2o Γ.Ε.Λ. ΜΕΓΑΡΩΝ. Μαμά πάω να παίξω με τον φίλο μου τον υπολογιστή-το παιχνίδι στο πέρασμα του χρόνου.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2o Γ.Ε.Λ. ΜΕΓΑΡΩΝ. Μαμά πάω να παίξω με τον φίλο μου τον υπολογιστή-το παιχνίδι στο πέρασμα του χρόνου."

Transcript

1 2o Γ.Ε.Λ. ΜΕΓΑΡΩΝ Μαμά πάω να παίξω με τον φίλο μου τον υπολογιστή-το παιχνίδι στο πέρασμα του χρόνου.

2 ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕΓΑΚΛΗΣ ΒΑΣΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΛΑΚΑΣ ΧΑΡΗΣ ΔΙΠΛΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΖΑΛΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΛΙΠΕΤΣΗΣ ΑΛΕΞΙΑ ΚΑΛΟΖΟΥΜΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ ΦΩΤΗΣ ΚΟΖΙΑΡΗΣ ΚΟΣΙΑΡΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΚΟΥΒΑΣ ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΣΚΟΥΚΗΣ ΑΡΙΣΤΙΠΠΟΣ ΚΟΥΦΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΣΚΑΪ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΑΡΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΕΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΩΡΑΊΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΚΕΡΛΗΣ ΑΝΕΣΤΗΣ Α1 Α1 Α1 Α1 Α1 Α1 Α1 Α2 Α2 Α2 Α2 Α2 Α2 Α2 Α3 Α3 Α3 Α3 Α4 Υποομάδες Ματωμένα αίματα Οι αρχισυντάκτες FAB4 Τρύπιες τρύπες ΚΟΥΒΑΣ ΗΛΙΑΣ ΔΑΛΑΚΑΣ ΖΑΛΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΕΓΑΚΛΗΣ ΒΑΣΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΛΙΠΕΤΣΗΣ ΚΟΣΙΑΡΑΣ ΔΙΠΛΑΡΑΣ ΧΑΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΦΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΟΖΙΑΡΗΣ ΦΩΤΗΣ ΜΩΡΑΪΤΗΣ ΜΠΑΡΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΚΑΪ ΚΟΥΣΚΟΥΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΙΠΠΟΣ ΣΑΚΕΡΛΗΣ ΑΝΕΣΤΗΣ ΚΑΛΟΖΟΥΜΗ ΜΑΡΜΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΙΑ - Υπεύθυνη ερευνητικής ομάδας: Μαρία Καλογεράκη, Κοινωνιολόγος

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 1 Εισαγωγή- Ερευνητικά Ερωτήματα- Στόχοι μεθοδολογικής εργασίας 2 Μεθοδολογία - Απόψεις για το παιχνίδι 3 Θεωρίες για το παιχνίδι 4-5 Βιολογικές θεωρίες Θεωρία του Piaget Κοινωνιολογικές θεωρίες Ιστορική αναδρομή 6-8 Αρχαία Ελλάδα. Το παιχνίδι στην αρχαία τέχνη. Η ιστορία της κούκλας Βυζάντιο Τουρκοκρατία Σύγχρονη Ελλάδα Τα παιχνίδια στα Μέγαρα Το παιχνίδι στον πόλεμο. Παιχνίδια που ταξιδεύουν στο χρόνο. 9 Τα παιχνίδια μετά τη δεκαετία του Ιστορία της Barbie Το αγαπημένο παιχνίδι πολλών κοριτσιών Αγαπημένα μας παιχνίδια Η εμπορευματοποίηση του παιχνιδιού Τα Εμβλήματα των Ολυμπιακών αγώνων Τα παιχνίδια στον κόσμο (Ευρώπη, Αφρική, Τριτοκοσμικές χώρες) Το παιχνίδι είναι δικαίωμα 23 Νομικό πλαίσιο παιχνιδιών 24 Προδιαγραφές ασφάλειας παιχνιδιών Ηλεκτρονικό παιχνίδι Πως φτιάχνεται ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι Διαφημίσεις για τα παιδικά παιχνίδια Επικίνδυνες ουσίες Παιχνιδομηχανές Φθαλικοί εστέρες Θετικές και αρνητικές κριτικές για το ηλεκτρονικό παιχνίδι 31 Ο ρόλος του παιχνιδιού σήμερα 32 Η ταυτότητα της έρευνάς μας- Επίλογος 33 Συμπεράσματα 34 Βιβλιογραφία 35 Παράρτημα 1 Ερωτηματολόγιο Παράρτημα 2 Το παιχνίδι που φτιάξαμε Οι σβούρες που κατασκευάσαμε Κρυπτόλεξο Ακροστοιχίδα Ευχαριστίες 43

4 Πρόλογος Μπάλα, ποδήλατο, κουτσό, κυνηγητό, κρυφτό, μήλα, Μονόπολη, κούκλες, αρκουδάκια, αυτοκινητάκια, πάζλ... Ατελείωτες ώρες παιχνιδιού με τους φίλους μας. Τσακωμοί, γέλια, φωνές. Σε γειτονικά σπίτια, στους δρόμους, στις παιδικές χαρές. Όνομα-ζώο-πράγμα, κρεμάλα, παιχνίδια κρυφά ακόμη και μέσα στην τάξη. Η ανυπομονησία να χτυπήσει το κουδούνι! Παιχνίδι για μας σημαίνει ελευθερία, ξεγνοιασιά, εκτόνωση, ψυχαγωγία, διασκέδαση. Οι περισσότερες χαρούμενες αναμνήσεις μας, τα προσωπικά μας βιώματα είναι από τα ομαδικά παιχνίδια που παίζαμε σε σπίτια φίλων, στους δρόμους της γειτονιάς, στα γήπεδα, στις αλάνες, στις παιδικές χαρές, στις αυλές των σχολείων. Με το πέρασμα του χρόνου, όμως, οι περισσότερες πολυκατοικίες, τα περισσότερα σπίτια, οι λιγότεροι ελεύθεροι χώροι αλλά και ο λιγότερος ελεύθερος χρόνος, η πολλή μελέτη για το σχολείο, η τηλεόραση, μας έχουν περιορίσει στα «on line παιχνίδια» μπροστά από την οθόνη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Έτσι, η αλόγιστη χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών κυριαρχεί στη ζωή μας. Η επιλογή του θέματός μας σχετίζεται με τα ενδιαφέροντά μας από το χώρο της προσωπικής και κοινωνικής μας ζωής, όπου συγκροτούνται οι εμπειρίες μας. 1

5 Εισαγωγή Το παιχνίδι είναι η παγκόσμια γλώσσα των παιδιών. Είναι ένδειξη ψυχικής υγείας. Τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι ψυχαγωγούνται, εκφράζονται, μαθαίνουν να συνεργάζονται με άλλα άτομα, αναπτύσσουν τη γλωσσική και την κινητική τους ικανότητα, εξερευνούν τον κόσμο, δημιουργούν, μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, υπακούουν σε κανόνες, διαπαιδαγωγούνται. Το παιχνίδι εξομοιώνει τις κοινωνικές ανισότητες και αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ψυχική υγεία όλων των παιδιών. Παίζοντας ένα παιδί αναπτύσσει αρκετές από τις λειτουργίες και δεξιότητες του, είτε αυτές αφορούν το σώμα του είτε το πνεύμα του ή ακόμα και το συναίσθημα του. Μέσω του παιχνιδιού σκέφτεται, αποβάλλει το άγχος, αποκτά φίλους αλλά μαθαίνει ότι θα υποστεί τις συνέπειες της απομόνωσης αν δεν τηρήσει τους κανόνες της ομάδας. Έτσι, στις μέρες μας, αρκετά παιδιά και έφηβοι, χρησιμοποιούν συχνά ως αποκλειστικό μέσο διασκέδασης και ψυχαγωγίας τον υπολογιστή. Μ αυτόν τον τρόπο χάνουν αυτά τα ωφέλιμα πνευματικά αγαθά και τη ζεστασιά της ανθρώπινης επαφής που τους προσφέρει το παιχνίδι. Μέσα από την «παγωμένη» οθόνη του υπολογιστή και την ανεξέλεγκτη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών, μαθαίνουν να ζουν σε έναν ψεύτικο κόσμο και αυτό οδηγεί στην απομόνωση τους. Οι προβληματισμοί μας για το παιχνίδι και τα ερωτήματα που θέσαμε Το παιχνίδι διαφοροποιείται στο χώρο και το χρόνο; Ποια είναι τα αγαπημένα παιχνίδια των αγοριών και των κοριτσιών; Το ηλεκτρονικό παιχνίδι βοηθάει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου; Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι από την ανεξέλεγκτη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών; Στόχοι Ερευνητικής Εργασίας Το παιχνίδι ως φορέας κοινωνικοποίησης. Η αναζήτηση πληροφοριών για την ιστορική εξέλιξη του παιχνιδιού και για τα σύγχρονα παιχνίδια (ομαδικά και ατομικά) στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Η επιρροή των σύγχρονων ηλεκτρονικών παιχνιδιών στη συμπεριφορά των παιδιών Η μελέτη της καταναλωτικής συμπεριφοράς των μαθητών ως προς τα παιχνίδια. 2

6 Μεθοδολογία Ομάδας Ομαδοσυνεργατική μέθοδος. Γνωριμία και οργάνωση ομάδας. Καταιγισμός ιδεών, καταγραφή προτάσεων, απόψεων, κανόνων. Χωρισμός υποομάδων, προσδιορισμός ρόλων. Καθορισμός χρονοδιαγράμματος. Δραστηριοποίηση ανά υποομάδα : έρευνα, αναζήτηση πληροφοριών, σύνταξη ερωτηματολογίου, συγκέντρωση, μελέτη ταξινόμηση και επιλογή υλικού από βιβλία, ιστοσελίδες στο διαδίκτυο, αφιερώματα περιοδικών, άρθρα εφημερίδων κλπ. Επεξεργασία υλικού. Προετοιμασία παρουσίασης εργασίας. Αυτοαξιολόγηση, αξιολόγηση δραστηριοτήτων ομάδας. Το παιχνίδι Το παιχνίδι είναι συνυφασμένο με την ιστορική εξέλιξη και το εκάστοτε πολιτισμικό πλαίσιο κάθε κοινωνίας εκφράζοντας τις αξίες αλλά και τις ιδιαιτερότητες κάθε εποχής. Η λέξη παιχνίδι έχει τις ρίζες της στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Η προέλευση της λέξης παιχνίδι από τις λέξεις παις, παίζω, παιδεία, υπογραμμίζει το πόσο αυτή η λέξη έχει σχέση με το παιδί, τη διασκέδαση, την πνευματική καλλιέργεια και την εκπαίδευσή του. Η λέξη παιδιά καθώς και τα παράγωγά της, παίζειν, παίγμα, και παίγνιον χρησιμοποιούνταν για να δηλώσουν, όχι μόνο τα παιχνίδια των παιδιών, αλλά και κάθε είδος παιχνιδιού (Κοτσακώστα/Καρανταΐδου/Μιχαλόπουλος, 2000). Ιδιαίτερη αναφορά για τη σημασία του παιχνιδιού διαβάζουμε στα έργα πολλών Ελλήνων Φιλοσόφων, πολλών Ψυχολόγων και Ψυχιάτρων O L. S. Vygotsky ορίζει το παιχνίδι ως εξής: "Το παιδικό παιχνίδι στις βασικές του μορφές, σαν παιχνίδι άσκησης και σαν παιχνίδι με ρόλους, είναι ιστορικό φαινόμενο. Η εμφάνισή του καθορίζεται από την ιστορική εξέλιξη της κοινωνίας, από την αλλαγή της θέσης του παιδιού στο κοινωνικό σύστημα, στην πορεία της κοινωνικής του εξέλιξης" Karl Groos: «Tα παιχνίδια είναι μέσο φυσικής και ηθικής ανάπτυξης.» Schriller: «Τα παιχνίδια σε ένα λαό βοηθούν να ανακαλύψουμε την ποιότητα και την αξία της τέχνης» Piaget: «Τα παιχνίδια είναι μέσο ανάπτυξης της νοημοσύνης και των άλλων γνωστικών δεξιοτήτων.» Freud: «Το παιχνίδι είναι έκφραση του υποσυνείδητου και της φαντασίας του παιδιού.» Εrikson: «Το παιδί μέσω του παιχνιδιού απαλλάσσεται από ψυχικά συμπλέγματα, αγωνίες και δειλίες γίνεται ελεύθερο, πειθαρχικό και κοινωνικό. Μέσα από το ομαδικό παιχνίδι το παιδί απαλλάσσεται από πολλές κακές συνήθειες, όπως το ψέμα, τον εγωισμό, την οκνηρία και τη δειλία. Επίσης, το παιχνίδι αποτέλεσε και αντικείμενο περιγραφής στη λογοτεχνία και την ποίηση. «Ό,τι χρειάζεται η ψυχή ενός παιδιού είναι το φως του ηλίου, τα παιχνίδια, το καλό παράδειγμα και λίγη αγάπη». Φ. Ντοστογιέφσκυ, «Αδερφοί Καραμαζώφ» 3

7 Θεωρίες για το παιχνίδι Διάφοροι επιστήμονες προσπαθώντας να ερμηνεύσουν τη φύση και τη σημασία του παιχνιδιού ανέπτυξαν πολλές θεωρίες, κάποιες από τις οποίες έχουν αμφισβητηθεί ή απορριφθεί. Το ιδεολογικό υπόβαθρο και το επιστημονικό πρίσμα, σύμφωνα με το οποίο μελέτησαν το παιχνίδι, μεταβάλλονται ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες, καθώς οι κοινωνίες μεταβάλλονται και εξελίσσονται. Βιολογικές θεωρίες Η θεωρία της Πλεονάζουσας Ενεργητικότητας. Ο Herbert Spencer Βρετανός φιλόσοφος και ψυχολόγος (19 ος αιώνας) διατύπωσε τη θεωρία της πλεονάζουσας ενέργειας. Υποστήριζε ότι το παιχνίδι είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής ενεργητικότητας, η οποία συσσωρεύεται στο παιδί και πρέπει να απελευθερωθεί.. Η θεωρία της Προγονικής Κληρονομικότητας ή της «Ανακεφαλαίωσης» ο ψυχολόγος G. Stanley Hall παρατήρησε ότι η παιχνιδιάρικη συμπεριφορά αλλάζει με τη ηλικία και υποστήριξε ότι το παιχνίδι των παιδιών αντανακλά την πορεία της εξέλιξης από την προϊστορική εποχή ως σήμερα. Η ιστορία του ανθρώπινου γένους ανακεφαλαιώνεται στην ανάπτυξη του κάθε παιδιού. Θεωρία της προπαρασκευαστικής άσκησης ή Αυτοαγωγής. Ο Γερμανός φιλόσοφος K. Groos στην αρχή μελέτησε το παιχνίδι των ζώων κι αργότερα το παιχνίδι των ανθρώπων υποστήριξε ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο παιχνίδι των παιδιών και των ζώων. Διέκρινε, τόσο στη μάχη-παιχνίδι των ζώων, όσο και στη μιμητική συμπεριφορά των παιδιών, την προετοιμασία για τη ζωή του ενηλίκου. Η ψυχαναλυτική θεωρία ή θεωρία της κάθαρσης. Έχει τις ρίζες της στη θεωρία της κάθαρσης του Αριστοτέλη. Κύριος εκπρόσωπος αυτής της θεωρίας είναι ο Ελβετός ψυχολόγος J. Freud, ο οποίος θεωρεί ότι το παιχνίδι δεν είναι απλώς ένα αναπτυξιακό επίτευγμα ή ένα μέσο για να περάσει το παιδί την ώρα του. Το παιδί μέσα από το παιχνίδι του υποτάσσει κάθε τι που στη ζωή του το εντυπωσίασε ή το απείλησε.μέσα από το παιχνίδι του εκφράζει έμμεσα ή συμβολικά ανησυχίες του, φόβους,επιθυμίες και επαναλαμβάνοντας αυτά τα θέματα ξανά και ξανά δίνει στο παιχνίδι ένα χαρακτήρα κάθαρσης. Κοινωνιολογικές θεωρίες Σύμφωνα με τον Κοινωνιολόγο Μιντ τα στάδια της κοινωνικής ανάπτυξης του παιδιού είναι τρία: α)το προπαρασκευαστικό στάδιο της ασυντόνιστης, δοκιμαστικής και τυχαίας συμπεριφοράς που συνοδεύεται από μιμήσεις β)το στάδιο του ατομικού παιχνιδιού, στο οποίο συχνά αλλάζει ρόλους, όπως αυτού του γιατρού, του μαθητή κλ.π έχοντας σημαντικές επιρροές από πρόσωπα κυρίως του στενού περιβάλλοντός του. γ) Το στάδιο του ομαδικού παιχνιδιού, κατά το οποίο συντελείται μετάβαση από τους απλούς ρόλους του ατομικού παιχνιδιού σε οργανωμένους κοινωνικούς ρόλους με κανόνες. 4

8 Η θεωρία του Piaget. Ένας ιδιαίτερα γνωστός για τις μελέτες του ψυχολόγος, ο Piaget, ανέπτυξε τη θεωρία ότι τα παιδιά κατά την ανάπτυξή τους από βρέφη σε ενήλικες, περνούν από τέσσερα διακριτά στάδια: αισθητικοκινητικό, προ-ενεργητικό, συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών και τυπικών νοητικών ενεργειών. Αισθητικοκινητικό στάδιο (0-2 ετών) Διαρκεί από τη γέννηση μέχρι περίπου 24 μηνών. Τα μωρά χρειάζονται παιχνίδια που να μπορούν να εξερευνούν με ασφάλεια με το στόμα τους. Προ-ενεργητικό στάδιο (2-7 ετών) Διαρκεί περίπου από την ηλικία των δύο μέχρι των επτά ετών. Τα παιδιά αυτής της ηλικίας δεν μπορούν να σκεφτούν λογικά. Έχουν μεγάλη φαντασία και μαγική σκέψη. Παιχνίδια που τους επιτρέπουν να δοκιμάζουν ρόλους ενηλίκων και να αναπτύσσουν τη φαντασία τους, όπως οι στολές και οι μινιατούρες, είναι ότι καλύτερο για τα παιδιά σ αυτό το στάδιο. Οι παιδαγωγοί προτείνουν επίσης και τις εικόνες, αλλά και παιχνίδια που αναπτύσσουν τη μαθηματική αντίληψη, την ανάγνωση και την αρχή της λογικής σκέψης, όπως τα πάζλ. Συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών (7-12 ετών) Tυπικών νοητικών ενεργειών (12 ετών και άνω) Καθ' όλη τη διάρκεια της εφηβείας και στην ενήλικη ζωή, η ικανότητα του παιδιού να σκέφτεται αφηρημένα αναπτύσσεται συνεχώς. Ο χρόνος που αφιερώνει στο παιχνίδι όλο και λιγοστεύει και αντικαθίσταται με χρόνο αφιερωμένο σε συγκεκριμένα χόμπι και ενδιαφέροντα, καθώς και στην κοινωνικοποίηση και τις επαφές με τους φίλους. Αυτές οι δραστηριότητες θα πρέπει να ενθαρρυνθούν και αν γίνεται να συμμετέχουν και οι φίλοι τους. 5

9 Ιστορική αναδρομή Όσον αφορά το παιχνίδι στην ελληνική κοινωνία, έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο από την αρχαιότητα έως και τη σημερινή εποχή. Το παιχνίδι θεωρήθηκε ένα μέσο να ξεπεράσουν τα παιδιά τις δυσκολίες κάθε εποχής. Αρχαία Ελλάδα Τα παιχνίδια είχαν στην ελληνική αρχαιότητα σημαντική θέση στη ζωή των ανθρώπων και ιδιαίτερα, τον 5 ο αιώνα π.χ θεωρούνταν πρωταρχικής σημασίας για τη διαπαιδαγώγηση του χαρακτήρα, την άσκηση του σώματος, την ανάπτυξη της κοινωνικής και πολιτικής συνείδησης, την τέρψη της ψυχής και κυρίως την προετοιμασία των παιδιών για την μελλοντική ζωή. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Παιχνίδια με σφαίρα: Μπάλα, απόρραξις, τρόπα Παιχνίδια με λίθους: Πεντέλιθα, στρεπτίνδα, εφεδρισμός, πετροπόλεμο Παιχνίδια με τροχό: Κρικηλασία, τροχός, κύλιντρο, γιο-γιο, η γυγξ Τυχερά παιχνίδια: Εννιάδα, διαγραμμισμός, αστραγαλισμός, φωτιά Ομαδικά παιχνίδια: Ακινητίνδα, αμπάριζα, ασκωλιασμός, βασιλίνδα, κρυπτίνδα, κυνδαλισμός, χαλκή μυία (η σημερινή τυφλόμυγα) χυτρίνδα, κολλαβίζειν, κάλαμον περιβήναι Παιχνίδια με σχοινί: Αιώρα, διελκυστίνδα(σκαπέρδα), ιμαντελισμός, σχοινάκι, σχοινοφιλίνδα Παιχνίδια με αντικείμενα: Κώνος (στρόμβος), πένταυρον, άθυρμα 6

10 ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΤΕΧΝΗ αθύρματα. Οι γνώσεις μας για το παιχνίδι της ελληνικής αρχαιότητας στηρίζεται στις γραπτές πηγές και στα στοιχεία που δίνει η αρχαία ελληνική τέχνη. Στα τέλη του 19 ου αιώνα εμφανίστηκαν οι πρώτες μελέτες με κύριο θέμα τα παιχνίδια και τα αθύρματα των παιδιών της ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας. Σε αυτές τις μελέτες, όπως και σε αυτές του 20 ου αιώνα, γίνεται η χρήση των αρχαίων εκείνων πηγών που αναφέρονται στα παιδικά παιχνίδια και στα Η ιστορία της κούκλας Η κούκλα ως παιχνίδι εμφανίστηκε στην Ελλάδα περίπου 2500 χρόνια πριν, μάλλον στη Βοιωτία με τα κωδωνόσχημα ειδώλια από όπου εμπνεύστηκαν και οι δημιουργοί του Φοίβου και της Αθηνάς. Αυτό που έκανε την κούκλα να ξεχωρίσει από το θρησκευτικό ειδώλιο ήταν η εμφάνιση του «νευρόσπαστου», μια κούκλας που είχε ξεχωριστά μέλη τα οποία ενωνόταν με μία κλωστή. Η πλαγγόνα προέρχεται κατά πάσα πιθανότητα από τη θρησκευτική λατρεία των δαιδάλων. Πρόκειται για ειδώλια που τα πρόσφεραν στη γιορτή των Δαιδάλων, μια πανάρχαια τελετή που γινόταν στις Πλαταιές της Βοιωτίας από την εποχή της μητριαρχίας. Επίσης, τις χρησιμοποιούσαν και σε τελετές μετάβασης, όπως αυτή της ενηλικίωσης και του θανάτου. Στην αρχή οι κούκλες φτιάχνονταν στο σπίτι από ύφασμα, ξύλο, κόκαλο ή πηλό. Στη συνέχεια, δημιουργήθηκαν μικρές βιοτεχνίες που κατασκεύαζαν πλαγγόνες από πηλό ή κερί. Οι τεχνίτες ονομάζονταν κοροπλάστες. Στην νεότερη Ελλάδα οι μητέρες έφτιαχναν στα παιδιά τους κούκλες από στάχυα, κουρέλια ζυμάρι ή κάλτσες παραγεμισμένες με άχυρα. Σε μερικές περιοχές δημιουργούσαν κούκλες από τσουβάλια, από καλαμπόκι ή από την πρώτη πάνα της κόρης. Μάλιστα, σε κάποια νησιά έφτιαχναν κούκλες από κουκούλι μεταξοσκώληκα, το οποίο έντυναν με χρωματιστά χαρτιά. Την περίοδο της τουρκοκρατίας, ο πατέρας βοσκός σκάλιζε μια κούκλα την κουτσούνα-η οποία κρατούσε συνήθως στα χέρια της κάποιο σύμβολο χριστιανικής λατρείας. Αυτή τη χάριζαν στις κόρες τους σαν φυλαχτά για το κακό και τις ασθένειες. Βυζάντιο Στη Βυζαντινή εποχή γνωρίζουμε πως τα παιχνίδια δεν είχαν τη θέση που κατείχαν στην αρχαιότητα. Τα παιχνίδια που τα διασκέδαζαν ήταν το σείστρο και ο καλαθίσκος που ήταν γεμάτος με αθύρματα, δηλαδή παιχνίδια. Τα λίγο μεγαλύτερα αγόρια είχαν τη συρίκτρα, πήλινα οχήματα και αρματηλάτες, τη δερμάτινη --συχνά πολύχρωμη-- σφαίρα, τους αστραγάλους, τον τροχό ή κρίκο και τα καλαλαλλάκια, τα πεντόβολα της λαϊκής μας παράδοσης. Τα κορίτσια έπαιζαν με τις πλαγγόνες και τα νιννία. Αγαπημένο τους επίσης παιχνίδι ήταν η μίμηση σημαντικών γεγονότων, όπως ο γάμος και η βάπτιση. Ακόμη, συνήθιζαν να χτίζουν σπίτια από χώμα, όπως αναφέρει ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης. 7

11 Τουρκοκρατία Στην Τουρκοκρατία έπαιζαν με παιχνίδια που προέρχονταν από την αρχαιότητα, από το Βυζάντιο και με κάποια άλλα από άλλες εθνικότητες. Μερικά από αυτά τα παιχνίδια ήταν το κρυφό που αλλιώς το έλεγαν και κλέφτικο, ο πετροπόλεμος, η ξιφομαχία και το κυνηγητό. Υπήρχαν και τα κοριτσίστικα παιχνίδια όπως το κουτσό, τα μήλα, η μέλισσα, η πινακωτή, η τυφλόμυγα, το τσαλίκι και η κουτσούνα. Ωστόσο, στην τουρκοκρατία τα παιχνίδια και τα διάφορα αντικείμενα τα έφτιαχναν οι γονείς. Όσον αφορά τα βρεφικά παιχνίδια, είχαν σημαντικό και συμβολικό χαρακτήρα, αφού χρησίμευσαν και ως φυλακτά για την υγεία, την καλή τύχη, τη μακροζωία, καθώς και για τη γονιμότητα. Εκτός αυτού τα βρεφικά παιχνίδια εκτός από φυλακτά χρησίμευαν και ως σταυροί. Αξιόλογα βρεφικά παιχνίδια θεωρούνται η κουδουνίστρα και η πιπίλα (είτε ξύλινη είτε υφασμάτινη. Τα νηπιακά παιχνίδια, τα οποία παρασκευάζονταν απ τη μητέρα, ήταν συνήθως από κουρέλια, μαλλί ή παλιές κάλτσες γεμισμένες με άχυρο. Το παιχνίδι στα Μέγαρα την εποχή της Τουρκοκρατίας Το παιχνίδι κυριαρχεί στην καθημερινότητα των παιδιών αφού όταν έβρισκαν ελεύθερο χρόνο μαζεύονταν σε δρόμους και αλάνες για να παίξουν. Χαρακτηριστικά παιχνίδια: o Τσιρίδα o Τόπι o Ο Παραμυθάς o Μακριά γαϊδούρια o Ο τσουκαλάς o Προτέλια o Το στσιουνάτσι o Αμπάριδα o Οι λακουβίτσες o Του Αη-Γιάνου o Καρύδια ή Αμύγδαλα o Κατέβα στραβοσάγανο τσε βάρε την Καμπάνα o Πάει ο φίτζος για νερό o Κουμουλίτσα 8

12 Το παιχνίδι στον πόλεμο Τα χρόνια της Κατοχής, αλλά και μετά τον πόλεμο, που υπήρχαν ελλείψεις ακόμα και στα βασικά αγαθά, τα παιδιά κυριολεκτικά ζούσαν με το φόβο του θανάτου. Με τη λιγοστή τροφή και με το παιχνίδι κατάφερναν όμως να επιβιώνουν. Μέσω του παιχνιδιού τα παιδιά αποκτούσαν ελευθερία, χαρά, θάρρος και αυτοπεποίθηση. Αυτός ήταν ένας τρόπος για να μένουν αισιόδοξα και να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της εποχής. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΥ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Κρυφτό, κολοκυθιά, πετάει-πετάει, η μικρή Ελένη, γύρω- γύρω όλοι, δεν περνάς κυρία Μαρία, τσιγκολελέτα, τα αγαλματάκια, η τυφλόμυγα, κλέφτες και αστυνόμοι, μπιζ, στρατιωτάκια ακίνητα, σπασμένο τηλέφωνο, το δαχτυλίδι, αλάτι χονδρό - αλάτι ψιλό, βαρελάκια, βόλοι 9

13 Τα παιχνίδια μετά τη δεκαετία του 1960 Τα αυτοσχέδια και τα ομαδικά παιχνίδια στις αλάνες και τις αυλές των σπιτιών αντικαθιστώνται σιγά σιγά από τα βιομηχανοποιημένα παιχνίδια. Η εμπορευματοποίηση του παιχνιδιού. Τα Ιαπωνικά παιχνίδια, πλέον, αρχίζουν να κατακλύζουν τις ευρωπαϊκές και όχι μόνο αγορές αντικαθιστώντας πολλά παραδοσιακά παιχνίδια με τη χρήση μπαταρίας και πλαστικού. Η γέννηση της Barbie και άλλων παιχνιδιών, ιδιαίτερη ανάπτυξη και για τα επιτραπέζια παιχνίδια. Τα παιδικά παιχνίδια εξελίσσονται σε μια παγκόσμια επιχειρηματική δραστηριότητα. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ BARBIE Η ιδέα της κατασκευής μιας κούκλας που να μοιάζει με μια ενήλικη γυναίκα αλλά ταυτόχρονα να μπορεί να χρησιμοποιείται από παιδιά ανήκει στην αμερικάνα Ruth Handler, σύζυγος του Eliot Handler, ενός από τους ιδρυτές της Mattel, της αμερικάνικης πολυεθνικής βιομηχανίας παιχνιδιών. Το 1956 στην Ελβετία η Ruth καθώς παρατηρούσε τις βιτρίνες των μαγαζιών είδε μια κούκλα την BILD-LILLY. Η Lilly ήταν φτιαγμένη από πλαστικό και είχε ύψος 29,5 cm. Η κούκλα έμοιαζε πολύ με την Βrigitte Bardot. Αυτή η κούκλα ήταν η τρισδιάστατη έκδοση μιας ηρωίδας γερμανικού κόμικ και χαριζόταν μαζί με ένα κουτί πούρα, μιας και είχε επινοηθεί αρχικά ως μπιμπελό για το γραφείο ενός άντρα. Κοιτάζοντας και άλλες βιτρίνες μαγαζιών, η Ruth διαπίστωσε πως δεν υπήρχαν άλλες κούκλες-παιχνίδια για τα μικρά κορίτσια. Βλέποντας, επίσης, την κόρη της να παίζει με χάρτινες κούκλες, σκέφτηκε πως θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον να φτιάξει μια ενήλικη κούκλα- παιχνίδι για μικρά κορίτσια. Έτσι, επέστρεψε στην Αμερική έχοντας ως σκοπό να φτιάξει το νέο της project για την Mattel: την κούκλα Barbie. Για την ακρίβεια, το πλήρες όνομα της κούκλας είναι «Μπάρμπαρα Μίλισεντ Ρόμπερντς», από το όνομα της κόρης της κατασκευάστριας, Ruth. Οι διαστάσεις της κούκλας αντιστοιχούσαν στο ένα έκτο περίπου του φυσικού μεγέθους, ενώ το υλικό από το οποίο κατασκευάστηκε ήταν το βινύλιο. Στην αρχή ο άντρας της Ruth θεώρησε την ιδέα της Barbie αποτυχημένη, αλλά στη συνέχεια πείστηκε. Έτσι, η κούκλα πρωτοκυκλοφόρησε από τη Mattel το 1959 στην Έκθεση παιχνιδιού της Νέας Υόρκης. Η πρώτη κούκλα Barbie έμοιαζε αρκετά με την ευρωπαϊκή κούκλα Lilly. Δυο χρόνια αργότερα δημιουργήθηκε και ο αρραβωνιαστικός της, ο Κεν. Πολύ σύντομα απέκτησε πρωτοφανή δημοτικότητα. Το 1959 πουλήθηκαν περισσότερες από Barbie και η κατασκευή της κούκλας απλώνεται από το Χονγκ Κονγκ μέχρι την Κορέα. Συνειδητοποιώντας τη μεγάλη δημοτικότητα της κούκλας με τα χρυσά μαλλιά, αλλά και τα τεράστια κέρδη που αυτή έφερνε, οι κατασκευαστές της έσπευσαν να πακετάρουν κάθε λεπτομέρεια που την έκανε μοναδική. Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί δεν την κρατούσε στα χέρια του, εκείνη μπορούσε να στέκεται σε οποιοδήποτε επίπεδη επιφάνεια. Αμέσως οι διαφημιστές σκαρφίστηκαν το ανάλογο σλόγκαν : «Η κούκλα που στέκεται ολομόναχη στα πόδια της, όπως οφείλει να κάνει κάθε σύγχρονη γυναίκα». Χάρη σε ενσωματωμένα σύρματα, μπορούσε, επίσης, να λυγίζει τα γόνατα της. 10

14 ΤΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΟΛΛΩΝ ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ 11

15 Αγαπημένα μας Παιχνίδια Ποδήλατο Το ποδήλατο πάντα αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της παιδικής ηλικίας κάθε παιδιού. Σχεδόν όλα τα παιδιά έχουν παίξει και αγαπήσει το ποδήλατο. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη χρονολογία, στην οποία να αποδίδεται η εφεύρεση του ποδηλάτου, επομένως ούτε συγκεκριμένος «εφευρέτης» αυτού. Μία από τις κατασκευές αυτές, που από πολλούς θεωρείται ο πρόγονος του ποδηλάτου, ήταν η draisienne η οποία κατασκευάστηκε από το Γερμανό βαρόνο Καρλ Φον Ντράις, το 1817 και ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη από ξύλο. Μη διαθέτοντας πετάλια, ο αναβάτης την έθετε σε κίνηση σπρώχνοντας με τα πόδια του προς τα πίσω. Το 1839, ο Σκωτσέζος σιδηρουργός Κιρκπάτρικ Μακμίλαν σχεδιάζει την «velocipede». Είκοσι χρόνια αργότερα, το 1860, ο Γάλλος Πιέρ Μισώ αλλάζει το σχέδιο της velocipede, συνδέοντας τα πετάλια απευθείας με τον μπροστινό τροχό. Αργότερα, ο Μισώ θα εισάγει τη χρήση συμπαγούς καουτσούκ στους τροχούς, δείχνοντας ουσιαστικά το δρόμο προς τα γνωστά στις μέρες μας λάστιχα. Το 1870 οι Βρετανοί Τζέιμς Στάρλεϋ και Γουίλλιαμ Χίλμαν σχεδιάζουν ένα ποδήλατο και ήταν το πρώτο ποδήλατο εξ ολοκλήρου κατασκευασμένο από μέταλλο. Τα επόμενα χρόνια, μια σειρά από ενδιαφέρουσες ιδέες και εφευρέσεις εφαρμόζονται στο ποδήλατο, βελτιώνοντάς το συνεχώς: η μετάδοση κίνησης μέσω αλυσίδας, η χρήση ταχυτήτων, τα φρένα, ο «κούφιος» σκελετός, το «δυναμό» και η σαμπρέλα αποτελούν τις πλέον χαρακτηριστικές. Έτσι, το 1885 είναι η χρονιά που κατασκευάζεται το μοντέλο rover, που συχνά χαρακτηρίζεται ως το πρώτο σύγχρονο ποδήλατο. Κατασκευαστής του ήταν ο Τζον Κεμπ Στάρλεϋ, ανιψιός του Τζέιμς Στάρλεϋ. Στην Ελλάδα το πρώτο ποδήλατο ήρθε το

16 ΠΗΓΗ ΧΑΡΑΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΙΣ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΧΑΡΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ 13

17 Ο ΤΡΟΧΟΣ ΣΥΝΑΡΠΑΖΕΙ Η σβούρα είναι παιχνίδι βασισμένο στο φαινόμενο της γυροσκοπικής μετάπτωσης. Πρόκειται για ένα σφόνδυλο, που περιστρέφεται γύρω από τον άξονα συμμετρίας του και ακουμπά στο κάτω μέρος του σχεδόν σημειακά σε επιφάνεια, όπως θα μπορούσε να είναι η επιφάνεια ενός τραπεζιού. 14

18 Αγαπημένα μας επιτραπέζια παιχνίδια Mονόπολη ονομάζεται το επιτραπέζιο παιχνίδι αγοραπωλησίας ιδιοκτησιών. Οι παίκτες συμμετέχουν σε έναν κόσμο οικονομικής δολοπλοκίας με σκοπό να αποκτήσουν πλούτο μέσω οικονομικών δραστηριοτήτων. Το παιχνίδι περιλαμβάνει αγορά και ενοικίαση ιδιοκτησιών με χρήματα του παιχνιδιού, καθώς οι παίκτες περιφέρονται διαδοχικά στο ταμπλό, σύμφωνα με την κάθε ζαριά. Το παιχνίδι παίρνει την ονομασία του από τον όρο "μονοπώλιο", την κυριαρχία στην αγορά μιας μόνο επιχείρησης. Σύμφωνα με την εταιρεία που εκδίδει το παιχνίδι, από τότε που ο Τσαρλς Ντάροου το πατένταρε το 1935, το έχουν παίξει περίπου 750 εκατομμύρια άνθρωποι, καθιστώντας το έτσι "το μεγαλύτερο σε αριθμό παικτών (εμπορικό) επιτραπέζιο στον κόσμο. Γκρινιάρης: Παιχνίδι στο οποίο από 2 έως 4 άτομα ξεκινούν από ξεχωριστή βάση και πρέπει να ολοκληρώσουν 4 γύρους στο ταμπλό, παραμένοντας σώοι. Δηλαδή, χωρίς κάποιος άλλος παίκτης να τους αναγκάσει να βρεθούν στην αρχή, απλά πατώντας στο τετράγωνο που βρίσκονται. Φιδάκι: Διασκεδαστικό επιτραπέζιο παιχνίδι, στο οποίο υπάρχουν ορισμένα επίπεδα, τα οποία ανεβαίνεις εάν τύχεις σκάλα και κατεβαίνεις εάν τύχεις φιδάκι. Τάβλι Ιστορικά ο όρος Τάβλι προέρχεται από τους προγόνους του παιχνιδιού, καταγεγραμμένους στην 15

19 Αγγλία ως Tables από το 14 αιώνα μέχρι το τέλος του 17 αιώνα, και πριν από αυτή την ονομασία συναντάται η Λατινική ονομασία tabula, από την οποία και πρόεκυψε η ονομασία Tables.Η αντικατάσταση του όρου από το Backgammon το 17 ο αιώνα πιθανότητα αντικατοπτρίζει την αυξανομένη δημοτικότητα της παραλλαγής «πόρτες» με την οποία είμαστε περισσότερο οικειοποιημένοι και αναφορές της μπορούν να βρεθούν πίσω στον 13 ο αιώνα στην Ισπανία με το όνομα «ΤΟΔΑΣ Ταβλιας». Το τάβλι είναι ίσως το πιο διαδεδομένο επιτραπέζιο παιχνίδι στην Ελλάδα. Το παιχνίδι παίζεται παραδοσιακά σε καφενεία και καφετέριες και οι κυριότερες παραλλαγές τους ονομάζονται στα Ελληνικά «πόρτες», «πλακωτό» και «φεύγα». Σκάκι Η λέξη σκάκι προέρχεται από την Ιταλική «scacco» η οποία τελικά προέρχεται από τα περσικά «σαχ» και σάχης. Η ιστορία του παιγνιδιού αυτού χάνεται στα βάθη των αιώνων. Παιχνίδια σχετιζόμενα με το σκάκι παίζονταν ήδη από την μακρινή αρχαιότητα, στην περιοχή από την Ελλάδα και την Αίγυπτο ως την και την Κίνα. Όλες οι χώρες που βρίσκονται σε αυτήν την περιοχή διεκδικούν την καταγωγή του παιχνιδιού. Ένα τέτοιο παιχνίδι είχε φτάσει και στους Κέλτες ήδη πριν τη Ρωμαϊκή κατάκτηση. Από όλες όμως τις διάφορες θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί, επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι το σκάκι τελικά προήλθε από την Ινδία και συγκεκριμένα εφευρέτης του είναι ο βραχμάνος Σίσσα, σε εποχή όμως απροσδιόριστη. 16

20 Η εμπορευματοποίηση του παιχνιδιού Σήμερα, οι επιλογές των παιδιών είναι πολλές. Τα αυτοσχέδια παιχνίδια που κυριαρχούσαν σε άλλες εποχές έχουν αντικατασταθεί από την τεράστια ποικιλία παιχνιδιών που κυριαρχούν στο εμπόριο. Παιχνίδια δράσης, επιτραπέζια, παιχνίδια γνώσεων, ηλεκτρονικά, κατασκευές, κουκλάκια κλπ. 17

21 Τα παιχνίδια, αλλάζουν. Αλλάζει και ο ρόλος τους. Η κούκλα, σήμερα, είναι διαδραστική. Μιλάει, έχοντας μεγάλο ρεπερτόριο φράσεων. Τα καταναλωτικά πρότυπα μεταβάλλονται. Βομβαρδισμός διαφημίσεων, ιδιαίτερα την περίοδο των εορτών. Πολυεθνικές εταιρίες μέσω δελεαστικών διαφημίσεων, συσκευασιών με έντονα χρώματα κατευθύνουν και ελέγχουν τις επιθυμίες πολλών παιδιών. Επιβάλλουν και καλλιεργούν πρότυπα. Αναπαράγουν στερεότυπα φύλου. Παιχνίδια για αγόρια. Παιχνίδια που απευθύνονται μόνο σε κορίτσια. 18

22 Τα εμβλήματα των Ολυμπιακών Αγώνων Οι μασκότ των Ολυμπιακών αγώνων έγιναν κουκλάκια. Εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο έπαιξαν μαζί τους. Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Μονάχου, Γερμανία, 1972 O Waldi είναι ένα χαριτωμένο σκυλάκι και η πρώτη επίσημη μασκότ στην ιστορία των Ολυμπιακών αγώνων. Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Μόντρεαλ, Καναδάς, 1976 Ένας κάστορας με το όνομα Amik. Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Μόσχας, ΕΣΣΔ, 1980 H oλυμπιακή αρκούδα της Μόσχας Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Σεούλ, Νότια Κορέα, 1988 Ενας μικρός τίγρης σε τυπικά ανατολίτικα χρώματα 19

23 Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Ατλάντα, ΗΠΑ, 1996 ΟIzzy, η πρώτη μασκότ που σχεδιάστηκε με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ήταν μία άμορφη αφηρημένη φανταστική φιγούρα. Olly και Millie, Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Σύδνεϋ, Αυστραλία, 2000 Οι Ollie, Syd και Millie, τρία αυτόχθονα ζώα της Αυστραλίας. Αθηνά και Φοίβος, Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας, Ελλάδα 2004 Μια αρχαία ελληνική κούκλα αποτέλεσε την πηγή έμπνευσης για τη γέννηση του Φοίβου και της Αθηνάς, των δυο μασκότ των ολυμπιακών αγώνων του Η Αθηνά και ο Φοίβος, με τα βαριά πόδια τους, τους μακρύς λαιμούς τους και τα μικροσκοπικά κεφάλια τους, η μία σε χρώμα βαθύ κίτρινο και η άλλη σε χρώμα βαθύ μπλε μας έφεραν όλες τις αξίες, απ την αρχαιότητα ακόμη, που πρεσβεύει το Ολυμπιακό ιδεώδες. Δυο παιδιά που μέσα από την χαρά του παιχνιδιού- τη χαρά του αγώνα-θα μας δείξουν την πραγματική αξία της συμμετοχής, και όχι της νίκης. Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες της Κίνας, Πεκίνο2008 Οι πέντε μασκότ ονομάζονται επίσημα the Five Friendlies. Είναι οι: Beibei, το ψάρι, Jingjing το πάντα, Huanhuan η Ολυμπιακή φλόγα, Yingying η Θιβετιανή αντιλόπη, και η Nini το χελιδόνι. 20

24 Τα παιχνίδια στον κόσμο Παραδοσιακά παιχνίδια Ευρώπης Άλτι μπι Λάλτι (Αλβανία) Αλάτι χονδρό Αλάτι ψιλό, Βαλιμπόλ (Ρωσία) Η ουρά του γαιδάρου Κάθομαι δεν κάθομαι Καμπανάκι- μπαλάκι (Ρωσία) Κλέφτες και αστυνόμοι Κολοκυθιά Κρεμάλα Λιμνούλα του βατράχου (Γερμανία) Κοφίνι (Αλβανία) Μαέστρος Μακρύ σχοινί (Φινλανδία) Μαντιλάκι Μάχη με στρατιωτάκια Μήλα Μπερλίνα Μπιζ Όπλα Πατητό (Ρωσία και Αλβανία) Πατίνι Περνά περνά η μέλισσα Πετάει-πετάει Πήδημα προς τα πίσω Που νε το δαχτυλίδι Σβούρα Στραβός καλόγερος Τρυγονάκι Τσιλίκι Τυφλόμυγα Χαλασμένο τηλέφωνο 21

25 Παραδοσιακά παιχνίδια Αφρικής Ένα από τα παλαιότερα γνωστά επιτραπέζια παιχνίδια στον κόσμο είναι το Senetano από την Αίγυπτο. Πολλά από τα παραδοσιακά παιχνίδια της Αφρικής παίζονταν χρησιμοποιώντας τα υλικά που βρίσκονταν στη φύση όπως σπόρο, πέτρες κ.α. Mancola Morabaraba Senet Samma Funarona Πεταλούδα Δάρα Παραδοσιακά παιχνίδια Ασίας Gasing Cong Kak Wan (χαρταετός) Γκούλι ντάντα (Ινδία) Μπέδα (Ιράκ) Μπάλα και πύργος (Κένυα) Ήλιος, φεγγάρι και αστέρια (Ισραήλ) Ντάαμπουλ (Ιράκ) 22

26 ΕΙΚΟΝΕΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΟΥΝ Εκατομμύρια παιδιά κινδυνεύουν από το θάνατο και τις αρρώστιες. Φάρμακα, νερό, φαγητό, στέγη, εκπαίδευση, στοιχειώδη αγαθά, τα οποία δεν υπάρχουν. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ Άρθρο 31:Δικαίωμα στο παιχνίδι και την ψυχαγωγία Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού (1989). «Τα Κράτη-Μέλη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των παιδιών στην ξεκούραση και τον ελεύθερο χρόνο, στην ενασχόληση με το παιχνίδι και τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες ανάλογες προς την ηλικία του παιδιού και στην ελεύθερη συμμετοχή στην πολιτιστική ζωή και τις τέχνες». Όχι μόνο έχουν δικαίωμα τα παιδιά στο παιχνίδι αλλά τα Κράτη θα πρέπει να «ενθαρρύνουν την παροχή κατάλληλων και ίσων ευκαιριών για πολιτιστικές, ψυχαγωγικές και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου. 23

27 Νομικό πλαίσιο παιχνιδιών Το νομικό πλαίσιο που διέπει τα παιδικά παιχνίδια στην Ελλάδα αναφέρεται στην Οδηγία 88/378/ΕΟΚ, η οποία εναρμονίστηκε στη χώρα μας με την ΚΥΑ Αρ. Οικ. Β6342/863 (ΦΕΚ 223/Β/ ), όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 93/68/ΕΟΚ (ΦΕΚ 923/Β/ ). Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα παιχνίδια που κυκλοφορούν στην αγορά πρέπει να φέρουν υποχρεωτικά τη σήμανση CE. Με τη σήμανση CE δηλώνεται υπεύθυνα από τον κατασκευαστή/εισαγωγέα ότι το παιγνίδι κατασκευάστηκε σύμφωνα με τα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα ή, στην περίπτωση που δεν ικανοποιεί τα ισχύοντα πρότυπα, σύμφωνα με ένα υπόδειγμα (μοντέλο), το οποίο έχει λάβει «βεβαίωση τύπου CE» από Κοινοποιημένο Εργαστήριο Παιγνιδιών. Ο κατασκευαστής ή ο εγκατεστημένος στην Κοινότητα εντολοδόχος οφείλει για κάθε τύπο παιγνιδιού να διατηρεί τεχνικό φάκελο που περιλαμβάνει όλα τα σχετικά έγγραφα και έντυπα, από τα οποία τεκμαίρεται η ασφάλεια του παιγνιδιού. Προδιαγραφές παιχνιδιών Το Εργαστήριο Δοκιμών Παιδικών Παιγνιδιών ιδρύθηκε το 1988 προκειμένου η χώρα να αποκτήσει την απαραίτητη εργαστηριακή υποδομή για τον έλεγχο της ασφάλειας των παιδικών παιγνιδιών, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας Ασφάλειας Παιγνιδιών 88/378/ΕΟΚ. Το Εργαστήριο Παιδικών Παιγνιδιών είναι το μοναδικό εργαστήριο της Ελλάδας που έχει κοινοποιηθεί από το Υπουργείο Ανάπτυξης στην Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διενέργεια δοκιμών σχετικά με την ασφάλεια των παιγνιδιών (Αρ. Κοινοποίησης 365). Οι προδιαγραφές για ασφαλή παιχνίδια σύμφωνα με τον ΕΛΟΤ είναι: 1. Τα παιχνίδια πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της υγιεινής και της ασφάλειας, να μην είναι εύφλεκτα και να μη μεταδίδουν μολύνσεις ή ασθένειες. 2. Οι φυσικές μηχανικές, χημικές και ηλεκτρικές τους ιδιότητες δεν πρέπει να βάζουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών. 3. Τα μικρά κομμάτια ενός παιχνιδιού ή οι μπίλιες δεν πρέπει να είναι κάτω από 4,5 εκ. 4. Αντικείμενα, που θα προκαλέσουν τραυματισμούς, δεν πρέπει να μπορούν να εκτοξευθούν από το παιχνίδι. 5. Δεν πρέπει να υπάρχουν οξείες γωνίες στο παιχνίδι. 6. Οι ηλικίες, που αναφέρονται, επάνω στη συσκευασία πρέπει να τηρούνται, απαράκλητα. Ένα παιχνίδι, που θεωρείται από τον κατασκευαστή του κατάλληλο για μια συγκεκριμένη ηλικία, μπορεί να γίνει επικίνδυνο στα χέρια ενός μικρότερου παιδιού. 24

28 25

29 Ηλεκτρονικά παιχνίδια Τα πρώτα ηλεκτρονικά παιχνίδια εφευρέθηκαν τη δεκαετία του και η διάδοση τους στις βιομηχανικές χώρες άρχισε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, αρχικά στα ειδικά καταστήματα ηλεκτρολογίας. Η κυριαρχία της εικόνας στα ΜΜΕ απ τη μια, αλλά και ο αυξανόμενος φόβος των γονέων για την ασφάλεια των παιδιών στους δρόμους των μεγάλων πόλεων και η σταδιακή επικράτηση του μοναχικού παιχνιδιού απ την άλλη, συνετέλεσαν στη γρήγορη εξάπλωση τους. Τα χαρακτηριστικά που κάνουν τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τόσο ελκυστικά είναι: (1) Ο ρεαλισμός και τα εξελιγμένα graphics. Ο κόσμος απεικονίζεται πολύ παραστατικά, με ζωντανά χρώματα και κίνηση. (2) Οι κλιμακούμενες βαθμίδες δυσκολίας, όσο το παιχνίδι αλλάζει σταδιακά και γίνεται δυσκολότερο εντείνει την αγωνία του παίκτη και αυτό, αποτελεί μια αυξανομένη πρόκληση που παράγει κλιμακούμενη διέγερση. Ένας από τους λόγους, για τον οποίο τα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι τόσο δημοφιλή, είναι ότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι παιχνιδιών που απευθύνονται σε διαφορετικές προσωπικότητες ανθρώπων. Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια δεν περιορίζονται σε άτομα που τους αρέσει η περιπέτεια ή ο αθλητισμός, αλλά υπάρχει ποικίλα διαφορετικών κατηγοριών που ψυχαγωγούν τους παίκτες και καθώς τα χρόνια περνούν η ποικιλία αυτή πολλαπλασιάζεται. Παιχνίδια περιπέτειας, πολεμικά παιχνίδια, αγώνων δρόμου, αθλητικά, παιχνίδια γρίφων, παζλ, παιχνίδια ρόλων (sims) Πως φτιάχνεται ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι; Κάθε παιχνίδι ξεκινά με μια ιστορία. Συχνά οι ιδέες της ιστορίας προέρχονται από σχεδιαστές του παιχνιδιού. Μόλις η βασική ιδέα του παιχνιδιού αποφασιστεί, συγγραφείς και καλλιτέχνες συνεργάζονται για μια εικονογραφημένη ιστορία. Μια εικονογραφημένη ιστορία αποτελείται από ακατέργαστα σκίτσα και τεχνικές οδηγίες που διαδοχικά οργανώνονται για να απεικονίσουν κάθε σκηνή του παιχνιδιού. Πρόκειται για μια οπτική αναπαράσταση της ιστορίας και σημείο 26

30 αναφοράς για συγγραφείς, καλλιτέχνες και σχεδιαστές, όπως θα ήταν για μια ταινία. Αλλά, ενώ μια ταινία έχει μια ενιαία ιστορία, ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι μπορεί να έχει χιλιάδες αποτελέσματα. Ως εκ τούτου, διάφορα επίπεδα του παιχνιδιού πρέπει να σκιαγραφηθούν. Δημιουργία των Χαρακτήρων Δεδομένου ότι η εικονογραφημένη ιστορία γίνεται, οι σχεδιαστές αρχίζουν να δημιουργούν τους χαρακτήρες. Τα ακατέργαστα σχέδια των μεγάλων χαρακτήρων επανασχεδιάζονται, μέχρι να είναι τέλεια. Είναι σημαντικό για τους καλλιτέχνες να βελτιώσουν τους χαρακτήρες, όσο το δυνατόν περισσότερο σ αυτό το στάδιο, διότι θα είναι δαπανηρό, να κάνουν αλλαγές αργότερα. Μόλις ο σχεδιασμός χαρακτήρων έχει ολοκληρωθεί, είναι η ώρα να μετατραπούν τα σκίτσα σε ελεγχόμενους 3D χαρακτήρες. Τα πρώτα σκίτσα σαρώνονται στον υπολογιστή. Στη συνέχεια, ένας ψηφιακός σκελετός έχει δημιουργηθεί για να καθορίσει το σχήμα του χαρακτήρα και να δώσει στον υπολογιστή τα σημεία ελέγχου για να εμψυχώσει το σχήμα. Όσο πιο λεπτομερής είναι αυτός ο σκελετός, τόσο πιο ρεαλιστική θα είναι η κίνηση του χαρακτήρα. Στη συνέχεια, προσθέτονται τα «στρώματα» του δέρματος που ακολουθείται από τα στρώματα του χρώματος και της υφής. Τοποθέτηση της κίνησης Σε αυτό το σημείο, ο χαρακτήρας είναι βασικά μια ψηφιακή μαριονέττα. Οι προγραμματιστές του παιχνιδιού φέρνουν αυτή τη φιγούρα στη ζωή, δίνοντας εντολή στον υπολογιστή να μετακινεί το χαρακτήρα. Για να γίνει αυτό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες τεχνικές ανάλογα με το είδος του παιχνιδιού και η κίνηση που επιθυμείται. Ο κόσμος του παιχνιδιού Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές της σύγχρονης δημιουργίας παιχνιδιού είναι το περιβάλλον. Λεπτές πινελιές όπως αντανακλάσεις σε γυαλιστερές επιφάνειες και ποικίλα σχέδια(πχ. σύννεφο), συχνά περνούν απαρατήρητα από τους παίκτες, αλλά 27

31 συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πολύ πιο απόλυτου περιβάλλοντος. Και συχνά τέτοιες λεπτομέρειες μπορούν να κινούν την ιστορία προς τα εμπρός: Για παράδειγμα, ένα κλαδί που σπάει κάτω από το πόδι ενός χαρακτήρα μπορεί να σημάνει τον κίνδυνο που πλησιάζει. Καθώς η ισχύς των οικιακών υπολογιστών αυξάνεται γρήγορα, οι προγραμματιστές παιχνιδιών είναι σε θέση να δημιουργήσουν όλο και πιο ρεαλιστικά και περίπλοκα περιβάλλοντα. Επίπεδα λεπτομέρειας, που ήταν αδιανόητα, μόλις πριν από μερικά χρόνια, τώρα αποτελούν κοινό τόπο. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τους κόσμους παιχνιδιού που μας περιμένουν στο μέλλον. Η πλειοψηφία των 3D αντικειμένων, που έχουν δημιουργηθεί για παιχνίδια στον υπολογιστή, αποτελούνται από πολύγωνα. Ένα πολύγωνο είναι μια περιοχή που ορίζεται από τις γραμμές. Κάθε πολύγωνο είναι ένα σύνολο από κορυφές και για να καθορίσει το σχήμα του χρειάζεται πληροφορίες, που λένε πως πρέπει να μοιάζει. Η πιο συχνά χρησιμοποιημένη μέθοδος για να διαβιβάζει τις πληροφορίες αυτές είναι η «υφή χαρτογράφησης» Μπορείτε να σκεφτείτε αυτή τη χαρτογράφηση σαν περιτύλιγμα ενός δώρου. Κάθε πλευρά του κουτιού, που είναι τυλιγμένο, είναι ένα κενό πολύγωνο και το «χαρτί» είναι μία εικόνα της υφής που πρέπει να εφαρμοστεί. Οι περισσότερες κονσόλες και ηλεκτρονικοί υπολογιστές περιέχουν ένα ειδικό chip και αποκλειστική μνήμη η οποία αποθηκεύει εικόνες που χρησιμοποιούνται για τη χαρτογράφηση και τις εφαρμόζουν σε κάθε πολύγωνο. Αυτό επιτρέπει τα παιχνίδια να έχουν απίστευτα 3D λεπτομερή περιβάλλοντα που μπορούν να αλληλεπιδρούν σε πραγματικό χρόνο Μεταπαραγωγή Μόλις ολοκληρωθεί η κατασκευή του παιχνιδιού, εισέρχεται στη φάση μεταπαραγωγής. Η φάση αυτή περιλαμβάνει εκτενείς δοκιμές, αξιολόγηση, μάρκετινγκ και τέλος η διανομή. Δοκιμές Η δουλειά των δοκιμαστών είναι να παίζουν το παιχνίδι κατ επανάληψη για να βρουν όλα τα λάθη ή σφάλματα. Τα προβλήματα κατανέμονται σε πολλές κατηγορίες. Από το μοιραίο σφάλμα που πρέπει να επιλυθεί άμεσα, σε δευτερεύοντα ζητήματα τα οποία μπορούν ή δε μπορούν να επηρεάσουν τη κυκλοφορία του παιχνιδιού. Όταν ένα πρόβλημα ανακαλύπτεται, αναλυτική έκθεση στέλνεται πίσω στους προγραμματιστές και το λάθος διορθώνεται. Η πρώτη έκδοση που αποστέλλεται στους δοκιμαστές δοκιμάζεται «άλφα έκδοση» και ελέγχεται για την ανίχνευση τυχόν σημαντικών αδυναμιών στο παιχνίδι, ενώ εξακολουθούν να είναι σχετικά εύκολο να διορθωθούν. Όταν όλα τα κύρια προβλήματα αντιμετωπίζονται, μια «βήτα έκδοση» είναι διαθέσιμη, συχνά σε μια μεγαλύτερη ομάδα ελεγκτών, που περιλαμβάνει αρκετές φορές και το κοινό. Η «έκδοση βήτα» δοκιμάζεται εξαντλητικά, διορθώνεται και επανακυκλοφορεί, έως ότου οι προγραμματιστές πείθουν, ότι το παιχνίδι είναι έτοιμο για κυκλοφορία. Συνήθως, κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης των δοκιμών, ένα αντίγραφο του παιχνιδιού στέλνεται στο πίνακα εκτίμησης για να δοθεί μια εκτίμηση. Αυτές οι βαθμολογίες έχουν ως στόχο να προσφέρουν στους καταναλωτές μια ιδέα για το περιεχόμενο του παιχνιδιού και την καταλληλότητά του για διάφορες ηλικιακές ομάδες. 28

32 Οι διαφημίσεις για τα παιδικά παιχνίδια Οι διαφημίσεις εστιάζονται στο να κεντρίσουν τη λαχτάρα των παιδιών. Tο κόλπο είναι να έχουν τα παιχνίδια που λανσάρονται αλληλουχία, κάτι που επιτυγχάνεται με την προώθηση ολοκληρωμένων σειρών (π.χ. η κουζίνα, το αεροπλάνο της Mπάρμπι, η γκαρνταρόμπα της, ο πρίγκιπας, ο μαγικός καθρέπτης της Σίντι, το σχολείο, το σπίτι του Xάρι Πότερ, τα Πόκεμον κ.λπ.) στο εμπόριο. O προσανατολισμός είναι να αποτελούν έναν κρίκο στην αλυσίδα μιας σειράς προϊόντων με έναν κεντρικό ήρωα, που όμως εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές.. O βασικός στόχος των διαφημίσεων είναι... και κάποιοι γονείς, που προσπαθούν να εξαγοράσουν τις τύψεις τους επειδή δεν είναι πολύ κοντά στα παιδιά τους, για να τους αγοράσουν τα παιχνίδια. Επικίνδυνες ουσίες στα παιχνίδια Τα παιχνίδια είναι απαραίτητα για την υγιή διανοητική, ψυχοκινητική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού. Όμως,πρέπει να είναι ασφαλή τόσο μηχανικά, όσο και από την άποψη των χημικών ουσιών που μπορεί να περιέχουν. Πολλά παιχνίδια περιέχουν χημικές ουσίες που θεωρούνται επικίνδυνες για την υγεία των παιδιών. Τέτοιες είναι ορισμένοι πλαστικοποιητές (ιδίως σε μαλακά πλαστικά) που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα και προκαλούν ορμονικές διαταραχές και μπορεί να προκαλέσει καρκίνο καθώς και ενώσεις που κάνουν τα προϊόντα λιγότερο εύφλεκτα, γνωστές σαν επιβραδυντές φλόγας που ενδέχεται να είναι τοξικές. Έχει διαπιστωθεί ότι σχεδόν όλες αυτές οι επικίνδυνες ουσίες μπορούν να αντικατασταθούν από ασφαλέστερες εναλλακτικές ουσίες. Η ασφάλεια των παιγνιδιών κατοχυρώνεται νομικά,ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ισχύουν ήδη αυστηρά κριτήρια για ένα μεγάλο αριθμό επικίνδυνων ουσιών στα παιχνίδια και ασκείται αυστηρός έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι τα παιχνίδια ιδίως τα προερχόμενα από τρίτες χώρες, είναι το προϊόν που αποσύρεται πιο συχνά από την αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω παραβίασης των σχετικών κανόνων ασφάλειας. Τα έμβρυα και το παιδιά είναι πιο ευάλωτα από τους ενήλικες στις επιδράσεις των χημικών ουσιών 29

33 Παιχνιδομηχανές: Επικίνδυνες συσκευές για μικρά παιδιά Τοξική απειλή για την υγεία αποτελούν σύμφωνα με τη διεθνή οργάνωση Greenpeace οι παιχνιδομηχανές, καθώς τα υλικά τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή του είναι επικίνδυνα χημικά. Όπως τονίζεται στην τελευταία έκθεση της οργάνωσης για το θέμα, τα εργοστάσια παραγωγής του Wii της Nintendo, του Playstation 3 της Sony και του Xbox 360 της Microsoft, χρησιμοποιούν βρόμιο, PVC και άλλα επιβλαβή για την υγεία χημικά, μεταξύ των οποίων και οι φθαλάτες, οι οποίες έχουν επανειλημμένως κατηγορηθεί ότι επιδρούν στις ανθρώπινες ορμόνες. Σύμφωνα με την οργάνωση, οι ποσότητες των συγκεκριμένων ουσιών που περιέχονται στις κονσόλες βιντεοπαιχνιδιών, είναι μέσα στα όρια που έχει θέσει η ΕΕ, αν και μερικές από αυτές έχουν απαγορευτεί για την κατασκευή παιχνιδιών για μικρά παιδιά. Η έκθεση στις ουσίες αυτές είναι συνεχής και κατά τη διάρκεια της ζωής μας αυτές συσσωρεύονται στον οργανισμό». Όπως προειδοποιεί η Greenpeace, παρότι η περιεκτικότητα σε χημικές ουσίες είναι χαμηλή, μερικές από αυτές απελευθερώνονται σε μορφή σκόνης μέσα στο σπίτι, με αποτέλεσμα μέσω της εισπνοής τους να «αποθηκεύονται» στο σώμα. Το πραγματικό πρόβλημα όμως, όπως τονίζουν οι ειδικοί, είναι όταν οι κονσόλες μετατρέπονται σε απόβλητα. Μαζί με κινητά, παλιούς υπολογιστές και άλλα ηλεκτρονικά είδη οι παιχνιδομηχανές στις χωματερές, αλλά και αφού καταστραφούν, αποτελούν κίνδυνο για το περιβάλλον και ιδιαίτερα για το έδαφος ορισμένων αναπτυσσόμενων χωρών, όπου μεταφέρονται τα προϊόντα τα οποία δεν είναι πλέον κατάλληλα προς χρήση. Φθαλικοί εστέρες (Φ.Ε) Όσον αφορά τους Φ.Ε χρησιμοποιούνται ως πλαστικοποιητές (δηλαδή μικρά οργανικά μόρια) του πολυβινυλοχλωριδίου (PVC). Πιο αναλυτικά, οι Φ.Ε ενσωματώνονται στο PVC προσδίδοντας μ αυτόν τον τρόπο ευκαμψία και πλαστικότητα σε πλαστικά που είναι σκληρά. Ωστόσο, προϊόντα από PVC κάνουν εμφάνιση στην καθημερινότητα, αφού υπάρχει σε πλαστικές διαφανείς συσκευασίες τροφίμων, πλαστικά παιχνίδια (περιλαμβάνονται αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε απ ευθείας επαφή με το στόμα βρεφών, όπως πιπίλες, μαλακά παιχνίδια).τελικά, αποδείχτηκε, μέσω εξετάσεων, πως οι ΦΕ επιφέρουν διαταραχές στην αρμονική ισορροπία και σε βιολογικά συστήματα. 30

34 Θετικές και αρνητικές κριτικές για το ηλεκτρονικό παιχνίδι Το αυξανόμενο ενδιαφέρον του αγοραστικού κοινού απεικονίζεται με ακρίβεια σε στοιχεία που προκύπτουν από τις αυξήσεις στις πωλήσεις ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Θετικές κριτικές για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια: οι κριτικές αυτές αναφέρονται κυρίως στην ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων αλλά και στη δυνατότητα που προσφέρουν στα παιδιά να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους. Συγκεκριμένα, η χρήση τους συμβάλλει: (α) στη συγκέντρωση της προσοχής (β) στην παρατηρητικότητα (γ) στον οπτικοκινητικό συντονισμό (δ) στη δεξιοτεχνία (ε) στην ικανότητα επίλυσης προβλημάτων (στ) στην αύξηση των γενικών γνώσεων Οι υπερασπιστές των ηλεκτρονικών παιχνιδιών λένε ότι αυτά δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να αναλάβουν ένα πλήθος ρόλων, χαρακτήρων. Υποστηρίζουν, ότι στην σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα οι ευκαιρίες που έχουν τα παιδιά να παίξουν ελεύθερο εξαιρετικό παιχνίδι σε ανοιχτούς χώρους, περιορίζονται στο ελάχιστο, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τους προσφέρουν τις περιπέτειες που δεν μπορούν αλλιώς να ζήσουν. Περιπέτειες που βιώνουν μέσα από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τους επιτρέπουν να πειραματιστούν, να αντιμετωπίσουν κινδύνους και τα συναισθήματα που τους συνοδεύουν, δηλαδή το φόβο, την αδυναμία και τη δύναμη, την νίκη και την ήττα και όλα αυτά μέσα στο ασφαλές πλαίσιο. Οι αρνητικές κριτικές για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια επισημαίνουν τον κίνδυνο αύξησης της επιθετικής συμπεριφοράς από τη συχνή ενασχόληση με παιχνίδια με επιθετικό περιεχόμενο και τον κίνδυνο εξάρτησης. Πολλοί θωρούν ότι σε ένα κόσμο που βομβαρδίζεται από εικόνες, οι προκατασκευασμένες εικόνες που αναπαράγονται από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι άλλο ένα είδος εισβολής, διείσδυσης στο φανταστικό παιχνίδι των παιδιών που αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο ατομικότητας. Το θέμα της επιθετικότητας είναι το πιο πολυσυζητημένο και καυτό θέμα σχετικά με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι: (α) τον 90% περίπου των ηλεκτρονικών παιχνιδιών περιέχουν κάποιας μορφής βίαιο περιεχόμενο. (β)στα μισά τουλάχιστον από αυτά, μέσα στους σκοπούς του παίκτη είναι να προκαλέσει φοβερή βλάβη η και τον θάνατο του αντιπάλου. 31

35 Ο ρόλος του παιχνιδιού σήμερα Αποτελεί επιτακτική ανάγκη σήμερα παρά ποτέ να συνειδητοποιήσουμε το σημαντικό ρόλο του παιχνιδιού στη σωματική, διανοητική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, γιατί συμβάλλει στη χειραφέτηση του παιδιού από το περιβάλλον, στην απόκτηση αφηρημένης σκέψης, στην απόκτηση αυτοελέγχου, καθώς και στη γλωσσική και εννοιολογική του αυτονόμηση. Σύμφωνα με έρευνες, έχει αποδειχθεί ότι το παιδί στην πολύ μικρή ηλικία του προτιμά τα ατομικά μοναχικά παιχνίδια, δηλαδή τα άψυχα αντικείμενα η μικρά ζώα. Τα ομαδικά παιχνίδια βοηθούν τα παιδιά να ξεπεράσουν αυτή την κρίση της εγωπαθείας. Έτσι, το κάθε παιδί μεγαλώνοντας ταυτίζει το ατομικό του συμφέρον με το γενικό της ομάδας. Μπορούμε λοιπόν να πούμε, ότι το παιχνίδι όχι μόνο αποτελεί μια ουσιαστική λειτουργία στη ζωή του παιδιού, αλλά καθοδηγεί την ανάπτυξη του. Συγχρόνως, το παιχνίδι χρησιμεύει ως μέσο για την παροχέτευση της οργής, του φόβου, του μίσους, της ζηλοτυπίας και των άλλων βίαιων συναισθημάτων του. Επίσης, με το παιχνίδι αναπτύσσεται το κοινωνικό του αίσθημα, η αμοιβαία εκτίμηση, ο αλληλοσεβασμός, η συνεργασία, ο αλτρουισμός και η δικαιοσύνη, καλλιεργεί την ειλικρίνεια, στεριώνοντας μ αυτό τον τρόπο μια ηθική προσωπικότητα. Κυρίως όμως, καταστέλλονται τα εγωιστικά ένστικτα του παιδιού, ασκείται η αυτοπειθαρχία, η αυτοκυριαρχία, η υπομονή και η επιμονή του. Κύριοι παράγοντες του παιχνιδιού είναι οι κανόνες, τα επιτεύγματα, η πρόκληση και η αλληλεπίδραση. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι η παρατεταμένη ενασχόληση, με τέτοιου είδους παιχνίδια, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα επικοινωνίας και επηρεάζει με αρνητικό τρόπο, τη συμπεριφορά, τις δραστηριότητες, τον τρόπο σκέψης και τη λειτουργία των παιδιών. Σύμφωνα με το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ), η αγορά του παιχνιδιού δε μπορεί να γίνεται, κάτω από τις εντυπώσεις μιας τηλεοπτικής διαφήμισης. Πρέπει να γίνεται με κριτήρια την ηλικία, το φύλο, τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού, για αυτό σημαντική είναι και η ευθύνη των γονέων. 32

36 Η ταυτότητα της έρευνάς μας Μέγεθος δείγματος: 280 μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου, Λυκείου Μέγεθος δειγματοληψίας: Τυχαία Γεωγραφική κάλυψη: Μέγαρα Τρόπος συγκέντρωσης πληροφοριών: Ερωτηματολόγια Διάρκεια έρευνας: Νοέμβριος- Δεκέμβριος 2011 Στο πλαίσιο της έρευνάς μας επισκεφτήκαμε το 4 ο Δημοτικό, το 2 ο Γυμνάσιο Μεγάρων για να διερευνήσουμε τη σχέση των παιδιών με το παιχνίδι. Επίσης δώσαμε ερωτηματολόγια σε μαθητές των άλλων τμημάτων του σχολείου μας και από τις τρεις τάξεις. Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία καθώς τα παιδιά μας υποδέχτηκαν με πολύ καλή διάθεση και συνεργάστηκαν μαζί μας πολύ πρόθυμα για να απαντήσουν στις ερωτήσεις μας. Το συνολικό δείγμα της έρευνάς μας ήταν 280 παιδιά, 150 αγόρια και 130 κορίτσια. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνάς μας τα παιδιά δεν ασχολούνται και τόσο πολύ με τον Η/Υ, παρά την ύπαρξή του στο σπίτι, γιατί τους ενδιαφέρει περισσότερο ο αθλητισμός και η μουσική. Επίσης, παρατηρούμε ότι το ομαδικό παιχνίδι είναι αυτό που προτιμούν, καθώς ενδιαφέρονται περισσότερο για επιτραπέζια παιχνίδια. Επίσης προτιμούν να παίζουν σε σπίτια φίλων ή να συναντώνται σε γειτονιές με τους φίλους τους, παρά να μένουν κλεισμένοι στο σπίτι με ένα υπολογιστή. Επίλογος Όταν μας ανατέθηκε αυτή η εργασία, αρχικά ήμασταν όλοι ενθουσιασμένοι και θεωρήσαμε ότι ήταν μια εύκολη διαδικασία. Στη πορεία, όμως, καταλάβαμε πως η ολοκλήρωση της εργασίας μας προϋπόθετε πολύ δουλειά και αρκετές δυσκολίες. Στην αρχή της γνωριμίας μας με τα μέλη της ομάδας θέσαμε κανόνες για τη σωστή συνεργασία μας. Έπειτα, ξεκινήσαμε τη σύνθεση της εργασίας μας προσδιορίζοντας τη δομή της και ορίζοντας συγκεκριμένες υποενότητες. Πολλές φορές η κακή συνεννόηση και η μη τήρηση του χρονοδιαγράμματος, μας επηρέασε αρνητικά με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να ανταπεξέλθουμε με ευκολία στις υποχρεώσεις μας. Παρ όλα αυτά, καταφέραμε να συνεργαστούμε και να υλοποιήσουμε τους στόχους μας Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων μας βέβαια, κάποιοι από τους αρχικούς κανόνες που είχαμε ορίσει δεν τηρήθηκαν. Όμως, μέσω της συνεργασίας μας αποκτήσαμε νέες φιλίες και εμπειρίες, πρωτόγνωρες και διαφορετικές. 33

37 Συμπεράσματα Το παιχνίδι είναι συνυφασμένο με την ιστορική εξέλιξη κάθε κοινωνίας και το εκάστοτε πολιτισμικό πλαίσιο. Με το πέρασμα του χρόνου το παιχνίδι διαφοροποιήθηκε. Αρχικά ήταν αυτοσχέδιο σε όλες τις μορφές του. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας απέκτησε τη σημερινή του μορφή. Το παιχνίδι είναι ένδειξη ψυχικής υγείας. Μέσα από το παιχνίδι, διαμορφώνουμε την προσωπικότητα και το χαρακτήρα μας. Εκφραζόμαστε. Μαθαίνουμε να συνεργαζόμαστε, να υπακούμε σε κανόνες, να αποτελούμε ομάδα. Νιώθουμε τη χαρά της δημιουργίας. Κοινωνικοποιούμαστε. Το ομαδικό παιχνίδι μπορεί να διδάξει την ισότιμη συμμετοχή, τη δίκαιη νίκη ή ήττα, την αξιοπρέπεια του ηττημένου, το ρόλο του αρχηγού της ομάδας, τους κανόνες του παιχνιδιού που όλοι πρέπει να σεβόμαστε. Το σύγχρονο βιομηχανικό παιχνίδι στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, είναι ένα καταναλωτικό αγαθό που επηρεάζεται από τις αρχές του Μάρκετινγκ και της Διαφήμισης. Όμως, πολλά παιδιά σε αρκετές χώρες της Αφρικής και της Ασίας παίζουν με αυτοσχέδια παιχνίδια ενώ, δυστυχώς, κάποια άλλα παιδιά γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης, δουλεύοντας για την κατασκευή παιχνιδιών. Υπάρχουν θετικές και αρνητικές κριτικές για τα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Οι περισσότεροι όμως υποστηρίζουν ότι η συχνή καθημερινή χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών δημιουργεί παιδιά νωχελικά, αδιάφορα, επιθετικά, αντικοινωνικά, εσωστρεφή, αλλά και εριστικά. Ο αθλητισμός, τα ομαδικά παιχνίδια, οι παρέες σε σπίτια φίλων είναι οι επιλογές των περισσότερων παιδιών και εφήβων στην πόλη μας σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας μας στα Μέγαρα. Έτσι, λοιπόν, μέσα από την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας μας, καταλάβαμε πως το παιχνίδι ήταν, είναι και θα είναι πηγή χαράς, έμπνευσης και διασκέδασης αλλά και ελπίδας στις καθημερινές μας δυσκολίες. Και ας μη ξεχνάμε πως όσο και αν μεγαλώνουμε πάντοτε θα παραμένουμε παιδιά. Μέσα από το παιχνίδι, μπορούμε όλοι, μικροί και μεγάλοι να βρούμε ένα κομμάτι του εαυτού μας, που ποτέ δεν είχαμε ανακαλύψει. Και τέλος, ας θυμηθούμε η ζωή είναι ωραία, η ζωή είναι σαν ένα παιχνίδι! 34

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια του χθες και του σήμερα

Παιχνίδια του χθες και του σήμερα Παιχνίδια του χθες και του σήμερα Πολιτιστικό πρόγραμμα Υπεύθυνη τμήματος: Γιώτα Αλεξάνδρου Διάρκεια προγράμματος: 3 μήνες Μάρτιος Μάιος 2013 Γενικοί στόχοι προγράμματος Να ανακαλύψουν τα παιχνίδια που

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της έρευνας

Παρουσίαση της έρευνας Σχ.έτος: 2008-09 Παρουσίαση της έρευνας Οι έφηβοι λόγο των νέων συνθηκών ζωής στις πόλεις όλο και συχνότερα επιλέγουν παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας σε σχέση με άλλες δραστηριότητες. Τα βιντεοπαιχνίδια

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Το χιούμορ Στη Διαφήμιση. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ: Ιωαννίδου Ροδόπη ΑΜ (097/07) Πεχλιβανίδης Μουράτογλου Χαράλαμπος ΑΜ (037/07) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το χιούμορ Στη Διαφήμιση ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Γκούνας Αθανάσιος Καθηγητής Εφαρμογών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Τεχνολογικό περιβάλλον. Ορισμοί της Τεχνολογίας. Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης. Επιπτώσεις της Τεχνολογίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ορισμοί της Τεχνολογίας Τεχνολογικό περιβάλλον ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σχέση Τεχνολογίας και Επιστήμης Επιπτώσεις της Τεχνολογίας Ορισμός σχολικού βιβλίου για την Τεχνολογία Με την ευρεία έννοια του όρου

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διάγνωση διαβήτη Σε μεσήλικα Σε ηλικιωμένο Σε παιδί ή έφηβο Διαβήτης σε ενήλικες και υπερήλικες Ενήλικας ή Ηλικιωμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση»

Σχολική χρονιά 2006-2007. Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Σχολική χρονιά 2006-2007 Στόχος υπό έμφαση : «Ασφάλεια, υγεία και διατροφή στην εκπαίδευση» Η υγεία, η ασφάλεια και η διατροφή είναι έννοιες αλληλοσχετιζόμενες. Η σχέση της διατροφής με την υγεία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

H ιστορία της σειράς. Κόσμοι Γραφικών: Κόσμος δύο διαστάσεων Κόσμος τριών διαστάσεων Κόσμος υψηλής ευκρίνειας

H ιστορία της σειράς. Κόσμοι Γραφικών: Κόσμος δύο διαστάσεων Κόσμος τριών διαστάσεων Κόσμος υψηλής ευκρίνειας GRAND THEFT AUTO V H ιστορία της σειράς Κόσμοι Γραφικών: Κόσμος δύο διαστάσεων Κόσμος τριών διαστάσεων Κόσμος υψηλής ευκρίνειας Κόσμος δύο διαστάσεων 2D Grand Theft Auto; απεικονίζει και εκδίδεται το 1997

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62

AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62 AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62 Ο ΑΚΤΟ με 40 και πλέον χρόνια δραστηριότητας στον χώρο των Εφαρμοσμένων και Καλών Τεχνών και η DESIGNEMBASSADOR.COM UG, που εξειδικεύεται στον σχεδιασμό φεστιβάλ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΥΓΙΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΥΓΙΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΥΓΙΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οφελη στη σωματικη & Ψυχικη υγεια ΤΡΟΠΟΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΓΟΝΕϊΚΗΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ MSc Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Αξίες Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας

Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας 1 IQ επιτυχημένοι EQ 2 Επιτυχία = ΕΠΙ-ΤΗΣ-ΤΥΧΗΣ Είναι η ικανότητα να πραγματοποιεί κανείς τους στόχους του εν προκύπτει κατά τύχη αλλά μόνο αν κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων Για μια εβδομάδα τα παιδιά θα μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ»

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Σέρρες, 1 Μαρτίου 2014 «ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της για το 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών

Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις. Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας. Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Τποστηρικτικό Περιβάλλον στα Προγράμματα Αγωγής Τγείας Παραδείγματα και Προτάσεις Ορθών Πρακτικών Θεσμικό Πλαίσιο Παιδαγωγικές Δράσεις Περιλαμβάνει: Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο στα

Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο στα Περιοδικό : Παιδί, Υγεία και Διατροφή Αθηνά Παπαδοπούλου, Παιδίατρος Internet : Παράθυρο στην γνώση ή στην πλάνη; Και τα δύο!! Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Κινητό Τηλέφωνο Δέσποινα-Μαλεβή Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης 1.Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Οι μαθητές έφεραν τα παιδικά τους παιχνίδια κι έφτιαξαν μικρές σύντομες καρτέλες, γράφοντας βασικές πληροφορίες για το καθένα από αυτά. Στη συνέχεια, δίπλα από το κάθε παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ

ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ Κούπανη Κατερίνα, ΠΕ11 2ο ηµοτικό Σχολείο Γουµένισσας Τι είναι Ποδήλατο Ποδήλατο ονοµάζεται το δίτροχο (µερικές φορές τρίτροχο) όχηµα, που κινείται καθώς ο αναβάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΕΒΟΟΚ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΜΗ ΣΑΡΑΝΤΑΕΝΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το σεμινάριο ΚΑΡΤ & ΟΔΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 7 ετών ως και ενήλικες οποιαδήποτε ηλικίας.

Το σεμινάριο ΚΑΡΤ & ΟΔΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 7 ετών ως και ενήλικες οποιαδήποτε ηλικίας. H AΚΑΔΗΜΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ MARANELLO KART ιδρύθηκε με σκοπό να διαπαιδαγωγήσει και να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά βοηθώντας τους να διαμορφώσουν οδηγικό χαρακτήρα από μικρή ηλικία έτσι ώστε όταν ενηλικιωθούν και

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

07139 660 - Σ/8 07223 243 / ΣΕΤ 07128 130 / ΣΕΤ 07044 178 / ΣΕΤ 07045 010 - Σ/144. ΤΑΒΛΙ ΤΥΠΟΥ ΦΟΡΜΑΪΚΑ 47εκ. ΤΑΒΛΙ ΑΠΛΟ 47εκ.

07139 660 - Σ/8 07223 243 / ΣΕΤ 07128 130 / ΣΕΤ 07044 178 / ΣΕΤ 07045 010 - Σ/144. ΤΑΒΛΙ ΤΥΠΟΥ ΦΟΡΜΑΪΚΑ 47εκ. ΤΑΒΛΙ ΑΠΛΟ 47εκ. 07045 010 - Σ/144 07044 178 / ΣΕΤ Σελ. 1 ΤΑΒΛΙ ΑΠΛΟ 47εκ. 07125 791 ΤΑΒΛΙ ΤΥΠΟΥ ΦΟΡΜΑΪΚΑ 47εκ. 07220 896 ΣΚΑΚΙ ΞΥΛΙΝΟ ΣΕΤ 30x30x5εκ. 07211 528 ΣΚΑΚΙ ΞΥΛΙΝΟ ΣΕΤ 3 ΣΕ 1 30Χ30Χ5εκ. 07139 660 - Σ/8 ΠΙΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Console gaming :Στάσεις καταναλωτών και αναδυόμενες τάσεις στην ελληνική και παγκόσμια αγορά

Console gaming :Στάσεις καταναλωτών και αναδυόμενες τάσεις στην ελληνική και παγκόσμια αγορά Console gaming :Στάσεις καταναλωτών και αναδυόμενες τάσεις στην ελληνική και παγκόσμια αγορά Ονοματεπώνυμο:Aντώνης Ανδρονικάκης Σειρά: ΜSM 7 Επιβλέπων Καθηγητής: Κος Α.Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Console

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη

«ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη «ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη ΚΠΕ Κορδελιού Θεσσαλονίκη, 22-23 Νοεμβρίου 2013 Ο άνθρωπος αιχμαλωτίζει άγρια ζώα εδώ και χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα