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4 ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4 ΙΙΙ. Η διάρθρωση της Μυκηναϊκής κοινωνίας σελ.4 ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΡΟΟΕΣ ΤΟΥ ΜΥΚΗΝΑΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ...σελ.4 Ι. Σχέσεις Κρήτης- Αιγύπτου κατά την προανακτορική περίοδο ( π.χ.)...σελ.4 ΙΙ. Παλαιά ανάκτορα στη Κρήτη - Μέσο βασίλειο στην Αίγυπτο...σελ.6 ΑΡΧΗ ΝΕΩΝ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ( π.χ.)...σελ.6 Ι. Το επίσημο ταξίδι του Αμένωφι Γ στο Αιγαίο....σελ.6 ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΚΑΙ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ....σελ.7 Ι. Η εμπορική επίδραση των Μυκηναίων στις αγορές της Εγγύς Ανατολής..σελ.7-8 ΙΙ. Υιοθέτηση αντιλήψεων από τους Αιγυπτίους περί ευ ζην μετά τον θάνατο. σελ.9-10 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΥΚΗΝΕΣ σελ Ι. Η επιρροή του Μινωικού πολιτισμού στη διαμόρφωση του Μυκηναϊκού...σελ ΙΙ. Η πτώση του Μινωικού πολιτισμού...σελ.11 ΜΥΚΗΝΑΙΚΗ ΚΡΗΤΗ..σελ.12 ΙΙ. ΙΙΙ. Οι επιδράσεις των Μυκηναίων στην Κρήτη..σελ.12 Η επικράτηση των Μυκηναϊκών ανακτόρων στην Κρήτη..σελ

2 ΙV. Η εγκατάσταση των Μυκηναίων στη Κνωσό και η έναρξη των ανακτορικών συγκροτημάτων. σελ.13 V. Η αρχή της παρακμής του Μυκηναϊκού κόσμου....σελ.13 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.σελ.14 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προκειμένου να κατανοήσουμε την ανάπτυξη και την διεύρυνση του Μυκηναϊκού πολιτισμού στον ελλαδικό χώρο, σκόπιμη κρίνεται η αναφορά στην σύνδεση που είχε η Κρήτη με την Αίγυπτο. Οι εμπορικές σχέσεις που συνέδεαν αυτές τις δύο χώρες, επηρέασαν άμεσα την διαμόρφωση του Μυκηναϊκού κόσμου. Πολλές αιγυπτιακές αντιλήψεις και ιδεολογίες υιοθετήθηκαν από τους Μυκηναίους, εμπλουτίζοντάς τις με δικές τους κοσμοθεωρίες, δημιουργώντας έτσι τον δικό τους μοναδικό πολιτισμό. Εικόνα 1.Χάρτης προϊστορικής Ελλάδας και Αιγύπτου Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ I. Γενική επισκόπηση Το χρονολογικό πλαίσιο για τον Μυκηναϊκό πολιτισμό αποτελεί η τρίτη και τελευταία φάση της Εποχής του Χαλκού ( π.χ. περίπου). Είναι η εποχή που ονομάζεται Υστεροελλαδική ή Μυκηναϊκή από το σπουδαιότερο κέντρο του Μυκηναϊκού Πολιτισμού, τις Μυκήνες. Είναι η εποχή που η Κρήτη φτάνει στο απόγειο της ακμής της και η μινωική επιρροή εξαπλώνεται στο Αιγαίο. Το ενδιαφέρον της Κρήτης για την ηπειρωτική Ελλάδα αυξάνει. Τα γεγονότα αυτά αποτελούν αποφασιστικούς παράγοντες για τη δημιουργία του Μυκηναϊκού πολιτισμού. 3

4 Σύμφωνα με τον Όμηρο και τον Θουκυδίδη, ο ηγεμόνας των Μυκηνών ήταν ο ισχυρότερος μονάρχης της εποχής. Ήταν εκείνος που διέθεσε το πολυπληθέστερο εκστρατευτικό σώμα, εκατό πλοία, για την πολιορκία της Τροίας. Οι Μυκήνες είχαν εξέχουσα θέση, σε σχέση με τις υπόλοιπες πόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Θα πρέπει να αποτελούσαν την πρωτεύουσα μιας ενοποιημένης Ελλάδας. II. Γεωγραφικό πλαίσιο Οι φάσεις ανάπτυξης του μυκηναϊκού πολιτισμού αφ ορούν κατ αρχήν την Πελοπόννησο, την κεντρική Ελλάδα (Αιτωλοακαρνανία, Φωκίδα, Βοιωτία και Αττική), την Εύβοια και τη Θεσσαλία. Αυτό συμβαίνει, γιατί μόνο στον συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο συναντώνται, με σχετική πυκνότητα, ορισμένα σημαντικά χαρακτηριστικά, που αναγνωρίζονται γενικά ως μυκηναϊκά: τα ανάκτορα και οι επιγραφές σε γραμμική Β, οι θαλαμωτοί τάφοι, οι θολωτοί τάφοι και οι σφραγίδες. Τα χαρακτηριστικά αυτά αποτελούν ασφαλώς καλύτερες μαρτυρίες της μυκηναϊκής κοινότητας, απ όσο μερικά όστρακα ή ακόμη μερικά αγγεία. III. Η διάρθρωση της Μυκηναϊκής Ελλάδας Η Μυκηναϊκή Ελλάδα αποτελείται από μικρά αυτόνομα κράτη που τα κυβερνούν ανεξάρτητοι ηγεμόνες, ίσως με συγγενικούς δεσμούς ανάμεσά τους. Τα κράτη αυτά έχουν μεταξύ τους μια χαλαρή στρατιωτικοπολιτική σύνδεση και κοινά έθιμα, γλώσσα και θρησκεία. Οι περισσότερες ακροπόλεις είναι οχυρωμένες με ισχυρά τείχη 1. ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ ΤΟΥ ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ι. Σχέσεις Κρήτης- Αιγύπτου κατά την προανακτορική περίοδο ( π.χ.) Οι πρώτες επαφές ανάμεσα στην Κρήτη και την Αίγυπτο ξεκινούν ήδη από τα μέσα της τρίτης χιλιετίας (2600 π.χ. περίπου) και πιστοποιείται κυρίως με την 1 Έχει συχνά παρατηρηθεί ότι οι ισχυρές οχυρώσεις στις μεγάλες μυκηναϊκές ακροπόλεις 4

5 ανταλλαγή αγαθών. Η Κνωσός πιθανότατα ήταν ο μεγαλύτερος αποδέκτης των επαφών με την Αίγυπτο. Η Αίγυπτος την περίοδο αυτή εντυπωσιάζει του Μινωίτες, αλλά και επιζητεί τις επαφές με την Κρήτη, ιδιαιτέρως με την Κνωσό. Αφορμή για τις επαφές Κρήτης- Αιγύπτου υπήρχαν τα περιστασιακά ταξίδια εξερεύνησης των μινωιτών ναυτικών σε συνδυασμό με την ανάγκη ανάπτυξης πρώιμου ανταλλακτικού εμπορίου και με την αναζήτηση πρώτων υλών. Οι σχέσεις αυτές ευνοήθηκαν λόγω της σχετικά μικρής απόστασης Κρήτης- Αιγύπτου 2. Δεν είναι τυχαίο ότι την περίοδο αυτή βρέθηκαν εισηγμένα αιγυπτιακά αντικείμενα και μινωικές απομιμήσεις αιγυπτιακών αντικειμένων στους πρωτομινωικούς τάφους της Μεσαράς, αλλά και στο Μόχλο και το Παλαίκαστρο, λιμάνια που η προσέγγισή τους από τους μινωίτες ναυτικούς που ταξίδευαν από την Αίγυπτο, ήταν δυνατή. Τα φυσικά λιμάνια της Μεσαράς πρέπει να αποτελούσαν τα αγκυροβόλια και τις βάσεις των μινωικών πλοίων που ταξίδευαν προς και από την Αίγυπτο. Πρώτες ύλες για την κατασκευή σφραγίδων, φυλαχτών, ειδωλίων και κοσμημάτων, ήρθαν σε μικρές ποσότητες από την Αίγυπτο, όπως δόντι ιπποποτάμου, ενδεχομένως χρυσός, καθώς και ημιπολύτιμοι λίθοι, αμέθυστος και σάρδιος. Ζωομορφικές σφραγίδες και φυλαχτά από δόντι ιπποποτάμου έχουν αιγυπτιακό σχήμα. Οι Μινωίτες εντυπωσιάζονται από τα λίθινα αιγυπτιακά αγγεία τα οποία εισάγουν στην Κρήτη. Η μινωική λιθοτεχνία φθάνει σε υψηλό επίπεδα, ιδιαίτερα στα αγγεία από το Μόχλο. Μιμήσεις αιγυπτιακών μικρογραφικών αγγείων έχουν βρεθεί στην κεντρική και ανατολική Κρήτη. Σημαντική μαρτυρία θαλάσσιων δρόμων επικοινωνίας Κρήτης- Αιγύπτου αποτελούν οι τρεις αιγυπτιακοί σκαραβαίοι 3, που βρέθηκαν στο Λέντα, στους πρωτομινωικούς θολωτούς τάφους, περίπου το Οι απαρχές των σχέσεων Κρήτης- Αιγύπτου εμπλουτίζουν τον πρώιμο μινωικό πολιτισμό, ο οποίος εξελίσσεται, φθάνοντας στο απόγειό του. Εικόνα 2.Οκλάζων πίθηκος ΙΙ. Παλαιά ανάκτορα στη Κρήτη- μέσο βασίλειο στην Αίγυπτο 2 Το Δέλτα του Νείλου απέχει περίπου 500 χιλιόμετρα από την Κρήτη. 3 (= σφραγίδες σε απομίμηση σκαθαριού, δημοφιλή σύμβολα αναγέννησης της ζωής στην Αρχαία Αίγυπτο) 5

