Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για την Ανοσοθεραπεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για την Ανοσοθεραπεία"

Transcript

1 Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για την Ανοσοθεραπεία Μια μάχη ενάντια στην αλλεργία πέρα από την συμπτωματική αντιμετώπιση 1

2 Περιεχόμενα Περίληψη 3 Η αλλεργία σήμερα: μια απειλή για τη Δημόσια Υγεία με διαστάσεις πανδημίας 6 Η επίδραση της αλλεργίας στην ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων Η επίδραση της αλλεργίας στα οικονομικά της υγείας και στην μακρο-οικονομία Η αναποτελεσματικότητα των σύγχρονων συμπτωματικών μεθόδων αντιμετώπισης της αλλεργίας 14 Η προοπτική μιας αιτιολογικής θεραπείας και ο ρόλος της ειδικής ανοσοθεραπείας έναντι αλλεργιογόνων Τι μπορεί να επιτευχθεί με την ειδική ανοσοθεραπεία έναντι αλλεργιογόνων 17 Ορόσημα 18 Βασικές δυσκολίες 19 Έκκληση για δράση 20 -Προωθώντας τη γνώση σχετικά με την ειδική ανοσοθεραπεία -Αναθεωρώντας τις εθνικές πολιτικές των συστημάτων υγείας με στόχο την υποστήριξη της ειδικής ανοσοθεραπείας -Θέτοντας ως προτεραιότητα την έρευνα στον τομέα της ειδικής ανοσοθεραπείας -Ρυθμίζοντας τις παραμέτρους της μακρο-οικονομίας και τα οικονομικά της υγείας που αφορούν στην αλλεργία -Εκσυγχρονίζοντας την ιατρική εκπαίδευση και τις ιατρικές ειδικοτήτες Βιβλιογραφικές αναφορές Συμμετέχοντες οργανισμοί 2

3 Περίληψη Η αλλεργία σήμερα αποτελεί ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας με διαστάσεις πανδημίας, επιδρώντας σε περισσότερα από 150 εκατομμύρια ανθρώπους μόνο στην Ευρώπη. Λαμβάνοντας υπόψη τα επιδημιολογικά δεδομένα, Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας (EAACI) προβλέπει ότι μέσα σε λιγότερα από 15 χρόνια ποσοστό μεγαλύτερο από το μισό του Ευρωπαϊκού πληθυσμού θα υποφέρει από κάποια μορφή αλλεργίας. Οι αλλεργικοί ασθενείς όχι μόνο υποφέρουν από μια εξουθενωτική νόσο, με σημαντική επίπτωση στην ποιότητα της ζωής τους, στην εξέλιξη της καριέρας τους, στην προσωπική τους ανάπτυξη και στις επιλογές του τρόπου ζωής τους, αλλά αποτελούν επίσης ένα σημαντικό πρόβλημα για τα οικονομικά της υγείας και την μακρο-οικονομία εξαιτίας εκατομμυρίων ημερών χαμένης παραγωγικότητας και αποχής από την εργασία. Δεδομένου ότι οι εκλυτικοί παράγοντες της αλλεργίας, συμπεριλαμβανομένων της αστικοποίησης, της βιομηχανοποίησης, της μόλυνσης και των κλιματολογικών αλλαγών, δεν αναμένεται να αλλάξουν, ο μόνος σίγουρος δρόμος αποτελεί η ενίσχυση και η βελτιστοποίηση προληπτικών και θεραπευτικών στρατηγικών. Ακρογωνιαίος λίθος στη θεραπεία των αλλεργιών είναι η ανοσοθεραπεία, προς το παρόν η μόνη διαθέσιμη θεραπευτική παρέμβαση που μπορεί δυνητικά να επηρεάσει τη φυσική πορεία της νόσου. Πολυετείς κλινικές δοκιμές, μελέτες και μετα-αναλύσεις έχουν καταδείξει πειστικά ότι η ανοσοθεραπεία μπορεί να επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα για τους ασθενείς και την κοινωνία, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των αλλεργικών ασθενών, μειώνοντας το μακροπρόθεσμο κόστος και την έκταση των αλλεργιών, και μεταβάλλοντας την πορεία της νόσου. Η ειδική ανοσοθεραπεία έναντι των αλλεργιογόνων όχι μόνο ανακουφίζει από τα αλλεργικά συμπτώματα αλλά έχει μια μακροπρόθεσμη επίδραση και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας και μπορεί να παρεμποδίσει την εξέλιξη των αλλεργικών νοσημάτων. Παρόλα αυτά, η ειδική ανοσοθεραπεία έναντι αλλεργιογόνων δεν έχει ακόμα αξιολογηθεί επαρκώς από τους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων και των ερευνητικών φορέων χρηματοδότησης, παρότι θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρόσφορο πεδίο αναφορικά με την ανταποδοτική και μεταφραστική αξία και την Ευρωπαϊκή ανάπτυξη και ένα πεδίο στο οποίο η Ευρώπη μπορεί να έχει έναν ηγετικό ρόλο παγκοσμίως. Η αξιολόγηση και επιτήρηση του συνολικού κόστους των αλλεργικών νοσημάτων μέχρι και σήμερα απουσιάζει και δυσχεραίνεται από την ποικιλία των διαφορετικών συστημάτων υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επιπλέον, ο γενικός πληθυσμός θα επωφεληθεί από την αυξημένη γνώση και χρήση της ανοσοθεραπείας έναντι αλλεργιογόνων και τις δυνατότητες αυτής. 3

4 Clemens von Pirquet, Βιεννέζος παιδίατρος ο οποίος εισήγαγε τον όρο αλλεργία το 1906 Γίνεται έκκληση στους Ευρωπαίους ηγέτες και τους διαμορφωτές των πολιτικών υγείας, ώστε να συντονιστούν οι σχετικές ενέργειες προκειμένου να βελτιωθούν οι ατομικές και δημόσιες παροχές υγείας που αφορούν στην αλλεργία, με τους παρακάτω τρόπους: -Προωθώντας την ενημέρωση σχετικά με την ανοσοθεραπεία - Βελτιώνοντας τις διατάξεις των εθνικών πολιτικών υγείας ώστε να υποστηρίζεται η ειδική ανοσοθεραπεία έναντι αλλεργιογόνων -Θέτοντας ως προτεραιότητα τη χρηματοδότηση της έρευνας στην ανοσοθεραπεία -Ρυθμίζοντας τις παραμέτρους της μακρο-οικονομίας και των οικονομικών της υγείας που αφορούν στην αλλεργία -Εκσυγχρονίζοντας την ιατρική εκπαίδευση και τις ιατρικές ειδικότητες Η επιτυχής εφαρμογή των ανωτέρω κατευθύνσεων θα έχει σημαντική θετική επίδραση στην Ευρωπαϊκή Υγεία & Ευημερία κατά την επόμενη δεκαετία. 4

5 Οι μηχανισμοί της Αλλεργίας Ένα αλλεργιογόνο, π.χ. η γύρη, αναγνωρίζεται λανθασμένα από το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο παράγει αντισώματα IgE έναντι αυτού (φάση ευαισθητοποίησης). Η IgΕ επικάθεται στα μαστοκύτταρα, τα οποία περιέχουν πολλά δραστικά μόρια (μεσολαβητές). Όταν το αλλεργιογόνο περνά ξανά στο σώμα, αναγνωρίζεται από την IgE στην επιφάνεια των μαστοκυττάρων, προκαλώντας την έκρηξη αυτών, και την απελευθέρωση των μεσολαβητών τους, με αποτέλεσμα την εμφάνιση των αλλεργικών συμπτωμάτων. Πρώτη έκθεση: σχηματισμός αντισωμάτων τα οποία θα αναγνωρίσουν το αλλεργιογόνο στο μέλλον Επόμενη έκθεση: τα αντισώματα αναγνωρίζουν το αλλεργιογόνο και πυροδοτούν μια αλλεργική αντίδραση Ο ρόλος των αντισωμάτων είναι η καταπολέμηση επικίνδυνων βακτηρίων αλλά αντί αυτού αντιδρούν σε ακίνδυνα αλλεργιογόνα όπως είναι η γύρη 5

6 Η Αλλεργία Σήμερα: Μια απειλή για την Δημόσια Υγεία με διαστάσεις πανδημίας Στις αρχές του 20 ου αιώνα, η αλλεργία αντιμετωπιζόταν ως μια σπάνια νόσος. Από τότε, πολλοί παράγοντες έχουν πυροδοτήσει μια αύξηση της επίπτωσης, η οποία προοδευτικά έχει επιταθεί δραματικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Σήμερα εκτιμάται ότι μέχρι και το 30% των Ευρωπαίων υποφέρουν από αλλεργική ρινίτιδα ή επιπεφυκίτιδα, ενώ μέχρι και 20% αυτών υποφέρουν από άσθμα και 15% από αλλεργικές παθήσεις του δέρματος, ενώ σε πολλές περιοχές του κόσμου η επίπτωση αυξάνεται περαιτέρω 1. Η εμφάνιση των εκδηλώσεων της αλλεργίας κορυφώνεται στην ηλικία των ετών με τα κλινικά συμπτώματα της ρινίτιδας να προσεγγίζουν το 45%. Οι αριθμοί σε παγκόσμιο επίπεδο είναι εξίσου ανησυχητικοί. Περίπου μισό δισεκατομμύριο ανθρώπων υποφέρει από ρινίτιδα 2,3 και σχεδόν 300 εκατομμύρια από άσθμα 4. Οι τροφικές αλλεργίες επίσης γίνονται όλο και πιο συχνές και σοβαρές. Οι επαγγελματικές αλλεργίες, οι αλλεργίες στα φάρμακα και οι αλλεργίες στα δηλητήρια εντόμων (που είναι συχνά θανατηφόρες) περιπλέκουν περαιτέρω το θέμα και προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία. Τέλος, αναφέρονται όλο και πιο συχνά νέοι τύποι αλλεργικών νοσημάτων και αλλεργίες έναντι ουσιών που προηγουμένως θεωρούνταν ως μη αλλεργιογονικές. Η ταχεία αύξηση των αλλεργιών κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών 6

7 Η Ιστορία της Αλλεργίας Οι αλλεργίες αποτελούσαν σπάνια νοσήματα πριν από τον 20 ο αιώνα. Το 1906, όταν η ερευνητική δραστηριότητα με θέμα τους εμβολιασμούς βρισκόταν στο επίκεντρο, ένας παιδίατρος από τη Βιέννη, ο Clemens von Pirquet, παρατήρησε ότι ασθενείς που είχαν λάβει ενέσεις από ορό αλόγου ή το εμβόλιο της ευλογιάς είχαν συνήθως πιο γρήγορες και πιο σοβαρές αντιδράσεις στις επόμενες ενέσεις. Στο μυαλό του von Pirquet εγκαταστάθηκε η ιδέα μιας διαφοροποιημένης αντίδρασης, άλλως έργον (από την Ελληνική λέξη άλλως δηλαδή διαφορετικά και τη λέξη έργον δηλαδή δράση), ο οποίος με αυτό το σκεπτικό επινόησε τον όρο αλλεργία. Στην συνέχεια, άρχισαν να αποκαλύπτονται οι διαφορετικές μορφές αλλεργικών αντιδράσεων και νοσημάτων και να αναδεικνύονται όροι όπως αναφυλαξία (1908) και ατοπία (1923). Σημαντικές πρόοδοι στη διάγνωση και θεραπεία σημειώθηκαν νωρίς με την μορφή των δερματικών δοκιμασιών και της ανοσοθεραπείας (1911). Το αντίσωμα κλειδί στις αλλεργικές αντιδράσεις, η IgE ανακαλύφθηκε το Η συνειδητοποίηση ότι η αλλεργία αποτελεί μια μορφή φλεγμονής προώθησε σημαντικές εξελίξεις στην θεραπευτική: τα αντισταμινικά (1930), τα κορτικοστεροειδή (1950) και τα αντιλευκοτριενικά (1990) είναι τα κύρια φάρμακα που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα. Επί του παρόντος, η καλύτερη κατανόηση των μοριακών μηχανισμών της αλλεργίας παρέχει σημαντικές υποσχέσεις για επαναστατικές εξελίξεις στο συγκεκριμένο πεδίο. Ο Ορισμός της Αλλεργίας Η Αλλεργία αποτελεί μια υπερβολική αντίδραση του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος έναντι αβλαβών σε γενικές γραμμές ουσιών. Δεδομένα σχετικά με την Αλλεργία Η αλλεργία συνήθως αρχίζει νωρίς κατά την παιδική ηλικία κα επιμένει για πολλά χρόνια, συχνά για όλη τη διάρκεια της ζωής. Παρόλα αυτά, η αλλεργία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Τα αλλεργικά νοσήματα αποτελούν τα πιο συχνά χρόνια νοσήματα στα παιδιά και στους νεαρούς ενήλικες. Οι ασθενείς με ένα αλλεργικό νόσημα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης περισσοτέρων αλλεργιών. Στα παιδιά πολύ συχνά ένα αλλεργικό νόσημα ακολουθεί κάποιο άλλο ( αλλεργική παρέλαση - allergic march ). Η ατοπική δερματίτιδα εμφανίζεται πρώτη, προσβάλλοντας ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των βρεφών στην Ευρώπη. Οι αλλεργίες έχουν αυξημένη ενδο-οικογενειακή εμφάνιση, αλλά οι περισσότερες νέες περιπτώσεις εμφανίζονται σε ανθρώπους χωρίς προηγούμενο οικογενειακό ιστορικό αλλεργίας. Το άσθμα και η αλλεργική ρινίτιδα πολύ συχνά συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο: και από κοινού θεωρούνται ως αλλεργία του αναπνευστικού. 7

8 Ένα σημαντικό ποσοστό αλλεργικών ασθενών (15%-20%) ζουν με μια σοβαρή περιοριστική νόσο και κάτω από το φόβο του θανάτου εξαιτίας μιας πιθανής κρίσης άσθματος ή κάποιου αναφυλακτικού επεισοδίου 5. Από την άλλη πλευρά, πολλοί ασθενείς ακόμα και σήμερα δεν αναφέρουν τα συμπτώματά τους ή δεν έχουν τη σωστή διάγνωση, γεγονός που φανερώνει ότι το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος είναι ακόμα μεγαλύτερο. Λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικά αυξητικές τάσεις που καταδεικνύονται από τις επιδημιολογικές μελέτες, η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας (EAACI) προβλέπει ότι σε λιγότερο από 15 χρόνια, περισσότερο από το μισό του Ευρωπαϊκού πληθυσμού θα υποφέρει από κάποια μορφή αλλεργίας. Οι αλλεργίες είναι τα πιο συχνά χρόνια νοσήματα Το άσθμα και οι αλλεργίες προσβάλουν 1 στους 4 Ευρωπαίους 8

9 Η επίδραση των αλλεργιών είναι καθοριστική τόσο σε ατομικό επίπεδο για τους πάσχοντες όσο και για την κοινωνία συνολικά. Οι ασθενείς αντιμετωπίζουν μια συνεχή έκπτωση στην ποιότητα της ζωής τους, στον ύπνο και στη διάθεσή τους, στην απόδοση στην εργασία ή στο σχολείο και συνολικά στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους. Η κοινωνία έρχεται πλέον αντιμέτωπη με τις αυξανόμενες σχετικές δαπάνες σε μια τέτοια κλίμακα που σύντομα θα καταστεί αδύνατο να τις αντιμετωπίσει. Δεδομένων των πρόσφατων εκτιμήσεων για περισσότερα από 150 εκατομμύρια ασθενών 6 και των προβλέψεων για περισσότερα από 250 εκατομμύρια ασθενών στην Ευρώπη την επερχόμενη δεκαετία, γίνεται προφανές ότι οι αλλεργίες αποτελούν ένα πρόβλημα για τη Δημόσια Υγεία με διαστάσεις πανδημίας και με ανάγκη για άμεση δράση. Η επίπτωση της αλλεργίας και του άσθματος στον Ευρωπαϊκό πληθυσμό 9

10 Η επίδραση του άσθματος στην απόδοση στην εργασία ή στο σχολείο 10

11 Η Επίδραση της Αλλεργίας στην Ποιότητα Ζωής των Ευρωπαίων Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, τα αλλεργικά νοσήματα έχουν καθοριστική επίδραση στην ποιότητα ζωής των ασθενών, καθώς και στις οικογένειές τους. Τα άτομα με αλλεργία είναι σε μειονεκτική θέση καθώς επηρεάζονται η προσωπική τους ανάπτυξη, η πρόοδος της καρίερας τους και οι επιλογές του τρόπου ζωής τους. Τα παιδιά με αλλεργία παρουσιάζουν δυσκολία στην απόδοσή τους στο σχολείο και αναπτύσσουν μαθησιακές συσκολίες και προβλήματα στον ύπνο. Σαν αποτέλεσμα, έχει παρατηρηθεί ότι η υπνηλία και οι μεταβολές στη διάθεση συχνά οδηγούν τα παιδιά στο να απομονώνονται, να αποδίδουν λιγότερο στο σχολείο και ακόμα να δέχονται επιθετική συμπεριφορά από τους συνομήλικούς τους. Κατά συνέπεια η οικογενειακή ζωή και οι προσωπικές σχέσεις διαταράσσονται. Οι νεαροί ενήλικες ασθενείς αντιμετωπίζουν ακόμα σημαντικότερο αριθμό προβλημάτων στο χώρο εργασίας τους εξαιτίας του αυξημένου αριθμού ημερών που νοσούν και της μειωμένης παραγωγικότητας. Οι νοητικές λειτουργίες παραβλάπτονται, γεγονός που μπορεί να είναι εξαιρετικά καθοριστικό στην απόδοση στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο ή στην εργασία. Πολλά άτομα με αλλεργία αναφέρουν προβλήματα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Τέλος, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα αλλεργικά άτομα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης 9. Ακόμα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κλιματολογικές αλλαγές και η αύξηση της θερμοκρασίας της γης, καθώς μια από τις αναμενόμενες συνέπειες αυτών των φαινομένων είναι η αύξηση των επιπέδων της γύρης και των αερο-αλλεργιογόνων, που οδηγεί σε μια συνεπαγόμενη αύξηση των επεισοδίων κρίσεως άσθματος 10. Η επίδραση των αλλεργιών στην ποιότητα ζωής των πασχόντων ενδέχεται να είναι το ίδιο μεγάλη, ή και μεγαλύτερη, συγκριτικά με εκείνη ασθενειών που θεωρούνται πιο σοβαρές (όπως π.χ. ο διαβήτης). Τελευταία, οι κλινικοί ιατροί και οι ερευνητές χρησιμοποιούν μια σειρά από συγκεκριμένα εργαλεία προκειμένου να εκτιμήσουν τις επιμέρους πτυχές της ποιότητας ζωής των αλλεργικών ασθενών. Τα ευρήματα που προκύπτουν από αυτές τις μεθόδους, μας κάνουν να συνειδητοποιήσουμε την έκταση του ζητήματος και υπογραμμίζουν την επιτακτική ανάγκη για ανεύρεση λύσεων. Εστιάζοντας στην ποιότητα ζωής σαν μια πολύ σημαντική παράμετρο που παραβλάπτεται από τις αλλεργίες και το άσθμα, θα είμαστε σε θέση να παράσχουμε στους Ευρωπαίους ασθενείς μια νέα αισιοδόξη προοπτική. Επιπλέον, δεν θα πρέπει ποτέ να παραγνωρίζουμε ότι ένα μικρό αλλά ωστόσο σημαντικό ποσοστό αλλεργικών αντιδράσεων μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο και επομένως τα άτομα σε κίνδυνο θα πρέπει οποσδήποτε να αποτελούν προτεραιότητα και να προστατεύονται. Τι λένε οι Ασθενείς... Ο γιός μου υποφέρει από αλλεργία και άσθμα τα τελευταία 17 χρόνια. Το άσθμα θεωρείται ως το πλέον απειλητικό για τη ζωή, αλλά στην πραγματικότητα η τροφική αλλεργία είναι ένας πραγματικός εφιάλτης. Παρουσιάζει φαγούρα σε όλη του τη ζωή, δεν κοιμάται, και δεν μπορεί ούτε η υπόλοιπη οικογένεια να κοιμηθεί.μπορεί κανείς να φανταστεί να ξύνεται σε όλη του τη ζωή; (Μητέρα ενός17χρονου)... Η άνοιξη είναι η εποχή κατά την οποία αρχίζω να φτερνίζομαι και να βήχω. Παίρνω τόσα πολλά φάρμακα που κάποιες φορές χάνω το μέτρημα. Νιώθω υπνηλία και κούραση στο σχολείο και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ. Θέλω απλώς να απαλλαγώ από αυτά τα συμπτώματα. Μερικές φορές ντρέπομαι γιατί η μύτη και τα μάτια μου είναι συνεχώς κόκκινα. (16χρονος) 11

12 Η ρινίτιδα αυξάνει κατά 40% την πιθανότητα πτώσης κατά ένα βαθμό στις σχολικές εξετάσεις το καλοκαίρι, ενώ η προσθήκη ενός κατασταλτικού φαρμάκου μπορεί να την αυξήσει περαιτέρω στο 70% 24 Η Επίδραση της Αλλεργίας στα Οικονομικά της Υγείας και στην Μακρο-οικονομία Τα αλλεργικά νοσήματα επηρεάζουν ένα συνεχώς αυξανόμενο μέρος της καθημερινότητας των ασθενών. Η συνεπαγόμενη μείωση στην παραγωγικότητα και ο αυξανόμενος αριθμός των ημερών άδειας από την εργασία λόγω ασθένειας αντιπροσωπεύουν ένα από τα πιο σημαντικά καταγεγραμμένα αρνητικά αποτελέσματα της αλλεργίας, με επιπτώσεις στην εθνική οικονομία, στην οικονομία των επιχειρήσεων και στα οικονομικά της υγείας στην Ευρώπη. Η αύξηση της επίπτωσης των αλλεργιών έχει αρνητικές συνέπειες στην Ευρωπαϊκή οικονομία εξαιτίας τόσο των άμεσων δαπανών (π.χ. μόνο για το άσθμα: οι φαρμακευτικές δαπάνες υπολογίζονται στα 3.6 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο και οι δαπάνες σχετικά με τις υπηρεσίες παροχής υγείας στα 4.3 δισεκατομμύρια κάθε χρόνο) 8 και, ίσως ακόμα περισσότερο εξαιτίας των εμμέσων δαπανών. Συνολικά, στην Ευρώπη το 15% του πληθυσμού που λαμβάνει μακροχρόνια θεραπεία, λαμβάνει αγωγή λόγω αλλεργιών και άσθματος, γεγονός που σημαίνει ότι αυτά τα νοσήματα αποτελούν τα πιο συχνά αίτια θεραπείας μεταξύ των νεαρών ηλικιακών ομάδων 7. Ανάμεσα στις άμεσες δαπάνες, οι διαγνωστικές δοκιμασίες, η συμβουλευτική και η φαρμακευτική αγωγή αντιπροσωπεύουν τα πιο βασικά στοιχεία, ενώ παράλληλα ένα πολύ σημαντικό θέμα σχετικά με τις δαπάνες είναι η νοσηλεία, που συνήθως συσχετίζεται με σοβαρές κρίσεις άσθματος ή σοβαρές αναφυλακτικές αντιδράσεις. Επιπρόσθετα, η μειωμένη απόδοση, η απώλεια της παραγωγικότητας και η ανάγκη αποχής από την εργασία συνδέονται στενά με την αλλεργική νόσο και έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην μάκρο-οικονομία. Υπολογίζεται ότι το άσθμα και η ρινίτιδα ευθύνονται για την απώλεια περισσότερων από 100 εκατομμύρια ημερών εργασίας και χαμένων σχολικών ημερών κάθε χρόνο στην Ευρώπη (δεν 12

13 απουσιάζουν μόνο τα παιδιά από το σχολείο τη δεδομένη ημέρα, αλλά επίσης και οι γονείς τους παρουσιάζουν μειωμένη παραγωγικότητα ή απουσιάζουν από την εργασία τους) 11. Πρόσφατα, έχει γίνει αντιληπτό ότι εκτός από την απουσία από την εργασία, χάνονται επίσης πολλά εκατομμύρια ευρώ από ακόμα άλλο ένα φαινόμενο κατά το οποίο οι άνθρωποι πηγαίνουν μεν στην εργασία τους αλλά αδυνατούν να αποδώσουν επαρκώς. Το συνολικό κόστος μόνο από το άσθμα υπολογίζεται σε περισσότερα από 25 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως 8. Το κόστος εξαιτίας της ρινίτιδας είναι πιθανώς ακόμα μεγαλύτερο αλλά, δυστυχώς, υπάρχει έλλειψη από μεγάλης κλίμακας κοινωνικο-οικονομικές μελέτες στην Ευρώπη. Μη δημοσιευμένα αποτελέσματα από τις μελέτες που έλαβαν χώρα στα πλαίσια της έρευνας GA²LEN υπολογίζουν τις τρέχουσες απώλειες εξαιτίας της μη θεραπευθείσας Αλλεργικής Ρινίτιδας- που σχετίζονται με την αδυναμία απόδοσης στην εργασία παρά τη φυσική παρουσία στο χώρο εργασίας- στο ύψος περίπου των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως και αφορούν σε δαπάνες που επιβαρύνουν τους εργοδότες. Αυτά τα αποτελέσματα βασίζονται σε εργασιακά δεδομένα προερχόμενα από την Ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία αλλά δεν καταγράφουν τις επιπτώσεις στην κοινωνία εξαιτίας της μειωμένης απόδοσης παρά τη φυσική παρουσία στο χώρο εργασίας, στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Η κατανόηση και η καταγραφή των δαπανών που προκύπτουν από τα αλλεργικά νοσήματα θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα: Τα συστήματα υγείας τα οποία δεν λαμβάνουν υπόψη την ταχεία αύξηση στην επίπτωση, την αύξηση της βαρύτητας και τις δαπάνες των αλλεργιών βρίσκονται σε κίνδυνο κατάρρευσης από αυτά τα νοσήματα και μόνο. Εάν δεν υπάρξουν οι κατάλληλες ρύθμισεις, οι αυξανόμενες δαπάνες εξαιτίας των αλλεργικών νοσημάτων μπορεί να αποβούν καταστροφικές για τα οικονομικά του συστήματος της Δημόσιας Υγείας στην Ευρώπη. 13

14 Οι υπάρχουσες συμπτωματικές θεραπείες για τα αλλεργικά νοσήματα δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές Επί του παρόντος, οι αλλεργίες θεραπεύονται στην πλειοψηφία των περιπτώσεων με βραχείας δράσης φάρμακα που ανακουφίζουν από τα συμπτώματα ή με μακράς διάρκειας δράσης αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Η εισαγωγή των τελευταίων, στα οποία κυρίαρχη θέση κατέχουν τα κορτικοστερειδή, έχει περιορίσει ορισμένες από τις σοβαρές συνέπειες της νόσου. Ωστόσο, έχουν επίσης φανεί και σημαντικά μειονεκτήματα αναφορικά με την φαρμακευτική αγωγή: Πρώτον, η αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων θεραπευτικών μέσων για τον έλεγχο των αλλεργικών συμπτωμάτων δεν είναι επαρκής. Ακόμα και κάτω από τις καλά ελεγχόμενες συνθήκες μιας κλινικής μελέτης, και κατόπιν βελτιστοποίησης της θεραπείας, ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών, σε ορισμένες περιπτωσεις ακόμα και μεγαλύτερο του 50%, θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν ενοχλητικά συμπτώματα. Δεύτερον, και πιο σημαντικό, ακόμα και μετά από χρόνια συνεχούς αποτελεσματικής θεραπείας, από την στιγμή που διακόπτεται η καθημερινή χρήση φαρμακευτικής αγωγής, τα συμπτώματα υποτροπιάζουν 12. Τέλος, η μακροχρόνια χρήση φαρμακευτικής αγωγής αυξάνει την πιθανότητα, αλλά επίσης και τον φόβο, ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Κάτι τέτοιο δεν είναι αποδεκτό από τους ασθενείς οι οποίοι ανταποκρίνονται με μια χαρακτηριστική έλλειψη συμμόρφωσης και με αναζήτηση ιατρικής συμβουλευτικής και συχνά καταφυγή σε μη αποδεδειγμένες και συχνά δαπανηρές μεθόδους με φτωχά αποτελέσματα, τα οποία επιδεινώνουν παρά λύνουν το πρόβλημα. Με την αύξηση του κόστους των νεότερων θεραπευτικών μέσων και με τον αυξανόμενο αριθμό ασθενών, αυτή η συνεχής εξάρτηση από την φαρμακευτική αγωγή είναι προφανώς μη αποτελεσματική. Τόσο οι ασθενείς όσο και οι ιατροί αναζητούν έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο για τον έλεγχο των συμπτωμάτων, αλλά και θεραπείες με μακροπρόθεσμες επιδράσεις: μια πραγματική (αιτιολογική) θεραπεία της νόσου αποτελεί αυτό που θα πρέπει να είναι ο στόχος των ερευνητών και όσων λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την δημόσια υγεία στα επόμενα χρόνια. Καμία μακροπρόθεσμη επίδραση των φαρμακευτικών θεραπειών. Όταν οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εισπνεόμενα κορτικοειδή ή εικονικό φάρμακο, για δύο συνεχή χρόνια, τα παιδιά που λάμβαναν στεροειδή παρέμεναν σχετικά χωρίς συμπτώματα. Ωστόσο, με την διακοπή της θεραπείας, τα συμπτώματα υποτροπίασαν και ένα χρόνο αργότερα δεν υπήρχε καμία διαφορά σε σχέση με τα παιδιά που δεν λάμβαναν καμία φαρμακευτική αγωγή. (Guilbert TW et al. N Engl J Med ) 14

15 Τι χρειάζονται οι ασθενείς; Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εταιρειών Ασθενών με Αλλεργίες και Νοσήματα των Αεραγωγών (EFA, European Federation of Allergy and Airways Diseases Patients Associations) έχει ως όραμα να κάνει την Ευρώπη ένα μέρος στο οποίο οι άνθρωποι με αλλεργία και άσθμα να μπορούν να λαμβάνουν την καλύτερη ποιότητα αγωγής και να εμπλέκονται ενεργά στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους. Οι άνθρωποι με αλλεργία και άσθμα έχουν το δικαίωμα σε μια ζωή χωρίς την περιοριστική επίδραση αυτών των συμπτωμάτων, σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Η προοπτική μιας αιτιολογικής θεραπείας και ο ρόλος της ειδικής ανοσοθεραπείας έναντι αλλεργιογόνων Οι σύγχρονες τάσεις του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένων της δίαιτας, της διαβίωσης σε αστικά κέντρα, της βιομηχανοποίησης, της έκθεσης σε μολυσματικούς παράγοντες, του συνωστισμού και πολλών άλλων, αποτελούν βασικούς εκλυτικούς παράγοντες συμπτωμάτων στους αλλεργικούς ασθενείς και δεν αναμένεται να αλλάξουν σε σημαντικό βαθμό στα επόμενα χρόνια. Για το λόγο αυτό, η μόνη προοπτική είναι η ενδυνάμωση και η βελτιστοποίηση στρατηγικών προφύλαξης και θεραπείας. Αυτή η άποψη έχει ξεκάθαρα διατυπωθεί στα πλαίσια της Στρατηγικής Σταθερής Ανάπτυξης της Ε.Ε.: όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να βελτιώσουν την υποκειμενική τους αντίληψη σχετικά με την ποιότητα ζωής, τη νοητική και σωματική υγεία και να έχουν πρόσβαση στα καλύτερα μέτρα πρόληψης 13. Η ειδική ανοσοθεραπεία έναντι των αλλεργιογόνων είναι αποτελεσματική στην ανακούφιση συμπτωμάτων σε βαθμό παρόμοιο (ή ακόμα μεγαλύτερο) με τις φαρμακευτικές θεραπείες τόσο για το άσθμα όσο και για την αλλεργική ρινίτιδα 14,15. Σε αντίθεση με την συμπτωματική φαρμακευτική αγωγή, τα οφέλη που προκύπτουν από την ανοσοθεραπεία παραμένουν για πολλά χρόνια μετά την διακοπή αυτής της θεραπείας 16. Επιπλέον, έχει φανεί ότι η ανοσοθεραπεία είναι σε θέση να παρεμποδίσει την εξέλιξη των αλλεργικών νοσημάτων, όπως στην περίπτωση του πυρετού εκ χόρτου που μπορεί συχνά να οδηγήσει σε άσθμα 17, 18. Συνεπώς, η ανοσοθεραπεία αποτελεί επι του παρόντος την μόνη ιατρική παρέμβαση που θα μπορούσε δυνητικά να αλλάξει την τροχιά στην παγκόσμια τάση αύξησης των αλλεργικών νοσημάτων. Η Ειδική Ανοσοθεραπεία έναντι Αλλεργιογόνων είναι μια ιατρική θεραπεία που χρησιμοποιείται εδώ και περίπου έναν αιώνα 19, προσφερόμενη ως επί το πλείστον σε πιο σοβαρούς ή δύσκολους ασθενείς, στους οποίους η χρήση της φαρμακευτικής αγωγής δεν είναι ικανοποιητική, είτε εξαιτίας της έλλειψης αποτελεσματικότητας είτε λόγω μη αποδεκτών ανεπιθύμητων επιδράσεων. Επί του παρόντος, επομένως, χρησιμοποιείται μόνο ως δεύτερης γραμμής θεραπεία 2,20. Εξέχουσες τεχνολογικές πρόοδοι στην ποιότητα και στην διαμόρφωση των εκχυλισμάτων που χρησιμοποιούνται, νέες και πιο φιλικές προς τον ασθενή συσκευές χορήγησης και μια ουσιαστικότερη κατανόηση των μηχανισμών των αλλεργικών νοσημάτων έχουν συνολικά οδηγήσει στην προσδοκία μιας σημαντικής καινοτομίας στη θεραπεία των αλλεργικών νοσημάτων, στην οποία η ανοσοθεραπεία θα παίζει καθοριστικό ρόλο. 15

16 Τι είναι η Ανοσοθεραπεία Η Ειδική έναντι συγκεκριμένου Αλλεργιογόνου Ανοσοθεραπεία είναι μια ιατρική πράξη, κατά την οποία αυξανόμενες ποσότητες ενός συγκεκριμένου αλλεργιογόνου χορηγούνται τακτικά σε έναν αλλεργικό ασθενή προκειμένου να «εκπαιδευτεί» το ανοσοποιητικό σύστημά του/της ώστε να το ανέχεται. Πώς λειτουργεί η Ανοσοθεραπεία Η Ανοσοθεραπεία διεγείρει έναν υποπληθυσμό λεμφοκυττάρων, που ονομάζονται T- ρυθμιστικά κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά έχουν την ικανότητα να κατευθύνουν την ισορροπία της ανοσολογικής απάντησης προς την ανοχή ενός συγκεκριμένου αλλεργιογόνου. 16

17 Τι μπορεί να επιτευχθεί με την Ανοσοθεραπεία Η Ανοσοθεραπεία παρέχει ελπιδοφόρα μηνύματα τόσο για τους ασθενείς όσο και για την κοινωνία. Όταν χρησιμοποιείται σωστά, ακολουθώντας συγκεκριμένη διάγνωση, και με τη χρήση καλής ποιότητας, καλά χαρακτηρισμένων και κλινικά τεκμηριωμένων εκχυλισμάτων μπορεί να αλλάξει τη ζωή των αλλεργικών ατόμων. Για τους Ασθενείς Η Ανοσοθεραπεία είναι αποτελεσματική στην μείωση των συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας και/ή άσθματος και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων που υποφέρουν από αλλεργίες. Ακόμα έχει ως αποτέλεσμα την μειωμένη χρήση φαρμάκων για την ανακούφιση από τα συμπτώματα. Η Ανοσοθεραπεία έχει ευεργετικά αποτελέσματα που διαρκούν για μακρό χρονικό διάστημα, ακόμα και μετά τη διακοπή της αγωγής. Σε ασθενείς με αλλεργία στο δηλητήριο εντόμων, η ανοσοθεραπεία είναι σε θέση να παρεμποδίσει απειλητικές για τη ζωή αντιδράσεις. Για τους Ιατρούς Οι ειδικοί Αλλεργιολόγοι επωφελούνται από μια θεραπευτική παρέμβαση που όχι μόνο μειώνει τα συμπτώματα των ασθενών τους, αλλά παρέχει επιπλέον μια ισχυρή ελπίδα ότι η υποκείμενη αλλεργία θα θεραπευτεί και/ή ότι θα σταματίσει η εξέλιξή της. Ειδικά στα παιδιά στα οποία υπάρχει η προοπτική της εμφάνισης της μιας αλλεργίας μετά την άλλη (η ατοπική παρέλαση ), παρέχει την δυνατότητα αναχαίτισης αυτής της εξέλιξης, σταματώντας την εξέλιξη σε πιο σοβαρές μορφές αλλεργίας όπως το άσθμα. Για τη Δημόσια Υγεία Η Ανοσοθεραπεία είναι επί του παρόντος η μοναδική θεραπευτική αγωγή που παρέχει την δυνατότητα μείωσης των μακροπρόθεσμων επιπλοκών και του εύρους των αλλεργιών, μεταβάλλοντας τη φυσική πορεία της νόσου. Πολλαπλές φαρμακοοικονομικές μελέτες έχουν δείξει σημαντικά οφέλη ακόμα και από πρώιμα στάδια, με μια σταθερή αύξηση με την πάροδο του χρόνου. Είναι κατανοητό ότι περαιτέρω έρευνες μπορεί να οδηγήσουν σε προφυλακτικούς εμβολιασμούς για τις αλλεργίες, όπως ήδη συμβαίνει με τα λοιμώδη νοσήματα. Τα παιδιά που λαμβάνουν ανοσοθεραπεία για πυρετό εκ χόρτου αναπτύσσουν σε σημαντικά μικρότερο βαθμό άσθμα 10 χρόνια αργότερα, συγκριτικά με τα παιδιά που δεν λαμβάνουν (ομάδα μαρτύρων), γεγονός που υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας στην πρόληψη τηε εξέλιξης των αλλεργιών σε πιο σοβαρές μορφές (Allergy ). 17

18 Ορόσημα Έχει περάσει αρκετός καιρός μέχρι η ανοσοθεραπεία να φτάσει στο σημερινό επίπεδο της αποτελεσματικότητάς της. Πολλές καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας στην αλλεργική ρινίτιδα, στο άσθμα και στην αλλεργία στα δηλητήρια εντόμων. Τέτοιες μελέτες δεν ήταν εύκολο να σχεδιαστούν και να πραγματοποιηθούν για πολλούς λόγους: τα εκχυλίσματα, οι πληθυσμοί, τα δοσολογικά σχήματα, η εντόπιση της νόσου και η έκθεση σε αλλεργιογόνα είναι μερικοί από τους παράγοντες που παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις και που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Παρόλα αυτά, διάφορες ανεξάρτητες μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων τυφλών μελετών επιβεβαιώνουν σταθερά την αποτελεσματικότητά της. Επιπλέον, έχουν κατ επανάληψη καταδειχθεί τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, μετά τη διακοπή της θεραπείας. Βάσει αυτών των ευρημάτων, έχουν καθιερωθεί εθνικές και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, συχνά με την χρήση της Βασισμένης σε Ενδείξεις Ιατρικής (Evidence-Based Medicine) προκειμένου να βοηθηθούν οι θεράποντες ιατροί στην επιλογή των κατάλληλων ασθενών και σκευασμάτων και συνολικότερα στην βελτιστοποίηση της θεραπείας. Μέχρι τώρα, η συνεχής βελτίωση των τεχνολογιών παραγωγής εκχυλισμάτων και σκευασμάτων υψηλής ποιότητας είχε σημαντικές ευεργετικές επιδράσεις τόσο στην ασφάλεια όσο και στην αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας. Επιπλέον, οι νέες οδοί χορήγησης, όπως η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία, έχουν ενισχύσει περαιτέρω την φαρέτρα των ειδικών αλλεργιολόγων, παρέχοντας πιο βολικές λύσεις και υψηλότερη ασφάλεια. Η Μοριακή αλλεργιολογία, η επιστήμη που περιγράφει με λεπτομέρεια την δομή των μορίων που προκαλούν αλλεργίες, αναμένεται ότι θα δώσει ώθηση στο συγκεκριμένο πεδίο, καθώς τα συστατικά στοιχεία της θεραπείας θα καθοριστούν ποιοτικά και ποσοτικά. H ραγδαία αύξηση των δημοσιεύσεων στον τομέα της ανοσοθεραπείας στα πρόσφατα χρόνια αντανακλά την ανάπτυξη στο συγκεκριμένο πεδίο 18

19 Βασικές Δυσκολίες Χρειάζεται εκτενής περαιτέρω έρευνα σχετικά με την ανοσοθεραπεία σε πολλά επίπεδα: - Ακόμα και μικρές αλλαγές στα δοσολογικά σχήματα μπορούν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα τόσο ως προς την αποτελεσματικότητα όσο και ως προς την ασφάλεια. Τα πιθανά σχήματα είναι πολλαπλά και θα πρέπει να εξεταστούν εκτενώς. - Αν και βρισκόμαστε πιο κοντά από ποτέ στην κατανόηση των βασικών μηχανισμών της ανοσοθεραπείας, υπάρχουν ακόμα αρκετά εμπόδια ώστε να επιτραπεί ο χειρισμός των ήδη εγκατεστημένων ανοσολογικών αποκρίσεων. - Η προετοιμασία νέων εκχυλισμάτων και, ακόμα περισσότερο, μοριακών συστατικών απαιτεί αξιολόγηση. Η πολυπλοκότητα των συνδυασμών των διαφόρων συστατικών καθιστά αναγκαία μια νέα προσέγγιση μέσω της βιο-πληροφορικής. Η Ανοσοθεραπεία δεν έχει λάβει επαρκή προσοχή από τα Ευρωπαϊκά ερευνητικά κέντρα χρηματοδότησης, ωστόσο, αυτό το πεδίο θα μπορούσε να είναι ένα από τα πιο αποδοτικά ως προς την ανταποδοτικότητα, την μεταφραστική αξία και την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Αποτελεί ακόμα ένα πεδίο στο οποίο η Ευρώπη αναγνωρίζεται ως ηγετική μορφή παγκοσμίως. Ακόμα, απουσιάζουν μελέτες που να διερευνούν το συνολικό κόστος της αλλεργικής ρινίτιδας και του άσθματος και δυσχεραίνονται από την ετερογένεια των συστημάτων υγείας κατά μήκος της Ευρώπης. Η μακρο-οικονομική επίδραση των αλλεργιών και η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας χρήζουν περαιτέρω λεπτομερούς αξιολόγησης και προσοχής. Η γνώση της ανοσοθεραπείας και των θεραπευτικών της δυνατοτήτων είναι ανεπαρκής στον γενικό πληθυσμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανοσοθεραπευτικές προσεγγίσεις θεωρούνται λανθασμένα ως ταυτόσημες με τις εναλλακτικές, μη αποδεδειγμένες θεραπείες. 19

20 Έκκληση για Δράση Τα αλλεργικά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου και του άσθματος, συνιστούν έναν σφοδρό κίνδυνο για την παγκόσμια υγεία. Η ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών θεραπευτικών λύσεων όπως η ανοσοθεραπεία με στόχο την αναχαίτιση και δυνητικά την αναστροφή των επιπτώσεων της αλλεργίας στην Ευρωπαϊκή υγεία, στην ευημερία και στην μακρο-οικονομία είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Κάνουμε έκκληση στους Ευρωπαίους ηγέτες και τους διαμορφωτές των συστημάτων υγείας, να συντονίσουν τις απαιτούμενες ενέργειες και να βελτιώσουν την ατομική και δημόσια υγεία ως προς την αλλεργία, με τους παρακάτω τρόπους: Προωθώντας τη γνώση σχετικά με την ειδική έναντι αλλεργιογόνων ανοσοθεραπεία Η Αλλεργική ρινίτιδα επηρεάζει 600 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων 200 εκατομμυρίων που συσχετίζονται με το άσθμα. Οι μισοί από τους ασθματικούς ενήλικες και τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ασθματικών παιδιών είναι αλλεργικά άτομα. Εκατομμύρια ασθενών που βλέπουν μικρή ή και καμία βελτίωση με την συμπτωματική αγωγή, ή επιθυμούν να υιοθετήσουν μια πιο ουσιαστική θεραπευτική προσέγγιση στη νόσο τους μπορούν να έχουν ευνοϊκά αποτελέσματα με την ανοσοθεραπεία και θα πρέπει για το λόγο αυτό να είναι ενήμεροι σχετικά με την διαθεσιμότητα και τα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας θεραπευτικής αγωγής. Εκστρατείες ενημέρωσης, και εκπαιδευτικά προγράμματα για τους ασθενείς σε πανευρωπαϊκό ή σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει να προωθηθούν ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα στο γενικότερο πληθυσμό. Βελτιώνοντας τις εθνικές πολιτικές υγείας με στόχο την υποστήριξη της ειδικής έναντι αλλεργιογόνων ανοσοθεραπείας Τα αλλεργικά νοσήματα επηρεάζουν αρνητικά τόσο σε ατομικό επίπεδο τους ασθενείς, όσο και συλλογικά την κοινωνία καθώς παραβλάπτουν την ποιότητα ζωής, μειώνουν την απόδοση στην εργασία και στο σχολείο, αυξάνοντας την αποχή από την εργασία, και αυξάνουν τις δαπάνες που σχετίζονται με τις παροχές υγείας. Οι συνολικές επιπτώσεις και το κόστος αυξάνονται εξαιτίας της έλλειψης θεραπείας ή λόγω της υπο-θεραπείας. Θέτωντας σε προτεραιότητα την ανοσοθεραπεία στον υγειονομικό σχεδιασμό και σχεδιάζοντας πολιτικές υγείας που υποστηρίζουν την αντιμετώπιση της αλλεργίας μέσω της ανοσοθεραπείας, διαμέσου επιδοτήσεων από τα εθνικά ασφαλιστικά συστήματα, θα επιτευχθεί μια μείωση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της αλλεργίας σε εθνικό, κοινωνικό και ατομικό επίπεδο. Η πρόληψη των αλλεργικών νοσημάτων μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα όχι μόνο τον σημαντικό περιορισμό των 20

21 δαπανών, αλλά ακόμα και την σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των Ευρωπαίων πολιτών 25. Θέτοντας ως προτεραιότητα την ανάγκη χρηματοδότησης της έρευνας στον τομέα της ειδικής έναντι αλλεργιογόνων ανοσοθεραπείας Μετά από 100 χρόνια κλινικής χρήσης της ανοσοθεραπείας έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην αποτελεσματική διάγνωση και θεραπεία συγκεκριμένων αλλεργιών. Ωστόσο, προκειμένου να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα, πολλές κομβικές παράμετροι, συμπεριλαμβανομένων της δοσολογίας και του χρονικού προγραμματισμού των θεραπευτικών σχημάτων, της διάρκειας και συχνότητας της θεραπείας, του υπολογισμού κόστους έναντι της αποτελεσματικότητας σε διάφορες ομάδες και για διάφορα αλλεργιογόνα, θα πρέπει να ξεκαθαριστούν. Επιπλέον, πρόσφατες πρόοδοι στην μοριακή τεχνολογία είναι σε θέση να καταστήσουν τις θεραπείες με τη χρήση της ανοσοθεραπείας πρωτοπόρες. Παρόλα αυτά, η ανοσοθεραπεία δεν έχει καλυφθεί επαρκώς από τα Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, ενώ η πλειοψηφία των χρηματοδοτήσεων προέρχεται από τη βιομηχανία, με αποτέλεσμα να μπορεί να αξιοποιηθεί ένα μέρος μόνο από τις συνολικές θεραπευτικές δυνατότητες. Ρυθμίζοντας τις παραμέτρους της μακρο-οικονομίας και τα οικονομικά της υγείας που αφορούν στην αλλεργία Υπάρχει ανάγκη για αναλύσεις που να εστιάζουν σε παραμέτρους όπως το κόστος έναντι του οφέλους, του κόστους έναντι της αποτελεσματικότητας και του κόστους έναντι της χρησιμότητας, καθώς τα αλλεργικά νοσήματα αυξάνονται επηρεάζοντας μεγάλο αριθμό ανθρώπων με μεγαλύτερες συνέπειες σε ότι αφορά το κόστος. Αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος της ανάγκης γενικότερης καταγραφής των αλλεργιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ραγδαίες εξελίξεις στην επίπτωση και στις ευρέως φάσματος συνέπειες αυτών. Θεραπευτικές παρεμβάσεις όπως η ανοσοθεραπεία που μπορούν να καταπολεμήσουν τόσο τα συμπτώματα όσο και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μπορούν να είναι πιο αποδοτικές ως προς τον παράγοντα αποτελέσματος-κόστους συγκριτικά με τις συνηθισμένες παροχές υγείας καταπολεμώντας τον φαύλο κύκλο της διαβίωσης με αλλεργίες και ανάγκης ανακουφιστικής αντιμετώπισης παρατεταμένων περιόδων συμπτωμάτων και ιατρικών παρεμβάσεων 22,23. Εκσυγχρονίζοντας την ιατρική εκπαίδευση και τις ιατρικές ειδικότητες Τα συστήματα Υγείας κατά μήκος της Ευρώπης διαφέρουν ευρέως σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες αλλά και το είδος των επαγγελματιών παροχής υγείας που αντιμετωπίζουν τις αλλεργίες. Η ανοσοθεραπεία είναι μια εξαιρετικά ειδική θεραπευτική παρέμβαση που μπορεί να παρασχεθεί μόνο από τους ειδικούς αλλεργιολόγους. Ωστόσο, ένας τεράστιος 21

22 αριθμός αλλεργικών ασθενών δημιουργεί σαν απαίτηση της παρουσία ενός μεγάλου εύρους επαγγελματιών υγείας που θα πρέπει να είναι συνεχώς εκπαιδευμένοι και ενημερωμένοι σχετικά με τις νεότερες ενδείξεις καθώς και εξοπλισμένοι με τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθούν με επάρκεια στον αυξανόμενο αριθμό αλλεργικών περιστατικών και στις ανάγκες των ασθενών. Η αποτελεσματική εφαρμογή των ανωτέρω πολιτικών θα επιφέρει θετικά αποτελέσματα στην Ευρωπαϊκή Υγεία & Ευημερία κατά την επόμενη δεκαετία 22

23 Βιβλιογραφικές παραπομπές 1. Worldwide time trends in the prevalence of symptoms of asthma, allergic rhinoconjunctivitis, and eczema in childhood: ISAAC Phases One and Three repeat multicountry cross-sectional surveys. Asher MI, Montefort S, Björkstén B, Lai CK, Strachan DP, Weiland SK, Williams H; ISAAC Phase Three Study Group. Lancet Aug 26; 368 (9537): Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) 2008 update (in collaboration with the World Health Organization, GA(2)LEN and AllerGen). Bousquet J, Khaltaev N, Cruz AA, et al; World Health Organization; GA(2)LEN; AllerGen. Allergy Apr; 63 Suppl 86: The diagnosis and management of rhinitis: an updated practice parameter. Wallace DV, Dykewicz MS, Bernstein DI, et al; Joint Task Force on Practice; American Academy of Allergy; Asthma & Immunology; American College of Allergy; Asthma and Immunology; Joint Council of Allergy, Asthma and Immunology. J Allergy Clin Immunol Aug; 122 (2 Suppl): S World Health Organization (WHO). Fact sheet No. 307 on Asthma, European Federation of Allergy and Airway Diseases. Patients Associations (EFA). Fighting for breath. 6. The UCB Institute of Allergy. European Allergy White Paper: Allergic Diseases as a Public Health Problem in Europe, European Commission. Special Eurobarometer 272e/Wave 66.2: Health in European Union. Report, European Respiratory Society (ERS). European Lung White Book. The First Comprehensive Survey on Respiratory Health in Europe, Impact of asthma control on sleep, attendance at work, normal activities, and disease burden. Wertz DA, Pollack M, Rodgers K, Bohn RL, Sacco P, Sullivan SD. Ann Allergy Asthma Immunol Aug; 105 (2): World Health Organization (WHO). Protecting Health from Climate Change, European Lung Foundation. Ecomonic Impact of Lung Diseases, Long-term inhaled corticosteroids in preschool children at high risk for asthma. Guilbert TW, Morgan WJ, Zeiger RS, et al. N Engl J Med May 11;354(19): Council of the European Union. Review of the EU Sustainable Developmental Strategy (EU SDS): Renewed Strategy /06, Injection allergen immunotherapy for asthma. Abramson MJ, Puy RM, Weiner JM. Cochrane Database Syst Rev Aug 4; (8): CD Allergen injection immunotherapy for seasonal allergic rhinitis. Calderon MA, Alves B, Jacobson M, Hurwitz B, Sheikh A, Durham S. Cochrane Database Syst Rev Jan 24; (1): CD Long-term clinical efficacy in grass pollen-induced rhinoconjunctivitis after treatment with SQ-standardized grass allergy immunotherapy tablet. Durham SR, Emminger W, Kapp A, Colombo G, de Monchy JG, Rak S, Scadding GK, Andersen JS, Riis B, Dahl R. J Allergy Clin Immunol Jan;125 (1): Sub-lingual immunotherapy: World Allergy Organization Position Paper Canonica GW, Bousquet J, Casale T, et al. Allergy Dec; 64 Suppl 91: Prevention of new sensitizations in asthmatic children monosensitized to house dust mite by specific immunotherapy. A sixyear follow-up study. Pajno GB, Barberio G, De Luca F, Morabito L, Parmiani S. Clin Exp Allergy Sep; 31(9): Prophylactic inoculation against hay fever. Noon L, Cantab BC. Lancet Jun 10; 177(4580): Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention, Update Specific immunotherapy has long-term preventive effect of seasonal and perennial asthma: 10-year follow-up on the PAT study. Jacobsen L, Niggemann B, Dreborg S, Ferdousi HA, Halken S, Høst A, Koivikko A, Norberg LA, Valovirta E, Wahn U, Möller C; (The PAT investigator group). Allergy Aug; 62 (8): Pharmacoeconomic assessment of specific immunotherapy versus current symptomatic treatment for allergic rhinitis and asthma in France. Omnes LF, Bousquet J, Scheinmann P, Neukirch F, Jasso-Mosqueda G, Chicoye A, Champion L, Fadel R. Eur Ann Allergy Clin Immunol May; 39 (5): Economic evaluation of specific immunotherapy versus symptomatic treatment of allergic rhinitis in Germany. Schädlich PK, Brecht JG. Pharmacoeconomics Jan; 17(1): Seasonal allergic rhinitis is associated with a detrimental effect on examination performance in United Kingdom teenagers: Case-control study. Walker S, Khan-Wasti S, Fletcher M, Cullinan P, Harris J, Sheikh A. J Allergy Clin Immunol. 2007; 120: Scientific rationale for the Finnish Allergy Programme : emphasis on prevention and endorsing tolerance. von Hertzen LC, Savolainen J, Hannuksela M, Klaukka T, Lauerma A, Makela MJ, Pekkanen J, Pietinalho A, Vaarala O, Valovirta E, Vartiainen E, Haahtela T. Allergy 2009; 64:

24 Συμμετέχοντες Οργανισμοί Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας (ΕAACI - the European Academy of Allergy and Clinical Immunology) είναι ένας οργανισμός από κλινικούς ιατρούς, ερευνητές και επαγγελματίες υγείας, που είναι αφοσιωμένοι στην βελτίωση της υγείας των ανθρώπων που επηρεάζεται από τα αλλεργικά νοσήματα. Ιδρύθηκε το 1956 και σήμερα με περισσότερα από 7,500 μέλη και 41 Ευρωπαϊκές Εθνικές Εταιρείες, αποτελεί την πρωταρχική πηγή γνώσης στην Ευρώπη αναφορικά με όλες τις πτυχές της αλλεργίας. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εταιρειών Ασθενών με Αλλεργίες και Νοσήματα των Αεραγωγών ν (European Federation of Allergy and Airways Diseases Patients Associations (EFA)) είναι ένα Ευρωπαϊκό δίκτυο οργανισμών ασθενών με αλλεργία, άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (COPD) που ιδρύθηκε το 1991 στην Στοκχόλμη, στη Σουηδία. Η EFA δημιουργήθηκε με στόχο να συνδυάσει τις δυνάμεις των εθνικών συνδέσμων ασθενών με άσθμα και αλλεργία με αποτελέσματα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να βελτιώσει την υγεία και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων με αυτά τα νοσήματα στην Ευρώπη. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αριστείας GA²LEN (Global Allergy and Asthma European Network of Excellence) είναι μια ομάδα από περισσότερους από 90 κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες και ερευνητικά κέντρα που εξειδικεύονται στα αλλεργικά νοσήματα. Το GA²LEN προωθεί την ποιότητα της έρευνας, την ολοκλήρωση της έρευνας και την διάδοση των ευρημάτων με απώτερο στόχο την μείωση του φάσματος της αλλεργίας και του άσθματος για την Ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία. Μέσα από τις δραστηριότητες του, το GA²LEN επιζητά την προώθηση καλύτερων παροχών υγείας και της ποιότητας ζωής για περισσότερα από 200 εκατομμύρια Ευρωπαίους με αλλεργίες. 24

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό άσθμα : Χρόνια φαρμακευτική αγωγή ή απευαισθητοποίηση. Απευαισθητοποίηση

Βρογχικό άσθμα : Χρόνια φαρμακευτική αγωγή ή απευαισθητοποίηση. Απευαισθητοποίηση 9o Παμπελοποννησιακό Συνέδριο Στρογγυλό τραπέζι Βρογχικό άσθμα : Χρόνια φαρμακευτική αγωγή ή απευαισθητοποίηση Απευαισθητοποίηση Μήκος Νικόλαος Αλλεργιολόγος Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών SIT SLIT Subcutaneous

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Erkka valovirta, MD, PhD

Επιμέλεια: Erkka valovirta, MD, PhD EFA Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συλλόγων Ασθενών με Αλλεργίες και Παθήσεις των Αναπνευστικών Οδών 35 rue du Congrès 1000 Βρυξέλλες, Βέλγιο τηλ.: +32 (0)2 227 2712 Φαξ: +32 (0)2 218 3141 info@efanet.org www.efanet.org

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις Περίληψη 1. Ιστορικό και σκοπός της ερευνητικής στρατηγικής Οι Νευροεκφυλιστικές Νόσοι (ND) είναι σε μεγάλο βαθμό ανίατες καταστάσεις που εξασθενούν τον ασθενή και συνδέονται στενά με την ηλικία. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ Κ Α Ρ Α Γ Κ Ι Ο Ζ Ο Γ Λ Ο Υ - Λ Α Μ Π Ο Υ Η Θ Ω Μ Α Η Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς Πρωτεϊνες γάλατος αγελάδος % συνόλου % Καζείνη % Λεύκωμα ορού Ειδική απάντηση % περιπτ. ΑΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής GMP και HACCP Με προσεκτικά επιλεγμένους παραγωγούς/προμηθευτές, οι ίδιοι με πολύχρονη εμπειρία στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων και των καλλυντικών, εμείς η ESSENS μπορούμε να περηφανευτούμε για

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων

Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Παράρτημα Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων Σελίδα 1/5 Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Συρίγου M.D. Αλλεργιολόγος

Αικατερίνη Συρίγου M.D. Αλλεργιολόγος Ο ρόλος της ανοσοθεραπείας στην αντιμετώπιση του άσθματος. Πότε και με τι όφελος; Αικατερίνη Συρίγου M.D. Αλλεργιολόγος Συντονίστρια ιευθύντρια Αλλεργιολογικού Τµήµατος Γενικό Νοσοκομείο Νοσηµάτων Θώρακος

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό. Συνέδριο. Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11

Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό. Συνέδριο. Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11 2ο Πανελλήνιο Παιδοαλλεργιολογικό Συνέδριο Βόλος 30 / 9 1 / 10 / 11 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Μαρία Τρίγκα Αντιπρόεδρος: Εύα Μαντζουράνη Γραμματέας: Σοφία Τσαμπούρη Ταμίας: Μαρία Ζήβα Μέλος: Κώστας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Διαχείριση πανικού- Αλλεργίες-Πυρετός

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Επ.Καθηγητής, Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Ένα παιδί δεν είναι ένας μικρόσωμος ενήλικας Η διαφορά μοιάζει εμφανής Επίδραση της ηλικίας Δυσκολίεςσεπαιδία

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας Φαρμακευτική Φροντίδα : όταν ο ασθενής βρίσκεται στο κέντρο της επιχειρηματικότητας 22/1/2012 Dr. Ίνα Πιπεράκη 1 Επιχειρηματικότητα εν μέσω κρίσης Τον κυρίαρχο ρόλο του Φαρμακοποιού Διευκολύνει στη μείωση

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα;

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος με υφέσεις και εξάρσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Α. Καδίτης Παιδίατρος-Παιδοπνευμονολόγος Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» National Asthma Education

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ:

ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ: το κοστος για τους ασθενεις και το δημοσιο συστημα υγειας 18 Δεκεμβρίου 2014 Αμφιθέατρο της Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης Η PALLADIAN COMMUNICATIONS SPECIALISTS διοργανώνει ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Περίληψη Η δηλούμενη επίπτωση της βρουκέλλωσης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η Κρίση στην Ελλάδα Οικονομία/Κοινωνία Μείωση του ΑΕΠ Αύξηση της ανεργίας από 9.6% το 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Διαχείριση χρόνιων πασχόντων με συστήματα τηλεματικής Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ

IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα για το Διαβήτη; Η Παγκόσμια Ημέρα για το Διαβήτη είναι η εκστρατεία για παγκόσμια αναγνώριση από τον κόσμο των διαβητικών. Στοχεύει στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Άσθμα κατά την άσκηση Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Ορισμός Ως βρογχόσπασμος επαγόμενος κατά την άσκηση ορίζεται η παροδική και αναστρέψιμη στένωση των αεραγωγών που ακολουθεί την έντονη άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Σύσταση 9: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί και οι Επαγγελματίες Υγείας της Π.Φ.Υ., να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους παροξυσμούς άσθματος με βάση τα κλινικά σημεία,

Διαβάστε περισσότερα

H ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

H ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Ψήφισμα του ΣΕΟ H ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΨΗΦΙΣΜΑ σχετικά με τη φυσιογνωμία του Οδοντιάτρου του Μέλλοντος που προετοίμασε ο Αναπλ. Καθ. κ. Κ. Ουλής με την Ομάδα εργασίας του ΣΕΟ για την

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι:

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι: GMP και HACCP Μέσα απο προσεχτικά επιλεγμένους προμηθευτές με πολλά χρόνια εμπειρία στην φαρμακευτική αγορά και την αγορά καλλυντικών, όλα τα προϊόντα Essens μπορούν να παρουσιάσουν την καταγωγή τους από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα