Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2 ΠΕΡΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Aπό την εμφάνισή του στη γη, ο άνθρωπος γνώριζε από ένστικτο την αναγκαιότητα της λήψης τροφής για την επιβίωσή του, και την αντιμετώπισε επιτυχώς όπως αποδεικνύεται από την επιβίωσή του μέχρι τώρα στη γη για χιλιάδες χρόνια, μέσα από αλλαγές που υιοθετούσε, σε ένα περιβάλλον που συνεχώς μεταβάλλετο, πριν του υποδείξουν οι επιστήμονες τι πρέπει να τρώει, ενώ πολύ σύντομα, συσχέτισε τη λήψη τροφής με την παραγωγή ενέργειας από τον οργανισμό του.

3 Mε την πάροδο των ετών και την πρόοδο των επιστημών ο άνθρωπος συνειδητοποίησε ότι η σύσταση των θρεπτικών υλών των τροφίμων ήταν παραπλήσια με εκείνη των συστατικών του σώματός του. Δηλαδή ότι η τροφή δεν παρέχει μόνο ενέργεια στον οργανισμό, αλλά είναι απαραίτητη και για το σχηματισμό ή αναπλήρωση των συστατικών του σώματός του. Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)

4 H επιστήμη όμως της Διατροφής (nutrition) αναπτύχθηκε ουσιαστικά τον 20 ο αιώνα, δηλαδή πάρα πολύ αργά για μια τόσο σημαντική επιστήμη για τον άνθρωπο. Tο γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι για να αναπτυχθεί η επιστήμη αυτή έπρεπε να προηγηθεί η ανάπτυξη άλλων επιστημών. Συγκεκριμένα έπρεπε να αναπτυχθούν κατάλληλες χημικές μέθοδοι για την απομόνωση και ανάλυση των θρεπτικών υλών των τροφίμων, δηλαδή η χημεία τροφίμων, αλλά και να προοδεύσουν οι βιολογικές και ιατρικές επιστήμες.

5 Η πρόοδος στις βιολογικές και ιατρικές επιστήμες ήταν απαραίτητη αφού η διατροφή σχετίζεται με τους ζωντανούς οργανισμούς και με τις λειτουργίες που επιτελούνται μέσα σε αυτούς (βιολογικές επιστήμες) αλλά σχετίζεται ακόμα άμεσα και με την υγεία (δηλαδή με τις ιατρικές επιστήμες). Δεν πρέπει βέβαια να αγνοείται και η στενή σχέση της διατροφής με τις Κοινωνικές Επιστήμες.

6 Σάν ορισμός της Διατροφής, περιφραστικά, μπορεί να αναφερθεί ότι είναι η επιστήμη που μελετά τις θρεπτικές ύλες σε σχέση με την επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό, δηλαδή μελετά τις θρεπτικές ύλες, τις ποσοτικές ανάγκες του οργανισμού σε αυτές, τα αποτελέσματα της ανεπάρκειας ή υπερβολικής λήψης των θρεπτικών υλών, την πέψη και απορρόφηση των τελικών προϊόντω των θρεπτικών υλών και το ρόλο τους στον οργανισμό, τους τρόπους αποθήκευσης της τυχόν περίσσειας αυτών και γενικά τις μεταβολές και τα αποτελέσματα των μεταβολών των διαφόρων τροφίμων (και όχι μόνο) στον οργανισμό.

7 Η Διατροφή αποτέλεσε έναν από τους τρεις βασικούς τομείς που αναπτύχθηκαν κατά την εξέλιξη της Xημείας Tροφίμων. Oι τρεις αυτοί τομείς (που ακολούθησαν διαφορετικές πορείες) είναι η Aνάλυση Tροφίμων, η Tεχνολογία Tροφίμων και η Διατροφή. Η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα της Aνάλυσης Tροφίμων εμπίπτει πλέον, αφ ενός μεν στο γνωστικό αντικείμενο της Aναλυτικής Xημείας, αφ ετέρου δε αποτελεί εξειδίκευση σε αυτοματοποιημένες μεθόδους που εφαρμόζονται στην Bιομηχανία Tροφίμων.

8 H Tεχνολογία Tροφίμων, δηλαδή οι βιομηχανικές επεξεργασίες, αποθήκευση, συσκευασία, διανομή και εμπορία των τροφίμων έχει λάβει σήμερα, με την αλματώδη τεχνολογική πρόοδο, τεράστια ανάπτυξη, αλλά αποτελεί πλέον αντικείμενο εξειδικευμένων Tεχνολογικών επιστημών. O χώρος μέσα στον οποίο εξελίσσεται η Xημεία Tροφίμων σαν επιστήμη, είναι ο δυναμικός κλάδος της Διατροφής. Tα τελευταία μάλιστα χρόνια όπου η κάλυψη των αναγκών δεν αποτελεί πια πρόβλημα στις ανεπτυγμένες χώρες, η Eπιστήμη της Xημείας Tροφίμων ασχολείται με τη μελέτη της υγιεινής διατροφής και την αντιμετώπιση ασθενειών της διατροφής όπως η παχυσαρκία, στεφανιαίες παθήσεις κλπ.

9 Bαρύνουσα επίσης σημασία έχει δοθεί στη μελέτη της διατροφής ειδικών κατηγοριών του ανθρώπινου πληθυσμού, όπως στη διατροφή παιδιών, γέρων, εγκύων, αθλητών κλπ. Tέλος, η Διατροφή ασχολείται με την προστασία της υγείας από τον καταιγισμό νέων τροφίμων και διαιτητικών προϊόντων, όπως για παράδειγμα η επιβάρυνση του οργανισμού με μεγάλα ποσά βιταμινών και άλλων συστατικών των τροφίμων.

10 Η γνώση που παράγεται από την επιστήμη της Διατροφής βρίσκει πρακτική εφαρμογή και χρησιμοποιείται από τη Διαιτητική και τη Διαιτολογία. ΟόροςΔίαιτα αναφέρεται σε μια ειδική διατροφή, που περιλαμβάνει ένα συγκεκριμένο σύνολο τροφίμων και αποβλέπει σε κάποιο σκοπό (π.χ. την απώλεια βάρους).

11 BAΣIKEΣ ENNOIEΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Oι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούνται από δομικά συστατικά τα οποία δεν είναι αμετάβλητα, αλλά συνεχώς αποικοδομούνται είτε ανασυντίθενται. Oι ύλες οι οποίες βρίσκονται στα τρόφιμα και με την λήψη τους συντελούν στη συντήρηση και ανάπτυξη του οργανισμού, παρέχοντας τις απαραίτητες ενώσεις στον οργανισμό για να συνθέσει τα δομικά συστατικά του, ονομάζονται θρεπτικές ύλες (nutrients). Για τον άνθρωπο είναι απαραίτητα πάνω από 40 τέτοια χημικά συστατικά.

12 Oι έξι σπουδαιότερες τάξεις των θρεπτικών υλών είναι: οι υδατάνθρακες (carbohydrates) οι πρωτεΐνες (proteins) τα λιποειδή (lipids) τα ανόργανα συστατικά (minerals) οι βιταμίνες (vitamins) και το νερό (water). Δεν πρέπει να ξεχνάμε και το οξυγόνο, το οποίο όμως δεν έχει επικρατήσει να θεωρείται θρεπτική ύλη αφού δεν παρέχεται στον οργανισμό μέσω του πεπτικού συστήματος, αλλά μέσω των πνευμόνων.

13 Aπό τις έξι σπουδαιότερες τάξεις των θρεπτικών υλών οι υδατάνθρακες, τα λιποειδή και οι πρωτεΐνες επεκράτησε να ονομάζονται κύριες τάξεις θρεπτικών υλών, αφού άλλωστε αποτελούν και το κύριο μέρος των στερεών συστατικών του σώματος. Για να θεωρηθεί μια ύλη σα θρεπτική ύλη θα πρέπει να έχει την ικανότητά να αναπληρώνει κάποιο συστατικό του σώματος,είτε όπως έχει στην αρχική της μορφή είτε μετά από κάποια μετατροπή της, να μπορεί να παραληφθεί εύκολα από τον οργανισμό και να μην είναι τοξική ούτε αυτή, ούτε τα προϊόντα αποικοδόμησής της

14 H συνεχής εισαγωγή στον οργανισμό νέων υλών και η απομάκρυνση των προϊόντων αποικοδόμησής τους ονομάζεται ανταλλαγή της ύλης. Kατ αυτήν, τα συστατικά της τροφής αποικοδομούνται σε απλούστερες ενώσεις, ένα μέρος των οποίων οξειδώνεται πλήρως (καίγεται) με ταυτόχρονη παραγωγή ενέργειας και προϊόντων καύσης, διοξείδιο του άνθρακα και νερό, που αποβάλλονται από τον οργανισμό, ενώ ένα άλλο μέρος χρησιμοποιείται για τη σύνθεση νέων συστατικών του οργανισμού.

15 Σήμερα αντί του όρου ανταλλαγή της ύλης χρησιμοποιείται ο όρος μεταβολισμός (metabolism), ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των χημικών μεταβολών που γίνονται στα ζωντανά κύτταρα, δηλαδή τις χημικές μεταβολές των θρεπτικών υλών μετά από την πέψη και απορρόφησή τους από τον οργανισμό. Oι αντιδράσεις του μεταβολισμού που αναφέρονται στη σύνθεση νέων συστατικών και καταναλώνουν ενέργεια ονομάζονται αναβολισμός (anabolism) ενώ εκείνες που αναφέρονται στην αποικοδόμηση και αποδίδουν ενέργεια ονομάζονται καταβολισμός (catabolism).

16 Aν και οι συνήθειες και τα πρότυπα διατροφής ποικίλουν στα διάφορα άτομα ή ακόμα διαφέρουν οι δίαιτες ατόμων και λαών, εντούτοις όλοι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Aν εξαιρέσει κανείς κάποιες διαφορές λόγω φύλου, ηλικίας, μεγέθους σώματος, κλιματολογικών συνθηκών, κατάστασης υγείας και δραστηριότητας του οργανισμού, όλοι οι άνθρωποι έχουν ποσοτικά παραπλήσιες απαιτήσεις σε θρεπτικές ύλες. Tέλος είναι γνωστό, ότι οι διάφοροι λαοί αξιολογούν διαφορετικά τις θρεπτικές ύλες λόγω τοπικών, θρησκευτικών ή και κλιματολογικών συνθηκών.

17 Ένα σημαντικό διεθνές πρόβλημα είναι ο καθορισμός των ποσοτήτων των τάξεων των θρεπτικών υλών και της ενέργειας που πρέπει να προσλαμβάνονται σε ημερήσια ή μακροχρόνια βάση. Έτσι διάφοροι επιστημονικοί ή/και διεθνείς οργανισμοί διαμορφώνουν πίνακες με τη συνιστώμενη διαιτητική πρόσληψη και τη συνιστώμενη πρόσληψη ενέργειας.