6 Η οργάνωση της παραγωγής και του εμπορίου στην προανακτορική Κρήτη φέρνει άφθονο πλούτο στο νησί. Η κεντρική εξουσία ενισχύεται με την ίδρυση μεγάλων ανακτόρων που αποτελούν πολιτικά, οικονομικά και θρησκευτικά κέντρα. Αξιοσημείωτη ήταν η επιρροή των Αιγυπτίων στην οργάνωση των κρητικών ανακτόρων, αλλά και στην μορφοποίηση της μινωικής θρησκείας και λατρείας. Πιο συγκεκριμένα: ii. Εξελίξεις στην μινωική γραφή i. Τα αιγυπτιάζοντα στοιχεία στα Μάλια και η εισαγωγή της αιγυπτιακής ιπποτάμιας θεότητας Ta- urt (Taweret) και η μεταλλαγή της σε μινωικό δαίμονα ή πνεύμα. Στην Αίγυπτο εισρέουν μινωικά μετάλλινα σκεύη υψηλής τέχνης και τεχνικής. Η ανεύρεση του αγαλμάτιου του αιγύπτιου ταξιδιώτη User στη κεντρική αυλή της Κνωσού δηλώνει την διπλωματική ή εμπορική επίσκεψη Αιγυπτίων στην μεσομινωική Κρήτη και τη συνήθεια της εποχής να ιδρύουν αγάλματα ως μάρτυρες της διέλευσης τους από έναν τόπο 4. ΑΡΧΗ ΝΕΩΝ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ( π.χ.) Ι. Το επίσημο ταξίδι του Αμένωφι Γ στο Αιγαίο Ένα επίσημο ταξίδι που πραγματοποίησε πιθανότατα ο Φαραώ Αμένωφις Γ και η βασίλισσα Tiyi στο Αιγαίο (Κρήτη και Πελοπόννησο) αναφέρεται στη βάση μιας στήλης κοντά στο ταφικό μνημείο του Φαραώ, στο Κομ ελ Χετάν. Εδώ με γεωγραφική ακρίβεια οδοιπορικού αναφέρονται οι πόλεις Αμνισός, Φαιστός, Κυδωνία, Μυκήνες, Θήβα, Μεσσηνία, Ναύπλιο, Κύθηρα, Κνωσός, Αμνισός. Αρχαιολογικά το ταξίδι ιχνηλατείται από τους σκαραβαίους του Φαραώ και της βασίλισσας που φέρουν τη δέλτο 5 τους και τα μοναδικά ενεπίγραφα πλακίδια φαγεντιανής των Μυκηνών. Δραστήριος και διπλωμάτης ο Φαραώ Αμένωφις Γ' είχε αναπτύξει καλές εμπορικές σχέσεις με τις ισχυρές δυνάμεις της ανατολικής Μεσογείου καθ' όλη τη διάρκεια της βασιλείας του 6. 4 Κρήτη- Αίγυπτος, Πολιτικοί δεσμοί τριών χιλιετιών, (2000),κατάλογος 5 (=Η βασιλική δέλτος (ή καρτούς) είναι ωοειδής φυσαλίδα που περιέχει το όνομα του Φαραώ στα ιερογλυφικά. Το πλαίσιο που περικλείει το όνομα του Φαραώ έχει προστατευτική ιδιότητα και τον προφυλάσσει από κάθε κακό.) 6 Academia.edu 6

7 Εικόνα 3.Στήλη του Αμένωφη Γ' στο Κομ ελ Χετάν, Αίγυπτος ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΚΑΙ ΜΥΚΗΝΑΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ I. Η εμπορική επίδραση των Μυκηναίων στις αγορές της Εγγύς Ανατολής Κατά τη διάρκεια της ακμής των ανακτόρων στον 14 ο αιώνα και στον 13 ο αιώνα π.χ. η Μυκηναϊκή Ελλάδα φτάνει στο απόγειο της ακμής της και η ακτινοβολία του Μυκηναϊκού Πολιτισμού απλώνεται σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Είναι η εποχή της περίφημης «Μυκηναϊκής Κοινής». Οι Μυκηναίοι στρέφονται προς τις περιοχές της Εγγύς Ανατολής για την απόκτηση πρώτων υλών, όπως χαλκού, χρυσού, ελεφαντόδοντου και ημιπολύτιμων λίθων. Μεγάλες ποσότητες μυκηναϊκής κεραμικής κατακλύζουν τις αγορές της Συρίας, της Παλαιστίνης και της Αιγύπτου. Η εμπορική και πολιτιστική επικοινωνία με τις χώρες της Εγγύς Ανατολής και την Αίγυπτο διαπιστώνεται και από αντικείμενα ανατολικής και αιγυπτιακής προέλευσης που βρέθηκαν στην Ελλάδα, όπως σφραγιδοκύλινδροι, αμφορείς από τη Χαναάν, λίθινα και φαγεντιανά Αιγυπτιακά αγγεία με δέλτους, σκαραβαίοι και άλλα. Ωστόσο, έντονη ήταν και η προσφορά της Αιγύπτου στις Μυκήνες, όντας σχέση αμφίδρομη 7. Η μοναδική χώρα του χρυσού ήταν τότε η Αίγυπτος. Όλοι οι τότε βασιλείς ζητούσαν από την Αίγυπτο χρυσό. Την εποχή των βασιλικών Λακκοειδών τάφων των Μυκηναίων οι Αιγύπτιοι ανέλαβαν μεγάλο αγώνα, για να εκδιώξουν τους Υκσώς από την χώρα. Από τις πηγές μαθαίνουμε ότι για αυτό το λόγο ζήτησαν εξωτερική βοήθεια και τέλος γνωρίζουμε ότι συνήθιζαν να ανταμείβουν με χρυσό τους γενναίους πολεμιστές 8. Φυσικό είναι να υποθέσουμε ότι οι Αιγύπτιοι σκέφτηκαν να ζητήσουν την βοήθεια των πολεμικών Αχαιών, οι οποίοι, όπως αποδεικνύεται από την γενναιόδωρη πληρωμή, εργάστηκαν πολύ καλά εναντίον του εχθρού. Από τους βασιλικούς Λακκοειδείς τάφους των Μυκηνών ανασύρθηκαν περίπου δεκαπέντε χιλιόγραμμα χρυσού. Το επίθετο το οποίο θα διατηρηθεί επτακόσια χρόνια στην ποίηση του Ομήρου είναι πως οι Μυκήνες ήταν πολύχρυσοι 9. Δεν έφεραν μόνο χρυσό οι πολεμιστές των Μυκηνών, αλλά και πολλές αντιλήψεις από την Αίγυπτο. 7 Οι πολιτισμού του Αιγαίου, (1996) 8 Ο Μυκηναϊκός κόσμος, πέντε αιώνες πρώιμου ελληνικού πολιτισμού , (1988) 9 Πολύχρυσοι Μυκήναι, (1983) 7

8 Εικόνα 4.Χρυσά κοσμήματα Εικόνα 5.Κοσμήματα από τάφους- Ταφικός Κύκλος Α' 8

9 Εικόνα 6.Εισηγμένα αντικείμενα και πρώτες ύλες από την Αίγυπτο II. Υιοθέτηση αντιλήψεων από τους Αιγυπτίους περί ευ ζην μετά τον θάνατο Οι Μυκηναίοι με έκπληξη έμαθαν από τους φορείς της «αιγυπτιακής σοφίας» ότι πρόκειται να ζήσουν πολύ ευτυχισμένοι μετά τον θάνατο, με την προϋπόθεση να εκπληρώσουν ορισμένες διατυπώσεις. Πιο συγκεκριμένα, για να ζήσει κάποιος μετά θάνατον, έπρεπε πρωτίστως να φροντίσει να έχει αναπαυτικότερο τάφο. Ο νεκρός χρειάζεται στον τάφο του όλα τα απαραίτητα αντικείμενα που θα του ήταν χρήσιμα στην επόμενη ζωή, όπως τα επιτραπέζια σκεύη του για να πίνει, τα όπλα του για να μάχεται και τα κοσμήματά του. Αλλά το μεγαλύτερο μυστικό ήταν το εξής: για να επιζήσει η ψυχή, πρέπει να αναγνωρίζει το σώμα, στο οποίο ανήκε, προκειμένου να κατοικηθεί σε αυτό. Οι Αιγύπτιοι του Μεσαίου Βασιλείου για αυτό το λόγο είτε ζωγράφιζαν το πρόσωπο του νεκρού πάνω από την ταρίχευση που δεχόταν (την λεγόμενη μούμια), είτε κατασκεύαζαν προσωπίδα 10 με τα πιστά χαρακτηριστικά του νεκρού, την οποία στερέωναν στη θέση του προσώπου. Οι βασιλείς φυσικά, κατασκεύαζαν αυτή την προσωπίδα από χρυσό, με το οποίο περιέβαλαν και το σώμα. Οι Μυκηναίοι ακολούθησαν πιστά αυτή την ιεροτελεστία, χωρίς όμως να έχουν αντιληφθεί καλώς την διδασκαλία της 10 Τα προσωπεία κατασκευάζονταν, είτε από πολύτιμα υλικά, χρυσό και ασήμι, είτε από ύφασμα καλυμμένο με στόκο ή ασβεστοκονίαμα, το οποίο ζωγράφιζαν. Αυτού του είδους τα προσωπεία ήταν στυλιζαρισμένα και απέδιδαν τα γενικά χαρακτηριστικά των νεκρών. Η μάσκα- πορτραίτο προσαρμοζόταν στην περιοχή του προσώπου πάνω στο σάβανο της μούμιας. 9

10 αιγυπτιακής σοφίας, να είναι οι οφθαλμοί ανοιχτοί. Επίσης, οι Μυκηναίοι γνώριζαν ότι χρειαζόταν μια στήλη πάνω από τον τάφο, η οποία εικόνιζε σκηνές από την ζωή του νεκρού, προκειμένου να χρησιμεύει ως θύρα εισόδου και εξόδου της ψυχής. Εικόνα 7. Χρυσές προσωπίδες ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΥΚΗΝΕΣ Δεν αποκλείεται το ενδιαφέρον της Κρήτης για την Μυκηναϊκή Ελλάδα να προήλθε για αυτό το λόγο, δηλαδή τη δυνατότητα των Μυκηναίων να προμηθεύονται μέταλλα από την Ευρώπη. Ωστόσο, είναι φανερό από την ύπαρξη πολλών μινωικών και μινωικής επίδρασης έργων στους βασιλικούς Ταφικούς Κύκλους ότι Κρήτες τεχνίτες ήρθαν στις Μυκήνες να εργαστούν γα τους νέους άρχοντες. Ι. Η επιρροή του Μινωικού πολιτισμού στην διαμόρφωση του Μυκηναϊκού Αναντίρρητα, ο παλαιότερος και εξίσου λαμπρός, αλλά όχι ελληνικός, Μινωικός Πολιτισμός επηρέασε αποφασιστικά τη διαμόρφωση και την εξέλιξη του Μυκηναϊκού Πολιτισμού. Οι Μυκηναίοι υπήρξαν οι κληρονόμοι του Μινωικού Πολιτισμού και οι διάδοχοι της Κρήτης στο Αιγαίο. Παράλληλα υιοθέτησαν πολλά στοιχεία από τις μινωικές τέχνες και την μινωική θρησκεία, γονιμοποιώντας έτσι το δικό τους πολιτισμό Ο εκμινωισμός των Μυκηναίων περιλαμβάνει τόσο υλικές και εξωτερικές πτυχές, με μινωικά αντικείμενα και διακοσμητικές τεχνικές, που δημιουργήθηκαν σε μυκηναϊκό έδαφος, όσο και οργανωτικές, μεταξύ των οποίων θα πρέπει να συγκαταλεχθεί η υιοθέτηση της μινωικής γραφής. Οι Μυκηναίοι Έλληνες, Μετ. Μελ. Παναγιωτίδου ( Καρδαμίτσα), σ.17 10

11 Μετά την γοργή ανοδική πορεία, οι Μυκήνες είναι πολιτικά και καλλιτεχνικά, ένα κέντρο πλούσιο με επιρροή και συνεχής αυξανόμενη δύναμη, σε αντίστροφη αναλογία με την παρακμή της Κρήτης. Οι σχέσεις με το νησί, εμπορικές στην αρχή, πρέπει κάποια στιγμή να εκτράπηκαν σε λεηλασίες, γιατί οι Μυκηναίοι δελεάστηκαν από την λάμψη του Κρητικού πολιτισμού. Πιο συγκεκριμένα, υιοθέτησαν ποικίλα τεχνολογικά επιτεύγματα, διάφορες μορφές τέχνης και την ιδέα της γραφής. Το αποτέλεσμα ήταν μια γενικευμένη αφομοίωση του μινωικού πολιτισμού από τους Μυκηναίους, ένας εκμινωισμός, δηλαδή. ΙΙ. Η πτώση του Μινωικού πολιτισμού Το 1450 π.χ. αποτελεί βαθιά τομή στην ιστορία του Αιγαίου. Όπως είναι γνωστό, η Κρήτη υφίσταται μια καταστροφή που γίνεται αιτία της παρακμής του Μινωικού κράτους και του πολιτισμού του. Η Μεγαλόνησος ερημώνεται, ανάκτορα, επαύλεις και οικισμοί καταστρέφονται. Όμως το ανάκτορο της Κνωσού φαίνεται ότι υφίσταται μόνο μικρές ζημιές. Η διαδεδομένη θεωρία ότι αυτή η μεγάλη καταστροφή προκλήθηκε από φυσικές δυνάμεις, δηλαδή μια έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας, που είχαν ως αποτέλεσμα να ξεσπάσουν ισχυρότατες πυρκαγιές, σήμερα δεν θεωρείται πλέον ως πιθανή από τους περισσότερους ερευνητές. Αντίθετα, φαίνεται ότι μάλλον καταστρεπτικές πολεμικές συρράξεις με δυσμενείς επιδράσεις, είτε μια μυκηναϊκή εισβολή, είτε ενδοκρητικές συγκρούσεις, μια επανάσταση, πιθανώς και τα δύο, υπήρξαν η αιτία του τέλους της μινωικής κυριαρχίας. 11

12 Εικόνα 8.Μακριά και κοντά ξίφη, χάλκινες μαχαίρες, λόγχες, εγχειρίδια και λίθινες αιχμές βελών κτερίζουν τους πολεμιστές της εποχής των Λακκοειδών Τάφων των Μυκηνών. ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΚΡΗΤΗ Ο όρος Μυκηναϊκή Κρήτη σημαίνει ότι η Κρήτη αποτελεί τμήμα του μυκηναϊκού κόσμου, χωρίς όμως να χάνει την δική της ιδιαιτερότητα, ο πολιτισμός της παραμένει μινωικός. Από πολιτική διάσταση, δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση ότι στην διάρκεια αυτής της περιόδου η Κρήτη βρέθηκε κάτω από την κηδεμονία μιας μυκηναϊκής δυναστείας. ΙΙ. Οι επιδράσεις των Μυκηναίων στην Κρήτη Ο Evans είχε ήδη ερμηνεύσει τις μεταβολές ως ενδείξεις μιας νέας «δυναστείας» στην Κνωσό, μετά το 1450 π.χ. Μετά την αποκρυπτογράφηση της γραμμικής Β, έγινε φανερό ότι αυτή η νέα δυναστεία δεν μπορούσε να είναι παρά μυκηναϊκή. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των επιδράσεων αυτών είναι οι αλλαγές στα ταφικά έθιμα, οι οποίες αποτελούν χωρίς αμφιβολία ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα υπέρ της άποψης μιας μυκηναϊκής εξουσίας στην Κνωσό. 12

13 Εικόνα 9.Λακκοειδείς τάφος των Μυκηνών- Ταφικός Κύκλος Α' ΙΙΙ. Η επικράτηση των Μυκηναϊκών ανακτόρων στην Κρήτη Με την απουσία των «τάφων πολεμιστών» το κρητικό ανακτορικό σύστημα εξαφανίζεται στην Κνωσό, την εποχή κατά την οποία διαπιστώνεται η ανάπτυξη των μυκηναϊκών ανακτόρων στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Δεν σημαίνει όμως ότι η εξαφάνιση αυτή οδήγησε αμέσως στην παρακμή του μινωικού πολιτισμού, όπως νόμιζαν την εποχή του Evans. Οι πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι οι περίοδοι μέχρι την καταστροφή των μυκηναϊκών ανακτόρων υπήρξαν μια φάση δημογραφικής ανάπτυξης και σχετικής ευημερίας σε όλη την Κρήτη. Εικόνα 10.Σχεδιαστική απεικόνιση Μυκηναϊκού ανακτόρου 13

14 ΙV. Η εγκατάσταση των Μυκηναίων στη Κνωσό και η έναρξη των ανακτορικών συγκροτημάτων Γύρω στο 1500 π.χ. μετά από μια σειρά καταστροφών που έπληξαν την Κρήτη λίγο αργότερα, οι Μυκηναίοι επωφελούνται από την εξασθένισή της, εκτοπίζουν τους Μινωίτες και κυριαρχούν βαθμιαία σε ολόκληρο το Αιγαίο. Γύρω στα μέσα του 15 ου αιώνα π.χ. εγκαθίστανται στην Κνωσό. Είναι η εποχή που αρχίζει η μεγάλη δύναμη των «ανακτόρων» στη Μυκηναϊκή Ελλάδα. Τα ανάκτορα γίνονται φορείς της κεντρικής εξουσίας και οργανώνουν την περίφημη μυκηναϊκή ανακτορική οικονομία, με τη χρήση της γραφής, κατά τα πρότυπα των παλιότερων ανακτόρων της Κρήτης. Στα μυκηναϊκά ανάκτορα κατοικεί ο «Fάναξ» των ενεπίγραφων πινακίδων, που ελέγχει αφ ενός την παραγωγή και αφετέρου την διακίνηση των προϊόντων. IV. Αρχή της παρακμής του Μυκηναϊκού κόσμου Οι θεωρίες οι οποίες αποπειρώνται να εξηγήσουν το τέλος της μυκηναϊκής εποχής είναι ποικίλες και μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις μεγάλες τάσεις. Η πρώτη υποστηρίζει ότι παρενέβη ένας εξωτερικός παράγοντας και πιο συγκεκριμένα ένα μεταναστευτικό ρεύμα που επιδέχεται δύο ερμηνείες: είτε επρόκειτο για τους Δωριείς, είτε για τους αποκαλούμενους «λαούς της θάλασσας». Η δεύτερη τάση δίνει το προβάδισμα στους φυσικούς παράγοντες, σε σεισμούς ή σε αλλαγές των κλιματολογικών συνθηκών. Και η Τρίτη επιχείρησε να εξηγήσει το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού με βάση τις αντιθέσεις της οικονομικής και κοινωνικής δομής, αποδίδοντας στις εσωτερικές συγκρούσεις τον ρόλο του διασπαστικού παράγοντα 12. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνόγλωσση Ιακωβίδης, Σ., Ε., 2001, Μυκήνες- Επίδαυρος- Άργος- Τίρυνς- Ναύπλιον, Πλήρης οδηγός για τα Μουσεία και τους Αρχαιολογικούς χώρους της Αργολίδας, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών Καρέτσου, Α., 2000, Κρήτη- Αίγυπτος, Πολιτικοί δεσμοί τριών χιλιετιών, Αθήνα: Υπουργείο πολιτισμού- αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου Μαρινάτος, Σ., 1959, Κρήτη και Μυκηναϊκή Ελλάς (55-70), Αθήνα: Εκδόσεις Αθηνών Μυκηναίοι Έλληνες, Μετ. Μελ. Παναγιωτίδου ( Καρδαμίτσα), σ.17 Μυλωνάς, Γεώργιος Ε., 1983, Πολύχρυσοι Μυκήναι, (σελ.13), Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών Darcque, P., Fougeres, L., Poursat, J., C., Olivier, J., P., Ruijgh, C., J., Haiganuch, S., Touchais, G., Trevil, R., 1996, Οι πολιτισμού του Αιγαίου, Μυκηναική Κρήτη, (60-83) Martin S. Ruirerez- Jose L. Meleva, Οι Μυκηναίοι Έλληνες, Μετ. Μελίνα Παναγιωτίδου, Αθήνα, 1996,σ Οι Μυκηναίοι Έλληνες, Μετ. Μελίνα Παναγιωτίδου, (1996),σ

15 Ξενόγλωσση History-pages. blogspot.com Greekworldhistory. Blogspot. Gr Καρέτσου, Α., 2000, Κρήτη- Αίγυπτος, Πολιτικοί δεσμοί τριών χιλιετιών, Αθήνα: Υπουργείο πολιτισμού- αρχαιολογικό μουσείο Ηρακλείου 15

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ.

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. απο το λιθο στα μεταλλα -- η εποχη του χαλκου Κεφάλαιο 2 Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. Την Εποχή του Χαλκού η πιο σημαντική πρώτη ύλη ήταν ο χαλκός. Σιγά σιγά ο χαλκός πήρε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

«Πάμε Κρήτη ή Μυκήνες; : εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας με αξιοποίηση του διαδικτύου»

«Πάμε Κρήτη ή Μυκήνες; : εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας με αξιοποίηση του διαδικτύου» «Πάμε Κρήτη ή Μυκήνες; : εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας με αξιοποίηση του διαδικτύου» Κατσούλη Βασιλική Φιλόλογος, 1 ο Γυμνάσιο Νεάπολης Θεσσαλονίκης bkatsouli@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία

Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία Κρητομυκηναϊκή μικροτεχνία Κωδικός μαθήματος ΑΠΡ 567 Διδάσκων: Α. Βλαχόπουλος Χειμερινό εξάμηνο 2011-12 12 Η ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Οστό, κέρας, όστρεο, δόντια ΑΝΩΤΕΡΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Χάντρες από δόντια

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχαία Ελλάδα και οι Ανατολικοί Λαοί Από τους Σουμερίους στον Μέγα Αλέξανδρο 3000-323 π.χ.

Η Αρχαία Ελλάδα και οι Ανατολικοί Λαοί Από τους Σουμερίους στον Μέγα Αλέξανδρο 3000-323 π.χ. Το παρόν κείμενο Ο Μυκηναϊκός Πολιτισμός (περ. 1600-1100 π.χ.) αποτελεί τμήμα του άρθρου Ένα Πρότυπο Διδασκαλίας και Εξετάσεως του Μαθήματος της Ιστορίας Από το Εργαστήριο Πολυμέσων στην Σχολική Τάξη που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο Θέμα της διδακτικής πρότασης Η εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής τέχνης Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τα κυριότερα στοιχεία εξέλιξης της κεραμικής τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος Προανακτορική Κρήτη Η ανάδυση του Μινωικού Πολιτισμού Γιάννης Παπαδάτος Επίκουρος Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Χρονολογικό Πλαίσιο Τελική Νεολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο

Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Λίγη ακόμη ιστορία Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Τι είναι η Ιστορία; Η Ιστορία είναι η επιστήμη που εξετάζει τη ζωή των ανθρώπων στο παρελθόν. Μελετά τις σχέσεις που είχαν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»]

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»] Σ Υ Γ Κ Ε Ν Τ Ρ Ω Σ Η Κ Α Ι Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ω Ν Σ Υ Ν Τ Ο Μ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Γ ε ν ι κ έ ς π α ρ α τ η ρ ή σ ε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πατησίων 44, 10682 Αθήνα Τηλ.: 210

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αρχαιολογικός Χώρος Αβδήρων Αρχαιολογικός Χώρος Ζώνης, Έβρος Ιερό Μεγάλων θεών, Σαμοθράκη Αρχαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής Γ -Δ εξάμηνο 2008-09 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Εργασία της Αναγνωστοπούλου Αγγελικής έτος 2015 στο μάθημα: Το Αιγαίο και η Μεσόγειος κατά τη 2 η χιλιετία π.χ. Καθηγητής: Α. Βλαχόπουλος Περιεχόμενα: Εισαγωγή.3

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ιστορία. A' Γυμνασίου

Αρχαία Ιστορία. A' Γυμνασίου Αρχαία Ιστορία A' Γυμνασίου ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Θεόδωρος Κατσουλάκος Φιλόλογος, εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γεωργία Κοκκορού - Αλευρά Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ - ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ (ΜΑΪΟΣ 2014 ΚΑΙ ΜΑΪΟΣ 2015) Μουσεία - Αρχαιολογικοί Χώροι 2014 2015 2015/2014

ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ - ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ (ΜΑΪΟΣ 2014 ΚΑΙ ΜΑΪΟΣ 2015) Μουσεία - Αρχαιολογικοί Χώροι 2014 2015 2015/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 14 Σεπτεµβρίου 2015 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2015 Σύµφωνα µε την Έρευνα Κίνησης Μουσείων και Αρχαιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Φεβρουαρίου 2015 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Φεβρουαρίου 2015 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Φεβρουαρίου 2015 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 Σύµφωνα µε την Έρευνα Κίνησης Μουσείων και Αρχαιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου

Τευχος δευτερο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους. Ασκήσεις επί λίθου Τευχος δευτερο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους Ασκήσεις επί λίθου Άσκηση 1η Οι θησαυροί του ιερού Οι ιερείς της Βραυρωνίας Αρτέμιδος κάνουν απογραφή των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΚΝΩΣΟΥ ΩΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ - ΡΑΙΤ ΕΛΛΕΝ - ΔΗΜΗΤΡΙΑ Α.Μ. 4080

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ γρήγορα, η Σεφαραδίτικη δη μιουρ γικότητα στην Θεσσαλονίκη έφθασε στην ακμή της τον 16ο αιώνα.

Πολύ γρήγορα, η Σεφαραδίτικη δη μιουρ γικότητα στην Θεσσαλονίκη έφθασε στην ακμή της τον 16ο αιώνα. M TH Ο Ι εβραιοι Ïé Åâñáßïé τησ θε ôç Το Εβραϊκό Μουσείο Θεσ σαλο νίκης ιδρύθηκε για να τιμήσει την πλούσια και δημιου ρ γική Σεφαραδίτικη κλη ρο νομιά του πολιτισμού που αναπτύχθηκε στην πόλη αυτή μετά

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Ητριώροφη, πέτρινη αποθήκη του ενετικού στόλου που. Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου H επανέκθεση. Ευαγγελία Παππή

Ητριώροφη, πέτρινη αποθήκη του ενετικού στόλου που. Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου H επανέκθεση. Ευαγγελία Παππή Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου H επανέκθεση Ευαγγελία Παππή Αρχαιολόγος, Δ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων 1. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου. Ητριώροφη, πέτρινη αποθήκη του ενετικού στόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ Εµφάνιση του Ανθρώπου & Λίθινη Εποχή 300.000-3000 π.χ. Κρήτη, Κυκλάδες, Μυκήνες 3000-1100 π.χ.

ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ Εµφάνιση του Ανθρώπου & Λίθινη Εποχή 300.000-3000 π.χ. Κρήτη, Κυκλάδες, Μυκήνες 3000-1100 π.χ. ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ http://users.hol.gr/~dilos/ellada/ellada.htm 5 ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ Εµφάνιση του Ανθρώπου & Λίθινη Εποχή 300.000-3000 π.χ. Κρήτη, Κυκλάδες, Μυκήνες 3000-1100

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρώτες μορφές γραφής

Οι πρώτες μορφές γραφής Οι πρώτες μορφές γραφής Σφηνοειδής γραφή Τα παλιότερα είδη γραφής ανακαλύφθηκαν από τους αρχαιολόγους στη Μεσοποταμία, στην περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη,στο σημερινό Ιράκ. Εφευρέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Ωράριο λειτουργίας Αρχαιολογικών Χώρων, Μουσείων και Μνημείων του Κράτους. ΑΠΟΦΑΣΗ

ΘΕΜΑ : Ωράριο λειτουργίας Αρχαιολογικών Χώρων, Μουσείων και Μνημείων του Κράτους. ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΣΤΙΣ -26 7-2012 ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-7-2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ.

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ. Γεωλογικές Χρονολογίες (ιστορία της γης) Καινοζωϊκός Αιών -Τριτογενές = 65-2 εκατ. χρόνια πριν Τα τέλη του Τριτογενούς: Νεογενές = 20-5 εκατ. χρόνια πριν Τέλος Νεογενούς = Πλειόκαινο = 5-2 εκατ. χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο

1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Σούνιο 1 ο Γυμνάσιο Ραφήνας 21 Νοεμβρίου 2013 Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο Ξημέρωμα στο Σούνιο Είμαι ένα σύνθεμα από ξένο μεγαλείο. Τα όσα θωρείς στην ύπαρξή μου είναι όλα ξένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ

ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ alco THE PULSE OF SOCIETY ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΕΝΤΟΛΕΑΣ: ΤΥΠΟΣ: ΔΕΙΓΜΑ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ: ΧΡΟΝΟΣ: ALCO Ε.Ο.Τ. ΠΟΣΟΤΙΚΗ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ) 1.500

Διαβάστε περισσότερα

1902-1909. Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα...

1902-1909. Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα... 1902-1909 George Claude Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα... «Δεν ήταν σπουδαία ιδέα, αλλά είχε κάποια καλά αποτελέσματα, όπως άλλωστε οι περισσότερες ιδέες... καμιά φορά ακόμα και οι κακές. Η εφεύρεσή

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική διαδρομή της ασφάλισης

Ιστορική διαδρομή της ασφάλισης Ιστορική διαδρομή της ασφάλισης Η ιδέα της ιδιωτικής ασφάλισης δεν είναι νέα. Ανάγεται στους αρχαίους χρόνους, με ισχυρές ενδείξεις ότι τα πρώτα ψήγματα ασφάλισης εμφανίστηκαν στη Μεσοποταμία. Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1 Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη είναι ένα είδος κοινότητας και ότι κάθε κοινότητα έχει συγκροτηθεί για κάποιο αγαθό, (πράγματι όλοι κάνουν τα πάντα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: ΥΦΑΣΜΑΤΙΝΑ ΕΙΔΗ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: ΥΦΑΣΜΑΤΙΝΑ ΕΙΔΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. ΤΑΜΕΙΟ ΑΡΧ/ΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ Ταχ. Δ/νση : Ελευθ. Βενιζέλου 57 Ταχ. Κώδ : 105 64 Αθήνα Δ/νση : Διοικητικού Τμήμα : Λογιστηρίου Γραφείο Πολιτιστικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 Νοεμβρίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ & ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Σύμφωνα με την Έρευνα Κίνησης Μουσείων και Αρχαιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων IV.3. Οι πληθυσμιακές πυραμίδες Στην ανάλυση των πληθυσμιακών δομών κεντρικό ρόλο έχουν οι πληθυσμιακές πυραμίδες και οι αποκαλούμενοι δομικοί δείκτες. Η κατανομή του συνόλου των ατόμων ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

«Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός

«Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός Δελτίο Τύπου Περιοδική Έκθεση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο «Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός 6 Απριλίου 2012 28 Απριλίου 2013 Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η πρώτη ερώτηση του Τετραδίου υπογραμμίζει τη σημασία του κεραμικού τροχού στην αγγειοπλαστική. Με τη δεύτερη δραστηριότητα ασκούνται οι μαθητές σε γνωστικές και μεθοδολογικές δεξιότητες: αξιοποίηση κειμένων

Διαβάστε περισσότερα