Περιεχόμενα. Μήνυμα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος. Το Ίδρυμα Στεφανή. Εισαγωγή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. Μήνυμα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος. Το Ίδρυμα Στεφανή. Εισαγωγή"

Transcript

1 Περιεχόμενα Μήνυμα της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος Το Ίδρυμα Στεφανή Εισαγωγή 01 Τα όπλα και η ιστορία των Βαλκανίων 02 Τεχνίτες και έμποροι στην ανατολική Μεσόγειο 03 Η κατασκευή όπλων στην Boka Kotorska: τo džeferdar 04 Οι πιστόλες: οι ledenica, zlatka, κουμπούρα και prizrenac 05 Όπλα διακοσμημένα με κοράλλι 06 Εξάρτυση: οβελοί και χαρμπιά, φυσιγγιοθήκες, μπαρουτόφλασκα και τσακμακόπετρες 07 Τα όπλα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης 08 Γιαταγάνια 09 Chelenka 10 Τοκάδες 11 Βαλκανικά μακρύκαννα όπλα 12 Οι οπλοποιοί του Užice 13 Οι oπλοποιοί στο Κόσοβο και τα Μετόχια 14 Τα όπλα των Σκοπίων 15 Οι οπλοποιοί στο Τέτοβο, την Dibra (Debar) και το Ελβασάν 16 Τα όπλα και η άνοδος του εθνικισμού στα Βαλκάνια από το Η κατασκευή όπλων στα Ιωάννινα 18 Οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και ο Aγώνας της Aνεξαρτησίας 19 Συμπεράσματα Χρονολόγιο Σημειώσεις Ονοματολογία Κατάλογος Βιβλιογραφία Ευχαριστίες Ευρετήριο

2 11 Βαλκανικά μακρύκαννα όπλα Tančica με κάννη από την Brescia. Φέρει κοντά στο πίσω μέρος την υπογραφή «Mafeo Franzi» και σφραγίδα εξαγωγής. Ο Vuk Karadžić καταγόταν από το Μαυροβούνιο, αλλά είχε εγκατασταθεί με την οικογένειά του στη Σερβία. Επέστρεψε στο Μαυροβούνιο το και συνέγραψε ένα χρονικό της περιοχής, καθώς κι ένα λεξικό με τίτλο Srpski Rječnik, στο οποίο κατέγραψε σημαντικό αριθμό όπλων με βάση τα χαρακτηριστικά τους. Ένα από αυτά είναι η meterižnjača, από την περσική λέξη meteriz («οχύρωμα, μετερίζι»), προφανώς το ίδιο με το metris tüfenki, την τουρκική έκφραση για το τοπομαχικό όπλο, μια βαρύτερη εκδοχή του σισανέ (βλ. παρακάτω), που χρησιμοποιούσαν σε πολιορκίες. Η πρώτη εμφάνιση του βαρύτερου αυτού τοπομαχικού είχε καταγραφεί στην Ιστορία του Οθωμανού στρατιωτικού Peçevi, ο οποίος είχε παρατηρήσει δύο νέα αυστριακά όπλα, ένα ελαφρύ πυροβόλο μεγάλου βεληνεκούς και ένα μουσκέτο, βαρύτερο από το αρκεβούζιο, το οποίο πυροδοτούσαν στηριγμένο σε τρίποδα στα πεδία μάχης του αυστριακού πολέμου κατά της Τουρκίας ( ). 1 Ο Karadžić καταγράφει επίσης το puške šarka, ένα άλλο όνομα για το džeferdar, αναφερόμενος σε ένα επιχρωματισμένο ή διακοσμημένο όπλο αναφέρεται ακόμη σε αρκετά όπλα, για τα οποία γνωρίζουμε ελάχιστα, όπως τα ubojica («ο φονιάς»), vjetrenjača («αεροβόλα»), srmalije, δηλαδή διακοσμημένα με ασήμι 2 και το kantunača από την Boka Kotorska, έναν ειδικό τύπο όπλου με ραβδωτή κάννη. 3 Ένα από τα πιο διαδεδομένα μακρύκαννα στην Εγγύς Ανατολή ήταν το λεγόμενο Lazarina (Λαζαρίνα) ή Lazarino, όνομα που μαρτυρούσε την ιταλική κατασκευή της κάννης του, άρα την υψηλή ποιότητα του όπλου. Οι Έλληνες αναφέρονταν συχνά στα μακρύκαννα όπλα τους ως Λαζαρίνες, ενώ βορειότερα ο ίδιος τύπος όπλου απαντάται ως Breska (από την Brescia) και Lazarinka. 4 Ο όρος αναφέρεται στην κάννη, αλλά στο μεγαλύτερο τμήμα των Βαλκανίων έφτασε να σημαίνει το όπλο. Οι Lazarini ήταν μια μεγάλη οικογένεια κατασκευαστών καννών από την Brescia, το όνομα των οποίων πήρε τον χαρακτήρα εμπορικής επωνυμίας. Ο μηχανισμός του όπλου προερχόταν συνήθως από το Marcheno της Brescia, οι κάννες από το Gardone και ο διάκοσμος από το Lumezzane. Οι κάννες του Lazar Lazarino υιοθετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τη «δυναστεία» των Cominazzi. Το 1845, ο Marco Cominazzi, τελευταίος απόγονος της οικογένειας, έγραψε για την κατασκευή όπλων στο

3 190 Arnautka με κάννη από την Brescia, αρχές 18ου αιώνα. Φέρει την υπογραφή «S Mutti» και σφραγίδα εξαγωγής, μια παραλλαγή της συνηθισμένης (Α με μια κουκκίδα) σφραγίδας εξαγωγής. Η συγκεκριμένη σφραγίδα και οι σφραγίδες με τις τρεις ακίδες του 18ου αιώνα έμπαιναν επάνω στις κάννες που εξάγονταν στη λεκάνη της Μεσογείου, ειδικά προς την Αλβανία. 163

4 Tančica με αργυρό διάκοσμο και δαμασκηνή κάννη, πιθανώς κατασκευασμένη στη Foča, 18ος αιώνας. Φέρει ένθετα ασημένια και μπρούντζινα αραβουργήματα, πλαίσια και άνθη. Αυτές οι κάννες με τον ένθετο διάκοσμο ήταν γνωστές ως dzeverdani ή dzeverlije, που σημαίνει στολισμένες. Gardone (στο Cenni sulla fabbrica d armi di Gardone), ότι στο τέλος του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, οι Έλληνες και οι Τούρκοι έμποροι απαιτούσαν οι κάννες που αγόραζαν στο Gardone να φέρουν την υπογραφή των Cominazzi. 5 Έτσι, μπορεί κανείς να βρει πολλές κάννες υπογεγραμμένες με το όνομα Lazari Cominaz, ή Lazarino Cominaz, τον κατασκευαστή που έζησε μεταξύ 1563 και Mια κάννη που βρίσκεται σήμερα στο Κρεμλίνο, φέρει χρονολογία 1547 και υπογραφή Lazari Cominaz. Πολλές από αυτές τις υπογραφές είναι πλαστογραφημένες, αλλά πρόκειται για παλαιά και όχι σύγχρονα αντίγραφα. Ο Di Carpegna έχει αποδείξει ότι οι κάννες των Cominazzi αποτελούσαν αντικείμενο αντιγραφής κατά το πρώτο μισό του 17ου αιώνα. 6 Η επιγραφή «Lazarina» ή «Lazarino» συναντάται επίσης σε κάννες κατασκευασμένες τον 19ο αιώνα στη Λιέγη από τον Lazaro Lazarino, ο οποίος αντέγραψε τις ιταλικές κάννες. Εξάγονταν τόσο πολλά από αυτά τα όπλα, που ο όρος κατέληξε συνώνυμος του όπλου. Ο Di Carpegna (1997) παρουσίασε μία λίστα με τους κατασκευαστές Lazarino και αντίγραφα των υπογραφών τους, σχολιάζοντας τις ημερομηνίες και την προέλευσή τους. 7 Ο Gaier έχει καταδείξει 8 τις εκτεταμένες εξαγωγές των καννών του Lazarino από τη Λιέγη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 19ο αιώνα, όταν η φήμη και η ζήτηση γι αυτές είχαν εξαπλωθεί, ενώ η παραγωγή από την Brescia είχε μειωθεί. Ένα όπλο κατασκευασμένο γύρω στο 1850 από τον Βιεννέζο οπλοποιό Ignaz Fischer φέρει στις κάννες την επιγραφή «CANNA LAZARINA» 9. Έχει υποστηριχθεί ότι οι γνήσιες κάννες φέρουν το όνομα σε σφραγίδα, ενώ στα αντίγραφα είναι συνήθως εγχάρακτο 10. Οι πραγματικές κάννες Lazarino Comminazzo είναι μικρού διαμετρήματος (13 χιλ.) και αποτελούνται από δύο τμήματα, που συνδέονται με χυτό δακτύλιο. 11 Μια κάννη arnautka με την αυθεντική υπογραφή του Lazarino Cominazzo ( ) βρίσκεται στο Museo Stibbert 12, μαζί με κάννες από άλλους κατασκευαστές της Brescia. Άλλες υπογραφές σε ντάνσικες από την Brescia είναι, ενδεικτικά, αυτές των: Andrea Pedrinni Gardone, γύρω στο 1730, Ventura Bertari[ni] (περ ), 13 Paolo Paris (περ ), 14 M[affeo] Franzini ( ), 15 και Becalossi Franzini (περ ). 16 Αυτές είναι γνήσιες κάννες για τα αλβανικά arnautka, και οι υπογραφές αποδεικνύουν ότι κατασκευάζονταν στην Brescia από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα. Οι κάννες αυτές είναι συνηθισμένες στα όπλα των Βαλκανίων, 192 Arnautka με λεία κάννη δύο τμημάτων, που ανοίγει στο στόμιο και φέρει μπρούντζινο πίσω στόχαστρο. Η ακρίβεια στην κατασκευή του συγκεκριμένου όπλου (και άλλων παρόμοιων), ειδικά η χαρακτηριστική επένδυση και χάραξη στο σιδερένιο κοντάκι, δείχνει ότι η προέλευση είναι κυρίως ιταλική.

5 193 Επάνω: Arnautka ή tančica με αργυρό διάκοσμο και κάννη δύο τμημάτων από την Brescia. Φέρει στο επάνω μέρος υπογραφή με σφυρήλατα γράμματα «Nino» 194 Επάνω: Arnautka από την Brescia με οκταγωνική λεία κάννη που ανοίγει στο στόμιο. Από το ίδιο εργαστήριο με το 192, αν και καλύτερης ποιότητας, και με επιπρόσθετο βαλκανικό διάκοσμο Επάνω: Arnautka με λεία κάννη δύο τμημάτων, που ανοίγει στο στόμιο, και μπρούντζινο πίσω στόχαστρο, 18ος αιώνας. Πιθανώς κατασκευασμένη στην Brescia ή την Boka Kotorska για την αγορά της βόρειας Αλβανίας και του Μαυροβουνίου. 196 Δεξιά: Όπλο τύπου τρομπόνι, πιθανώς κατασκευασμένο στην Brescia για την αγορά των Βαλκανίων. Κατασκευή της Brescia σε σίδερο και μπρούντζο, και κάννη με περίτεχνο σμιλευτό διάκοσμο στο στόμιο και το πίσω μέρος.

6 Paragun, δεύτερο τέταρτο του 19ου αιώνα. Ιταλική λεία κάννη δύο τμημάτων από τον 18ο αιώνα, με τουρκικό πίσω στόχαστρο και βαλκανικό μηχανισμό πυροδότησης miquelet τύπου boyliya. εξαιτίας της εκτεταμένης χρήσης τους από το βαρύ ιππικό της Βενετίας, στις συγκρούσεις μεταξύ τουρκικών και χριστιανικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα επίσης, εξαιτίας των εμπορικών δεσμών ανάμεσα στη Βενετία και τις γειτονικές χώρες της ανατολικής Αδριατικής, Δαλματία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Αλβανία και Ελλάδα και, τέλος, επειδή οι ιταλικές κάννες είναι μακρύτερες και ελαφρύτερες από τις άλλες, άρα κατάλληλες για τον ορεινό πόλεμο, όπου το βάρος και η ακρίβεια σε μεγάλο βεληνεκές αποτελούσαν αποφασιστικούς παράγοντες. Δεν είναι τυχαίο το ότι πολλά όπλα των Βαλκανίων έχουν κομμένα κοντάκια και μακριές κάννες. Παραλλαγές των παραπάνω υπογραφών εμφανίζονται σε πολλά όπλα κατασκευασμένα για την αγορά της Ανατολής. Ο Gaibi έχει υποστηρίξει 17 ότι η σφραγίδα A με μία τελεία από κάτω, που συναντάται στις κάννες αυτών των όπλων, αποτελεί σήμα ποιοτικού ελέγχου εξαγωγής από τη Βενετία. Αν αυτό ευσταθεί, θα περίμενε κανείς κάτι πιο συνηθισμένο, συνυπολογίζοντας και το παράνομο εμπόριο. Το σήμα συναντάται κανονικά στις αλβανικές ντάνσικες, υποδεικνύοντας ποιος χρησιμοποιούσε αυτή την ομάδα όπλων. Δεδομένης της παρουσίας αλβανικών μονάδων στη Βενετία και τις βενετσιάνικες φρουρές στο εξωτερικό, ίσως το Α να δήλωνε κρατική περιουσία, δανεισμένη σε Αρναούτηδες (Αρβανίτες) μισθοφόρους. Υπήρχαν πιθανώς και άλλες πρακτικές, τις οποίες ακολουθούσαν παράλληλα οι Ιππότες της Μάλτας, πολλοί από τους οποίους ήταν Ιταλοί, ενώ κάποιοι από αυτούς υπηρέτησαν στη Δαλματία. Το 1644, ο νέος διοικητής του πυροβολικού, Giovanni Battista Gerente δεν ήταν τόσο πρόθυμος να αποδεχτεί την ευθύνη του οπλοστασίου, εξαιτίας των όπλων που έλειπαν, λόγω της συνήθειας να δανείζουν όπλα σε όσους πήγαιναν σε razzias (επιδρομές) στις γαλέρες του τάγματος. Ο κανονισμός, σύμφωνα με τον οποίο κάθε κυβερνήτης ήταν ως ένα βαθμό προσωπικά υπεύθυνος για τα όπλα που έλειπαν, περιγράφει αυτά τα όπλα ως «moschetti di gioia segnati con la lettera A» («στολισμένα όπλα σημασμένα με το γράμμα Α») και «moschetti di gioia Turcheschi segnati con la lettera A» («στολισμένα τουρκικά όπλα σημασμένα με το γράμμα Α»). Η λέξη «gioia» ίσως αποτελεί παραφθορά της λέξης «johar», όπως στις κάννες από δαμασκηνό ατσάλι (σελ. 75). Σε άλλα όπλα βλέπουμε τα γράμματα B, C, D, E, F, H, M, N, O, S και V. 18 Το 1658 οι Ιππότες αγόρασαν όπλα από το San Sebastian στον Βισκαϊκό κόλπο, ενώ το πεζικό χρησιμοποιούσε όπλα μιλανέζικης κατασκευής. Οι πιστόλες που παραγγέλθηκαν από τον οίκο Girard του St Etienne το 1759 φέρουν έναν οκτάκομβο σταυρό του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη σαν αστερίσκο, σκαλισμένο στο πίσω μέρος της κάννης. 19 Τον 16ο αιώνα, το Βενετσιάνικο Συμβούλιο των Δέκα 20 χρησιμοποιούσε ως σύμβολο ένα X με άκρα σε σχήμα φύλλων, το οποίο εμφανίζεται σε λαβές σπαθιών στο οπλοστάσιο, καθώς και χυτό σε κανόνια. Ορισμένες κάννες arnautka από τη Βενετία φέρουν αναγνωριστικά σημάδια. Ωστόσο, ένα βενετσιάνικο διάταγμα του 1715 αναφέρει ότι οι κάννες που προορίζονται για εξαγωγή πρέπει να φέρουν το «bollo [σφραγίδα] di San Marco», 21 με το φτερωτό λιοντάρι του Αγίου Μάρκου ή leone di moleca, με την οποία σφραγίζονταν όλες οι επίσημες προμήθειες. 22 Το σύμβολο του φτερωτού λιονταριού βρίσκεται επίσης και στις λάμες «spada schiavonesca» («σπάθα των σκλαβούνων») από το τέλος του 15ου αιώνα. 23 Στα όπλα των Βαλκανίων το σημάδι αυτό σπανίζει, υποδηλώνοντας ότι οι εξαγωγές δεν καταγράφονταν συχνά, και εμφανίζεται σε πυροβόλα όπλα μέτριας ποιότητας, τα οποία χρονολογούνται από τα τέλη του 18ου αιώνα. Βλέπουμε ακόμη το όρθιο λιοντάρι της Brescia και το όρθιο άλογο του Gardone. Το ζήτημα είναι πόσο συχνά κατασκευάζονταν ολόκληρα όπλα και όχι μόνο κάννες; Μάλλον συχνά, οι πωλήσεις

7 ήταν νόμιμες υπό προϋποθέσεις, και το λαθρεμπόριο αποτελούσε ενίοτε σημαντικό πρόβλημα για τις αρχές. Όταν ένα όπλο ονομάζεται με βάση τον τύπο της κάννης του, προφανώς το ίδιο όνομα αφορά όπλα με μεγάλη ποικιλία στο σχήμα του κοντακίου. Όμως η arnautka, που κατά την Petrović προέρχεται από τη βόρεια Ιταλία, αντλεί το άλλο, σερβοκροάτικο όνομά της, tančica, από το σχήμα του κοντακίου. Λέει ότι το συγκεκριμένο όπλο αντιγράφηκε από τα εργαστήρια στη Σκόδρα, τα Μετόχια, τα Σκόπια και το Σεράγεβο. Είναι το όπλο της βόρειας Αλβανίας, παρόλο που μεταφέρθηκε νότια με τις οθωμανικές εκστρατείες στη Βοσνία, τη Σκόδρα και αλλού. Αυτό θα πρέπει να συγκριθεί με το άλλο μακρύκαννο αλβανικό και σλαβικό όπλο, γνωστό στα βόρεια Βαλκάνια ως rašak. Ένα άλλο μικρό τρομπόνι με πυροδοτικό μηχανισμό πυρόλιθου φτιαγμένο στο Peć για την αγορά του Μαυροβουνίου ήταν το tubun. Δύο πιστόλες (020 και 021) και ένα μακρύκαννο τρομπόνι από τα τέλη του 17ου αιώνα, από τη Συλλογή Marsigli, πρέπει να είναι από τα παλαιότερα τουρκικά δείγματα. Η ντάνσικα αναφέρεται μερικές φορές στα βόρεια Βαλκάνια ως karanfilka και από τους Έλληνες ως καριοφίλι, παρόλο που το κλασικό ελληνικό καριοφίλι έχει κοντάκι στο σχήμα του rašak. Και αυτή επίσης ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Αλβανία και την Ελλάδα. Παρόλο που το μέγεθος του κοντακίου ήταν μικρό, χωρούσε αρκετό ασημένιο ή μπρούντζινο διάκοσμο. Οι Ευρωπαίοι συλλέκτες όπλων αναφέρονται στα αλβανικά όπλα λέγοντας ότι έχουν κοντάκι με πέλμα σε σχήμα ουράς ψαριού (εννοούν και εκείνα με κοντάκι που καταλήγει σε πέλμα «Τ» και εκείνα με κοίλο πέλμα). Paragun είναι το βενετικό όνομα ενός υφάσματος, το οποίο χρησιμοποιούνταν στη βυζαντινή αυλή, και αποκαλούνταν paragandama, όταν έφερε χρυσή ταινία. Ωστόσο, τον 19ο αιώνα, η λέξη αυτή είχε περάσει στη βενετσιάνικη διάλεκτο ως «paragòn». Το λεξικό του Boerio του 1829 το περιγράφει ως «Υφάσματα από paragon, υφάσματα και καλύμματα (στόφες) από 198 Arnautka με οκταγωνική κάννη από την Brescia, 19ος αιώνας. Η κάννη φέρει τη σφραγίδα ελέγχου Α με μια κουκκίδα από κάτω και την επιγραφή «*l a z a r i n o * c o m i n a z i», από κάτω όμως την υπογραφή «E. Bertarini Micheloni Brescia». 167

8 199 Paragun, όπλο με μηχανισμό πυροδότησης miquelet, με κάννη από τις αρχές του 18ου αιώνα. Ολόκληρο το ξύλινο μέρος του όπλου είναι διακοσμημένο με σεντέφι, και η κάννη φέρει την υπογραφή «Segalas London» Paragun με οκταγωνική λεία κάννη. Παρουσιάζει τα τυπικά χαρακτηριστικά του paragun: κοντάκι με το αυθεντικό κόκκινο ύφασμα μηχανισμός πυροδότησης τύπου boyliya, οι επίπεδες επιφάνειες του οποίου είναι καλυμμένες με εγχάρακτο φύλλο αργύρου ολόκληρο το ξύλινο μέρος του όπλου είναι διακοσμημένο με μπρούντζινα αστέρια και φιλντισένιες πλάκες σε σχήμα ρόμβου. 201 Paragun με κάννη βαλκανικής κατασκευής από τον 18ο αιώνα, που φέρει κοντά στο πίσω μέρος την επιγραφή: «Κατασκευασμένο από το Seyyid Salih ιδιοκτήτης el-haci kazizade Hasan Efendi Ω, Θεέ μου! Έτος 1246 [ μ.χ.]».

9 Paragun με πολυεδρική κάννη του 18ου ή του 19ου αιώνα. Ο διάκοσμος του κοντακίου, χρονολογημένος στο 1247 έ.ε. ( μ.χ.), είναι ασυνήθιστος, όπως και η διάταξη των ελατηρίων στον μηχανισμό πυροδότησης miquelet.

10 170 paragon, όπως ονομάζονταν κατά τον 16ο και τον 17ο αιώνα τα μεταξωτά τόπια και τα πολύτιμα υφάσματα, εξαιτίας της τελειότητας και της υψηλής τους ποιότητας. Κατασκευάζονταν σε αυτή την πρωτεύουσα, στο μεγάλο κτίριο που διατηρείται και σήμερα στην πλατεία Rialto, κοντά στις πύλες που τώρα ονομάζονται Ruga dei Oresi, από την πλευρά της εκκλησίας του San Giovanni. Έκτοτε το κτίριο επονομάστηκε Paragone και αρχικά λειτουργούσε ως δικαστικό μέγαρο, την εποχή που η έδρα της κυβέρνησης ήταν στο Rialto.» 24. Στη Σερβία, το όπλο αυτό αναφέρεται ως choa, choha ή choja (υφασμάτινο) paraguna. Έχει το εξάπλευρο ξύλινο κοντάκι του σισανέ, ή και μακρύτερο, και είναι πιο επίπεδο συνδυάζει το παραδοσιακό τουρκικό σχήμα του κοντακίου με το σύγχρονο κοντάκι με επίπεδες πλευρές. Αυτό είναι καλυμμένο με ύφασμα. Πιθανώς η χρήση του υφάσματος paraguna αποτελούσε έναν οικονομικό τρόπο αντιγραφής των περίτεχνων διακοσμητικών λωρίδων από ελεφαντόδοντο και μπρούντζο, του τούρκικου σισανέ. Αργότερα χρησιμοποιούσαν όποιο ύφασμα διέθεταν, συχνά βελούδο, με πρόσθετο κέντημα ή χρυσές κορδέλες που σχημάτιζαν αραβουργήματα, ένα σχέδιο πιστό στο 203 Δεξιά και στόμιο πλάι δεξιά: Καριοφίλι με τουρκική κάννη του 17ου αιώνα, ιταλικό μηχανισμό σκανδάλης και οβελό. Από τα βόρεια Βαλκάνια, συναρμολογημένο στο ίδιο εργαστήριο με το 204, αρχές 19ου αιώνα. 204 Επάνω και στόμιο στο άκρο δεξιά: Καριοφίλι με ιταλική κάννη εξαγωγής, πίσω στόχαστρο και οβελό. Βόρεια Βαλκάνια, αρχές 19ου αιώνα.

11 205 Επάνω: Καριοφίλι του Ναστούλη Δαγκλή (περ. 1827), ενός Σουλιώτη που πολέμησε με τον Καραϊσκάκη το , στο Μεσολόγγι με τον λόρδο Βύρωνα, και το 1826 στη μάχη της Αράχωβας. 206 Δεξιά: Καριοφίλι που έπεσε στα χέρια του Δημήτρη Τζαμαλή στη μάχη της Αράχωβας. Ένα ζεύγος οφιόσχημων συμβόλων στις δυο πλευρές της προέκτασης στήριξης της κάννης στο κοντάκι προστατεύουν από το κακό μάτι. βυζαντινό πρότυπο. 25 Το όπλο έχει μακριά, λεία κάννη, συνήθως πρώιμης βαλκανικής κατασκευής. Αυτές οι κάννες δεν ήταν ιταλικής κατασκευής. Το λεξικό του Karadžić λέει ότι ο όρος paragon αναφέρεται στην κάννη, αλλά η χρήση της λέξης στα δημοτικά τραγούδια της εποχής δεν το υποστηρίζει. Ο πυροδοτικός μηχανισμός miquelet είναι μοναδικός στο σχήμα του, γνωστός και ως «μηχανισμός boylia» (όπου boj σημαίνει «μάχη»). Τα χρονολογημένα παραδείγματα που είδε ο συγγραφέας προέρχονται όλα από τον 19ο αιώνα, και η επιγραφή βρίσκεται σε όλα δίπλα στον πυροδοτικό μηχανισμό. Υπάρχουν δύο χρονολογημένα όπλα στο Μουσείο Μπενάκη: ένα με όνομα κατασκευαστή Seyyed Salih, κτήτορα Haji Kazizade Hasan Efendi και χρονολογία 1246 έ.ε. ( μ.χ), και ένα με όνομα κατασκευαστή el Haji Ibrahim, κτήτορα Abdi Mustafa και χρονολογία 1247 έ.ε. (1831-2) (εικόνα 202). Ένα paragun στο Στρατιωτικό Μουσείο του Βελιγραδίου φέρει δίπλα στον πυροδοτικό μηχανισμό την επιγραφή «Vlasnik Mustapha effendija. Izradio Hadži Suleiman 1261» («Ανήκει στον Mustapha Effendi. Κατασκευασμένο από τον Haji Suleiman 1261 έ.ε. [1845 μ.χ.]») 26. Ένα άλλο φέρει την κυριλλική επιγραφή: «Majstor Ivko 1847» 27. Ο τελευταίος τεχνίτης χρησιμοποιούσε τη χριστιανική χρονολόγηση, ενώ οι άλλοι κατασκευαστές ήταν μουσουλμάνοι. Ένα μη χρονολογημένο paragun από τη Συλλογή Wallace έχει μια κάννη δύο τμημάτων, έργο του Kaspar Zellner από το Salzburg και τη Βιέννη 28 κι ένα paragun στο Μουσείο Tareq Rajab έχει μια κάννη με μπρούντζινο στόχαστρο, με τη σφραγίδα «R.P. di Nap[oli]» 29. Τίποτε δεν διευκρινίζει τον τόπο παραγωγής. Η προέλευση του paragon παραμένει αβέβαιη, αλλά η σπανιότητά του υποδηλώνει μικρό τόπο προέλευσης. Η Petrović σημειώνει ότι υπάρχουν περίπου δέκα τέτοια όπλα στο Στρατιωτικό Μουσείο του Βελιγραδίου και όλα αποκτήθηκαν από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ως τμήμα της πρώην Γιουγκοσλαβίας. 30 Υποστηρίζει ότι αυτά τα όπλα προέρχονται από τη Βοσνία, με βάση και «άλλα χαρακτηριστικά της δουλειάς των Βόσνιων οπλουργών», πιθανώς τις μικρές ρομβοειδείς πλάκες από φίλντισι στο άνω ξυστό. Ωστόσο, αν αυτά χρησιμοποιούνταν εκεί δίπλα, είναι παράξενο «το ότι το Ιστορικό Μουσείο του Ζάγκρεμπ δεν διαθέτει ούτε ένα paragun» 31. Παρόμοιες ψηφίδες από φίλντισι εμφανίζονται στα μακρύκαννα όπλα από τη βόρεια Αλβανία με το κοντάκι που καταλήγει σε σχήμα ουράς ψαριού, τις ντάνσικες σε σχήμα Τ. Οι ρομβοειδείς ψηφίδες από φίλντισι φέρουν τελείες, κύκλους και γραμμές, γεμισμένες με κόκκινο ή μαύρο, και συναντώνται και στα džeferdar του 19ου αιώνα. Η Petrović σημειώνει ότι στα μουσεία της Σόφιας υπάρχουν αρκετά paragun. Η Βουλγαρία είναι βέβαια πιθανός τόπος παραγωγής τους. Η Petrović σημειώνει: «Λαμβάνοντας υπ όψιν την περιορισμένη ανάπτυξη της οπλουργίας, όπως και τους ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς της με τη Βοσνία, κυρίως μέσω της πανήγυρης του Uzundžov, ίσως τα όπλα αυτά να εισάγονταν από 207 Καριοφίλι που ανήκε στον στρατηγό Ιωάννη Μακρυγιάννη, με οθωμανική επιγραφή στο κοντάκι. Το κοντάκι φέρει ένθετο διάκοσμο με δυο οφιόσχημες μορφές, όπως το 206. Η κάννη είναι τουρκική. 171 β α λ κ α ν ι κ α m a κ ρ υ κ α ν ν α ο π λ α

12 Επάνω: Σισανές με οκταγωνική κάννη από δαμασκηνό ατσάλι, τέλη 18ου αιώνα. Η κάννη φέρει ραβδώσεις 1:7, σμιλεμένο στόχαστρο και χάλκινη ακίδα στόχευσης. 209 Επάνω: Τυπικός σισανές με οκταγωνική ραβδωτή κάννη από δαμασκηνό ατσάλι. Στο στόμιο της κάννης και το πίσω μέρος φέρει διάκοσμο από χρυσά δαμασκηνά άνθη. Όλο το ξύλινο μέρος του όπλου φέρει ένθετο διάκοσμο από διάτρητες ασημένιες πλάκες και εκτεταμένο διάκοσμο από ασήμι και κόκαλο στο κοντάκι. τη Βοσνία» 32. Μόνο σε μια τέτοια «υπανάπτυκτη» περιοχή θα αναπτυσσόταν ένας πυροδοτικός μηχανισμός τόσο ανεπηρέαστος από τα ευρωπαϊκά ή τα συμβατικά μοντέλα τύπου miquelet εξάλλου, ο δεσμός ανάμεσα στη Βοσνία και τη Βουλγαρία διευκολύνει τη μεταφορά των διακοσμητικών χαρακτηριστικών, όπως οι ψηφίδες από φίλντισι. Το καλύτερο επιχείρημα υπέρ της βουλγαρικής προέλευσης των όπλων έγκειται στη μοναδικότητα του πυροδοτικού μηχανισμού. Δεν φαίνεται να υπήρχε λόγος να εφεύρουν οι εκλεπτυσμένοι Βόσνιοι οπλουργοί έναν τέτοιο πρωτόγονο πυροδοτικό μηχανισμό και στη συνέχεια να προσπαθήσουν να τον πουλήσουν στη Βουλγαρία. Οι οπλουργοί της επαρχίας κατασκεύαζαν φθηνές εκδοχές των αστικών όπλων, και αν κάποιος ήθελε ένα καλό εμπορικό όπλο για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, θα έφτιαχνε είτε ένα όπλο ευρωπαϊκού τύπου με οθωμανικό διάκοσμο είτε έναν παραδοσιακό οθωμανικό στρατιωτικό σισανέ, με τον συνήθη πυροδοτικό μηχανισμό, όπως έκαναν οι Βόσνιοι. Αυτό το όπλο μάλλον προορίζεται για ειδική τοπική χρήση. Ο οθωμανικής επιρροής σχεδιασμός του, μια επιδίωξη μείωσης του βάρους και η προφανής προσπάθεια για περικοπή του κόστους παραγωγής υποδηλώνουν ως τόπο προέλευσης μια φτωχή, απομακρυσμένη περιοχή μάλλον τη Βουλγαρία παρά τα ΒΔ Βαλκάνια. Η μεγάλη ποικιλία στον διάκοσμο αυτών των όπλων δείχνει ότι μεταφέρονταν από τους βασιβουζούκους ιδιοκτήτες τους στα Βαλκάνια, όπου ο τοπικός διάκοσμος προστίθετο στη βασική μορφή. 33 Ένα άλλο όπλο από το λεξικό του Karadžić είναι η krdžalinka ή krdžalijanka. Το χρησιμοποιούσαν οι πολεμιστές krdžalije, έφιπποι νομάδες που ζούσαν από τις επιδρομές και μίσθωναν τις υπηρεσίες τους σε όποιον έδινε τα περισσότερα. Ήταν διάσημοι για τα χαρέμια τους από αιχμάλωτες σκλάβες, που ντυμένες άνδρες τους συνόδευαν στο πεδίο της μάχης, καθώς και για την πολυτέλεια των ρούχων τους από βελούδο και μετάξι, και για τα άλογά τους με τα χρυσά και ασημένια φάλαρα. Η krdžalinka ήταν ένα ιδιαίτερα περίτεχνα διακοσμημένο όπλο από την πόλη Κιρτζαλί, 100 χλμ. δυτικά της Αδριανούπολης. Δεν μπορούμε να ταυτοποιήσουμε αυτό το όπλο, αν και ο όρος σήμερα περιγράφει τα επιχαλκωμένα όπλα. Το χρησιμοποιούσαν οι χαϊντούκοι της Ανατολικής Ρωμυλίας, της σημερινής νότιας Βουλγαρίας, οι οποίοι απέκτησαν ισχύ με την κατάρρευση της επαρχιακής οθωμανικής εξουσίας τον 18ο αιώνα. Οι ανεξάρτητοι ayans 34 και πασάδες τούς προσλάμβαναν για να αντιστέκονται στην εξουσία της αυτοκρατορίας. Πολλοί πολέμησαν κατά τον Αυστροτουρκικό πόλεμο του και αφού απολύθηκαν, πολλοί krdžalije υπηρέτησαν τον πασά του Βιδινίου Pasvan Oglu Osman ( ). Ήταν τόσο πολλοί, που κρατούσαν ολόκληρες πόλεις σε ομηρία. Κατά τον πρώτο σέρβικο ξεσηκωμό, οι κιρτζαλήδες πολέμησαν και στις δύο πλευρές ως μισθοφόροι. Αυτοί οι πλιατσικολόγοι ηττήθηκαν από τους συνασπισμένους στρατούς Ρωσίας και Σερβίας στον ποταμό Malaynica το 1807 και διαλύθηκαν. Η λέξη krdžalije έφτασε να σημαίνει στα τουρκικά τον συνοδό, κάποιους από τους «Αλβανούς» φρουρούς που συνόδευαν τους Οθωμανούς πασάδες

13 210 Σισανές από τη Βοσνία, τέλη 18ου αιώνα, του Νικολάου Πετιμεζά. της αυτοκρατορίας. 35 Επειδή οι κιρτζαλήδες μετέφεραν τα όπλα τους σε όλη την Αυτοκρατορία, ίσως αυτά να παρουσιάζουν διαφορές, καθώς ο ιδιοκτήτης του καθενός πρόσθετε κάτι στη διακόσμηση. Οι κιρτζαλήδες θα ενέκριναν το paragun, αλλά τα υπογεγραμμένα και χρονολογημένα paragun ανάγονται μετά τη δεκαετία του 1830 και τη διάλυση των κιρτζαλήδων. Το rašak ήταν ένα μακρύκαννο όπλο των Βαλκανίων, και η ονομασία του αναφέρεται στο σχήμα του κοντακίου, που υποτίθεται ότι θυμίζει ζευγάρι κέρατα. Η λέξη rašak στα σερβοκροάτικα σημαίνει σκαρμός, και η συσχέτιση γίνεται με τον τρόπο με τον οποίο το κοντάκι αγκαλιάζει τον ώμο. Υπάρχει επίσης ένα μικρό rašak, στα σερβοκροάτικα mali rašak, το οποίο μπορούσε να φορεθεί στη ζώνη και να χρησιμοποιηθεί με το ένα χέρι, το αντίστοιχο των μικρών τουρκικών τρομπονιών. Η Petrović υποστηρίζει ότι αυτά τα όπλα παράγονταν στη βόρεια Ιταλία για εξαγωγή στην Ελλάδα και την Αλβανία. Ένα δείγμα από το Στρατιωτικό Μουσείο του Βελιγραδίου έχει διάκοσμο από φίλντισι με ένα δικέφαλο αετό, ένα γρύπα και το δέντρο της ζωής, δημοφιλή αλβανικά εικονογραφικά μοτίβα. Τα όπλα αυτά εμφανίζονται και σε απεικονίσεις της Επανάστασης του Ο ρογκάς είναι ένα άλλο μακρύκαννο όπλο αλβανικού τύπου, με κυρτό κοντάκι. Ο μακρύτερος και επαργυρωμένος ρογκάς αναφέρεται στη Βοσνία ως srmalija («επαργυρωμένο»), άρα η τεχνική ήταν αρκετά κοινή για να καταγραφεί και ως ονομασία του όπλου. Η λέξη shishana περιγράφει στα τουρκικά και τα περσικά ένα μακρύκαννο όπλο με εξαγωνικό ξύλινο κοντάκι και βαριά ραβδωτή κάννη, και ένα είδος πυροδοτικού μηχανισμού, τον οποίο χρησιμοποιούσαν τα οθωμανικά στρατεύματα, ειδικά οι γενίτσαροι, από τον 15ο αιώνα. Στα αρχεία του Kotor, ο σισανές αναφέρεται για πρώτη φορά το Τα όπλα αυτά μπορούν να αποδοθούν τόσο στην Περσία όσο και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς οι Πέρσες είχαν αντιγράψει τα πυροβόλα όπλα τους από τα οθωμανικά πρότυπα, μετά την ήττα τους στη μάχη του Chaldiran, το Ο τύπος αυτός, με μικρές παραλλαγές και σε διάφορα μεγέθη, κατασκευαζόταν και χρησιμοποιούνταν από τον Καύκασο και την Περσία μέχρι την Μικρά Ασία και τα δυτικά Βαλκάνια. Στη Βοσνία, το χρησιμοποιούσαν επίσης και οι seymeni, οι αστυνομικοί. Στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη κατασκευάζονταν κάννες για σισανέδες σε μεγάλες ποσότητες έξω από το Σεράγεβο, στο χωριό Dupovci και στη Fojnica. Ένας άλλος περιγραφικός όρος γι αυτό το όπλο είναι ο hareli ή harešli šešana σισανές 211 Σισανές, 18ος αιώνας. Η οκταγωνική ραβδωτή κάννη από δαμασκηνό ατσάλι και ο μηχανισμός πυροδότησης miquelet φέρουν διάκοσμο από χρυσά δαμασκηνά αραβουργήματα. Το ραβδωτό ξύλινο μέρος του όπλου από καρυδιά της Κιρκασίας φέρει ασημένιες πλάκες και λωρίδες από λευκό και πράσινο υαλογραφημένο ελεφαντόδοντο. 173

14 212 Επάνω και αριστερά: Όπλο τύπου τρομπόνι με ισχυρή ευρωπαϊκή επίδραση, τέλη 18ου αιώνα. Πιθανώς συναρμολογημένο και διακοσμημένο στα Ιόνια, όπου ο διάτρητος διάκοσμος αυτού του τύπου ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής σε είδη οικιακής χρήσης, όπως οι ταμπακιέρες. 174 με ραβδωτή κάννη. Η λειόκαννη εκδοχή ονομαζόταν kaval. Οι ραβδωτές κάννες με πολλαπλές αυλακώσεις στα βαλκανικά όπλα μάλλον αποτελούν απομίμηση του γερμανικού jaeger, καθώς οι ραβδωτές κάννες δεν συνηθίζονταν αλλού κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Το Dupovci ειδικευόταν στην κατασκευή βαρέων όπλων σταθερής στόχευσης με ραβδωτή κάννη (τα dupovke), μια μεγαλύτερη εκδοχή του σισανέ για χρήση στα οχυρά. 38 Θυμίζουν τα περσικά και αφγανικά όπλα σταθερής στόχευσης, που σώζονται σε σημαντικές ποσότητες, αλλά η προέλευσή τους είναι συνήθως ασαφής. 39 Ο σισανές αναφέρεται και ως tokmakli ή tomali šešana. Η λέξη tokmak σημαίνει ένα μεγάλο κομμάτι ξύλου, αναφορά στο βαρύ μονοκόμματο ξύλινο κοντάκι. Η χρήση των περσικών όρων οπλουργίας από τους Σλάβους οπλουργούς δείχνει τουλάχιστον εξοικείωση με την Περσία υπάρχουν και ενδείξεις βαλκανικών εξαγωγών εκεί. Η πιθανότητα να εξάγονταν αυτά τα όπλα από τα Βαλκάνια ενισχύεται από τα παραδείγματα στα μουσεία της Κωνσταντινούπολης. Οι Πέρσες οφείλουν πολλά στους Τούρκους για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη των πυροβόλων όπλων τους. Για την κατασκευή των κοντακίων των όπλων των γενίτσαρων χρησιμοποιούταν ξυλεία από τα δάση του Ada Bazari στη ΒΔ Τουρκία. Στην Κριμαία, για την κατασκευή των κοντακίων των όπλων χρησιμοποιούσαν ξυλεία από τη Μολδαβία ένα λεπτό, σκληρό ραβδωτό ξύλο (στα τουρκικά sarma agagdzi). 40 Ο διάκοσμός τους, με τη μορφή ένθετων στοιχείων και μπρούντζινων καρφιών, παρουσιάζει παραλλαγές, αλλά αποτελεί τον πιο αβέβαιο οδηγό για τον τόπο κατασκευής. Το Gabrovo (στη σημερινή Βουλγαρία) ήταν κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα σημαντική πόλη παραγωγής όπλων, με περίπου 40 εργαστήρια στη συνοικία των οπλουργών. Μια αναφορά από τα μέσα του 19ου αιώνα σχολιάζει τις κόκκινες φλόγες, το σφυροκόπημα και τις σπίθες που ξεπετάγονταν από τις ανοιχτές πόρτες κάθε σπιτιού. Ο Ρώσος στρατηγός Liprandi έγραψε τον 19ο αιώνα ότι «στο Gabrovo μπορεί κανείς να βρει τα περίφημα stuzers που αποκαλούνται σισανέδες, με τα οποία οι κάτοικοι του Deli Orman (στη ΒΑ Βουλγαρία)

15 213 Σισανές με μηχανισμό πυροδότησης πυρόλιθου από τον Καύκασο. Υψηλής ποιότητας κάννη από δαμασκηνό ατσάλι,που φέρει την επιγραφή «Ο ιδιοκτήτης Othman Agha». Φέρει οθωμανική σφραγίδα ποιότητας, η οποία αναφέρει «im ti han» («ελεγμένο»). Μηχανισμός πυροδότησης τύπου boyliya, από τα Βαλκάνια. είναι όλοι ανεξαιρέτως οπλισμένοι» 41. Η ρωσική λέξη shtutser προέρχεται από το γερμανικό Stutzen (σερβοκροάτικα štuc), που αναφέρεται σε ένα όπλο ή καραμπίνα με κομμένη κάννη, και τελικά ένα κοντό, μεγάλου διαμετρήματος κυνηγετικό όπλο. Ο ποιητής ηγεμόνας Petar II Petrović Njegos στο έργο του Gorski Vijenac αναφέρεται στο stuc που διακωμωδεί ο βοεβόδας Janko. Ο Vuk Karadžić στο λεξικό του, στο λήμμα «shishana» αποδίδει στην Αυστρία τον όρο «shtuc», όπως αποκαλούνταν ο σισανές στα βόρεια Βαλκάνια. Αυτός ο τύπος κάννης αποτελούσε πιθανώς αντιγραφή των κοντών καννών μεγάλου διαμετρήματος, που χρησιμοποιούνταν με τους γερμανικούς μηχανισμούς σκανδάλης με τροχό του 17ου αιώνα. Ο Bjelokosić υποστηρίζει ότι η διαφορά ανάμεσα στο stuc και τον σισανέ έγκειται στο ότι στο πρώτο οι ραβδώσεις της κάννης είναι ευθείες, ενώ στον δεύτερο ελικοειδείς. Μια άλλη ονομασία του είναι šica (σερβοκροάτικα). 42 Υπάρχει ένα όπλο το οποίο στην Αλβανία αναφέρεται ως shishane Stamolli, όπου «Stamolli» σημαίνει «από την Κωνσταντινούπολη» (το Istambul είναι ελληνικής προέλευσης όρος για την Κωνσταντινούπολη από τον 10ο αιώνα, και σήμαινε «εις την πόλη»). 43 Το όπλο περιγράφεται ως κομψή εκδοχή του σισανέ με λεπτή κυλινδρική κάννη. Η συγκεκριμένη κάννη είναι ιταλική. Το μακρύκαννο όπλο με τις διάφορες παραλλαγές του ήταν γνωστό στους ελληνόφωνους πληθυσμούς των Βαλκανίων ως καριοφίλι. Η προέλευση της λέξης και ο χρόνος εισαγωγής του στην ελληνική γλώσσα αποτέλεσαν αντικείμενο ζωηρής διαμάχης στις ελληνικές εφημερίδες το 1865 και τη δεκαετία του Η δημοφιλέστερη ελληνική άποψη ισχυρίζεται ότι προέρχεται από την επωνυμία Carlo e figli (Carlo και υιοί). Τα όπλα «είχαν ένα ευφωνικό όνομα καριοφίλια. Αυτή η παράξενη και μελωδική λέξη αποτελεί εξελληνισμό της επωνυμίας ενός ιταλικού οπλουργείου, του οποίου τα προϊόντα ήταν περίφημα σε όλη την Ανατολή: Carlo e figli» 45. Ωστόσο, δεν υπάρχει καταγεγραμμένος κατασκευαστής όπλων με αυτό το όνομα, ούτε ο συγγραφέας κατάφερε να βρει κανέναν ο οποίος υπέγραφε «e figli», παρόλο που ένας Έλληνας έμπορος είπε στον συγγραφέα ότι ο πατέρας του του είχε πει πως το όνομα προερχόταν από Έλληνες λιανοπωλητές της Τεργέστης. Ίσως ένας Ιταλός λιανοπωλητής να έδωσε το όνομά του στο εμπόρευμα. Πιο πιθανή είναι η εκδοχή που μετέφερε στον συγγραφέα ο Κώστας Γεωργόπουλος και ένας αργυροχόος από τα Ιωάννινα, ο Γιάννης Καριοφίλης. Ο κύριος Καριοφίλης είπε στον συγγραφέα ότι πριν από πέντε γενιές, το 1780, ένας πρόγονός του ήταν διάσημος αργυροχόος και γνωστός κατασκευαστής μακρύκαννων όπλων, γεννημένος στους Καλαρρύτες ένα χωριό κοντά στα Ιωάννινα, με παράδοση στην επεξεργασία του ασημιού και του χρυσού. Φυσικά το όνομα μπορεί να σχετίζεται με το επάγγελμά 214 Λεπτομέρεια από κάννη όπλου με πυροδοτικό μηχανισμό φιτιλιού από τα τέλη του 16ου αιώνα. Τυπικό διογκωμένο στόμιο κάννης με ένθετα μπρούντζινα γαρίφαλα ή καριοφίλια (επαναλαμβάνεται στην πίσω πλευρά). 175

16 215 Όπλο με μηχανισμό πυροδότησης πυρόλιθου με ένθετο διάκοσμο από σεντέφι. Ο συγκεκριμένος τύπος δεν μπορεί να αποδοθεί σε μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι προέρχεται από τα δυτικά Βαλκάνια. Μοιάζει με παραλλαγή του džeferdar από την Boka Kotorska, πιθανώς 176 κατασκευασμένο στην Boka για κάποια περιοχή με την οποία διατηρούσε στενές σχέσεις στα παράλια, όπως η Χειμάρρα ή η Πάργα /το Σούλι. του και ο όρος να υπήρχε πολύ πριν από τη γέννηση αυτού του ανθρώπου. Οι Τούρκοι χρησιμοποιούσαν τη λέξη karanfil για να δηλώσουν το όπλο από τα τέλη του 16ου αιώνα. Δεν θα μπορούσαν να έχουν δανειστεί τον όρο από την ελληνική λέξη καριοφίλι (kariophili), καθώς οι Έλληνες είχαν αφοπλισθεί μετά την οθωμανική κατάκτηση. Στα τουρκικά, karanfil σημαίνει επίσης γαρίφαλο, όπως και με μικρές παραλλαγές στα αλβανικά και τα σερβοκροάτικα. Το γαρίφαλο, Dianthus caryophyllus, είναι ενδημικό στη Μεσόγειο και αναφέρεται από τον Θεόφραστο (περ περ. 287 π.χ.), φιλόσοφο από την Ερεσό της Λέσβου. Ήταν διάδοχος του Αριστοτέλη στην Περιπατητική σχολή και σώζονται δύο από τα σημαντικά βοτανολογικά του έργα, Περί φυτικών ιστοριών και Φυτικών αιτίων. Δίανθος σημαίνει «το Άνθος του Θεού», από το όνομα του θεού Δία, και το άνθος. Από την κλασική ελληνική λέξη καρυόφυλλον (karyophyllon), η λέξη πέρασε στα αραβικά (qaranful) και από εκεί στο τουρκικό karanfil (που σημαίνει επίσης μοσχοκάρφι, το οποίο έχει το ίδιο σχήμα). Οι τουρκικές κάννες του 16ου και των αρχών του 17ου αιώνα έχουν μεγάλα στόμια σε σχήμα αυγού, που θυμίζουν το μπουμπούκι του γαρίφαλου. Ορισμένοι προχωρούν ακόμη παραπέρα, προσθέτοντας εγχάρακτα ή ένθετα μπρούντζινα γαρίφαλα στον διάκοσμο του όπλου, όπως σε ένα δείγμα του Stibbert (εικόνα 214). Το άνθος ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές ως διακοσμητικό μοτίβο στα κεραμικά από το Isnik και σε υφάσματα του 16ου αιώνα. Οι ονομασίες των τουρκικών όπλων στα Βαλκάνια είναι συνήθως περιγραφικές, επομένως αυτή είναι η πιθανότερη προέλευση της λέξης καριοφίλι, η οποία πέρασε από τα τουρκικά στα ελληνικά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χρήση της λέξης αποτελούσε δείγμα του μαύρου χιούμορ των στρατιωτικών της εποχής, παρόμοια με τη χρήση της λέξης zanbūrak ή zambūrak (αραβικά, τουρκικά και περσικά), κυριολεκτικά «μικρή μέλισσα», που αναφερόταν αρχικά σε μια βαλλίστρα και στη συνέχεια σε ένα μικρό κανόνι, το οποίο μεταφερόταν στην πλάτη μιας καμήλας, με το αστείο να αφορά τον ήχο και το «τσίμπημα» του βλήματος.

17 216 Επάνω και κάτω: Καριοφίλι με κάννη δύο τμημάτων γαλλικού στιλ. Το κοντάκι είναι διακοσμημένο με σεντέφι, σίδηρο και μπρούντζο, και φέρει την επιγραφή «N 1802» (λεπτομέρεια). Φέρει την επιγραφή «A.M.» στην κάννη και «C.M.» στο πίσω μέρος με τολμηρό σμιλεμένο διάκοσμο με άνθη. Ο αρχικός μηχανισμός σκανδάλης προέρχεται από την Αλβανία, το πίσω στόχαστρο και οι κρίκοι ανάρτησης από την Ιταλία. Οι κάννες με το διογκωμένο στόμιο κατασκευάζονταν στην Κωνσταντινούπολη, αλλά οι Ιταλοί αποκαλούσαν «alla Greca» εκείνες που εξάγονταν από την Brescia στα τέλη του 17ου αιώνα. Γιατί οι Βενετσιάνοι τις συσχέτιζαν με τους Έλληνες; Το όνομα μπορεί να αντικατοπτρίζει το ότι Έλληνες έμποροι ελέγχαν το εμπόριό τους. Ένα βενετσιάνικο συμβόλαιο από τον Μάιο του 1680 αφορά «κάννες alla Greca», οι οποίες κόστιζαν εννέα λίρες και πέντε σόλδια καθεμία, τη στιγμή που οι συμβατικές κόστιζαν έντεκα σόλδια, απόδειξη της κακής ποιότητάς τους. 46 Οι Αλβανοί χρησιμοποιούσαν επίσης όπλα αυτού του τύπου, στα οποία οι Τούρκοι αναφέρονταν ως kariofilja shqiptare (αρβανίτικα καριοφίλια). Αρβανίτικες κοινότητες υπήρχαν σε όλα τα Βαλκάνια, και τα βασικότερα κέντρα παραγωγής πυροβόλων όπλων με σημαντικούς θύλακες αρβανίτικων πληθυσμών ήταν τα Prizren, 47 Τέτοβο, Peja ή Peć, Djakova, Σκόδρα, Ελβασάν, Μπεράτι, Δέλβινο και Dibra. 48 Πυροδοτικοί μηχανισμοί πυρόλιθου παράγονταν επίσης στα Lezhe, Hajmel, Dumre και Λεσκοβίκι. Πολλές από αυτές τις πόλεις εξακολουθούσαν να παράγουν όπλα έως το τέλος του 19ου αιώνα. Στο Prizren, το σημαντικότερο κέντρο οπλουργίας των Βαλκανίων από τα μέσα του 18ου έως τα τέλη του 19ου αιώνα, κατασκευάζονταν όπλα μέχρι τη δεκαετία του Υπήρχε επίσης ένα σημαντικό κέντρο στα Σκόπια. Αλβανοί οπλουργοί εργάζονταν επίσης 177

18 217 Καριοφίλι με κοντάκι από ελεφαντόδοντο. Φέρει την επιγραφή 178 «Κατασκευασμένο από τον Kadri 1222 [ μ.χ.]. Ιδιοκτήτης Hasan». Τα όπλα με κοντάκια αυτού του τύπου είναι γνωστά στα ιταλικά ως «alla Berbero» από τους βορειοαφρικανούς Βέρβερους αγοραστές. 218 Μακρύκαννο όπλο με πυροδοτικό μηχανισμό miquelet και ιταλική λεία κάννη τριών τμημάτων. Το κοντάκι έχει στρώσεις ελεφαντόδοντου και ξύλου. Αυτός ο τύπος όπλου κατασκευαζόταν πιθανώς στο Prizren για εξαγωγή στη βόρεια Αφρική.. στο Σεράγεβο. Και ανεξάρτητοι Αλβανοί εργάζονταν αλλού, συμπεριλαμβανομένου του Κοσόβου και της Boka Kotorska. Ωστόσο, τα κέντρα παραγωγής καριοφιλιών βρίσκονταν κυρίως στα βόρεια της Αλβανίας. Η σημαντική πόλη των Ιωαννίνων, με περίπου ενενήντα τοις εκατό του πληθυσμού Έλληνες, αποτελούσε το κέντρο της εξαιρετικής τέχνης επεξεργασίας του ασημιού και του χρυσού, για την οποία ήταν φημισμένη η Ήπειρος, αλλά η δυνατότητα παραγωγής όπλων ήταν μέτρια, καθώς αυτά εισάγονταν και διακοσμούνταν εκεί. Το ξύλινο μέρος του καριοφιλιού, που ήταν καλυμμένο με ένθετα φύλλα ασημιού ή μπρούντζου, παρέχει τον καλύτερο οδηγό στις πολιτισμικές καταβολές, καθώς ο πυροδοτικός μηχανισμός και η κάννη εισάγονταν από την Ευρώπη, την Brescia, την Αυστρο-Ουγγαρία, τη Γαλλία ή το Βέλγιο. Το ελληνικό καριοφίλι είναι σαφώς επηρεασμένο από την Ευρώπη και μπορεί να αποδοθεί στην Ήπειρο και τις περιοχές του νότου. Στις πηγές συχνά είναι δύσκολη η διάκριση ανάμεσα σε αυτό το όπλο με το ευρωπαϊκό κοντάκι και το αλβανικό με το κοντάκι σε σχήμα «Τ». Τόσο οι Έλληνες όσο και οι Αλβανοί χρησιμοποιούσαν τις λέξεις arnautka, Λαζαρίνα και δάνεια από την τουρκική γλώσσα. Ο Vuk Karadžić στο λεξικό του κάτω από το λήμμα «arnautka» λέει ότι πρόκειται για μακρύκαννα όπλα. Ο George Finlay, παρών στην Επανάσταση του 1821, αναφέρεται στα «μακρύκαννα αλβανικά όπλα» 49. Οι σύγχρονοι συγγραφείς τα αναφέρουν ως «les longs fusils albanais» ή «langen Arnauten flinten» ή απλώς «Arnautka». Στην ηπειρωτική Ελλάδα, οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τη λέξη καριοφίλι εναλλακτικά με τη δανεική από την

19 τουρκική «τουφέκι» (μακρύκαννο όπλο), και αυτοί οι όροι συσχετίζονται με μια ποικιλία από σχήματα κοντακίου. Το αλβανικό όπλο που είναι γνωστό στη Σερβία ως tančica, έχει κοντάκι σε σχήμα Τ 50. Μια παλαιότερη ονομασία ήταν Datsika. 51 Στην Κύπρο η λέξη τουφέκι χρησιμοποιούνταν ανέκαθεν. Στη βόρεια Ελλάδα, η επιρροή της αλβανικής οπλοποιίας κυριαρχούσε αναπόφευκτα, αλλά αλλού η βαλκανική εκδοχή του ευρωπαϊκού σχήματος του υποκόπανου υπερτερούσε, λόγω της διαθεσιμότητας και της πολιτισμικής του προέλευσης, συνεισφέροντας στα όπλα που χρησιμοποιούνταν εκεί. Οι Αλβανοί αναγνώριζαν μια ποικιλία τύπων στα καριοφίλια. Υπήρχε το καριοφίλι prift («ιερέας») ή το καριοφίλι maxhar («ουγγρικό», βλ. σελ ). Και τα δύο προέρχονταν από την Ουγγαρία, και εισάγονταν στην Αλβανία. Υπήρχε επίσης το kerraballiu ή karavalliu, ένα όπλο χωρίς ραβδώσεις με μια ιδιαίτερα μακριά, ελαφριά κάννη από 1,20 έως 1,50 μ., που πήρε το όνομά του από το kerrabe, την γκλίτσα του βοσκού. Η λέξη σημαίνει ακόμη και καμπύλο κομμάτι ξύλου. Η ομοιότητα ανάμεσα στην γκλίτσα και το όπλο με το κοντάκι σε σχήμα ουράς ψαριού είναι εμφανής. Το ελληνικό καριοφίλι του 18ου και του 19ου αιώνα έχει κοντάκι σε συμβατικό ευρωπαϊκό σχήμα, αλλά δεν μπορεί κανείς να είναι σίγουρος ότι αυτό συνέβαινε και κατά τους προηγούμενους αιώνες ή έστω ότι υπήρχε ένα διακριτό ελληνικό μακρύκαννο όπλο εκείνα τα χρόνια. Ο Αλβανός λόγιος Gjergji λέει ότι τα μακρύκαννα αλβανικά όπλα αποκαλούνταν toska, επειδή το σχέδιό τους προερχόταν από τη νότια Αλβανία ή Τοσκαρία 52, 219 Μακρύκαννο όπλο με ραβδωτή κάννη και πυροδοτικό μηχανισμό miquelet. Πιθανώς κατασκευασμένο στο Prizren για εξαγωγή στη βόρεια Αφρική. Φέρει την υπογραφή: «[Κατασκευασμένο από τον] Mehmed Ser[bi]» Αλβανικό μακρύκαννο όπλο με μηχανισμό πυροδότησης miquelet. Κάννη εξαγωγής από την Brescia με χαρακτηριστικό ένθετο αργυρό διάκοσμο με μεγάλα αραβουργήματα από τα Βαλκάνια. Ο υποκόπανος, που φέρει λωρίδες από ελεφαντόδοντο ή κόκαλο, προσομοιάζει με τα όπλα που χρησιμοποιούσαν οι μαροκινές φυλές του 18ου-19ου αιώνα.

20 Δαλματικό όπλο με κοντάκι ιταλικού στιλ, με ένθετο διάκοσμο από σεντέφι, αντίγραφο džeferdar. αλλά πιθανότατα ο τύπος tosca σχετίζεται περισσότερο με ένα συγκεκριμένο τοπικό σχέδιο παρά με τις πολλές τοπικές διακοσμητικές παραλλαγές, που εμφανίζονται στο σύνολο της παραγωγής αυτού του τύπου όπλου. Υπάρχει ένα καριοφίλι με ένα ιδιαίτερο κοντάκι, στο συνηθισμένο ευρωπαϊκό / ελληνικό σχήμα, αλλά κατασκευασμένο από στρώσεις ελεφαντοστού και ξύλου. Αυτή η τεχνική κατασκευής κοντακίου είναι γνωστή από τα όπλα των μαροκινών φυλών, τα οποία ίσως αντέγραψαν οι Βαλκάνιοι στρατιώτες που υπηρετούσαν εκεί, ή αυτά τα όπλα ίσως κατασκευάζονταν στα Βαλκάνια και εξάγονταν στη βόρεια Αφρική. Ένα δείγμα πέρασε στα χέρια των βρετανικών στρατευμάτων κατά την εκστρατεία του 1801 στην Αίγυπτο 53, ενώ εμφανίζονται συχνά και σε ζωγραφικές απεικονίσεις της Επανάστασης του Ο πυροδοτικός μηχανισμός του καριοφιλιού μετατράπηκε από τον μηχανισμό πυρόλιθου, σε μηχανισμό καψυλίου, και από το 1868 περίπου σε μηχανισμό Berdan με μάνδαλο, γεγονός που αποδεικνύει τη μακρόχρονη χρήση αυτών των δημοφιλών όπλων. Ένα καριοφίλι (407) που ανήκε κάποτε στο Υδριώτη πρόκριτο Γιακουμάκη Τομπάζη ( ), και το οποίο μετατράπηκε στο σύστημα Berdan, φέρει στο κάτω μέρος του κοντακίου του το όνομα ενός Έλληνα οπλοποιού: «Αντώ. Γεωρ. οπλοποιός, Αδριανούπολη 8 Ιανουαρίου 1878» και στον μηχανισμό της σκανδάλης «P.K /1876 AB VIIII». Η κάννη χρονολογείται από την περίοδο της μετατροπής. Πολλοί τύποι όπλων σε όλα τα Βαλκάνια έπαιρναν την ονομασία τους από την Ιταλία, υπογραμμίζοντας την κυριαρχία της ιταλικής οπλοποιίας. Ο Εvliyā Çelebi κατά τον 17ο αιώνα αναφέρεται στο νταλιάνι, ένα μεγάλο όπλο. Η Petrović λέει ότι τα μακρύκαννα όπλα που κατασκευάζονταν στην Dibra αποκαλούνταν dalijanke, μια τοπική παραλλαγή της λέξης talijanke («από την Ιταλία»), επειδή το σχέδιο προερχόταν από την Ιταλία ή η κάννη και ο μηχανισμός της σκανδάλης τους ήταν ιταλικά. Το ίδιο φαινόμενο μεταφοράς μπορεί να δει κανείς και αλλού στην Εγγύς Ανατολή. Η γαλλική λέξη carabine μεταφέρεται στα αραβικά και τα περσικά ως qarābin. Ο Evliyā Çelebi χρησιμοποιεί τη λέξη qarabina / garabina και στα τέλη του 18ου αιώνα στη Βοσνία υπάρχουν αναφορές στο mali garubin ή μικρή καραμπίνα. Ο Ćurčić ανάγει τον όρο στο ιταλικό carabina, «Sorta d archibugio ad uso de soldati a cavallo» («είδος αρκεβούζιου για έφιππη χρήση»), αντιστοιχίζοντας τη λέξη karabin στον κατάλογο των όπλων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σε δύο κοντόκαννα, με ολόκληρο ξύλινο κοντάκι blunderbusses με πυροδοτικό μηχανισμό πυρόλιθου, με ιταλική εμφάνιση. 54 Κατά τη βασιλεία του Όθωνα, οι Έλληνες λογχοφόροι χρησιμοποιούσαν γαλλικά Mousquetons de cavalrie 1822, τα οποία αποκαλούσαν κοντοντούφεκα. 55 Στην Ελλάδα «νταλιάνι» λέγεται μια καραμπίνα με ραβδωτή κάννη, την οποία χρησιμοποιούσε το ελληνικό ιππικό κατά την Επανάσταση του 1821, με μήκος περίπου ένα μέτρο, αλλά από κάθε άλλη άποψη με την εμφάνιση ενός μικρού καριοφιλιού. Ένα δειγμα με μήκος 97 εκ., που υπάρχει στη Συλλογή Αβέρωφ στο Μέτσοβο (αριθ. 249) ανήκε στον Θεόδωρο Γρίβα. Η λέξη νταλιάνι σημαίνει «από την Ιταλία» και αναφέρεται στην προέλευση των πρώτων από αυτές τις καραμπίνες, το σχέδιο και την ονομασία των οποίων αντέγραψαν οι Έλληνες. Το ίδιο όπλο αποκαλείται dalianka στα βόρεια Βαλκάνια. Το όνομα νταλιάνι στην Ελλάδα αναφερόταν σίγουρα σε αυτό τον τύπο καραμπίνας, αλλά υπήρχε με το ίδιο όνομα και ένας Έλληνας του άτακτου ιππικού, ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης, ο οποίος πολέμησε στην Κρήτη το 1828 και,

21 222 Στρατιωτικό όπλο με μηχανισμό miquelet για χρήση από το σώμα των Pandour, στα μέσα του 18ου αιώνα. Συνδυάζει αυστριακές και οθωμανικές λεπτομέρειες. Η κάννη, διακοσμημένη με ασήμι σε σχέδιο κόμπου, είναι οθωμανικού τύπου και το στόμιο της κάννης ακολουθεί το σύνηθες τουρκικό σχήμα του 17ου αιώνα. 223 Μηχανισμός σκανδάλης και κοντάκι ενός όπλου της Ενετικής Δημοκρατίας, για την εθνοφρουρά, περ Κατασκευασμένο στην Brescia. Η κάννη είναι του 17ου αιώνα. Το στόχαστρο σε σχήμα κεφαλής δράκου έχει ίχνη από ένθεση με αργυρό διάκοσμο. Λεπτομέρεια: στόμιο της κάννης και οβελός. 181 σύμφωνα με έναν απόγονό του, εισήγε καραμπίνες από την Ιταλία. Υπάρχουν άλλες ονομασίες όπλων, των οποίων η προέλευση και η εμφάνιση δεν μπορούν να ερμηνευθούν τόσο εύκολα. Ο Evliyā Çelebi αναφέρεται στο badaluçqa ως ένα τύπο όπλου. 56 Στα μπολιάρικα, μια διάλεκτο του ελληνικού υπόκοσμου, που χρησιμοποιούσαν οι επαίτες, τσαρμαλίδι σήμαινε όπλο. 57 Το Çifteja (πληθ. Çiften) στα αλβανικά είναι ένα δίκαννο όπλο. Ένα εμπροσθογεμές όπλο στη διάλεκτο της Ανθούσας, βόρεια της Πάργας, ήταν η σφήκα, σύμφωνα με το Λεξικό των αρχών του 19ου αιώνα του Μάρκου Μπότσαρη. 58 Αργότερα ο όρος «σφήκα» έγινε δημοφιλής ονομασία για το μακρύκαννο όπλο με πυροδοτικό μηχανισμό καψυλίου. Ο Ćurčić αναφέρεται σε ένα όπλο, το οποίο αποκαλείται granalije, ονομασία με αναφορά στον διάκοσμό του, τη strukača που μοιάζει με το džeferdar, μόνο που είναι αρκετά μικρή για να φοριέται στη ζώνη την katunača, ένα όπλο που χρησιμοποιούσαν οι βοσκοί κατά των λύκων και την ćošalija. 59 Δύο σύγχρονοι Έλληνες ιστορικοί παραδίδουν τον όρο «σαρμάς» για ένα όπλο με κάννη από δαμασκηνό ατσάλι, και «φιδιάς» για «μια λεπτότερη εκδοχή του

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

52. Κεραμικά. 53. Αντίκες

52. Κεραμικά. 53. Αντίκες 52. Κεραμικά 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1721 ΚΑΝΑΡΗΣ η πυρπόλησις της Τουρκικής ναυαρχίδος από τον Κανάρη 6 προς 7 Ιουνίου 1822. Κ. Νταουσάκης - Πελεκαπίνα. Χανια - Κρήτη. Hand made κεραμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΗΧΑΝΟΥ Α 2 ΜΑΘΗΜΑ:ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:Κ.ΤΖΟΥΜΕΡΙΩΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ 2011 Γ Ε Ν Ι Κ Ο Λ Υ Κ Ε Ι Ο Λ Ε Χ Α Ι Ν Ω Ν Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενα (παρ ολίγον) Έγλημα Χωρίς Τιμωρία

Ενα (παρ ολίγον) Έγλημα Χωρίς Τιμωρία Ενα (παρ ολίγον) Έγλημα Χωρίς Τιμωρία Οι νόμοι της φυσικής είναι πανταχού παρόντες και αμειλικτοι. Όποιος τους παραβέπει μπορεί να το πληρώσει πολύ ακριβά ακόμα και με την ζωή του.εδώ εν προκειμένω αναφερόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ

2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ 2495 2493 2494 2497 2496 2498 2500 2499 2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ από βακελίτη, ύψος 30 εκ. 50-60 2494 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΤΟΙΧΟΥ ERICKSSON από βακελίτη, διαστάσεις 24 χ 24 χ 12 εκ. 50-60 2495 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ μεταλλικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 2002-2003

ΠΟΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 2002-2003 Θεσσαλονίκη, 1 Απριλίου, 2004 ΠΟΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 2002-2003 Το ακόλουθο ενηµερωτικό σηµείωµα εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών του ΣΕΒΕ και αναλύει την πορεία των ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία

Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΠΛΩΝ Από τότε που υπήρχαν άνθρωποι, υπήρχαν και τα όπλα. Τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι κυνηγούσαν και στην προσπάθειά τους να προστατευτούν από τα θηρία χρησιμοποιούσαν τα όπλα. Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

μάρμαρα Ιαν - Νοε 2010

μάρμαρα Ιαν - Νοε 2010 μάρμαρα εξαγωγές εισαγωγές Ιαν - Νοε 2010 marmaronet.com εξαγωγές/εισαγωγές μαρμάρων MARMAROnet 2010 Ιανουάριος - Νοέμβριος Εξαγωγές μαρμάρων + 7,8% Eισαγωγές - 16% Tα στοιχεία εξαγωγών εισαγωγών μαρμάρων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας;

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ 0 Γνωρίζουμε από τα αγγεία σε τάφους ότι κατά την Γεωμετρική Εποχή, οι άνθρωποι στην Κύπρο έπιναν κρασί, χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, έτρωγαν

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

180-250 2287 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ 50-60 2288 AGA 60-80 2289 TORPEDO

180-250 2287 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ 50-60 2288 AGA 60-80 2289 TORPEDO 2283 2284 2285 2287 2288 2286 2289 210 2292 2293 2290 2291 2283 ΡΟΛΟΙ επιτραπέζιο, ξύλινο με εσωτερικό εκκρεμές. Με το κλειδί του, σε λειτουργία. Διαστάσεις 28 χ 35 χ 15 εκ. 100-120 2284 ΡΟΛΟΙ επιτραπέζιο,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΟΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Η αναγκαιότητα για την εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα Σημειώσεις Έκδοσης Αναβαθμίσεις Επιλογών Όλα τα μενού επιλογών έχουν popup με νεα σχέδια και περιγραφές. Εξομοιωτής Μάχης Αποτελεί την οπτική αναπαράσταση της μάχης και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο

Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο Έρευνα για την αγορά γαλακτοκοµικών προϊόντων στην Αίγυπτο A) Γενικές Πληροφορίες: Στην Αίγυπτο υπάρχει µεγάλη κατανάλωση τυροκοµικών προϊόντων. Οι Αιγύπτιοι παράγουν πολλά είδη λευκών τυριών (από αγελαδινό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Τάξη: Ε Σχολικό έτος: 2012-13 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρώπη συνοπτικά. Ευρώπη η ήπειρός μας. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Η Ευρώπη συνοπτικά Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση; Είναι Ευρωπαϊκή Είναι μια ένωση = βρίσκεται στην Ευρώπη. = ενώνει τα κράτη και τους ανθρώπους Ας ρίξουμε μια ματιά: Ποιο είναι το κοινό στοιχείο των Ευρωπαίων;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α. Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α. Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ Α Αγγελική Παπαγεωργίου Δρ. Βυζαντινής Ιστορίας ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Συγγράμματα: Γ. Κάτσοβσκα-Μαλιγκούδη, Οι Σλάβοι των Βαλκανίων, Εισαγωγή στην ιστορία και στον πολιτισμό τους,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Presentation of Trikala

Presentation of Trikala Presentation of Trikala Τρίκαλα Τα Τρίκαλα είναι πόλη της Θεσσαλίας και πρωτεύουσα του Ν. Τρικάλων. Είναι κτισµένα στο δυτικό άκρο του θεσσαλικού κάµπου και έτσι συνδυάζουν κάµπο και βουνό. Όµορφη, ήσυχη

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη IP/04/285 Βρυξέλλες, 2 η Μαρτίου 2004 Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη Η τελευταία έκθεση σχετικά µε τις τιµές των αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Kτηνοτροφία 2 η ομάδα 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Ποια ήταν τα προϊόντα της ς; Τα προϊόντα της ς ήταν το τυρί το οποίο παρασκευαζόταν από γάλα πρόβειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα