Αναφορές στο Δικταίο από τα αρχεία της Γραμμικής Β γραφής της Κνωσού. Περίληψη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναφορές στο Δικταίο από τα αρχεία της Γραμμικής Β γραφής της Κνωσού. Περίληψη"

Transcript

1 Αναφορές στο Δικταίο από τα αρχεία της Γραμμικής Β γραφής της Κνωσού Περίληψη Του Δρ. Μηνά Τσικριτσή Ερευνητή Αιγαιακών Γραφών Στόχος αυτής της εργασίας είναι να αναδείξει το τοπωνύμιο Δικταίο μέσα από τις πρώτες ιστορικές αναφορές σε αρχεία του 14ου αιώνα π.χ. Το υλικό αντλείται από επιγραφές που έχουν βρεθεί στο αρχείο της γραμμικής Β γραφής της Κνωσού και ο τρόπος αποκωδικοποίησης είναι παγκοσμίως γνωστός από την εποχή της αποκρυπτογράφησης (1952) της γραφής αυτής. Η προσέγγιση αυτή πρωτοτυπεί, αφού δεν στηρίζεται σε μεταγενέστερες αναφορές των ιστορικών χρόνων του 2ου αι. π.χ., στις οποίες γίνεται πολλές φορές σύγχυση, από τους συγγραφείς, μεταξύ Ιερού Άντρου του Διός, Ιδαίου και Δικταίου Άντρου. Παράλληλα, το ενδιαφέρον της λατρείας στο Δικταίο εντοπίζεται σε ένα πλακίδιο από το σπήλαιο που συνδέεται με την λατρεία του χώρου. Στο πλακίδιο αυτό, με αρχαιοαστρονομικές προσεγγίσεις επιβεβαιώνεται μια λατρεία κατά την περίοδο των Ισημεριών. Αιγαιακές Γραφές Στην εικόνα 1 που ακολουθεί παρατηρούμε τα πέντε είδη γραφών που αναπτύσονται σε διάφορες περιοχές του αιγαικού χώρου. Όλες όμως είναι απότοκες της λεγομένης Μινωικής γραφής που ανακαλύφθηκε στην Κρήτη Στην παρούσα μελέτη θα παρουσιάσουμε επιγραφές της γραμμικής Β γραφής. Η Γραμμική Β περιλαμβάνει 89 συλλαβογράμματα και 258 ιδεογράμματα, με μέγεθος συλλαβές. Με βάση τα ευρήματα της γραφής, η γραμμική Β έχει αποκρυπτογραφηθεί το 1952 από τον M. Ventris με τη φιλολογική επεξεργασία από τον J. Chadwick. Είναι γενική παραδοχή ότι η γλώσσα των πινακίδων της Γραμμικής Β είναι ελληνική και θεωρείται ως η πρώτη γραφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Τα θέματα που καταγράφονται στις πινακίδες της Γραμμικής Β

2 σχετίζονται με μια σχολαστική ανακτορική γραφειοκρατία: Μερικά από τα θέματα αυτά αφορούν: τα προϊόντα που συγκεντρώνονταν στο ανάκτορο. τις ελλείψεις ή απαλλαγές των υπόχρεων εισφορών. τον πολεμικό εξοπλισμό των αποθηκών (ξίφη, ακόντια, βέλη κ.ά). τα σκεύη της καθημερινής ζωής (έπιπλα, αγγεία κ.ά). τις διάφορες μορφές γαιοκτησίας. τις εργασιακές ομάδες ανδρών και γυναικών με τοπωνύμια. τα σύνολα εκτρεφόμενων ζώων, κυρίως, αιγοπροβάτων του ανακτόρου. Η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β το 1952 από τον Μ. Ventris ήρθε να δικαιώσει την ύπαρξη μηνολογίου και εορτολογίου. Στα αρχαιότερα από τα σωζόμενα κείμενα ελληνικής συλλαβογραφικής γραφής του 14ου αιώνα π.χ., η δήλωση χρονικών παραμέτρων (ετήσιων ή μηναίων) κρινόταν, κατά περίπτωση, απαραίτητη για τις ανάγκες της σκοπούμενης συστηματικής καταγραφής και αρχειοθέτησης, μιας και επρόκειτο στην ουσία για "λογιστικά" κατάστιχα των παραγωγικών δραστηριοτήτων και των λογής εμπορικο-οικονομικών δοσοληψιών των ανακτόρων. Παρά την αποσπασματικότητά τους, τα αρχεία Κνωσού πιστοποιούν την ημερολογιακή ρυθμολόγηση του μυκηναϊκού έτους, τον μερισμό του σε μήνες. Οι ονομασίες των μηνών σχηματίζονταν με βάση γεωργικούς και λατρευτικούς λόγους. Στη μελέτη αυτή, ειδικότερα θα επικεντρωθούμε σε αποστολές ελαίου σε ιερά και σχετίζονται με την περιοχή Δίκτη/α που στέλνονται κάποιο μήνα. Πινακίδα με προσφορές λαδιού από την Κνωσό (ΚΝ Fp 1+31) Στην πινακίδα αυτή καταγράφονται προσφορές λαδιού σε διάφορες θεότητες. Η συγκεκριμένη επιγραφή παρουσιάζει ενδιαφέρον, από τη μια γιατί μας δίνει μια εικόνα για το μετρικό σύστημα των Μυκηναίων και για τον τρόπο αναγωγής από μικρότερες σε μεγαλύτερες μονάδες κι από την άλλη για τις θεότητες που αναφέρονται ως αποδέκτες των προσφορών. Στο κείμενο επίσης αναγνωρίζεται ο μήνας Δεύκιος που έγινε η πράξη της αποστολής, ένας κατάλογος αποδεκτών με την αντίστοιχη ποσότητα ελαίου που λαμβάνει καθένας και τελικά, το σύνολο της ποσότητας του ελαίου που διατέθηκε και είναι συνολικά 114 λίτρα. de-u-ki-jo-jo me-no di-ka-ta-jo di-we da-da-re-jo-de pa-de pa-si te-o-i qe-ra-si-ja 1 a-mi-ni-so pa-si te-o-i 2 e-ri-nu 4 47-da-de 1 a-ne-mo i-je-re-ja 4 to-so Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 2

3 Η επιγραφή αυτή έχει 12 σειρές και χωρίζεται σε τρία εννοιολογικά μέρη: α) στην επικεφαλίδα όπου αναγράφεται ο μήνας αποστολής του ελαίου, β) από την 2 η έως την 10 η σειρά αναγράφονται τα ιερά και οι αποδέκτες που στέλνει η Κνωσός, γ) στην 12 σειρά αναγράφεται η συνολική ποσότητα που στάλθηκε Η μετάφραση της παραπάνω μεταγραφής είναι: του Δευκίου μηνός (αποστέλλονται) (ιερό) Δικταίου Δία λάδι 1 (περιοχή) Δαιδολειόνδε λάδι 2 (περιοχή) Πάν λάδι 1 πάνσι θεοίς (όλων των θεών) λάδι 1 Θηρασία (θεά Άρτεμη) λάδι 1 Αμνισός για όλους τους θεούς λάδι 2 Ερινύς λάδι 4 (περιοχή) 47-da λάδι 1 Ιέρεια των ανέμων λάδι 4 τόσο λάδι 3 και 2 και 2 3Χ30 + 2Χ10 + 2Χ2=114 lit St,]] (de-u-ki-jo-jo)- Δεύκιος: «δεῦκος γὰρ τὸ γλυκύ.». Το μήνα αυτό της Κνωσού ετυμολογικά πρέπει να ταυτίσουμε με τον Αύγουστο καθότι δεύκος>γλεύκος>γλυκός μούστος. Η παρατειθένη επιγραφή αναφέρει ποσότητες λαδιού που, κατά τον Δεύκιο μήνα (de-u-ki-jo-jo me-no), στάλθηκαν από τις αποθήκες του ανακτόρου στον Δικταίο Δία (di-ka-ta-jo di-we), στο ιερό Δαιδάλειον (da-da-re-jo-de=δαιδαλείονδε), στους Πάντες θεούς (pa-si-te-o-i), της Αμνισού (a-mi-ni-so pa-si-te-o-i), στην Ερινύα (e-ri-nu) κ.α., ενώ ως στερνός αποδέκτης προσφοράς παρατίθεται η Ανέμων Ιέρεια (a-ne-mo i-je-re-ja). Για την περιοχή di-ka-ta-jo di-we ο μελετητής J. Hooker 1, αναφέρει: Οι δύο λέξεις στο στίχο 2, αντιπροσωπεύουν το Δικταίωι Δι εί «στον Δικταῖο Δία»: έκφραση που δείχνει ότι την εποχή σύνταξης αυτού του κειμένου είχε ήδη συντελεστεί κάποιος βαθμός αφομοίωσης ανάμεσα στην ελλαδική και τη μινωική λατρεία. Το «Δικταῖος Ζεύς» ίσως υποδηλώνει τον Δία που είχε τόπο λατρείας το όρος Δίκτη ή τον Δία που κυβερνάει τη Δίκτη σαν μια από τις ειδικές περιοχές κυριαρχίας του. Ένα επιπλέον στοιχείο που μπορεί να επιβεβαιώσει την περιοχή του Δικταίου είναι η θέση της αναφοράς στον Δικταῖο Δία στην αρχή της επιγραφής των αποστολών ελαίου, στα ιερά. Συνηθίζεται, στις περισσότερες επιγραφές, οι γραφείς να αναφέρουν τα τοπωνύμια είτε από τα υψηλότερα σημεία είτε με την σειρά από ανατολή προς δύση. Έτσι επιβεβαιώνεται ότι η αναφορά στον Δικταῖο Δία πρέπει να ταυτιστεί με το υψίπεδο στην περιοχή του Λασιθίου, με την ψηλότερη κορυφή που είναι ο Εντίχτης η αρχαία Δίκτη. Έτσι ξεκινά από το Ανατολικό μέρος και πιθανά στο υψηλό σημείο το ιερό Δικταῖο Δία και ερχόμενος προς την Κνωσό αναφέρει την Αμνισό και άλλες θέσεις σε κοντινότερες θέσεις στο ανάκτορο. Έτσι θεωρούμε ότι σωστά πριν 20 χρόνια ο M. Popham 2 τοποθέτησε στο σπήλαιο του Ψυχρού το ιερό του Δικταίου Διός. 1 J. Hooker Εισαγωγή στη Γραμμική Β, Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1994, σελ M.Ruiperez, J. Melena, Οι Μυκηναίοι Έλληνες, Αθήνα 1996, σελ122. Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 3

4 Στη συνέχεια παραθέτουμε και άλλους μήνες και αναφορές που σχετίζονται με την περιοχή της Δίκτης: Di]]( (di-wi-jo-jo)- Δί#ιος: Αναφέρεται σε επιγραφή από την Κνωσό (ΚΝFp 5.1). Στην Κνωσό ο ΔίFιος μήνας πρέπει να σχετιζόταν με τη βασική γιορτή του Δία, λατρευόμενου και ως Δικταίου (di-ka-ta-jo di-we), ταυτιζομένου με τον νεαρό μινωικό βλαστικό θεό. Στο ημερολόγιο της Βιθυνίας ο ΔίFος αντιστοιχεί στο μήνα Φεβρουάριο. Στην επιγραφή αυτή αποστέλλεται λάδι στη Θηρασία και σε όλους του θεούς. ο Δί#ιος, αντίστοιχα με τη θέση του κορυφαίου των θεών στο ολυμπιακό πάνθεο, εμφανίζεται σε περισσότερα τοπικά ημερολόγια, όπως της Μακεδονίας, της Αιτωλίας, της Λέσβου κ.ά. και ταυτίζεται με το μήνα Οκτώβριο. nnw<] (ka-ra-e-ri-jo)- Κλαέριος: Ο Κλάριος, αν ευσταθεί τούτη η μεταγραφή του, θα έβρισκε τον αντίστοιχό του στον μήνα Κλαριών της Εφέσου. Είναι γνωστό το επίθετο του Απόλλωνα Κλάριος, όπως και του Δία στην Τεγέα, προς τιμή του οποίου γινόταν μεγάλη γιορτή πιθανόν κατά το μήνα Σεπτέμβριο. Στην επιγραφή αυτή εκτός την πρώτη σειρά που αναφέρεται ο μήνας Κλαέριος στη δεύτερη σειρά έχουμε την περιοχή Δίκτα με το επίθημα δε (Δικτάδε) που μας προσδιορίζει τον τόπο αποστολής του ελαίου. Έτσι, εκτός της αναφοράς στον Δικταίο Δία είναι πιθανό να υπάρχει και μια πόλη η περιοχή με τοπωνύμιο Δίκτη. Η αποσπασματική επιγραφή KN 866 F2 που ακολουθεί, μας επιβεβαιώνει ότι υπάρχει -ni-jo di-ka-ta-de Σύκα 10 ma-sa-- πιθανόν πόλη, αφού αποστέλλονται 10 μονάδες ξερά σύκα που αντιστοιχούν σε όγκο 900 λίτρα. Στο αριστερό μέρος της επιγραφής διασώζονται οι δύο συλλαβές -ni-jo που ίσως να αντιστοιχούν στο τοπωνύμιο [ko-ro]-ni-jo και ακολουθεί το τοπωνύμιο Δίκτα. Μία άλλη επιγραφή από την Κνωσό η ΚΝ 5467fr, που ακολουθεί, μας αναφέρει στην πρώτη σειρά την περιοχή di-ka-ta- που αποστέλλονται πιθανό λάδι και στην δεύτερη σειρά την λέξη i-je-ro =Ιερό di-ka-ta-de [ de/ i-je-ro Λάδι Τα επόμενα αποσπάσματα πινακίδων από την Κνωσό αναφέρονται και πάλι στην περιοχή di-ka-ta-de = προς την Δίκτα. Ενώ η ΚΝ 7509 fr εκτός το τοπωνύμιο di-ka-ta-de στη δεύτερη γραμμή αναφέρει μια οφειλή από κύπαρο 6 μονάδες. Χ7955 di-ka-ta-de [ ΚΝ 7509 r di-ka-ta-de [ - ro Kύπερον o 6 Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 4

5 Ολοκληρώνοντας τις αναφορές για την Δίκτη στα αρχεία της Κνωσού του 14 ου αι. π.χ εντοπίσαμε στο Μέγα ετυμολογικό λέξικό την πιθανή ετυμολογία της λέξης Δίκτη, που την συσχετίζει με το τίκτω και την γέννηση του Δία Μεγ.Ετυμ.Λεξ 276,16 «Δίκτῳ ἐν εὐώδει ὄρεος σχεδὸν Ιδαίοιο. Απὸ τοῦ τὸ Δίκτον. Εἴρηται παρὰ τὸ τέκω τίκτω, τίκτα τὶς οὖσα, ἀπὸ τοῦ ἐκεῖ τεχθῆναι τὸν Δία.» Αστρονομικές επιβεβαιώσεις για την Ισημερία στο Δικταίο Θεωρούμε ότι οι Μινωίτες, από τα παρατήριά τους στα ιερά κορυφής, αντιλαμβάνονταν πως ο ουράνιος θόλος, μαζί με την αστρική του διακόσμηση, έπρεπε να είναι μια τέλεια ουράνια σφαίρα, η οποία κλίνει και περιστρέφεται γύρω από τη Γη μια φορά την ημέρα. Θα έπρεπε να θεωρούν ότι μέρος της ουράνιας σφαίρας είναι πάντα τοποθετημένο πίσω από το δυτικό ορίζοντα, ενώ το άλλο μέρος προβάλλει πάντα στην ανατολή. Αυτό το φαινόμενο της ανατολής ενός αστερισμού λίγο πριν από την ανατολή του Ηλίου και της ταυτόχρονης δύσης ενός άλλου αστερισμού σε χαρακτηριστικά εποχιακά σημεία εορτών (όπως Ισημερίες και Ηλιοστάσια) εντοπίζουμε ότι απεικονίστηκαν σε κάποια ευρήματα. Χαρακτηριστικά, το πλακίδιο από το Ψυχρό και τον κυλινδρικό σφραγιδόλιθο από τη Σαλαμίνα της Κύπρου έχουν ίδιο αστρονομικό θεματολόγιο, που επιβεβαιώνει το γεγονός της ισημερίας. Ο εγχάρακτος σφραγιδοκύλινδρος του 15 ου αιώνα προέρχεται από την Σαλαμίνα της Κύπρου, στο ανάπτυγμά του εμφανίζει, όπως προαναφέραμε, στην άνω αριστερή πλευρά τον ηλιακό δίσκο και στην άνω δεξιά πλευρά μπροστά από τον αστερισμό των Ιχθύων το σύμβολο της Σελήνης. Στο υπόλοιπο μέρος διακρίνουμε ένα πλήθος αστεριών και αστερισμών. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι να εντοπίσουμε πότε εμφανίζεται, πριν από την ανατολή στον ουρανό ο παρατηρούμενος σε αυτή την απεικόνιση συνδυασμός ενός πουλιού με τους Ιχθύες. Είναι γνωστό ότι οι αρχαίοι πολιτισμοί προσδιορίζουν το χρόνο με βάση την ανατολή κάποιου αστερισμού ή ενός χαρακτηριστικού αστεριού ακριβώς πριν από την ανατολή του ηλίου, όπως οι Αιγύπτιοι που παρατηρούσαν το Σείριο 3. Στον παρατιθέμενο αστρονομικό χάρτη που δημιουργήσαμε παρατηρούμε, σε γεωγραφικές συντεταγμένες της Κρήτης, την εικόνα του ουρανού με τους γνωστούς αστερισμούς του λίγο πριν από την ανατολή του Ηλίου, στις 21 Σεπτεμβρίου του έτους 1600 π.χ. 3 Ο Σείριος στους Αιγυπτίους ήταν γνωστός με το όνομα Σώθις, εμφανίζεται στην ουράνια σφαίρα ακριβώς πριν την ανατολή του Ήλίου, κατά την εποχή που αρχίζει η ετήσια πλημμύρα στο Δέλτα του Νείλου. Στον Ησίοδο αναφέρεται με το όνομα: ο καίων, ο φλέγων. Το φαινόμενο της διαμόρφωσης της μεγάλης ζέστης που είχε αποτέλεσμα τη νωθρότητα στους ανθρώπους κατά τον Ιούλιο συνδέθηκε με την ανατολή του Σειρίου με το Ήλιο από τους αρχαίους Έλληνες, τους Αιγυπτίους και τους Ρωμαίους, το αποκαλούσαν Κυνικά τραύματα. Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 5

6 Την περίοδο αυτή, είναι γνωστό ότι, ο πολικός βορράς έχει μετατοπιστεί και δεν δείχνει τον σημερινό πολικό αστέρα, αλλά είναι κοντά στον α του Δράκοντα. Την εποχή αυτή, με την ανατολή του Ήλιου ανατέλλει ο αστερισμός του Κόρακα 4 και δύει ο αστερισμός των Ιχθύων. Το φαινόμενο αυτό είναι μοναδικό στο χάρτη του ουρανού και δεν συμβαίνει σε καμιά άλλη περίοδο των ηλιοστασίων παρά μόνο στις ισημερίες. Αυτή η σύμπτωση δεν μπορεί να είναι τυχαία, και πιστεύουμε ότι οι Κυπρο-Μινωίτες αποτυπώνουν με αυτό τον τρόπο την εορτή της ισημερίας. Σ αυτόν τον ουράνιο χάρτη αποτυπώσαμε επίσης τις πιθανές σχετικές θέσεις των άλλων αστερισμών που εμφανίζονται στο σφραγιδοκύλινδρο από τη Σαλαμίνα. Τέλος, συσχετίζοντας τους αστρονομικούς χάρτες με το σφραγιδοκύλινδρο της Σαλαμίνας και το πλακίδιο από το Ψυχρό, διαπιστώνουμε ότι έχουν κοινό αστρονομικό θέμα που πρέπει να σχετίζεται με την Ισημερία στις 21 Σεπτεμβρίου του 1600 π.χ. Στο παρατιθέμενο δίπλα χάλκινο αναθηματικό πλακίδιο παρατηρούμε την τριπλή παρουσία των κεράτων καθοσίωσης μαζί με κάποια δρώμενα που θα σχολιάσουμε παρακάτω. 4 Ο αστερισμός του κόρακος (Corvus) αναφέρεται στον κατάλογο της «Μαθηματικής Συντάξεως» του Πτολεμαίου. Ο αστερισμός αυτός περιλαμβάνει 17 ορατά άστρα στο μάτι. Μεσουρανεί την 11 ώρα το βράδυ της 20ης Μαρτίου. Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 6

7 Το ενδιαφέρον όμως εντοπίζεται στην ύπαρξη, αμέσως κάτω από την εικόνα του ηλίου, ενός πουλιού που μοιάζει με κουρούνα, ένα είδος κορακιού, που έχει μπροστά από το ράμφος του ένα οβάλ αντικείμενο και χαμηλότερα παρατηρούμε ένα ψάρι. Ο συνδυασμός του ιπτάμενου πουλιού μαζί με ένα παράξενο αντικείμενο, που μοιάζει δοχείο με κέρατα, εικονίζεται στο παρατιθέμενο σφραγιστικό αποτύπωμα από τα Χανιά, το οποίο ίσως να συνδέεται με αστερισμό. Η υπόθεση αυτή μπορεί να τεκμηριωθεί, αν ανατρέξουμε στο χάρτη του ουρανού και παρατηρήσουμε τον αστερισμό μπροστά από τον αστερισμό του Κόρακα. Στον παρατιθέμενο ουράνιο χάρτη βλέπουμε μπροστά από τον Κόρακα να υπάρχει ένας αστερισμός με οκτώ φωτεινά άστρα με τη μορφή δοχείου-ποτηριού με το όνομα Κρατήρ. Την εικόνα της παρουσίας ενός πουλιού με την παράλληλη ύπαρξη ενός ψαριού και σε άλλα αντικείμενα θα πρέπει να την αποδίδουμε στην Φθινοπωρινή ισημερία. Θεωρούμε ότι η συνύπαρξη του ηλίου και της Σελήνης σε συνδυασμό με την ανατολή του αστερισμού του Κόρακα και την παράλληλη δύση του αστερισμού των Ιχθύων, που ευρίσκονται μαζί και στο πλακίδιο, επιβεβαιώνει την άποψη μας ότι και το εύρημα αυτό αναφέρεται στη Φθινοπωρινή ισημερία. Στο πλακίδιο από το Ψυχρό τριπλή είναι η παρουσία των αξία te. Το σύμβολο αποκαλούμενων κεράτων καθοσιώσεως που φέρουν εντός τους το σύμβολο της γραμμικής Α και Β γραφής, γνωστό με συλλαβική όμως της γραμμικής που ομοιάζει με τα κέρατα λατρείας έχει φωνητική αξία ma. Ο συνδυασμός των παραπάνω δύο συμβόλων μας δίνει την λέξη ma-te = Μάτερ. Έτσι, με τον τρόπο αυτό, στο πλακίδιο ο Μινωίτης αποτυπώνει τη μητέρα φύση σε τρία επίπεδα (στον ουρανό, στη Γή και στη θάλασσα). Στο κέντρο του πλακιδίου παρατηρούμε το ιερό δένδρο, τοποθετημένο σε μια βάση, ενώ δεξιά του μια μορφή φαίνεται να συμμετέχει με ένα χορό και κάτω από το χέρι της παρατηρούμε τα δυο c ^: Ì συλλαβογράμματα της γραμμικής Α, με φωνητική αξία Fere-, ή-re-fe πιθανόν ΡέFη εκφράζοντας το όνομα της θεάς Ρέας μητέρας του Διός. Συμπερασματικά, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η εμφάνιση των κεράτων λατρείας σε διάφορα αφιερωματικά αντικείμενα λατρείας δηλώνει την παρουσία της Μητέρας φύσης, η οποία θεωρείτο η γενεσιουργός δύναμη της φύσης. Αντίθετα, ο Ήλιος με τις ακτίνες του για τον Μινωίτη πρέπει να ήταν η γονιμοποιός δύναμη και η ύπαρξη της Σελήνης να σχετίζεται με την ερωτική περιπέτεια. Το σκηνικό αυτό στις μινωικές απεικονίσεις συντελείται ερωτικά μεταξύ ανδρός και γυναικός στο γήινο επίπεδο σαν μια επίκληση για την ουράνια ευταξία. Τα επιδιωκόμενα με τις τελετουργικές πράξεις μίμησης αποτελέσματα (γονιμότητα, ευταξία στη φύση κ.λπ.) αποδιδόταν τόσο στη μαγική δύναμη, όσο και στη θεϊκή επέμβαση. Τα όρια μεταξύ τελετουργικού και μαγικού ήταν ρευστά. c Ì Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 7

8 Η εμφάνιση και συσχετισμός Ηλίου-Σελήνης που παρατηρούμε στην εικόνα 2 υπάρχει και στα σφραγιστικά δακτυλίδια από την Τίρυνθα και τις Μυκήνες, μας επιβεβαιώνει την χρονική περίοδο που έχουμε Ισημερίες. Ένα άλλο στοιχείο που εμφανίζεται στην εικόνα 2 είναι ο αριθμός των γραμμών που έχουν χαραχθεί στο πλάι της εικονιζόμενης παράστασης. Αν υποθέσουμε αναλογικά ένα αριθμό παυλών-χαράξεων στην δεξιά και κάτω περιοχή του πλακιδίου που έχουν φθαρεί, προσδιορίζουμε συνολικά περίπου 183 χαράξεις. Αν θεωρήσουμε ότι η κάθε χάραξη αντιστοιχεί σε μια μέρα, τότε ο αριθμός 183 μέρες αντιστοιχεί στην περίοδο από την Εαρινή έως την Φθινοπωρινή Ισημερία. Δηλαδή την περίοδο από την αναγέννηση(21 Μαρτίου) μέχρι και το θάνατο(22 Σεπτεμβρίου) της φύσης. Η εικονιζόμενη λατρεία κατά τις Ισημερίες, ίσως σχετίζονται με την λατρεία του μινωικού βλαστικού θεού (Βελχάνος 5 ), που θυσιάζεται και ξαναγεννιέται σε αυτές τις χρονικές περιόδους. Έτσι τη Μυκηναϊκή περίοδο είναι πιθανό η λατρεία της γέννησης του Δικταίου Δία να συσχετισθεί με την γέννηση του Μινωικού βλαστικού θεού, στον ίδιο χώρο του Δικταίου άντρου. Τέλος, στο πλακίδιο της εικόνας 2, παρατηρούμε και άλλη μια πιθανή αστρονομική αναφορά. Στο κάτω μέρος της παρατηρούμενης εικόνας 2 εμφανίζεται ένα δένδρο πάνω σε μια βάση με δύο εξάδες κλαδιών που, ενώ θα έπρεπε να τείνουν προς τα πάνω, έχουν μια εικόνα πτώσης και μαρασμού, στοιχείο που δεν συνάδει στο παρατηρούμενο λατρευτικό σκηνικό. Για το λόγο αυτό θεωρούμε ότι αφού το κάθε κλαδί έχει την εμφάνιση μηνίσκου, όπως έχουμε και σε άλλες παραστάσεις που εκφράζουν τον σεληνιακό μήνα των 29,5 ημερών. Τότε η παράσταση του δέντρου εκφράζει το σεληνιακό έτος 354 ημερών (12 μηνίσκοι Χ29,5). Αν στο έτος αυτό προστεθούν οι 11 γραμμές που βρίσκονται στην προέκταση της κορυφής του δέντρου και στη βάση των κεράτων καθοσιώσεως τότε η παράσταση αυτή μας δηλώνει το ηλιακό έτος των 365 ημερών (354+11). Έτσι, στο πλακίδιο αυτό, εκτός της εμφάνιση των Ισημεριών, παρουσιάζονται επιπλέον το σεληνιακό και το ηλιακό έτος μέσα στο οποίο έχουμε τα λατρευτικά δρώμενα στις δύο Ισημερίες. Συμπερασματικά, με βάση τις επιγραφές που μελετήθηκαν και το πλακίδιο με την αστρονομική πληροφορία που περιέχει, μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι στην περιοχή του Λασιθίου υπήρχε πόλις Δίκτα/η και ιερό αφιερωμένο στον Δικταῖο Δία. 5 Λεξ. Ησυχίου (315,1)«Γελχάνος ὁ Ζεύς, παρὰ Κρησίν» (Βελχάνος Η λατρεία της βλαστικής θεότητας των Μινωιτών πιθανόν διαχωρίστηκε ή αντικαταστάθηκε στα μυκηναϊκά από το Δικταίο Δία, χωρίς, όμως, και να αποβάλει το συμβολισμό που φανερώνει το βλαστικό χαρακτήρα της. Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 8

9 Αναφορά που δείχνει από τον 14 ο αι. π.χ είχε συντελεστεί κάποια αντικατάσταση λατρείας με το μινωικό Δία που οι Κρήτες τον θεωρούσαν μέγιστο Στρατηγό με όνομα Πίκος 6 και θεοποιήθηκε «Δικταῖος Ζεύς» ίσως υποδηλώνει τον Δία που είχε τόπο λατρείας το όρος Δίκτη ή τον Δία που γεννήθηκε στη Δίκτη και πιθανόν ήταν μια από τις ειδικές περιοχές καταγωγής και κυριαρχίας του. 6 Διόδωρος Σικελιώτης «Πῖκος [ὁ καὶ Ζεύς], ὃν καὶ Δία καλοῦσι περὶ οὗ συνεγράψατο Διόδωρος ὁ σοφώτατος χρονογράφος. [Excerpta ex Ioannis Chronicis apud Cramer. Anecd. Paris. vol. 2, p. 236, 9 20; cf. Ioannis Antiocheni fragm. Müller IV p. 542 et edit. Bonn. Malalae p. 20.]» Δρ. Μηνάς Τσικριτσής Ερευνητής Αιγαιακών Γραφών 9

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ Σας καλωσορίζουμε στο AVRA IMPERIAL BEACH RESORT & SPA και σας ευχόμαστε καλή διαμονή. Το AVRA IMPERIAL BEACH RESORT & SPA βρίσκεται στο Κολυμπάρι της υτικής Κρήτης, ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 2 ο Συστήματα αστρονομικών συντεταγμένων και χρόνος ΑΣΚΗΣΗ 1 η (α) Να εξηγηθεί γιατί το αζιμούθιο της ανατολής και της δύσεως του Ηλίου σε ένα τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

e-learning στην Αρχαιοαστρονομία (Επίδραση αστρονομίας στους πολιτισμούς και Εκμάθηση ψηφιακών τεχνικών)

e-learning στην Αρχαιοαστρονομία (Επίδραση αστρονομίας στους πολιτισμούς και Εκμάθηση ψηφιακών τεχνικών) (σύντομα δημοσιοποιούνται τα νέα Πιστοποιημένα Προγράμματα δια βίου του Παν/μιου Αιγαίου στο https://e-epimorfosi.aegean.gr. Σας προωθούμε εκ των προτέρων ενημέρωση σχετικά με το πρόγραμμά μας) e-learning

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις.

ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΙ. Ρώτησε τη φύση, θα σου απαντήσει! Παρατηρώντας την, κάτι το σημαντικό θα βρεις. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια του προγράμματος περιβαλλοντικής Αγωγής, τη σχολική χρονιά 2012-2013, αποφασίσαμε με τους μαθητές του τμήματος Β 3 να ασχοληθούμε με κάτι που θα τους κέντριζε το ενδιαφέρον. Έτσι καταλήξαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ 1. Εισαγωγή: Η Γραμμική Β - a-ki-re-u: Ποιο όνομα είναι; «Αχιλλεύς». Και άλλοι ήρωες του Τρωικού πολέμου απαντούν ως ονόματα στις πινακίδες της Γραμμικής Β. - Ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 204 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 204 Νεφέλωμα NGC 6888 στον Κύκνο - Αντώνης Αγιομαμίτης ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής *Βασικές μορφές προσανατολισμού *Προσανατολισμός με τα ορατά σημεία προορισμού στη φύση *Προσανατολισμός με τον ήλιο *Προσανατολισμός από τη σελήνη

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Να το πάρει το ποτάµι;

Να το πάρει το ποτάµι; Να το πάρει το ποτάµι; Είναι η σκιά ενός σώµατος που το φωτίζει ο Ήλιος. Όπως η σκιά του γνώµονα ενός ηλιακού ρολογιού που µε το αργό πέρασµά της πάνω απ τα σηµάδια των ωρών και µε το ύφος µιας άλλης εποχής

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Ο Γνώμονας, ένα απλό αστρονομικό όργανο και οι χρήσεις του στην εκπαίδευση Σοφία Γκοτζαμάνη και Σταύρος Αυγολύπης Ο Γνώμονας Ο Γνώμονας είναι το πιο απλό αστρονομικό όργανο και το πρώτο που χρησιμοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Τευχος τριτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Άσκηση Οι γραφείς του ανακτόρου της Πύλου Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο ανάκτορο της Πύλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα...ένας οδηγός παρατήρησης για μικρά ή μεσαία τηλεσκόπια και κιάλια Ανδρέας Παπαλάμπρου Τετάρτη 7/5/2008 Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Σκοπός Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

P. E. QristopoÔlou - N. Galanˆkhc. Ergasthriak AstronomÐa. Ergasthriakèc Ask seic

P. E. QristopoÔlou - N. Galanˆkhc. Ergasthriak AstronomÐa. Ergasthriakèc Ask seic Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Θετικών Επιστημών - Τμήμα Φυσικής Τομέας Θεωρητικής & Μαθηματικής Φυσικής, Αστρονομίας & Αστροφυσικής P. E. QristopoÔlou - N. Galanˆkhc Ergasthriak AstronomÐa Ergasthriakèc Ask

Διαβάστε περισσότερα

Η Προέλευση των Ελλήνων

Η Προέλευση των Ελλήνων Η Προέλευση των Ελλήνων Θεωρητικά προβλήματα και το ζήτημα της γλώσσας Από τους Πλ Πελασγούς στους Δωριείς Α λ ά δδ έ λ έ Αρχαιολογικά δεδομένα, πολιτισμικές μεταβολές και θεωρίες μεταναστεύσεων Αιολείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Myth and Culture Meeting Point- Crete Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

Myth and Culture Meeting Point- Crete Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Myth and Culture Meeting Point- Crete Δ ι ε θ ν έ ς υ μ π ό σ ι ο «Ελληνική Μυθολογία και ύγχρονη Ανάπλαση» πήλαιο Γέννησης και Ανατροφής του Δία Οροπέδιο Λασιθίου- Ψυχρό 31 Ιουλίου-2 Αυγούστου 2015 Π

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες 1 Κατάφερες να χρησιμοποιήσεις με επιτυχία το έντυπο με τίτλο «Ακολούθησέ με στο ανάκτορο της Κνωσού»! Γι αυτό τώρα, ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

(3) ΕΛτΑί* TO ΛΑΣΙΘΙ

(3) ΕΛτΑί* TO ΛΑΣΙΘΙ (3) ΕΛτΑί* TO ΛΑΣΙΘΙ TPIM HNIA IA ΕΚΔΟΣΗ ΤΩΝ ΛΑΣΙΘΙΩΤΩΝ ΕΤΟΣ 4 ο A P. Φ ΥΛΛΟ Υ 1 6 ΙΑΝΟ ΥΑΡΙΟ Σ - Φ ΕΒΡΟΥΑΡΙΟ Σ - Μ Α Ρ ΤΙΟ Σ 2 0 1 4 Κ Ω Δ ΙΚ Ο Σ :018697 ΑΓ. ΚΩΝ/ΝΟΥ 39 104 37 A0HNA THΛ./FAX: 210 5247136

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΩ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Γαλαξίας(Milky way)& Star trail ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ Α ΜΕΡΟΣ Τι είναι ο Γαλαξίας. Πως εντοπίζουμε τον Γαλαξία. Ποιες μέρες και ώρες μπορούμε να φωτογραφίσουμε. Τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κινήσεις της Γης. Eπιπτώσεις. Η κίνηση της Γης. στα Συστήματα Αναφοράς για τη ορυφορική Γεωδαισία. Η περιστροφή της Γης

Οι Κινήσεις της Γης. Eπιπτώσεις. Η κίνηση της Γης. στα Συστήματα Αναφοράς για τη ορυφορική Γεωδαισία. Η περιστροφή της Γης Οι Κινήσεις της Γης. Eπιπτώσεις στα Συστήματα για τη ορυφορική Γεωδαισία Οι αρχαίοι θεωρούσαν τη Γη ακίνητη και κέντρο του σύμπαντος Η κίνηση της Γης TEPAK ορυφορική Γεωδαισία 6 ο Εξάμηνο 2011-12 Στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διακοπές στο φεγγάρι: μία εκπαιδευτική μερική γνωστική προσέγγιση της Σελήνης Σταύρος Αυγολούπης Από τη στιγμή που το ταξίδι στη Σελήνη (Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η γωνία υπό την οποία φαίνονται από κάποιον παρατηρητή δύο αστέρες ονοµάζεται

Η γωνία υπό την οποία φαίνονται από κάποιον παρατηρητή δύο αστέρες ονοµάζεται ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΧΡΟΝΟΣ 2.1 Ουράνια σφαίρα-βασικοί ορισµοί Για να ορίσουµε τις θέσεις των αστέρων, τους θεωρούµε να προβάλλονται σαν σηµεία στην εσωτερική επιφάνεια µιας σφαίρας µε αυθαίρετη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονομία

Εισαγωγή στην Αστρονομία Παπαδόπουλος Μιλτιάδης ΑΕΜ: 13134 Εξάμηνο: 7 ο Ασκήσεις: 12-1 Εισαγωγή στην Αστρονομία 1. Ο αστέρας Βέγας στον αστερισμό της Λύρας έχει απόκλιση δ=+38 ο 47. α) Σχεδιάστε την φαινόμενη τροχιά του Βέγα στην

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες Κατάφερες να χρησιμοποιήσεις με επιτυχία το έντυπο με τίτλο «Ακολούθησέ με στο ανάκτορο της Κνωσού»! Γι αυτό τώρα, ακολούθησέ με για να γνωρίσεις τους μινωίτες

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ : ΜΙΑ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΠΑΝΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ : ΜΙΑ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΠΑΝΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΜΙΑ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΠΑΝΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Αδελφοί µου, Αγαπητές Κυρίες, Θέλω να σας ευχαριστήσω κατ αρχάς για την παρουσία σας απόψε εδώ στην λευκή εορτή της Σ. Σ. Αττικός Αστήρ αρ 21. Την εορτή

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στ άστρα

Ταξιδεύοντας στ άστρα Ταξιδεύοντας στ άστρα Νύχτωσε και πάλι...ο ουρανός γέμισε με αστέρια...ένας ουρανός γεμάτος άστρα...κάποια ξεχώριζαν περισσότερο από κάποια άλλα...το φως τους τόσο εκτυφλωτικό... ήταν τόσο λαμπερά, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι:

Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: ΗΛΙΑΚΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ Υπάρχουν πολλά είδη Ηλιακών Ρολογιών. Τα σημαντικότερα και συχνότερα απαντόμενα είναι: Οριζόντια Κατακόρυφα Ισημερινά Το παρακάτω άρθρο αναφέρεται στον τρόπο λειτουργίας αλλά και κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ

ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΑΛΜΠΟΥΜ ΜΕ ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΛΙΑΤΟΣ Β 3 ΛΑΡΙΣΑ 2008 Τα Όργανα Μέτρησης Του Χρόνου Αστρολάβος Ο αστρολάβος είναι αρχαίο αστρονομικό όργανο που χρησιμοποιούνταν για να παρατηρηθούν τα αστέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ α. Τι είναι έξαρμα του πόλου υπέρ τον ορίζοντα και γιατί ενδιαφέρει τον ναυτιλλόμενο. β. Να ορίσετε τα είδη των αστέρων (αειφανείς, αφανείς και Αμφιφανείς)και να γράψετε τις συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής)

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Από την εποχή που οι άνθρωποι σήκωσαν τα μάτια τους προς τον ουρανό και παρατήρησαν τον Ήλιο (τον θεό τους) και τα αστέρια, είχαν την πεποίθηση ότι η Γη είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Πιστεύω ότι η μελέτη του Σύμπαντος πρέπει να τοποθετηθεί στην πρώτη θέση ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα που μπορούν να κατανοηθούν, γιατί έρχεται πριν απ' όλα τ'

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία

ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ Οι εκλείψεις στην Ωριαία αστρολογία Οι εκλείψεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην Ωριαία αστρολογία. Από τα βάθη των αιώνων μέχρι σήμερα πολλοί αστρονόμοι και αστρολόγοι έχουν μελετήσει το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Tο Ημερολόγιο διά μέσου των Αιώνων

Tο Ημερολόγιο διά μέσου των Αιώνων Tο Ημερολόγιο διά μέσου των Αιώνων H Μαθηματική Σκέψη οδήγησε στην Μέτρηση του Χρόνου... έτσι ήρθαν και τα δίσεκτα χρόνια... Δημήτρης Μπουνάκης Καθηγητής Μαθηματικών, τ. Σ.Σ.Μ. Ημερολόγος dimitrmp@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ηµήτριος Ι. Μπουνάκης Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών

ηµήτριος Ι. Μπουνάκης Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ηµήτριος Ι. Μπουνάκης Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών Μια από τις µεγάλες κατακτήσεις του ανθρώπου είναι η κατανόηση και η µέτρηση του χρόνου. Οι πρώτοι άνθρωποι στη γη, για

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΜηχανισμΟς ΑντικυθΗρων

ΜηχανισμΟς ΑντικυθΗρων Με δυο λόγια Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ήταν ένας αναλογικός υπολογιστής εκπληκτικής τεχνολογίας. Κατασκευάστηκε πριν από 2000 χρόνια και χρησιμοποιείτο για τον ακριβή υπολογισμό της θέσης του Ηλίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Κινήστε τη χελώνα με τα πλήκτρα

Κινήστε τη χελώνα με τα πλήκτρα Κινήστε τη χελώνα με τα πλήκτρα ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ: Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές καλούνται, αφού τρέξουν το πρόγραμμα turtle.lgo 1, να οδηγήσουν τη χελώνα με τη βοήθεια των πλήκτρων του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας 21/3/2012 Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Charles Messier O Charles Messier ήταν ένας Γάλλος αστρονόμος με πάθος το κυνήγι κομητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα