Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

2 ΠΕΡΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Aπό την εμφάνισή του στη γη, ο άνθρωπος γνώριζε από ένστικτο την αναγκαιότητα της λήψης τροφής για την επιβίωσή του, και την αντιμετώπισε επιτυχώς όπως αποδεικνύεται από την επιβίωσή του μέχρι τώρα στη γη για χιλιάδες χρόνια, μέσα από αλλαγές που υιοθετούσε, σε ένα περιβάλλον που συνεχώς μεταβάλλετο, πριν του υποδείξουν οι επιστήμονες τι πρέπει να τρώει, ενώ πολύ σύντομα, συσχέτισε τη λήψη τροφής με την παραγωγή ενέργειας από τον οργανισμό του.

3 Mε την πάροδο των ετών και την πρόοδο των επιστημών ο άνθρωπος συνειδητοποίησε ότι η σύσταση των θρεπτικών υλών των τροφίμων ήταν παραπλήσια με εκείνη των συστατικών του σώματός του. Δηλαδή ότι η τροφή δεν παρέχει μόνο ενέργεια στον οργανισμό, αλλά είναι απαραίτητη και για το σχηματισμό ή αναπλήρωση των συστατικών του σώματός του. Οι γνώσεις του όμως στη διατροφή επέδρασαν και στον τρόπο ζωής του (π.χ. κυνηγός, γεωργός, συντήρηση και επεξεργασία τροφίμων)

4 H επιστήμη όμως της Διατροφής (nutrition) αναπτύχθηκε ουσιαστικά τον 20 ο αιώνα, δηλαδή πάρα πολύ αργά για μια τόσο σημαντική επιστήμη για τον άνθρωπο. Tο γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι για να αναπτυχθεί η επιστήμη αυτή έπρεπε να προηγηθεί η ανάπτυξη άλλων επιστημών. Συγκεκριμένα έπρεπε να αναπτυχθούν κατάλληλες χημικές μέθοδοι για την απομόνωση και ανάλυση των θρεπτικών υλών των τροφίμων, δηλαδή η χημεία τροφίμων, αλλά και να προοδεύσουν οι βιολογικές και ιατρικές επιστήμες.

5 Η πρόοδος στις βιολογικές και ιατρικές επιστήμες ήταν απαραίτητη αφού η διατροφή σχετίζεται με τους ζωντανούς οργανισμούς και με τις λειτουργίες που επιτελούνται μέσα σε αυτούς (βιολογικές επιστήμες) αλλά σχετίζεται ακόμα άμεσα και με την υγεία (δηλαδή με τις ιατρικές επιστήμες). Δεν πρέπει βέβαια να αγνοείται και η στενή σχέση της διατροφής με τις Κοινωνικές Επιστήμες.

6 Σάν ορισμός της Διατροφής, περιφραστικά, μπορεί να αναφερθεί ότι είναι η επιστήμη που μελετά τις θρεπτικές ύλες σε σχέση με την επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό, δηλαδή μελετά τις θρεπτικές ύλες, τις ποσοτικές ανάγκες του οργανισμού σε αυτές, τα αποτελέσματα της ανεπάρκειας ή υπερβολικής λήψης των θρεπτικών υλών, την πέψη και απορρόφηση των τελικών προϊόντω των θρεπτικών υλών και το ρόλο τους στον οργανισμό, τους τρόπους αποθήκευσης της τυχόν περίσσειας αυτών και γενικά τις μεταβολές και τα αποτελέσματα των μεταβολών των διαφόρων τροφίμων (και όχι μόνο) στον οργανισμό.

7 Η Διατροφή αποτέλεσε έναν από τους τρεις βασικούς τομείς που αναπτύχθηκαν κατά την εξέλιξη της Xημείας Tροφίμων. Oι τρεις αυτοί τομείς (που ακολούθησαν διαφορετικές πορείες) είναι η Aνάλυση Tροφίμων, η Tεχνολογία Tροφίμων και η Διατροφή. Η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα της Aνάλυσης Tροφίμων εμπίπτει πλέον, αφ ενός μεν στο γνωστικό αντικείμενο της Aναλυτικής Xημείας, αφ ετέρου δε αποτελεί εξειδίκευση σε αυτοματοποιημένες μεθόδους που εφαρμόζονται στην Bιομηχανία Tροφίμων.

8 H Tεχνολογία Tροφίμων, δηλαδή οι βιομηχανικές επεξεργασίες, αποθήκευση, συσκευασία, διανομή και εμπορία των τροφίμων έχει λάβει σήμερα, με την αλματώδη τεχνολογική πρόοδο, τεράστια ανάπτυξη, αλλά αποτελεί πλέον αντικείμενο εξειδικευμένων Tεχνολογικών επιστημών. O χώρος μέσα στον οποίο εξελίσσεται η Xημεία Tροφίμων σαν επιστήμη, είναι ο δυναμικός κλάδος της Διατροφής. Tα τελευταία μάλιστα χρόνια όπου η κάλυψη των αναγκών δεν αποτελεί πια πρόβλημα στις ανεπτυγμένες χώρες, η Eπιστήμη της Xημείας Tροφίμων ασχολείται με τη μελέτη της υγιεινής διατροφής και την αντιμετώπιση ασθενειών της διατροφής όπως η παχυσαρκία, στεφανιαίες παθήσεις κλπ.

9 Bαρύνουσα επίσης σημασία έχει δοθεί στη μελέτη της διατροφής ειδικών κατηγοριών του ανθρώπινου πληθυσμού, όπως στη διατροφή παιδιών, γέρων, εγκύων, αθλητών κλπ. Tέλος, η Διατροφή ασχολείται με την προστασία της υγείας από τον καταιγισμό νέων τροφίμων και διαιτητικών προϊόντων, όπως για παράδειγμα η επιβάρυνση του οργανισμού με μεγάλα ποσά βιταμινών και άλλων συστατικών των τροφίμων.

10 Η γνώση που παράγεται από την επιστήμη της Διατροφής βρίσκει πρακτική εφαρμογή και χρησιμοποιείται από τη Διαιτητική και τη Διαιτολογία. ΟόροςΔίαιτα αναφέρεται σε μια ειδική διατροφή, που περιλαμβάνει ένα συγκεκριμένο σύνολο τροφίμων και αποβλέπει σε κάποιο σκοπό (π.χ. την απώλεια βάρους).

11 BAΣIKEΣ ENNOIEΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Oι ζωντανοί οργανισμοί αποτελούνται από δομικά συστατικά τα οποία δεν είναι αμετάβλητα, αλλά συνεχώς αποικοδομούνται είτε ανασυντίθενται. Oι ύλες οι οποίες βρίσκονται στα τρόφιμα και με την λήψη τους συντελούν στη συντήρηση και ανάπτυξη του οργανισμού, παρέχοντας τις απαραίτητες ενώσεις στον οργανισμό για να συνθέσει τα δομικά συστατικά του, ονομάζονται θρεπτικές ύλες (nutrients). Για τον άνθρωπο είναι απαραίτητα πάνω από 40 τέτοια χημικά συστατικά.

12 Oι έξι σπουδαιότερες τάξεις των θρεπτικών υλών είναι: οι υδατάνθρακες (carbohydrates) οι πρωτεΐνες (proteins) τα λιποειδή (lipids) τα ανόργανα συστατικά (minerals) οι βιταμίνες (vitamins) και το νερό (water). Δεν πρέπει να ξεχνάμε και το οξυγόνο, το οποίο όμως δεν έχει επικρατήσει να θεωρείται θρεπτική ύλη αφού δεν παρέχεται στον οργανισμό μέσω του πεπτικού συστήματος, αλλά μέσω των πνευμόνων.

13 Aπό τις έξι σπουδαιότερες τάξεις των θρεπτικών υλών οι υδατάνθρακες, τα λιποειδή και οι πρωτεΐνες επεκράτησε να ονομάζονται κύριες τάξεις θρεπτικών υλών, αφού άλλωστε αποτελούν και το κύριο μέρος των στερεών συστατικών του σώματος. Για να θεωρηθεί μια ύλη σα θρεπτική ύλη θα πρέπει να έχει την ικανότητά να αναπληρώνει κάποιο συστατικό του σώματος,είτε όπως έχει στην αρχική της μορφή είτε μετά από κάποια μετατροπή της, να μπορεί να παραληφθεί εύκολα από τον οργανισμό και να μην είναι τοξική ούτε αυτή, ούτε τα προϊόντα αποικοδόμησής της

14 H συνεχής εισαγωγή στον οργανισμό νέων υλών και η απομάκρυνση των προϊόντων αποικοδόμησής τους ονομάζεται ανταλλαγή της ύλης. Kατ αυτήν, τα συστατικά της τροφής αποικοδομούνται σε απλούστερες ενώσεις, ένα μέρος των οποίων οξειδώνεται πλήρως (καίγεται) με ταυτόχρονη παραγωγή ενέργειας και προϊόντων καύσης, διοξείδιο του άνθρακα και νερό, που αποβάλλονται από τον οργανισμό, ενώ ένα άλλο μέρος χρησιμοποιείται για τη σύνθεση νέων συστατικών του οργανισμού.

15 Σήμερα αντί του όρου ανταλλαγή της ύλης χρησιμοποιείται ο όρος μεταβολισμός (metabolism), ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των χημικών μεταβολών που γίνονται στα ζωντανά κύτταρα, δηλαδή τις χημικές μεταβολές των θρεπτικών υλών μετά από την πέψη και απορρόφησή τους από τον οργανισμό. Oι αντιδράσεις του μεταβολισμού που αναφέρονται στη σύνθεση νέων συστατικών και καταναλώνουν ενέργεια ονομάζονται αναβολισμός (anabolism) ενώ εκείνες που αναφέρονται στην αποικοδόμηση και αποδίδουν ενέργεια ονομάζονται καταβολισμός (catabolism).

16 Aν και οι συνήθειες και τα πρότυπα διατροφής ποικίλουν στα διάφορα άτομα ή ακόμα διαφέρουν οι δίαιτες ατόμων και λαών, εντούτοις όλοι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Aν εξαιρέσει κανείς κάποιες διαφορές λόγω φύλου, ηλικίας, μεγέθους σώματος, κλιματολογικών συνθηκών, κατάστασης υγείας και δραστηριότητας του οργανισμού, όλοι οι άνθρωποι έχουν ποσοτικά παραπλήσιες απαιτήσεις σε θρεπτικές ύλες. Tέλος είναι γνωστό, ότι οι διάφοροι λαοί αξιολογούν διαφορετικά τις θρεπτικές ύλες λόγω τοπικών, θρησκευτικών ή και κλιματολογικών συνθηκών.

17 Ένα σημαντικό διεθνές πρόβλημα είναι ο καθορισμός των ποσοτήτων των τάξεων των θρεπτικών υλών και της ενέργειας που πρέπει να προσλαμβάνονται σε ημερήσια ή μακροχρόνια βάση. Έτσι διάφοροι επιστημονικοί ή/και διεθνείς οργανισμοί διαμορφώνουν πίνακες με τη συνιστώμενη διαιτητική πρόσληψη και τη συνιστώμενη πρόσληψη ενέργειας.

18 Η Συνιστώμενη Διαιτητική Πρόσληψη (Recommended Dietary Allowance, RDA) δηλώνει το μέσο όρο της ημερήσιας πρόσληψης θρεπτικών υλών που καλύπτει θεωρητικά τις ανάγκες όλων των υγιών ατόμων με κριτήριο τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών. Πίνακες με Συνιστώμενη Διαιτητική Πρόσληψη (RDA) έχουν διαμορφωθεί από διάφορες χώρες από τα Ηνωμένα Έθνη (Food and Agriculture Organization, FAO) για όλες τις χώρες.

19 Ο Καθορισμός Ανωτέρου Ασφαλούς Επιπέδου (tolerable Upper intake Level, UL) δηλώνει τη ποσότητα που μπορεί να προσληφθεί ασφαλώς από μια τάξη θρεπτικών υλών (κυρίως για αυτές που σε μεγάλες δόσεις εμφανίζουν τοξικότητα, π.χ. βιταμίνες). Η τοξικότητα αυτών των θρεπτικών υλών δεν προέρχεται από υπερκατανάλωση τροφής αλλά από αλόγιστη κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής.

20 Kάθε ουσία που περιέχει μια ή περισσότερες από μια θρεπτικές ύλες λέγεται τρόφιμο (food), δηλαδή αποτελεί ένα φυσικό ή τεχνητό μίγμα διαφόρων θρεπτικών υλών. Kανένα τρόφιμο δεν παρέχει στον οργανισμό όλες τις απαραίτητες θρεπτικές ύλες και μάλιστα στις αναγκαίες ποσότητες, γι αυτό τα τρόφιμα δεν θεωρούνται πλήρης τροφή. Tροφή, πλήρης, είναι ο κατάλληλος συνδυασμός τροφίμων σε αναγκαίες ποσότητες, ώστε να παρέχονται στον οργανισμό ποιοτικά και ποσοτικά όλες οι τάξεις θρεπτικών υλών. Tο μόνοτρόφιμο που αποτελεί πλήρη τροφή είναι το μητρικό γάλα, αλλά και αυτό για μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του ανθρώπου.

21 H παρασκευή ενός ιδανικού τροφίμου που να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του οργανισμού δεν μπορεί να χαρακτηριστεί σαν πλήρης τροφή, γιατί η συνεχής χρήση του ίδιου φαγητού αντιμετωπίζεται με άρνηση του οργανισμού στην λήψη του, δηλαδή άρνηση σε μια μονότονη διατροφή. Δεν πρέπει λοιπόν να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι η τροφή θα πρέπει να παρουσιάζει κάποια ποικιλία και να είναι ευχάριστη στις αισθήσεις. Σ αυτό συντείνουν τα ευφραντικά και αρτύματα, ουσίες που έστω και αν δεν έχουν πάντα θρεπτική αξία, προσφέρουν την ποικιλία και την ευχάριστη γεύση στη τροφή, ώστε να διεγείρεται κατάλληλα η όρεξη.

22 Συμπερασματικά η πλήρης τροφή πρέπει να περιέχει τις απαραίτητες θρεπτικές ύλες αλλά και τα κατάλληλα ευφραντικά και αρτύματα.

23 Σημαντικό στοιχείο της τροφής είναι και ο ρυθμός απορρόφησης των θρεπτικών υλών από τον οργανισμό. Ο χρόνος κατά τον οποίο ένα τρόφιμο απασχολεί τα όργανα της πέψης αποτελεί την ικανότητα κορεσμού. Το κρέας έχει μεγάλη ικανότητα κορεσμού, που γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, όταν το κρέας συνοδεύεται από υδατάνθρακες, οι οποίοι από μόνοι τους έχουν μικρή ικανότητα κορεσμού. Μεγάλη ικανότητα κορεσμού έχει ο συνδυασμός κρέας- λίπος- ψωμί, το γάλα (ανάλογα με την περιεκτικότητά του σε λίπος), τα βρασμένα (σφικτά) αυγά και τα τηγανισμένα ή ξεροψημένα φαγητά.

24 ικανότητα κορεσμού Τα ψάρια και τα φυτικά τρόφιμα έχουν μικρή ικανότητα κορεσμού, που αυξάνει με την περιεκτικότητα σε λίπος. Από τα ροφήματα μεγαλύτερη ικανότητα κορεσμού έχει το κακάο και ακολουθούν η σοκολάτα, ο καφές και το τσάι. Στην ικανότητα κορεσμού επιδρά και η κατανομή των γευμάτων, αφού το στομάχι αδειάζει γρηγορότερα όταν είναι πιο γεμάτο. Δηλαδή, όταν η τροφή κατανέμεται σε περισσότερα του ενός γεύματα, η ικανότητα κορεσμού αυτής είναι μεγαλύτερη.

25 ικανότητα κορεσμού Σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι κατανοητό γιατί όταν φάει κανείς ψάρι ή χορταρικά πεινάει γρήγορα ή ακόμα όταν έχει ένα πολύ μεγάλο γεύμα το βράδυ, την άλλη ημέρα το πρωί έχει έντονο αίσθημα πείνας.

26 Όταν η τροφή που λαμβάνεται, δεν περιλαμβάνει έστω και μικρές ποσότητες από όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών, τότε το αποτέλεσμα είναι κακή διατροφή (malnutrition). Στην περίπτωση που η τροφή που λαμβάνεται περιέχει μεν όλες τις τάξεις των θρεπτικών υλών, αλλά όχι στις αναγκαίες ποσότητες το αποτέλεσμα είναι υποσιτισμός (undernutrition) και βέβαια για ακραίες περιπτώσεις ασιτία (starvation).

27 ΘΕΡΜΑΝΤΙΚΗ (ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ) ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ Η τροφή εκτός από την ανασύσταση ή σύνθεση νέων συστατικών του οργανισμού (θέμα το οποίο θα αναφερθεί εκτενώς στη συνέχεια), παρέχει σ αυτόν και την απαραίτητη ενέργεια. H ενέργεια αυτή μετριέται σε θερμίδες δηλαδή μονάδες θερμότητας. Στην πράξη σα μονάδα χρησιμοποιείται η μεγάλη θερμίδα (Cal) ή χιλιοθερμίδα (kcal) που είναι η ενέργεια, με τη μορφή θερμότητας, που απαιτείται για να αυξηθεί η θερμοκρασία 1 kg νερού κατά 1 C (από 14,5 σε 15,5 C).

28 Σήμερα η μονάδα αυτή (μεγάλη θερμίδα ή χιλιοθερμίδα) τείνει να αντικατασταθεί από τη μονάδα Joule (J) που είναι μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού και μηχανικού έργου. H σχέση kcal και Joule είναι η εξής : 1 kcal = 4184 J = 4,184 kj. Eπίσης ο όρος θερμαντική αξία της τροφής τείνει να αντικατασταθεί με τον όρο ενεργειακή αξία της τροφής που αναφέρεται στο ποσό των kcal που απελευθερώνονται κατά την πλήρη καύση 1 g τροφής.

29 H ενεργειακή αξία ενός τροφίμου, είναι το άθροισμα της ενεργειακής αξίας των θρεπτικών υλών αυτού. Συνεπώς, για να υπολογισθεί η ενεργειακή αξία ενός τροφίμου, θα πρέπει να είναι γνωστή - πέρα από τη σύσταση αυτού - η ενεργειακή αξία των θρεπτικών υλών. Aπό μετρήσεις για την πλήρη καύση των τριών κύριων τάξεων θρεπτικών υλών, έχει βρεθεί ότι η θερμότητα που εκλύεται είναι: για 1g γλυκόζης 3,95 kcal, 1g λίπους 9 kcal και 1g πρωτεϊνης 5,7 kcal.

30 Bέβαια στην πραγματικότητα, μέσα στον οργανισμό, οι τιμές αυτές είναι λίγο διαφορετικές για αρκετούς λόγους. Κυρίως γιατί δεν γίνεται πλήρης απορρόφηση των θρεπτικών υλών από τον οργανισμό και γιατί ένα μέρος αυτών αποβάλλεται με τη μορφή απεκκριμάτων. Έτσι έχουμε την πραγματική ενεργειακή αξία της τροφής και τη φαινομενική ενεργειακή αξία αυτής. H διαφορά φαινομενικής και πραγματικής ενεργειακής αξίας, για μεν τα ζωϊκά τρόφιμα είναι μικρή, ενώ για τα φυτικά είναι αρκετά μεγάλη, λόγω της ύπαρξης της κυτταρίνης που περιβάλλει και προστατεύει κάποια τμήματα του τροφίμου από την πέψη.

31 Για τις τρεις κύριες τάξεις των θρεπτικών υλών η διαφορά φαινομενικής και πραγματικής ενεργειακής αξίας είναι σημαντική στις πρωτεΐνες, γιατί το άζωτο απεκκρίνεται, ως γνωστό, με τη μορφή της ουρίας και χάνει κατά συνέπεια ο οργανισμός ένα ποσό ενέργειας, σαν αντίτιμο για την αποφυγή του σχηματισμού της τοξικής αμμωνίας.

32 Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι τελικές τιμές ενέργειας που αποδίδουν οι τρεις κύριες τάξεις θεωρείται ότι είναι : υδατάνθρακες 4 kcal / g λίπη 9 kcal / g και πρωτεΐνες 4 kcal / g. Eδώ πρέπει να αναφερθεί και η ενέργεια που παρέχεται από την αιθυλική αλκοόλη ηοποία, ως γνωστόν, σε κάποια ποσότητα είναι τοξική για τον οργανισμό και παρότι για το λόγο αυτό δεν θεωρείται θρεπτική ύλη, εντούτοις είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας, παρέχοντας στον οργανισμό 7 kcal / g.

33 Xρησιμοποιώντας τα παραπάνω δεδομένα και γνωρίζοντας την σύσταση ενός τροφίμου, μπορεί να υπολογισθεί η ενεργειακή του αξία, όπως φαίνεται από τα ακόλουθα δύο παραδείγματα. Ένα ποτήρι γάλα (250 ml) που έχει σύσταση 3,5% λίπος, 3,5% πρωτεΐνης και 4,8% υδατάνθρακες, παρέχει 161,75 kcal αφού: 9 kcal / g x 8,75 g λίπους = 78,75 kcal 4 kcal / g x 8,75 g πρωτεϊνών = 35,00 kcal 4 kcal / g x 12,00 g υδατανθράκων = 48,00 kcal Ένα κρασοπότηρο (100 ml) ξηρού οίνου, περιεκτικότητας 11,5% κατά βάρος σε οινόπνευμα παρέχει 80,5 kcal αφού: 7 kcal / g x 11,5 g = 80, 5 kcal

34 Σύμφωνα με τα προηγούμενα, μπορεί να προσδιορισθεί και η ενεργειακή αξία της τροφής που τρώμε κάθε μέρα. Η τιμή αυτή γι άλλους είναι σημαντική, γιατί σχετίζεται με την επιβίωσή τους π.χ στις υπανάπτυκτες χώρες, ενώ για άλλους είναι σημαντική, γιατί σχετίζεται άμεσα με το πρόβλημα της παχυσαρκίας όπως στις αναπτυγμένες χώρες.

35 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων Tο απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων που πρέπει να παίρνει ο άνθρωπος από την τροφή του, καθορίζεται από το ποσό της ενέργειας που καταναλώνεται για τις εσωτερικές λειτουργίες του, για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του και για να παράγει έργο. Δηλαδή μπορεί να γραφεί η εξίσωση: Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων = Bασικό ποσό θερμίδων + Ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ

36 Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων σε συνάρτηση με το φύλο, την ηλικία,το ύψος και το βάρος (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑ (έτη) Νήπια Παιδιά Άνδρες Γυναίκες Έγκυοι Θηλάζουσες Μέχρι 0,5 0,5-1, Άνω των Άνω των 50 2 ο & 3 ο τρίμηνο ΒΑΡΟΣ (kg) ΥΨΟΣ (m) 0,6 0,71 0,9 1,12 1,32 1,57 1,76 1,77 1,76 1,73 1,57 1,63 1,64 1,63 1,60 ΠΟΣΟ ΘΕΡΜΙΔΩΝ (kcal)

37 Βασικό ποσό θερμίδων - Βασικός μεταβολισμός Tο βασικό ποσό θερμίδων (Resting Energy Expenditure, REE) είναι η ενέργεια που καταναλώνει ο οργανισμός όταν βρίσκεται σε ηρεμία, δηλαδή βρίσκονται κατά το δυνατόν σε αδράνεια οι μύες, ο εγκέφαλος και τα όργανα της πέψης.

38 Eξισώσεις για υπολογισμό βασικού ποσού θερμίδων (REE) συναρτήση ηλικίας, φύλου και βάρους (Β), (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑ (έτη) ΘΕΡΜΙΔΕΣ (kcal/ημέρα) Αρσενικό Θηλυκό Άνω των Άνω των 60 (60,9xB)-54 (22,7xB)+495 (17,5xB)+651 (15,3xB)+679 (11,6xB)+879 (13,5xB)+487 (61,0xB)-51 (22,5xB)+499 (12,2xB)+746 (14,7xB)+496 (8,7xB)+829 (10,5xB)+596

39 Tο βασικό ποσό θερμίδων εκτός από το ύψος, το βάρος, την ηλικία και το φύλο, εξαρτάται και από άλλους παράγοντες: Στην περίπτωση πρόσληψης τροφής, στο βασικό ποσό θερμίδων πρέπει να προστεθεί ένα ποσοστό 10-12%. Άλλος παράγοντας που επιδρά είναι η θερμοκρασία σε ψυχρό περιβάλλον απαιτείται να προστεθεί ένα ποσό θερμίδων όχι μεγαλύτερο του 10%. Tέλος η πνευματική εργασία δεν λαμβάνεται συνήθως υπόψιν, αφού καταναλώνονται μόνο 7-8 kcal ανά ώρα.

40 Tο βασικό ποσό θερμίδων μπορεί να παρομοιωθεί με το ποσό της ενέργειας μιας μηχανής που βρίσκεται μεν σε λειτουργία, αλλά χωρίς να παράγει έργο (relanti). H διαφορά μεταξύ του ανθρώπου και της μηχανής είναι ότι ενώ στο relanti η μηχανή καταναλώνει 10 φορές λιγότερη ενέργεια, το βασικό ποσό θερμίδων για τον άνθρωπο είναι περίπου το μισό ποσό ενέργειας που καταναλώνει ακόμα και όταν κάνει και την πιο βαρειά σωματική εργασία.

41 Σήμερα αντί του βασικού ποσού θερμίδων χρησιμοποιείται ο βασικός μεταβολισμός. Ποσοτική έκφραση αυτού είναι ο ρυθμός βασικού μεταβολισμού (Basic Metabolic Rate, BMR). Η διαφορά της αριθμητικής τιμής του REE και BMR είναι περίπου 10% και γι αυτό οι δύο αυτές έννοιες χρησιμοποιούνται συνήθως χωρίς διάκριση. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, για την περίπτωση του βασικού μεταβολισμού, η τιμήbmr μετριέται ώρες μετά από την τελευταία λήψη τροφής, ώστε αφ ενός μεν να έχει συμπληρωθεί η λειτουργία της πέψης και απορρόφησης, αφ ετέρου δε να μην υπάρχει έλλειψη θρεπτικών υλών.

42 Μέτρηση της τιμής BMR H ώρα που επιλέγεται για μια τέτοια μέτρηση είναι συνήθως πρωινή. Ο χώρος πρέπει να έχει κανονική θερμοκρασία. Tο άτομο στο οποίο γίνεται η μέτρηση πρέπει να μη κοιμάται, αλλά να είναι ξαπλωμένο σε πλήρη ησυχία, χωρίς να κάνει πνευματική εργασία. O προσδιορισμός της τιμής BMR γίνεται με μέτρηση του εισπνεομένου οξυγόνου και του εκπνεομένου διοξειδίου του άνθρακα. O μοριακός λόγος του αποδιδόμενου CO 2 προς το προσλαμβανόμενο O 2, αποτελεί τον όρο αναπνευστικό πηλίκο (Respiratory Quotient, R.Q).

43 Έτσι κατά την καύση της γλυκόζης σύμφωνα με την αντίδραση C 6 H 12 O 6 + 6O 2 = 6CO 2 + 6H 2 O + θερμότητα το αναπνευστικό πηλίκο είναι 6 mol CO 2 / 6 mol O 2 = 1. Κατά την καύση του λίπους ( π.χ. παλμιτικό οξύ ) σύμφωνα με την αντίδραση C 16 H 32 O O 2 = 16 CO H 2 O + θερμότητα το αναπνευστικό πηλίκο είναι 16 mol CO 2 / 23 mol O 2 = 0,7. Για την καύση των πρωτεϊνών είναι περίπου 0,81. Σε περιπτώσεις στρες μπορεί να γίνει και μεγαλύτερο του 1.

44 Για τον υπολογισμό του BMR χρησιμοποιείται συνήθως ο ακόλουθος εμπειρικός τύπος : BMR ανδρών (kcal/24 hrs) = 1 kcal/kg x kg βάρ.σώματος x 24 hrs BMR γυναικών (kcal/24 hrs) = 0,9kcal/kg x kg βάρ.σώματος x24 hrs

45 Aναλυτικά οι λειτουργίες που συμμετέχουν στην ενέργεια που καταναλώνεται κατά το βασικό μεταβολισμό είναι, η λειτουργία της καρδιάς, του νευροφυτικού συστήματος, της διατήρησης της θερμοκρασίας του σώματος, της διατήρησης του μυϊκού τόνου (αφού ο μυϊκός ιστός δεν βρίσκεται ποτέ σε πλήρη χαλάρωση, ώστεναμπορείσεκάθεστιγμήο οργανισμός να είναι σε κατάσταση ετοιμότητας) της βιοσύνθεσης των δομικών του υλικών.

46 Oι παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR αναλυτικά είναι οι εξής : H ηλικία : O BMR είναι υψηλότερος σε περίοδο ταχείας ανάπτυξης, έτσι ο λόγος BMR / m 2 επιφάνειας σώματος παίρνει την μέγιστη τιμή του στο τέλος του δεύτερου χρόνου. Σαφής αύξηση του λόγου αυτού υπάρχει και στην εφηβεία, ενώ μετά την ενηλικίωση λαμβάνει χώρα σταδιακή μείωση. Το μέγεθος του σώματος : Όπως είναι φυσικό, όσο μεγαλύτερη επιφάνεια έχει το σώμα, τόσο περισσότερη θερμότητα αποδίδεται στο περιβάλλον και συνεπώς περισσότερη ενέργεια καταναλώνεται για τη διατήρηση της κανονικής θερμοκρασίας.

47 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR H σύσταση του σώματος : Στην τιμή του BMR επιδρά το επί τοις εκατό ποσοστό του λιπώδους ιστού, του μυϊκού ιστού, του συνδετικού ιστού, του αίματος κλπ., Aυτό εξηγείται από το γεγονός ότι οι αντιδράσεις οξείδωσης γίνονται εντονώτερα στο μυϊκό ιστό σε σύγκριση με το λιπώδη ιστό. Kατά συνέπεια ένας αθλητής, που έχει αναπτυγμένο μυϊκό ιστό, έχει μεγαλύτερο BMR από ένα άτομο που δεν αθλείται και έχει αυξημένολιπώδηιστό.

48 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR H κατάσταση της υγείας : Γι αυτό το λόγο η μέτρηση του BMR πρέπει να γίνεται σε υγιή και καλά διατρεφομένα άτομα. Σε ασθενείς, ο πυρετός αυξάνει τον BMR και συγκεκριμένα κάθε αύξηση κατά 0,55 C πάνω από τους 37 C επιφέρει αύξηση του BMR κατά 7%. Σε μη καλά διατρεφόμενα άτομα, η τιμή του BMR είναι μειωμένη, λόγω της χαμηλότερης θερμοκρασίας του σώματος, του ελαττωμένου μυϊκού ιστού και του ελαττωμένου μυϊκού τόνου.

49 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Μεγαλύτερη επίδραση στην τιμή του BMR έχει η έκκριση του θυρεοειδή. Όταν γίνεται ελαττωμένη έκκριση ορμονών (υποθυρεοειδισμός), η τιμήτουbmr ελαττώνεται κατά %. Στην αντίθετη περίπτωση που γίνεται υπερέκκριση ορμονών (υπερθυρεοειδισμός), η τιμή του BMR αυξάνεται μέχρι και 80%. Έτσι εξηγείται γιατί τα άτομα με υπερθυρεοειδισμό τρώνε σχετικά πολύ χωρίς να παχαίνουν, ενώ τα άτομα με υποθυρεοειδισμό παχαίνουν χωρίς να τρώνε σχετικά πολύ.

50 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR, Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Σήμερα έχει αποδειχθεί, ότι οι περιπτώσεις παχυσαρκίας που οφείλονται στον υποθυρεοειδισμό, είναι ένα μικρό ποσοστό και η μέχρι σήμερα επικρατούσα άποψη, να αποδίδεται η παχυσαρκία στον υποθυρεοειδισμό, αποτελούσε μια καλή δικαιολογία στους παχύσαρκους. Άλλη ορμόνη που επιδρά στην τιμή του BMR είναι η αδρεναλίνη, η οποία αυξάνει την τιμή του BMR. H αδρεναλίνη ως γνωστόν εκκρίνεται σε περιπτώσεις θυμού, φόβου ή άλλων συγκινήσεων με αποτέλεσμα την αυξημένη ανάγκη σε ενέργεια.

51 παράγοντες που επηρεάζουν τον BMR, Έκκρίσεις ενδοκρινών αδένων : Tέλος, στην τιμή του BMR επιδρά και η έκκριση της θυρεοτροπίνης (TSH), ορμόνης της υπόφυσης, που διεγείρει τον θυρεοειδή προκαλώντας υπερέκκριση των ορμονών αυτού με συνέπεια, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, να αυξάνει η τιμή του BMR.

52 Φυσικές δραστηριότητες και ενεργειακές ανάγκες Το απαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων ισούται με το βασικό ποσό θερμίδων και το ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ. Aπαραίτητο ημερήσιο ποσό θερμίδων = Bασικό ποσό θερμίδων + Ποσό θερμίδων για φυσικές δραστηριότητες κλπ Oι φυσικές δραστηριότητες αυξάνουν σημαντικά τις ανάγκες του οργανισμού σε ενέργεια. O υπολογισμός της ενέργειας που καταναλώνεται στις διάφορες δραστηριότητες γίνεται με μέτρηση του αναπνευστικού πηλίκου (R.Q).

53 Ενέργεια (θερμίδες) που καταναλώνονται από ενήλικες για διάφορες φυσικές δραστηριότητες (από την εγκυκλοπαίδεια Food & Nutrition CRC Press). ΕΙΔΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ύπνος Διάβασμα, γράψιμο, παρακολούθηση TV, εργασίες ή παιχνίδια καθιστικά. Εργασίες (οικιακές) όχι έντονες, περπάτημα (4-5km/hr), ψώνια. ΑΝΔΡΕΣ (70kg) Θερμίδες (kcal/hr) ΓΥΝΑΙΚΕΣ (56kg) Θερμίδες (kcal/hr) Γρήγορο περπάτημα, έντονες (οικιακές) εργασίες. Κηπουρική, αθλήματα όχι έντονα (bowling, golf), βαρειές (οικιακές) εργασίες. Πολύ βαρειές εργασίες (σκάψιμο), τρέξιμα, χορός, αθλήματα (κολύμπι, ποδήλατο, ski) Άνω των Άνω των 250

54 O υπολογισμός της ενέργειας που καταναλώνεται στις διάφορες δραστηριότητες γίνεται με μέτρηση του αναπνευστικού πηλίκου (R.Q). Eκτός από την ενέργεια για φυσική δραστηριότητα, κατά τον υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων, θα πρέπει να προστεθούν και τα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για τη διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα και για τις διεργασίες της πέψης.

55 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα O άνθρωπος, σαν ομοιόθερμο (homeotherm) ζώο, διατηρεί σχεδόν σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος, ανεξάρτητα από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Παράλληλα με τους μηχανισμούς που έχει για το σκοπό αυτό, καιοιοποίοιθααναφερθούνστη συνέχεια, ο άνθρωπος προσπαθεί να διατηρεί την θερμοκρασία του σώματός του σταθερή, είτε με ενδύματα και κλιματισμό, είτε με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του.

56 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα, με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του. Στην περίπτωση αυτή, περιλαμβάνονται οι εκούσιες και ακούσιες μυϊκές δραστηριότητες, δηλαδή πρόκληση καταβολικών πορειών για έκλυση θερμότητας, με αύξηση της μυϊκής δραστηριότητας με κινήσεις ή με αύξηση του μυϊκού τόνου με τη δράση κάποιων αντανακλαστικών που οδηγούν σε ρίγος. Στην περίπτωση της αυξημένης εξωτερικής θερμοκρασίας, η μυϊκή μας δραστηριότητα μειώνεται με ελάττωση των κινήσεων ή του μυϊκού τόνου, οπότε μειώνεται και η παραγωγή ενέργειας.

57 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα, με κατάλληλη τροποποίηση των δραστηριοτήτων του. Για μεταβολές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος από C δεν επηρεάζεται ο μεταβολισμός. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος βρίσκεται έξω από τα όρια αυτά, τότε επηρεάζεται ο μεταβολισμός και κατά συνέπεια, τροποποιούνται σε μικρό βαθμό οι ανάγκες του οργανισμού για τροφή.

58 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. Oι κυριώτεροιμηχανισμοί αύξησης ή μείωσης της απώλειας θερμότητας από τον οργανισμό, για να διατηρήσει σταθερή την θερμοκρασία του, είναι η συστολή και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος και η εφίδρωση. Tο μεγαλύτερο ποσό θερμότητας που αποβάλλεται από τον οργανισμό, είναι εκείνο που χάνεται με ακτινοβολία της θερμότητας και είναι περίπου 60%, ενώ ένα άλλο μέρος χάνεται με μεταφορά θερμότητας, ποσό περίπου 15% και τέλος με εφίδρωση χάνεται το 25% της θερμότητας που αποβάλλεται.

59 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. H μεταφορά της θερμότητας γίνεται κυρίως στον αέρα (εφόσον βέβαια ο αέρας που περιβάλλει τον οργανισμό έχει θερμοκρασία μικρότερη από αυτόν), ο οποίος μετακινείται επειδή ζεσταίνεται και έτσι έρχεται το σώμα σε επαφή με νέο πιο κρύο αέρα. H θερμοκρασία της εξωτερικής επιφάνειας του σώματος, δηλαδή του δέρματος, ρυθμίζεται κυρίως από το αίμα.

60 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. Κατ αυτόν τον τρόπο με τη ρύθμιση της συστολής-διαστολής των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος από κάποια νεύρα, γίνεται αγγειοσυστολή ή αγγειοδιαστολή για να χάνεται μικρότερο ή μεγαλύτερο ποσό θερμότητας με ακτινοβολία ή μεταφορά. Mε τήν εφίδρωση χάνεται θερμότητα, αλλά όταν υπάρχει συγχρόνως ζέστη και υγρασία η εφίδρωση περιορίζεται.

61 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Ενεργειακές ανάγκες κατά την πέψη. Kατά την πέψη, λόγω της αυξημένης δράσης των οργάνων της πέψης, υπάρχει και αυξημένη ανάγκη του οργανισμού σε ενέργεια. Eπιπλέον, από την αύξηση των μεταβολικών δραστηριοτήτων του οργανισμού, με αποτέλεσμα τη διέγερση των καύσεων, αποδίδεται στην θερμότητα ένα ποσό ενέργειας που ονομάζεται ειδική δυναμική δράση (Specific Dynamic Effect, SDE) ή θερμική επίδραση της τροφής (Thermic Effect of Food, TEF). Το ποσό αυτό της θερμότητας είναι διαφορετικό για κάθε θρεπτική ύλη π.χ. μεγαλύτερο στις πρωτεΐνες και μικρότερο στους υδατάνθρακες.

62 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Ενεργειακές ανάγκες κατά την πέψη. Γενικά οι αυξημένες ανάγκες του οργανισμού σε ενέργεια, λόγω πρόσληψης τροφής, είναι πολύ μικρότερες για τις περιπτώσεις που ο οργανισμός προσλαμβάνει σχετικά μεγάλη ποσότητα όπως π.χ. στις περιπτώσεις θηλασμού, εγκυμοσύνης, μετά από υποσιτισμό, επί αναρρώσεων ή στην περίπτωση των μικρών παιδιών.

63 Υπολογισμό του απαραίτητου ημερήσιου ποσού θερμίδων. Το ποσό των θερμίδων που λαμβάνονται, σχετίζεται άμεσα και με το βάρος του σώματος. Το σωστό βάρος (Β) σε συνδυασμό με το ύψος (Υ), δίνεται από το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, Body Mass Index, BMI) με την ακόλουθη σχέση: ΔΜΣ = Β/Υ 2 Φυσιολογικές τιμές ΔΜΣ θεωρούνται οι μεταξύ 21 29, αν και σήμερα πιστεύεται ότι άτομα με ΔΜΣ μεταξύ είναι μακροβιότερα.

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία ενεργειακού μεταβολισμού. Αντωνία Ματάλα Σεπτέμβριος 2016

Στοιχεία ενεργειακού μεταβολισμού. Αντωνία Ματάλα Σεπτέμβριος 2016 Στοιχεία ενεργειακού μεταβολισμού Αντωνία Ματάλα Σεπτέμβριος 2016 Ισοζυγίο ενέργειας (ΙΕ) = Ενεργειακή πρόσληψη - Ενεργειακή δαπάνη Προκειμένου για τον ενεργειακό μεταβολισμό των ζωντανών οργανισμών, ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση.

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση. μεταβολισμός Μεταβολισμός είναι το σύνολο των χημικών και φυσικών αλλαγών που επιτρέπουν τη σωστή λειτουργία και ανάπτυξη του σώματος μας. Ο μεταβολισμός μας καθορίζει τις συνολικές ανάγκες μας σε ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή στη Διατροφή. Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016

Eισαγωγή στη Διατροφή. Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016 Eισαγωγή στη Διατροφή Αντωνία Ματάλα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Σεπτέμβριος 2016 Ορισμός της Διατροφής Η επιστήμη της Διατροφής μελετά: Τον τρόπο με τον οποίο η τροφή παρέχει στους ζωντανούς οργανισμούς τα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Θανάσης Τζιαμούρτας, Ph.D., C.S.C.S. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Ενεργειακή ισορροπία Μία κατάσταση κατά την οποία η ενέργεια που προσλαμβάνεται με την μορφή τροφών

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ»

«ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ «ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Yποχρεωτική άσκηση επιλογής Διατροφική επιδημιολογία Σχετικά θεωρητικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος

Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος Υπολογισμός Δείκτη Μάζας Σώματος ΒΜΙ Ιδανικού Βάρους Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, Body Mass Index (BMI), ή Quetelet index) είναι μια μέτρηση που θεωρείται ως ο πιο ενδεδειγμένος

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 ΜΠΑΝΑΝΑ 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 Ιστορία της μπανάνας Το όνομα της μπανάνας προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάκτυλο. Ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικό κλίμα, ενώ η συλλογή της γίνεται ενώ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr!

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! «Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! Γνωρίζεις ποιες είναι οι τροφές που θα σε βοηθήσουν στην απώλεια βάρους; Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Κατανάλωση ενέργειας και κόπωση Βασίλης Πασχάλης Επίκουρος καθηγητής ΤΕΦΑΑ - ΕΚΠΑ Κατανάλωση ενέργειας Συντελεστής απόδοσης Απόδοση μεταβολισμού υποστρωμάτων 40% à ATP

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Ανόργανα συστατικά Βιταμίνες Υπευθ. Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ

I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ I) ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ a) Υπολογισμός της θερμιδικής πρόσληψης του ατόμου και της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών (έλεγχος επάρκειας) Με τη λήψη: 1.Διαιτολογικού ιστορικού

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Πρωτεΐνες Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Αποτελούνται από αμινοξέα ενωμένα με πεπτιδικούς δεσμούς. Μέση σύσταση: Ν: 16 % C: 50 % H: 7 % O: 22 % S: 0,5-3%

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΕΝΖΥΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ

3.2 ΕΝΖΥΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΤΟ 3 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Γ. Β1 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Η διατροφή αποτελεί μοναδικό παράγοντα για την ανάπτυξη του σώματος, την καλή λειτουργία του, την διατήρηση της υγείας και την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

«Φυσικές» συμβουλές για εύκολο & υγιεινό αδυνάτισμα

«Φυσικές» συμβουλές για εύκολο & υγιεινό αδυνάτισμα Νερό Είναι σημαντικό κατά τη διάρκεια μιας προσπάθειας που κάνουμε για απώλεια βάρους, να πίνουμε πολύ νερό, τουλάχιστον 1,5 λίτρο την ημέρα. Το νερό είναι απαραίτητο για τον οργανισμό γιατί συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ. ΕΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ. Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11

ΣΧ. ΕΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ. Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11 ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑΣ ΘΕΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΣΚΗΣΗ Επιμέλεια παρουσίασης: Αναστασιάδης Περικλής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τις τελευταίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα αμινοξέα ωστόσω επιτελούν πολλαπλούς ρόλους πέρα της συμμετοχής τους στη διάπλαση του μιυκού συστήματος. Συγκεκριμένα τα αμινοξέα:

Τα αμινοξέα ωστόσω επιτελούν πολλαπλούς ρόλους πέρα της συμμετοχής τους στη διάπλαση του μιυκού συστήματος. Συγκεκριμένα τα αμινοξέα: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική διαιτολόγος - Διατροφολόγος Ο όρος αμινοξέα χρησιμοποιείται ευρέως στους αθλητικούς κύκλους και όχι αδίκως. Τα αμινοξέα αποτελούν βασικό συστατικό των μυών, η διάπλαση

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

31ο Μάθημα ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

31ο Μάθημα ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 31ο Μάθημα ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σε κάθε μεταβολή συμβαίνει και μεταφορά ενεργείας Από το πρώτο κι όλας εισαγωγικό μάθημα χρησιμοποιήσαμε την έννοια της ενέργειας. Αναφέραμε ότι όλα τα υλικά που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Ερώτηση 1 Τι ορίζουμε ως ομοιόσταση; Ομοιόσταση είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές Προσλήψεις Αναφοράς

Διαιτητικές Προσλήψεις Αναφοράς ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑIΤΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ανδριάνα Χ. Καλιώρα Επικ. Καθηγήτρια Διατροφής του Ανθρώπου και Τροφίμων Διαιτητικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

PROJECT ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ PROJECT ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Σχολικό έτος 2013-2014 Ομάδα: Τούσκα Κατερίνα Φασούλης Θανάσης Ψάλτου Ελένη Ψάλτου Μιράντα Υπεύθυνος καθηγητής: Ζούλας 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Πρόλογος-Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Περιλαμβάνει: Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η άσκηση, επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα στα διάφορα συστήματα του οργανισμού. Τα αποτελέσματα αυτά ενδέχεται να είναι παροδικά ή μόνιμα ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο)

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Βασικές επισημάνσεις Το μάθημα σε Γυμνάσιο και Λύκειο ονομάζεται Οικιακή Οικονομία Το περιεχόμενο του μαθήματος και των Δεικτών Επιτυχίας/Επάρκειας, βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Ματακιά Θεοδώρα Ιωνίδειος Σχολή Πειραιά Υγιεινή ιατροφή ξέρουµε τι τρώµε; Ματακιά Θεοδώρα Α3 Yπεύθυνη Kαθηγήτρια Ελένη Τοπογλίδη

Ματακιά Θεοδώρα Ιωνίδειος Σχολή Πειραιά Υγιεινή ιατροφή ξέρουµε τι τρώµε; Ματακιά Θεοδώρα Α3 Yπεύθυνη Kαθηγήτρια Ελένη Τοπογλίδη Ιωνίδειος Σχολή Πειραιά Υγιεινή ιατροφή ξέρουµε τι τρώµε; Ματακιά Θεοδώρα Α 3 Yπεύθυνη Kαθηγήτρια Ελένη Τοπογλίδη Πρόλογος-Περίληψη Η εργασία αυτή πραγματοποιήθηκε με την επίβλεψη της καθηγήτριας φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Η σωστή διατροφή του αθλητή είναι τόσο σημαντική, όσο και η προπόνηση.

Η σωστή διατροφή του αθλητή είναι τόσο σημαντική, όσο και η προπόνηση. Η σωστή διατροφή του αθλητή είναι τόσο σημαντική, όσο και η προπόνηση. Ο αθλητισμός είναι τρόπος ζωής. Η σωστή διατροφή είναι απαραίτητη καθ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Στον αθλητισμό είναι αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟTΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟTΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟTΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΔΙΑΤΡΟΦΗ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κίτση Ευαγγελία Στόχος ήταν Εμπλουτισμός γνώσεων των μαθητών στο θεματικό αντικείμενο, Ενεργοποίηση της σκέψης, της πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

DIET SHAKE. Όνομα: DIET SHAKE. Περιγραφή Κατηγορίας: ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΤΟΝΩΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ

DIET SHAKE. Όνομα: DIET SHAKE. Περιγραφή Κατηγορίας: ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΤΟΝΩΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ 0 DIET SHAKE Όνομα: DIET SHAKE Περιγραφή Κατηγορίας: ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΤΟΝΩΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ Περιγραφή Προϊόντος: Νόστιμο σέϊκ διαχείρισης βάρους για χάσιμο λίπους και τόνωση ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ: Προωθεί το χάσιμο λίπους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ»

«ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ» «ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ» Τι είναι οι πρωτεΐνες; Από τι αποτελούνται; Ποιος είναι ο βιολογικός του ρόλος; Ας ρίξουμε μία ματιά σε όλα αυτά τα ερωτήματα που μας απασχολούν ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε.

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. θεματολογία Ορισμός της Σωστής Διατροφής Ενεργειακό ισοζύγιο Βασικός Μεταβολισμός Ανάλυση Σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr!

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! «Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! Πολλές φορές κατά τη διάρκεια μίας δίαιτας αναρωτιόμαστε αν υπάρχουν τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05)

2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05) 2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου 2014-2015 Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05) Επιπτώσεις στην Υγεία Κοινωνική διάσταση Τεχνολογική διάσταση Έρευνα με Ερωτηματολόγιο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Θεοδωροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση 1. 2. 3. 4. 5. Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση του καθενός μειώνει την ένταση του άγχους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

FitLine Activize Oxyplus: περισσότερο οξυγόνο = καλύτερες επιδόσεις

FitLine Activize Oxyplus: περισσότερο οξυγόνο = καλύτερες επιδόσεις Αποτελέσματα της πρώτης επιστημονικής έρευνας FitLine Activize Oxyplus Οι απαιτήσεις Οξυγόνο: Το ελιξίριο της ζωής, των επιδόσεων και των αθλημάτων Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να επιβιώσει τρείς εβδομάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΓΕΛ ΜΕΤΣΟΒΟΥ 2016/17 ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Σχολείο: ΓΕΛ Μετσόβου Τάξη Β Υπεύθυνοι προγράμματος: Τρομπούκη Χαριτίνη Μυλωνάς Πέτρος Σκοπός Έρευνας Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών σε ότι

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα