Ένας «Παράξενος» ποιητής ο Ορχάν Βελί Κανίκ: από τη γλώσσα του δρόμου στον κριτικό γραμματισμό των ελληνόφωνων φοιτητών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ένας «Παράξενος» ποιητής ο Ορχάν Βελί Κανίκ: από τη γλώσσα του δρόμου στον κριτικό γραμματισμό των ελληνόφωνων φοιτητών"

Transcript

1 Ένας «Παράξενος» ποιητής ο Ορχάν Βελί Κανίκ: από τη γλώσσα του δρόμου στον κριτικό γραμματισμό των ελληνόφωνων φοιτητών Μαρκάτη Δήμητρα (Υποψήφια διδάκτορας του Τμήματος Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών, ΔΠΘ) 1. Ορχάν Βελί Κανίκ: Η σύντομη ζωή του Ο Ορχάν Βελί Κανίκ γεννήθηκε το 1914 στην Κωνσταντινούπολη και πέθανε ξαφνικά χτυπημένος από εγκεφαλική αιμορραγία, σε ένα σοκάκι της Πόλης, 36 μόλις ετών, στις 14 Νοεμβρίου του Τα πρώτα κρίσιμα και καθοριστικά βιώματα του ποιητή απαριθμούνται σε ελάχιστες βιογραφικές του μαρτυρίες, που αφηγούνται τη σύντομη διαδρομή της ζωής του. Μία από αυτές αποτελεί ένα γράμμα που έστειλε ο ποιητής στον φίλο του Muvaffak Sami Onat μέσω του οποίου αυτοπαρουσιάζεται ως εξής: «Ενός έτους με τρομοκρατούσαν τα βατράχια. Δύο ετών περπάτησα. Βγήκα απ το σπίτι και έτσι άρχισε η περιπέτεια της ζωής μου. Στο σχολείο πήγα επτά ετών. Εννέα ένιωσα ξαφνικά το ενδιαφέρον και τη χαρά του διαβάσματος. Δέκα ετών αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω. Δεκατριών διάβασα Οκτάϊ Ριφάτ. Δεκαέξι Μελίχ Τζεβντέτ. Δεκαεπτά ετών έμαθα τα μπαρ. Δεκαοχτώ το ρακί. Στα δεκαεννιά ήμουνα κιόλας σωστός μποέμ. Είκοσι ετών έμαθα να κερδίζω το ψωμί μου, αλλά και να υπομένω την ανέχεια. Ένα τροχαίο ατύχημα μου συνέβη στα εικοσιπέντε. Ερωτεύτηκα συχνά και δυνατά. Δεν παντρεύτηκα. Τώρα είμαι φαντάρος» 1. Στη ζωή και το έργο του Orhan Veli αναφέρθηκε εκτενέστερα ο καταξιωμένος δημοσιογράφος και αδερφός του Adnan Veli στο βιβλίο του: «Orhan Veli için» που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το Στις 14 Απριλίου 1914, στο Beykoz της Πόλης, Δευτέρα πρωί γύρω στις 7, ήρθε στον κόσμο ο Orhan Veli Kanık, γιος της Fatma Nigar και του Mehmet Veli. Τα περισσότερα χρόνια της παιδικής του ηλικίας τα πέρασε στην Κωνσταντινούπολη. Η σχολική του διαδρομή ξεκίνησε από το νηπιαγωγείο του Akaretler (Ακαρετλέρ) στην περιοχή Beşiktaş (Μπεσίκτας). Στη συνέχεια γράφτηκε στο Λύκειο του Γαλατάσαραϊ με αριθμό μητρώου «257». Μέχρι το 1925 ολοκλήρωσε και την τετάρτη τάξη του Γαλατάσαραϊ. Τη χρονιά εκείνη με τους γονείς του πήγε στην Άγκυρα καθώς ο πατέρας του που ήταν μέλος της μουσικής ορχήστρας του σουλτάνου, μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας έγινε διευθυντής της Προεδρικής Συμφωνικής Ορχήστρας της Άγκυρας. Το 1932 τελείωσε το Λύκειο της Άγκυρας και το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης. Μέχρι το 1935 υπήρξε πρόεδρος του σωματείου των φοιτητών του Τμήματος Φιλολογίας ενώ δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Η υπαλληλική του καριέρα ξεκίνησε στην Άγκυρα, στη Γενική Διεύθυνση των Τουρκικών Ταχυδρομείων. Δεν ήταν όμως ευτυχισμένος με αποτέλεσμα να αναζητήσει παρηγοριά στο ποτό. Εκεί εργάσθηκε μέχρι το 1942 οπότε και διέκοψε για να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία. Ο Orhan Veli το ανέλαβε υπεύθυνος στο γραφείο μεταφράσεων του Υπουργείου Παιδείας της Άγκυρας. Οι μεταφράσεις του από τα γαλλικά εκδόθηκαν στη σειρά: «Τα κλασσικά» του Υπουργείου Παιδείας. Όταν άλλαξε ο υπουργός παιδείας ένιωσε μεγάλη καταπίεση και παραιτήθηκε καταγγέλλοντας το εργασιακό του περιβάλλον ως αυταρχικό. Μετά την παραίτησή του άρχισε να εκδίδει το δεκαπενθήμερο περιοδικό τέχνης «Yaprak» («Φύλλο») το οποίο κατάφερε να επιβιώσει μέχρι το 28ο τεύχος. 1 Οrhan Veli Kanık ( ). Orhan Veli. Varlık dergisi, Gözlem Yayınları, 4. Baskı. 2 Αdnan Veli Kanık (1953). Orhan Veli İçin. Yeditepe Yayınları: İstanbul. 1

2 «Ο Ορχάν πρόλαβε να δοκιμάσει στη σύντομη ζωή του όση ποιητική περιπέτεια βίωσαν μερικές γενιές Γάλλων ποιητών μαζί», παρατηρούσε ο Οκτάϊ Ριφάτ για τον φίλο και λογοτεχνικό συνοδοιπόρο του Ορχάν Βελί Κανίκ. Ήδη στα 36, όταν και πέθανε, ο Βελί ήταν μια θρυλική μορφή της μοντέρνας τουρκικής λογοτεχνίας όχι μόνο για τον πρόωρο θάνατο και τον βαρύ αλκοολισμό του, ούτε για τους θυελλώδεις έρωτες και τη νεορομαντική του περσόνα. Διακόσια ποιήματα είναι η συνεισφορά του στα τουρκικά γράμματα. Με αυτά ωστόσο και με κάποια ολιγάριθμα αλλά σημαντικά θεωρητικά κείμενα-μανιφέστα συγκαταλέγεται στους τέσσερις κορυφαίους ποιητές της Τουρκίας (οι άλλοι τρεις είναι ο κατά δώδεκα χρόνια μεγαλύτερός του Ναζίμ Χικμέτ, και οι προσωπικοί του φίλοι Οκτάϊ Ριφάτ και Μελίχ Τζεβντέτ). Κοινό συνεκτικό στοιχείο και των τεσσάρων υπήρξε η ιδεολογική τους αντίθεση προς το κοινωνικοοικονομικό καθεστώς που τους οδήγησε στην καθολική ρήξη και με το εποικοδόμημά του Ο ποιητής μέσα από το έργο του Τα λίγα χρόνια που απέμεναν στον ποιητή μέχρι τον πρόωρο θάνατό του αποδείχθηκαν αρκετά για να γραφτούν ποιήματα που τόσο ως μορφή όσο και ως περιεχόμενο απορρίφθηκαν από το πνευματικό κατεστημένο και προκάλεσαν εκ μέρους του από απλά ειρωνικά και υποτιμητικά σχόλια μέχρι οργή και εμπαθείς κριτικές. Σήμερα αυτά τα έργα έχουν αποτιμηθεί ως σπουδαία επιτεύγματα της νέας τουρκικής ποίησης, διδάσκονται στα σχολεία και ακόμα τραγουδιούνται. Ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο ο Ορχάν Βελί επηρέασε σχεδόν μόνιμα και καταλυτικά την ποίηση του ρεαλισμού στην Τουρκία είναι ένα απόσπασμα από τους διαλόγους που λάμβαναν χώρα, μετά τον θάνατό του, στο λογοτεχνικό περιοδικό «Varlık», μεταξύ των λογοτεχνών της περιόδου. Εκεί ο γνωστός ποιητής Halit Fahri Ozansoy, μεταξύ άλλων σημείωνε τα εξής 4 : «Το ποίημα σήμερα υπέπεσε σε έναν άσχημο ρεαλισμό. Οι απομιμήσεις που διαδέχθηκαν το έργο του Ορχάν Βελί δεν είναι υποφερτές. Το ποίημα πρέπει να έχει μία ευγένεια. Αυτοί σκότωσαν αυτή την ευγένεια καθώς το ποίημα μετετράπη σε εξύβριση. Μέχρι και ούρα βάλανε στο ποίημα αντί να βάλουν μουσική, αρμονία, πνεύμα». Την ίδια περίοδο ο Talip Apaydın υπογράμμιζε: «Οι δημιουργοί που αγκυροβόλησαν κατέχουν τη σημαντική τους γωνιά στην ιστορία της τέχνης. Από αυτή την άποψη η τριάδα του Ορχάν Βελί (εννοώντας τους τρεις ποιητές-δημιουργούς του κινήματος «Οι Παράξενοι») θα μνημονεύεται για πολλά χρόνια. Η μετέπειτα γενιά, ακόμη και αν αναδείξει πιο δυνατούς δημιουργούς, θα είναι σίγουρα άτυχη γενιά» 5. Η παρέμβαση του Βελί στην πνευματική παραγωγή της Τουρκίας ερμηνεύεται πρωτίστως ως μία επανάσταση αισθητική. Η ποιητική μορφή της εποχής του μεσοπολέμου περιορισμένη στο στενό κύκλο ενδιαφερόντων της Υψηλής Τάξης που διαδέχθηκε την Υψηλή Πύλη, αναπαρήγαγε τις αισθητικές προτιμήσεις αυτής της Τάξης. Απολυτοποιώντας τις ώστε να συγκαλύπτουν το συντηρητικό έως αντιδραστικό ιδεολογικό τους υπόβαθρο, δεν είχε ακόμη σοβαρά αμφισβητηθεί στην Τουρκία προ του Ναζίμ Χικμέτ. Η ωραιολογία, ο άκρατος λυρισμός, το υπερφροντισμένο μέτρο και η κομψή ρίμα, η επιλογή ρομαντικών - εξωπραγματικών θεμάτων και η εξιδανικευτική ανάπτυξή τους, η προσπάθεια δηλαδή ποιητικής μετουσίωσής τους με τα τεχνικά αλλά και τα τεχνητά αυτά μέσα, προϋποθέτει και συνεπάγεται μια δογματική αντίληψη περί του τι είναι ποίηση και ποιητική τέχνη, σε βαθμό 3 Παπαντωνόπουλος, Μ. (επιμ.-μτφρ.) (2011). Ο δρόμος μου είναι πλατεία. Ορχάν Βελί Κανίκ. Αθήνα: Βακχικόν, σ Demiral, Hilmi (2003). Varlık Dergisinin Sayılarının Edebi Yönden İncelenmesi.Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. Eskişehir, Ağustos 2003, s Apaydın, Talip (1956). Turhallı Leylek. Varlık, S. 437, Eylül, s. 6. 2

3 που ακόμη και η ποιητική μορφή να θεωρείται μία και ενιαία καθώς τα ιερά κείμενα μιας θρησκείας. Ή μιας εξουσίας. Εν προκειμένω αυτής του Διβανίου 6, τα περιαυτολογικά ενδιαφέροντα του οποίου κλήθηκε κατ αρχήν η ποίηση να εκφράσει. Βεβαίως, τα ενδιαφέροντα της εκ διαμέτρου αντίθετης Τάξης, τον πόνο, τους καημούς, και την απελπισία της, τον πόθο της για επανάσταση, εξέφρασε με τα ποιήματά του ο Ναζίμ Χικμέτ. Ωστόσο ο Χικμέτ, παρ όλο που απορρίπτει την αυλική ποίηση, δεν εξοβελίζει τα παραδοσιακά εκφραστικά μέσα από την ποίησή του. Συγκεκριμένα, πριν παραδώσει ο Ορχάν Βελί τα πρώτα δείγματα γραφής του, στην τουρκική ποίηση κυριαρχούν οι εξής τάσεις: α) οι Beş Hececiler (Μπες Χετζετζιλέρ) (έγραφαν έμμετρη ποίηση ενώ είχαν επιρροές από την Εθνική Λογοτεχνία και υποστήριζαν τη λιτότητα, τη γλώσσα του λαού, τοπικά και εθνικά θέματα), β) οι Halkçılar (Χαλκτσιλάρ) (είχαν ως πρότυπο την λαϊκή ποίηση-χρήση λαϊκών εκφράσεων, μουσικότητα, ομοιοκαταληξία, συλλαβικό μέτρο), γ) οι Öz şiirciler (Οζ Σιιρτζιλέρ) (ήταν επηρεασμένοι από τους Γάλλους συμβολιστές και έγραφαν με μέτρο και ομοιοκαταληξία όπως ο Yahya Kemal) και δ) οι Serbestçiler (Σερμπεστσιλέρ) (έγραφαν σε ελεύθερο στίχο όπως ο Ναζίμ Χικμέτ). Τα πρώτα ποιήματά του δημοσιεύει ο Βελί, συχνά με το ψευδώνυμο Μehmer Ali Sel, το 1936 στο περιοδικό Varlık (το παλαιότερο Περιοδικό της Λογοτεχνίας και της Τέχνης που εκδίδεται από τις 15 Ιουλίου 1933 έως και σήμερα με πρώτο εκδότη τον Yasar Nabi Nayır). Το περιοδικό τα προλόγισε ως εξής: «Το περιοδικό πλουτίζει το περιεχόμενό του με την υπογραφή ενός νέου και δυναμικού ποιητή. Αν και μέχρι τώρα δεν έχουν δημοσιευτεί ποιήματά του είναι ένας ώριμος καλλιτέχνης. Στα επόμενα τεύχη μας τα ποιήματά του και των φίλων του θα φέρουν νέο αέρα στην τουρκική ποίηση» 7. Ωστόσο ο ίδιος ο Βελί σύντομα τα αποκηρύσσει, αφού περιέχουν όλα τα στοιχεία της παράδοσης στην οποία κηρύσσει τον πόλεμο. Πρώτα του ποιήματα είναι τα: «Ebabil», «El Dorado», «Düşüncelerimin», «Başucunda». Μέχρι το 1941 έγραψε γύρω στα 100 ποιήματα τα οποία δημοσίευσε στο Varlık, στο İnsan και άλλα περιοδικά Παλιά ποιήματα Γενικότερα τα ποιήματα του Βελί μπορούν να χωρισθούν σε δύο κατηγορίες, στα παλιά και τα νέα. Τα παλιά ως προς την εξωτερική μορφή μοιάζουν περισσότερο με εκείνα των Hececiler. Είναι συνήθως τετράστιχα, έχουν μέτρο και ομοιοκαταληξία. Ως προς την εσωτερική μορφή πλησιάζουν στην τρίτη κατηγορία αυτή των Öz şiirciler με έντονες επιρροές από τον γαλλικό συμβολισμό, χρήση του μέτρου και της ομοιοκαταληξίας. Τα παλιά του ποιήματα διακατέχονται από συναισθηματισμό και ρομαντισμό. Εκφράζουν νοσταλγία, λύπη, δυστυχία και απαισιοδοξία. 6 Αυτή η τάση των ποιητών να αντλούν τα θέματά τους αρχικά από το στενό κύκλο των ενδιαφερόντων της Υψηλής Πύλης και αργότερα της Υψηλής Τάξης ως διαδόχου της προηγούμενης, αποτυπώνεται στις ποιητικές τους συλλογές που ονομάζονται Ντιβάν. Από τις ίδιες συλλογές προέκυψε και η Λογοτεχνία Ντιβάν η οποία εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από την οθωμανική κοινωνία για έξι ολόκληρους αιώνες (13 ος - 19 ος αι.). Πρόκειται για μία λογοτεχνία με εξαιρετική καλαισθησία, περιορισμένη συναισθηματικότητα και πλοκή συλλογισμού με βάση την ισλαμική σκέψη και έντονες επιρροές από την περσική και αραβική λογοτεχνία. Βλ. περισσότερα στο Ιορδάνογλου, Αν. (2008). Περίοδοι της Τουρκικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Θεσσαλονίκη: Αντ. ΣΤΑΜΟΥΛΗ, σ και Timurtaş, Faruk (2000). Tarih içinde Türk Edebiyatı. İstanbul: Boğaziçi Yayınları, s Uygüner, Muzaffer (1972). Orhan Veli Kanık. İstanbul: Varlık Yayınevi. 3

4 2.2. Νέα ποιήματα Τα πρώτα νέα ποιήματα του εμφανίζονται το Τα περισσότερα εκδόθηκαν στα περιοδικά «Varlık» ( ), «İnsan» (1938), «Gençlik» (1938) και «Gerçlik» (1942). Με τα ποιήματα αυτά ο Ορχάν Βελί εγκαινιάζει μ;iα νέα περίοδο σημειώνοντας τα εξής: «Δυο χρόνια που γεμίσαμε τα είκοσι χρόνια μας, πνιγμένοι μέσα στα στερεότυπα, στα καλούπια και στις κοινότυπες εκφράσεις είπαμε να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες στην ποίηση» 8. Χαρακτηριστικά δείγματα γραφής εκείνης της περιόδου αποτελούν τα ποιήματα «Kuş ve Bulut», «Veda», «Tereyağı», «Gangster», «Karanfil» κ.;a. Στο λυρικό μοντέλο, το οποίο προτείνει ο Χικμέτ, υιοθετώντας και αφομοιώνοντας πολλά από τα παραπάνω στοιχεία στην ποίησή του, ο Ορχάν Βελί απαντά με συγκεκριμένα στιχουργικά παραδείγματα, που δίνουν το στίγμα των δικών του εκφραστικών αναζητήσεων. Έχουν συνήθως τη μορφή επιγράμματος, το γλωσσικό τους υπόστρωμα αποτελείται από απλές καθημερινές φράσεις που δεν περιπλέκουν τον αναγνώστη σε δαιδαλώδη νοηματικά σχήματα, αλλά του δημιουργούν αναγνωρίσιμες εικόνες της εμπειρικής του ζωής, φωτογραφικής ή κινηματογραφικής υφής, όπου στο κλικ της μηχανής, αντιστοιχεί ο χρόνος εκφοράς του ποιήματος, σε μια αναπνοή 9. Πολλές φορές ήρωας του έγινε κάποιος φτωχός από το λαό και πολλές φορές αναφέρθηκε στον απλό εργάτη. Ο φίλος του Melih Cevdet λέει ότι είχε φίλους του φτωχούς ανθρώπους. Γνώρισε τον Montör Sabri, σε μία ταβέρνα. Σε μία βδομάδα έγραψε το ποίημά του. Ένας τέτοιος ήρωας ήταν και ο Süleyman Efendi στο ποίημα με τίτλο «Επιτύμβιο». Το ποίημα προκάλεσε συζητήσεις, αντιδράσεις και ο στίχος «Yazık oldu Süleyman Efendi ye» («Μον κρίμα τον Σουλεϊμάν εφέντη»), καθώς και άλλοι στίχοι ποιημάτων του απέκτησαν παροιμιώδη σημασία. Η βάση της ποίησης του Βελί αποτελείται από καθημερινά στιγμιότυπα, αστεία, εκφράσεις του δρόμου κι έναν βαθύ, σχεδόν αθέατο λυρισμό. Τα ποιήματά του αιφνιδιάζουν με τα θέματά τους, αποφεύγοντας τις ισχυρές και ρητορικά περίπλοκες μεταφορές. Τα πιο επιτυχημένα από αυτά, ξαναδίνουν στην τουρκική γλώσσα τη ζωντάνια και την παραστατικότητα που είχε αμβλύνει η κλασική ρητορική. «Το να πάρεις κάποιες θεωρίες και να προσπαθήσεις να τις παραχώσεις στα παλιά γνωστά ποιητικά σχήματα, δεν οδηγεί πουθενά. Αυτά τα πράγματα αλλάζουν κατευθείαν στην πηγή» σημείωνε το 1941, στον πρόλογο του πρώτου βιβλίου του. Φυσικά, η κριτική τον κατηγόρησε πρώτα για αντιηρωισμό, έπειτα για αντι-ποιητικότητα και τέλος για αντι-κομουνισμό. Παρόλα αυτά, το έργο του κατάφερε να επιβιώσει και να διαβάζεται μέχρι σήμερα με αμείωτο ενδιαφέρον. Η δυναμική του αυτή δεν οφείλεται μόνο στη βαθιά και ευρύτατα ανθρώπινη θεματολογία του, αλλά και στα μοντερνιστικά στοιχεία της διατύπωσης που του δίνουν εξαιρετική διαύγεια Η «Παράξενη» ποιητική συλλογή Το 1941, οι Ορχάν Βελί, Οκτάϊ Ριφάτ και Μελίχ Τζεβντέτ Αντνάϊ δημοσίευσαν τη ποιητική συλλογή με τίτλο Garip (Παράξενο), με ποιήματα και των τριών και πρόλογο του Βελί. Το Παράξενο υπήρξε το μανιφέστο του ομώνυμου κινήματος που ξέσπασε στο περιθώριο της τότε καθεστηκυίας τουρκικής λογοτεχνίας. Καταφέρθηκε ενάντια στην κυρίαρχη «αντίληψη» περί ποιητικότητας, κόβοντας κάθε δεσμό με τις «γιαγιάδες»- όπως χαρακτηριστικά σημείωνε ο Βελί - του τουρκικού κανόνα. Την ίδια στιγμή όμως ο Veli υπερασπίστηκε την ποιητική πληρότητα λέγοντας: «Υπάρχουν άνθρωποι που σε ένα ποίημα των 100 λέξεων αναζητούν 100 ομορφιές. Κι όμως ακόμη και ένα ποίημα 1000 λέξεων έχει 8 Οrhan Veli Kanık (1953 ölümünden sonra). Nesir Yazıları. İstanbul: Varlık Yayınları. 9 Ζαφειρίου, Θ. Π. (Εισαγ.- Μτφρ.) (1988). «Ορχάν Βελή Κανίκ». Η Λέξη, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, Αρχείο Λογοτεχνικών Περιοδικών, τεύχος 74, Μάϊος - Ιούνιος: 429. Ανάκτηση από 4

5 γραφτεί για μία και μόνο ομορφιά» 10. Γενικότερα το Παράξενο αντιτάχθηκε στον νεοκλασικισμό και τα φορμαλιστικά ποιήματα που υμνούσαν τον έρωτα και το ένδοξο oθωμανικό παρελθόν, ενώ συγχρόνως εξιδανίκευαν την τουρκική καθημερινότητα αδιαφορώντας για τα κοινωνικά δρώμενα και αιτήματα της εποχής. Ανέδειξε και αξιοποίησε τις δυνατότητες που διέθετε η λαϊκή γλώσσα στην ποιητική σύνθεση. Επιπλέον αρνήθηκε την ύπαρξη μιας ξεχωριστής ποιητικής γλώσσας. Στο χάσμα του Παράξενου μια τέτοια γλώσσα, με τις ρίμες της, τον τεχνητό λυρισμό και τα λογής ήθη και έθιμά της, μαρτυρούσε την ανεπάρκειά της προς την καθαρότητα της καλλιτεχνικής έκφρασης. Ουσιαστικά οι Παράξενοι αντιτάχθηκαν σε κάθε είδους ποιητικό κανόνα ενώ ανήγαγαν σε κανόνα το αντικανονικό. Παράλληλα με την υιοθέτηση της ελεύθερης γραφής διεύρυναν σημαντικά τα ποιητικά θέματα. Επιπλέον αξιοποίησαν στην ποίηση την προφορική γλώσσα και προσπάθησαν να αποδείξουν ότι συνηθισμένες λέξεις της καθομιλουμένης μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο ποίημα. Παράλληλα απέρριψαν την ποίηση ως αισθητική των προνομιούχων κοινωνικών τάξεων, ως αισθητική της θρησκείας και των αστών ενώ κατανόησαν και την πιο αφηρημένη ιδέα στην ανάγκη της ανθρώπινης συνείδησης να αντιλαμβάνεται το Έξω ως αντικείμενα. Το σημαντικότερο για το κίνημα των Παράξενων οι οποίοι υποστήριξαν ότι η ποίηση δεν πρέπει να απευθύνεται στο αυτί αλλά στο ανθρώπινο μυαλό, είναι η μεταφορά του ποιήματος στο δρόμο 11. Παρουσιάζοντας έργα γεμάτα από ασύμβατα χαρακτηριστικά, που δεν έμοιαζαν με ποιήματα και συγκεντρώνοντας την αντίδραση σχεδόν του συνόλου της Τουρκικής γραμματείας, το κίνημα των Παράξενων κατάφερε να διαβαστεί και να γίνει κατανοητό μόλις στις μέρες μας. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και η πλειονότητα των Ελλήνων μελετητών ερμηνεύει τη λέξη «Garip» από τον τίτλο της ομώνυμης ποιητικής συλλογής, ως «Περίεργο» ή «Παράδοξο», η παρούσα εισήγηση επιδιώκοντας να αποτυπώσει με τον ακριβέστερο τρόπο, κατά τη μεταφορά από την τουρκική στην ελληνική τις ιδεολογικές και υφολογικές συνιστώσες που προκύπτουν από τη μελέτη του εν λόγω έργου, συμπεριλαμβανομένου του κειμένου-μανιφέστου με το οποίο προλογίστηκε, επέλεξε ως καταλληλότερη την ερμηνεία «Παράξενο». Την επιλογή αυτή ενίσχυσε και η μαρτυρία του Cahit Yamaç στον φίλο του Mehmet Kemal σύμφωνα με την οποία ο ίδιος είχε προτείνει τον τίτλο «Garip» («Το Παράξενο») στον Ορχάν Βελί αναφέροντας τα εξής: «Μια μέρα που καθόμουν στο Nisuvaz ήρθε ο Orhan Veli και μου ανακοίνωσε ότι πρόκειται να εκδώσει το πρώτο του βιβλίο, αλλά δεν είχε βρει μέχρι τότε τον τίτλο. Σκεφτόταν να το ονομάσει «Tahattur» («Θύμηση») από τον τίτλο ενός ποιήματος που βρισκόταν στη συλλογή. Του είπα πως φαινόταν κοινότυπο, συνηθισμένο. Καλύτερα να έβρισκε έναν τίτλο που να προσέλκυε περισσότερο. Με ρώτησε ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός ο καινούριος τίτλος και του είπα ότι η δική σου ποίηση προκαλεί και φαίνεται ξένη και παράξενη γι αυτό πρέπει να βρείτε έναν τίτλο ανάλογο. Μου ζήτησε να του προτείνω κανέναν. Συζητήσαμε πάνω στις λέξεις άγριος, παράξενος, περίεργος και σταθήκαμε στη λέξη παράξενος. Έτσι βρέθηκε ο τίτλος του βιβλίου του Orhan. Η λέξη αυτή έχει διττή σημασία. Δεν σημαίνει μόνο παράξενος, μεταφέρει μέσα του και τη λέξη ξένος, αυτόν που ζει στην ξενιτιά» Η γλώσσα του δρόμου 10 Cabbaroğlu, Nihan (2009). Ölümün iki ayrı yüzü. TED Ankara Koleji Vakfı. Türk Dili ve Edebiyatı Uzun Tezi. Aνάκτηση από s ό. π. Cabbaroğlu, Nihan (2009), s Mehmet, Kemal (1978). Ne Varsa Edebiyatta Var, Öyle Bilirim. Cumhuriyet, 2 Nisan. 5

6 Αν και από τα μέσα του 19 ου αιώνα η τουρκική ποιητική κοινότητα στράφηκε προς τη Δύση ώστε να αναμορφώσει την τέχνη της, εν τούτοις μόλις τις δεκαετίες του 1920 και 30 η τάση αυτή υπερέβη το επίπεδο της θεματικής, ώστε στα επόμενα χρόνια επιτεύχθηκε η αναγκαία ρήξη. Ο Ναζίμ Χικμέτ και οι ποιητές του Παράξενου αποτέλεσαν τις ηγετικές φυσιογνωμίες αυτής της κίνησης. Και οι τέσσερις στηρίχτηκαν στην ισχυρή, αν και παραγνωρισμένη, λαϊκή ποιητική παράδοση. Όσον αφορά τον Βελί, ο δεσμός του με αυτή δεν περιορίζεται στη χρήση της καθημερινής γλώσσας, αλλά επεκτείνεται στην αξιοποίηση της επανάληψης λέξεων ή και ολόκληρων στίχων, η οποία προσδίδει τον ιδιότυπο λυρισμό στην ποίησή του, χωρίς να καταφεύγει στη ρίμα ή στην επωδό. Τα ποιήματα του Βελί υπακούν μόνο στο μέτρο της επανάληψης και πάνω σε αυτό ισορροπεί η διάθεσή του - πότε ως χιούμορ και παίγνιο, πότε ως μελαγχολία. Τα ποιήματά του κληρονομούν από τη λαϊκή ποίηση το ριζοσπαστισμό μιας γλώσσας η οποία κατάγεται από τη μεσαία τάξη κι επιστρέφει σε αυτήν μιας γλώσσας του δρόμου, μα όχι της υποκουλτούρας μιας γλώσσας σε κατάσταση διαρκούς επίθεσης ενάντια στη γλώσσα, που όμως -ή μάλλον γι αυτό ακριβώς- επιβλήθηκε με τη φυσικότητα του τραγουδιού, του αποφθέγματος ή της παροιμιώδους φράσης στα τουρκικά σπίτια μιας γλώσσας σε εξέγερση που τραγουδάει την ακραιφνή χαρά του ζην σε όλες του τις εκφάνσεις, κατορθώνοντας να μεταβάλει ακόμα και τη λειτουργία της τουρκικής ποίησης μες στον κοινωνικό ιστό. Έτσι, η γλώσσα του Βελί αναδεικνύεται σε κατεξοχήν πολιτική πράξη, νοούμενη έξω από τους όρους που έθεσε ο κατά μία γενιά μεγαλύτερος του και κομμουνιστής Ναζίμ Χικμέτ. Η ρήξη του Ορχάν Βελί με την παράδοση είναι οριακή. Ο ίδιος καταγγέλλοντας ως ψεύτικο και υποκριτικό τον πολιτισμό, εναντίον του οποίου επαναστατεί, διαγράφει συλλήβδην και τους τρόπους αισθητικής έκφρασής του. Η τέχνη δεν αρκεί να κατέβει από τον ουρανό στη γη, αλλά ν αλλάξει βηματισμό. Πρέπει προπάντων να απαλλαγεί από τον ζυγό της αιθηματολογικής γλώσσας και από τη «σαβούρα» των καθ εαυτά ανερμάτιστων, συμβολικών και μεταφορικών νοημάτων 13. Αν τα ποιήματα του Χικμέτ διώκονται λόγω περιεχομένου, εκείνα του Ορχάν Βελί σκανδαλίζουν κιόλας με τη μορφή τους. Έτσι στα έργα του συναντάμε στίχους όπως η τελευταία στροφή από το ποίημα Kurt («Σκουλήκι») «Αν κι έχω γίνει κώλος και βρακί με το πουλί υπάρχει ένα σκουλήκι που τρώει το μυαλό μου. Θέλω να καταλάβω τι κάνει. Το πανί, όταν τ αδειάζει ο αέρας» 14 ή στο «Ποίημα με ψύλλους» όπου ο Βελί γράφει στο τέλος «Για να μην πολυλογούμε, είναι κάπως μπερδεμένο: ο πλούσιος το φτωχό πάντα τον έχει στριμωγμένο. Γράψαμε ένα γράμμα στο Θεό, μα χάθηκε μες στο σκουπιδαριό» 15. Η γλώσσα της αληθινής τέχνης χρειάσθηκε αιώνες επεξεργασίας, χρειάσθηκε όμως, επίσης, συχνά να απαλλαγεί από το επίκτητο βάρος εννοιών που δεν αντανακλούσαν την υλική πραγματικότητα και να αποφορτισθεί από την παραπλανητική αισθητική τους δύναμη, για να ωριμάσει και να αναδείξει τον πλούτο και την αρμονία των πρωτογενών σημαινομένων των λέξεων. Από την άποψη αυτή χρειάσθηκε κανόνες-εργαλεία. Μέτρο και ρίμα ανήκουν απλώς στην προϊστορική εποχή, που λάξευαν αρκετά και μας παρέδωσαν ένα εύπλαστο υλικό αισθητικά αυτοδύναμο, ικανό να γονιμοποιηθεί από την πνοή του ποιητή στη φυσική του μήτρα. Το νέο ρεύμα μπορεί να κατακρίθηκε από τους λεγόμενους ειδήμονες αλλά βρήκε σημαντική ανταπόκριση στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Οι ερμητικά μέχρι τότε κλειστές θύρες της τέχνης ανοίγουν στον κοινό, «λαϊκό» αναγνώστη, που όχι μόνο ως θεατής αλλά 13 ό.π. Ζαφειρίου, Θ. Π. (Εισαγ.- Μτφρ.), (1988). «Ορχάν Βελή Κανίκ». Η Λέξη, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, Αρχείο Λογοτεχνικών Περιοδικών, τεύχος 74, Μάϊος - Ιούνιος: 429. Ανάκτηση από 14 Καραμήτρου, Ρ., Τζενγκίζ, Χ. (μτφρ.) (2000). «Orhan Veli Kanık: 4 ποιήματα». Στο Ακαδημία Ποιείν, Μεταφραστικό Εργαστήρι. Ανάκτηση από 15 Μπλάνας, Γ. (μτφρ.-εισαγ.) (2003, Σεπτέμβριος). «Εγώ ο Ορχάν Βελή. Ποιήματα.». Περιοδικό Μανδραγόρας, τ. 30, σ

7 και ως συμπαίκτης αισθάνεται να συμμετέχει στο παιχνίδι της δημιουργίας. «Η πλειοψηφία παλεύοντας για το δίκιο της πρέπει να μπει στο παιχνίδι» ζητά ο Ορχάν Βελί. Στη φάση της πνευματικής του ενηλικίωσης και ωρίμανσης του αισθητηρίου του, ο Ορχάν Βελί φαίνεται πλέον να αντιλαμβάνεται ότι η Τέχνη, για να μπορεί να ανταποκριθεί στην ουσία της ζωής, να τραφεί από αυτήν αλλά και να τη θρέψει και να την αναπλάσει στις σωστές της αναλογίες, πρέπει να την εννοήσει και να την συλλάβει αδιάσπαστη και αδιαίρετη, ως έχει, στην πολυσύνθετη οντότητα και λειτουργία της. Τόσο, δηλαδή, στην κοινωνική της συγκρότηση και στο μαζικό της ρόλο όσο και στις διεργασίες που συντελούνται στο υπέδαφος, όπου χάνονται οι ρίζες της ατομικής της προέλευσης. Την ίδια περίοδο (1945), εκδίδεται η διαφοροποιημένη δεύτερη έκδοση των «Παράξενων» στον πρόλογο της οποίας ο ποιητής, απερίφραστα πλέον, ομολογεί ότι οι ιδέες του δεν είναι πια άτεγκτες στο ζήτημα της αισθητικής, υποχωρεί και επιστρέφει στη μαγεία της γλώσσας, στα μουσικά της σήματα, στην παρήχηση, στη ρίμα, στο μέτρο, ο παράξενος τόνος ανεπαίσθητα γίνεται οικείος. Στη συλλογή αυτή ανήκει το ποίημα «Ακούω την Πόλη», ένα στιχουργικό κολάζ απλών καθημερινών εκφράσεων και περιγραφών της Πόλης, ατάκτως ερριμμένων, τις οποίες ανακαλύπτει και ταξινομεί, πειθαρχεί αισθητικά και συνδέει νοηματικά ο ποιητής με τη δίκην ρεφραίν φράση του «Ακούω την Πόλη, τα μάτια μου είναι κλειστά», σε αντιστοιχία με τον ονειρικό συνειρμό που δημιουργούν τα εκλυόμενα ηχοχρώματα. Ο Βελί δείχνει πλέον να οικειώνεται τις πρακτικές ανάγκες αλλά και τις υπαρξιακές ανησυχίες των ταπεινών ανθρώπων, από τη ζωή των οποίων άλλωστε ο ίδιος εμπνεύστηκε και άντλησε τόσο τα θέματά του όσο και τις αισθητικές του επιλογές. Έτσι τα τελευταία ποιήματά του (στα οποία ανήκει και το «Ποίημα με την ουρά») εμπλουτισμένα με τις εμπειρίες του αυτές, διαποτίζονται έντονα από το χαρακτηριστικό θυμόσοφο χιούμορ του, στην επιγραμματική πυκνότητα και αιχμηρότητα του οποίου ο Ορχάν Βελή τροχίζει τους στίχους του. Δοκιμάζοντας την πλαστουργική δύναμη του ταλέντου του. Εξασκώντας το διεισδυτικό κριτικό κοινωνικό πνεύμα του αλλά και προκαλώντας την προσωπική του μοίρα γράφει: «Μεταξύ μας δεν έχουμε τίποτα κοινό. Εσύ είσαι γάτα του χασάπη, εγώ μία του δρόμου. Εσένανε σου φέρνουν σε ασημένια πιάτα φαγητό. Από το στόμα του λύκου πρέπει να το αρπάξω εγώ. Εσύ ονειρεύεσαι έρωτα, εγώ κανένα κόκκαλο. Όμως έχεις κι εσύ τις δυσκολίες σου αδερφή. Βλέπεις δεν είναι εύκολο κάθε μέρα που περνάς. Ίδια την ουρά σου να κουνάς». 4. Η πρόταση Η συγκεκριμένη διδακτική πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο του μαθήματος της «Τουρκικής Λογοτεχνίας της Περιόδου της Δημοκρατίας» το οποίο προβλέπεται για το Η Εξάμηνο στο Α.Π. του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Μέσα στο τρίωρο που διατίθεται εβδομαδιαίως για τη διδασκαλία του μαθήματος, οι φοιτητές καλούνται να μελετήσουν την τουρκική λογοτεχνική παραγωγή όπως διαμορφώνεται από το 1923 έως και σήμερα. Συγκεκριμένα δίνεται έμφαση στην παρουσίαση των δύο μερών της εν λόγω λογοτεχνικής περιόδου τα οποία διαμορφώνονται ως εξής: 16 α) από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας έως τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο (1939) και β) από τον Β Παγκόσμιο πόλεμο έως και σήμερα. Σε αυτό το πλαίσιο, μελετώνται τα έργα των δημιουργών τα οποία διαδέχθηκαν τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ και την Εθνική Λογοτεχνία καθώς και οι επιδράσεις της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας στο ρομαντισμό, το συμβολισμό, τον ρεαλισμό και το μεταμοντερνισμό της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας. 16 Ιορδάνογλου, Α. (2008). Περίοδοι της Τουρκικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Θεσσαλονίκη: ΑΝΤ. ΣΤΑΜΟΥΛΗ, σ

8 Αναφορικά με τη σύγχρονη τουρκική ποιητική παραγωγή βάσει της οποίας διαμορφώνεται το περιεχόμενο της παρούσας εισήγησης, επιδιώκεται η καταγραφή και η μελέτη των έργων των κυριότερων σύγχρονων ποιητών από τη δεκαετία του 30 μέχρι τη δεκαετία του 70, ενώ παράλληλα, ανάμεσα στην παράδοση και τις υφολογικές και μορφολογικές αλλαγές που συντελούνται στην τουρκική ποίηση τις τελευταίες δεκαετίες εξετάζονται τα έργα των νεότερων δημιουργών. Τέλος με την παρουσίαση του αντίστοιχου θεωρητικού πλαισίου αναδεικνύονται και τα δομικά στοιχεία του σύγχρονου ποιητικού λόγου Η εφαρμογή της πρότασης Η παρούσα εισήγηση επέλεξε να διαμορφώσει μία πρόταση διδασκαλίας με σημείο αναφοράς το έργο του Ορχάν Βελί Κανίκ με τίτλο «Επιτύμβιο» ( Kitabe-i Seng-i Mezar ı ) σε μετάφραση της Ζαφειρίου 17. Συγκεκριμένα, για τις ανάγκες της πρότασης, επιλέχθηκε το εν λόγω ποίημα ως ένα από τα δημοφιλέστερα και πιο αντιπροσωπευτικά του «παράξενου» λόγου του ποιητή έργα. Από πολλούς μελετητές μάλιστα χαρακτηρίστηκε ως το ποίημα που δημιούργησε σχολή ή ως το ποίημα που εξασφάλισε τη γέννηση του κινήματος των «Παράξενων». Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ως το έργο που προκάλεσε ίσως τις μεγαλύτερες αντιδράσεις στους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής διχάζοντας ποιητές και κριτικούς ανάμεσα σε εκείνους που το απέρριπταν λέγοντας χαρακτηριστικά «τι ποίημα είναι αυτό;» αλλά και σε αρκετούς υποστηρικτές του. Και όχι άδικα. Ο τίτλος του ποιήματος «Kitabe-i Seng-i Mezar ı» αποδίδεται στην Οθωμανική γλώσσα, στη γλώσσα, δηλαδή, που αποτέλεσε το σύμβολο της ποίησης Divan (Ποίηση της Υψηλής Τάξης η οποία διαδέχθηκε την Υψηλή Πύλη) η οποία διακρινόταν για το υπερφροντισμένο μέτρο, την ομοιοκαταληξία, τα βαθύτερα νοήματα, τη χρήση ιδιαίτερων και δυσνόητων ποιητικών εκφράσεων και πρωτότυπων παραστάσεων με αποτέλεσμα να μη γίνεται κατανοητή από τον απλό αναγνώστη. Η επιλογή από τον θιασώτη του αντι-κανονικού στην ποίηση Ορχάν Βελί, της ηχηρής αντίθεσης του τίτλου με το υπόλοιπο σώμα του ποιήματος από το οποίο όχι μόνο απουσιάζουν τα ανωτέρω στοιχεία αλλά αντικαθίστανται από απλές λαϊκές εκφράσεις και λέξεις, ή η σύγκρουση καλύτερα της γλώσσας της Υψηλής κοινωνίας με αυτή του δρόμου, σε συνδυασμό με τον θάνατο του ήρωα του ποιήματος Süleyman Efendi (το όνομα του οποίου δανείζεται από γνωστό έργο-ελεγεία της ποίησης Divan στο οποίο εκθειάζεται ο Σουλτάνος Σουλεϊμάν) 18, σηματοδοτούν για τον ποιητή τον θάνατο του παλιού και τη μετάβαση σε μία νέα εποχή της τουρκικής ποίησης. Στην επιλογή του υπό μελέτη έργου, συνέβαλλαν, επίσης, η σχετικά μικρή έκταση του ποιήματος, η απλή δομή και η σύνταξή του, αλλά και η αισθητική του. Το υλικό υποστήριξης της διδασκαλίας περιλάμβανε οπτικό υλικό (παρουσίαση μέσω προτζέκτορα οπτικοακουστικού υλικού (βίντεο και εικόνες) που αφορούσαν τη ζωή και το έργο του ποιητή) και ποιήματά του που έχουν μελοποιηθεί), οπτικό υλικό (το πρωτότυπο της υπό 17 Ζαφειρίου, Θ. Π. (Εισαγ.- Μτφρ.), (1988). «Ορχάν Βελή Κανίκ». Η Λέξη, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, Αρχείο ΛογοτεχνικώΠεριοδικών, τεύχος 74, Μάϊος - Ιούνιος: 429. Ανάκτηση από 18 Ποιήματα της λογοτεχνίας Divan τα οποία ονομάζονταν mersiye (μερσιγιέ) και αποτελούσαν ελεγείες οι οποίες γράφονταν μετά το θάνατο γνωστών προσώπων με στόχο να εξυμνήσουν την προσφορά τους στην κοινωνία και τα καλά τους χαρακτηριστικά. Μια από τις πιο γνωστές στην τουρκική ποίηση είναι αυτή του ποιητή Baki με τίτλο Kanunî Sultan Süleyman Mersiyesi κατά την οποία εκθιάζεται η ζωή και το έργο του Σουλτάνου Σουλεϊμάν. Βλ. περισσότερα στο Sarıca, Özdemir, Ünlü Mahir, Özcan, Ömer (1986), Türk Dili ve Edebiyatı, I-II-III, İnkılâp Yay., İstanbul. 8

9 μελέτης ποιητικής συλλογής και δείγμα από το λογοτεχνικό περιοδικό «Varlık») καθώς και έντυπο υλικό (φωτοτυπίες με εκπαιδευτικό υλικό που ετοίμασε η διδάσκουσα). Η μέθοδος που επιλέχθηκε για το παρόν ποίημα ήταν η ερμηνευτική, δηλαδή, η ανάλυση και επανασύνθεση του έργου σε ένα νέο, πιο κατανοητό αισθητικό «όλον» με παράλληλη αξιοποίηση της θεωρίας της αισθητικής ανταπόκρισης. Η θεωρία αυτή συνδέει τον ορίζοντα εμπειριών και τον ορίζοντα προσδοκιών του αναγνώστη με την επικοινωνιακή δομή του κειμένου και υποδεικνύει διδακτικές πρακτικές που αφενός ευνοούν την αναγνωστική ελευθερία, αφετέρου ελέγχουν μέσω του κειμένου την αναγνωστική αυθαιρεσία 19. Με αυτόν τον τρόπο ο διδάσκοντας έχει τη δυνατότητα να εμπλέξει το φοιτητή στη διαδικασία της λογοτεχνικής ανάγνωσης και από απαθή καταναλωτή του κειμένου να τον μετατρέψει σε παράγοντα ενεργητικό και κρίσιμο 20. Επιπλέον ο φοιτητής δεν αποδέχεται αδρανώς και ως «έγκυρη» την εκάστοτε ερμηνεία του καθηγητή, δε θεωρεί το συγγραφέα ως τον αυθεντικό ερμηνευτή του λογοτεχνήματος, ούτε υιοθετεί άκριτα τις όποιες αξίες του κειμένου, αλλά τις επανεξετάζει και τις επαναπροσδιορίζει με τα δικά του προσωπικά κριτήρια και με βάση τα βιώματα και τις εμπειρίες του 21. Η διδασκαλία οργανώθηκε στα ακόλουθα στάδια: -Αφόρμηση: Αφιερώθηκε ένα διδακτικό τρίωρο για μία περιεκτική γραμματολογική ενημέρωση προκειμένου να τοποθετηθεί το κείμενο στην εποχή του, για τη μελέτη της εργοβιογραφίας του ποιητή, των κριτικών του έργου του και του προλόγου που αποτέλεσε το κείμενο-μανιφέστο στη συλλογή των «Παράξενων» ώστε να διαμορφώσουν οι φοιτητές ελεύθερα τη δική τους γνώμη και να κατευθυνθεί η ανάγνωση προς μια ενδοκειμενική ανάλυση του κειμένου (να φωτιστούν οι αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες του λογοτεχνικού έργου) 22. Στο ίδιο πλαίσιο, ειδικότερα ως αφόρμηση αξιοποιήθηκε και ο τίτλος του ποιήματος («Επιτύμβιο») με στόχο να διαμορφωθεί ο κατάλληλος ορίζοντας προσδοκιών. Οι φοιτητές κατέγραψαν τις συνειρμικές τους επιλογές ως εξής: «ο τίτλος παραπέμπει στο θάνατο», «στο θάνατο πιθανόν κάποιου σημαντικού προσώπου», «στην κηδεία ενός ανθρώπου», «ίσως αξιοποιείται μεταφορικά και παραπέμπει στο τέλος μιας εποχής ή μιας κατάστασης», «μπορεί να σηματοδοτεί, σύμφωνα με όσα διαβάσαμε για τον ποιητή και την εποχή του, το τέλος μιας λογοτεχνικής περιόδου». -Ανάγνωση - Πραγματολογική κατανόηση κειμένου: Στη συνέχεια και αφού προηγουμένως διανεμήθηκε στους φοιτητές το κείμενο το οποίο περιλάμβανε μόνο τις δύο πρώτες στροφές, στο επίπεδο της εστίασης στο αναπαραστατικό μέρος του ποιήματος και της παραδειγματικής ανάγνωσης, οι αναγνώστες - φοιτητές κλήθηκαν να αναζητήσουν και να υπογραμμίσουν τα καταδηλωτικά στοιχεία του τα οποία εν προκειμένω συνδέονταν συγκεκριμένα με τα ρηματικά πρόσωπα, τις εικόνες και λέξεις καθημερινές, τολμηρές, αντιποιητικές. Ως παράδειγμα σημειώνονται συγκεκριμένα λέξεις που εντοπίστηκαν και αφορούσαν την τρίτη κατηγορία την οποία ενδιαφέρει κυρίως η παρούσα εισήγηση: «κάλος», «στενεύαν», «δεν πήγαινε γραμμή», «τον ψάλανε», «τον θάψανε», «ο μακαρίτης», «συγχωρεμένος» κα. Επιπλέον, χρειάστηκε να εντοπίσουν και να καταγράψουν τα σημεία που θεωρούσαν ότι αξιοποιούνταν στο ποίημα ως λέξεις-σύμβολα, τις αντιθέσεις αλλά και εκείνα που κατά 19 Iser W. (1976). Der Akt des Lesens: Theorie asthetischer Wirkung, Munchen: W. Fink, p Reinsmith, W. (2002). The Literature and Life: Helping Students See, Eureca Studies in Teaching Short Fiction, 3, p Gadamer, G. (1965). Warheit und Methods, Grundzige finer philosophischen Hermeneutik, ed. J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Tubingen, a, p Bryan, J. (2000). Methods of text and discourse analysis, London : Sage, p

10 τη γνώμη τους δημιουργούσαν το ειρωνικό ύφος της ποιητικής αφήγησης. Παραδειγματικά αναφέρονται τα εξής σημεία εστίασης: «η λέξη κάλος η οποία παραπέμπει στη σωματική φθορά του κουρασμένου ανθρώπου», «σε συνδυασμό με τα παπούτσια που στενεύαν και σηματοδοτούν την οικονομική δυσπραγία, τη φτώχεια που συνήθως βιώνει ο απλός, καθημερινός και κουρασμένος άνθρωπος, εργάτης», «το ρήμα γονατίσει το οποίο συμβολίζει την υποταγή», «η συμβολική χρήση ιστορικού προσώπου όπως το Σουλεϊμάν εφέντη και η έκφραση μον κρίμα που το συνοδεύει, αν λάβουμε υπόψη την πληροφορία τη σχετική με τον Σουλτάνο Σουλεϊμάν ο οποίος με τη σειρά του συμβολίζει τη μεγαλοπρέπεια, το κύρος, τη δύναμη, την υπεροχή υποδηλώνει αφενός μια ηχηρή αντίθεση αφετέρου έντονη ειρωνική διάθεση του ποιητή προς την ποίηση Divan», «η αντίθεση πιστοί άπιστος» κ.α.. Ακολούθησαν και άλλες τοποθετήσεις. Με αυτόν το τρόπο, οι φοιτητές κλήθηκαν να αναζητήσουν τα στοιχεία δομής και δόμησης του κειμένου για να διερευνήσουν στη συνέχεια τον τρόπο με τον οποίο αναπαριστά τον κόσμο τους (του-τους) και εισάγει (αν εισάγει) τομές στην υπάρχουσα πραγματικότητα 23. ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ Ι Στον κόσμο αυτό υπέφερε μα τόσο τίποτ άλλο Όσο από ένα κάλο Τόσο που ούτε η φοβερή Ασκήμια του έμοιαζε να τον απασχολεί Κι ωστόσο αν καμιά φορά, τελείως συμπτωματικά, Δεν τον στενεύαν τα παπούτσια του, δεν πήγαινε γραμμή Να γονατίσει στο τζαμί. Ούτε άπιστο όμως να τον πεις ούτε λεβέντη Μον κρίμα τον Σουλεϋμάν εφέντη. ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ ΙΙ Δεν είχε προβληματισθεί ούτε αναρωτηθεί ποτέ To be or not to be, Μον ένα βράδυ, όπως πάντα, αποκοιμήθηκε Και το πρωί είδαν πως δεν ζει. Τον πήραν και τον πλύνανε Τον ψάλανε τον θάψανε Και οι πιστοί που μάθανε Συγχωρεμένος είπανε. Α, ναι. Κι η τελευταία βούλησή του και επιθυμία: Δεν είχε ο μακαρίτης μία. Όταν, με ελεύθερο διάλογο και ανταλλαγή απόψεων, εξαντλήθηκαν οι προβολές των φοιτητών, ανέτρεξαν στο ποίημα και ακολουθήθηκε η αντίστροφη πορεία, από το «κείμενο του κάθε μαθητή» στο κείμενο «καθ εαυτό», δηλαδή στην κειμενική πραγματικότητα. Έπειτα σύγκριναν τις δικές τους εκδοχές με την εικόνα του φτωχού κοινού λαϊκού ανθρώπου που περιγράφεται στο ποίημα και επιχειρήθηκε η πρώτη υπαινικτική σύνδεση του βιολογικού θανάτου με τον θάνατο της ποίησης Divan (Υψηλής Τάξης). -Ανάλυση-ερμηνεία του κειμένου: Η προηγούμενη εφαρμογή είχε προσδιορίσει, ήδη, το πλαίσιο εντός του οποίου θα μπορούσε πλέον να αναλυθεί το κείμενο και να διερευνηθούν οι σιωπηρές, συμπαραδηλωτικές έννοιες κατόπιν επεξεργασίας των παραπάνω αναπαραστάσεων, με τη χρήση από τον αναγνώστη - φοιτητή εξωτερικών κωδίκων που εντοπίζονται στην κοινωνία και τον πολιτισμό της (ιδέες, συνήθειες, νοοτροπία, κουλτούρα). 23 Δημάση, Μ., Μενελίδου, Ιλ. (2011). «Διδάσκοντας Μαγιακόβσκι: τα ποιήματά του στα ελληνικά εγχειρίδια λογοτεχνίας». Στην Ημερίδα Λογοτεχνία και Πολυπολιτισμικό σχολείο. Τμήμα ΓΦΠΠΞΧ, Δ.Π.Θ. Κομοτηνή, 4 Ιουνίου, σ

11 Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται και η σημασία του ανθρώπινου παράγοντα, ο οποίος είναι ιδιαίτερα εμφανής στο επίπεδο της συμπαραδήλωσης, τόσο από την πλευρά του δημιουργού όσο και του αναγνώστη-ερμηνευτή, οι οποίοι βρίσκονται σε σχέση αλληλόδρασης 24. Στη συνέχεια, ακολουθώντας τις βασικές αρχές των αναγνωστικών θεωριών και με κύριο στόχο την αναγνωστική κινητοποίηση της τάξης-κοινότητας αναγνωστών και την ενίσχυση των προσωπικών προσλήψεων των φοιτητών προτάθηκε η συμπλήρωση κενών στη τρίτη και τελευταία στροφή του ποιήματος. Τα κενά προέκυψαν από την αφαίρεση λέξεων που αφορούσαν: α) ουσιαστικά και ρήματα που συνδέονταν με το ανοίκειο του ποιήματος στο επίπεδο χρήσης της γλώσσας αλλά και νοηματικά κενά που συνδέονται με τις εμπειρίες του αναγνώστη φοιτητή αναφορικά με το έργο του ποιητή και τα χαρακτηριστικά της ποίησης των «Παράξενων». ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ ΙΙΙ Το όπλο του το καταθέσανε. Τα ρούχα του άλλοι τα φορέσανε. Απ το δισάκι του πήραν και τα ψίχουλα Και το παγούρι του έπλυναν καλά. Πέρα- Σαν όλα σαν τον αέρα. Και τ όνομα κι η ανάμνησή του. Κι αν μένει κάτι είναι η γραφή του. Στου καφενέ που σύχναζε τον τοίχο, αυτό το δίστιχο: «Το θέλημά σου γεννηθήτω, αχ! Ας μη χωρίζαμε όμως πεθαίνοντας Αλλάχ!». Σε αυτή την εφαρμογή, ο αναγνώστης-φοιτητής αξιοποιώντας την επαφή του με το ποίημα και τη διερεύνησή του σε επίπεδο παραδειγματικής και συνταγματικής οργάνωσης, έχει πλέον τη δυνατότητα να ανασυνθέσει το νόημα μέσα από τις προβολές της δικής του συνείδησης. - Σύγκριση, συν - κίνηση και ελεύθερη έκφραση 25 : 1 η εφαρμογή Σε αυτό το στάδιο προτάθηκε στους φοιτητές να αναζητήσουν ένα έργο του ποιητή έχοντας ως σημείο αναφοράς τις δύο ή και περισσότερες διαφορετικές μεταφραστικές προσεγγίσεις και να επιλέξουν την καταλληλότερη πλαισιώνοντάς τη με την απαραίτητη αιτιολόγηση. Συγκεκριμένα οι φοιτητές επέλεξαν «Το ποίημα με την ουρά» σε μετάφραση της Ζαφειρίου. Η ίδια η στοχοθεσία της παρούσας δραστηριότητας επικαιροποιεί την εφαρμογή της δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο αφενός οι φοιτητές χρειάστηκε να επανενεργοποιήσουν τις πλέον προϋπάρχουσες γνώσεις τους αναφορικά με το έργο του Βελί και τα ποιητικά γνωρίσματα του κινήματος των «Παράξενων» αφετέρου να τις επεξεργαστούν αξιοποιώντας τα προσωπικά τους βιώματα. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι, σε αυτό το επίπεδο, σημαντική υπήρξε και η προϋπάρχουσα γνώση της γλώσσας του πρωτότυπου κειμένου (τουρκική) καθώς έτσι επιχειρείται η ταυτόχρονη σύγκριση και η συστηματικότερη παρατήρηση των αναπαραστατικών στοιχείων κατά τη μετάβαση προς την ανίχνευση των υπόρρητων εννοιών και εν τέλει στην πιθανότητα της καταλληλότερης επιλογής. 24 Fiske, J. (1992). «Εισαγωγή στην Επικοινωνία». Επικοινωνία και Κουλτούρα, Αθήνα, σ Δημάση, Μ., (2010). «Η αξιοποίηση του διηγήματος «Ο Μοσκώβ Σελήμ» του Γ. Βιζυηνού στη διδακτική πράξη της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης». Στον τιμητικό τόμο για τον Καθηγητή Ιωάννη Βαρθολομαίο. Πανεπιστήμιο Πειραιώς, σ

12 2 η εφαρμογή Σε αυτό το στάδιο ζητήθηκε από τους φοιτητές να χωριστούν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ανέλαβε να σταχυολογήσει αποσπάσματα από τους «διαλόγους» που λάμβαναν χώρα στο περιοδικό Varlık («Βαρλίκ») μεταξύ των λογοτεχνών της εποχής και αφορούσαν στο έργο του Βελί. Η δεύτερη κλήθηκε να αναζητήσει και να μας παρουσιάσει ένα αντίστοιχο ελληνικό λογοτεχνικό περιοδικό. Στόχος αυτής της δραστηριότητας ήταν η κατανόηση των λογοτεχνικών ζυμώσεων της υπό μελέτης και της σύγχρονης εποχής, η σύγκριση και ο εντοπισμός ομοιοτήτων και ετεροτήτων ανάμεσά τους. Όσον αφορά τη δεύτερη ομάδα, το αποτέλεσμα ήταν να επιλέξει ένα σύγχρονο λογοτεχνικό περιοδικό με τίτλο «λιτέρα» 26 το οποίο εκδίδεται και κυκλοφορεί στη Θεσσαλονίκη και φιλοξενεί νέους, πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες. Οι φοιτητές αιτιολόγησαν τη συγκεκριμένη επιλογή η οποία, κατά την άποψή τους, εκπορεύθηκε από το γεγονός ότι το ύφος του εν λόγω περιοδικού τους μετέφερε στην εποχή του Βελί καθώς καταφέρνει μέσα από το περιεχόμενό του, αφενός να θίξει με απλό και συνάμα πρωτοποριακό λογοτεχνικό λόγο τα πολιτικοκοινωνικά συμφραζόμενα της εποχής του, αφετέρου να παρουσιάσει ένα νέο ποιητικό ύφος όπως συνέβη με το κίνημα των «Παράξενων». Εξάλλου, στα μάτια τους, ο Ορχάν Βελί υπήρξε ένας επαναστάτης της ποίησης αλλά και της κοινωνίας γενικότερα. Επιχείρησαν δε να ενισχύσουν το παραπάνω συμπέρασμα παρουσιάζοντας στην τάξη έργα που θεώρησαν ότι μπορούν να πλησιάσουν το ύφος του υπό μελέτη ποιητή λαμβάνοντας ως βασικό κριτήριο τον εντοπισμό σε αυτά εκφράσεων και λέξεων του δρόμου. Επιπλέον, μέσα από αυτή τη δραστηριότητα, οι αναγνώστες-φοιτητές κατάφεραν να αναπτύξουν δεξιότητες όπως α) να παράγουν γραπτό λόγο ενταγμένο σε συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο, β) να περιγράψουν και να ερμηνεύσουν τους παράγοντες που προσδιορίζουν το λογοτεχνικό έργο: την εποχή, το κοινό και τις συνθήκες παραγωγής του γ) να συγκρίνουν κείμενα με κοινή θεματική, δ) να χρησιμοποιήσουν την ομαδική συνεργασία κατά την προσέγγιση του ποιήματος. Τέλος, τους δόθηκε η ευκαιρία να επαναδιαπραγματευτούν έννοιες όπως η ισότητα και το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, καθώς όπως οι ίδιοι διαπίστωσαν η λογοτεχνία διαθέτει ιδιαίτερους τρόπους μέσω των οποίων επεξεργάζεται, προσομοιώνει, αποδομεί και αναδομεί την πραγματικότητα, δημιουργώντας ένα δικό της «κόσμο» σε διαλεκτική σχέση με τον πραγματικό. Συμπεράσματα Συμπερασματικά, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι, σε πρώτο επίπεδο, η παρούσα εισήγηση επιχείρησε να συμβάλει στη διδακτική αξιοποίηση των προτεινόμενων από την επιστημονική κοινότητα ερμηνευτικών προσεγγίσεων κατά τη διδασκαλία του ποιητικού λόγου. Συγκεκριμένα, για τις ανάγκες της πρότασης, ως μέθοδος, επιλέχθηκε η εστίαση στο αναπαραστατικό τμήμα του υπό μελέτη έργου και η αξιοποίηση τεχνικών ανάγνωσης με σημείο αναφοράς στοιχεία που συνδέονταν με τον ανοίκειο λόγο της γλώσσας του ποιητή. Ειδικότερα, μέσω της διαρκούς μετατόπισης από το ειδικό στο γενικό και αντίστροφα προωθείται η ανάδειξη της συνάφειας των επιμέρους στοιχείων μεταξύ τους και με το όλον. Σε αυτό το πλαίσιο, επίσης, δίνεται η ευκαιρία στους αναγνώστες- φοιτητές να συμμετέχουν ενεργά, στη διαδικασία της ανάλυσης και της επανασύνθεσης του κειμένου σε ένα αισθητικό όλον κατακτώντας, παράλληλα, πληροφορίες αναφορικά με τις εν γένει λειτουργίες του κειμένου. Υπό αυτή την έννοια, μπορούν να κατανοήσουν πως το ίδιο το κείμενο, α. ως δομή ενέχει τους όρους και τα «κλειδιά» της ανάγνωσής του διευθετημένα σε 26 Καβαρτίνας, Α. (επιμ.). (2012). λιτέρα, τ. 1. Διατίθεται στο βιβλιοπωλείο «Κεντρί», Θεσσαλονίκη. 12

13 δομικές μονάδες, σε σημαντικά πεδία και σχήματα, β. ως γλωσσική μορφή παρέχει τα σημαίνοντα στοιχεία που υποδεικνύουν την αντικειμενική συστοιχία με τα σημαινόμενα, γ. ως προϊόν γένεσης εμπεριέχει τα διακειμενικά διακριτικά του και δ. ως σημαίνον σύνολο, μιλώντας όχι μόνο με αυτά που λέει αλλά και με αυτά που κρύπτει, λειτουργεί ως πρόκληση για διαδοχικές αναγνώσεις σε διαλεκτική σχέση με την εκάστοτε εμπειρία του αναγνώστη και της εποχής του 27. Επιπλέον, μέσα από τον συνδυασμό τεχνικών συνταγματικής και παραδειγματικής ανάλυσης, ο οποίος ερμηνεύεται ως τη διπλή «ανάγνωση» που κάθε λογοτεχνικό κείμενο απαιτεί, οι φοιτητές δύνανται να εντοπίσουν την απάντηση στο ερώτημα που συνδέεται με το σημείο έναρξης της ανάλυσης και την επιλογή της κατάλληλης τεχνικής, δεδομένου ότι όπως αποκαλύπτεται, αυτά καθορίζονται από το ίδιο το κείμενο. Έτσι, γίνεται κατανοητό πως το υπό εξέταση κείμενο το οποίο ανήκει στη νεοτερική ποίηση (με «αποδυναμωμένες» αφηγηματικές δομές και κώδικες) 28 προσφέρεται περισσότερο για μια παραδειγματική ανάγνωση. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, πως η υιοθέτηση πρακτικών, στο πλαίσιο της ανάλυσης ερμηνείας του κειμένου αλλά και της δημιουργικής έκφρασης, παρέχει στους αναγνώστεςφοιτητές την ευκαιρία να επέμβουν δραστικά στα λογοτεχνικά κείμενα αλλάζοντας τη δομή, τη μορφή και το περιεχόμενο σύμφωνα με δικές τους ιδέες και προτάσεις, ανακαλύπτοντας διακειμενικούς συσχετισμούς, παρεμβαίνοντας στην εξέλιξη κα. Γενικότερα, ακολουθώντας οι φοιτητές εναλλακτικές αναγνωστικές πορείες οι οποίες προϋποθέτουν τη δική τους ενεργή παρέμβαση, μέσα από τη συγχώνευση των γόνιμων στοιχείων του κειμένου με τα δικά τους, και έχοντας ως σημείο αναφοράς την παρατήρηση της γλώσσας του Ορχάν Βελί που σε μια πρώτη, επιφανειακή εκτίμηση, εκ των πραγμάτων δεν άφηνε πολλά περιθώρια για την αδιαπραγμάτευτη πρόσληψη του έργου του, καταφέρνουν, πρωτίστως, να ανταποκριθούν στο αίτημα της σύγχρονης εποχής για μια κριτική ανάγνωση και έπειτα στο αίτημα του ίδιου του ποιητή οι «παράξενες» επιλογές του οποίου προκαλούν τον αναγνώστη να ανακαλύψει σε αυτές κάτι από τον εαυτό του. 27 Μπαλάσκας, Κ. (1990). Ταξίδι με το κείμενο. Αθήνα: Επικαιρότητα, σ Καψωμένος, Ερ. (2005). Ποιητική. Θεωρία και μέθοδοι ανάλυσης των ποιητικών κειμένων. Αθήνα: Πατάκης. 13

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015 Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση Παρασκευή 20/3/2015 ΕΠΠΣ-ΑΠΣ λογοτεχνίας Το Πρόγραμμα Σπουδών στη λογοτεχνία δομείται για όλη την υποχρεωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2.2. Φόρµα Μαθήµατος 2 ης Τηλεδιάσκεψης Το νερό νεράκι Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος και της Κύπρου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΗΡΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΥΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα