Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη"

Transcript

1 Μεταθανάτιες τύχες του ανδρέα Κάλβου Ένας διανοούμενος ποιητής στα όρια γλωσσών και πατρίδων από τoν ΔΗΜΗτρΗ αρβανιτακη Μιχαήλ Πασχάλης, Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο. Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2013, 320 σελ. Η κυρίαρχη προσέγγιση εκτιμά ότι ο Ανδρέας Κάλβος και γνωρίζει και αξιοποιεί στην ποιητική του την αρχαιοελληνική γραμματεία, μάλιστα το κάνει με την οξυδέρκεια έμπειρου μελετητή. Πολλοί, επίσης, ισχυρίζονται ότι είναι εκδήλωση ποιητικής τόλμης η συχνή απόκλιση του γλωσσικού ιδιώματος του ποιητή από την ελληνική, και ως προς τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, αλλά και ως προς την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιεί. Ένα νέο βιβλίο για τον Κάλβο αμφισβητεί αυτές τις παραδοχές. [TBJ] Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη περίπτωση στα γράμματά μας ο Ανδρέας Κάλβος. Αν ακόμα και σήμερα αγνοούμε το πρόσωπό του, το έργο του, ποιητικό και άλλο, εξαιρώντας τις δύο ελληνικές του συλλογές (Λύρα, 1824 & Λυρικά,1826), το γνωρίσαμε σταδιακά μέσα σε ένα μεγάλο άνυσμα χρόνου, που αγγίζει στα ακραία του όρια τρεις αιώνες: από το 1884, που ο ιταλός φοσκολιστής Camillo antona-traversi έφερε στο φως, κολοβωμένη έστω, την αδημοσίευτη στα χρόνια της «Ode agli Jonii» («ωδή στους ιονίους»), μέχρι το 2003, που ο Λεύκιος Ζαφειρίου ανακάλυψε την ωδή Ελπίς πατρίδος, το πρώτο δημοσιευμένο και σαφώς χρονολογημένο ελληνικό ποίημά του (1819). Στη διάρκεια του εικοστού αιώνα, με μεγαλύτερη πύκνωση σε ορισμένες στιγμές (π.χ. δεκαετία του 1960), οι έρευνες κυρίως του Mario Vitti και του Γεωργίου Ζώρα, για να αναφέρω μόνο τις εξέχουσες συμβολές, μας γνώρισαν έναν μεγάλο όγκο της συγγραφικής του παραγωγής, κυρίως ιταλικής και κατά βάση ανέκδοτης. Την ίδια πορεία, αποσπασματική και ασύμμετρη, ακολούθησε και η συγκρότηση του σώματος της αλληλογραφίας του. 1 Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το στοιχείο που συνιστά την ιδιοτυπία του. Υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό: σπουδαίο και σημαίνον δηλαδή. Εννοώ τον τρόπο (αλλά και τον βαθμό) με τον οποίον όλος αυτός ο σταδιακά αναδυόμενος κειμενικός πλούτος εντάχθηκε στην έρευνα των μελετητών του. Γιατί η περίπτωση του Κάλβου, ως προς αυτό, δεν μοιάζει με εκείνη του Σολωμού. Για τον δεύτερο, αναζητήθηκαν συστηματικά οι πηγές και τα ερεθίσματα που έλαβε από τον ιταλικό κόσμο, μελετήθηκε το πέρασμα (κυρίως κατά την πρώτη περίοδο) από την ιταλική στην ελληνική γλώσσα, το ιταλόγλωσσο έργο του (ποίηση, στοχασμοί, σημειώσεις, αλληλογραφία) μεταφράστηκε, εντάχθηκε στο corpus της παραγωγής του και συνεξετάστηκε με το ελληνόγλωσσο. Αλλά, όσον αφορά τον Κάλβο, είναι υπερβολή αν πούμε ότι το πέραν των είκοσι ωδών έργο του, σε μεγάλο βαθμό ακόμα και σήμερα αγνοείται; Δεν εκσυγχρονίστηκαν οι πρώτες εκδόσεις, δεν επιχειρήθηκαν έγκυρες μεταφράσεις, δεν συνεξετάστηκε ως όλον (ως έργο «ενός ανθρώπου» δηλαδή) το πολύγλωσσο έργο του, δεν μελετήθηκε ο βαθμός και ο τρόπος επικοινωνίας της «ιταλικής» με την «ελληνική» παραγωγή του, δεν συνεξετάστηκαν οι γλώσσες του, δεν μελετήθηκαν συστηματικά τα πνευματικά-ιδεολογικά περιβάλλοντα εντός των οποίων γεννήθηκαν τα έργα του, δεν ιστορικοποιήθηκαν οι ιδέες του, δεν εκδόθηκαν ποτέ άπαντα τα «Άπαντά» του. Σχηματοποιώ, και ίσως αυτή μοιάζει μια υπερβολική εκτίμηση. Η απελπιστική αυτή ακολουθία των αρνήσεων υπονομεύεται, πάντως, παρήγορα από το γεγονός ότι η οπτική και η ερευνητική μας διάθεση διαφοροποιείται στα πρόσφατα χρόνια. Παρά τις νέες συμβολές, ωστόσο, η εικόνα του Κάλβου, η εικόνα του αποκλειστικά ελληνόγλωσσου «εθνικού ποιητή», διαμορφώθηκε για πολλά χρόνια με βάση αυτές τις αρνήσεις. οι λόγοι της στρέβλωσης υπήρξαν πολλοί, θα αναφέρω μόνο δύο, οι οποίοι εντέλει συναιρούνται: την εσωστρέφεια των μελετών και την κατίσχυση της εθνικής ιδεολογίας. 2 Αλλά δεν ίσχυσαν αυτοί και για την περίπτωση του Σολωμού; Προφανώς ναι, και γνωρίζουμε τις καθυστερήσεις και τις αλλοιώσεις, αλλά στην περίπτωση του Κάλβου η εθνική ιδεολογία βρήκε ένα προνομιακό πεδίο: έναν ποιητή που μοιάζει να έχει δύο απολύτως διακριτές φάσεις στο έργο του (ιταλόγλωσσος μέχρι το 1824 ή κατά κάποιον τρόπο μέχρι το 1819), που μοιάζει ο παραγκωνισμός της μίας φάσης να μην επηρεάζει την κατανόηση της άλλης, που μοιάζει να μιλάει «ελληνικά» μόνο κατά την κορυφαία στιγμή του εθνικού αγώνα και κατόπιν να σιωπά. Αλλά πιστεύω ότι υπάρχει κι ένας ακόμα λόγος: η περίπτωση του Κάλβου θέτει επιπλέον ερωτήματα, μάλιστα άλλης τάξεως, από εκείνη του Σολωμού. Αν ο Σολωμός υπήρξε μία κορυφαία στιγμή της ποίησης, ο Κάλβος, μέσα στο μεγάλο ποτάμι του καιρού του, εκτός από ποιητής (καλύτερα: μαζί με ποιητής) υπήρξε και διανοούμενος. Ας μη μας παραξενέψει ο όρος και ας μη βιαστούμε να υπονομεύσουμε τη διαπίστωση διερωτώμενοι για το βάθος του. ο Κάλβος, συγχρονιζόμενος με την αναδυόμενη τάση της νεοτερικής λογιοσύνης, με την τάση υπέρβασης του παραδοσιακού ρόλου του λογίου, αποτελεί για μας ένα εξαιρετικό πεδίο έρευνας για τη μελέτη της λογιοσύνης στο μεταίχμιο δύο κόσμων. 3 Αυτά και άλλα, πολλά και αλληλεξαρτώμενα, ερωτήματα δεν τέθηκαν σε παλαιότερες φάσεις των καλβικών μελετών. Όμως, μπορούν να τεθούν τώρα, τώρα που νέες συμβολές έρχονται να ανατρέψουν την εμπεδωμένη εικόνα και να απελευθερώσουν δημιουργικά τα ερωτήματά μας. ΚΑΛΒΟΣ ΠΑΡΑΧΑΡΑΓΜΕνΟΣ Στο πλαίσιο των παραπάνω διαπιστώσεων και στην κατεύθυνση του ερευνητικού αναπροσανατολισμού, το βιβλίο του Μιχαήλ Πασχάλη, Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο. Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα (ΠΕΚ, Ηράκλειο 2013) αποτελεί μία σημαντική συνεισφορά. 4 ο Μιχαήλ Πασχάλης, κλασικός φιλόλογος, έχει προσφέρει εδώ και πολλά χρόνια σοβαρές και πρωτότυπες εργασίες στο πεδίο της νεότερης ελληνικής φιλολογίας και, βεβαίως, στο χώρο των καλβικών σπουδών. Στον τόμο που εδώ παρουσιάζουμε συγκεντρώνονται έντεκα μελέτες (οχτώ από τις οποίες δημοσιεύτηκαν στα χρόνια και τρεις εμφανίζονται εδώ για πρώτη φορά) με επίκεντρο το έργο του Κάλβου. ο Πασχάλης στηρίζεται όχι μόνο στην εμβριθή μελέτη του συνολικού καλβικού έργου, αλλά και στο μεγάλο πλεονέκτημα που του προσφέρει η γνώση της κλασικής γραμματείας και της ιταλικής φιλολογίας. Βασικό χαρακτηριστικό της μελέτης του είναι εκείνο που ο Ευριπίδης Γαραντού- 68 the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

2 Ο Κάλβος όπως τον φαντάστηκε και τον απέδωσε ο Οδυσσέας ελύτης, σε σχέδιο του Ως γνωστόν, δεν έχει διασωθεί πορτρέτο με τη μορφή του. δης ονόμασε «φιλολογικό θετικισμό». 5 οι μελέτες του τόμου επιχειρούν με τρόπο συστηματικό και τεκμηριωμένο να απαντήσουν σε δύο πολύ συχνά αλληλεξαρτώμενα ερωτήματα: το πρώτο αφορά τη σχέση της ποίησής του (ιταλόγλωσσης και ελληνόγλωσσης) με την ιταλική ποίηση και γλώσσα, και το δεύτερο τη σχέση της ποίησής του με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, κυρίως βέβαια με την αρχαία ελληνική γραμματεία. Αναμφίβολα, καθένα από τα δύο αυτά ερωτήματα συμπαρασύρει κι άλλα εξίσου σημαντικά: τους τρόπους επικοινωνίας του ιταλόγλωσσου με το ελληνόγλωσσο έργο του, τις διαδικασίες προσέγγισης και οικειοποίησης της ελληνικής γλώσσας κατά την ποιητική διαδικασία, τη φιλολογική του δεινότητα, τους εκδοτικούς του τρόπους κ.ά. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που τίθενται τέτοια ερωτήματα, και ο Πασχάλης αναγνωρίζει τις οφειλές του σε παλαιότερες μελέτες, όπως του Εμμανουήλ Κριαρά, του Mario Vitti, του filippo Maria Pontani, του Γεωργίου Ζώρα, του Νάσου Βαγενά, του Ευριπίδη Γαραντούδη κ.ά. Όμως, όπως σωστά παρατηρεί σε πολλά σημεία του βιβλίου του (βλ. π.χ. σ. 10), η κυρίαρχη «ελληνοκεντρική κατεύθυνση» των μελετών εμπόδισε την περαιτέρω επεξεργασία των συμπερασμάτων τους και εγκλώβισε τον Κάλβο σε μία εικόνα παραχαραγμένη. Η λεπτομερής μελέτη των παραμέτρων του πρώτου ερωτήματος, η εξέταση πολλών συγκεκριμένων περιπτώσεων και η συγκριτική διερεύνηση των δεδομένων δίνουν στον Πασχάλη τη δυνατότητα να τεκμηριώσει πειστικά τη θέση ότι «η γλώσσα των ωδών εμφανίζει γενετική και, κατά συνέπεια, ουσιώδη εξάρτηση από τη γλώσσα της λόγιας ιταλικής ποίησης, που με τη σειρά της προσέλαβε και αφομοίωσε τη γλώσσα της κλασικής λατινικής λογοτεχνίας» (σ. 13). Ακόμα περισσότερο, ότι υπάρχει μία επικοινωνία ανάμεσα στο ιταλόγλωσσο και το ελληνόγλωσσο έργο του ποιητή (βλ. κυρίως την ενότητα «οι ιταλισμοί των ωδών») και ότι πάρα πολύ συχνά οι «γλωσσικές και γραμματικές αστοχίες» (βλ. σ. 54, όπου ο λόγος ειδικά για το «Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος»), οι παρατονισμοί ή η διαφοροποίηση του εννοιολογικού περιεχομένου ελληνικών λέξεων μαρτυρούν εξάρτηση από την ιταλική γλώσσα. «οι παράδοξες ή τολμηρές εκφράσεις του Κάλβου, οι εκφράσεις που μας ξαφνιάζουν, συχνά προέκυψαν στην προσπάθεια του ποιητή να αποδώσει μια ιταλική έκφραση ή μια ιταλική πηγή» (σ. 102). Μελετώντας τους ιταλισμούς των ωδών ο Πασχάλης αποδεικνύει τα στάδια της διαμόρφωσης της ποιητικής γλώσσας του Κάλβου, κυρίως εντός του ιταλικού νεοκλασικισμού, αλλά ακόμα περισσότερο το «ενιαίο» αυτής της γλώσσας, πέρα και πάνω από τη μορφή της (την ιταλική ή την ελληνική δηλαδή). «Όταν ο Κάλβος έγραφε τα ιταλικά έργα του», λέει ορθά ο Πασχάλης, «προφανώς σκεφτόταν ιταλικά και όχι αρχαία ελληνικά» (σ. 25). Αλλά και όταν επιχείρησε να γράψει ποίηση στην ελληνική, αυτόν κυρίως τον κατακτημένο ιταλικό γλωσσικό (και άρα εννοιολογικό και ιδεολογικό) πλούτο θέλησε να μεταφέρει στην ελληνική γλώσσα. Πάντα μέσα στο πλαίσιο του πρώτου ερωτήματος, ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο γνωστό αλλά όχι εξαντλητικά μελετημένο ζήτημα της σχέσης εξάρτησης της καλβικής ποίησης από (και του δημιουργικού της διαλόγου με) τη φοσκολική, μάλιστα με το ανολοκλήρωτο ποίημα του φόσκολο Le Grazie (Οι Χάριτες). Στο επίπεδο της γλώσσας, του μύθου αλλά και των ποιητικών εικόνων, οι ωδές εμφανίζονται σε «διακειμενικό διάλογο» (βλ. σ. 99 αλλά και passim) με το έργο του φόσκολο. Εξαιρετικά χρήσιμα είναι τα συμπεράσματα της έρευνας όσον αφορά την ειδικότερη σχέση των ωδών με το απόσπασμα των Χαρίτων που ο Κάλβος είχε κρατήσει στα χαρτιά του και δημοσίευσε το 1846 στην Κέρκυρα (βλ. κυρίως τις ενότητες 7 και 8). ως προς το δεύτερο ερώτημα, εκείνο της σχέσης της καλβικής ποίησης με την κλασική αρχαία ελληνική και λατινική γραμματεία, ο Πασχάλης είχε να αντιμετωπίσει Ελληνικό Λογοτεχνικό και ιστορικό Αρχείο την από δεκαετίες επαναλαμβανόμενη θέση για τη φιλολογική «επάρκεια» ή «εμβρίθεια» του Κάλβου, για τον «απευθείας διάλογό» του με την κλασική γραμματεία. Θυμίζει και σχολιάζει εν προκειμένω όχι μόνο τη θέση του οδυσσέα Ελύτη για τη σχέση του Κάλβου με τον Πίνδαρο (βλ. κυρίως την ενότητα 5), αλλά και τις απόψεις πολλών μελετητών σχετικά με τον «διάλογο» του Κάλβου με την αρχαιότητα. Σε αντίθεση με την παραδεδεγμένη άποψη, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι «η επανασύνδεση [του Κάλβου] με την πατρογονική παράδοση του ομήρου, του Ησιόδου, του Πινδάρου και του Αισχύλου, για την οποία κάνει λόγο ο Δάλλας, δεν συνέβη ποτέ με όρους διακειμενικότητας» (σ. 23). 6 Για να καταλήξει ότι «ο Κάλβος δούλευε περισσότερο με λεξικά και λιγότερο με αρχαία κείμενα. Αυτό προκύπτει εμμέσως από το γεγονός ότι δεν υπάρχει, στις δύο συλλογές των ωδών, ούτε μία στροφή που να αναπλάθει συνολικά ένα αρχαίο χωρίο οποιουδήποτε ποιητή, ενώ αντίθετα υπάρχουν στροφές που αναπαράγουν χωρία του φώσκολου. οι καλβικές στροφές θυμίζουν περισσότερο ψηφιδωτά που συγκροτούνται από γλωσσικό υλικό ποικίλης προέλευσης» (σ. 78). Υπάρχει, λοιπόν, σχέση του Κάλβου με την αρχαιότητα; Υπάρχει, απαντάει ο συγγραφέας, αλλά αυτή είναι «τεθλασμένη», είναι προϊόν «διαμεσολάβησης». Δεν είναι δηλαδή προϊόν άμεσης γνώσης του πρωτοτύπου, αλλά είναι αποτέλεσμα της επαφής του με τη σύγχρονη ιταλική γραμματεία, η οποία είχε με τη σειρά της αφομοιώσει τη λατινική και εκείνη την αρχαία ελληνική: «Η διακειμενική γραμμή που αφορά στη σχέση των ωδών με την ελληνική αρχαιότητα είναι τεθλασμένη: Αρχαία Ελλάδα ρώμη ιταλία Κάλβος» (σ. 64). Δεν γνωρίζω αν η θέση αυτή μπορεί να ισχύει στον απόλυτο βαθμό, όπως σαφώς υποστηρίζει ο Πασχάλης, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το βασικό της χαρακτηριστικό είναι αυτό. ο Κάλβος επικοινωνεί με τον αρχαίο κόσμο όχι αυτόνομα και απευθείας, αλλά μέσω της ιταλικής λογοτεχνίας της εποχής του νεοκλασικισμού. Δεν θα είχαμε έτσι, νομίζω, καμία δυσκολία να συμφωνήσουμε με το γενικό συμπέρασμα: «Ενώ ο διακειμενικός διάλογος των ωδών του Κάλβου με την ποίηση του φώ- [Οκτώβριος 2014] #48 the books jοurnal 69

3 σκολου είναι τεκμηριωμένος, αντίθετα η σχέση του με την αρχαιοελληνική ποίηση είναι ευκαιριακή και λεξιθηρική: συχνή χρήση λεξικών, ακούσματα από τον φώσκολο, μια ευκαιριακή ματιά στο αρχαίο ελληνικό κείμενο, σίγουρα μεταφράσεις» (σ. 99). Νομίζω ότι ο αναγνώστης πείθεται γι αυτό στο τέλος των αναζητήσεων του συγγραφέα που αφορούν την έννοια της λέξης «κυκλοδίωκτος» και τον τρόπο που την «ανέσυρε» ο Κάλβος (ενότητα 4: εδώ διατυπώνονται πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις), τη «θρέπτειρα γη» (30), τις «πύλες του ουρανού» (31) ή τις «εικόνες των μελισσών» στην ποίησή του (βλ. την ενότητα 3). Ο ΚΑΛΒΟΣ ωσ ΜΕΛΕΤΗΤΗΣ Με αυτή την προκείμενη ο Πασχάλης στρέφεται κατόπιν στο ερώτημα αν είχε ο Κάλβος τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει καίρια φιλολογικά προβλήματα. Αν διέθετε δηλαδή τα όπλα και την επάρκεια να ανταποκριθεί σε ζητήματα όπως εκείνα που έθετε η ερμηνεία Μαίρη Γιόση ΑΝ ΕΙΧΑ ΕΝΑΝ ΚΗΠΟ Στην Άννα Γρίβα Αν είχα έναν κήπο θα καθόμουν το απόβραδο. Κουρασμένη. Θα έρχονταν μυρουδιές απ τα φυτά που ολημερίς θα τα δασκάλευα: να εργάζονται παρά τις αντίξοες συνθήκες, να αντλούν απ τα αποθέματα αν δεν έχουν νερό, να καλοδέχονται τα πουλιά. Αν είχα έναν κήπο θα είχα ένα μεγάλο ψάθινο καπέλο, βρώμικα νύχια και λαστιχένια τσόκαρα. Θα αηδίαζα με τα σκουλήκια, θα τρόμαζα με τα έντομα κι όλοι θα έβλεπαν πως δεν μου άξιζε ο κήπος. Μα θα τον αγαπούσα. Θα σκάλιζα το χώμα, θα μιλούσα στις ρίζες και στα βλαστάρια, θ' αντάλλαζα μυστικά με τους σπόρους. Τέλος θα μάθαινα τη γλώσσα των πουλιών. Τις γλώσσες των πουλιών θα μάθαινα. Κάποια στιγμή, με τη ράχη στο χώμα, θα μάθαινα το βλέμμα του ουρανού. ορισμένων αμφισβητούμενων χωρίων του Βίου του Κωνσταντίνου του Ευσέβιου, κατά τη διαμάχη των frederick nolan και Thomas falconer στην οποίαν ενεπλάκη ο Κάλβος στα χρόνια του Λονδίνου (1819 βλ. την ενότητα 11). Η παρουσίαση του προβλήματος και η λεπτομερής μελέτη των κειμένων (σε αντίθεση με τις απόψεις άλλων μελετητών) 7 στηρίζει πράγματι την άποψη ότι ο Κάλβος στην προκειμένη περίπτωση λειτούργησε μάλλον εμπειρικά και οδηγήθηκε σε «παρερμηνεία» του Ευσέβιου, προσφέροντας κακές υπηρεσίες στον φίλο του, nolan. Έχω, όμως, τη γνώμη ότι η θεμελιωμένη θέση του Πασχάλη για την προβληματική γνώση του Κάλβου στον τομέα της κλασικής γραμματείας, τον οδηγεί κάποιες φορές σε υπερβολικά συμπεράσματα. Η θέση του, για παράδειγμα, ότι οι διορθώσεις του Κάλβου στον Αρχίδαμο του ισοκράτη, κατά τη διάλεξη του ιουνίου του 1819 στα argyll rooms, ήταν άνευ αξίας («πρέπει να συμπεράνω ότι οι εν λόγω διορθώσεις, είτε εμφανίστηκαν σε γραπτή μορφή είτε όχι, ήσαν άνευ σημασίας»: σ. 293), εφόσον δεν ελήφθησαν υπ όψη από τους επόμενους εκδότες του Αρχίδαμου, νομίζω είναι υπερβολική. Πρώτον, επειδή δεν ξέρουμε ποιες ήταν αυτές, ούτε βεβαίως αν ήταν δικές του ή μετέφερε στο κοινό του θέσεις άλλων (π.χ. του Κοραή) και δεύτερον, επειδή ούτως ή άλλως αυτές δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ και άρα δεν θα ήταν δυνατόν να ενταχθούν στο corpus της φιλολογικής κριτικής. Μπορούμε δηλαδή να συμφωνήσουμε ενδεχομένως ότι «ήσαν άνευ σημασίας» (και δεν μοιάζει να είχε τα απαιτούμενα προσόντα ο Κάλβος), αλλά το επιχείρημα δεν μπορεί να είναι το γεγονός ότι αυτές «δεν ελήφθησαν υπ όψιν», αφού δεν καταγράφηκαν πουθενά. Το αντίστοιχο θα μπορούσα να σημειώσω και για την παρατήρησή του σχετικά με τη «μεγαλομανία» του Κάλβου, ο οποίος θέλησε να εμφανιστεί ως «ομηριστής» στις Σημειώσεις της «ωδής στους ιονίους» (1814). ο Πασχάλης, αναφερόμενος (βλ. την ενότητα 6) σε μία φράση του Κάλβου στη Σημείωση 4 της ωδής σχετικά με το νόημα του ρ. «ἕζομαι» σε έναν ομηρικό στίχο, επισημαίνει ορθά ότι ο Κάλβος σε μεγάλο βαθμό οικειοποιείται τις θέσεις του φόσκολο ως προς τα μεταφραστικά προβλήματα του ομηρικού έργου, ειδικότερα των στίχων της ραψωδίας Α της Ιλιάδας, και κυρίως του στίχου 47 («ed in questo luogo l ἕζεται dell originale significa piantarsi»). Στην εν λόγω Σημείωση, ο Κάλβος επικρίνει τις μεταφράσεις των anton Maria Salvini και Melchiorre Cesarotti, 8 επισημαίνει ότι ο Vincenzo Monti μετέφρασε με μεγαλύτερη επιτυχία («ha colto più nel segno»), αναδεικνύει την ορθότητα της μετάφρασης του ρ. «ἕζομαι» από τον Monti (άρα δεν εμφανίζεται να προτείνει την ορθή μετάφραση ο ίδιος) και καταλήγει παραθέτοντας τη μετάφραση του φόσκολο. Είναι αλήθεια ότι ως προς τη μετάφραση του ρ., ο Κάλβος δεν αναφέρει τον φόσκολο («χωρίς να κατονομάσει την πηγή του»: σ. 126), οι αναγνώστες όμως της εποχής εγνώριζαν σίγουρα ότι εκείνος που είχε προτείνει παλαιότερα την ορθή μετάφραση (την οποία είχε ήδη υιοθετήσει και ο Monti) ήταν ο φόσκολο. Μπορούμε, λοιπόν, να είμαστε σίγουροι ότι ο νεαρός Κάλβος του 1814 οικειοποιήθηκε τις ερμηνείες, τις κρίσεις και τις θέσεις του δασκάλου του. Αλλά, εφόσον έστειλε στον φόσκολο την «ωδή στους ιονίους» προτού να δημοσιευτεί ζητώντας του μάλιστα να μεσολαβήσει για τη δημοσίευσή της, μπορεί να ήθελε να τον κολακέψει, ναι, όμως δεν νομίζω πως θα τολμούσε να εμφανιστεί τόσο καθαρά μπροστά του ως λογοκλόπος. 9 Πέρα από τις δύο βασικές ερευνητικές γραμμές που διαμορφώνουν τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον τόμο (σχέση της καλβικής ποίησης με τον ιταλικό και τον ελληνορωμαϊκό κόσμο), μία ιδιαίτερη αναφορά νομίζω πως χρειάζεται η μελέτη που σχετίζεται με το πρώτο δημοσιευμένο ποίημα του Κάλβου, την ωδή Ελπίς πατρίδος (πρόκειται για την ενότητα 10: «Κάλβος και Γκίλφορντ: Το θέμα, τα πρότυπα και το λανθάνον ποιητικό πρόγραμμα της ωδής Ελπίς πατρίδος»: σ ). Όσα αναφέρονται εκεί έχουν σημασία, τόσο επειδή πολλές πτυχές του ποιήματος δεν έχουν ακόμα μελετηθεί επαρκώς, όσο και επειδή ο Πασχάλης διατυπώνει ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις. Είναι, για παράδειγμα, ορθή η παρατήρησή του ότι το ποίημα θα πρέπει να συνεξετάζεται με τις επιστολές που ο Κάλβος αντάλλαξε με τον Γκίλφορντ στο δεύτερο εξάμηνο του 1819, όπως μοιάζουν επίσης λογικές οι θέσεις του ότι η Ελπίς πατρίδος συνδέεται με τα δύο σονέτα που δημοσιεύτηκαν στην Ape italiana a Londra τον Σεπτέμβριο του 1819, 10 και ότι η γλώσσα της ωδής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με εκείνη των Ψαλμών, τους οποίους ο Κάλβος μετέφραζε εκείνη την εποχή και εξέδωσε την επόμενη χρονιά. 11 Εν συνεχεία, ο συγγραφέας διατυπώνει δύο ενδιαφέρουσες θέσεις (α) ως προς το πώς αντιμετωπίζει ο Κάλβος τον Γκίλφορντ (αλλά και τον εαυτό του σε σχέση με αυτόν) και (β) ως προς το ποιητικό πρόγραμμα που τότε μελετούσε ο Κάλβος. ως προς το πρώτο θέμα. Εκκινώντας από την αναμφισβήτητη σχέση της γλώσσας του Ελπίς πατρίδος με εκείνη των Ψαλμών, όπου «υπερασπιστής είναι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης» (σ. 257), και θεωρώντας, με βάση την αφιέρωση του Κάλβου στον Γκίλφορντ, ότι ο Ζακυνθινός θεωρεί τον Άγγλο «υπερασπιστή της Ελλάδας», 12 σημειώνει πως «[τ]ο νόημα στους Ψαλμούς είναι ότι ο Θεός βοηθά, υπερασπίζεται και σώζει όσους ελ- 70 the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

4 πίζουν σε αυτόν. Στα συμφραζόμενα της καλβικής ωδής, οι λέξεις αποκτούν φυσικά νέα διάσταση και οι σχέσεις αναδιατάσσονται» (σ. 257). Έτσι, θα καταλήξει στη θέση ότι «[σ]το βάθος της εικόνας του Γκίλφορντ ως υπερασπιστή διαγράφεται ο Θεός των Ψαλμών. Στο βάθος της εικόνας του ποιητή διαγράφεται ο υμνωδός Δαβίδ που μεσολαβεί ανάμεσα στον λαό και στον Κύριο, που εναποθέτει τις ελπίδες του στον Κύριο» (σ. 259 πβ. σ. 261). ο Γκίλφορντ στον ρόλο του Θεού, με άλλα λόγια, και ο Κάλβος στον ρόλο του υμνωδού Δαβίδ. Έχω, όμως, τη γνώμη πως το σχήμα (Γκίλφορντ/Θεός: Υπερασπιστής/Λυτρωτής Κάλβος/Δαβίδ: Υμνωδός) δεν τεκμηριώνεται, εφόσον η αφιέρωση δεν δικαιολογεί το συμπέρασμα ότι ο Γκίλφορντ θεωρείται «υπερασπιστής της Ελλάδος». Στην αφιέρωση που ο Κάλβος προέταξε στην ωδή Ελπίς πατρίδος αναφέρεται ανάμεσα σε άλλα: «Δέξου, λοιπόν, τὸ ἐν τῇ νῦν διαλέκτῳ ποιημάτιον τοῦτο ὅπως τὰ μὲν τέκνα τῶν Ἰώνων βλέποντα ὅτι σὺ ἔγινας ὑπερασπιστής, αὐτὸ ἀγαπήσωσιν ἐγὼ δὲ τιμήσω σὲ τὸν ἄξιον Κυβερνίτην τῶν Μουσῶν τῆς Ἑλλάδος». ο Πασχάλης θεωρεί (σ. 252) πως ο Κάλβος «υπενθυμίζει στον Γκίλφορντ ότι διαθέτει και αυτός εξουσία, που συνίσταται στη δύναμη της ποίησής του να διαδώσει στα τέκνα των ιώνων ότι έγινε υπερασπιστής της Ελλάδας και έτσι να του εξασφαλίσει [= του Γκίλφορντ, δηλαδή] την αγάπη του λαού». Σε μένα φαίνεται λογικότερο, όπως νομίζω ότι και η σύνταξη επιτρέπει να καταλάβουμε, ότι ο Κάλβος με το «υπερασπιστής» εννοεί «υπερασπιστής του ποιήματος»: ότι ο Γκίλφορντ, δηλαδή, αποδεχόμενος την αφιέρωση, θα έπαιρνε υπό την προστασία του, τρόπον τινά, το ποίημα, θα του έδινε δηλαδή κύρος και κατά συνέπεια θα συνέβαλε στο να το αγαπήσουν (το ποίημα) «τα τέκνα των ιώνων». Από την άλλη, με την αποδοχή της αφιέρωσης εκ μέρους του Γκίλφορντ, ο Κάλβος θα «τιμούσε» τον «άξιον Κυβερνήτην των Μουσών», εκείνον που συνέβαλε στην επιστροφή των Μουσών στην «πατρίδα» τους. Συνοψίζοντας, ως προς το πρώτο θέμα, νομίζω πως μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι οι επιστολές συνεξεταζόμενες με την αφιέρωση και την ωδή επιτρέπουν να αντιληφθούμε καλύτερα το νόημά της, ότι ο Κάλβος επιζητεί την «αιγίδα» του Γκίλφορντ, καθώς και ότι η Ελπίς πατρίδος υποδεικνύει (πέρα από τις ατομικές βλέψεις του ποιητή) τις καλές ελπίδες όχι μόνο για την «επιστροφή των Μουσών» αλλά και για την απελευθέρωση της Ελλάδας. ως προς το δεύτερο θέμα, του «ποιητικού προγράμματος» δηλαδή του Κάλβου. ορθά επισημαίνει ο Πασχάλης (σ ) ότι η φράση του Κάλβου «Ὡς τόσον μελετῶν να γράψω τὶ ποίημα τὴν καλλιέργειαν τῆς γλώσσης καὶ τὴν ὑψηλοφροσύνην τοῦ ἔθνους μου διατεινόμενος, ἔδωξέ (sic) μοι εὔλογον να δοκιμάσω πρῶτον διὰ ὀλίγων στίχων τὸν νοῦν τοῦ λαοῦ μου» μαρτυρεί μία ιδιαίτερη στόχευση της στιγμής. 13 Παρατηρεί επιπλέον (σ. 260) ότι η σημαντική αυτή πληροφορία για το σχεδιαζόμενο μεγάλο ποίημα, που έδινε μία άλλη, μεγαλύτερη και μονιμότερη, διάσταση στη στροφή του στην ελληνική γλώσσα, «πέρασε απαρατήρητη από τους μελετητές». Όμως, την πληροφορία την είχε ήδη προσέξει και αναδείξει ο Γιάννης Δάλλας το 1997, πριν δηλαδή από την ανακάλυψη του Ελπίς πατρίδος, ο οποίος μάλιστα διατύπωσε και μία πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση (βλ. στη συνέχεια). 14 Το «ποιημάτιον», δίχως αμφιβολία, ήταν η Ελπίς πατρίδος, αλλά ποιο να ήταν το «ποίημα» στο οποίο θα αναδείκνυε την «καλλιέργεια της γλώσσης και την υψηλοφροσύνην του έθνους» του; Αυτό το τελευταίο πράγματι δεν το γνωρίζουμε και πιθανότατα δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το επιχείρησε όμως ο Κάλβος; ο συγγραφέας καταλήγει (σ ): «Αν το 1819 ο Κάλβος είχε πράγματι τέτοιο ποίημα στο νου του και δεν επιδίωξε μόνο να εντυπωσιάσει τον Γκίλφορντ, πρέπει να υποθέσουμε ότι είτε δεν πραγματοποιήθηκε είτε ενσωματώθηκε αργότερα στη Λύρα και τα Λυρικά, με τις αυτονόητες προσαρμογές». Με την υπόθεση αυτή, οπωσδήποτε, δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς, ίσως όμως να είναι επίσης δυνατή και η διατύπωση μιας άλλης. Εννοώ δηλαδή ότι θα άξιζε να διερευνηθεί μήπως τα σπέρματα αυτού του μεγαλύτερου «ποιήματος» μπορούν να εντοπιστούν στα (ή να συσχετιστούν με τα) σπαράγματα εκείνα που γνωρίζουμε ως «Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος». Το «Απόσπασμα», το οποίο μας γνώρισε ο Mario Vitti, το 1960, δεν έχει χρονολογηθεί με ασφάλεια, 15 αλλά δεν νομίζω πως θα ήταν αβάσιμη η τοποθέτησή του στα χρόνια που μας απασχολούν: όχι μόνο γιατί στην αρχή του Ελπίς πατρίδος διαβάζουμε «Εὐλαβῶς, τρέμων, ρίπτω / πρώτην βολὰν τὰ δάκτυλα / ἐπὶ τὴν ἀργυρόχορδον / πάτριον κιθάραν» (άρα, αν αυτό μπορεί να έχει για μας δεσμευτική σημασία, δεν είχε συνθέσει πιο πριν στα ελληνικά), αλλά και γιατί μάλλον δεν μπορεί να δικαιολογηθεί η υπόθεση ότι ο «ιταλός» Κάλβος της περιόδου πριν το 1816, την ώρα δηλαδή που συνέθετε τις ιταλικές τραγωδίες του, σχεδίαζε ένα ελληνικό ποίημα. Στην προοπτική, λοιπόν, μίας αναχρονολόγησης του «Αποσπάσματος», θα μπορούσε ενδεχομένως να εξεταστεί η υπόθεση του συσχετισμού του με το «ποίημα» που σχεδίαζε ο Κάλβος κατά την περίοδο του Λονδίνου. Όπως αναφέρθηκε, η υπόθεση έχει ήδη διατυπωθεί από τον Δάλλα, το 1997, πριν από την ανακάλυψη του Ελπίς πατρίδος, ο οποίος παρατηρούσε σχετικά με τη χρονολόγηση και τη γενικότερη θέση του μέσα στην καλβική παραγωγή: «[το Απόσπασμα ] πρέπει να χρονολογείται πριν από τα γεγονότα του 21, προς το τέλος πιθανότατα της αγγλικής του περιόδου ή προς την αρχή της δεύτερης φλωρεντινής του περιόδου ( ). Θα μπορούσε μάλιστα να ταυτιστεί με την ιδέα του ποιήματος που προανήγγειλε στον Γκίλφορντ [ ]». ο Δάλλας έκανε, λοιπόν, σαφή διάκριση ανάμεσα στο μεγάλο ποίημα (που ίσως θα μπορούσε να ταυτιστεί με το «Απόσπασμα») και στο «δι ολίγων στίχων που έγραψε και τύπωσε και του αφιέρωσε (Νοέμβριος 1819)», το οποίο όμως ακόμα τότε κανείς δεν εγνώριζε. 16 Στο φως των νέων δεδομένων, μιας και όλες οι υποθέσεις για τη χρονολόγηση του «Αποσπάσματος» διατυπώθηκαν πριν από το 2003, πριν δηλαδή από τον εντοπισμό του Ελπίς πατρίδος, νομίζω πως το θέμα θα έπρεπε να ξανασυζητηθεί. ορισμένα δεδομένα του «Αποσπάσματος» θα μας το επέτρεπαν ίσως. Η αναλυτική αναφορά στο αρχαίο παρελθόν (ένα αντίστοιχο σχήμα είχε υιοθετήσει και στην «ωδή στους ιονίους») είναι στοιχείο γνώριμο, 17 ενώ η αναφορά στα σύγχρονα πολεμικά κατορθώματα και η σύγκριση των νέων με τους αρχαίους έλληνες (επίσης γνωστά μοτίβα της ποίησής του) θα μπορούσε να αποδεσμευτούν από την επανάσταση και να συνδεθούν με τους αγώνες των Σουλιωτών ή με τα γεγονότα της Πάργας. 18 ΠΟΘΕν Η ΓΟΗΤΕΙΑ Η αλήθεια των υποθέσεων μένει να ελεγχθεί και οι νέες ερευνητικές κατευθύνσεις χρειάζεται να υπηρετηθούν ακόμα περισσότερο. Πέρα, όμως, από τα επιμέρους, επιστρέφοντας στη συνολική εικόνα, πιστεύω πως το Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο θα αποτελέσει μία σημαντική στιγμή στην αναπροσανατολισμένη και χειραφετημένη, εντέλει, μελέτη του Κάλβου, καθώς προωθεί με τεκμηριωμένο τρόπο και με έμπεδη γνώση τη μελέτη κρίσιμων παραμέτρων της ποίησής του. Και δεν κινδυνεύει, θα αναρωτηθεί ίσως κάποιος, να απολεσθεί η «μαγεία» της ποίησης στο «τραπέζι του ανατόμου»; οπωσδήποτε, όχι. Η αναζήτηση των πηγών, η λεπτομερής εξέταση και η υπομονετική αναδίφηση στη διαδικασία οικειοποίησης των επιδράσεων δεν σχετίζονται με την αισθητική αξία της ίδιας της ποιητικής δημιουργίας. Ποιητής δεν γίνεται εκείνος που «συλλέγει» λέξεις, εικόνες και μοτίβα, εκείνος «που δέχεται επιδράσεις». ο συγγραφέας δεν επεκτείνεται σε αυτό το ζήτημα, είναι σίγουρο όμως ότι αυτή είναι η θέση του, όπως τη σημειώνει στην κατακλείδα της εισαγωγής: Η προσέγγιση της ποίησής του υπό το πρίσμα των όσων ανέφερα παραπάνω [ ] δεν μειώνει τη σημασία και την αισθητική αξία των ωδών, αλλά ανανεώνει τον προβληματισμό γύρω από τις αφετηρίες και τις προϋποθέσεις της δημιουργίας τους. Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για την ποίηση αυτή, τόσο καλύτερα την κατανοούμε. (σ. 10) Είναι σίγουρο ότι η αναστροφή του οποιουδήποτε με τη λογοτεχνία (με όποιον τρόπο κι αν αυτή γίνεται) δεν μπορεί να παραγάγει λογοτεχνικό αποτέλεσμα αν λείπει η ποιητική ικανότητα, αν λείπει η ένταση του λόγου, αν λείπει το προσωπικό ύφος. ο Πασχάλης σημειώνει, μέσα σε άλλα συμφραζόμενα, την ωραία παρατήρηση του Ελύτη, ο οποίος μιλούσε για τις «φραστικές μονάδες αυτοδύναμης [Οκτώβριος 2014] #48 the books jοurnal 71

5 ακτινοβολίας, όπου ο συνδυασμός ο ηχολογικός συμπίπτει με τον νοητικό σε τέτοιο σημείο, που δεν ξέρεις τελικά εάν η γοητεία προέρχεται απ αυτό που λέει ο ποιητής ή από τον τρόπο που το λέει» (σ. 107). zx 1 Για μία αναλυτικότερη εικόνα βλ. Γιώργος Ανδρειωμένος, «Ο Κάλβος κι άλλη μια φορά». Συνοπτικό χρονολόγιο, αναλυτική εργογραφία και επιλεγμένη βιβλιογραφία Ανδρέα Κάλβου, εκδόσεις ergo, Αθήνα 2007, σ Βλ. ενδεικτικά την κριτική που άσκησε ο Νάσος Βαγενάς: «Σχόλια στον Κάλβο», Παρνασσός, τ. 14 (1972), σ και (κυρίως) «Η παραμόρφωση του Κάλβου», στο: ο ίδιος (επιμ.), Εισαγωγή στην ποίηση του Κάλβου. Επιλογή κριτικών κειμένων, ΠΕΚ, Ηράκλειο 1999 (α έκδοση 1992), σ Για ορισμένες πλευρές αυτής της συζήτησης, ας μου επιτραπεί να παραπέμψω στις εργασίες μου: «ο πληκτικός κατάλογος των προγόνων. Μεθοδολογικά ζητήματα για τη μελέτη της επτανησιακής ιστορίας», Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας, τχ. 17 (2011), σσ Στον δρόμο για τις πατρίδες: Η ape italiana ο Ανδρέας Κάλβος η ιστορία, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2010 (βλ. κυρίως το πέμπτο κεφάλαιο: «Κοιτάζοντας πίσω: οι άνθρωποι είναι η ιστορία τους ή η δική μας;»: σ ) «Ποιητής, μα όχι μόνο: ο Κάλβος στην ιστορική του στιγμή», Νέα Εστία, τ. 174, τχ (οκτώβριος 2013), σσ Βλ. σχετικά: Ευριπίδης Γαραντούδης, «Μια καίρια συμβολή για την κατανόηση του Κάλβου», The Athens Review of Books, έτ. 5, τχ. 50 (Απρίλιος 2014), σ Βαγενάς, «ο Κάλβος εκ νέου», εφ. Το Βήμα, 15 ιουνίου Γαραντούδης, «Μια καίρια συμβολή για την κατανόηση του Κάλβου», ό.π., σ. 52. Μαίρη Γιόση 6 Για τη θέση του Γιάννη Δάλλα, βλ. Ο κλασικισμός του Ανδρέα Κάλβου. Η αρχαία βάση και η υπέρβασή της, εκδ. Σοκόλη - Κουλεδάκη, Αθήνα 1999, σ Βλ. σ (και σημ. 11 και 12) όπου αναφέρονται οι απόψεις των Σ.Α. Σωφρονίου, Γεωργίου Ζώρα και Γιώργου Ανδρειωμένου. 8 ο Πασχάλης σημειώνει (σ. 127) ότι «αρχικά, ο Κάλβος προβάλλει τη δική του μετάφραση σε βάρος της μετάφρασης του Salvini», αλλά ο Κάλβος δεν μετέφρασε, όπως φαίνεται από την τρίτη στροφή της «ωδής στους ιονίους» και όπως σημειώνει και ο ίδιος Κάλβος («squarcio tolto di pianta da Omero»). Το σημειώνει σε άλλη στιγμή και ο συγγραφέας (σ. 130: «η μετάφραση του Κάλβου είναι μια σύντομη περίληψη της ομηρικής σκηνής»). 9 Στην ανάλυση της συζήτησης του Κάλβου με τον φόσκολο σχετικά με την «ωδή στους ιονίους», θα ήθελα να επισημάνω ακόμη δύο σημεία. Το ένα αφορά την παρατήρηση του συγγραφέα (σ ) ότι ο Κάλβος «δεν φαίνεται να επιδοκιμάζει την επιμονή του φώσκολου να ξαναδουλεύει αδιάκοπα τους στίχους του». Νομίζω ότι μάλλον πρόκειται για ένα αστείο μεταξύ φίλων, που δείχνει ίσως την αδημονία του νεότερου, παρά ότι μαρτυρεί μία κριτική στον τρόπο εργασίας του μεγαλύτερου. Εκτός του ότι αυτό θα έμοιαζε άτοπο (πώς να κατακρίνεις τον τρόπο εργασίας εκείνου που είναι το ίνδαλμά σου;), θα μπορούσαμε να θυμηθούμε ότι ο Codice ferrajoli 694 της Βατικανής, που περιέχει, μεταξύ άλλων, υλικό των Δαναΐδων και του Θηραμένη, μαρτυρεί αδιάκοπη και πολλαπλή επεξεργασία των δύο κειμένων (βλ. πρόχειρα: Αρβανιτάκης, «ο Θηραμένης του Ανδρέα Κάλβου: ένα αθέλητο work in progress», Τα Ιστορικά, τ. 29, τχ. 57 (Δεκέμβριος 2012), σσ : ). Το δεύτερο αφορά τη συμπερίληψη στη Σημείωση 2 της «ωδής στους ιονίους» στίχων των Χαρίτων του φόσκολο και [ΣΤΟΝ δυνατo ΑΕΡΑ...] Στον δυνατό αέρα ένα πουλί αμφιβάλλει Κι αν είναι το ακίνητο κέντρο του κόσμου; την παρατήρηση του Πασχάλη (σ. 139) ότι ο Κάλβος «προχώρησε στη δημοσίευση του συγκεκριμένου αποσπάσματος [των Χαρίτων] χωρίς την έγκριση του φώσκολου». Όμως, όπως κι αν ερμηνεύσουμε την πρωτοβουλία αυτή, γεγονός παραμένει ότι ο Κάλβος δεν δημοσίευσε την ωδή του (και μαζί τους στίχους των Χαρίτων), αλλά την έστειλε πρώτα στον φόσκολο, ζητώντας τη γνώμη του. Δεν γνωρίζουμε την εντύπωση που έκανε στον τελευταίο η προοπτική δημοσίευσης των στίχων του, όμως στην απαντητική του επιστολή (17 Δεκεμβρίου 1815), με την οποία έκρινε αυστηρά την αξία της ωδής, δεν αναφέρθηκε καθόλου στο θέμα. 10 ο Πασχάλης, αναλύοντας τα μοτίβα των ποιημάτων μιλάει περισσότερο για σχέση εξάρτησης του Κάλβου από αυτά, κυρίως από το πρώτο. Ίσως όμως, η ένταση του επιχειρήματος να έπρεπε να μειωθεί από το γεγονός ότι ορισμένα μοτίβα (βάρβαρα νέφη, νύχτα/αχτίδα ήλιου, επιστροφή των Μουσών κ.λπ.) είναι μάλλον κοινοί τόποι, ενώ άλλα δεν αντιστοιχίζονται (βλ. σ. 244). 11 Το τελευταίο ζήτημα έχει από παλιότερα αναδειχτεί: βλ. σ Δεν νομίζω όμως ότι είναι πειστικές όλες οι πτυχές της συζήτησης. Βλ. ενδεικτικά το θέμα των στίχων «τῶν ὕδατι διψούντων / ἐξ Ἱππουκρήνης» (σ. 254). 12 Βλ. σ : «Το πρώτο ερώτημα που προκύπτει είναι σε τι συνίσταται η ιδιότητα του Γκίλφορντ ως υπερασπιστής. Συνεκτιμώντας την αγάπη του Γκίλφορντ για την Ελλάδα, που ο Κάλβος την χαρακτηρίζει πατρίδα του δυνάμει αρετής, το μόνο λογικό συμπέρασμα είναι ότι ο Κάλβος εννοεί υπερασπιστής της Ελλάδος». 13 Η φράση προέρχεται από την επιστολή του προς τον Γκίλφορντ, στις 21 Νοεμβρίου 1819, εκείνη στην οποία ζητούσε να του επιτρέψει να του αφιερώσει την ωδή Ελπίς πατρίδος. 14 Βλ. Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί. Η Λύρα - Λυρικά - Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος, φιλολογική επιμέλεια: Γιάννης Δάλλας, εκδόσεις ωκεανίδα, Αθήνα 1997, σ οι απόψεις των μελετητών ποικίλλουν. ο Βίττι αρχικά (1960, 1962) το τοποθέτησε στο 1811, θεωρώντας ότι πρόκειται για την canzone που έγραψε ο Κάλβος για τον Ναπολέοντα, ο Ζώρας (1969, 1970) το τοποθέτησε στον Απρίλιο του 1821, θεωρώντας ότι γράφτηκε αμέσως μόλις ο Κάλβος πληροφορήθηκε την έκρηξη της επανάστασης στην Ελλάδα, ενώ ο Bruno Lavagnini (1972) το αποσυνέδεσε από τον Ναπολέοντα, τοποθετώντας το στα /1815. ο Βίττι επανήλθε (1972) αντικρούοντας την υπόθεση του Ζώρα, σημειώνοντας ότι «και από υφολογική άποψη, [ ] το απόσπασμα είναι πολύ προγενέστερο από το 1821», αλλά μην προχωρώντας πλέον σε ακριβέστερες προτάσεις. ο Βαγενάς, τέλος, επιχείρησε (1993, 1994) να διορθώσει την υπόθεση του Ζώρα, τοποθετώντας το μεν στις αρχές Απριλίου του 1821, αλλά συνδέοντάς το όχι με την έκρηξη του Αγώνα στην Ελλάδα αλλά με την (προγενέστερη χρονικά) εξέγερση του Αλέξανδρου Υψηλάντη στις Ηγεμονίες. Για τις υποθέσεις βλ. Mario Vitti, A. Kalvos eisuoi scritti in italiano, istituto universitario Orientale, Νάπολη 1960, σ και Vitti, «Απόσπασμα από άτιτλο ποίημα (1811) του Ανδρέα Κάλβου», Νέα Εστία, τ. 72, τχ. 842 (1 Αυγούστου 1962), σ Ζώρας, «Ανδρέου Κάλβου, Απόσπασμα αγνώστου ποιήματος», Παρνασσός, περ. Β, τ. 11, τχ. 4 (οκτώβριος-δεκέμβριος 1969), σ : [ανατύπωση: Νέα Καλβικά, Αθήνα 1970, σ ] Vitti, «Το απόσπασμα από άτιτλο ελληνικό ποίημα του Κάλβου», Ελληνικά, τ. 25 (1972), σ Bruno Lavagnini, «La prima poesia in greco di andrea Calvo», Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών, τ. 47, Αθήνα 1972, σ [& ] Βαγενάς, «Για μια νέα χρονολόγηση του Ιππία», Αντί, περ. Β, τχ. 510 ( ), σ ο ίδιος, «Για μια νέα χρονολόγηση του Αποσπάσματος», Πρακτικά Δωδεκάτου Συμποσίου Ποίησης, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994, σ Βλ. και την επόμενη υποσημείωση. 16 Για την υπόθεση του Δάλλα: Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, ό.π., σ : ο Δάλλας (Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, ό.π., σ. 34) τονίζει ότι η αναφορά στο αρχαίο παρελθόν γίνεται «από την οπτική γωνία του παρόντος». Πβ. Αρβανιτάκης, Στον δρόμο για τις πατρίδες, ό.π., σ Ίσως να έχει κάποια σημασία η πληροφορία ότι ήδη το ο φόσκολο σκόπευε να γράψει ένα βιβλίο «για τον πόλεμο του Αλή πασά εναντίον των Σουλιωτών» και συγκέντρωνε σχετικά βιβλία: ένα απ αυτά ήταν και η Ελληνική Νομαρχία. Για τις λεπτομέρειες βλ. Αρβανιτάκης, Στον δρόμο για τις πατρίδες, ό.π., σ the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο

Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο Μιχαήλ Πασχάλης Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ιδρυτική δωρεά Παγκρητικής Ενώσεως Αμερικής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2013 ΠANEΠIΣTHMIAΚEΣ ΕΚΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας Βιβλιο-συγκρίσεις Βιβλιο-Συγκρισεισ [ 101 ] Μια καίρια συμβολή στη μελέτη της «ελληνικής τύχης» του Leopardi Christos Bintoudis, Leopardi in Grecia, Roma, Bulzoni Editore (Saggi di greco moderno Filologia,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες...

Οι μεγάλες εξισώσεις....όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Οι μεγάλες εξισώσεις. {...όχι μόνο σωστές αλλά και ωραίες... Ερευνητική εργασία μαθητών της Β λυκείου. E = mc 2 Στοιχεία ταυτότητας: Ε: ενέργεια (joule) m: μάζα (kg) c: ταχύτητα του φωτός στο κενό (m/s)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Σο 1991 εισήχθη στο Υιλοσοφική χολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Μικρές Αγγελίες Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

International Art Academy

International Art Academy International Art Academy 1 ος Παγκόσμιος Διαγωνισμός Ποίησης «Μανώλης Αλυγιζάκης» Η International Art Academy διοργανώνει τον 1 ο Παγκόσμιο Διαγωνισμό Ποίησης «Μανώλης Αλυγιζάκης». ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: 1)

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, σε μια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική. Για ένα ζήτημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά 5η Δραστηριότητα Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας Περίληψη Πόση πληροφορία περιέχεται σε ένα βιβλίο των 1000 σελίδων; Υπάρχει περισσότερη πληροφορία σε έναν τηλεφωνικό κατάλογο των 1000 σελίδων ή

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών.

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών. 1 από 10 Sudoku. Αν κάποιος ασχοληθεί με ένα λαό το σίγουρο είναι πως θα βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, χαρακτηριστικά του τρόπου σκέψης - και της στάσης ζωής γενικότερα - του λαού αυτού, και πιθανόν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Te ;ΔΦΔΦΔΦΔΦ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Te ;ΔΦΔΦΔΦΔΦ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Te ;ΔΦΔΦΔΦΔΦ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ Κυριακή απόγευμα, 26 Ιουλίου 2015 ΠΡΟΣ: 1/. Δημότες, κατοίκους και επισκέπτες της

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Μία από τις πιο σηµαντικές διαδικασίες που χαρακτηρίζουν τη συγγραφή και δηµοσίευση µιας ερευνητικής εργασίας, είναι η αξιολόγησή της από έµπειρους επιστήµονες του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Οδηγός για Φοιτητές/τριες (ΔΕΟ10) του Αριστείδη Χατζή ahatzis@phs.uoa.gr ΣΕΠ ΑΘΗΝΑ-2, Portal Officer ΔΕΟ10 Αυτός ο οδηγός απευθύνεται στις φοιτήτριες και τους φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα