Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη"

Transcript

1 Μεταθανάτιες τύχες του ανδρέα Κάλβου Ένας διανοούμενος ποιητής στα όρια γλωσσών και πατρίδων από τoν ΔΗΜΗτρΗ αρβανιτακη Μιχαήλ Πασχάλης, Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο. Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2013, 320 σελ. Η κυρίαρχη προσέγγιση εκτιμά ότι ο Ανδρέας Κάλβος και γνωρίζει και αξιοποιεί στην ποιητική του την αρχαιοελληνική γραμματεία, μάλιστα το κάνει με την οξυδέρκεια έμπειρου μελετητή. Πολλοί, επίσης, ισχυρίζονται ότι είναι εκδήλωση ποιητικής τόλμης η συχνή απόκλιση του γλωσσικού ιδιώματος του ποιητή από την ελληνική, και ως προς τους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, αλλά και ως προς την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιεί. Ένα νέο βιβλίο για τον Κάλβο αμφισβητεί αυτές τις παραδοχές. [TBJ] Είναι, βέβαια, μία ιδιότυπη περίπτωση στα γράμματά μας ο Ανδρέας Κάλβος. Αν ακόμα και σήμερα αγνοούμε το πρόσωπό του, το έργο του, ποιητικό και άλλο, εξαιρώντας τις δύο ελληνικές του συλλογές (Λύρα, 1824 & Λυρικά,1826), το γνωρίσαμε σταδιακά μέσα σε ένα μεγάλο άνυσμα χρόνου, που αγγίζει στα ακραία του όρια τρεις αιώνες: από το 1884, που ο ιταλός φοσκολιστής Camillo antona-traversi έφερε στο φως, κολοβωμένη έστω, την αδημοσίευτη στα χρόνια της «Ode agli Jonii» («ωδή στους ιονίους»), μέχρι το 2003, που ο Λεύκιος Ζαφειρίου ανακάλυψε την ωδή Ελπίς πατρίδος, το πρώτο δημοσιευμένο και σαφώς χρονολογημένο ελληνικό ποίημά του (1819). Στη διάρκεια του εικοστού αιώνα, με μεγαλύτερη πύκνωση σε ορισμένες στιγμές (π.χ. δεκαετία του 1960), οι έρευνες κυρίως του Mario Vitti και του Γεωργίου Ζώρα, για να αναφέρω μόνο τις εξέχουσες συμβολές, μας γνώρισαν έναν μεγάλο όγκο της συγγραφικής του παραγωγής, κυρίως ιταλικής και κατά βάση ανέκδοτης. Την ίδια πορεία, αποσπασματική και ασύμμετρη, ακολούθησε και η συγκρότηση του σώματος της αλληλογραφίας του. 1 Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το στοιχείο που συνιστά την ιδιοτυπία του. Υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό: σπουδαίο και σημαίνον δηλαδή. Εννοώ τον τρόπο (αλλά και τον βαθμό) με τον οποίον όλος αυτός ο σταδιακά αναδυόμενος κειμενικός πλούτος εντάχθηκε στην έρευνα των μελετητών του. Γιατί η περίπτωση του Κάλβου, ως προς αυτό, δεν μοιάζει με εκείνη του Σολωμού. Για τον δεύτερο, αναζητήθηκαν συστηματικά οι πηγές και τα ερεθίσματα που έλαβε από τον ιταλικό κόσμο, μελετήθηκε το πέρασμα (κυρίως κατά την πρώτη περίοδο) από την ιταλική στην ελληνική γλώσσα, το ιταλόγλωσσο έργο του (ποίηση, στοχασμοί, σημειώσεις, αλληλογραφία) μεταφράστηκε, εντάχθηκε στο corpus της παραγωγής του και συνεξετάστηκε με το ελληνόγλωσσο. Αλλά, όσον αφορά τον Κάλβο, είναι υπερβολή αν πούμε ότι το πέραν των είκοσι ωδών έργο του, σε μεγάλο βαθμό ακόμα και σήμερα αγνοείται; Δεν εκσυγχρονίστηκαν οι πρώτες εκδόσεις, δεν επιχειρήθηκαν έγκυρες μεταφράσεις, δεν συνεξετάστηκε ως όλον (ως έργο «ενός ανθρώπου» δηλαδή) το πολύγλωσσο έργο του, δεν μελετήθηκε ο βαθμός και ο τρόπος επικοινωνίας της «ιταλικής» με την «ελληνική» παραγωγή του, δεν συνεξετάστηκαν οι γλώσσες του, δεν μελετήθηκαν συστηματικά τα πνευματικά-ιδεολογικά περιβάλλοντα εντός των οποίων γεννήθηκαν τα έργα του, δεν ιστορικοποιήθηκαν οι ιδέες του, δεν εκδόθηκαν ποτέ άπαντα τα «Άπαντά» του. Σχηματοποιώ, και ίσως αυτή μοιάζει μια υπερβολική εκτίμηση. Η απελπιστική αυτή ακολουθία των αρνήσεων υπονομεύεται, πάντως, παρήγορα από το γεγονός ότι η οπτική και η ερευνητική μας διάθεση διαφοροποιείται στα πρόσφατα χρόνια. Παρά τις νέες συμβολές, ωστόσο, η εικόνα του Κάλβου, η εικόνα του αποκλειστικά ελληνόγλωσσου «εθνικού ποιητή», διαμορφώθηκε για πολλά χρόνια με βάση αυτές τις αρνήσεις. οι λόγοι της στρέβλωσης υπήρξαν πολλοί, θα αναφέρω μόνο δύο, οι οποίοι εντέλει συναιρούνται: την εσωστρέφεια των μελετών και την κατίσχυση της εθνικής ιδεολογίας. 2 Αλλά δεν ίσχυσαν αυτοί και για την περίπτωση του Σολωμού; Προφανώς ναι, και γνωρίζουμε τις καθυστερήσεις και τις αλλοιώσεις, αλλά στην περίπτωση του Κάλβου η εθνική ιδεολογία βρήκε ένα προνομιακό πεδίο: έναν ποιητή που μοιάζει να έχει δύο απολύτως διακριτές φάσεις στο έργο του (ιταλόγλωσσος μέχρι το 1824 ή κατά κάποιον τρόπο μέχρι το 1819), που μοιάζει ο παραγκωνισμός της μίας φάσης να μην επηρεάζει την κατανόηση της άλλης, που μοιάζει να μιλάει «ελληνικά» μόνο κατά την κορυφαία στιγμή του εθνικού αγώνα και κατόπιν να σιωπά. Αλλά πιστεύω ότι υπάρχει κι ένας ακόμα λόγος: η περίπτωση του Κάλβου θέτει επιπλέον ερωτήματα, μάλιστα άλλης τάξεως, από εκείνη του Σολωμού. Αν ο Σολωμός υπήρξε μία κορυφαία στιγμή της ποίησης, ο Κάλβος, μέσα στο μεγάλο ποτάμι του καιρού του, εκτός από ποιητής (καλύτερα: μαζί με ποιητής) υπήρξε και διανοούμενος. Ας μη μας παραξενέψει ο όρος και ας μη βιαστούμε να υπονομεύσουμε τη διαπίστωση διερωτώμενοι για το βάθος του. ο Κάλβος, συγχρονιζόμενος με την αναδυόμενη τάση της νεοτερικής λογιοσύνης, με την τάση υπέρβασης του παραδοσιακού ρόλου του λογίου, αποτελεί για μας ένα εξαιρετικό πεδίο έρευνας για τη μελέτη της λογιοσύνης στο μεταίχμιο δύο κόσμων. 3 Αυτά και άλλα, πολλά και αλληλεξαρτώμενα, ερωτήματα δεν τέθηκαν σε παλαιότερες φάσεις των καλβικών μελετών. Όμως, μπορούν να τεθούν τώρα, τώρα που νέες συμβολές έρχονται να ανατρέψουν την εμπεδωμένη εικόνα και να απελευθερώσουν δημιουργικά τα ερωτήματά μας. ΚΑΛΒΟΣ ΠΑΡΑΧΑΡΑΓΜΕνΟΣ Στο πλαίσιο των παραπάνω διαπιστώσεων και στην κατεύθυνση του ερευνητικού αναπροσανατολισμού, το βιβλίο του Μιχαήλ Πασχάλη, Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο. Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα (ΠΕΚ, Ηράκλειο 2013) αποτελεί μία σημαντική συνεισφορά. 4 ο Μιχαήλ Πασχάλης, κλασικός φιλόλογος, έχει προσφέρει εδώ και πολλά χρόνια σοβαρές και πρωτότυπες εργασίες στο πεδίο της νεότερης ελληνικής φιλολογίας και, βεβαίως, στο χώρο των καλβικών σπουδών. Στον τόμο που εδώ παρουσιάζουμε συγκεντρώνονται έντεκα μελέτες (οχτώ από τις οποίες δημοσιεύτηκαν στα χρόνια και τρεις εμφανίζονται εδώ για πρώτη φορά) με επίκεντρο το έργο του Κάλβου. ο Πασχάλης στηρίζεται όχι μόνο στην εμβριθή μελέτη του συνολικού καλβικού έργου, αλλά και στο μεγάλο πλεονέκτημα που του προσφέρει η γνώση της κλασικής γραμματείας και της ιταλικής φιλολογίας. Βασικό χαρακτηριστικό της μελέτης του είναι εκείνο που ο Ευριπίδης Γαραντού- 68 the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

2 Ο Κάλβος όπως τον φαντάστηκε και τον απέδωσε ο Οδυσσέας ελύτης, σε σχέδιο του Ως γνωστόν, δεν έχει διασωθεί πορτρέτο με τη μορφή του. δης ονόμασε «φιλολογικό θετικισμό». 5 οι μελέτες του τόμου επιχειρούν με τρόπο συστηματικό και τεκμηριωμένο να απαντήσουν σε δύο πολύ συχνά αλληλεξαρτώμενα ερωτήματα: το πρώτο αφορά τη σχέση της ποίησής του (ιταλόγλωσσης και ελληνόγλωσσης) με την ιταλική ποίηση και γλώσσα, και το δεύτερο τη σχέση της ποίησής του με την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, κυρίως βέβαια με την αρχαία ελληνική γραμματεία. Αναμφίβολα, καθένα από τα δύο αυτά ερωτήματα συμπαρασύρει κι άλλα εξίσου σημαντικά: τους τρόπους επικοινωνίας του ιταλόγλωσσου με το ελληνόγλωσσο έργο του, τις διαδικασίες προσέγγισης και οικειοποίησης της ελληνικής γλώσσας κατά την ποιητική διαδικασία, τη φιλολογική του δεινότητα, τους εκδοτικούς του τρόπους κ.ά. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που τίθενται τέτοια ερωτήματα, και ο Πασχάλης αναγνωρίζει τις οφειλές του σε παλαιότερες μελέτες, όπως του Εμμανουήλ Κριαρά, του Mario Vitti, του filippo Maria Pontani, του Γεωργίου Ζώρα, του Νάσου Βαγενά, του Ευριπίδη Γαραντούδη κ.ά. Όμως, όπως σωστά παρατηρεί σε πολλά σημεία του βιβλίου του (βλ. π.χ. σ. 10), η κυρίαρχη «ελληνοκεντρική κατεύθυνση» των μελετών εμπόδισε την περαιτέρω επεξεργασία των συμπερασμάτων τους και εγκλώβισε τον Κάλβο σε μία εικόνα παραχαραγμένη. Η λεπτομερής μελέτη των παραμέτρων του πρώτου ερωτήματος, η εξέταση πολλών συγκεκριμένων περιπτώσεων και η συγκριτική διερεύνηση των δεδομένων δίνουν στον Πασχάλη τη δυνατότητα να τεκμηριώσει πειστικά τη θέση ότι «η γλώσσα των ωδών εμφανίζει γενετική και, κατά συνέπεια, ουσιώδη εξάρτηση από τη γλώσσα της λόγιας ιταλικής ποίησης, που με τη σειρά της προσέλαβε και αφομοίωσε τη γλώσσα της κλασικής λατινικής λογοτεχνίας» (σ. 13). Ακόμα περισσότερο, ότι υπάρχει μία επικοινωνία ανάμεσα στο ιταλόγλωσσο και το ελληνόγλωσσο έργο του ποιητή (βλ. κυρίως την ενότητα «οι ιταλισμοί των ωδών») και ότι πάρα πολύ συχνά οι «γλωσσικές και γραμματικές αστοχίες» (βλ. σ. 54, όπου ο λόγος ειδικά για το «Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος»), οι παρατονισμοί ή η διαφοροποίηση του εννοιολογικού περιεχομένου ελληνικών λέξεων μαρτυρούν εξάρτηση από την ιταλική γλώσσα. «οι παράδοξες ή τολμηρές εκφράσεις του Κάλβου, οι εκφράσεις που μας ξαφνιάζουν, συχνά προέκυψαν στην προσπάθεια του ποιητή να αποδώσει μια ιταλική έκφραση ή μια ιταλική πηγή» (σ. 102). Μελετώντας τους ιταλισμούς των ωδών ο Πασχάλης αποδεικνύει τα στάδια της διαμόρφωσης της ποιητικής γλώσσας του Κάλβου, κυρίως εντός του ιταλικού νεοκλασικισμού, αλλά ακόμα περισσότερο το «ενιαίο» αυτής της γλώσσας, πέρα και πάνω από τη μορφή της (την ιταλική ή την ελληνική δηλαδή). «Όταν ο Κάλβος έγραφε τα ιταλικά έργα του», λέει ορθά ο Πασχάλης, «προφανώς σκεφτόταν ιταλικά και όχι αρχαία ελληνικά» (σ. 25). Αλλά και όταν επιχείρησε να γράψει ποίηση στην ελληνική, αυτόν κυρίως τον κατακτημένο ιταλικό γλωσσικό (και άρα εννοιολογικό και ιδεολογικό) πλούτο θέλησε να μεταφέρει στην ελληνική γλώσσα. Πάντα μέσα στο πλαίσιο του πρώτου ερωτήματος, ο συγγραφέας επικεντρώνεται στο γνωστό αλλά όχι εξαντλητικά μελετημένο ζήτημα της σχέσης εξάρτησης της καλβικής ποίησης από (και του δημιουργικού της διαλόγου με) τη φοσκολική, μάλιστα με το ανολοκλήρωτο ποίημα του φόσκολο Le Grazie (Οι Χάριτες). Στο επίπεδο της γλώσσας, του μύθου αλλά και των ποιητικών εικόνων, οι ωδές εμφανίζονται σε «διακειμενικό διάλογο» (βλ. σ. 99 αλλά και passim) με το έργο του φόσκολο. Εξαιρετικά χρήσιμα είναι τα συμπεράσματα της έρευνας όσον αφορά την ειδικότερη σχέση των ωδών με το απόσπασμα των Χαρίτων που ο Κάλβος είχε κρατήσει στα χαρτιά του και δημοσίευσε το 1846 στην Κέρκυρα (βλ. κυρίως τις ενότητες 7 και 8). ως προς το δεύτερο ερώτημα, εκείνο της σχέσης της καλβικής ποίησης με την κλασική αρχαία ελληνική και λατινική γραμματεία, ο Πασχάλης είχε να αντιμετωπίσει Ελληνικό Λογοτεχνικό και ιστορικό Αρχείο την από δεκαετίες επαναλαμβανόμενη θέση για τη φιλολογική «επάρκεια» ή «εμβρίθεια» του Κάλβου, για τον «απευθείας διάλογό» του με την κλασική γραμματεία. Θυμίζει και σχολιάζει εν προκειμένω όχι μόνο τη θέση του οδυσσέα Ελύτη για τη σχέση του Κάλβου με τον Πίνδαρο (βλ. κυρίως την ενότητα 5), αλλά και τις απόψεις πολλών μελετητών σχετικά με τον «διάλογο» του Κάλβου με την αρχαιότητα. Σε αντίθεση με την παραδεδεγμένη άποψη, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι «η επανασύνδεση [του Κάλβου] με την πατρογονική παράδοση του ομήρου, του Ησιόδου, του Πινδάρου και του Αισχύλου, για την οποία κάνει λόγο ο Δάλλας, δεν συνέβη ποτέ με όρους διακειμενικότητας» (σ. 23). 6 Για να καταλήξει ότι «ο Κάλβος δούλευε περισσότερο με λεξικά και λιγότερο με αρχαία κείμενα. Αυτό προκύπτει εμμέσως από το γεγονός ότι δεν υπάρχει, στις δύο συλλογές των ωδών, ούτε μία στροφή που να αναπλάθει συνολικά ένα αρχαίο χωρίο οποιουδήποτε ποιητή, ενώ αντίθετα υπάρχουν στροφές που αναπαράγουν χωρία του φώσκολου. οι καλβικές στροφές θυμίζουν περισσότερο ψηφιδωτά που συγκροτούνται από γλωσσικό υλικό ποικίλης προέλευσης» (σ. 78). Υπάρχει, λοιπόν, σχέση του Κάλβου με την αρχαιότητα; Υπάρχει, απαντάει ο συγγραφέας, αλλά αυτή είναι «τεθλασμένη», είναι προϊόν «διαμεσολάβησης». Δεν είναι δηλαδή προϊόν άμεσης γνώσης του πρωτοτύπου, αλλά είναι αποτέλεσμα της επαφής του με τη σύγχρονη ιταλική γραμματεία, η οποία είχε με τη σειρά της αφομοιώσει τη λατινική και εκείνη την αρχαία ελληνική: «Η διακειμενική γραμμή που αφορά στη σχέση των ωδών με την ελληνική αρχαιότητα είναι τεθλασμένη: Αρχαία Ελλάδα ρώμη ιταλία Κάλβος» (σ. 64). Δεν γνωρίζω αν η θέση αυτή μπορεί να ισχύει στον απόλυτο βαθμό, όπως σαφώς υποστηρίζει ο Πασχάλης, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το βασικό της χαρακτηριστικό είναι αυτό. ο Κάλβος επικοινωνεί με τον αρχαίο κόσμο όχι αυτόνομα και απευθείας, αλλά μέσω της ιταλικής λογοτεχνίας της εποχής του νεοκλασικισμού. Δεν θα είχαμε έτσι, νομίζω, καμία δυσκολία να συμφωνήσουμε με το γενικό συμπέρασμα: «Ενώ ο διακειμενικός διάλογος των ωδών του Κάλβου με την ποίηση του φώ- [Οκτώβριος 2014] #48 the books jοurnal 69

3 σκολου είναι τεκμηριωμένος, αντίθετα η σχέση του με την αρχαιοελληνική ποίηση είναι ευκαιριακή και λεξιθηρική: συχνή χρήση λεξικών, ακούσματα από τον φώσκολο, μια ευκαιριακή ματιά στο αρχαίο ελληνικό κείμενο, σίγουρα μεταφράσεις» (σ. 99). Νομίζω ότι ο αναγνώστης πείθεται γι αυτό στο τέλος των αναζητήσεων του συγγραφέα που αφορούν την έννοια της λέξης «κυκλοδίωκτος» και τον τρόπο που την «ανέσυρε» ο Κάλβος (ενότητα 4: εδώ διατυπώνονται πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις), τη «θρέπτειρα γη» (30), τις «πύλες του ουρανού» (31) ή τις «εικόνες των μελισσών» στην ποίησή του (βλ. την ενότητα 3). Ο ΚΑΛΒΟΣ ωσ ΜΕΛΕΤΗΤΗΣ Με αυτή την προκείμενη ο Πασχάλης στρέφεται κατόπιν στο ερώτημα αν είχε ο Κάλβος τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει καίρια φιλολογικά προβλήματα. Αν διέθετε δηλαδή τα όπλα και την επάρκεια να ανταποκριθεί σε ζητήματα όπως εκείνα που έθετε η ερμηνεία Μαίρη Γιόση ΑΝ ΕΙΧΑ ΕΝΑΝ ΚΗΠΟ Στην Άννα Γρίβα Αν είχα έναν κήπο θα καθόμουν το απόβραδο. Κουρασμένη. Θα έρχονταν μυρουδιές απ τα φυτά που ολημερίς θα τα δασκάλευα: να εργάζονται παρά τις αντίξοες συνθήκες, να αντλούν απ τα αποθέματα αν δεν έχουν νερό, να καλοδέχονται τα πουλιά. Αν είχα έναν κήπο θα είχα ένα μεγάλο ψάθινο καπέλο, βρώμικα νύχια και λαστιχένια τσόκαρα. Θα αηδίαζα με τα σκουλήκια, θα τρόμαζα με τα έντομα κι όλοι θα έβλεπαν πως δεν μου άξιζε ο κήπος. Μα θα τον αγαπούσα. Θα σκάλιζα το χώμα, θα μιλούσα στις ρίζες και στα βλαστάρια, θ' αντάλλαζα μυστικά με τους σπόρους. Τέλος θα μάθαινα τη γλώσσα των πουλιών. Τις γλώσσες των πουλιών θα μάθαινα. Κάποια στιγμή, με τη ράχη στο χώμα, θα μάθαινα το βλέμμα του ουρανού. ορισμένων αμφισβητούμενων χωρίων του Βίου του Κωνσταντίνου του Ευσέβιου, κατά τη διαμάχη των frederick nolan και Thomas falconer στην οποίαν ενεπλάκη ο Κάλβος στα χρόνια του Λονδίνου (1819 βλ. την ενότητα 11). Η παρουσίαση του προβλήματος και η λεπτομερής μελέτη των κειμένων (σε αντίθεση με τις απόψεις άλλων μελετητών) 7 στηρίζει πράγματι την άποψη ότι ο Κάλβος στην προκειμένη περίπτωση λειτούργησε μάλλον εμπειρικά και οδηγήθηκε σε «παρερμηνεία» του Ευσέβιου, προσφέροντας κακές υπηρεσίες στον φίλο του, nolan. Έχω, όμως, τη γνώμη ότι η θεμελιωμένη θέση του Πασχάλη για την προβληματική γνώση του Κάλβου στον τομέα της κλασικής γραμματείας, τον οδηγεί κάποιες φορές σε υπερβολικά συμπεράσματα. Η θέση του, για παράδειγμα, ότι οι διορθώσεις του Κάλβου στον Αρχίδαμο του ισοκράτη, κατά τη διάλεξη του ιουνίου του 1819 στα argyll rooms, ήταν άνευ αξίας («πρέπει να συμπεράνω ότι οι εν λόγω διορθώσεις, είτε εμφανίστηκαν σε γραπτή μορφή είτε όχι, ήσαν άνευ σημασίας»: σ. 293), εφόσον δεν ελήφθησαν υπ όψη από τους επόμενους εκδότες του Αρχίδαμου, νομίζω είναι υπερβολική. Πρώτον, επειδή δεν ξέρουμε ποιες ήταν αυτές, ούτε βεβαίως αν ήταν δικές του ή μετέφερε στο κοινό του θέσεις άλλων (π.χ. του Κοραή) και δεύτερον, επειδή ούτως ή άλλως αυτές δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ και άρα δεν θα ήταν δυνατόν να ενταχθούν στο corpus της φιλολογικής κριτικής. Μπορούμε δηλαδή να συμφωνήσουμε ενδεχομένως ότι «ήσαν άνευ σημασίας» (και δεν μοιάζει να είχε τα απαιτούμενα προσόντα ο Κάλβος), αλλά το επιχείρημα δεν μπορεί να είναι το γεγονός ότι αυτές «δεν ελήφθησαν υπ όψιν», αφού δεν καταγράφηκαν πουθενά. Το αντίστοιχο θα μπορούσα να σημειώσω και για την παρατήρησή του σχετικά με τη «μεγαλομανία» του Κάλβου, ο οποίος θέλησε να εμφανιστεί ως «ομηριστής» στις Σημειώσεις της «ωδής στους ιονίους» (1814). ο Πασχάλης, αναφερόμενος (βλ. την ενότητα 6) σε μία φράση του Κάλβου στη Σημείωση 4 της ωδής σχετικά με το νόημα του ρ. «ἕζομαι» σε έναν ομηρικό στίχο, επισημαίνει ορθά ότι ο Κάλβος σε μεγάλο βαθμό οικειοποιείται τις θέσεις του φόσκολο ως προς τα μεταφραστικά προβλήματα του ομηρικού έργου, ειδικότερα των στίχων της ραψωδίας Α της Ιλιάδας, και κυρίως του στίχου 47 («ed in questo luogo l ἕζεται dell originale significa piantarsi»). Στην εν λόγω Σημείωση, ο Κάλβος επικρίνει τις μεταφράσεις των anton Maria Salvini και Melchiorre Cesarotti, 8 επισημαίνει ότι ο Vincenzo Monti μετέφρασε με μεγαλύτερη επιτυχία («ha colto più nel segno»), αναδεικνύει την ορθότητα της μετάφρασης του ρ. «ἕζομαι» από τον Monti (άρα δεν εμφανίζεται να προτείνει την ορθή μετάφραση ο ίδιος) και καταλήγει παραθέτοντας τη μετάφραση του φόσκολο. Είναι αλήθεια ότι ως προς τη μετάφραση του ρ., ο Κάλβος δεν αναφέρει τον φόσκολο («χωρίς να κατονομάσει την πηγή του»: σ. 126), οι αναγνώστες όμως της εποχής εγνώριζαν σίγουρα ότι εκείνος που είχε προτείνει παλαιότερα την ορθή μετάφραση (την οποία είχε ήδη υιοθετήσει και ο Monti) ήταν ο φόσκολο. Μπορούμε, λοιπόν, να είμαστε σίγουροι ότι ο νεαρός Κάλβος του 1814 οικειοποιήθηκε τις ερμηνείες, τις κρίσεις και τις θέσεις του δασκάλου του. Αλλά, εφόσον έστειλε στον φόσκολο την «ωδή στους ιονίους» προτού να δημοσιευτεί ζητώντας του μάλιστα να μεσολαβήσει για τη δημοσίευσή της, μπορεί να ήθελε να τον κολακέψει, ναι, όμως δεν νομίζω πως θα τολμούσε να εμφανιστεί τόσο καθαρά μπροστά του ως λογοκλόπος. 9 Πέρα από τις δύο βασικές ερευνητικές γραμμές που διαμορφώνουν τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον τόμο (σχέση της καλβικής ποίησης με τον ιταλικό και τον ελληνορωμαϊκό κόσμο), μία ιδιαίτερη αναφορά νομίζω πως χρειάζεται η μελέτη που σχετίζεται με το πρώτο δημοσιευμένο ποίημα του Κάλβου, την ωδή Ελπίς πατρίδος (πρόκειται για την ενότητα 10: «Κάλβος και Γκίλφορντ: Το θέμα, τα πρότυπα και το λανθάνον ποιητικό πρόγραμμα της ωδής Ελπίς πατρίδος»: σ ). Όσα αναφέρονται εκεί έχουν σημασία, τόσο επειδή πολλές πτυχές του ποιήματος δεν έχουν ακόμα μελετηθεί επαρκώς, όσο και επειδή ο Πασχάλης διατυπώνει ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις. Είναι, για παράδειγμα, ορθή η παρατήρησή του ότι το ποίημα θα πρέπει να συνεξετάζεται με τις επιστολές που ο Κάλβος αντάλλαξε με τον Γκίλφορντ στο δεύτερο εξάμηνο του 1819, όπως μοιάζουν επίσης λογικές οι θέσεις του ότι η Ελπίς πατρίδος συνδέεται με τα δύο σονέτα που δημοσιεύτηκαν στην Ape italiana a Londra τον Σεπτέμβριο του 1819, 10 και ότι η γλώσσα της ωδής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με εκείνη των Ψαλμών, τους οποίους ο Κάλβος μετέφραζε εκείνη την εποχή και εξέδωσε την επόμενη χρονιά. 11 Εν συνεχεία, ο συγγραφέας διατυπώνει δύο ενδιαφέρουσες θέσεις (α) ως προς το πώς αντιμετωπίζει ο Κάλβος τον Γκίλφορντ (αλλά και τον εαυτό του σε σχέση με αυτόν) και (β) ως προς το ποιητικό πρόγραμμα που τότε μελετούσε ο Κάλβος. ως προς το πρώτο θέμα. Εκκινώντας από την αναμφισβήτητη σχέση της γλώσσας του Ελπίς πατρίδος με εκείνη των Ψαλμών, όπου «υπερασπιστής είναι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης» (σ. 257), και θεωρώντας, με βάση την αφιέρωση του Κάλβου στον Γκίλφορντ, ότι ο Ζακυνθινός θεωρεί τον Άγγλο «υπερασπιστή της Ελλάδας», 12 σημειώνει πως «[τ]ο νόημα στους Ψαλμούς είναι ότι ο Θεός βοηθά, υπερασπίζεται και σώζει όσους ελ- 70 the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

4 πίζουν σε αυτόν. Στα συμφραζόμενα της καλβικής ωδής, οι λέξεις αποκτούν φυσικά νέα διάσταση και οι σχέσεις αναδιατάσσονται» (σ. 257). Έτσι, θα καταλήξει στη θέση ότι «[σ]το βάθος της εικόνας του Γκίλφορντ ως υπερασπιστή διαγράφεται ο Θεός των Ψαλμών. Στο βάθος της εικόνας του ποιητή διαγράφεται ο υμνωδός Δαβίδ που μεσολαβεί ανάμεσα στον λαό και στον Κύριο, που εναποθέτει τις ελπίδες του στον Κύριο» (σ. 259 πβ. σ. 261). ο Γκίλφορντ στον ρόλο του Θεού, με άλλα λόγια, και ο Κάλβος στον ρόλο του υμνωδού Δαβίδ. Έχω, όμως, τη γνώμη πως το σχήμα (Γκίλφορντ/Θεός: Υπερασπιστής/Λυτρωτής Κάλβος/Δαβίδ: Υμνωδός) δεν τεκμηριώνεται, εφόσον η αφιέρωση δεν δικαιολογεί το συμπέρασμα ότι ο Γκίλφορντ θεωρείται «υπερασπιστής της Ελλάδος». Στην αφιέρωση που ο Κάλβος προέταξε στην ωδή Ελπίς πατρίδος αναφέρεται ανάμεσα σε άλλα: «Δέξου, λοιπόν, τὸ ἐν τῇ νῦν διαλέκτῳ ποιημάτιον τοῦτο ὅπως τὰ μὲν τέκνα τῶν Ἰώνων βλέποντα ὅτι σὺ ἔγινας ὑπερασπιστής, αὐτὸ ἀγαπήσωσιν ἐγὼ δὲ τιμήσω σὲ τὸν ἄξιον Κυβερνίτην τῶν Μουσῶν τῆς Ἑλλάδος». ο Πασχάλης θεωρεί (σ. 252) πως ο Κάλβος «υπενθυμίζει στον Γκίλφορντ ότι διαθέτει και αυτός εξουσία, που συνίσταται στη δύναμη της ποίησής του να διαδώσει στα τέκνα των ιώνων ότι έγινε υπερασπιστής της Ελλάδας και έτσι να του εξασφαλίσει [= του Γκίλφορντ, δηλαδή] την αγάπη του λαού». Σε μένα φαίνεται λογικότερο, όπως νομίζω ότι και η σύνταξη επιτρέπει να καταλάβουμε, ότι ο Κάλβος με το «υπερασπιστής» εννοεί «υπερασπιστής του ποιήματος»: ότι ο Γκίλφορντ, δηλαδή, αποδεχόμενος την αφιέρωση, θα έπαιρνε υπό την προστασία του, τρόπον τινά, το ποίημα, θα του έδινε δηλαδή κύρος και κατά συνέπεια θα συνέβαλε στο να το αγαπήσουν (το ποίημα) «τα τέκνα των ιώνων». Από την άλλη, με την αποδοχή της αφιέρωσης εκ μέρους του Γκίλφορντ, ο Κάλβος θα «τιμούσε» τον «άξιον Κυβερνήτην των Μουσών», εκείνον που συνέβαλε στην επιστροφή των Μουσών στην «πατρίδα» τους. Συνοψίζοντας, ως προς το πρώτο θέμα, νομίζω πως μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι οι επιστολές συνεξεταζόμενες με την αφιέρωση και την ωδή επιτρέπουν να αντιληφθούμε καλύτερα το νόημά της, ότι ο Κάλβος επιζητεί την «αιγίδα» του Γκίλφορντ, καθώς και ότι η Ελπίς πατρίδος υποδεικνύει (πέρα από τις ατομικές βλέψεις του ποιητή) τις καλές ελπίδες όχι μόνο για την «επιστροφή των Μουσών» αλλά και για την απελευθέρωση της Ελλάδας. ως προς το δεύτερο θέμα, του «ποιητικού προγράμματος» δηλαδή του Κάλβου. ορθά επισημαίνει ο Πασχάλης (σ ) ότι η φράση του Κάλβου «Ὡς τόσον μελετῶν να γράψω τὶ ποίημα τὴν καλλιέργειαν τῆς γλώσσης καὶ τὴν ὑψηλοφροσύνην τοῦ ἔθνους μου διατεινόμενος, ἔδωξέ (sic) μοι εὔλογον να δοκιμάσω πρῶτον διὰ ὀλίγων στίχων τὸν νοῦν τοῦ λαοῦ μου» μαρτυρεί μία ιδιαίτερη στόχευση της στιγμής. 13 Παρατηρεί επιπλέον (σ. 260) ότι η σημαντική αυτή πληροφορία για το σχεδιαζόμενο μεγάλο ποίημα, που έδινε μία άλλη, μεγαλύτερη και μονιμότερη, διάσταση στη στροφή του στην ελληνική γλώσσα, «πέρασε απαρατήρητη από τους μελετητές». Όμως, την πληροφορία την είχε ήδη προσέξει και αναδείξει ο Γιάννης Δάλλας το 1997, πριν δηλαδή από την ανακάλυψη του Ελπίς πατρίδος, ο οποίος μάλιστα διατύπωσε και μία πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση (βλ. στη συνέχεια). 14 Το «ποιημάτιον», δίχως αμφιβολία, ήταν η Ελπίς πατρίδος, αλλά ποιο να ήταν το «ποίημα» στο οποίο θα αναδείκνυε την «καλλιέργεια της γλώσσης και την υψηλοφροσύνην του έθνους» του; Αυτό το τελευταίο πράγματι δεν το γνωρίζουμε και πιθανότατα δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το επιχείρησε όμως ο Κάλβος; ο συγγραφέας καταλήγει (σ ): «Αν το 1819 ο Κάλβος είχε πράγματι τέτοιο ποίημα στο νου του και δεν επιδίωξε μόνο να εντυπωσιάσει τον Γκίλφορντ, πρέπει να υποθέσουμε ότι είτε δεν πραγματοποιήθηκε είτε ενσωματώθηκε αργότερα στη Λύρα και τα Λυρικά, με τις αυτονόητες προσαρμογές». Με την υπόθεση αυτή, οπωσδήποτε, δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς, ίσως όμως να είναι επίσης δυνατή και η διατύπωση μιας άλλης. Εννοώ δηλαδή ότι θα άξιζε να διερευνηθεί μήπως τα σπέρματα αυτού του μεγαλύτερου «ποιήματος» μπορούν να εντοπιστούν στα (ή να συσχετιστούν με τα) σπαράγματα εκείνα που γνωρίζουμε ως «Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος». Το «Απόσπασμα», το οποίο μας γνώρισε ο Mario Vitti, το 1960, δεν έχει χρονολογηθεί με ασφάλεια, 15 αλλά δεν νομίζω πως θα ήταν αβάσιμη η τοποθέτησή του στα χρόνια που μας απασχολούν: όχι μόνο γιατί στην αρχή του Ελπίς πατρίδος διαβάζουμε «Εὐλαβῶς, τρέμων, ρίπτω / πρώτην βολὰν τὰ δάκτυλα / ἐπὶ τὴν ἀργυρόχορδον / πάτριον κιθάραν» (άρα, αν αυτό μπορεί να έχει για μας δεσμευτική σημασία, δεν είχε συνθέσει πιο πριν στα ελληνικά), αλλά και γιατί μάλλον δεν μπορεί να δικαιολογηθεί η υπόθεση ότι ο «ιταλός» Κάλβος της περιόδου πριν το 1816, την ώρα δηλαδή που συνέθετε τις ιταλικές τραγωδίες του, σχεδίαζε ένα ελληνικό ποίημα. Στην προοπτική, λοιπόν, μίας αναχρονολόγησης του «Αποσπάσματος», θα μπορούσε ενδεχομένως να εξεταστεί η υπόθεση του συσχετισμού του με το «ποίημα» που σχεδίαζε ο Κάλβος κατά την περίοδο του Λονδίνου. Όπως αναφέρθηκε, η υπόθεση έχει ήδη διατυπωθεί από τον Δάλλα, το 1997, πριν από την ανακάλυψη του Ελπίς πατρίδος, ο οποίος παρατηρούσε σχετικά με τη χρονολόγηση και τη γενικότερη θέση του μέσα στην καλβική παραγωγή: «[το Απόσπασμα ] πρέπει να χρονολογείται πριν από τα γεγονότα του 21, προς το τέλος πιθανότατα της αγγλικής του περιόδου ή προς την αρχή της δεύτερης φλωρεντινής του περιόδου ( ). Θα μπορούσε μάλιστα να ταυτιστεί με την ιδέα του ποιήματος που προανήγγειλε στον Γκίλφορντ [ ]». ο Δάλλας έκανε, λοιπόν, σαφή διάκριση ανάμεσα στο μεγάλο ποίημα (που ίσως θα μπορούσε να ταυτιστεί με το «Απόσπασμα») και στο «δι ολίγων στίχων που έγραψε και τύπωσε και του αφιέρωσε (Νοέμβριος 1819)», το οποίο όμως ακόμα τότε κανείς δεν εγνώριζε. 16 Στο φως των νέων δεδομένων, μιας και όλες οι υποθέσεις για τη χρονολόγηση του «Αποσπάσματος» διατυπώθηκαν πριν από το 2003, πριν δηλαδή από τον εντοπισμό του Ελπίς πατρίδος, νομίζω πως το θέμα θα έπρεπε να ξανασυζητηθεί. ορισμένα δεδομένα του «Αποσπάσματος» θα μας το επέτρεπαν ίσως. Η αναλυτική αναφορά στο αρχαίο παρελθόν (ένα αντίστοιχο σχήμα είχε υιοθετήσει και στην «ωδή στους ιονίους») είναι στοιχείο γνώριμο, 17 ενώ η αναφορά στα σύγχρονα πολεμικά κατορθώματα και η σύγκριση των νέων με τους αρχαίους έλληνες (επίσης γνωστά μοτίβα της ποίησής του) θα μπορούσε να αποδεσμευτούν από την επανάσταση και να συνδεθούν με τους αγώνες των Σουλιωτών ή με τα γεγονότα της Πάργας. 18 ΠΟΘΕν Η ΓΟΗΤΕΙΑ Η αλήθεια των υποθέσεων μένει να ελεγχθεί και οι νέες ερευνητικές κατευθύνσεις χρειάζεται να υπηρετηθούν ακόμα περισσότερο. Πέρα, όμως, από τα επιμέρους, επιστρέφοντας στη συνολική εικόνα, πιστεύω πως το Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο θα αποτελέσει μία σημαντική στιγμή στην αναπροσανατολισμένη και χειραφετημένη, εντέλει, μελέτη του Κάλβου, καθώς προωθεί με τεκμηριωμένο τρόπο και με έμπεδη γνώση τη μελέτη κρίσιμων παραμέτρων της ποίησής του. Και δεν κινδυνεύει, θα αναρωτηθεί ίσως κάποιος, να απολεσθεί η «μαγεία» της ποίησης στο «τραπέζι του ανατόμου»; οπωσδήποτε, όχι. Η αναζήτηση των πηγών, η λεπτομερής εξέταση και η υπομονετική αναδίφηση στη διαδικασία οικειοποίησης των επιδράσεων δεν σχετίζονται με την αισθητική αξία της ίδιας της ποιητικής δημιουργίας. Ποιητής δεν γίνεται εκείνος που «συλλέγει» λέξεις, εικόνες και μοτίβα, εκείνος «που δέχεται επιδράσεις». ο συγγραφέας δεν επεκτείνεται σε αυτό το ζήτημα, είναι σίγουρο όμως ότι αυτή είναι η θέση του, όπως τη σημειώνει στην κατακλείδα της εισαγωγής: Η προσέγγιση της ποίησής του υπό το πρίσμα των όσων ανέφερα παραπάνω [ ] δεν μειώνει τη σημασία και την αισθητική αξία των ωδών, αλλά ανανεώνει τον προβληματισμό γύρω από τις αφετηρίες και τις προϋποθέσεις της δημιουργίας τους. Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για την ποίηση αυτή, τόσο καλύτερα την κατανοούμε. (σ. 10) Είναι σίγουρο ότι η αναστροφή του οποιουδήποτε με τη λογοτεχνία (με όποιον τρόπο κι αν αυτή γίνεται) δεν μπορεί να παραγάγει λογοτεχνικό αποτέλεσμα αν λείπει η ποιητική ικανότητα, αν λείπει η ένταση του λόγου, αν λείπει το προσωπικό ύφος. ο Πασχάλης σημειώνει, μέσα σε άλλα συμφραζόμενα, την ωραία παρατήρηση του Ελύτη, ο οποίος μιλούσε για τις «φραστικές μονάδες αυτοδύναμης [Οκτώβριος 2014] #48 the books jοurnal 71

5 ακτινοβολίας, όπου ο συνδυασμός ο ηχολογικός συμπίπτει με τον νοητικό σε τέτοιο σημείο, που δεν ξέρεις τελικά εάν η γοητεία προέρχεται απ αυτό που λέει ο ποιητής ή από τον τρόπο που το λέει» (σ. 107). zx 1 Για μία αναλυτικότερη εικόνα βλ. Γιώργος Ανδρειωμένος, «Ο Κάλβος κι άλλη μια φορά». Συνοπτικό χρονολόγιο, αναλυτική εργογραφία και επιλεγμένη βιβλιογραφία Ανδρέα Κάλβου, εκδόσεις ergo, Αθήνα 2007, σ Βλ. ενδεικτικά την κριτική που άσκησε ο Νάσος Βαγενάς: «Σχόλια στον Κάλβο», Παρνασσός, τ. 14 (1972), σ και (κυρίως) «Η παραμόρφωση του Κάλβου», στο: ο ίδιος (επιμ.), Εισαγωγή στην ποίηση του Κάλβου. Επιλογή κριτικών κειμένων, ΠΕΚ, Ηράκλειο 1999 (α έκδοση 1992), σ Για ορισμένες πλευρές αυτής της συζήτησης, ας μου επιτραπεί να παραπέμψω στις εργασίες μου: «ο πληκτικός κατάλογος των προγόνων. Μεθοδολογικά ζητήματα για τη μελέτη της επτανησιακής ιστορίας», Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας, τχ. 17 (2011), σσ Στον δρόμο για τις πατρίδες: Η ape italiana ο Ανδρέας Κάλβος η ιστορία, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2010 (βλ. κυρίως το πέμπτο κεφάλαιο: «Κοιτάζοντας πίσω: οι άνθρωποι είναι η ιστορία τους ή η δική μας;»: σ ) «Ποιητής, μα όχι μόνο: ο Κάλβος στην ιστορική του στιγμή», Νέα Εστία, τ. 174, τχ (οκτώβριος 2013), σσ Βλ. σχετικά: Ευριπίδης Γαραντούδης, «Μια καίρια συμβολή για την κατανόηση του Κάλβου», The Athens Review of Books, έτ. 5, τχ. 50 (Απρίλιος 2014), σ Βαγενάς, «ο Κάλβος εκ νέου», εφ. Το Βήμα, 15 ιουνίου Γαραντούδης, «Μια καίρια συμβολή για την κατανόηση του Κάλβου», ό.π., σ. 52. Μαίρη Γιόση 6 Για τη θέση του Γιάννη Δάλλα, βλ. Ο κλασικισμός του Ανδρέα Κάλβου. Η αρχαία βάση και η υπέρβασή της, εκδ. Σοκόλη - Κουλεδάκη, Αθήνα 1999, σ Βλ. σ (και σημ. 11 και 12) όπου αναφέρονται οι απόψεις των Σ.Α. Σωφρονίου, Γεωργίου Ζώρα και Γιώργου Ανδρειωμένου. 8 ο Πασχάλης σημειώνει (σ. 127) ότι «αρχικά, ο Κάλβος προβάλλει τη δική του μετάφραση σε βάρος της μετάφρασης του Salvini», αλλά ο Κάλβος δεν μετέφρασε, όπως φαίνεται από την τρίτη στροφή της «ωδής στους ιονίους» και όπως σημειώνει και ο ίδιος Κάλβος («squarcio tolto di pianta da Omero»). Το σημειώνει σε άλλη στιγμή και ο συγγραφέας (σ. 130: «η μετάφραση του Κάλβου είναι μια σύντομη περίληψη της ομηρικής σκηνής»). 9 Στην ανάλυση της συζήτησης του Κάλβου με τον φόσκολο σχετικά με την «ωδή στους ιονίους», θα ήθελα να επισημάνω ακόμη δύο σημεία. Το ένα αφορά την παρατήρηση του συγγραφέα (σ ) ότι ο Κάλβος «δεν φαίνεται να επιδοκιμάζει την επιμονή του φώσκολου να ξαναδουλεύει αδιάκοπα τους στίχους του». Νομίζω ότι μάλλον πρόκειται για ένα αστείο μεταξύ φίλων, που δείχνει ίσως την αδημονία του νεότερου, παρά ότι μαρτυρεί μία κριτική στον τρόπο εργασίας του μεγαλύτερου. Εκτός του ότι αυτό θα έμοιαζε άτοπο (πώς να κατακρίνεις τον τρόπο εργασίας εκείνου που είναι το ίνδαλμά σου;), θα μπορούσαμε να θυμηθούμε ότι ο Codice ferrajoli 694 της Βατικανής, που περιέχει, μεταξύ άλλων, υλικό των Δαναΐδων και του Θηραμένη, μαρτυρεί αδιάκοπη και πολλαπλή επεξεργασία των δύο κειμένων (βλ. πρόχειρα: Αρβανιτάκης, «ο Θηραμένης του Ανδρέα Κάλβου: ένα αθέλητο work in progress», Τα Ιστορικά, τ. 29, τχ. 57 (Δεκέμβριος 2012), σσ : ). Το δεύτερο αφορά τη συμπερίληψη στη Σημείωση 2 της «ωδής στους ιονίους» στίχων των Χαρίτων του φόσκολο και [ΣΤΟΝ δυνατo ΑΕΡΑ...] Στον δυνατό αέρα ένα πουλί αμφιβάλλει Κι αν είναι το ακίνητο κέντρο του κόσμου; την παρατήρηση του Πασχάλη (σ. 139) ότι ο Κάλβος «προχώρησε στη δημοσίευση του συγκεκριμένου αποσπάσματος [των Χαρίτων] χωρίς την έγκριση του φώσκολου». Όμως, όπως κι αν ερμηνεύσουμε την πρωτοβουλία αυτή, γεγονός παραμένει ότι ο Κάλβος δεν δημοσίευσε την ωδή του (και μαζί τους στίχους των Χαρίτων), αλλά την έστειλε πρώτα στον φόσκολο, ζητώντας τη γνώμη του. Δεν γνωρίζουμε την εντύπωση που έκανε στον τελευταίο η προοπτική δημοσίευσης των στίχων του, όμως στην απαντητική του επιστολή (17 Δεκεμβρίου 1815), με την οποία έκρινε αυστηρά την αξία της ωδής, δεν αναφέρθηκε καθόλου στο θέμα. 10 ο Πασχάλης, αναλύοντας τα μοτίβα των ποιημάτων μιλάει περισσότερο για σχέση εξάρτησης του Κάλβου από αυτά, κυρίως από το πρώτο. Ίσως όμως, η ένταση του επιχειρήματος να έπρεπε να μειωθεί από το γεγονός ότι ορισμένα μοτίβα (βάρβαρα νέφη, νύχτα/αχτίδα ήλιου, επιστροφή των Μουσών κ.λπ.) είναι μάλλον κοινοί τόποι, ενώ άλλα δεν αντιστοιχίζονται (βλ. σ. 244). 11 Το τελευταίο ζήτημα έχει από παλιότερα αναδειχτεί: βλ. σ Δεν νομίζω όμως ότι είναι πειστικές όλες οι πτυχές της συζήτησης. Βλ. ενδεικτικά το θέμα των στίχων «τῶν ὕδατι διψούντων / ἐξ Ἱππουκρήνης» (σ. 254). 12 Βλ. σ : «Το πρώτο ερώτημα που προκύπτει είναι σε τι συνίσταται η ιδιότητα του Γκίλφορντ ως υπερασπιστής. Συνεκτιμώντας την αγάπη του Γκίλφορντ για την Ελλάδα, που ο Κάλβος την χαρακτηρίζει πατρίδα του δυνάμει αρετής, το μόνο λογικό συμπέρασμα είναι ότι ο Κάλβος εννοεί υπερασπιστής της Ελλάδος». 13 Η φράση προέρχεται από την επιστολή του προς τον Γκίλφορντ, στις 21 Νοεμβρίου 1819, εκείνη στην οποία ζητούσε να του επιτρέψει να του αφιερώσει την ωδή Ελπίς πατρίδος. 14 Βλ. Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί. Η Λύρα - Λυρικά - Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος, φιλολογική επιμέλεια: Γιάννης Δάλλας, εκδόσεις ωκεανίδα, Αθήνα 1997, σ οι απόψεις των μελετητών ποικίλλουν. ο Βίττι αρχικά (1960, 1962) το τοποθέτησε στο 1811, θεωρώντας ότι πρόκειται για την canzone που έγραψε ο Κάλβος για τον Ναπολέοντα, ο Ζώρας (1969, 1970) το τοποθέτησε στον Απρίλιο του 1821, θεωρώντας ότι γράφτηκε αμέσως μόλις ο Κάλβος πληροφορήθηκε την έκρηξη της επανάστασης στην Ελλάδα, ενώ ο Bruno Lavagnini (1972) το αποσυνέδεσε από τον Ναπολέοντα, τοποθετώντας το στα /1815. ο Βίττι επανήλθε (1972) αντικρούοντας την υπόθεση του Ζώρα, σημειώνοντας ότι «και από υφολογική άποψη, [ ] το απόσπασμα είναι πολύ προγενέστερο από το 1821», αλλά μην προχωρώντας πλέον σε ακριβέστερες προτάσεις. ο Βαγενάς, τέλος, επιχείρησε (1993, 1994) να διορθώσει την υπόθεση του Ζώρα, τοποθετώντας το μεν στις αρχές Απριλίου του 1821, αλλά συνδέοντάς το όχι με την έκρηξη του Αγώνα στην Ελλάδα αλλά με την (προγενέστερη χρονικά) εξέγερση του Αλέξανδρου Υψηλάντη στις Ηγεμονίες. Για τις υποθέσεις βλ. Mario Vitti, A. Kalvos eisuoi scritti in italiano, istituto universitario Orientale, Νάπολη 1960, σ και Vitti, «Απόσπασμα από άτιτλο ποίημα (1811) του Ανδρέα Κάλβου», Νέα Εστία, τ. 72, τχ. 842 (1 Αυγούστου 1962), σ Ζώρας, «Ανδρέου Κάλβου, Απόσπασμα αγνώστου ποιήματος», Παρνασσός, περ. Β, τ. 11, τχ. 4 (οκτώβριος-δεκέμβριος 1969), σ : [ανατύπωση: Νέα Καλβικά, Αθήνα 1970, σ ] Vitti, «Το απόσπασμα από άτιτλο ελληνικό ποίημα του Κάλβου», Ελληνικά, τ. 25 (1972), σ Bruno Lavagnini, «La prima poesia in greco di andrea Calvo», Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών, τ. 47, Αθήνα 1972, σ [& ] Βαγενάς, «Για μια νέα χρονολόγηση του Ιππία», Αντί, περ. Β, τχ. 510 ( ), σ ο ίδιος, «Για μια νέα χρονολόγηση του Αποσπάσματος», Πρακτικά Δωδεκάτου Συμποσίου Ποίησης, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994, σ Βλ. και την επόμενη υποσημείωση. 16 Για την υπόθεση του Δάλλα: Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, ό.π., σ : ο Δάλλας (Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, ό.π., σ. 34) τονίζει ότι η αναφορά στο αρχαίο παρελθόν γίνεται «από την οπτική γωνία του παρόντος». Πβ. Αρβανιτάκης, Στον δρόμο για τις πατρίδες, ό.π., σ Ίσως να έχει κάποια σημασία η πληροφορία ότι ήδη το ο φόσκολο σκόπευε να γράψει ένα βιβλίο «για τον πόλεμο του Αλή πασά εναντίον των Σουλιωτών» και συγκέντρωνε σχετικά βιβλία: ένα απ αυτά ήταν και η Ελληνική Νομαρχία. Για τις λεπτομέρειες βλ. Αρβανιτάκης, Στον δρόμο για τις πατρίδες, ό.π., σ the books journal #48 [Οκτώβριος 2014]

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο

Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο Μιχαήλ Πασχάλης Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο Ο Ανδρέας Κάλβος, η Ιταλία και η αρχαιότητα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ιδρυτική δωρεά Παγκρητικής Ενώσεως Αμερικής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2013 ΠANEΠIΣTHMIAΚEΣ ΕΚΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Το 1991 εισήχθη στο Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ Ηµερολόγιο 2016 28 ΔΕΥΤΕΡΑ iανουaριος 29 ΤΡΙΤΗ 30 ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΠΕΜΠΤΗ 51 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 62 Πρωτοχρονιά (αργία) ΣΑΒΒΑΤΟ ρεϊμοντ καρβερ dfsfsdfsdfsdfdsfsd Απέκτησες τελικά, έστω κι έτσι, αυτό που ήθελες από τούτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ Τουρανάκου Κατερίνα Ψαλλίδα Δήμητρα Καλαμπαλίκης Παντελής Γεννάτος Άκης Χαλίδας Γιάννης ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ο Νίκος Εγγονόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη

Η Βουλή του Διός. από το Γιώργο Χαραλαμπίδη Η Βουλή του Διός από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 Η Βουλή του Διός η ΣΥΜΒΟΥΛΗ η ΣΚΕΨΗ η ΑΠΟΦΑΣΗ από το Γιώργο Χαραλαμπίδη ESPEROS PARANORMAL 2012 2 Η Βουλή του Διός Η ΒΟΥΛΗ στα αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας Βιβλιο-συγκρίσεις Βιβλιο-Συγκρισεισ [ 101 ] Μια καίρια συμβολή στη μελέτη της «ελληνικής τύχης» του Leopardi Christos Bintoudis, Leopardi in Grecia, Roma, Bulzoni Editore (Saggi di greco moderno Filologia,

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό.

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ Β Ερωτηματικές προτάσεις Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. Με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΜΕ - 9900 ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσβαση και δήλωση µαθηµάτων στον Εύδοξο

Πρόσβαση και δήλωση µαθηµάτων στον Εύδοξο Πρόσβαση και δήλωση µαθηµάτων στον Εύδοξο Τι πρέπει να γνωρίζω πριν ξεκινήσω την διαδικασία 1. Να έχω κωδικούς από τον Κέντρο Δικτύου του ΤΕΙ Αθήνας (είναι αυτοί µε τους οποίους έχω πρόσβαση στο ασύρµατο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι

12-3 ΑΔ κ. Γεωργαντά, Ιστορία Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας: Αρχές 17 ος αι. 9-12 ΠΑΜ14 Κ. Αρχάκης, Γενική Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 9-12 ΠΑΜ 14, ΑΔ, K9

Διαβάστε περισσότερα