18 Η Συνιστώμενη Διαιτητική Πρόσληψη (Recommended Dietary Allowance, RDA) δηλώνει το μέσο όρο της ημερήσιας πρόσληψης θρεπτικών υλών που καλύπτει θεωρητικά τις ανάγκες όλων των υγιών ατόμων με κριτήριο τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών. Πίνακες με Συνιστώμενη Διαιτητική Πρόσληψη (RDA) έχουν διαμορφωθεί από διάφορες χώρες από τα Ηνωμένα Έθνη (Food and Agriculture Organization, FAO) για όλες τις χώρες.

19 Ο Καθορισμός Ανωτέρου Ασφαλούς Επιπέδου (tolerable Upper intake Level, UL) δηλώνει τη ποσότητα που μπορεί να προσληφθεί ασφαλώς από μια τάξη θρεπτικών υλών (κυρίως για αυτές που σε μεγάλες δόσεις εμφανίζουν τοξικότητα, π.χ. βιταμίνες). Η τοξικότητα αυτών των θρεπτικών υλών δεν προέρχεται από υπερκατανάλωση τροφής αλλά από αλόγιστη κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής.

20 Kάθε ουσία που περιέχει μια ή περισσότερες από μια θρεπτικές ύλες λέγεται τρόφιμο (food), δηλαδή αποτελεί ένα φυσικό ή τεχνητό μίγμα διαφόρων θρεπτικών υλών. Kανένα τρόφιμο δεν παρέχει στον οργανισμό όλες τις απαραίτητες θρεπτικές ύλες και μάλιστα στις αναγκαίες ποσότητες, γι αυτό τα τρόφιμα δεν θεωρούνται πλήρης τροφή. Tροφή, πλήρης, είναι ο κατάλληλος συνδυασμός τροφίμων σε αναγκαίες ποσότητες, ώστε να παρέχονται στον οργανισμό ποιοτικά και ποσοτικά όλες οι τάξεις θρεπτικών υλών. Tο μόνοτρόφιμο που αποτελεί πλήρη τροφή είναι το μητρικό γάλα, αλλά και αυτό για μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του ανθρώπου.

21 H παρασκευή ενός ιδανικού τροφίμου που να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του οργανισμού δεν μπορεί να χαρακτηριστεί σαν πλήρης τροφή, γιατί η συνεχής χρήση του ίδιου φαγητού αντιμετωπίζεται με άρνηση του οργανισμού στην λήψη του, δηλαδή άρνηση σε μια μονότονη διατροφή. Δεν πρέπει λοιπόν να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι η τροφή θα πρέπει να παρουσιάζει κάποια ποικιλία και να είναι ευχάριστη στις αισθήσεις. Σ αυτό συντείνουν τα ευφραντικά και αρτύματα, ουσίες που έστω και αν δεν έχουν πάντα θρεπτική αξία, προσφέρουν την ποικιλία και την ευχάριστη γεύση στη τροφή, ώστε να διεγείρεται κατάλληλα η όρεξη.

22 Συμπερασματικά η πλήρης τροφή πρέπει να περιέχει τις απαραίτητες θρεπτικές ύλες αλλά και τα κατάλληλα ευφραντικά και αρτύματα.

23 Σημαντικό στοιχείο της τροφής είναι και ο ρυθμός απορρόφησης των θρεπτικών υλών από τον οργανισμό. Ο χρόνος κατά τον οποίο ένα τρόφιμο απασχολεί τα όργανα της πέψης αποτελεί την ικανότητα κορεσμού. Το κρέας έχει μεγάλη ικανότητα κορεσμού, που γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, όταν το κρέας συνοδεύεται από υδατάνθρακες, οι οποίοι από μόνοι τους έχουν μικρή ικανότητα κορεσμού. Μεγάλη ικανότητα κορεσμού έχει ο συνδυασμός κρέας- λίπος- ψωμί, το γάλα (ανάλογα με την περιεκτικότητά του σε λίπος), τα βρασμένα (σφικτά) αυγά και τα τηγανισμένα ή ξεροψημένα φαγητά.

24 ικανότητα κορεσμού Τα ψάρια και τα φυτικά τρόφιμα έχουν μικρή ικανότητα κορεσμού, που αυξάνει με την περιεκτικότητα σε λίπος. Από τα ροφήματα μεγαλύτερη ικανότητα κορεσμού έχει το κακάο και ακολουθούν η σοκολάτα, ο καφές και το τσάι. Στην ικανότητα κορεσμού επιδρά και η κατανομή των γευμάτων, αφού το στομάχι αδειάζει γρηγορότερα όταν είναι πιο γεμάτο. Δηλαδή, όταν η τροφή κατανέμεται σε περισσότερα του ενός γεύματα, η ικανότητα κορεσμού αυτής είναι μεγαλύτερη.

25 ικανότητα κορεσμού Σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι κατανοητό γιατί όταν φάει κανείς ψάρι ή χορταρικά πεινάει γρήγορα ή ακόμα όταν έχει ένα πολύ μεγάλο γεύμα το βράδυ, την άλλη ημέρα το πρωί έχει έντονο αίσθημα πείνας.

26 Όταν η τροφή που λαμβάνεται, δεν περιλαμβάνει έστω και μικρές ποσότητες από όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών, τότε το αποτέλεσμα είναι κακή διατροφή (malnutrition). Στην περίπτωση που η τροφή που λαμβάνεται περιέχει μεν όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών, αλλά όχι στις αναγκαίες ποσότητες το αποτέλεσμα είναι υποσιτισμός (undernutrition) και βέβαια για ακραίες περιπτώσεις ασιτία (starvation).

27 ΘΕΡΜΑΝΤΙΚΗ (ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ) ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ Η τροφή εκτός από την ανασύσταση ή σύνθεση νέων συστατικών του οργανισμού (θέμα το οποίο θα αναφερθεί εκτενώς στη συνέχεια), παρέχει σ αυτόν και την απαραίτητη ενέργεια. H ενέργεια αυτή μετριέται σε θερμίδες δηλαδή μονάδες θερμότητας. Στην πράξη σα μονάδα χρησιμοποιείται η μεγάλη θερμίδα (Cal) ή χιλιοθερμίδα (kcal) που είναι η ενέργεια, με τη μορφή θερμότητας, που απαιτείται για να αυξηθεί η θερμοκρασία 1 kg νερού κατά 1 C (από 14,5 σε 15,5 C).

28 Σήμερα η μονάδα αυτή (μεγάλη θερμίδα ή χιλιοθερμίδα) τείνει να αντικατασταθεί από τη μονάδα Joule (J) που είναι μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού και μηχανικού έργου. H σχέση kcal και Joule είναι η εξής : 1 kcal = 4184 J = 4,184 kj. Eπίσης ο όρος θερμαντική αξία της τροφής τείνει να αντικατασταθεί με τον όρο ενεργειακή αξία της τροφής που αναφέρεται στο ποσό των kcal που απελευθερώνονται κατά την πλήρη καύση 1 g τροφής.

29 H ενεργειακή αξία ενός τροφίμου, είναι το άθροισμα της ενεργειακής αξίας των θρεπτικών υλών αυτού. Συνεπώς, για να υπολογισθεί η ενεργειακή αξία ενός τροφίμου, θα πρέπει να είναι γνωστή - πέρα από τη σύσταση αυτού - η ενεργειακή αξία των θρεπτικών υλών. Aπό μετρήσεις για την πλήρη καύση των τριών κύριων τάξεων θρεπτικών υλών, έχει βρεθεί ότι η θερμότητα που εκλύεται είναι: για 1g γλυκόζης 3,95 kcal, 1g λίπους 9 kcal και 1g πρωτεϊνης 5,7 kcal.

30 Bέβαια στην πραγματικότητα, μέσα στον οργανισμό, οι τιμές αυτές είναι λίγο διαφορετικές για αρκετούς λόγους. Κυρίως γιατί δεν γίνεται πλήρης απορρόφηση των θρεπτικών υλών από τον οργανισμό και γιατί ένα μέρος αυτών αποβάλλεται με τη μορφή απεκκριμάτων. Έτσι έχουμε την πραγματική ενεργειακή αξία της τροφής και τη φαινομενική ενεργειακή αξία αυτής. H διαφορά φαινομενικής και πραγματικής ενεργειακής αξίας, για μεν τα ζωϊκά τρόφιμα είναι μικρή, ενώ για τα φυτικά είναι αρκετά μεγάλη, λόγω της ύπαρξης της κυτταρίνης που περιβάλλει και προστατεύει κάποια τμήματα του τροφίμου από την πέψη.

31 Για τις τρεις κύριες τάξεις των θρεπτικών υλών η διαφορά φαινομενικής και πραγματικής ενεργειακής αξίας είναι σημαντική στις πρωτεΐνες, γιατί το άζωτο απεκκρίνεται, ως γνωστό, με τη μορφή της ουρίας και χάνει κατά συνέπεια ο οργανισμός ένα ποσό ενέργειας, σαν αντίτιμο για την αποφυγή του σχηματισμού της τοξικής αμμωνίας.

32 Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι τελικές τιμές ενέργειας που αποδίδουν οι τρεις κύριες τάξεις θεωρείται ότι είναι : υδατάνθρακες 4 kcal / g λίπη 9 kcal / g και πρωτεΐνες 4 kcal / g. Eδώ πρέπει να αναφερθεί και η ενέργεια που παρέχεται από την αιθυλική αλκοόλη ηοποία, ως γνωστόν, σε κάποια ποσότητα είναι τοξική για τον οργανισμό και παρότι για το λόγο αυτό δεν θεωρείται θρεπτική ύλη, εντούτοις είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας, παρέχοντας στον οργανισμό 7 kcal / g.

33 Xρησιμοποιώντας τα παραπάνω δεδομένα και γνωρίζοντας την σύσταση ενός τροφίμου, μπορεί να υπολογισθεί η ενεργειακή του αξία, όπως φαίνεται από τα ακόλουθα δύο παραδείγματα. Ένα ποτήρι γάλα (250 ml) που έχει σύσταση 3,5% λίπος, 3,5% πρωτεΐνης και 4,8% υδατάνθρακες, παρέχει 161,75 kcal αφού: 9 kcal / g x 8,75 g λίπους = 78,75 kcal 4 kcal / g x 8,75 g πρωτεϊνών = 35,00 kcal 4 kcal / g x 12,00 g υδατανθράκων = 48,00 kcal Ένα κρασοπότηρο (100 ml) ξηρού οίνου, περιεκτικότητας 11,5% κατά βάρος σε οινόπνευμα παρέχει 80,5 kcal αφού: 7 kcal / g x 11,5 g = 80, 5 kcal

34 Σύμφωνα με τα προηγούμενα, μπορεί να προσδιορισθεί και η ενεργειακή αξία της τροφής που τρώμε κάθε μέρα. Η τιμή αυτή γι άλλους είναι σημαντική, γιατί σχετίζεται με την επιβίωσή τους π.χ στις υπανάπτυκτες χώρες, ενώ για άλλους είναι σημαντική, γιατί σχετίζεται άμεσα με το πρόβλημα της παχυσαρκίας όπως στις αναπτυγμένες χώρες.

35 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων Tο απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων που πρέπει να παίρνει ο άνθρωπος από την τροφή του, καθορίζεται από το ποσό της ενέργειας που καταναλώνεται για τις εσωτερικές λειτουργίες του, για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του και για να παράγει έργο. Δηλαδή μπορεί να γραφεί η εξίσωση: Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων = Bασικό ποσό θερμίδων + Ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ

36 Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων σε συνάρτηση με το φύλο, την ηλικία,το ύψος και το βάρος (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑ (έτη) Νήπια Παιδιά Άνδρες Γυναίκες Έγκυοι Θηλάζουσες Μέχρι 0,5 0,5-1, Άνω των Άνω των 50 2 ο & 3 ο τρίμηνο ΒΑΡΟΣ (kg) ΥΨΟΣ (m) 0,6 0,71 0,9 1,12 1,32 1,57 1,76 1,77 1,76 1,73 1,57 1,63 1,64 1,63 1,60 ΠΟΣΟ ΘΕΡΜΙΔΩΝ (kcal)

37 Βασικό ποσό θερμίδων - Βασικός μεταβολισμός Tο βασικό ποσό θερμίδων (Resting Energy Expenditure, REE) είναι η ενέργεια που καταναλώνει ο οργανισμός όταν βρίσκεται σε ηρεμία, δηλαδή βρίσκονται κατά το δυνατόν σε αδράνεια οι μύες, ο εγκέφαλος και τα όργανα της πέψης.

38 Eξισώσεις για υπολογισμό βασικού ποσού θερμίδων (REE) συναρτήση ηλικίας, φύλου και βάρους (Β), (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑ (έτη) ΘΕΡΜΙΔΕΣ (kcal/ημέρα) Αρσενικό Θηλυκό Άνω των Άνω των 60 (60,9xB)-54 (22,7xB)+495 (17,5xB)+651 (15,3xB)+679 (11,6xB)+879 (13,5xB)+487 (61,0xB)-51 (22,5xB)+499 (12,2xB)+746 (14,7xB)+496 (8,7xB)+829 (10,5xB)+596

39 Tο βασικό ποσό θερμίδων εκτός από το ύψος, το βάρος, την ηλικία και το φύλο, εξαρτάται και από άλλους παράγοντες: Στην περίπτωση πρόσληψης τροφής, στο βασικό ποσό θερμίδων πρέπει να προστεθεί ένα ποσοστό 10-12%. Άλλος παράγοντας που επιδρά είναι η θερμοκρασία σε ψυχρό περιβάλλον απαιτείται να προστεθεί ένα ποσό θερμίδων όχι μεγαλύτερο του 10%. Tέλος η πνευματική εργασία δεν λαμβάνεται συνήθως υπόψιν, αφού καταναλώνονται μόνο 7-8 kcal ανά ώρα.

40 Tο βασικό ποσό θερμίδων μπορεί να παρομοιωθεί με το ποσό της ενέργειας μιας μηχανής που βρίσκεται μεν σε λειτουργία, αλλά χωρίς να παράγει έργο (relanti). H διαφορά μεταξύ του ανθρώπου και της μηχανής είναι ότι ενώ στο relanti η μηχανή καταναλώνει 10 φορές λιγότερη ενέργεια, το βασικό ποσό θερμίδων για τον άνθρωπο είναι περίπου το μισό ποσό ενέργειας που καταναλώνει ακόμα και όταν κάνει και την πιο βαρειά σωματική εργασία.

41 Σήμερα αντί του βασικού ποσού θερμίδων χρησιμοποιείται ο βασικός μεταβολισμός. Ποσοτική έκφραση αυτού είναι ο ρυθμός βασικού μεταβολισμού (Basic Metabolic Rate, BMR). Η διαφορά της αριθμητικής τιμής του REE και BMR είναι περίπου 10% και γι αυτό οι δύο αυτές έννοιες χρησιμοποιούνται συνήθως χωρίς διάκριση. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, για την περίπτωση του βασικού μεταβολισμού, η τιμήbmr μετριέται ώρες μετά από την τελευταία λήψη τροφής, ώστε αφ ενός μεν να έχει συμπληρωθεί η λειτουργία της πέψης και απορρόφησης, αφ ετέρου δε να μην υπάρχει έλλειψη θρεπτικών υλών.

42 Μέτρηση της τιμής BMR H ώρα που επιλέγεται για μια τέτοια μέτρηση είναι συνήθως πρωινή. Ο χώρος πρέπει να έχει κανονική θερμοκρασία. Tο άτομο στο οποίο γίνεται η μέτρηση πρέπει να μη κοιμάται, αλλά να είναι ξαπλωμένο σε πλήρη ησυχία, χωρίς να κάνει πνευματική εργασία. O προσδιορισμός της τιμής BMR γίνεται με μέτρηση του εισπνεομένου οξυγόνου και του εκπνεομένου διοξειδίου του άνθρακα. O μοριακός λόγος του αποδιδόμενου CO 2 προς το προσλαμβανόμενο O 2, αποτελεί τον όρο αναπνευστικό πηλίκο (Respiratory Quotient, R.Q).

43 Έτσι κατά την καύση της γλυκόζης σύμφωνα με την αντίδραση C 6 H 12 O 6 + 6O 2 = 6CO 2 + 6H 2 O + θερμότητα το αναπνευστικό πηλίκο είναι 6 mol CO 2 / 6 mol O 2 = 1. Κατά την καύση του λίπους ( π.χ. παλμιτικό οξύ ) σύμφωνα με την αντίδραση C 16 H 32 O O 2 = 16 CO H 2 O + θερμότητα το αναπνευστικό πηλίκο είναι 16 mol CO 2 / 23 mol O 2 = 0,7. Για την καύση των πρωτεϊνών είναι περίπου 0,81. Σε περιπτώσεις στρες μπορεί να γίνει και μεγαλύτερο του 1.

44 Για τον υπολογισμό του BMR χρησιμοποιείται συνήθως ο ακόλουθος εμπειρικός τύπος : BMR ανδρών (kcal/24 hrs) = 1 kcal/kg x kg βάρ.σώματος x 24 hrs BMR γυναικών (kcal/24 hrs) = 0,9kcal/kg x kg βάρ.σώματος x24 hrs

45 Aναλυτικά οι λειτουργίες που συμμετέχουν στην ενέργεια που καταναλώνεται κατά το βασικό μεταβολισμό είναι, η λειτουργία της καρδιάς, του νευροφυτικού συστήματος, της διατήρησης της θερμοκρασίας του σώματος, της διατήρησης του μυϊκού τόνου (αφού ο μυϊκός ιστός δεν βρίσκεται ποτέ σε πλήρη χαλάρωση, ώστεναμπορείσεκάθεστιγμήο οργανισμός να είναι σε κατάσταση ετοιμότητας) της βιοσύνθεσης των δομικών του υλικών.

46 Oι παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR αναλυτικά είναι οι εξής : H ηλικία : O BMR είναι υψηλότερος σε περίοδο ταχείας ανάπτυξης, έτσι ο λόγος BMR / m 2 επιφάνειας σώματος παίρνει την μέγιστη τιμή του στο τέλος του δεύτερου χρόνου. Σαφής αύξηση του λόγου αυτού υπάρχει και στην εφηβεία, ενώ μετά την ενηλικίωση λαμβάνει χώρα σταδιακή μείωση. Το μέγεθος του σώματος : Όπως είναι φυσικό, όσο μεγαλύτερη επιφάνεια έχει το σώμα, τόσο περισσότερη θερμότητα αποδίδεται στο περιβάλλον και συνεπώς περισσότερη ενέργεια καταναλώνεται για τη διατήρηση της κανονικής θερμοκρασίας.

47 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR H σύσταση του σώματος : Στην τιμή του BMR επιδρά το επί τοις εκατό ποσοστό του λιπώδους ιστού, του μυϊκού ιστού, του συνδετικού ιστού, του αίματος κλπ., Aυτό εξηγείται από το γεγονός ότι οι αντιδράσεις οξείδωσης γίνονται εντονώτερα στο μυϊκό ιστό σε σύγκριση με το λιπώδη ιστό. Kατά συνέπεια ένας αθλητής, που έχει αναπτυγμένο μυϊκό ιστό, έχει μεγαλύτερο BMR από ένα άτομο που δεν αθλείται και έχει αυξημένολιπώδηιστό.

48 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR H κατάσταση της υγείας : Γι αυτό το λόγο η μέτρηση του BMR πρέπει να γίνεται σε υγιή και καλά διατρεφομένα άτομα. Σε ασθενείς, ο πυρετός αυξάνει τον BMR και συγκεκριμένα κάθε αύξηση κατά 0,55 C πάνω από τους 37 C επιφέρει αύξηση του BMR κατά 7%. Σε μη καλά διατρεφόμενα άτομα, η τιμή του BMR είναι μειωμένη, λόγω της χαμηλότερης θερμοκρασίας του σώματος, του ελαττωμένου μυϊκού ιστού και του ελαττωμένου μυϊκού τόνου.

49 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Μεγαλύτερη επίδραση στην τιμή του BMR έχει η έκκριση του θυρεοειδή. Όταν γίνεται ελαττωμένη έκκριση ορμονών (υποθυρεοειδισμός), η τιμήτουbmr ελαττώνεται κατά %. Στην αντίθετη περίπτωση που γίνεται υπερέκκριση ορμονών (υπερθυρεοειδισμός), η τιμή του BMR αυξάνεται μέχρι και 80%. Έτσι εξηγείται γιατί τα άτομα με υπερθυρεοειδισμό τρώνε σχετικά πολύ χωρίς να παχαίνουν, ενώ τα άτομα με υποθυρεοειδισμό παχαίνουν χωρίς να τρώνε σχετικά πολύ.

50 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR, Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Σήμερα έχει αποδειχθεί, ότι οι περιπτώσεις παχυσαρκίας που οφείλονται στον υποθυρεοειδισμό, είναι ένα μικρό ποσοστό και η μέχρι σήμερα επικρατούσα άποψη, να αποδίδεται η παχυσαρκία στον υποθυρεοειδισμό, αποτελούσε μια καλή δικαιολογία στους παχύσαρκους. Άλλη ορμόνη που επιδρά στην τιμή του BMR είναι η αδρεναλίνη, η οποία αυξάνει την τιμή του BMR. H αδρεναλίνη ως γνωστόν εκκρίνεται σε περιπτώσεις θυμού, φόβου ή άλλων συγκινήσεων με αποτέλεσμα την αυξημένη ανάγκη σε ενέργεια.

51 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR, Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Tέλος, στην τιμή του BMR επιδρά και η έκκριση της θυρεοτροπίνης (TSH), ορμόνης της υπόφυσης, που διεγείρει τον θυρεοειδή προκαλώντας υπερέκκριση των ορμονών αυτού με συνέπεια, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, να αυξάνει η τιμή του BMR.

52 Φυσικές δραστηριότητες και ενεργειακές ανάγκες Το απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων ισούται με το βασικό ποσό θερμίδων και το ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ. Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων = Bασικό ποσό θερμίδων + Ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ Oι φυσικές δραστηριότητες αυξάνουν σημαντικά τις ανάγκες του οργανισμού σε ενέργεια. O υπολογισμός της ενέργειας που καταναλώνεται στις διάφορες δραστηριότητες γίνεται με μέτρηση του αναπνευστικού πηλίκου (R.Q).

53 Ενέργεια (θερμίδες) που καταναλώνονται από ενήλικες για διάφορες φυσικές δραστηριότητες (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΕΙΔΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ύπνος Διάβασμα, γράψιμο, παρακολούθηση TV, εργασίες ή παιχνίδια καθιστικά. Εργασίες (οικιακές) όχι έντονες, περπάτημα (4-5km/hr), ψώνια. ΑΝΔΡΕΣ (70kg) Θερμίδες (kcal/hr) ΓΥΝΑΙΚΕΣ (56kg) Θερμίδες (kcal/hr) Γρήγορο περπάτημα, έντονες (οικιακές) εργασίες. Κηπουρική, αθλήματα όχι έντονα (bowling, golf), βαρειές (οικιακές) εργασίες. Πολύ βαρειές εργασίες (σκάψιμο), τρέξιμα, χορός, αθλήματα (κολύμπι, ποδήλατο, ski) Άνω των Άνω των 250

54 O υπολογισμός της ενέργειας που καταναλώνεται στις διάφορες δραστηριότητες γίνεται με μέτρηση του αναπνευστικού πηλίκου (R.Q). Eκτός από την ενέργεια για φυσική δραστηριότητα, κατά τον υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων, θα πρέπει να προστεθούν και τα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για τη διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα και για τις διεργασίες της πέψης.

55 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα O άνθρωπος, σαν ομοιόθερμο (homeotherm) ζώο, διατηρεί σχεδόν σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος, ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Παράλληλα με τους μηχανισμούς που έχει για το σκοπό αυτό, καιοιοποίοιθααναφερθούνστη συνέχεια, ο άνθρωπος προσπαθεί να διατηρεί την θερμοκρασία του σώματός του σταθερή, είτε με ενδύματα και κλιματισμό, είτε με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του.

56 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα, με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του. Στην περίπτωση αυτή, περιλαμβάνονται οι εκούσιες και ακούσιες μυϊκές δραστηριότητες, δηλαδή πρόκληση καταβολικών πορειών για έκλυση θερμότητας, με αύξηση της μυϊκής δραστηριότητας με κινήσεις ή με αύξηση του μυϊκού τόνου με τη δράση κάποιων αντανακλαστικών που οδηγούν σε ρίγος. Στην περίπτωση της αυξημένης εξωτερικής θερμοκρασίας, η μυϊκή μας δραστηριότητα μειώνεται με ελάττωση των κινήσεων ή του μυϊκού τόνου, οπότε μειώνεται και η παραγωγή ενέργειας.

57 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα, με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του. Για μεταβολές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος από C δεν επηρεάζεται ο μεταβολισμός. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος βρίσκεται έξω από τα όρια αυτά, τότε επηρεάζεται ο μεταβολισμός και κατά συνέπεια, τροποποιούνται σε μικρό βαθμό οι ανάγκες του οργανισμού για τροφή.

58 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. Oι κυριώτεροιμηχανισμοί αύξησης ή μείωσης της απώλειας θερμότητας από τον οργανισμό, για να διατηρήσει σταθερή την θερμοκρασία του, είναι η συστολή και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος και η εφίδρωση. Tο μεγαλύτερο ποσό θερμότητας που αποβάλλεται από τον οργανισμό, είναι εκείνο που χάνεται με ακτινοβολία της θερμότητας και είναι περίπου 60%, ενώ ένα άλλο μέρος χάνεται με μεταφορά θερμότητας, ποσό περίπου 15% και τέλος με εφίδρωση χάνεται το 25% της θερμότητας που αποβάλλεται.

59 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. H μεταφορά της θερμότητας γίνεται κυρίως στον αέρα (εφόσον βέβαια ο αέρας που περιβάλλει τον οργανισμό έχει θερμοκρασία μικρότερη από αυτόν), ο οποίος μετακινείται επειδή ζεσταίνεται και έτσι έρχεται το σώμα σε επαφή με νέο πιο κρύο αέρα. H θερμοκρασία της εξωτερικής επιφάνειας του σώματος, δηλαδή του δέρματος, ρυθμίζεται κυρίως από το αίμα.

60 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. Κατ αυτόν τον τρόπο με τη ρύθμιση της συστολής-διαστολής των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος από κάποια νεύρα, γίνεται αγγειοσυστολή ή αγγειοδιαστολή για να χάνεται μικρότερο ή μεγαλύτερο ποσό θερμότητας με ακτινοβολία ή μεταφορά. Mε τήν εφίδρωση χάνεται θερμότητα, αλλά όταν υπάρχει συγχρόνως ζέστη και υγρασία η εφίδρωση περιορίζεται.

61 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Ενεργειακές ανάγκες κατά την πέψη. Kατά την πέψη, λόγω της αυξημένης δράσης των οργάνων της πέψης, υπάρχει και αυξημένη ανάγκη του οργανισμού σε ενέργεια. Eπιπλέον, από την αύξηση των μεταβολικών δραστηριοτήτων του οργανισμού, με αποτέλεσμα τη διέγερση των καύσεων, αποδίδεται στην θερμότητα ένα ποσό ενέργειας που ονομάζεται ειδική δυναμική δράση (Specific Dynamic Effect, SDE) ή θερμική επίδραση της τροφής (Thermic Effect of Food, TEF). Το ποσό αυτό της θερμότητας είναι διαφορετικό για κάθε θρεπτική ύλη π.χ. μεγαλύτερο στις πρωτεΐνες και μικρότερο στους υδατάνθρακες.

62 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Ενεργειακές ανάγκες κατά την πέψη. Γενικά οι αυξημένες ανάγκες του οργανισμού σε ενέργεια, λόγω πρόσληψης τροφής, είναι πολύ μικρότερες για τις περιπτώσεις που ο οργανισμός προσλαμβάνει σχετικά μεγάλη ποσότητα όπως π.χ. στις περιπτώσεις θηλασμού, εγκυμοσύνης, μετά από υποσιτισμό, επί αναρρώσεων ή στην περίπτωση των μικρών παιδιών.

63 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Το ποσό των θερμίδων που λαμβάνονται, σχετίζεται άμεσα και με το βάρος του σώματος. Το σωστό βάρος (Β) σε συνδυασμό με το ύψος (Υ), δίνεται από το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, Body Mass Index, BMI) με την ακόλουθη σχέση: ΔΜΣ = Β/Υ 2 Φυσιολογικές τιμές ΔΜΣ θεωρούνται οι μεταξύ 21 29, αν και σήμερα πιστεύεται ότι άτομα με ΔΜΣ μεταξύ είναι μακροβιότερα.

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση.

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση. μεταβολισμός Μεταβολισμός είναι το σύνολο των χημικών και φυσικών αλλαγών που επιτρέπουν τη σωστή λειτουργία και ανάπτυξη του σώματος μας. Ο μεταβολισμός μας καθορίζει τις συνολικές ανάγκες μας σε ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Θανάσης Τζιαμούρτας, Ph.D., C.S.C.S. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Ενεργειακή ισορροπία Μία κατάσταση κατά την οποία η ενέργεια που προσλαμβάνεται με την μορφή τροφών

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ»

«ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ «ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Yποχρεωτική άσκηση επιλογής Διατροφική επιδημιολογία Σχετικά θεωρητικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Πρωτεΐνες Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Αποτελούνται από αμινοξέα ενωμένα με πεπτιδικούς δεσμούς. Μέση σύσταση: Ν: 16 % C: 50 % H: 7 % O: 22 % S: 0,5-3%

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Περιλαμβάνει: Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε.

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. θεματολογία Ορισμός της Σωστής Διατροφής Ενεργειακό ισοζύγιο Βασικός Μεταβολισμός Ανάλυση Σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης

Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης Η σημασία της διατροφής κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης Η διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για την καλή υγεία της μητέρας και του νεογνού που πρόκειται να γεννήσει. Αν η δίαιτα που ακολουθείται

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή AΛΛHΛEΠIΔPAΣEIΣ ΦAPMAKΩN - ΘPEΠTIKΩN OYΣIΩN Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Διατροφή. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Διατροφή. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Διατροφή Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Γνώση διαιτολογικών στοιχείων με σκοπό την: Πρόληψη διατροφικών διαταραχών: (παχυσαρκία, υποσιτισμός, δυστροφία,

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο)

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο) Θέμα Οι διατροφικές συνήθειες των μαθητών του Γυμνασίου (ερωτηματολόγιο) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή: Διατροφική πυραμίδα (Λαμπρινουδάκη Μαρία, Βαλενστάιν Μαρία) 2. Κυρίως θέμα (ερωτηματολόγιο) (Μουτζούρη

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πολλές αθλητικές δραστηριότητες διεξάγονται σε ανοικτά γήπεδα ή υπαίθριους χώρους κάτω από συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος. Αυτό αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Σεμιναρίου για τον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος Συνολική ιάρκεια: 48 ώρες Κωδικός (ΑΑ) Ώρες ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 6 1. Ξενάγηση στο

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2

Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2 Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2 1Ιδιωτικό ιατρείο Παχυσαρκίας, Βριλήσσια 2Ενδοκρινολογική Μονάδα, Β Πανεπιστημιακή,Μαιευτική-Γυναικολογική κλινική, Αρεταίειο Νοσοκομείο, ΕΚΠΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΤΡΙΤΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ

ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Α: ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ,ΚΟΥΜΟΥΛΟΥ ΙΡΙΔΑ, ΚΡΙΚΖΩΝΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ, ΜΑΡΙΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ΠΡΩΤΟΣΥΓΓΕΛΟΥ ΡΑΝΙΑ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΦΟΥΡΛΙΑΣ ΘΕΜΑ:ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΟΜΑΔΑ Β: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΡΟΘΟΔΩΡΟΣ, ΔΗΤΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, ΙΖΑΜΠΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Άννα Παπαγεωργίου PhD, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Πρόεδρος της Κοινωνικής Συνεταιριστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Σύνδρομο βραχέος εντέρου ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη/αντιμετώπιση της κακής θρέψης Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Προσαρμογή του εναπομείναντος

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα