ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΙΣΠΗΛΙΟΥ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΙΣΠΗΛΙΟΥ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ"

Transcript

1 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ 1, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ 2 & ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ 3 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΙΣΠΗΛΙΟΥ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η γεωμορφολογία είναι η επιστήμη εκείνη που μελετά το γήινο ανάγλυφο, τις γεωμορφές του, την προέλευσή τους, τις διαδικασίες που τις διαμορφώνουν και τις εξελίσσουν στο χρόνο. Οι γεωμορφολόγοι προσπαθούν να εντοπίσουν, να κατανοήσουν, να αναλύσουν και να ερμηνεύσουν τα χαρακτηριστικά των γεωμορφών και παράλληλα να προσδιορίσουν τη δυναμική τους εξέλιξη σε σχέση με το χρόνο. Ολα αυτά σε συνδυασμό με παρατηρήσεις, αναλύσεις, πειράματα και μαθηματικά ομοιώματα (μοντέλα). Η επιστήμη της γεωμορφολογίας συνδέεται με επιστήμες όπως η γεωλογία, η γεωδαισία, η γεωγραφία, η αρχαιολογία, η περιβαλλοντική μηχανική και γεωτεχνική μηχανική. Οι γεωμορφές διακρίνονται σε εκείνες που βρίσκονται βυθισμένες (κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, στους πυθμένες θαλασσών, ωκεανών και λιμνών) και σε εκείνες που βρίσκονται στην επιφάνεια, εκτεθειμένες στις ατμοσφαιρικές διεργασίες της επιφάνειας της γης. Η περιοχή, ο χώρος που εκτείνεται μεταξύ των δύο αυτών ειδών των γεωμορφών αποτελεί τον παράκτιο χώρο ή την ακτή (σε θάλασσες η λίμνες) και οι γεωμορφές που δημιουργούνται και εξελίσσονται στην περιοχή αυτή είναι οι παράκτιες γεωμορφές. Το ανάγλυφο της επιφάνειας της γης διαμορφώνεται από τη συνδυαστική δράση των ενδογενών, εξωγενών και κοσμικών διεργασιών. Οι ενδογενείς διεργασίες που περιλαμβάνουν τις τεκτονικές κινήσεις των πλακών, τα θερμικά-βαρυτικά ρεύματα του μανδύα και τις ηφαιστειακές δράσεις, σε συνδυασμό με τις εξωγενείς διεργασίες που διέπονται από φυσικές, χημικές και βιολογικές διαδικασίες (εξαλλοίωσης, διάλυσης, ενυδάτωσης, οξείδωσης, διάβρωσης, αποσάθρωσης κ.ά.), και τη συμμετοχή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, οδηγούν στη διαμόρφωση του γήινου αναγλύφου. Οι κοσμικές διεργασίες 1 Τμήμα Γεωγραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, 2 Τμήμα Γεωλογίας και Γεωεπιστημών, Πανεπιστήμιο Αθηνών. 3 Γεωγράφος.

2 102 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ (μετεωρίτες, αστεροειδείς, κοσμική σκόνη και ακτινοβολία) αποτελούν τις λεγόμενες έξω-γήινες διεργασίες που συμμετείχαν και συμμετέχουν ενεργά τόσο στη διαμόρφωση και εξέλιξη του πλανήτη μας όσο και στη δημιουργία και εξέλιξη του ηλιακού μας συστήματος (Παυλόπουλος 2008). Το γήινο ανάγλυφο εξελίσσεται δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα μέσω μιας σειράς φυσικών διεργασιών που εξαρτώνται άμεσα από τις εξωγενείς και ενδογενείς διεργασίες του πλανήτη, την προσφορά ενέργειας, τα είδη και την ποσότητα των πετρωμάτων και της ύλης, καθώς και από το πλήθος των οργανισμών και βιοκοινοτήτων που υποστηρίζονται από το γήινο οικοσύστημα κατά την εξελικτική του πορεία μέσα στο χρόνο. Ετσι λοιπόν η γη είναι ένα δυναμικά μεταβαλλόμενο σύστημα, ζωντανό, λειτουργικό, εξαρτώμενο από φυσικές και ανθρώπινες διεργασίες σε άμεση εξάρτηση και σχέση με τον χρόνο. Για τον άνθρωπο και με ευρύτερη έννοια για όλους τους οργανισμούς, αποτελεί σημαντικό συστατικό του «χώρου» μέσα στον οποίο ζει, αναπαράγεται και εξελίσσεται, μαζί με το βιοτικό και αβιοτικό περίγυρό του. Οι διεργασίες διαμόρφωσης του γήινου αναγλύφου δημιουργούνται και εξελίσσονται σε φυσικά συστήματα μετά από συνεχείς ή και ασυνεχείς αλληλεπιδράσεις ύλης και ενέργειας, υπό την επίδραση του βαρυτικού και μαγνητικού πεδίου, μικρής η μεγάλης έντασης σε συνάρτηση με το χρόνο. Αν δεχτούμε την ολιστική αντίληψη, ότι η γη συμπεριφέρεται ως ένα ενιαίο σύστημα που μεταβάλλεται (π.χ. «υπόθεση της Γαίας» του J. E. Lovelock, που υποστηρίζει ότι «τα χαρακτηριστικά των αερίων της ατμόσφαιρας, των πετρωμάτων και των υδάτων στην επιφάνεια και στο εσωτερικό της γης ρυθμίζονται μέσω της ανάπτυξης, του θανάτου, του μεταβολισμού και των άλλων δραστηριοτήτων των έμβιων οργανισμών»), μας οδηγεί στη θεώρηση ότι και οι διεργασίες που διαμορφώνουν το γήινο ανάγλυφο πρέπει να προσεγγίζονται και να ερευνώνται ως διεργασίες που δρουν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους σ ένα ενιαίο σύστημα. Πολλές φορές κάποιες από τις διεργασίες είναι οι «επικρατούσες» και είναι εκείνες που στο μεγαλύτερο βαθμό καθορίζουν τη γέννηση και εξέλιξη των γεωμορφών. Αυτές μπορούμε να τις ταξινομήσουμε και να τις εξειδικεύσουμε ως προς την προέλευσή τους (ενδογενείς, εξωγενείς κ.ά.) με στόχο να κατανοήσουμε και να ερευνήσουμε τον ρόλο τους στη διαμόρφωση και εξέλιξη του αναγλύφου (Παυλόπουλος 2008). Η διαμόρφωση δηλαδή του γήινου αναγλύφου είναι μια δυναμική αλληλεπίδραση ύλης και ενέργειας, σ ένα αέναο κύκλο μετασχηματισμού του χώρου και του χρόνου. Η γεωμορφολογική εξέλιξη μιας περιοχής είναι η δυναμική διαδικασία μετάβασης από ένα περιβάλλον σ ένα άλλο διαφορετικών συνθηκών, που χαρακτηρίζει μια χρονική περίοδο εξαρτώμενη από τη γεωλογική δομή της περιοχής, την τεκτονική της εξέλιξη, τις επικρατούσες κλιματολογικές συνθήκες, την ένταση και τον χρόνο επίδρασης των διεργασιών, τις ανθρώπινες επεμβάσεις κ.ά. Η μελέτη και διερεύνηση της γένεσης και εξέλιξης των γεωμορφών, καθώς επίσης και των διεργασιών που τις διαμορφώνουν, αποτελεί μια πολύπλοκη συνθετική εργασία ενός πλήθους μεταβλητών παραγόντων, δυναμικά αλληλεξαρτημένων (Παυλόπουλος 2008). Σημαντικό για τον γεωμορφολόγο είναι τελικά, ότι η ικανότητα να μετρά μια δεδομένη παράμετρο, με μια συγκεκριμένη μεθοδολογία και τεχνική, είναι συχνά και ο περιοριστικός παράγοντας σε κάθε μελέτη. Τη στιγμή που μια νέα τεχνική γίνει διαθέσιμη, τότε όλη η επιστημονική διαδικασία θα ανέβει σε υψηλότερο επίπεδο έρευνας και ερμηνείας. ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Στόχος της εφαρμοσμένης γεωμορφολογίας είναι να προσεγγίζει στο μέγιστο δυνατό βαθμό την πραγματική κατάσταση του ανάγλυφου και των διαδικασιών δημιουργίας του, ανάλογα με τη δυνατότητα των αναλυτικών μεθόδων, σε σχέση με τον χρόνο (παρελ-

3 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 103 θόν και μέλλον), παρουσιάζοντας συγκεκριμένες λύσεις και προτάσεις για καθορισμένα πεδία έρευνας, εφαρμογών και κατασκευών. Απαραίτητη προϋπόθεση του γεωλόγου, γεωγράφου που ασχολείται με θέματα εφαρμοσμένης γεωμορφολογίας είναι να χρησιμοποιήσει στο μέγιστο τις γνώσεις του σε θέματα χαρτογραφίας, γεωμορφολογίας, στρωματογραφίας, ιζηματολογίας, μορφοτεκτονικής, συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών (GIS), φωτοερμηνείας, τηλεπισκόπισης, για να επιτύχει τους στόχους που καθορίζει η επιστήμη αυτή. Τα στάδια μιας γεωμορφολογικής έρευνας μπορούν να καθοριστούν παρακάτω: Αναγνώριση Αποτύπωση Ανάλυση Συσχέτιση Σύνθεση Αναγνώριση α. Του προβλήματος που οριοθετείται στα ερευνητικά προγράμματα, στις διαχειριστικές εφαρμογές και σε διάφορα κατασκευαστικά έργα. β. Των γεωμορφολογικών συνθηκών που επικρατούν στη στενή και ευρύτερη περιοχή του προβλήματος. γ. Επιλογή και σχεδιασμός μεθοδολογίας προσέγγισης. Αποτύπωση α. Επιλογή κλίμακας χαρτογράφησης. β. Επιλογή μεθόδου χαρτογράφησης. γ. Επιλογή αεροφωτογραφιών και τοπογραφικών χαρτών. δ. Επιλογή ψηφιακών υποβάθρων και δορυφορικών εικόνων, αν κρίνεται απαραίτητο. ε. Επιλογή συμβόλων και υπομνήματος. στ.γεωμορφολογική χαρτογράφηση των γεωμορφών που εμφανίζονται στην περιοχή. ζ. Εκθεση των αποτελεσμάτων της γεωμορφολογικής χαρτογράφησης. η. Συλλογή και αποτύπωση στοιχείων (στάθμες υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, παροχές ρευμάτων, διατομές, κλίσεις πρανών, χρήσεων γης κ.ά.). Ανάλυση α. Περιγραφική γεωμορφολογική ανάλυση. β. Ποσοτική γεωμορφολογική ανάλυση, εφόσον απαιτείται (υδρογραφικών δικτύων, ριπιδίων, τεκτονικών ασυνεχειών, ευστάθειας πρανών). γ. Σχεδιασμός δειγματοληψίας και δειγματοληπτικών γεωτρήσεων, εφόσον απαιτείται. δ. Επιτόπου δοκιμές (γεωτεχνικές, υδρογεωλογικές) και δειγματοληψίες. ε. Ανάλυση δειγμάτων στο εργαστήριο σε συνδυασμό με τις μεθοδολογίες που απαιτούνται. στ.ιζηματολογικές, στρωματογραφικές αναλύσεις. ζ. Μικροσκοπικές αναλύσεις, μικροπαλαιοντολογικές, μικρομορφολογικές. η. Γεωχρονολογήσεις. Συσχέτιση α. Με τις γεωλογικές και τεκτονικές συνθήκες της περιοχής. β. Με το σεισμολογικό καθεστώς της περιοχής. γ. Με τις υδρολογικές και υδρογεωλογικές συνθήκες. δ. Με τις γεωτεχνικές ιδιότητες των γεωλογικών σχηματισμών. ε. Με τις κλιματικές (και παλαιοκλιματικές) συνθήκες της περιοχής. Σύνθεση α. Αξιολόγηση και έλεγχος των δεδομένων των αναλύσεων των δειγμάτων. β. Αξιολόγηση της γεωμορφολογικής χαρτογράφησης. γ. Συσχέτιση με δεδομένα άλλων επιστημονικών ειδικοτήτων. δ. Συμπεράσματα, συζήτηση και διαπιστώσεις από τις γεωμορφολογικές αναλύσεις και προσεγγίσεις. ε. Προτάσεις για την επίλυση προβλημάτων εφαρμογών, κατασκευών και διαχειριστικών προγραμμάτων. στ.πρόβλεψη αντιμετώπισης και τακτικές πρόληψης από γεωμορφολογική θεώρηση, αν υπάρχει θέμα φυσικών καταστροφών. Οι εργασίες και οι παρατηρήσεις εμπεριέχουν ορισμένα στάδια της μεθοδολογικής προσέγγισης (Σχ.1).

4 104 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ Σχ.1 Διάγραμμα ερευνητικών εργασιών για μια ολοκληρωμένη παλαιογεωγραφική μελέτη

5 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΣΚΟΠΟΣ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ 1.1. Γενικά Στα πλαίσια της μελέτης του παλαιοπεριβάλλοντος και των διεργασιών που το διαμορφώνουν στην ευρύτερη περιοχή της νεολιθικής θέσης του, η γεωμορφολογική μελέτη αποτελεί μια από τις βασικές προσεγγίσεις για την αναγνώριση, αποτύπωση, ανάλυση, συσχέτιση και σύνθεση των φυσικών διεργασιών στη διαμόρφωση του ανάγλυφου της περιοχής. Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να αναγνωριστούν και να χαρτογραφηθούν οι γεωμορφές που εμφανίζονται στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης της Καστοριάς, με στόχο να προσδιοριστούν οι διεργασίες που διαμόρφωσαν το ανάγλυφο από το Πλειστόκαινο μέχρι σήμερα. Η χρονοστρωματογραφική συσχέτιση των γεωμορφών γίνεται από έμμεσες παρατηρήσεις και στρωματογραφικές παρατηρήσεις του πεδίου και όχι σε αναλύσεις δειγμάτων και γεωχρονολογήσεις. Η διενέργεια αναλύσεων σε δείγματα τεταρτογενών ιζημάτων καθώς και οι απόλυτες χρονολογήσεις αποτελούν το επόμενο βήμα της γεωμορφολογικής μελέτης. Οι περισσότερες από τις επιστήμες της γης έχουν ως αντικείμενο ενδιαφέροντος την παραγωγή χαρτών με διάφορα χαρακτηριστικά (π.χ. εδαφολογικά, γεωλογικά, βοτανολογικά κ.ά.). Μολονότι ο γεωμορφολογικός χάρτης περιέχει ποσοτικά δεδομένα και πληροφορίες άμεσα εφαρμόσιμες, που σχετίζονται με την ανθρώπινη δραστηριότητα και τις φυσικές διεργασίες, σε πρακτικό επίπεδο αποτελεί ένα βασικό χάρτη που επιδέχεται επεξεργασίας προκειμένου να προσδιοριστούν οι απαραίτητες διεργασίες διαφόρων εφαρμογών. Ο γεωμορφολογικός χάρτης περιέχει μορφές και δείκτες που επηρεάζουν και αφορούν στις ανθρώπινες δραστηριότητες και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να καθορίζονται τα πιθανά όρια των πληροφοριών και των εφαρμογών για την εκάστοτε περιοχή μελέτης. Κατά τον Μ. Panizza, ο γεωμορφολογικός χάρτης «μελετά τις μορφές του αναγλύφου και υπό την οπτική της παρουσίασης αναλύει τα αίτια και προσδιορίζει τις διεργασίες που τις δημιουργούν, τις σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ τους καθώς και τα χαρακτηριστικά τους που εξελίσσονται μέσω των φυσικών διεργασιών». Οι γεωμορφολογικοί χάρτες απεικονίζουν τα γεωμορφολογικά στοιχεία μίας περιοχής. Σε αυτούς απεικονίζονται όλα τα απαραίτητα γεωμορφολογικά, λιθολογικά και τεκτονικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Οι πληροφορίες που συμπεριλαμβάνουν είναι κυρίως μορφογραφικού και μορφομετρικού χαρακτήρα, ενώ από τη μελέτη και ερμηνεία τους είναι δυνατόν να διεξαχθούν συμπεράσματα για τη γένεση των γεωμορφών και την εξέλιξή τους κατά τη διάρκεια της γεωμορφολογικής ιστορίας της υπό μελέτη περιοχής. Η δημιουργία γεωμορφολογικών χαρτών απαιτεί την επί τόπου αναγνώριση και μελέτη των γεωμορφών της περιοχής, αλλά και την ερμηνεία αεροφωτογραφιών και δορυφορικών εικόνων. Τα αποτελέσματα από τη συνδυαστική μελέτη αναλύονται λεπτομερώς και ερμηνεύονται, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένας ακριβής γεωμορφολογικός χάρτης που θα απεικονίζει όσο το δυνατόν πιο πιστά την υπό μελέτη περιοχή. Ενας γεωμορφολογικός χάρτης μπορεί να περιέχει ποικίλα επίπεδα πληροφορίας, τα οποία καθορίζονται από τις ανάγκες της εκάστοτε μελέτης. Επίσης, η κλίμακα των γεωμορφολογικών χαρτών μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε έρευνας. Ενας γεωμορφολογικός χάρτης μπορεί να απεικονίζει ειδικές κατηγορίες γεωμορφών, όπως για παράδειγμα καρστικές μορφές. Λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη ποικιλία σε κλίμακες και μεθόδους της γεωμορφολογικής χαρτογράφησης είναι φανερό ότι μια σειρά από στοιχεία θα πρέπει να παρουσιάζονται σε ένα βασικό γεωμορφολογικό χάρτη. Αυτά θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα παρακάτω: Πληροφορίες τοπογραφικού υποβάθρου Αφορούν στο τοπογραφικό υπόβαθρο

6 106 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ

7 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 107 που θα χρησιμοποιηθεί για τη γεωμορφολογική χαρτογράφηση. Είναι στην ουσία όλες οι ποσοτικές και ποιοτικές πληροφορίες που είναι δυνατόν να διεξαχθούν από τους τοπογραφικούς χάρτες διαφόρων κλιμάκων. Αυτά μπορεί να αφορούν στις ισοϋψείς καμπύλες, στις πηγές νερού, στο υδρογραφικό δίκτυο, στα λατομεία κ.ά. Πληροφορίες υδρολογίας και υδρογραφίας Αυτές υπάρχουν και στο βασικό τοπογραφικό χάρτη και αφορούν σε ποταμούς, χείμαρρους, πηγές, λίμνες, υγρότοπους, λιμνοθάλασσες και γενικά ό,τι αφορά στο υδρογραφικό δίκτυο και στην υδρολογία, όπως εγκαταλειμμένοι μαίανδροι ποταμών και στόμια εκβολών, ημισελινοειδείς λίμνες, διακλαδιζόμενες κοίτες κ.ά. Πληροφορίες γεωλογικού υποβάθρου και τεκτονικής Αφορούν στη λιθολογία, στην τεκτονική και γενικά σε πληροφορίες που περιέχονται και στους γεωλογικούς χάρτες, όπως τα είδη των πετρωμάτων, τα όρια των γεωλογικών σχηματισμών, τα χαρακτηριστικά των πετρωμάτων (κλίση, σχιστότητα, βαθμό αποσάθρωσης, πυκνότητα διαρρήξεων και διακλάσεων κ.ά.), τεκτονικά χαρακτηριστικά, διευθύνσεις και κλίσεις ρηγμάτων, επωθήσεων και εφιππεύσεων. Μορφομετρία Αναφέρεται κυρίως στα ποσοτικά στοιχεία που αφορούν στα υψομετρικά στοιχεία, στις κλίσεις του ανάγλυφου, των πρανών, στα όρια των γεωμορφών, στις γωνίες και στα μήκη των γραμμικών χαρτογραφικών στοιχείων (τεκτονικές ασυνέχειες, κλάδοι υδρογραφικών δικτύων κ.ά.), στο εμβαδόν επιφανειών ισοπέδωσης, καρστικών και ηφαιστειακών γεωμορφών κ.ά. Μορφογραφία Αναφέρεται στην ποιοτική περιγραφή και στα γεωμετρικά στοιχεία των γεωμορφών. Αποτελεί το βασικό στοιχείο της περιγραφικής γεωμορφολογικής ανάλυσης και είναι σημαντικό να πραγματοποιείται με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια, ενώ παράλληλα δίνονται κατευθύνσεις, όπου αυτό είναι δυνατό, για την ποσοτικοποίηση των γεωμορφών. Μορφογένεση Αφορά τις γενετικές διεργασίες, τα μορφογενετικά τους συστήματα και τα μαθηματικά ομοιώματα που διαμορφώνουν το ανάγλυφο μιας περιοχής σε σχέση με το χρόνο. Μορφοχρονολόγηση Είναι η απόλυτη και σχετική χρονολόγηση, η συσχέτιση ιζημάτων, η ομαδοποίηση και η συσχέτιση των γεωμορφών με βάση την ηλικία και τη θέση τους. Μορφοδυναμική Αναφέρεται στο σύνολο των δυναμικών διεργασιών που διαμορφώνουν το γήινο ανάγλυφο. Αναγνωρίζονται συνήθως ως «ίχνη» που αφήνουν ή άφησαν δυναμικές διεργασίες του παρελθόντος (κληρονομημένες γεωμορφές). Η χαρτογράφηση μπορεί να προσανατολίζεται σε δύο τουλάχιστον κατευθύνσεις: την εύρεση και την αναγνώριση των χαρακτηριστικών των γεωμορφών και στην καταγραφή και αποτύπωσή τους σε αναλογικό ή ψηφιακό χαρτογραφικό υπόβαθρο. Ο ερευνητής χαρτογράφος θα πρέπει να θυμάται ότι και η πιο εξελιγμένη τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εργασία και την έρευνα πεδίου. Ακόμη και η ακριβέστερη, από θέμα ανάλυσης και παραμόρφωσης, δορυφορική εικόνα δεν παύει να είναι μια εικόνα και όχι η πραγματική μορφή και του αναγλύφου. Οι τεχνικές γεωμορφολογικής χαρτογράφησης έχουν ως στόχο την ακριβέστερη προσέγγιση και χαρτογράφηση των επιμέρους χαρακτηριστικών. Η χρήση τεχνολογιών, όπως αυτή των GPS και DGPS (Differential GPS) και των ψηφιακών GIS χαρτών, κατά την εργασία πεδίου, αποσκοπεί στην ακριβέστερη και λεπτομερέστερη αποτύπωση των γεωμορφών και των χαρακτηριστικών τους καθώς και στη μετέπειτα επεξεργασία τους. Η πιο σύγχρονη και παράλληλα πιο ακριβής τεχνική γεωμορφολογικής χαρτογράφησης περιλαμβάνει τη χρήση των Συστημά-

8 108 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ των Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) και Συσκευές Παγκόσμιου Εντοπισμού Θέσης (GPS) ή DGPS κατά τη διάρκεια της εργασίας πεδίου. Με τον τρόπο αυτό καταγράφονται με ακρίβεια τα γεωγραφικά στοιχεία των χαρακτηριστικών που συλλέγονται στο ύπαιθρο, καταχωρείται η περιγραφική τους πληροφορία και δύναται να αναλυθούν οι οντότητες τόσο γεωγραφικά, όσο και ποσοτικά. Τα Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) παρέχουν επίσης τη δυνατότητα χαρτογραφικής απόδοσης με δόκιμα σύμβολα που είτε λαμβάνονται από βιβλιοθήκη συμβόλων, είτε δημιουργούνται επί τούτου και προστίθενται σε αυτή. Συνοψίζοντας, η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι η παρακάτω: Χρήση τοπογραφικών υποβάθρων κλίμακας 1:5000 και 1:50000 της ΓΥΣ. Ζεύγη αεροφωτογραφιών της ΓΥΣ των ετών 1980 κλίμακας 1: και 1969 κλίμακας 1: Γεωλογικά φύλλα ΙΓΜΕ, Αργος Ορεστικό και Καστοριά κλίμακας 1: Γεωμορφολογική χαρτογράφηση και συλλογή γεωμορφολογικών και γεωλογικών δεδομένων στο πεδίο Ιούλιος-Σεπτέμβριος Ψηφιοποίηση και επεξεργασία υποβάθρων με τo λογισμικό Arc Map 9. Εξαγωγή θεματικών χαρτών λιθολογίας, κλίσεων αναγλύφου, έκθεσης. Συσχέτιση των επιμέρους θεματικών χαρτών κλίσεων και έκθεσης για την παρουσία κρημνών, επιφανειών επιπέδωσης κ.ά. Δημιουργία Ψηφιακού Μοντέλου εδάφους. Δημιουργία γεωμορφολογικού χάρτη. Σύνθεση αποτελεσμάτων Εισαγωγή του χάρτη της περιοχής μέσω scanner στον ηλεκτρονικό υπολογιστή Στη συγκεκριμένη μελέτη έγινε εισαγωγή τεσσάρων χαρτών, κλίμακας 1: Για κάθε κομμάτι του χάρτη δίνονται οι γεωγραφικές συντεταγμένες τεσσάρων γνωστών σημείων με τέτοια ακρίβεια, ώστε το σφάλμα να είναι μηδενικό στην καλύτερη περίπτωση ή τουλάχιστον μικρότερο του 2 (rms < 2). Η διαδικασία αυτή ονομάζεται image registration. Με τη διαδικασία της αγκίστρωσης ή γεωαναφοράς του χάρτη (Georeferencing) εισάγουμε τις συντεταγμένες που έχουμε βρει, στις τέσσερις γωνίες κάθε χάρτη. Τα βήματα που ακολουθούμε για τη διαδικασία αυτή είναι τα εξής: 1. Γίνεται προσθήκη της εικόνας στο υποπρόγραμμα ArcMap η οποία αντιστοιχεί στο σαρωμένο χάρτη. (Προαιρετικά και του βοηθητικού θεματικού επιπέδου που θα χρησιμοποιηθεί σαν οδηγός για τη γεωαναφορά). 2. Κατάδειξη σημείων ελέγχου στην εικόνα για τα οποία γνωρίζουμε τις πραγματικές συντεταγμένες τους τις οποίες και εισάγουμε (άμεσα με πληκτρολόγηση ή έμμεσα με τη χρήση του βοηθητικού θεματικού επιπέδου). 3. Οταν επιτευχθεί ικανοποιητική ακρίβεια (έλεγχος του RMS error), γίνεται αποθήκευση της πληροφορίας ακρίβειας γεωαναφοράς η οποία αναφέρεται στο αρχείο της εικόνας. Η διαχείριση του νέου θεματικού επιπέδου που δημιουργήθηκε και η προσθήκη σε αυτό γεωγραφικών οντοτήτων υλοποιείται με τη χρήση του λογισμικού ArcMap (Σχ.2). 1.3 Δημιουργία - διαμόρφωση διανυσματικών και ψηφιδωτών αρχείων (raster) δεδομένων Για την πληρέστερη ψηφιακή κωδικοποίηση των γεωγραφικών δεδομένων, εκτός από τη θέση, καταγράφονται και τα περιγραφικά τους χαρακτηριστικά. Σε κάθε διανυσματικό θεματικό επίπεδο τύπου shapefile, αντιστοιχεί ένας πίνακας περιγραφών (attribute table), ο οποίος περιέχει τα γνωρίσματα των γεωγραφικών οντοτήτων του. Η προσπέλαση στον πίνακα περιγραφών μπορεί να γίνει τόσο από το υπο-

9 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Οι ψηφιοποιημένοι θεματικοί χάρτες ως πηγή πληροφοριών Σχ.2 Περιοχή μελέτης πρόγραμμα ArcCatalog, όσο και από το Arc Map. Ο πίνακας αυτός περιέχει περιγραφικά στοιχεία που σχετίζονται με τις χωρικές οντότητες. Ο πίνακας περιγραφών, σε συνδυασμό με τη χωρική γεωμετρική πληροφορία, αποτελούν τον πυρήνα ενός τέτοιου θεματικού επιπέδου πληροφοριών. 1.4 Δημιουργία Βάσης Δεδομένων Στηριγμένης σε Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) Με τη βοήθεια του Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών Arcview 9, αφού εισήχθησαν οι χάρτες με κλίμακα 1: και 1:5000 στον υπολογιστή, με τη βοήθεια scanner, έγινε ψηφιοποίηση των ισοϋψών της λεκάνης απορροής της Καστοριάς ανά 100, ανά 20 και ανά 4 μέτρα. Ψηφιοποιήθηκαν ακόμη: Ο υδροκρίτης της λεκάνης απορροής Η επιφάνεια της λίμνης Οι χείμαρροι που απορρέουν στη λίμνη Τα χωριά που υπάρχουν στην περιοχή της λεκάνης απορροής της λίμνης Οι γεωλογικοί σχηματισμοί της λεκάνης απορροής της λίμνης Η ακτογραμμή της λίμνης Οι γεωμορφές και γεωμορφολογικά χαρακτη ριστικά στην περιοχή της λεκάνης απορροής. Στο σύνολο των θεματικών χαρτών (Layers) που ψηφιοποιήθηκαν για την υδρολογική λεκάνη της λίμνης της Καστοριάς, διακρίνουμε τις ισοϋψείς, τις λίμνες, τα υδρογραφικά δίκτυα, τα χωριά, τη συνολική λεκάνη με τις υπολεκάνες της, και τέλος τα γεωλογικά στοιχεία της περιοχής. Το πλήθος των πληροφοριών καθώς και οι συνδυασμοί που μπορεί να επιτύχει κανείς είναι πάρα πολλά. 2. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Η υδρολογική λεκάνη Καστοριάς αποτελεί υπολεκάνη της λεκάνης απορροής του ποταμού Αλιάκμονα. Ο επιφανειακός υδροκρίτης της λεκάνης αυτής ορίζεται ανατολικά από τις κορυφές Μηλιά (1.236 μ.) και Πύργος (1.413 μ.) της ορεινής περιοχής Μορίκι του Ασκιου όρους. Στα βόρεια των στενών Κλεισούρας αναπτύσσεται ο ορεινός όγκος του όρους Βέρνου. Η υδροκριτική γραμμή διέρχεται από τις κορυφές Δούκας (1.623 μ.), Κρόνος (1.680 μ.), Βίτσι (2.128 μ.) και Σπυριδάκης (1.488 μ.). Στη συνέχεια αυτή ακολουθεί νοτιοδυτική κατεύθυνση, διέρχεται από την κορυφή Καζάνι (1.367 μ.), έπειτα, το δυτικό της όριο διέρχεται δύο χιλιόμετρα περίπου δυτικά της πόλεως Καστοριάς, στρέφεται νοτιοανατολικά, διέρχεται τη ράχη Πετρώδες (802 μ.) και καταλήγει στα νότια της λίμνης Καστοριάς. Το εμβαδόν αυτής της υδρολογικής λεκάνης ανέρχεται σε 278 km 2, από τα οποία τα 62,6 km 2 καταλαμβάνονται από τη λίμνη της Καστοριάς. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης στη λίμνη είναι 606 mm, ενώ αυτό σε όλη τη λεκάνη απορροής ανέρχεται σε 729 mm. Η λίμνη τροφοδοτείται από τα όμβρια νερά που πέφτουν στους γύρω ορεινούς όγκους, τα οποία εισρέουν στο χώρο της ως επιφανειακά, ως πηγαία και ως υπόγεια ύδατα, κυρίως στο βόρειο και στο ανατολι-

10 110 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ κό τμήμα της. Στη λίμνη εκβάλλουν 9 υδατορεύματα, το μεγαλύτερο από αυτά είναι το ρέμα του Ξηροπόταμου που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του ανατολικού τμήματος της λεκάνης απορροής και εκβάλει στη λίμνη ανάμεσα στις κοινότητες Μαυροχωρίου και Πολυκάρπης του Δήμου Μακεδνών. Ο ποταμοχείμαρρος του Ξηροποτάμου έχει μεγάλη σημασία για τη λίμνη της Καστοριάς, γιατί αποτελεί τον κυριότερο τροφοδότη της λίμνης, με νερό (περίπου 350 lt/sec σε μέση ετήσια βάση), αλλά και με άφθονα φερτά υλικά τα οποία προσχώνουν τη λίμνη. Με τις προσχώσεις του στο ανατολικό τμήμα της λίμνης έχει μειώσει πολύ το βάθος της στο σημείο της εκβολής του. Ακόμη, στο ανατολικό τμήμα, υπάρχουν τα ρέματα Ιστακου και Φωτεινής. Στο δυτικό τμήμα της λεκάνης απορροής, υπάρχουν τα ρέματα Αποσκέπου και Φουντουκλή, ενώ στο βόρειο τμήμα τα ρέματα Μεταμόρφωσης, Τοιχίου, Αγίου Αθανασίου και Βυσσινιάς (Βαφειάδης 1983). Η λίμνη, εκτός από τα ρέματα και το νερό της βροχής, τροφοδοτείται και από πολλές υπολίμνιες πηγές. Παρουσιάζει εκροή προς τον Αλιάκμονα με το φυσικό κανάλι Γκιόλε στο στόμιο του οποίου κατασκευάστηκε το 1932 τεχνητό φράγμα με κινητές θυρίδες, ώστε να είναι ελεγχόμενη η στάθμη της λίμνης. Στον ποταμό παροχετεύεται η περίσσεια νερών της λίμνης με τη χρήση του ηλεκτρικού θυροφράγματος. Τα υδατορεύματα που τροφοδοτούν τη λίμνη της Καστοριάς διακρίνονται από άποψη μεγέθους των λεκανών απορροής τους σε τρεις κατηγορίες: Μέσου μεγέθους υδατορεύματα: σε αυτά ανήκει ο Ξηροπόταμος με λεκάνη απορροής Ε = 104,1 km 2, η οποία καταλαμβάνει τα 51,29% της λεκάνης απορροής της λίμνης, για αυτό και ασκεί καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία της. Μικρού μεγέθους υδατορεύματα: εδώ υπάγονται όλα τα λοιπά ρέματα που τροφοδοτούν τη λίμνη, με λεκάνες απορροής Ε > 5 km 2. Πρόκειται για τους χείμαρρους Απόσκεπου (Σιούτιστας), Βυσσινιάς (Λάκκου), Τοιχίου, Μεταμόρφωσης και Φωτεινής. Καταλαμβάνουν συνολικά έκταση Ε = 71,52 km 2, η οποία αντιστοιχεί στα 35,23% της λεκάνης απορροής της λίμνης, για αυτό και μπορούν να ασκούν ως σύνολο σημαντική επίδραση στην όλη λειτουργία της λίμνης (Σχ.3). Σχ.3 Υδρογραφικά δίκτυα που απορρέουν προς και από τη λίμνη Ενδιάμεσες επιφάνειες απορροής: αποτελούν οι επιφάνειες που παρεμβάλλονται μεταξύ των ορεινών λεκανών των ρεμάτων που αναφέρθηκαν προηγουμένως, καθώς και οι επιφάνειες ρεμάτων με Ε < 5 km 2. Η συνολική έκτασή τους ανέρχεται σε 27,355 Km 2 (13,48%), για αυτό και η σημασία τους παραμένει περιορισμένη ως ασήμαντη. Οι εκβολές των χειμαρρικών υδατορευμάτων στον λιμναίο χώρο συγκεντρώνονται στο ΒΑ τέταρτο της λιμναίας περιμέτρου και εκτείνονται σε μήκος ακτών 10 km, που αρχίζει από τα ανάντη της Καστοριάς και καταλήγει στο Μαυροχώρι (απέναντι από Βουνό ). Μεταξύ των εκβολών των ρεμάτων μεσολαβούν αποστάσεις από έως m.

11 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 111 Ο χείμαρρος του Απόσκεπου (Σιούτιστας) εκχύνεται αυτοτελώς στο λιμναίο χώρο. Ο κώνος πρόσχωσής του φθάνει σχεδόν μέχρι τις όχθες της λίμνης γι αυτό και ταυτίζεται με το δέλτα του. Οι χείμαρροι Βυσσινιάς (Λάκκου), Τοιχίου και Μεταμόρφωσης αναπτύσσουν της ημιπεδινές διαδρομές τους σε παράλληλη έως συγκλίνουσα διάταξη και σε μικρές αποστάσεις μεταξύ τους, δίνοντας έτσι την εικόνα ενιαίου συνόλου. Τα υδατορεύματα αυτά σχηματίζουν τους αλλουβιακούς κώνους πρόσχωσής τους σε σημαντική απόσταση από τις λιμναίες όχθες, στις οποίες δημιουργούν τα δελταϊκά τους ριπίδια. Ο Παλαιοπόταμος (Ξηροπόταμος) εμφανίζει αυτοτελή ανάπτυξη. Κάθε κλάδος του διαμορφώνει αυτοδύναμο κώνο απόθεσης. Στη θέση εκβολής του χειμάρρου στη λίμνη σχηματίζεται ένα σαφές, δελταϊκό ριπίδιο, το οποίο αναπτύσσεται με κατεύθυνση δυτική προς το Βουνό. Στη λίμνη παρατηρούνται οι ακόλουθες κινήσεις υδάτων: Μια γενική, βραδεία, μόνιμη ροή από το άνω τμήμα της λίμνης, στο οποίο εισρέουν νερά διαφόρων χειμαρρικών ρεμάτων, προς το κάτω τμήμα, όπου αυτά εκρέουν διαμέσου της διώρυγας στη θέση Γκιόλε. Ροές, που οφείλονται στους διάφορους πνέοντες ανέμους και δευτερευόντως στη μεταβολή της πυκνότητας των νερών λόγω μεταβολής της θερμοκρασίας στο εσωτερικό της λίμνης. Ροές στο υπολίμνιο, που σχηματίζονται κατά τις πλημμυρικές παροχές των χειμαρρικών ρεμάτων. 3. ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η περιοχή μελέτης ανήκει στο μεγαλύτερο μέρος της στην Πελαγονική Ζώνη, ενώ η δυτική πλευρά της αντιπροσωπεύει τμήμα της Υποπελαγονικής Ζώνης και της Μεσοελληνικής Αύλακας (Brunn 1956). Σε γενικές γραμμές στα πετρώματα της περιοχής περιλαμβάνονται προαλπικά μεταμορφωμένα, κρυσταλλοσχιστώδη, ημιμεταμορφωμένα, φυλλιτικά και πλουτωνικά, αλπικά τριαδοϊουρασικά ανθρακικά ιζήματα και μεταλπικά μολασσικά ιζήματα της Μεσοελληνικής Αύλακας, πλειοκαινικά, πλειοπλειστοκαινικά και λιμνοποτάμια ιζήματα, και τέλος χαλαροί τεταρτογενείς σχηματισμοί. Τα κρυσταλλοσχιστώδη και πλουτωνικά πετρώματα της Πελαγονικής Ζώνης αναπτύσσονται στο ΒΑ τμήμα της περιοχής, τα μολασσικά ιζήματα στο ΝΔ τμήμα, ενώ μεταξύ των κρυσταλλοσχιστωδών και μολασσικών πετρωμάτων αναπτύσσονται οι ημιμεταμορφωμέμοι Ανωπαλαιοζωικοί σχηματισμοί και τα ανθρακικά και οφειολιθικά πετρώματα του Μεσοζωικού (Brunn 1956). Πιο αναλυτικά, οι διάφοροι γεωλογικοί σχηματισμοί οι οποίοι απαντώνται στην ευρύτερη περιοχή της λεκάνης απορροής της λίμνης είναι δυνατόν να διακριθούν σε τέσσερις κατηγορίες (Βαφειάδης 1983): Α) Μεταμορφωμένα, ημιμεταμορφωμένα και πλουτωνικά πετρώματα της Πελαγονικής Ζώνης, παλαιοζωικής ηλικίας. Εκτείνονται στο μεγαλύτερο μέρος της ορεινής περιοχής και καλύπτουν το βορειοδυτικό, βόρειο και ανατολικό τμήμα της λεκάνης απορροής. Η υδρολιθολογική συμπεριφορά των διαφόρων αυτών σχηματισμών θεωρείται ότι είναι ενιαία. Β) Ανθρακικά πετρώματα, μεσοζωικής (τριαδικής-ιουρασικής) περιόδου. Καταλαμβάνουν σχετικά μεγάλη έκταση με δυο κύριες περιοχές εμφανίσεως. Η μια βρίσκεται στη ΝΑ περιοχή της λίμνης (υψώματα Κορησού, προφήτη Ηλία) και η δεύτερη, εκτεινόμενη προς τα Δ της λίμνης Καστοριάς, αρχίζει από το ύψωμα Κορίτσα, εντός της λίμνης, και συνεχίζεται προς τα Δ ΒΔ στην ορεινή ζώνη της Αγίας Τριάδας, καθώς και στην περιοχή του υψώματος Καζάνι (1.367 μέτρα). Οι εμφανίσεις των ασβεστολιθικών πετρωμάτων παρουσιάζουν ιδιαίτερο υδρογεωλογικό ενδιαφέρον, διότι συνδέονται με την εκδήλωση αξιόλογων καρστικών πη-

12 112 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ γών, άλλες των οποίων ρυθμίζουν τη δίαιτα της λίμνης Καστοριάς και άλλες τροφοδοτούν ορισμένους υδροφόρους γεωλογικούς σχηματισμούς της παραλίμνιας πεδινής περιοχής. Κατά κανόνα, τα ανθρακικά αυτά πετρώματα είναι διερρηγμένα και καρστικοποιημένα σε σημαντικό βαθμό. Γ) Τριτογενείς σχηματισμοί, συνιστάμενοι κατά το μεγαλύτερο μέρος από μολασσικά ιζήματα της Μεσοελληνικής Αύλακας (Μειοκαινικής Περιόδου) και κατά μικρότερο ποσοστό από Πλειο Πλειστοκαινικές λιμνοποτάμιες αποθέσεις. Τα μολασσικά ιζήματα εκτείνονται στη ΝΔ περιοχή της λίμνης και συνίστανται από μαργαϊκά στρώματα μα ζώνες κροκαλοπαγών ψαμμιτών και ψαμμιτικών ασβεστόλιθων, ενώ υψηλότερα επικρατούν κυανές μάργες. Οι λιμνοποτάμιες αποθέσεις εμφανίζονται Ν-ΝΑ της λίμνης Καστοριάς και εκτείνονται μεταξύ του ρεύματος Γκιόλε και των ασβεστολιθικών πετρωμάτων κατά μήκος των οικισμών Μηλίτσας και Κωσταραζίου. Αποτελούνται από χαλαρά κροκαλοπαγή, αργίλους και χαλαρούς ψαμμίτες. Δ) Τεταρτογενείς αποθέσεις συνιστάμενες από σύγχρονες χαλαρές προσχώσεις κοιλάδων και ιδιαίτερα του Αλιάκμονα, από παλαιότερες αναβαθμίδες, χειμαρρώδεις κώνους, ριπίδια, κορήματα και τέλος λιμναία ιζήματα περιμετρικά της λίμνης. Οι τεταρτογενείς αλλουβιακές αποθέσεις εκτείνονται σε όλη την πεδινή περιοχή γύρω από τη λίμνη της Καστοριάς και αποτελούνται από άμμους, ιλυώδεις άμμους και ιλύες με χαρακτηριστικές δομές διασταυρούμενης στρώσης κατά θέσεις. 4. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η μορφολογία της περιοχής μελέτης είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα της γεωλογικής της δομής, της πρόσφατης τεκτονικής της εξελίξεως και της ενέργειας της διαβρώσεως, η οποία προκαλεί την προοδευτική εξομάλυνση του ανάγλυφου. Παράλληλα, με τη δράση του νερού, τα προϊόντα της διάβρωσης και της αποσάθρωσης, μεταφέρονται και αποτίθενται στις χαμηλότερες περιοχές. Η μορφολογία της περιοχής αποτελεί το συνδυασμένο αποτέλεσμα της γεωλογικής δομής, της πρόσφατης τεκτονικής δράσης και διαβρωτικής ενέργειας των φυσικών και χημικών παραγόντων. Η διάβρωση αυτή προκαλεί τη βαθμιαία εξομάλυνση του ανάγλυφου, ενώ τα προϊόντα της διάβρωσης, με τη δράση του νερού, μεταφέρονται και αποτίθενται στις χαμηλότερες περιοχές. Με βάση τη γεωλογική δομή και τη σύσταση των πετρωμάτων διακρίνονται τρεις ζώνες διαφορετικού ανάγλυφου: Α) Ζώνη ορεινού ανάγλυφου (γρανιτο-γνευσίων-πλουτώνιων πετρωμάτων) Η ζώνη αυτή περιλαμβάνει την ορεινή, κρυσταλλοσχιστώδη και πλουτωνική μάζα του όρους Βέρνου, η οποία κατεβαίνει μέχρι τη λίμνη της Καστοριάς. Το ανάγλυφο της ζώνης αυτής παρουσιάζει έντονο κατακόρυφο διαμελισμό και έντονα φαινόμενα κατά βάθος διάβρωσης. Β) Καρστικό ανάγλυφο (ανθρακικών πετρωμάτων) Η δεύτερη ζώνη περιλαμβάνει την ασβεστολιθική ανάπτυξη του μεσοζωικού καλύμματος που εκτείνεται από τα υψώματα Κορησού και Πύργου του Ασκιου όρους, μέσω του Πετρώδους υψώματος και της χερσονήσου Κοριτσάς της Καστοριάς, μέχρι το Τρικλάριο όρος βορειοδυτικά. Τα αναθρακικά πετρώματα γενικά παρουσιάζουν ανάγλυφο μορφής προχωρημένης καρστικοποιήσεως και πιο συγκεκριμένα ρωγμές, έγκοιλα, μικροσπήλαια, δολίνες και επιφάνειες επιπέδωσης. Το υδρογραφικό δίκτυο είναι αραιό και εμφανίζει εποχική απορροή. Η απορροή συντελείται κατά κύριο λόγο με εσωτερική στράγγιση. Τα υδατορεύματα παρουσιάζουν ροή μόνο σε περίπτωση μεγάλης εντάσεως και παρατεταμένων βροχών. Γ) Ανάγλυφο χαμηλών περιοχών Η τρίτη ζώνη συμπίπτει με την παραλίμνια πεδινή έκταση και τη νότια της λίμνης ημιπεδινή περιοχή που καταλήγει στην κοι-

13 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 113 λάδα του ποταμού Αλιάκμονα. Αυτή αποτελείται από ιζήματα της Μεσοελληνικής Αύλακας, πλειοπλειστοκαινικές αποθέσεις και τέλος από ολοκαινικές αποθέσεις. Στις χαμηλές περιοχές των τριτογενών και τεταρτογενών γεωλογικών σχηματισμών, το ανάγλυφο είναι γενικώς ήπιο και ομαλό, με μικρές εδαφικές εξάρσεις και με μικρή κλίση. Στην κατηγορία αυτή ανάγλυφου περιλαμβάνονται οι αλλουβιακοί κώνοι και τα ριπίδια, που σχηματίζονται στις εξόδους των χειμάρρων προς την πεδινή περιοχή, οι παλαιές ποτάμιες αποθέσεις στην περιοχή νότια της λίμνης, οι οποίες χαρακτηρίζονται από λοφώδες και κυματοειδές τοπογραφικό ανάγλυφο, και τέλος, η παραλίμνια πεδινή έκταση, η οποία χαρακτηρίζεται από σχεδόν οριζόντια επίπεδη τοπογραφία. Στην τελευταία περιοχή εμφανίζονται, κυρίως περιμετρικώς της λίμνης, σύγχρονες δελταϊκές αποθέσεις σε βάρος της λίμνης λόγω της συνεχιζόμενης διαβρώσεως της περιοχής του ορεινού ανάγλυφου. Χαρακτηριστικές είναι οι αναβαθμίδες που εμφανίζονται κατά μήκος του ρέματος Γκιόλε και τα αμέτωπα κρημνών στις Μεσοπλειστοκαινικές αποθέσεις. Ο λιμναίος χώρος αναπτύσσεται σε σημαντικό υπερθαλάσσιο ύψος, περιβάλλεται κατά τις τέσσερις πλευρές του από λοφώδεις εξάρσεις, πλαισιώνεται σε μεγαλύτερη απόσταση από υψηλές οροσειρές και διαιρείται από τη χερσόνησο Κορίτσα σε δύο τμήματα, ως εξής: το βόρειο ή άνω τμήμα με επιφάνεια 15,13 km 2 και το νότιο ή κάτω τμήμα με επιφάνεια 11,47 km 2. To παραλίμνιο πεδινό τμήμα που σχηματίζεται έχει μικρό σχετικά πλάτος ανάπτυξης και περιορισμένη έκταση: εμφανίζεται μόνο στο βορειοανατολικό τμήμα της περιμέτρου της λίμνης (από τον Απόσκεπο μέχρι περίπου το Γκιόλε). Ο λιμναίος χώρος εμφανίζει κατά την 50ετία μια προοδευτική συρρίκνωση η οποία εκφράζεται σε όλα τα μεγέθη του και ιδίως σε ό,τι αφορά την έκταση, το μέσο βάθος και τον όγκο της λίμνης. Η λίμνη της Καστοριάς έχει ορεινό χαρακτήρα, είναι αλπικού τύπου και ανήκει στην κατηγορία των λιμνών με μεσοαλπικό χαρακτήρα. Η υπολίμνια επιφάνεια καλύπτεται από ιζήματα, τα οποία προέρχονται από κλαστικά και βιοχημικά υλικά. Τα πρώτα οφείλονται στην έντονη διάβρωση του περιλίμνιου χώρου και εισέρχονται στο εσωτερικό της λίμνης ως φερτά υλικά των διαφόρων ρεμάτων που την τροφοδοτούν. Τα δεύτερα αποτελούν φυσικά υπολείμματα, λήμματα παραλίμνιων οικισμών και κτηνοτροφικών μονάδων κλπ. Η κοκκομετρική συγκρότηση του βυθού της λίμνης εξαρτάται κυρίως από τις φερτές ύλες που αποτίθενται. Τα αδρομερέστερα υλικά των ιζημάτων, που αποτίθενται στην περίμετρο της λίμνης από τα διάφορα ρέματα, συγκροτούν τις ακτές. Τα λεπτομερέστερα υλικά αποτίθενται στο εσωτερικό του λιμναίου χώρου ακολουθώντας λίγο πολύ τον υδροδυναμικό νόμο του Darcy της διαλογής (τα χονδρότερα από αυτά κατακάθονται μετά τις ακτές, τα λεπτότερα φθάνουν μέχρι και τα βαθύτερα σημεία της λίμνης). Από αναλύσεις στον υπολίμνιο χώρο και στα πεδινά της παραλίμνιας περιοχής, καθώς και από πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί κατά διαστήματα, προκύπτει ότι ο πυθμένας της λίμνης συγκροτείται από σημαντικές ποσότητες αργίλου και ιλύος. Τα εδάφη έχουν αργιλλοαμμώδη έως αργιλώδη σύσταση και προέρχονται κυρίως από την αποσάθρωση των γρανιτογνευσίων της περιοχής. Η ορεινή περιοχή αναπτύσσεται κυκλικά γύρω από τη λίμνη, καταλαμβάνει συνολική έκταση 203 km 2 και χαρακτηρίζεται από σχετικά πυκνό υδρογραφικό δίκτυο. Συγκροτείται από τις λεκάνες απορροής των εξής ρεμάτων (με έκταση λεκάνης > 5 km 2 ): Απόσκεπος, Βυσσινιάς, Τοιχίου, Μεταμόρφωσης, Φωτεινής και παραποτάμου, οι οποίες καταλαμβάνουν επιφάνεια 175,6 km 2 (σχ. 3). Οι λοιπές εκτάσεις (27,4 km 2 ) αποτελούν ενδιάμεσες επιφάνειες. Ο τεκτονισμός είναι σημαντικός με αρκετές διακλαδώσεις, ρωγμώσεις και ασυνέχειες, πράγμα που ευνοεί την αποσάθρωση. Στις εκτάσεις

14 114 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ που συγκροτούνται από ανθρακικά πετρώματα εμφανίζονται έντονα καρστικά φαινόμενα και αραιό υδρογραφικό δίκτυο. Η πεδινή περιοχή αναπτύσσεται στην παραλίμνια περιοχή κυρίως μεταξύ Απόσκεπου, Μαυροχωρίου και Δισπηλιού, καταλαμβάνει έκταση 43,65 km 2 και περιλαμβάνει ιζηματογενή εδάφη. Συγκροτείται από τεταρτογενείς αποθέσεις. Στο ανώτερο τμήμα της ευθύς κατάντη της ορεινής ζώνης εκτείνονται παλαιοτεταρτογενείς αποθέσεις σε λωρίδες πλάτους 100 m έως 2000 m περίπου. Αυτές αποτελούνται από τους κώνους πρόσχωσης των χειμαρρικών ρεμάτων και από διάφορα κορήματα. Συγκροτούνται κυρίως από αδρομερή υλικά (κροκάλες, λατύπες, χάλικες κλπ.) σε συνδυασμό με αργιλλοϋλιούχα, καθώς και με αμμώδη συστατικά. Στα κατάντη των κώνων εκτείνονται επιφάνειες με πρόσφατα αλλουβιακά (χειμαρρικά) υλικά, που συγκροτούνται από σχετικά αποστρογγυλωμένα, αδρομερή συστατικά (κροκάλες, χάλυκες), καθώς και από λεπτόκοκκες μάζες με σαφώς διαβαθμισμένους ορίζοντες. Ολα αυτά βέβαια συμπλέκονται σχηματίζοντας ένα ετερογενές σύνολο. Το υπόλοιπο τμήμα της λεκάνης καλύπτεται από νεότερες προσχώσεις των χειμαρρικών ρεμάτων. Η λίμνη της Καστοριάς λειτουργεί ως φυσική δεξαμενή απόθεσης ιζημάτων ενός ορεινού υδρογραφικού δικτύου από εννέα ρεύματα με σημαντική χειμαρρικότητα, τα οποία την τροφοδοτούν με νερά και φερτές ύλες. τους επικρατούντες βόρειους, βορειοανατολικούς και βόρειο δυτικούς ανέμους που πνέουν στην παραλίμνια περιοχή. Εχει σημαντική στερεοπαροχή και η προέλασή του είναι σημαντική όχι μόνο από την ύπαρξη εύκολα αποσαθρούμενων και ευδιάβρωτων πετρωμάτων της λεκάνης απορροής αλλά και εξαιτίας του μικρού βάθους της λίμνης. Είναι πελματοειδούς τύπου. Σε αντίθεση το δελταϊκό ριπίδιο του Τοιχιού αποτελείται από πιο λεπτομερή υλικά ιλύων, αργίλων και ιλυούχων άμμων, παρουσιάζοντας τελείως διαφορετική μορφή από εκείνο του Ξηροποτάμου. Εκτιμάται ότι η στεροπαροχή του υδρογραφικού δικτύου της περιοχής είναι σχετικά μικρή και οι εσωτερικές υπολεκάνες του δικτύου παγιδεύουν σημαντική ποσότητα ιζημάτων. Στο ριπίδιο αυτό αναπτύσσονται αρκετές παλαιοκοίτες που είναι ευδιάκριτες από την ανάλυση των αεροφωτογραφιών. Και για τα δύο ριπίδια το κατώτερο τμήμα 5. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Οι κυριότερες γεωμορφές που χαρτογραφήθηκαν είναι: Δελταϊκά ριπίδια, στις εκβολές των υδατορευμάτων, Ξηροποτάμου και Τοιχιού- Λάκκος ρέματος. Πρόκειται για αλλουβιακές αποθέσεις που για τον χείμαρρο του Ξηροποτάμου το δελταϊκό ριπίδιο αποτελείται κυρίως από άμμους, ιλυούχους άμμους και αργίλους. Η μορφή του διαμορφώνεται από το είδος των ιζημάτων καθώς και από Σχ.4 Απόσπασμα γεωμορφολογικού χάρτη, δελταϊκό ριπίδιο Ξηροποτάμου

15 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 115 λεκάνη που λειτούργησε απομονωμένα από τη λίμνη και σε υψόμετρο πάνω από 700 m μέχρι και το Μέσο Πλειστόκαινο. Από την περίοδο του Ανωτέρου Πλειστοκαίνου πιθανά να ξεκινά η επικοινωνία του με το λιμναίο σύστημα της λίμνης της Καστοριάς. Ανάλογες εμφανίσεις αλλουβιακών κώνων απόθεσης εντοπίστηκαν στις περιοχές Τοιχιού, Απόσκεπου, όπου είναι ολοκαινικής ηλικίας. Τα υλικά που τους αποτελούν είναι κυρίως χάλικες, άμμοι και ιλυούχες άμμοι κατά θέσεις. Σχ.5 Απόσπασμα γεωμορφολογικού χάρτη, δελταϊκό ριπίδιο Λάκκος ρέμα-τοιχιού τους εκτιμάται ότι αποτέθηκε κατά το Ολόκαινο. Για να αποδειχτεί αυτό απαιτείται γεωτρητική έρευνα και δειγματοληψία καθώς και αναλύσεις μικροπανίδας και γεωχρονολογήσεις ιζημάτων. Οι δελταϊκής αυτής της μορφής αποθέσεις και των δύο χειμάρρων καθορίζουν την εξέλιξη του λιμναίου οικοσυστήματος τα τελευταία χιλιάδες χρόνια. Αλλουβιακοί κώνοι απόθεσης, δύο γενεών στις περιοχές της Κορησού, Βασιλικών, Αμπελοκήπων, Κωσταραζίου άνω πλειστοκαινικής και ολοκαινικής ηλικίας. Οι πλειστοκαινικοί κώνοι αποτελούνται από αδρόκοκκα υλικά κροκαλών, χαλίκων και άμμων, ενώ οι ολοκαινικοί κώνοι κυρίως από άμμους, χάλικες και ιλυούχες άμμους. Οι πλειστοκαινικοί αλλουβιακοί κώνοι καταλήγουν στην περιοχή Λιθίου, Κορησού, Σταυροποτάμου σε υψόμετρα μέχρι m περίπου και πρέπει να αντιστοιχούν σε παλαιότερη στάθμη της λίμνης. Η περιοχή του Σταυροποτάμου πρέπει να αποτέλεσε μια κλειστή Σχ.6 Απόσπασμα γεωμορφολογικού χάρτη, άνω πλειστοκαινικοί και ολοκαινικοί αλλουβιακοί κώνοι περιοχής Σταυροποτάμου. Ανω Πλειστοκαινικές ποτάμιες αναβαθμίδες, στην περιοχή των Αμπελοκήπων, Μηλιάς, Κωσταραζίου μέσα στο Γκιόλε ρέμα σε υψόμετρο m. Αυτές αποτελούνται από άμμους και ιλυούχες άμμους και υψομετρικά και γενετικά ταυτίζονται με την αναβαθμίδα των 625 m του Αλιάκμονα, που αποτελεί και το τοπικό βασικό επίπεδο της

16 116 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ λίμνης σήμερα. Αυτές είναι και οι σχετικά νεότερες αναβαθμίδες και η ηλικία τους εκτιμάται σε Ανω Πλειστοκαινική-Κάτω Ολοκαινική. Κατά την περίοδο εκείνη το βόρειο τμήμα του Γκιόλε ρέματος πρέπει να είχε ροή προς τη λίμνη και να μην επικοινωνούσε με τον Αλιάκμονα. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι οι κλάδοι που συμβάλουν με το Γκιόλε ρέμα στο βόρειο τμήμα έχουν γωνίες συμβολής και διεύθυνση προς τα Βόρεια, βορειοδυτικά. Επίσης οι αναβαθμίδες των m σταματούν στους Αμπελοκήπους και δεν συνεχίζουν προς τη λίμνη αν υπήρχε συνεχής επικοινωνία και σύνδεση με τη λίμνη. Εκτιμάται ότι η σύνδεση και επικοινωνία του Γκιόλε ρέματος με τη λίμνη και τον Αλιάκμονα πρέπει να έγινε στο διάστημα του τέλους της παγετώδους περιόδου του Ανωτέρου Πλειστοκαίνου μέχρι και το Κατώτερο Ολόκαινο. Μέσο Πλειστοκαινικές ποτάμιες αναβαθμίδες, στην περιοχή Αργους Ορεστικού, Αμπελοκήπων, Κωσταραζίου, σε υψόμετρο από m που αποτελούνται από άμμους και ιλυούχες άμμους κυρίως καθώς και ορίζοντες χαλίκων κατά θέσεις. Πρόκειται για αναβαθμίδες ποτάμιες του Αλιάκμονα που δημιουργήθηκαν όταν αυτός είχε άλλο επίπεδο ροής υψηλότερο από το σημερινό. Οι αποθέσεις αυτές δημιούργησαν φράγμα στο υδρογραφικό δίκτυο της Καστοριάς δημιουργώντας πιθανά και τη λίμνη κατά την περίοδο εκείνη. Αργότερα, πιθανά κατά το Ανώτερο Πλειστόκαινο, ο Αλιάκμονας διέβρωσε κατά βάθος τις αποθέσεις του εξαιτίας της μεταβολής του βασικού του επιπέδου λόγω μεταβολής της σταθμών των λιμνών κατάντη της ροής του (τοπικό βασικό επίπεδο), λόγω τεκτονισμού η εξαιτίας και συνδυασμού των δύο παραγόντων. Εγκιβωτισμένες κοίτες, ιδιαίτερα στα χαμηλότερα σημεία των δελταϊκών ριπιδίων κοντά στη λίμνη οφειλόμενες είτε στις μεταβολές της στάθμης της λίμνης είτε στην τεχνητή διευθέτηση. Κρημνοί, κυρίως στους ανθρακικούς σχηματισμούς του Αγ. Νικολάου, του Πετρώδους με μεγάλο ύψος από m περίπου. Αυτοί οφείλονται στην οπισθοδρομούσα διάβρωση των μετώπων και στις διεργασίες της μηχανικής αποσάθρωσης. Κρημνοί μικρότερου ύψους εμφανίζονται στις Μέσο Πλειστοκαινικές ποτάμιες αποθέσεις, όπου κρημνοί εμφανίζονται ως μέτωπα των αναβαθμίδων με ύψος m. Ακτές με μικρή κλίση, ομαλές, που εμφανίζονται σε μεγάλος μήκος των ακτών της λίμνης και ιδιαίτερα στα δελταϊκά ριπίδια. Ακτές απόκρημνες με μεγάλη κλίση, με ή χωρίς ίζημα, εμφανίζονται στην περιοχή του ασβεστολιθικού όγκου της πόλης της Καστοριάς. Αυτές είναι ανθεκτικές στη διάβρωση και τα υλικά που κατά θέσεις εμφανίζονται στη βάση των ακτών αυτών προέρχονται από κύρια από τη μηχανική αποσάθρωση. Επιφάνειες επιπέδωσης στα m περίπου που εμφανίζονται στους ανθρακι- Σχ.7 Απόσπασμα γεωμορφολογικού χάρτη, μέσο- άνω Πλειστοκαινικές και άνω Πλειστοκαινικές αναβαθμίδες περιοχής Δισπηλιού- Κωσταραζίου.

17 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 117 κούς σχηματισμούς του όρους Κορησός και γενετικά τοποθετούνται στην περίοδο του Μειοκαίνου. Σ αυτές αναπτύσσονται καρστικές κοιλάδες και εμφανίζεται ένα έντονο καρστικοποιημένο ανάγλυφο. Ιζήματα, προϊόντα της αποσάθρωσης των ασβεστολίθων καλύπτουν τμήματα της επιφάνειας. Επιμήκεις τομές κυρίων κοιτών Ξηροποτάμου και Γκιόλε ρέματος Στην επιμήκη τομή της κύριας κοίτης του Ξηροποτάμου και σε απόσταση 8 km καθώς και σε απόσταση 2,5 km περίπου από την εκβολή του, εμφανίζονται δύο σημεία κάμψης της κεντρικής κοίτης σε υψόμετρα m και m αντίστοιχα. Παράλληλα πίσω από αυτά αναπτύσσονται και δύο επιφάνειες σε ανάλογα υψόμετρα. Το σημείο κάμψης και η ανάλογη επιφάνεια των m αντιστοιχεί πιθανά σε παλιά στάθμη της λίμνης του μέσο-ανωτέρου Πλειστοκαίνου και βρίσκεται σε αντιστοιχία με τις Μέσο Πλειστοκαινικές αναβαθμίδες του Αλιάκμονα. Το δεύτερο σημείο κάμψης και η αντίστοιχη επιφάνεια αντιστοιχεί στα όρια της κλειστής λεκάνης Σταυροποτάμου- Βασιλείας και υψομετρικά αντιστοιχεί και στη βάση των άνω Πλειστοκαινικών αλλουβιακών κώνων του νότιου τμήματος αυτής (Λιθίου, Κορησού κ.ά.). Στην επιμήκη τομή της κύριας κοίτης του Γκιόλε ρέματος παρατηρείται βασική διαφοροποίηση στην κεντρική του κοίτη σε απόσταση 6 km από την εκροή του από τη λίμνη. Μέχρι τη θέση αυτή η κλίση του Σχ.8 Επιμήκης τομή της κεντρικής κοίτης του Ξηροποτάμου είναι πολύ μικρή, ενώ από εκεί μέχρι τη συμβολή του με τον Αλιάκμονα σε υψόμετρο στα 600m περίπου η κλίση της κοίτης είναι μεγάλη. Παράλληλα η επιφάνεια που αντιστοιχεί στο επίπεδο ροής με μικρή κλίση αντιστοιχεί υψομετρικά στις άνω πλειστοκαινικές αναβαθμίδες του Γκιόλε ρέματος και του Αλιάκμονα. Αυτή η διαφοροποίηση τεκμηριώνει και την οπισθοδρομούσα διάβρωση του νοτίου τμήματος του Γκιόλε ρέματος που η εξέλιξή του ελέγχεται από τον Αλιάκμονα. Σχ.9 Επιμήκης τομή της κεντρικής κοίτης του Γκιόλε ρέματος Χάρτες κλίσεων και έκθεσης Ο χάρτης κλίσεων σε συνδυασμό με τον χάρτη έκθεσης έδωσε σημαντικά στοιχεία για την χαρτογράφηση των κρημνών και των επιφανειών επιπέδωσης. 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη γεωμορφολογική μελέτη της ευρύτερης περιοχής της λίμνης της Καστοριάς είναι: Το Γκιόλε ρέμα είναι το μοναδικό υδατόρευμα που εμφανίζει αναβαθμίδες απ όλα τα υδρογραφικά δίκτυα που περιβάλλουν τη λίμνη της Καστοριάς. Η παρουσία των Ανω Πλειστοκαινικών ποτάμιων αναβαθμίδων των m που υψομετρικά συσχετίζονται με την αναβαθμίδα των m του Αλιάκμονα και φανερώνει ότι η εξέλιξη τους, καθώς και του

18 118 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ Σχ.10 Χάρτης κλίσεων περιοχής μελέτης νότιου τμήματος του Γκιόλε ρέματος συνδέεται άμεσα (ακολουθεί) με την εξέλιξη του Αλιάκμονα. Το νότιο τμήμα του (από Αμπελόκηπους μέχρι τη συμβολή με Αλιάκμονα) λειτούργησε και εξελίχθηκε διαφορετικά από το βόρειο τμήμα του (από Αμπελόκηπους προς λίμνη Καστοριάς). Βασικός λόγος η ύπαρξη αναβαθμίδων στο νότιο, απουσία αναβαθμίδων στο βόρειο και το γεγονός ότι το βόρειο τμήμα ακολουθεί τη μορφή και εξέλιξη των άλλων υδρογραφικών δικτύων που απορρέουν στη λίμνη και επηρεάζονται από τις μεταβολές των σταθμών της λίμνης. Το νότιο τμήμα του Γκιόλε ρέματος συνδέθηκε με το βόρειο τμήμα του εξαιτίας της οπισθοδρομούσας διάβρωσης του νοτίου τμήματος που ενώθηκε (πειρατία) με το βόρειο και άρχισε η επικοινωνία της λίμνης με τον Αλιάκμονα. Η λίμνη για ένα μεγάλο διάστημα, πιθανά από το Μέσο Πλειστόκαινο μέχρι τη σύνδεση μέσω του Γκιόλε με τον Αλιάκμονα (πιθανά μετά το Ανώτερο Πλειστόκαινο,) παρέμεινε ένα σχετικά κλειστό σύστημα που δεν επικοινωνούσε με τον Αλιάκμονα. Σχ.11 Χάρτης έκθεσης περιοχής μελέτης Η σύνδεση της λίμνης με τον Αλιάκμονα εκτιμάται μετά το Ανώτερο Πλειστόκαινο. Οι Πλειστοκαινικοί αλλουβιακοί κώνοι στο υδρογραφικό δίκτυο του Ξηροποτάμου της Κορησού, της Λιθιάς και της Βασιλειάς φαίνεται να καταλήγουν σε υψόμετρο m περίπου και πιθανά να αντιπροσωπεύουν ένα παλαιό τοπικό βασικό επίπεδο απόθεσης. Το τοπικό αυτό βασικό επίπεδο πρέπει να αποτελούσε η κλειστή λεκάνη του Σταυροποτάμου-Βασιλείας. Η κλειστή λεκάνη Σταυροποτάμου- Βασιλείας έχει αρκετά καλά ανεπτυγμένους εδαφικούς ορίζοντες και πρέπει να αντιστοιχεί στο Κατώτερο Πλειστόκαινο. Το δελταϊκό ριπίδιο του Ξηροποτάμου είναι πελματοειδούς τύπου και διαφέρει από εκείνο του Λάκκα ρέματος τόσο ως προς τη σύσταση και προσφορά των ιζημάτων όσο και από τις ανεμολογικές και λιμνολογικές συνθήκες των δύο περιοχών. Πιο λεπτομερή υλικά, ιλύδη, αργιλο-αμμώδη, επικρατούν στην εκβολική περιοχή Λάκκα ρέμα, σε σχέση με την εκβολική περιοχή του Ξηροποτάμου όπου επικρατούν ιλυώδεις άμμοι, ιλύες και άμμοι. Σημαντική ποσότητα αδρομερών ιζημάτων παγιδεύεται

19 ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 119 στην ανάντη του Λάκκα ρέματος κλειστή λεκάνη, σε αντίθεση με τον Ξηροπόταμο, όπου η προσφορά ιζημάτων της λεκάνης απορροής τροφοδοτεί ανεμπόδιστα το δελταϊκό ριπίδιο. Οι επιμήκεις τομές κατά μήκος των κυρίων κοιτών δίνουν σημαντικές πληροφορίες και τεκμηριώνουν σ ένα βαθμό μεταβολές της στάθμης της λίμνης και πιθανά αντιστοιχούν σε μεγάλης κλίμακας και όχι εποχικές μεταβολές (γεωλογικές, κλιματικές). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βαφειάδης, Π Υδρογεωλογική Μελέτη της Λεκάνης της Καστοριάς. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης [Διδακτορική Διατριβή]. Brunn, J. H Contribution à l étude géologique du Pinde septentrional et d une partie de la Macédoine occidentale. Annales Géologiques des Pays Helléniques VII: Dermitzakis, M. D., N. K. Symeonidis, L. E. M. de Boer & P. Y. Sondaar 1982 Η Εξέλιξη των Ελεφάντων. Αθήνα: Εκδόσεις του Εργαστηρίου Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Doukas, C. S. & A. Athanassiou 2003 Review of the Pliocene and Pleistocene Proboscidea (Mammalia) from Greece. Deinsea 9: Κούλη, Κ Παλαιοπεριβαλλοντική και Παλαιοοικολογική Αναπαράσταση της Περιοχής του Νεολιθικού Οικισμού Δισπηλιό στη Λίμνη Καστοριάς. Αθήνα: Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας [Διδακτορική Διατριβή]. Koufos, G. D. & D. S. Kostopoulos 1993 A stenonoid horse (Equidae, Mammalia) from the Villafranchian of Western Macedonia (Greece). Bulletin of the Geological Society of Greece XXVIII(3): Melentis, J. K Die pleistozäne Säugetierfauna des Beckens von Haliakmon (Griechenland). Annales Géologiques des Pays Helléniques XVII: Παναγοπούλου, Ε., Κ. Χαρβάτη, Π. Καρκάνας, Α. Αθανασίου, Π. Ελεφάντη & S. R. Frost 2006 Η έρευνα της πρώιμης παλαιολιθικής στην περιοχή του Αλιάκμονα, νομού Γρεβενών. Το Αρχαιολογικό Εργο στη Μακεδονία και Θράκη 18: Παυλόπουλος, Κ Σημειώσεις Εφαρμοσμένης Γεωμορφολογίας. Αθήνα: Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Psarianos, P Neue Proboscidierreste aus dem Pleistozän von Mazedonien (Griechenland). Annales Géologiques des Pays Helléniques IX: Rassios, A. E A Geologist s Guide to West Macedonia, Greece. Γρεβενά: Αναπτυξιακή Νομού Γρεβενών.

20 120 ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΚΕΝΤΟΣ, ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΟΤΑΜΠΑΣΗ Savoyat, E. & D. Monopolis 1971 Geological Map of Greece, 1:50.000, Nestórion Sheet. Athens: Institute of Geology and Mineral Research. Tsoukala, E Remains of a Pliocene Mammut borsoni (Hays, 1834) (Proboscidea, Mammalia), from Milia (Grevena, W. Macedonia, Greece). Annales de Paléontologie 86: Tsoukala, E. & A. Lister 1998 Remains of straight-tusked elephant, Elephas (Palaeoloxodon) antiquus Falc. & Caut., 1847 ESR-dated to oxygen isotope Stage 6 from Grevena (W. Macedonia, Greece). Bollettino della Società Paleontologica Italiana 37: Χουρμουζιάδης, Γ. Χ. (επιστ. επιμ.) 2002 Δισπηλιό, 7500 Χρόνια Μετά. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Summary Geomorphological mapping and evolution of the broader area of Kastoria (Orestias) Lake (NW Greece) Kosmas Pavlopoulos, Athanassios Skentos & Chryssanthi Kotabassi The geomorphological study of the hydrological basin of the lake of Kastoria is necessary for the understanding of the geoenvironment and paleogeography of Dispilio s Neolithic settlement. The geomorphological study consists of geomorphological mapping, stratigraphy of the Quaternary deposits and composition of palynological and geoarchaeological data. The whole study is based on the collection, process and management of the geographical, geological and geomorphological data of the area by previous studies and ield work. The development of a geographical information system (GIS) for geo-analysis was very important for this research. The results of the study gave evidence that the lake is on a mature evolution stage, which was formed during the glacial and interglacial age in the Upper Pleistocene, the microclimate changes in the Holocene and the human activities in the Upper Holocene.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΛΙΝΑ (00003) «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ α) Παρατηρήσεις ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α/Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΩΤ. ΠΕΡΙΟΧΗ 1 Π1 Γενική άποψη του ΝΑ/κού τμήματος της περιοχής Φ1 Π2 ρόμος που συμπίπτει με γραμμή απορροής ρέματος Φ2 Π3 Μπάζα από οικοδομικά υλικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα ΤΕΙ-Αθήνας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ & Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής ΤΕ Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα Διδάσκων: Ιωάννης Συμπέθερος Καθηγητής Εαρινό Εξάμηνο Σχ. Έτους 2013-14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο εντοπισμός τμημάτων καταρχήν κατάλληλων από γεωλογική άποψη για οικιστική ή άλλη συναφή με δόμηση ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ «Διερεύνηση αξιοποίησης νερού ομβρίων για δασοπυρόσβεση στο περιαστικό δάσος Θεσσαλονίκης Σεϊχ Σου» Εισηγητές: Σαμαράς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΟΡΦΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΤΗΝΟΥ (ΚΥΚΛΑΔΕΣ) ΩΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ

Η ΜΟΡΦΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΤΗΝΟΥ (ΚΥΚΛΑΔΕΣ) ΩΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ Η ΜΟΡΦΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΤΗΝΟΥ (ΚΥΚΛΑΔΕΣ) ΩΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ 9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume Ι Αναγνώστου, Β. 1, Κυριακίδου, Χ. 2, Δρακοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 9. Υδρογεωλογία Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7.

1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 6. ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ 13 7. 1. ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 3. ΓΕΝΙΚΑ 3 4. ΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4 4.1 ΓΕΝΙΚΑ 4 4.2 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 5 5. ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6 5.1 ΓΕΝΙΚΑ 6 5.2 ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π»

«Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» «Διερεύνηση υδρολογικής αποκατάστασης της Υπέρειας Κρήνης στην περιοχή Βελεστίνου της Π.Π» Νικήτας Μυλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πηγή της Υπέρειας Κρήνης βρίσκεται στο κέντρο της πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΙ GIS

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΙ GIS ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Υπεύθυνος Καθηγητής: Καρατζάς Γεώργιος ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ Κουργιαλάς Ν. Νεκτάριος ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Υδροπερατοί σχηµατισµοί. Ανάπτυξη φρεάτιων υδροφόρων οριζόντων. α/α ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ.

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Υδροπερατοί σχηµατισµοί. Ανάπτυξη φρεάτιων υδροφόρων οριζόντων. α/α ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του υδρογεωλογικού καθεστώτος της λεκάνης του Αλµυρού Βόλου και σε συνδυασµό µε την ανάλυση του ποιοτικού καθεστώτος των υπόγειων νερών της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

4. Η δράση του νερού Η ΠΟΤΑΜΙΑ ΡΑΣΗ. Ποτάµια διάβρωση

4. Η δράση του νερού Η ΠΟΤΑΜΙΑ ΡΑΣΗ. Ποτάµια διάβρωση 4. Η δράση του νερού Οι ποταµοί είναι οι φυσικοί αγωγοί του ρέοντος νερού πάνω στην επιφάνεια της Γης. Το νερό είναι ο κυριότερος παράγοντας διαµόρφωσης του επιφανειακού ανάγλυφου και ο βασικός µεταφορέας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ III Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών (4) Αλλαγές μεταβολές του γεωϋλικού με το χρόνο Αποσάθρωση: αλλοίωση (συνήθως χημική) ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εκτίμηση της διακύμανσης της παροχής αιχμής σε λεκάνες της Πελοποννήσου με συγκριτική αξιολόγηση δύο διαδεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ΚΟΚΚΙΝΟ ΛΙΜΑΝΑΚΙ ΚΑΙ ΜΑΡΙΚΕΣ (ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΑΦΗΝΑΣ) ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1-4 Ιουνίου 2010 Πρόγραμμα - Δρομολόγιο Σύνταξη Επιμέλεια: Καθηγητής Μιχ. Σταματάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Συνοπτική παρουσίαση του Εργαστηρίου Υδρογεωλογίας του Τμήματος Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... xi Foreword... xv ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... xi Foreword... xv ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... xi Foreword... xv Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Διαχείριση Υδατικών Πόρων (ΔΥΠ)... 1 1.2 Λογισμικό (Software) για τη Διαχείριση Υδατικών Πόρων... 5 1.3 Συστήματα Διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης. Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής *Βασικές μορφές προσανατολισμού *Προσανατολισμός με τα ορατά σημεία προορισμού στη φύση *Προσανατολισμός με τον ήλιο *Προσανατολισμός από τη σελήνη

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE MOTION AREA)

1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE MOTION AREA) 1 PGGH_ATHENS_004 PanGeo classification: 6_Unknown, 6_Unknown. 1_ObservedPSI, Confidence level-low Type of Motion: subsidense 1.1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΕΙΣΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (GENERAL PROPERTIES OF THE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: της ΜΑΥΡΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΣΟΦΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: της ΜΑΥΡΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΣΟΦΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Η διερεύνηση των Μετεωρολογικών Παραμέτρων και η προσέγγιση του Υδρολογικού Ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Εισηγητής: Μ. Λιονής, Γεωλόγος Περιβαλλοντολόγος Μελετητής Με την συνεργασία της Κατερίνας Λιονή Γεωλόγου Μελετητή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Σμύρνης 1Β, Ζωγράφου, Αθήνα 15772, Τηλ: 210 7777089, Fax: 210 7777092 website: www.syngeme.gr email: info@syngeme.gr ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΕΩΛΟΓΩΝ (Σ.Ε.Γ.) Μέλος της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο "Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών - Δυνατότητες και Εφαρμογές, Προοπτικές και Προκλήσεις" ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013)

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Δρ. ΕΥΘ. ΛΕΚΚΑΣ, Καθηγητής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 333 Πανεπιστήμιο Πατρών Τομέας Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Εργαστήριο Τεκτονικής ΔIΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

2Bparks Διεθνές Εκπαιδευτικό Σεμινάριο 23 & 24 Οκτωβρίου, 2012, Αθήνα, Ελλάδα

2Bparks Διεθνές Εκπαιδευτικό Σεμινάριο 23 & 24 Οκτωβρίου, 2012, Αθήνα, Ελλάδα 2Bparks Διεθνές Εκπαιδευτικό Σεμινάριο 23 & 24 Οκτωβρίου, 2012, Αθήνα, Ελλάδα Στο πλαίσιο του έργου 2Bparks, φιλοξενήθηκε το διήμερο Διεθνές Εκπαιδευτικό Σεμινάριο, το οποίο είχε σαν αντικείμενο την περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (Ohm.m) ΓΡΑΝΙΤΗΣ 100-1 x 10 6 ΓΑΒΡΟΣ 1 x 10 3-1 x 10 6 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΟΣ 50-1 x 10 7 ΨΑΜΜΙΤΗΣ 1-1 x 10 8 ΑΜΜΟΣ 1-1. ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός της μεθόδου της ειδικής αντίστασης είναι να βρεθεί η γεωηλεκτρική δομή του υπεδάφους και έμμεσα να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή):

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή): ΑΣΚΗΣΗ 1 Αρδευτικός ταµιευτήρας τροφοδοτείται κυρίως από την απορροή ποταµού που µε βάση δεδοµένα 30 ετών έχει µέση τιµή 10 m 3 /s και τυπική απόκλιση 4 m 3 /s. Ο ταµιευτήρας στην αρχή του υδρολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ Δ. ΚΙΤΣΙΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ

ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ Πρόταση για την οργάνωση του μαθήματος ΨΗΦΙΑΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ Β ΕΠΑΛ για το σχολικό έτος 2014-15 (μεταβατική φάση μέχρι την εκπόνηση νέου προγράμματος σπουδών από τον αρμόδιο φορέα). Θεματική ενότητα: Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές γεωγραφικών επεξεργασιών

Εφαρµογές γεωγραφικών επεξεργασιών ΕΞΑΡΧΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΜΠΕΝΣΑΣΣΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ε.Π.Ε. ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ Α.Ε. ΓΕΩΘΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ε.Π.Ε. Εφαρµογές γεωγραφικών επεξεργασιών Α. Κουκουβίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ 0 ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ Ευθύμιος Καρύμπαλης (Επίκουρος Καθηγητής) ΚΑΛΛΙΘΕΑ 2013 1 2 Γενικά Η μορφολογία του ανάγλυφου των ηπειρωτικών (χερσαίων) περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΟΪΡΑΝΗΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΟΪΡΑΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση

Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση Ασκήσεις Τεχνικής Γεωλογίας 7η Άσκηση Στεγανότητα θέσης φράγµατος. Αξιολόγηση επιτόπου δοκιµών περατότητας Lugeon. Κατασκευή κουρτίνας τσιµεντενέσων. Β.Χρηστάρας Β. Μαρίνος, Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές επιλογές σχετικά με το περιεχόμενο Στον επαναπροσδιορισμό της θεματολογίας, της διδακτέας ύλης και της διδακτικής προσέγγισης, που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, έχουν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

«ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ «ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Δυνατότητες και Προτάσεις Αξιοποίησης για τη Δυτική Εκθεσιακό Κέντρο Μακεδονία» Δυτικής Μακεδονίας Κοίλα Κοζάνης 8 9 10 Μαΐου 2009 Λίζα Μπενσασσών Πολιτικός Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ. Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων,

ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ. Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΗ - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΓΙΑΓΓΟΥΛΗ (1) ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ- ΦΩΤΗΣ ΜΑΡΗΣ (2) Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων, Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Βογιατζή Χρυσάνθη Προσοµοίωση Παράκτιου Υδροφορέα Βόρειας Κω

Περίληψη. Βογιατζή Χρυσάνθη Προσοµοίωση Παράκτιου Υδροφορέα Βόρειας Κω i Περίληψη Η περιοχή που εξετάζεται βρίσκεται στην νήσο Κω, η οποία ανήκει στο νησιωτικό σύµπλεγµα των ωδεκανήσων και εντοπίζεται στο νοτιοανατολικό τµήµα του Ελλαδικού χώρου. Ειδικότερα, η στενή περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΣΤΡΥΜΟΝΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΣΤΡΥΜΟΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων:

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων: Μάθημα: Εδαφομηχανική Ι, 5 ο εξάμηνο. Διδάσκων: Ιωάννης Ορέστης Σ. Γεωργόπουλος, Π.Δ.407/80, Δρ Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Θεματική περιοχή: Σχέσεις τάσεων παραμορφώσεων στο έδαφος. Ημερομηνία: Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του.

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΣΥΝΕΧΕΙΩΝ ΒΡΑΧΟΥ Όπως έχουμε ήδη αναφέρει οι ασυνέχειες αποτελούν επίπεδα αδυναμίας της βραχόμαζας που διαχωρίζει τα τεμάχια του ακέραιου πετρώματος. Κάθετα σε αυτή η εφελκυστική αντοχή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή: Η σεισμικότητα μιας περιοχής χρησιμοποιείται συχνά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικών με τις τεκτονικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εκεί. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΛΟΥ ΙΑ - ΜΟΓΛΕΝΙΤΣΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΛΟΥ ΙΑ - ΜΟΓΛΕΝΙΤΣΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ

Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ ΥΔΑΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 12 11 Που οφείλονται τα προβλήματα της σχετικής ανεπάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Επ. ΚΑΘ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, ΚΑΘ. Φεβρουάριος 2015 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ. Πεντέρης Δημήτρης, Καλογερόπουλος Κλεομένης, Χαλκιάς Χρίστος

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ. Πεντέρης Δημήτρης, Καλογερόπουλος Κλεομένης, Χαλκιάς Χρίστος ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Πεντέρης Δημήτρης, Καλογερόπουλος Κλεομένης, Χαλκιάς Χρίστος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Κύριο αντικείμενο της εργασίας Προσομοίωση της επιφανειακής απορροής σε χειμμαρική υπολεκάνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS ΤΟ ARCMAP... 1

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS ΤΟ ARCMAP... 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS ΤΟ ARCMAP... 1 ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ... 1 ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ - ΕΝΝΟΙΕΣ... 2 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 1.1.1 Το ARCGIS DESKTOP... 3 1.1.2 Περιβάλλον εργασίας στο ArcCatalog...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ)

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΜΕΑΣ: ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΠΑΓΕΤΩΔΕΙΣ ΚΑΙ KΑΡΣΤΙΚΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ (ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ) ΛΥΤΟΣΕΛΙΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΑΤΡΑ 2014 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1.Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ»

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ» ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 2000-2006 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ 75% ΑΠΟ ΤΟ Ε. Τ. Π. Α. ΚΑΙ 25% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Εργαστήριο Οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 8 ο Διεθνές Υδρογεωλογικό Συνέδριο της Ελλάδας Αθήνα, Οκτώβριος 28 ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ι. Κουμαντάκης, Δ. Ρόζος, Κ. Μαρκαντώνης Ε.Μ.Π., Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου

Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου ΓΕΩΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο.Ε. Γεώργιος Σακκάς Χρήστος Λαμπρόπουλος Ιωάννης Μισαηλίδης Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι του έργου

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.1 - Έκθεση Υφιστάμενης Κατάστασης Γεωλογίας

Ενιαία ΜΠΚΕ Ελλάδας Παράρτημα 6.6.1 - Έκθεση Υφιστάμενης Κατάστασης Γεωλογίας Σελίδα 2 από 52 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 1.1 Αντικείμενο της Μελέτης 5 1.2 Προσέγγιση 5 1.3 Υπάρχουσα Πληροφορία 5 Χ.Θ. 0 Χ.Θ. 359 6 2 ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ 6 2.1 Επισκόπηση 6 2.2 Βασικά Μορφολογικά

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ελτίο Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006

ελτίο Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006 ελτίο Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. ΧΧΧΙΧ/ΙΙΙ, 2006 37 Παλαιογεωγραφική εξέλιξη των υδρογραφικών δικτύων των ποταµών Όλβιου (Φενεού),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 43

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 43 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 1.1 Ιστορικό ανάθεσης... 2 1.2 Σκοπός - Αντικείμενο μελέτης... 2 1.3 Μεθοδολογία εκπόνησης της μελέτης... 3 1.4 Ομάδα εκπόνησης της μελέτης... 3 1.5 Θέση, όρια και βασικά

Διαβάστε περισσότερα