AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Tι είναι γραμματική; Τι έχει, δηλ. να μάθει το παιδί; μορφολογία και σύνταξη Επίπεδα οργάνωσης της γλώσσας Φωνολογία (ήχοι) Σημασιολογία (νόημα λέξεων και προτάσεων) Μορφολογία (γραμματικές κλίσεις) Σύνταξη (συνδυασμοί λέξεων στην πρόταση) 1

2 Δύο τρόποι γραμματικής διαφοροποίησης στις γλώσσες του κόσμου ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ (γραμματικές κλίσεις): Διαφοροποιήσεις στη μορφή των λέξεων π.χ. άνδρας-άνδρες-ανδρών-άνδρα Η Μαρία αγαπάει το Γιάννη, Τη Μαρία αγαπάει ο Γιάννης ΣΥΝΤΑΞΗ: Διαφοροποιήσεις στον τρόπο σύνθεσης των λέξεων και φράσεων εντός της πρότασης π.χ. Μary loves John John loves Mary 2

3 Johnhit the ball The ballhit John Ο Γιάννης χτύπησε τη µπάλα Το Γιάννη χτύπησε η µπάλα 3

4 Διαγλωσσικές διαφορές Οι γλώσσες διαφέρουν ως προς το πόσο πολύ στηρίζονται σε κάθε είδος διαφοροποίησης: π.χ. Αγγλική στηρίζεται πολύ στη σύνταξη (δηλ. σε αυστηρή σειρά Υποκειμένου-Ρήματος-Αντικειμένου) και λιγότερο στη μορφολογία του ουσιαστικού Ελληνική στηρίζεται περισσότερο στη μορφολογία του ουσιαστικού και λιγότερο στη σύνταξη (έχει μάλιστα ελεύθερη σειρά υποκειμένου-ρήματος-αντικειμένου) 4

5 ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κατηγορίες Συντακτικές (π.χ. Άρθρο, Ρήμα, Επίρρημα ) Μορφολογικές (π.χ. Χρόνος, Φωνή, Πρόσωπο, Αριθμός, Πτώση...) Αρχές συνδυασμού των κατηγοριών Οι γλώσσες παρά τα κοινά τους στοιχεία διαφέρουν ως προς: τις συντακτικές και µορφολογικές κατηγορίες τους τον τρόπο που τις συνδυάζουν 5

6 Γραμματική στη (σύγχρονη) γλωσσολογία & γραμματική στο σχολείο Γραμματική στη γλωσσολογία Ασυνείδητη γνώση για τη μορφολογία και τη σύνταξη Την κατέχουν όλοιοι ομιλητές, ακόμη και οι αγράμματοι και τα παιδιά σχετικά νωρίς στην ανάπτυξη. Δεν μπορεί να διδαχτεί ρητά α) γιατί είναι ασυνείδητη και β) (όπως θα δούμε) τόσο οι κατηγορίες της όσο και οι κανόνες συνδυασμού τους είναι αφηρημένες. Καθίσταται συνειδητή και περιγράφεται ρητά μέσω κυρίως της επιστημονικής της περιγραφήςστη γλωσσολογία και αρκετά λιγότερο μέσω γνώσεων που διδάσκονται στο σχολείο (κυρίως συντακτικό και γραμματική). Άργησε να συνειδητοποιηθεί ιστορικά, π.χ. το τι είναι μέρος του λόγου κι ακόμη βρίσκεται υπό συζήτηση. 6 [βλ. και μάθημα Γλώσσα, Κοινωνία και Νόηση]

7 Παραδοσιακή γραμματική που διδάσκεται στο σχολείο (σε αντίθεση με την επιστημονική γλωσσολογίας) Κάποιες βασικές διαφορές τους: 1. Ρυθμιστική η παραδοσιακή, δηλ. συστήνει «σωστούς» τρόπους ομιλίας (π.χ. πίνακες κλίσης ανώμαλων ρημάτων). Ενώ στη γλωσσολογία περιγραφική, όπου όλες οι παραλλαγές μιας γλώσσας θεωρούνται εξίσου αποδεκτές, π.χ. να σεπω / να σουπω). 7

8 2. Παραδοσιακή αναφέρεται σε ορισμένες μόνο όψεις της οργάνωσης μιας γλώσσας (ενώ η επιστημονική πληρέστερη). Αφορά, με άλλα λόγια, μικρό μόνο μέρος της γνώσης που κατέχουν οι ομιλητές (ακόμη και οι αγράμματοι) για τη γλώσσα τους. Δεν αναφέρεται στο π.χ. πώς συντάσσονται τα άρθρα με τα ουσιαστικά κανόνες μετακίνησης λέξεων στην πρόταση όπως Ο Γιάννηςδιάβασε ένα βιβλίο για φυτά. Ενα βιβλίο για φυτά διάβασε ο Γιάννης. αλλά όχι Για φυτά ένα ο Γιάννης βιβλίο διάβασε. 8

9 3. Οι περιγραφές της παραδοσιακής γραμματικής δεν είναι πάντα συμβατές με αυτές της επιστημονικής π.χ. στην επιστημονική τίθενται ερωτήματα σχετικά με το τι είναι πρόθεση ή επίρρημα, ακόμα και λέξη ή αναφέρεται το ποιόν ενέργειας των ρημάτων που δεν απασχολούν την παραδοσιακή γραμματική.

10 ΣΥΝΤΑΞΗ Συντακτικές κατηγορίες & κανόνες συνδυασμού τους Συντακτικές κατηγορίες Αντιστοιχούν περίπου σε ό,τι αποκαλούμε παραδοσιακά μέρη του λόγου (π.χ. ρήμα, επίθετο, επίρρημα ) Κρίσιμο: πρόκειται για αφηρημένες κατηγορίεςή είδη λέξεων. Ο τεράστιος αριθμός λέξεων κάθε γλώσσας κατηγοριοποιείται σε λίγα μόνο είδη (π.χ. ουσιαστικά: πλοίο, γάτα, κάθαρση, τυποποίηση). Η επίγνωσή τους προσιτή μόνο μέσα από μαθήματα γραμματικής στο σχολείο ή γλωσσολογίας, ενώ άργησε ιστορικά. Ασυνείδητη γνώση τους όμως σε όλους. 10

11 Π.χ. η συντακτική κατηγορία «Ρήµα» Παραδοσιακός ορισµός: ρήµατα = λέξεις για ενέργειες Όµως η κατάσταση πιο περίπλοκη: Περιλαµβάνουν µεν ενέργειες όπως «κόβω» και «τρέχω» αλλά και καταστάσεις όπως «φοβάµαι». Ενέργειες σηµατοδοτούνται άλλωστε και από ουσιαστικά (π.χ. κόψιµο, τρέξιµο), καταστάσεις από ουσιαστικά (π.χ. φόβος), µετοχές (π.χ. είµαι φοβισµένος) και επίθετα (π.χ. έντροµος). Δεν μπορούν εντέλει να οριστούν με βάση μόνο το νόημά τους αλλά το πώς συνδυάζονται με άλλες κατηγορίες λέξεων 11

12 Πρόταση = Ονοματική Φράση + Ρηματική φράση Ονοματική φράση = Αρθρο + Επίθετο + Ουσιαστικό Το κίτρινο μολύβι Ρηματική Φράση = Ρήμα + επίρρημα χάθηκε χθες

13 Εάν συντακτικές κατηγορίες θεωρητικά δύσκολες επειδή αφηρημένες και όχι εύκολο να οριστούν με βάση το νόημα, πώς τις μαθαίνει τό παιδί; Νατιβισμός: πρέπει να υποθέσουμε έμφυτη γνώση της σύνταξης. Κονστρουκτιβισμός: το παιδί ανακαλύπτει σταδιακά τις συντακτικές κατηγορίες. Εντοπίζει αρχικά πιο προσιτές τους ιδιότητες: π.χ. τα περισσότερα ρήματα - ακόμη κι αν όχι όλα- αναφέρονται σε ενέργειες και επιδέχονται ορισμένου τύπου καταλήξεις. 13

14 Διαγλωσσικές διαφορές στις συντακτικές κατηγορίες, π.χ. Ορισμένες, όπως ρήμα και ουσιαστικό, απαντώνται στις περισσότερες γλώσσες, αλλά ακόμη κι αυτές όχι σε όλες τις γλώσσες (π.χ. Ινδιάνικη γλώσσα Νούτκα δεν διακρίνει τα δύο αυτά μέρη του λόγου). Άλλες, όπως το άρθρο, δεν παρατηρούνται σε πολλές γλώσσες (π.χ. ρωσική, τουρκική). Διαγλωσσικές διαφορές στους συντακτικούς κανόνες, π.χ. Άρθρο + ουσιαστικό (π.χ. ελληνικά, αγγλικά) Ουσιαστικό + άρθρο (π.χ. βουλγαρικά, σουηδικά) Δεν υπάρχουν αναφορικές προτάσεις στα τουρκικά παρά μόνο μετοχές με τον ίδιο ρόλο όπως συνέβαινε στα αρχαία ελληνικά (όχι αυτοί που συμμετέχουν αλλά οι συμμετέχοντες). 14

15 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Μορφολογικές κατηγορίες: π.χ. Φωνή, Χρόνος, Έγκλιση, Πρόσωπο, Πτώση, Αριθμός, Γένος. Πολύ αφηρημένες κατηγορίες όμως, γιατί: Εμφανίζουν επιμέρους διαφοροποιήσεις, π.χ. Αριθμός: ενικός, πληθυντικός. Χρόνος: αόριστος, παρατατικός, μέλλοντας που ονομάζονται γραμματικά μορφήματα. Εκδηλώνονται στις λέξεις μέσα από τμήματά τους (καταλήξεις και προθήματα κυρίως) που ονομάζονται μορφές. Ενα γραμματικό μόρφημα εκδηλώνεται με πολλές μορφές (π.χ. Πληθυντικός Αριθμός: άνθρωποι, πολίτες, άτομα...) και το αντίστροφο, δηλ. η ίδια μορφή δηλώνει διάφορες έννοιες (π.χ. πρόσωπο, αριθμός, χρόνος και φωνή μέσα από την ίδια κατάληξη: γράφω-έγραφα, γράφομαι...). 15

16 Πρόβλημα για το παιδί: πώς ανακαλύπτει αυτές τις αφηρημένες κατηγορίες; Ακούει μεγάλη ποικιλία λέξεων, κάποιες μόνο από αυτές σε διαφορετικούς γραμματικούς τύπους. Πρέπει μέσα από αυτή την ποικιλία λέξεων και τύπων να εντοπίσει το κοινό στοιχείο τους. Π.χ. αόριστος της ελληνικής εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους: αλλαγή τονισμού σε σχέση με ενεστώτα (διαβάζω-διάβασα) αλλαγή θέματος σε σχέση με παρατατικό (διάβαζα-διάβασα) διαφορετικά παραθήματα ανάλογα με το συγκεκριμένο ρήμα, συζυγία, φωνή, πρόσωπο, αριθμό (π.χ. έλυσα, χαθήκαμε, ήρθε ) 16

17 Κοινές τάσεις και διαφορές στις γλώσσες του κόσμου Κάποιες μορφολογικές διακρίσεις πιο πιθανές στις γλώσσες του κόσμου, π.χ.: Ποιόν της ενέργειας συχνό, δηλ. εμφάνιση γεγονότων ως διαρκών/εξελισσόμενων ή ως στιγμιαίων/ ολοκληρωμένων: π.χ. έπεσε-έπεφτε, it fell-it was falling Aριθμός στο ρήμα αντιθέτως όχι συχνός, γιατί δηλώνεται πάντα μέσα από υποκείμενο, π.χ. they left oι νάνοιέφυγαν και επομένως η δήλωσή του στο ρήμα πλεοναστική. Διαφορές: π.χ. στα ελληνικά δεν υπάρχει γένος στα ρήματα στα αγγλικά κατά βάση πτώση στα ουσιαστικά. 17

18 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ Δεδομένα και υποθέσεις Από τις πρώτες κλιτές λέξεις (π.χ. κοίτα,έπεσε) και τους πρώτους συνδυασμούς λέξεων γύρω στους 18 μήνες (π.χ. Μαμά πάει) σε πιο προχωρημένες φάσεις της προσχολικής ηλικίας Γενική υπόθεση/συμπέρασμα: Οι γνώσεις για τη μορφολογία και τη σύνταξη κατακτώνται νωρίς (μάλλον νωρίτερα από άλλου τύπου γλωσσικές ικανότητες) 18

19 Ούτε οι γραμματικές κατηγορίες, ούτε οι αρχές συνδυασμού τους είναι άμεσα φανερές στις προτάσεις που ακούει το παιδί, ούτε διδάσκονται άμεσα. Γύρω στους 18 μήνες όμως αρχίζει η ανάπτυξη της γραμματικής. Μέχρι τότε τα παιδιά γνωρίζουν: προσωδία (ρυθμό, μελωδία) της γλώσσας μερικώς τη φωνολογία υποτυπωδώς τη σημασιολογία, δηλ. το λεξικό Γραμματική ποιοτική αλλαγή στην ανάπτυξη: δυνατότητα έκφρασης άπειρων νοημάτων μέσα από συνδυασμούς λέξεων 19

20 Ούτε οι γραμματικές κατηγορίες, ούτε οι αρχές συνδυασμού τους είναι άμεσα φανερές στις προτάσεις που ακούει το παιδί, ούτε διδάσκονται άμεσα. Γύρω στους 18 μήνες όμως αρχίζει η ανάπτυξη της γραμματικής. Μέχρι τότε τα παιδιά γνωρίζουν: προσωδία (ρυθμό, μελωδία) της γλώσσας μερικώς τη φωνολογία υποτυπωδώς τη σημασιολογία, δηλ. το λεξικό Γραμματική ποιοτική αλλαγή στην ανάπτυξη: δυνατότητα έκφρασης άπειρων νοημάτων μέσα από συνδυασμούς λέξεων 20

21 Δύο διαφορετικές θεωρητικές εξηγήσεις για ανάπτυξη σύνταξης Νατιβισμός Εμφάνιση σύνταξης κατ ουσία η απαρχή της γλώσσας και ριζικά νέο βήμα σε σχέση με προγενέστερα επιτεύγματα. Καθορίζεται από την πυροδότηση έμφυτων αφηρημένων κανόνων. Κονστρουκτιβισμός Ανάπτυξη σύνταξης συνέχεια ανάπτυξης λεξιλογίου, εξαρτάται από λεξιλόγιο ειδικά από την αύξησή του γύρω στους 18 μήνες. Προκύπτει από την ανάγκη για κάποια κατηγοριοποίηση των λέξεων σε είδη, ώστε να συνδυαστούν σε μεγαλύτερες μονάδες νοήματος, τις προτάσεις. 21

22 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Βήματα: Ρίζες ίσως στις μονολεκτικές εκφράσεις Πρώτοι συνδυασμοί δύο λέξεων -18 μήνες Συνδυασμοί τριών και περισσότερων λέξεων -24 μήνες Εμπλουτισμός απλών φράσεων, π.χ. η ρηματική φράση εμπεριέχει πλέον όχι μόνο ρήμα αλλά και μόρια (όπως το θα) ή αντικείμενο -συνήθως μετά τους 24 μήνες Σύνθετες προτάσεις: παρατακτικές αρχικά και αργότερα υποτακτικές έχουν ολοκληρωθεί συνήθως έως το τέλος του τρίτου χρόνου 22

23 - Μπορεί να εκφράζουν σημασία ευρύτερη από αυτή που αποδίδουν οι ενήλικες στη λέξη αυτή, π.χ. - μαμά = νάτη η μαμά! Ολοφραστικός λόγος Μονολεκτικά εκφωνήματα - Μία λέξη (π.χ. γιαγιά) ή και δύο που γίνονται όμως αντιληπτές ως μία (π.χ. γειάσου, κιάλλο) - Σε πλούσιες μορφολογικά γλώσσες όπως η ελληνική λέξεις με γραμματικές καταλήξεις αναπόφευκτες (π.χ. «πόγια» = πόδια). - Βloom (1973):η κόρη της έλεγε «mummy» όταν κοιτούσε το φαγητό της μαμάς, τα γάντια της, την πόρτα απ όπου έφυγε κλπ. Mummy = «η μαμά», «αυτό είναι της μαμάς», «θέλω τη μαμά» 23

24 Nατιβισμός: Ολοφραστικός λόγος άνευ σημασίας για σύνταξη vs. Κονστρουκτιβισμός: Στον ολοφραστικό λόγο οι ρίζες της σύνταξης εφόσον μέσα από μεμονωμένες λέξεις εκφράζονται πιο περίπλοκα νοήματα Πρώτες λέξεις παιδιών συνήθως ρήματα και ουσιαστικά στη γλώσσα ενηλίκων (π.χ. Μπάλα, πάει) Κάποιες όμως αντιστοιχούν σε ρήμα και ουσιαστικό ταυτόχρονα (π.χ. νάνι = κοιμάμαι και ύπνος) 24

25 Πρώτοι συνδυασμοί λέξεων (~ 18 μήνες) Ακολουθίες δύο διαφορετικών λέξεων που αναφέρονται στο ίδιο γεγονός/κατάσταση (Bloom 1973, Branigan 1979) Αρχικά με παύσεις μεταξύ των λέξεων (δηλαδή όχι ακόμη ενοποιημένες σε πρόταση): Π.χ. Μπάλα (παύση)κάτω = «Θέλω να μου κατεβάσεις την μπάλα» 25

26 Βοηθητική παρέμβαση ενηλίκων Eμπλουτίζουν/επεκτείνουν τα λόγια του παιδιού Παιδί: Μαμά: Παιδί: Μαμά: Παιδί: Μαμά: Παιδί: Παράδειγμα: εγιώ (εδώ) εδώ τι; βάζω και τι βάζεις εδώ; νεό (νερό) γιατί το βάζεις εκεί; απιώ (για να πιω) 26

27 Τηλεγραφική οµιλία Πρώτοι συνδυασμοί 2-3 λέξεων με ενιαίο επιτονισμό (δηλ. χωρίς παύση μεταξύ τους). Αναφέρονται σε ένα γεγονός ή κατάσταση. Λίγες μόνο συντακτικές κατηγορίες: συνήθως ρήματα (π.χ. έλα), ουσιαστικά (π.χ. μπάλα) και επιρρήματα τόπου (π.χ. κάτω) ενηλίκων. Απουσιάζουν αρχικά κατηγορίες όπως προθέσεις, σύνδεσμοι, μόρια, άρθρα (αποκαλούνται συχνά γραμματικές λέξεις) και επίθετα. Περίοδος όχι απόλυτα διακριτή από άλλες Συνυπάρχει με μονολεκτικά εκφωνήματα αλλά σποραδικά και πιο περίπλοκους συνδυασμούς λέξεων. Σπάνια όμως μετά τα δυόμισι χρόνια: π.χ. μακαρόνια (με) κιμά, κόβω (με) το μαχαίρι, πάει (στη) δουλειά, 27 φρούτα (από) το χω(ρ)ιό.

28 Τι σημαίνουν οι πρώτοι συνδυασμοί λέξεων (δηλ. οι πρώτες απλές προτάσεις); Αρχικά δύο μόνο λέξεις που εκφράζουν νοήματα προσιτά και χρήσιμα στην καθημερινή επικοινωνία (Brown 1973), όπως: απόρριψη (π.χ. όχι νάνι) εστίαση της προσοχής σε κάτι (π.χ. μπαμπάς νάτος) επιθυμία για επανάληψη πράξης (π.χ. κιάλλο νερό) δήλωση μιας εξαφάνισης (π.χ. παππού(ς) πάει) περιγραφή δράστη και δράσης (π.χ. μπαμπά(ς) μιλάει) δράσης και αντικειμένου της (π.χ. φάει (σο)κολάτα) αντικειμένου και κτήτορα (π.χ. μπάλα Γιάννη) θέση αντικειμένου (π.χ. τουτού πάνω) Πρώτος επιμερισμό της εμπειρίας με βάση κατηγορίες όπως δράστης και συνεπώς μια πρώτη κατανόησή της (βλ. Werner & Kaplan 1963). 28

29 Απλές φράσεις (ρηματική, ονοματική) εμπλουτίζονται με πιο αφηρημένες (γραμματικές) λέξεις Π.χ. στην ονοματική φράση προστίθενται άρθρα (π.χ. τη μαμά) στη ρηματική φράση μόρια (δεν, θα, να...) (π.χ. α πάω) Ορισμένες γραμματικές λέξεις πολύ αφηρημένες Π.χ. μόρια Μόρια δεν περιγράφουν απλώς τον κόσμο όπως ρήματα και ουσιαστικά (π.χ. καρέκλα, έπεσε) αλλά δηλώνουν (νοητική) οπτική ομιλητή για τον κόσμο: π.χ. τι θέλει να συμβεί (θα, να) τι νομίζει ότι δεν υφίσταται (δεν). 29

30 Παράδειγμα ανάπτυξης μορίων Η ΑΡΝΗΣΗ (βλ. Kourbani & Katis 2001 για τα ελληνικά). Ο πρώτος δείκτης άρνησης, όχι, δεν απαιτεί ρήμα. Εμφανίζεται αρχικά σε μονολεκτικά εκφωνήματα που απορρίπτουν κάτι, π.χ. Όι! (= όχι δεν θέλω) Ο δείκτης δεν απαιτεί πάντα ρήμα και εμφανίζεται αργότερα: σε εκφωνήματα όπου ο ομιλητής διατυπώνει τη δική του οπτική της πραγματικότητας, ειδικότερα μια σκέψη που δεν έχει άμεση σχέση με την ορατή πραγματικότητα. Σχολιάζει, πιο συγκεκριμένα, ότι κάτι δεν υπάρχει ή έχει εξαφανιστεί, π.χ. Εν έχει (=δεν έχει άλλο) 30

31 Πρόταση = ρηματική φράση + ονοματική φράση. Ανάπτυξη = Εμπλουτισμός φράσεων Παράδειγμα εμπλουτισμού ρηματικής φράσης: Έπεσε Δενέπεσε Έδωσε το δώρο Έδωσε το δώρο στη Μαρία Έδωσε χθεςτο δώρο στη Μαρία Παράδειγμα εμπλουτισμού ονοματικής φράσης: Μολύβι Τομολύβι Το κίτρινομολύβι Αυτότο κίτρινο μολύβι 31

32 Ανάπτυξη σύνθετων προτάσεων Αρχικά δύο ιδέες παρατάσσονται χωρίς ρητή σύνδεση. Σύντομα μετά εμφανίζεται ένα υποτυπώδες συνδετικό στοιχείο (π.χ. που, και, ). Η παρατακτική σύνταξη προηγείται της υποτακτικής Παρατακτική π.χ. Η γάτα αρρώστησε. Έφαγε τον ποντικό. Η γάτα έφαγε τον ποντικό και αρρώστησε. Υποτακτική, π.χ. Η γάτα που έφαγε τον ποντικό αρρώστησε. Η γάτα αρρώστησε γιατί έφαγε τον ποντικό. 32

33 Σταδιακή ανάπτυξη/εμπλουτισμός σύνθετων προτάσεων Απλοί αρχικά συνδυασμοί: δηλ. κύρια πρόταση πολύ απλή με διάφορες δευτερεύουσες (π.χ. θέλω α πάω/φάω/καθήσω/δω). Μέχρι το τέλος του 3 ου χρόνουτης ζωής έχουν εμφανιστεί συνήθως τα βασικά είδη σύνθετων προτάσεων (βλ. Diessel 2004 για διάφορες γλώσσες, Κατή 1995 για τα ελληνικά): Αναφορικές, συμπληρωματικές, χρονικές, αιτιολογικές, υποθετικές κ.λπ. Παραδείγματα απλά από τις πρώτες φάσεις: Αναφορικές προτάσεις: τ είναι αυτό ε βάλαμε; Συμπληρωματικές: θέλω πάω (θέλω να πάω) Υποθετικές: τομήσεις, α κοτώσω (αν τολμήσεις, θα σε σκοτώσω) 33

34 Χρονική σειρά εμφάνισης των σύνθετων προτάσεων Συμπληρωματικέςκαι αναφορικέςπροτάσεις προηγούνται συνήθως επιρρηματικών (χρονικών, αιτιολογικών κλπ.) Η σειρά εμφάνισης εξαρτάται από παράγοντες όπως: -Νόημα συνδετικού στοιχείου (π.χ επειδή πιο περίπλοκο από γιατί) -Πόσο συστηματικά ξεχωρίζονται από άλλες προτάσεις (π.χ. αναφορικές νωρίς στα ελληνικά γιατί αρχίζουν πάντα με που, ενώ στα αγγλικά το αντίστοιχο that είναι προαιρετικό) -Πόσο χρήσιμες καθημερινά (εάν υποθετικές ως προειδοποιήσεις, τότε νωρίς γιατί απαραίτητες, π.χ. Άμα πας εκεί, θα πέσεις!) -Πόσο συχνά ακούγονται στην ομιλία προς τα παιδιά (π.χ. υποθετικές νωρίς στα γιαπωνέζικα γιατί χρησιμοποιούνται συχνά). Επειδή παρεμβαίνουν διάφοροι παράγοντες, 34 δυνατές οι ατομικές και διαγλωσσικές διαφορές ανάπτυξης

35 Συντακτικά λάθη Όχι συχνά όπως τα μορφολογικά (στα ελληνικά τουλάχιστον). Συχνά ένδειξη προχωρημένων γνώσεων/αναλύσεων: Π.χ. μη να φύγει = να μη φύγει Άρνηση στην οριστική: (πιο συχνή) Αρνητικό μόριο + ρηματικό μόριο + ρήμα δεν θα φύγει Άρνηση στην υποτακτική: Ρηματικό μόριο + αρνητικό μόριο + ρήμα να μη φύγει 35

36 Συνδυασμοί προθέσεων και επιρρημάτων από κάτω τα ρούχα = από κάτω από τα ρούχα aπό μετά το μεσημέρι = μετά από το μεσημέρι Τα παιδιά μπερδεύονται με τους δυνατούς συνδυασμούς γιατί στα ελληνικά δυνατές διάφορες εκδοχές: από κάτω, κάτω από τα ρούχα, από κάτω από τα ρούχα. Συνδυασμοί επιρρημάτων-ρημάτων έτρεχε όλο = όλο έτρεχε Τα επιρρήματα κατά κανόνα ακολουθούν το ρήμα. Επομένως έκφραση υπακούει γενικό κανόνα. 36

37 Συντακτικά λάθη σε μεγαλύτερες συνήθως ηλικίες και σπάνια πιθανές παραδρομές της στιγμής Άρνηση: πουθενά χελώνα είδε = (δεν) είδε Λάθος συνδυασμοί: ξέρω εσύ ότι θα με φας μη ξανα-το-κάνεις μη άλλη φορά ξανανοίξεις η χελώνα να κοντεύει περάσει η Γουέντη τα άκουσε η μεγαλύτερη τόσο μάτια μεγάλα μετά γύρισε από λίγο τα έβγαλε και της γάτας απ την κοιλιά 37

38 Ρηματικά συμπληρώματα: μιλήσαμε (για) το έργο νομίζω (ότι) είναι γιατρός Οριστικό/αόριστο άρθρο: να παίξουνε ένα βόλεϊ πάνω σε (στην) κορυφή του δέντρου Απουσία/παρουσία πρόθεσης: μια μέρα πήγε (σε) μια εξοχή ένα κοπάδι με σκύλοι ένα χωράφι με γεμάτο λουλούδια 38

39 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ Με βάση ευρήματα από αγγλική, γλώσσα με απλή μορφολογία, πρώτο συμπέρασμα: παιδιά αποφεύγουν αρχικά τη μορφολογία και βρίσκουν τη σύνταξη πιο εύκολη (π.χ. Brown 1973). Ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκε σε γλώσσες με περίπλοκα κλιτικά συστήματα όπως τουρκικά, ελληνικά (π.χ. Stephany 1997). Κατεξοχήν παραδείγματα σύνθετων μορφολογικών συστημάτων το εβραϊκό και το ελληνικό ρήμα (στα ελληνικά περίπου 45 γραμματικοί τύποι για κάθε ρήμα). Οι κανόνες γραμματικής κλίσης έχουν αποκτηθεί έως τα 4 χρόνια. Απόδειξη κυρίως τα «λάθη» των παιδιών. Ανάπτυξη μορφολογίας νωρίς ίσως εξηγείται από εστίαση των μικρών παιδιών (ήδη πριν από τη γέννηση) στις διαφορές ήχου. Αντιθέτως, δυσκολεύει ενήλικες που μαθαίνουν δεύτερη γλώσσα, ίσως γιατί εστιάζουν όχι στον ήχο αλλά στο νόημα. 39

40 Φάσεις στην ανάπτυξη της μορφολογίας Φάση πριν από τη γραμματική: Απουσία γραμματικών καταλήξεων (σε γλώσσες όπως η αγγλική) Κλιτοί μεν τύποι (σε γλώσσες όπως η ελληνική), χωρίς όμως γνώση μορφολογίας. Αντιθέτως, απλώς αναπαράγονται αρχικά γραμματικοί τύποι μιας λέξης που έχουν ακουστεί. Παιδί δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιήσει περισσότερους από ένα γραμματικό τύπο μιας λέξης, π.χ. λουλούγια (αλλά όχι λουλούδι) πάει (αλλά όχι πάω ή πήγαμε) Ασταθής φάση: Πρώτοι μορφολογικά διαφορετικοί τύποι, π.χ. ενικός /πληθυντικός ουσιαστικών, αόριστος /ενεστώτας ρημάτων. «Δύσκαμπτη» γραμματική: Αυστηρή εφαρμογή κανόνων, με αποτέλεσμα ομαλοποιήσεις εξαιρέσεων ή ανώμαλων ρημάτων και ουσιαστικών (π.χ. έξερε, ήλθαν πολλοί κόσμοι). Συμβατική γραμματική = μάθηση κανόνων και εξαιρέσεων. 40

41 Πορεία ανάπτυξης γραμματικών κατηγοριών και μορφημάτων: όχι τυχαία Κάποιες κατηγορίες πιο συχνές στις γλώσσες του κόσμου και πιο πρώιμες στα παιδιά. Π.χ. για Ρήμα: Τροπικότητα (εγκλίσεις) > Ποιόν Ενέργειας (θεματικές αντιθέσεις) > Χρόνος > Φωνή > Πρόσωπο-Αριθμός δηλ.διαφοροποιήσειςοριστικής,υποτακτικής,προστακτικήςέγκλισης > διαφοροποιήσεις αοριστικού/ενεστωτικού θέματος > διαφοροποιήσεις αορίστου, ενεστώτα κ.λπ. > ενεργητική και παθητική φωνή > πρόσωπο και αριθμός Πρόσωπο/Αριθμός: λιγότερο απαραίτητες, γιατί δηλώνονται με άλλους τρόπους, δηλ. μέσα από προσωπικές αντωνυμίες και ουσιαστικά στο ρόλο υποκειμένου. Έτσι γραμματικές καταλήξειςπροσώπου και αριθμού μπορεί να είναι πλεοναστικές. Ενδεικτικά τα λάθη των παιδιών και η απουσία τους στην ομιλία. 41

42 Όχι τυχαία τα συνηθέστερα ρηματικά λάθη των παιδιών (όπως και ξένων που μαθαίνουν ελληνικά): Πρόσωπο και αριθμός μέσα από αντωνυμία σε σημείο όχι απαραίτητο: π.χ. φεύγει οι νάνοι,και οι δύο σκότωσε το πουλάκι, ακούει εγώ, εσύ εν έχει Φωνή: φένει,πλένει Πορεία ανάπτυξης επίσης όχι τυχαία: Τρίτο πρόσωπο πρώτο σε πολλές γλώσσες Ενεστώτας/Αόριστος > Παρατατικός > Παρακείμενος > Μέλλοντας και Υπερσυντέλικος Διαφοροποίηση Υποτακτικής/Μέλλοντα δύσκολη καταρχάς: φύγω > α φύγω > να φύγω > θα φύγω (μέλλοντας μεταγενέστερος και ιστορικά) 42

43 Μορφολογικά λάθη Δεν πρόκειται για ενδείξεις ανωριμότητας, αλλά αντιθέτως γνώσης των μορφολογικών κανόνων που εφαρμόζονται και στις εξαιρέσεις ή ανώμαλους τύπους Επειδή έχουν κάποια λογική, οι τύποι των παιδιών έχουν παρατηρηθεί σε παλαιότερες ιστορικές περιόδους μιας γλώσσας και σε διαλέκτους (π.χ. ήφερεσυχνό σε διαλέκτους, επήγαινεσυνηθισμένο σε προγενέστερες εκδοχές της ελληνικής). Πορεία ανάπτυξης όχι ευθύγραμμη αλλά καμπύλη σχήματος U: 1. απομνημόνευση αρχικά (σωστοί τύποι) 2. ανακάλυψη και κατάχρηση κανόνων σε εξαιρέσεις (λάθη) 3. κανόνες μεν, αλλά και εξαιρέσεις (σωστοί τύποι) 43

44 Ομαλοποιήσεις γραμματικών κλίσεων Παραδείγματα: Ρήματα Ανώμαλο θέμα: πάρνω. δώνω,πάνε, πάγαινε (= πήγαινε) Ανώμαλη αρχαϊκή αύξηση:ήπρεπε,ήφερε,έθελε, έξερε Ανώμαλες κλίσεις: κάβουνε, κλάβει, αγαπάγουνε, τρώγεις, κλαίγει, πετάχνουν (= πετάνε, κατά το φτιάχνουν) τρακαίρνω, δροσερίζω,επέπλεγε (=επέπλεε) Κλίσεις άκλιτων τύπων: πρέπω να πάω, έχει πεθάνουνε, έχω βάλω, μη σε νοιάζετε 44

45 Λάθη με τις συζυγίες Ισχυρή προτίμηση για δεύτερη συζυγία: γιατί πιο ομαλή και με λιγότερες επιμέρους κλίσεις (ίσως και ένδειξη ιστορικής αλλαγής): π.χ. καταλαβούσανε, νύσταγα, καθαράει, βηχάει, ζωγραφάω, σκαλάω, γύρναγα, σφύραγε, πέρναγε Σποραδικά και προτίμηση για πρώτη συζυγία: κρεμάζουνε, γεράζουνε, μαδίζω, τραγουδίζω, βοσκίζω, πεταϊδούν (τα πουλιά -κατά το κελαϊδούν), αντιδρώνω (= αντιδρώ) 45

46 Προβλήματα με τη φωνή, ένα ιδιαίτερα ανώμαλο φαινόμενο της ελληνικής Διόρθωση ανώμαλων τύπων: καθιστώ/καθίστηκα Παθητικοποίηση τύπων όταν κάτι παθαίνει το υποκείμενο ή γενικότερα υφίσταται κάποια αλλαγή: λιώθηκε, μαυρίστηκε, χτυπήθηκε, κλαιγότανε (= έκλαιγε), μαλώθηκα με τον αδελφό μου, ο χαρταετός πετάχτηκε,φυτρώθηκε χορτάρι Ενεργητική φωνή κατ αναλογία με παρόμοιους τύπους ενεργητικής που έχουν ωστόσο παθητική σημασία: έσκισε η μπλούζα (κατά αναλογία με το έσπασε το αυγό, που θα «έπρεπε» να είναι σπάστηκε) 46

47 Προβλήματα με ουσιαστικά Κλίση άκλιτων τύπων: το ίδιο και οι αγράμματοι με ξένα δάνεια και άκλιτες λέξεις αποδεικνύοντας γνώση γραμματικών κανόνων. της ΔΕΗΣ, της Γουέντης ταστυλά,ταμαγιά,σιντιά οι σινεμάδες, οι στυλοί ήλθαν πολλοί κόσμοι στη γιορτή Κλίση τύπων που δεν κλίνονται κατ εξαίρεση: υποκοριστικά:τουραβασακιού, ελαφακιού,αλεπουδακιού γενική πληθυντικού: των κατσικών κλητική: Ηρώδα,μαθητέ (κατά το καθηγητά,γιατρέ) Προσαρμογή αρχαϊκών κλίσεων στο πρότυπο της δημοτικής: του μηνού (= του μηνός) τηλεόρασες, έκθεσες, παράστασες στην οδός 47

48 Ομαλοποίηση κλιτικού συστήματος Απόδειξη βαθιάς γνώσης γραμματικών σχημάτων. Θηλυκά σε -ος αποκτούν θηλυκή κατάληξη στον πληθυντικό: μέθοδες, κάθοδες, ηθοποιές Αρσενικά/θηλυκά ουσιαστικά σε -ος: στατιστικά όχι συχνά Κλίνονται όπως τα περισσότερα αρσενικά ουσιαστικά: αετές, φάκελες, ήλιες, βάτραχες, γιατρές κατά το ναύτες, άνδρες. Λίγο αργότερα, όταν μαθευτεί η λιγότερο συχνή κατάληξη - οι, γίνεται κατάχρησή της: ναύτοι, κλέφτοι, άνδροι, μαθητοί, κάβουροι, κόρακοι, γειτόνοιπαρότι οι τύποι αυτοί σχηματίζονταν νωρίτερα σωστά. 48

49 Τρίπτωτα και δίπτωτα ουσιαστικά π.χ. γιατροί-γιατρών-γιατρούς και άνδρες-ανδρών Τα παιδιά κλίνουν τα τρίπτωτα όπως τα δίπτωτα δηλ. καταργούν τη διάκριση αιτιατικής/ονομαστικής, π.χ. οι γιατρούς, οι άνδρους (κατά τους γιατρούς...) Διάλεκτοι λύνουν το ίδιο πρόβλημα λίγο διαφορετικά, προτιμώντας ονομαστική στη θέση αιτιατικής, π.χ. οι γιατροί-τσοι γιατροί (=τους γιατρούς) Ένδειξη προχωρημένων αναλύσεων της γραμματικής του ουσιαστικού (δηλαδή ανακάλυψη πολύ αφηρημένων στοιχείων συστήματος) 49

50 Αρσενικά: όταν ανακαλυφτούν κι άλλες κλίσεις πέραν της συνηθισμένης στον πληθυντικό κατάληξη -ες, τα παιδιά τις ρησιμοποιούν κι εκεί όπου δεν απαιτούνται -μερικές φορές και για ουσιαστικά που μέχρι τότε έλεγαν σωστά. ανισοσύλλαβα:άντρηδες, ναύτηδες, παίχτηδες, προδοσφαιστάδες Νωρίς το αντίθετο, δηλ. αφαιρούν συλλαβή: οι αλεπές, δύο αλεπού, τσολιές, δύο καναπές Ουδέτερα: προβληματίζουν τα αρχαιόκλιτα και τα ανισοσύλλαβα αρχαιόκλιτα σε -ος (γεν.): δάσια,δάσες,μεδύοκράνος δάσατα (ονείρατα, αλόγατα), φωνήεντο τα φόρεμα, τα πάτωμα (αποφεύγουν τα φορέματα κ.λπ., γιατί απαιτούν και πρόσθετη συλλαβή και αλλαγή τονισμού) 50

51 Παραγωγή σύνθετων: Κόκκινησκουφίτσα Παραγωγή ουσιαστικών/επιθέτων από άλλα μέρη του λόγου: σπρωχτιά,δυναμότερο γριούλος (=γέρος), γέρα (=γριά) το εκδίκημα (= το φονικό/ο φόνος) Λάθος γένος (όχι συχνό σε παιδιά που μαθαίνουν μητρική γλώσσα, αλλά συχνό στη μάθηση δεύτερης γλώσσας ειδικά από ενήλικες): βγαίνει το θεό Ερμής Kλίση άκλιτων: Πινόκιος 51

52 Λάθη σε μεγαλύτερες ηλικίες όχι πλέον συστηματικά αλλά σπάνια (σαν παραδρομές της ομιλίας που κάνουν και οι ενήλικες όταν μιλούν βιαστικά, δηλ. λάθη σχετικά σπάνια που συχνά αυτοδιορθώνονται) ξέρεις και μόνος μου = ξέρω μεταμορφώθηκε σε μανάβης = μανάβη η χαίτη ήταν άσπρη και τους δύο = των δύο τα ποντίκια τα έκανε οδηγό = οδηγούς η χαίτη τους ήταν μαύρο = μαύρη 52

AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ AΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Tι είναι γραµµατική; Τι έχει να µάθει το παιδί; Επίπεδα οργάνωσης της γλώσσας Φωνολογία (ήχοι) Σηµασιολογία (νόηµα λέξεων και προτάσεων) Μορφολογία (γραµµατικές κλίσεις) Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη του Λόγου. Ενότητα 2: Ανάπτυξη γλωσσικών ικανοτήτων Ανάπτυξη της Γραμματικής. Δήμητρα Κατή

Ανάπτυξη του Λόγου. Ενότητα 2: Ανάπτυξη γλωσσικών ικανοτήτων Ανάπτυξη της Γραμματικής. Δήμητρα Κατή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ανάπτυξη του Λόγου Ενότητα 2: Ανάπτυξη γλωσσικών ικανοτήτων Ανάπτυξη της Γραμματικής Δήμητρα Κατή Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ 71 Γλώσσα = όχι απλή παράθεση λέξεων πρόταση = Συνδυασμός λέξεων σύμφωνα με κανόνες Δύο είδη γραμματικών διαφοροποιήσεων: ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ 72 Μορφολογική διαφοροποίηση Συντακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γραμματική εντάσσεται στα ευρύτερα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος. Δε διδάσκεται χωριστά, αλλά με βάση την ενιαία προσέγγιση της γλώσσας, όπου έμφαση δίνεται στη λειτουργική χρήση της. Διδάσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ Α.1. ΦΩΝΗ Τα ρήματα σχηματίζουν δύο φωνές. α. Ενεργητική Φωνή β. Παθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η γλώσσα μας αποτελείται από λέξεις. Λέξεις μικρές ή και μεγάλες, συνηθισμένες ή ασυνήθιστες. Ο αριθμός των λέξεων της γλώσσας μας είναι τεράστιος. Η ελληνική γλώσσα είναι η πλουσιότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. Ως προς το περιεχόμενό τους 1) κρίσεως ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΑ. Μικρές λέξεις που μπαίνουν μπροστά από ουσιαστικά, επίθετα, τις κλιτές μετοχές και ορισμένες αντωνυμίες. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

ΑΡΘΡΑ. Μικρές λέξεις που μπαίνουν μπροστά από ουσιαστικά, επίθετα, τις κλιτές μετοχές και ορισμένες αντωνυμίες. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ Μικρές λέξεις που μπαίνουν μπροστά από ουσιαστικά, επίθετα, τις κλιτές μετοχές και ορισμένες αντωνυμίες. Μας δείχνουν για τη λέξη που τα ακολουθεί: Το γένος: αρσενικό, θηλυκό ουδέτερο Τον αριθμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν.

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν. ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πλήθος ομάδα λέξεων μετά τα ουσιαστικά. Τα ρήματα δείχνουν πράξεις. Όπως δείχνουν και τα παρακάτω σχήματα έχουμε τις εξής περιπτώσεις. Στην πρώτη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση.

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση. Τι είναι ρήμα; Παραδείγματα: α) Ο εργάτης δουλεύει β) Ο ήλιος σκεπάστηκε από τα σύννεφα γ) Το μωρό κοιμάται Οι λέξεις «δουλεύει», «σκεπάστηκε», «κοιμάται», λέγονται ρήματα γιατί φανερώνουν ότι ο εργάτης

Διαβάστε περισσότερα

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου Πώς τροποποιούµε το µήνυµα: 1. Έγκλιση (σελ. 1) 2. Άποψη - Ποιόν Ενεργείας (σελ. 7) 3. Άρνηση - Ερώτηση (σελ. ) 4. Τροπικά (σελ. 13). Επιτονισµός και τόνος (σελ. 13) 1 1. Έγκλιση: Οριστική (+/-) Απαρέµφατο

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία.

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Οι σύνθετες προτάσεις Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Παράταξη και υπόταξη Υπάρχουν δύο ειδών συνδέσεις μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ»

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Περιεχόμενα Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης γραπτών τεστ... 3 Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι... 5 Μέρος Α : Κατανόηση προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι)

ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) Βασικά σηµεία Η φωνητική µελετά τους φθόγγους Οι φθόγγοι διακρίνονται: κατά τον τόπο (διχειλικά, οδοντικά κτλ.) κατά τον τρόπο άρθρωσης (κλειστά, τριβόµενα κτλ.) Η Φωνολογία µελετά

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 17/05/2014 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-8. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα:

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: 1 Το άρθρο, γενικά Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: Αυτός είναι ο Γιάννης, αυτή είναι η Έλσα και αυτό είναι το σκυλάκι τους. Οι μπαμπάδες και οι μαμάδες καμιά φορά είναι αυστηροί με τα παιδιά τους. Γιωργάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 013-014 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης

Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης Ε Τάξη Όνομα: Ημερομηνία 1. Ορθογραφία 2. Άκουσε και βάλε στο φαγητό που αρέσει στη Μαρίνα. 1 3. Σημείωσε με το ζώο που έχει το κάθε παιδί. Μαρίνα Γάτα σκύλος κουνέλι χρυσόψαρο

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 1η Πάλι μαζί Γραμματική Συντακτικό Οικογένειες λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήµη της γλωσσολογίας και η µετασχηµατιστική γραµµατική

Η επιστήµη της γλωσσολογίας και η µετασχηµατιστική γραµµατική Γ Λ Ω Σ Σ Α Η επιστήµη της γλωσσολογίας και η µετασχηµατιστική γραµµατική (2) Ο Σταύρος δεν ξέρει πόσο καλό είναι το κρέας (3) Ο Σταύρος δεν ξέρει πόσο καλό κάνει το να τρως κρέας (4) Ο Σταύρος δεν ξέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Τα ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών.τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Στ Δημοτικού Στ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 13η Τρόποι ζωής και επαγγέλματα νησί,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Δ Δημοτικού Δ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 1η Ένα ακόμη σκαλί Σεπτέμβρης, φύλλο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 9η Άνθρωποι και μηχανές Βασικό λεξιλόγιο σιδηρουργός,

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά περιεχόμενο Βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Εισαγωγικά: τι είναι γλώσσα, τι είναι γλωσσολογία Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

403 3. Μορφολογία ουσιαστικών στη γενική ενικού 3.1 134 3.2 135 3.3 136 3.4 137 3.5 138 3.6 139 3.7 140 3.8 141 3.9 142 4. Μορφολογία ουσιαστικών στη γενική ενικού 4.1 143 4.2 144 4.3 145 4.4 146 4.5 147

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μάθημα: Εισαγωγή στις επιστήμες λόγου και ακοής Ιωάννα Τάλλη, Ph.D. Σύνταξη Είναι ο τομέας της γλώσσας που μελετά τη δομή των προτάσεων, δηλαδή ποια είναι η σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΔΙΔΑΚΤΕΣ Δειγματικές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ δραστηριότητες ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΓΙΑ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων:

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων: Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος; ποια; ποιο;".

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Μορφολογίας της Νέας Ελληνικής Ι. Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας

Θέµατα Μορφολογίας της Νέας Ελληνικής Ι. Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Θέµατα Μορφολογίας της Νέας Ελληνικής Ι Κώστας Δ. Ντίνας Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Η παρουσίαση επιλεγµένα θέµατα µορφολογίας της νέας ελληνικής µορφολογικά χαρακτηριστικά της ΝΕ, η λέξη στη νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac. Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.cy 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας μηνών

Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας μηνών Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας 10-28 μηνών 1. Το παιδί σας Α. Βγάζει ήχους για να προκαλέσει την προσοχή όταν θέλει κάτι; Β. Λέει «κι άλλο» ή ζητάει κι άλλο με κάποιον αναγνωρίσιμο και κατανοητό τρόπο;

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα!

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα! Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ Κατανόηση γραπτού λόγου Γεια σου, Μαργαρίτα! Έμαθα να γράφω καλά. Ρώτησες πού μένω! Είμαι από την Ελλάδα αλλά μένουμε στην Αυστραλία.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα 13 Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Δ1-Κ.Γ.Λ: Αγορές στο περίπτερο, στο κατάστημα ψιλικών. Δ2-Κ.Γ.Λ : Στον φούρνο Δ3-Κ.Π.Λ : Στο περίπτερο Στον φούρνο. Δ5-Π.Π.Λ: παιχνίδι Λεξιλόγιο :

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα Έχουν δύο φωνές: την ενεργητική και την παθητική Ενεργητική φωνή: ω. Παθητική φωνή: -μαι. Οι καταλήξεις των ρημάτων, ω, -άβω

ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα Έχουν δύο φωνές: την ενεργητική και την παθητική Ενεργητική φωνή: ω. Παθητική φωνή: -μαι. Οι καταλήξεις των ρημάτων, ω, -άβω 1 ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Diagnostic exam 2016 ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Διάρκεια εξέτασης: 1 ώρα και 15 λεπτά ΟΔΗΓΙΕΣ Διάβασε προσεκτικά τις οδηγίες αυτής της σελίδας. Γράψε ΟΛΕΣ τις απαντήσεις στο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Σύνταξη Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Δ Δημοτικού Δ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 11η Γελάσαμε με την ψυχή μας μένω,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Στ Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.)

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «Διερμηνεία και Μετάφραση» Tων Τμημάτων: Φιλολογίας, Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γαλλικής Γλώσσας και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες Κεφάλαιο 2 Συντακτικές κατηγορίες Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζουμε τα βασικά μέρη της πρότασης, δηλαδή το υποκείμενο και το κατηγόρημα, και δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στις συντακτικές κατηγορίες, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση.

ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση. ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση. Αριθµοί του ρήµατος 1. Ο µαθητής γράφει. 2. Οι µαθητές γράφουν. 3. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 03-04 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα Α. Κείμενο Θυσία για την πατρίδα ½ Εκμάθηση λεξιλογίου: εὐδαίμων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Οι πρώτες μέρες σε ένα νέο σχολείο

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Οι πρώτες μέρες σε ένα νέο σχολείο ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α Β Γ Γυμνασίου Τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο διδάσκονται δύο (2) ώρες την εβδομάδα με ελεύθερη επιλογή από το διδάσκοντα. Το δίωρο αυτό, εφόσον το επιθυμεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών. Τα ουδέτερα ανισοσύλλαβα

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση

Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση Gustavo Figarola: gugafig@adinet.com.uy Soraya Ochoviet: soraocho@hotmail.com Μοντεβιδέο, Ουρουγουάη Από την πείρα μας, σαν δάσκαλοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 για ξένους υ πέδο ι π ε υ ο σ μέ θειας ά μ ο ν η λ ελ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 1980_011KP_COVERBAZTELIKO.indd 1 09/09/2011 1:17 μ.μ. Περιεχόμενα Πρόλογος σ. 11 Εισαγωγή σ. 13 Kοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Ε Δημοτικού Ε 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 13η Κατασκευές Βασικό λεξιλόγιο φωλιά, κέλυφος, οικοδομώ,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας A Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!!

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!! ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!! ΑΣΚΗΣΗ: 1 Κλίνουμε τα παρακάτω ουσιαστικά: Ο αεροπόρος: Ενικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Πληθυντικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Η απόφαση: Ενικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Πληθυντικός: Γεν: Αιτ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ: 1) Μετατρέπω τις παρακάτω ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το. α) Ψήσιμο οβελία από το μπαμπά.

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ: 1) Μετατρέπω τις παρακάτω ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το. α) Ψήσιμο οβελία από το μπαμπά. Ε ΤΑΞΗ 05-06 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ: ) Μετατρέπω τις παρακάτω ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το αντίστροφο: α) Ψήσιμο οβελία από το μπαμπά. β) Η μαμά βάφει αβγά. γ) Πλάσιμο κουλουριών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 2 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 4η Ο κόσμος γύρω μας Βασικό λεξιλόγιο σκουπίζω, σκουπιδότοπος,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ Ονοµατικά σύνολα της Νέας Ελληνικής: Εξάλειψη µορφολογικών αµφισηµιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα:

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα: [ Στον τομέα των ερευνών, σ αυτή την ιστοσελίδα, μπορεί να δει κανείς μια μικρή μας έρευνα για τα ορθογραφικά λάθη στο δημοτικό σχολείο. Με βάση τη συχνότητα των λαθών που διαπράχτηκαν κατά τμήμα, καταρτίσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική Τεχνολογία. Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία. Βασιλική Σιμάκη

Γλωσσική Τεχνολογία. Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία. Βασιλική Σιμάκη 1 Γλωσσική Τεχνολογία Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία 2 Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας Κυρίως γραπτή γλώσσα, κύριος στόχος η δημιουργία υπολογιστικών μοντέλων γλωσσολογικών θεωριών

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο)

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:. ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο) Ρήμα: Είναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει ότι κάποιος ή κάτι ενεργεί, παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου)

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) ΓΛΩ 372 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) Πρέπει να ονοματίσουμε τους διάφορους κόμβους με ταμπέλες που να παραπέμπουν στα μέρη του λόγου ή, πιο τεχνικά, στις συντακτικές κατηγορίες που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.1 Α εξάμηνο Επιλογή /επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου. στοιχεία

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.1 Α εξάμηνο Επιλογή /επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου. στοιχεία Μάθημα Περιεχόμενο. Επικοινωνιακός στόχος. Λεξιλόγιο. Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.1 Α εξάμηνο Επιλογή /επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικά - Πηγές Πηγές περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Γλωσσική και επικοινωνιακή ικανότητα Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός Δείγμα εξέτασης Ο νέος σχεδιασμός Περιεχόμενα I. Εισαγωγή και γενικές οδηγίες II. Προετοιμασία: θεματικές ενότητες, λεξιλόγιο και Γραμματική 1. Δομή της γραπτής εξέτασης 1.1 Κατανόηση γραπτού λόγου 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ. 32-37 και Βιβλίο Γραμματικής σελ. 146-148 Tι πρέπει να γνωρίζω: Oνοματικές και επιρρηματικές προτάσεις (σελ. 32-34) Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα