ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Καινοτομίες και Ιστορία στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας: μια αποτίμηση Κοσμάς Τουλούμης Αγίου Δημητρίου 150, Θεσσαλονίκη , Περίληψη

2 Οι καινοτομίες που εφαρμόστηκαν, σε σχέση με την καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης, στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας από το 2000 μέχρι το 2010, η αποτίμησή τους και η συμβολή τους στην προσέγγιση από τους μαθητές του παρελθόντος, αλλά και του παρόντος καθώς και περαιτέρω προτάσεις προς αυτήν την κατεύθυνση, είναι το θέμα της παρούσας ανακοίνωσης. Οι νέες αυτές διδακτικές προσεγγίσεις αναπτύχθηκαν και μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω, τόσο στο πλαίσιο του προκαθορισμένου αναλυτικού προγράμματος, κατά τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας, όσο και κατά τη διάρκεια προαιρετικών προγραμμάτων, σε πέντε, κυρίως, τομείς: 1. κατά τη δοκιμαστική εφαρμογή της Ευέλικτης Ζώνης 2. σε προαιρετικές Λέσχες, όπως η «Λέσχη Αρχαιολογίας». 3. σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 4. στο πλαίσιο της Διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης 5. στην Ψηφιακή Τάξη Λέξεις Κλειδιά: ιστορική εκπαίδευση, καινοτομίες, διαθεματικότητα, ψηφιακή τάξη, νέα διδακτική. Η Ιστορία στη σύγχρονη σχολική εκπαίδευση Η σχολική Ιστορία βρίσκεται σ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Παρόλο που όλο και περισσότερο τονίζεται από το ευρύτερο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον, ιδίως στην Ελλάδα, η αξία της μελέτης του παρελθόντος, η διαχείριση αυτής της μελέτης στο σχολείο αντιμετωπίζει ποικίλα προβλήματα, σε σχέση, κυρίως, με την πρόσληψή της από τους μαθητές. Πρόκειται, στην ουσία, για τον τρόπο με τον οποίο «αναπλαισιώνεται», για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο του B. Bernstein (Bernstein 1991), η Ιστορία ως επιστήμη, ώστε να καταστεί γνωστικό αντικείμενο για το σχολείο. Η σχολική Ιστορία ως προϊόν της θεσμικής μνήμης, δηλαδή αυτής που παράγεται και οργανώνεται από επίσημους κρατικούς φορείς, προσεγγίζεται όλο και δυσκολότερα από τους μαθητές, ενώ φαίνεται πως δε λαμβάνεται σοβαρά και συστηματικά υπόψη το γεγονός πως πλέον, δεν είναι μόνο ελληνικής καταγωγής. Ο ιστορικός λόγος, αντίθετα, που παράγεται από την άτυπη εκπαίδευση, εκπροσωπούμενη από ένα πολυπρισματικό φάσμα μέσων το οποίο αποτελείται από τηλεοπτικούς κήνσορες, αμφιβόλου προέλευσης διαδικτυακές πηγές, ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά και από τις οικογενειακές αντιλήψεις, τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο και άλλα παρόμοια, διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στη διαμόρφωση αντιλήψεων για το παρελθόν.. Έτσι, πολλές φορές, ο επιστημονικός ιστορικός λόγος αντικαθίσταται κατ εξακολούθηση από έναν πιο λαϊκό και συναισθηματικού χαρακτήρα, μυθοποιητικό λόγο, ο οποίος έχει μεγαλύτερη απήχηση στο ευρύτερο, μορφωμένο ή μη μορφωμένο κοινό. Σε παλαιότερες, σχετικά πρόσφατες, βέβαια, εποχές, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και σήμερα, τα πράγματα ήταν και είναι σχετικά απλά. Τα ιστορικά γεγονότα και οι ερμηνείες που απέρρεαν από αυτά μεταφέρονταν στα σχολικά εγχειρίδια με τη σφραγίδα του πραγματικού και του αναμφισβήτητου και «γαλουχούσαν» καθοριστικά - αν λάβουμε, μάλιστα, υπόψη μας και τη ρήση του γνωστού Γάλλου ιστορικού Μ. Φερρό ότι η ιστορία που ακούμε όταν είμαστε παιδιά μας σημαδεύει σε ολόκληρη τη ζωή μας (Ferro 2001, 9) - τις νεότερες γενιές, Η επίκληση της Ιστορίας ως συστατικού στοιχείου της εθνικής αφήγησης στα ελληνικά σχολικά εγχειρίδια σε συνδυασμό με την υπόδειξη - προσταγή «Μάθε Ιστορία» (Hamilakis 2003) ήταν αρκετά ώστε η σχολική ιστορία να καταστεί σημαντικό από πλευράς νοηματοδότησης μάθημα όσον αφορά στη διαμόρφωση των αντιλήψεων και των στάσεων της μεγάλης πλειοψηφίας του κοινού για το παρελθόν.

3 Οι νεότερες παιδαγωγικές και διδακτικές θεωρίες σε σχέση με την Ιστορία (Μαυροσκούφης 2005), δε θεωρούν, πλέον, ότι οι μαθητές πρέπει να είναι οι παθητικοί αποδέκτες ενός συγκεκριμένου σώματος γνώσεων. Η διαπίστωση αυτή ισχύει, πολύ περισσότερο, αν λάβουμε υπόψη μας τα δεδομένα του νέου περιβάλλοντος γνώσης που δημιουργεί η εισαγωγή των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην εκπαίδευση, αλλά και στη ζωή μας. Ο μαθητής εκπαιδευόμενος είναι το υποκείμενο της γνώσης. «Παράγει» τη δική του εκδοχή για τον κόσμο, στηριζόμενος στις ήδη υπάρχουσες εκδοχές των άλλων και «κατασκευάζει» τη γνώση. Η «κατασκευή» αυτή, μάλιστα, δεν είναι διόλου τυχαία. Υπακούει σε κανόνες και λογικές, σε νοηματοδοτήσεις, οι οποίες έχουν δημιουργηθεί υπό την επίδραση του άμεσου, οικογενειακού, σχολικού, αλλά και του ευρύτερου κοινωνικοπολιτιστικού του περιβάλλοντος. Αυτή η επισήμανση πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη σε κάθε προσπάθεια δημιουργίας ενός εκπαιδευτικού προγράμματος και να καθοδηγεί τη διδακτική οποιουδήποτε γνωστικού αντικειμένου. Μπροστά σ αυτή τη νέα πραγματικότητα η Ιστορία ως σχολικό μάθημα είναι ανάγκη να προσαρμοστεί και να μεταβάλλει τα ζητούμενα και τις διδακτικές στρατηγικές της. Το ισχύον πλαίσιο είναι δεδομένο και σύμφωνα με τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών αποσκοπεί στην καλλιέργεια της ιστορικής γνώσης των μαθητών μέσα από την ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης 1. Αυτοί οι στόχοι δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν, όμως, ερήμην των ίδιων των κοινωνικών υποκειμένων στα οποία απευθύνονται. Η σχέση των παιδιών με το παρελθόν είναι ένα σημαντικό ζητούμενο αυτής της συζήτησης. Tα σχολικά αναλυτικά προγράμματα σπουδών δημιουργούνται από ειδικούς, υπό την επίσημη κρατική εποπτεία, οι οποίοι θεωρούν ότι «γνωρίζουν» τις ανάγκες των μαθητών και το τι πρέπει να περιλαμβάνει η σχολική ύλη. Συνεπώς, οι μαθητές προσεγγίζουν το παρελθόν το οποίο οι μεγαλύτεροι θεωρούν ως άξιο προσέγγισης. Μια παρόμοια λογική παραγνωρίζει ορισμένες παραμέτρους που ισχύουν, σήμερα, στη μη τυπική εκπαίδευση και λειτουργούν ανταγωνιστικά προς τη σχολική ιστορία Ένας παρόμοιος προβληματισμός κατέληξε στα παρακάτω συμπεράσματα για το τι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη συγκρότηση της σχέσης των παιδιών με το παρελθόν (Galanidou & Dommasnes 2007) η γνωστική ικανότητα των παιδιών στα διάφορα στάδια ανάπτυξής τους, ο ρόλος της μη τυπικής εκπαίδευσης, η φύση του μηνύματος για το παρελθόν και η σχέση του με τη σύγχρονη έρευνα, τι και πώς το αφηγούμαστε, τι επιλέγουμε να τονίσουμε και τι αποσιωπούμε (η ηθική της επιστήμης και οι αξίες που διαμορφώνονται μέσω αυτής) Η απουσία των παιδιών από τη συγγραφή εκπαιδευτικών βιβλίων για το παρελθόν. σε αντίθεση με την ενεργητική συμμετοχή τους σε μορφές άτυπης εκπαίδευσης Τα σχολικά εγχειρίδια, εξάλλου, αποτελούν κατεξοχήν εκφράσεις τόσο της κρατικά ελεγχόμενης παιδείας, όσο και της πολιτικής επιτελώντας το ρόλο του «οπλοστασίου» της προς επίρρωση της συλλογικής μνήμης. Από τη στιγμή μάλιστα που παράγονται με κρατική μέριμνα, με βάση συγκεκριμένες προδιαγραφές, και περιλαμβάνουν καθιερωμένη ύλη, κεντρικά ελεγχόμενη από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, συνιστούν τον καθρέφτη της επίσημης Ιστορίας και της αντίληψης για το τι πρέπει να περιλαμβάνει η σχολική ιστορία και συνακόλουθα για το τι πρέπει να μαθαίνουν οι μαθητές. Το αν λαμβάνεται, βέβαια, υπόψη το ισχύον κάθε φορά επιστημολογικό ιστοριογραφικό παράδειγμα στη συγγραφή της σχολικής ιστορίας ή αν αυτή ακολουθεί ένα δικό της δρόμο είναι προς συζήτηση. Αναπόσπαστο μέρος αυτών των σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας, της Αρχαίας και της Βυζαντινής κυρίως, είναι και τα αρχαιολογικά ευρήματα και οι πληροφορίες που προέρχονται από αρχαιολογικές έρευνες. Η χρησιμοποίησή τους υπακούει στη γενικότερη στοχοθεσία και τους σκοπούς των 1 Για το Διαθεματικό και Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Ιστορίας δες

4 Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών για το μάθημα της Ιστορίας. Η αναστοχαστική διάθεση και η αποδομητική κριτική των τελευταίων χρόνων, όσον αφορά το μάθημα της Ιστορίας και τη διδασκαλία του, επικεντρώνεται κυρίως στη νεότερη και σύγχρονη Ιστορία και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι «άλλοι», σε σχέση με τον εθνικό «εαυτό» στα σχολικά εγχειρίδια. και όπως έδειξε η πρόσφατη διαμάχη για τα νέα σχολικά βιβλία είναι δύσκολο παρόμοιες προσεγγίσεις να «επιβιώσουν» στη σύγχρονη τυπική εκπαίδευση. Όταν αναφερόμαστε στα σχολικά εγχειρίδια πρέπει να έχουμε υπόψη μας: την διαπίστωση που διατυπώθηκε, ήδη, από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, αλλά ισχύει αυτούσια ακόμα και σήμερα ότι «η στυγνή λογική λέει πως τα σχολικά μας βιβλία είναι ακριβώς όπως θα έπρεπε να τα περιμένουμε: σύμφωνα δηλαδή με τις γενικότερες κατευθύνσεις της παιδείας μας» (Κυριακίδου-Νέστορος 1993, 77). Η Ε. Αβδελά κωδικοποιώντας τα δεδομένα που αφορούσαν την παραγωγή των σχολικών βιβλίων Ιστορίας μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990 επισήμανε ότι : «χρησιμοποιείται ένα και μοναδικό εγχειρίδιο το οποίο διέπεται από αυστηρούς όρους παραγωγής και περιεχομένου με βάση το εκάστοτε ισχύον αναλυτικό πρόγραμμα», «το βάρος της διδασκαλίας πέφτει στα ίδια τα εγχειρίδια και όχι στους εκπαιδευτικούς και τα παιδαγωγικά υποκείμενα, τους μαθητές, «υπάρχουν βιβλία οδηγιών για το διδάσκοντα», ενώ υπήρχε η έμφαση στην υπεροχή, τη συνέχεια, τη διατήρηση του «ελληνισμού», τη συγκρότηση του εθνικού «εαυτού» σε αντίστιξη με τους εθνικά «άλλους» και διάχυτος εθνοκεντρισμός (Αβδελά 1998, 50-61). Οι διαπιστώσεις αυτές ισχύουν λίγο ως πολύ και σήμερα, αν και οι δυο τελευταίες παράμετροι τείνουν προς υποχώρηση. Ο σύγχρονος προβληματισμός, πάντως, για τη σημασία των σχολικών εγχειριδίων της Ιστορίας αναδεικνύει και άλλες παραμέτρους (Πίν. 1) οι οποίες είναι αναγκαίο να λαμβάνονται υπόψη σε οποιαδήποτε συζήτηση αναζητά το νόημα και την αξία της χρήσης τους Τι αντιπροσωπεύουν τα σχολικά Πίνακας 1 εγχειρίδια Ιστορίας; Αναπαράσταση παρελθόντος; Επιστημονική γνώση; Αφήγηση εθνικής ιστορίας; Εθνικά «Οπλοστάσια»; Μνημεία εφάμιλλα αυτών (αγάλματα, ηρώα κ.λ.π.) που τοποθετούνται σε δημόσιους χώρους; Ιδιότυπα «μουσεία» διατήρησης της μνήμης; Πίνακας 1 Καινοτομίες και Ιστορία

5 Έχοντας υπόψη το παραπάνω πλαίσιο εφαρμόστηκαν στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας από το 2000 μέχρι το 2010 διάφορες καινοτομικές προσεγγίσεις σε σχέση με την καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης, Οι νέες αυτές διδακτικές προσεγγίσεις αναπτύχθηκαν και μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω, τόσο στο πλαίσιο του προκαθορισμένου αναλυτικού προγράμματος, κατά τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας, όσο και κατά τη διάρκεια προαιρετικών προγραμμάτων, σε πέντε, κυρίως, τομείς: 6. κατά τη δοκιμαστική εφαρμογή της Ευέλικτης Ζώνης 7. σε προαιρετικές Λέσχες, όπως η «Λέσχη Αρχαιολογίας». 8. σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 9. στο πλαίσιο της Διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης 10. στην Ψηφιακή Τάξη 1. Ευέλικτη Ζώνη Η Ευέλικτη Ζώνη εφαρμόστηκε κατά τα σχολικά έτη και με στόχους την «ανάπτυξη της πρωτοβουλιακής δράσης των μαθητών και των εκπαιδευτικών» καθώς και την «καλλιέργεια της κριτικής και δημιουργικής σκέψης τους μέσα από μεθοδολογίες ολιστικής και διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης και την υλοποίηση δραστηριοτήτων και σχεδίων εργασίας σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο» ενώ «προωθήθηκε η συνεργασία στο επίπεδο του σχολείου και το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία» 2. Στο Πειραματικό Σχολείο δυο προγράμματα, ένα την κάθε σχολική χρονιά, στα οποία επέλεξαν οι μαθητές να συμμετάσχουν, τους πρόσφεραν τη δυνατότητα να συνδέσουν τη μελέτη του παρελθόντος και την Ιστορία με το σήμερα, αλλά και να διερευνήσουν την παλαιότητα του ανθρώπου. Συνειδητοποίησαν, παράλληλα, τη διαθεματική αξία στην προσέγγιση της γνώσης αφού στα συγκεκριμένα προγράμματα υπήρξε συνεργασία καθηγητών από διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα 3, αλλά και με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Το πρώτο πρόγραμμα με τίτλο «Τι θα φάμε σήμερα;» 4 είχε ως θέμα την διατροφή του ανθρώπου από την προϊστορία μέχρι σήμερα, από το κυνήγι και την τροφοσυλλογή μέχρι τα μεταλλαγμένα. Μαθητές και μαθήτριες από τη Β Γυμνασίου εργάστηκαν στο πλαίσιο ομάδων, συμμετείχαν σε παιχνίδια ρόλων και κοινοποίησαν τα συμπεράσματά τους μέσα από λόγια και εικόνες στην περιοδική έκδοση που δημιούργησαν (Εικ 1) 2 Βλ. Αξιολόγηση του Καινοτόμου Πιλοτικού Προγράμματος της Ευέλικτης Ζώνης στα σχολεία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ( ) στο 3 Συμμετείχαν κατά περίπτωση οι καθηγητές του σχολείου Μ. Ζαρφτζιάν, βιολόγος, Ν. Γεωργολιός, Χημικός και Θ. Βότσης, Φυσικός. 4 Το συγκεκριμένο πρόγραμμα συνδιαμορφώθηκε με την καθηγήτρια του σχολείου Μ. Ζαρφτζιάν, Βιολόγο, σε συνεργασία και με πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που είχε εκπονήσει η ίδια.

6 Εικόνα 1 Το δεύτερο πρόγραμμα αφορούσε την εξέταση ενός ζητήματος που δεν τονίζεται ιδιαίτερα στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης. Είχε τίτλο «Γένεσις: η εμφάνιση του ανθρώπου» και ασχολήθηκε με τον πλανήτη Γη και την παρουσία του ανθρώπου σ αυτόν μέχρι την εμφάνιση του είδους μας, του Homo Sapiens sapiens. Συμμετείχαν 10 περίπου μαθητές της Α και της Β Γυμνασίου και συνδύασε τη γνώση, με την ατομική έρευνα και το παιχνίδι με ευρεία χρήση επιλεγμένων ιστοσελίδων από το διαδίκτυο (Εικ. 2). 2. Λέσχη Αρχαιολογίας Εικόνα 2 Στη Λέσχη Αρχαιολογίας, που λειτούργησε ως προαιρετικό μάθημα, συμμετείχαν μαθητές, κυρίως, και λίγες μαθήτριες και από τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου. Στόχος ήταν η εξοικείωσή τους με την επιστήμη της Αρχαιολογίας και μια νέα ματιά στο παρελθόν πέρα από τις καθιερωμένες παραδοχές των σχολικών εγχειριδίων (Touloumis 2002, 2004, υ.δ.). Αναπτύχθηκαν 25 διαθεματικές δραστηριότητες (Πίν. 2) στις οποίες ακολουθήθηκαν οι κατηγοριοποιήσεις των δεξιοτήτων, οι οποίες αντιστοιχούν στους επιδιωκόμενους στόχους διδασκαλίας όπως αυτοί καθορίζονται από τους Gagne και Briggs (Δάλκος 2002, 193): 1. Νοητικές δεξιότητες Α. Διάκριση (διακρίνω) Β. Διαμόρφωση συγκεκριμένης έννοιας (προσδιορίζω)

7 Γ. Ορισμός ή κατάταξη εννοιών (ταξινομώ) Δ. Διαμόρφωση κανόνων (δείχνω ή παρουσιάζω) Ε. Σύνθεση κανόνων (παράγω) 2. Γνωστική στρατηγική (επινοώ ή δημιουργώ) 3. Πληροφορίες Γνώσεις (αναφέρω ή απομνημονεύω) 4. Κινητική δεξιότητα (εκτελώ) 5. Στάσεις ή αξίες (επιλέγω) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ (Τουλούμης 2004, ) 1. Η αρχαιολογία και οι αρχαιολόγοι 2. Αρχαιολογία και επιστήμη 3. Η αρχαιολογική ανασκαφή 4. Η αρχαιολογική κριτική σκέψη :διαβάζω το χώρο με βάση τα κατάλοιπα της ανθρώπινης δραστηριότητας 5. Το παιχνίδι με τους σκελετούς 6.αρχαιολογια και φυσικές επιστήμες 7. Αρχαιολογία, κατοίκηση και περιβάλλον 8. Ότζι ο άνθρωπος των Άλπεων: συνεργασία της αρχαιολογίας με τις φυσικές επιστήμες Πίνακας 2 Ανάμεσα σ αυτές τις δραστηριότητες περιλαμβάνονταν και παιχνίδια ρόλων, βασισμένα σε υποθετικά σενάρια, που είχαν ως στόχο να διερευνήσουν τους τρόπους με τους οποίους οι σύγχρονες κοινωνίες διαχειρίζονται το παρελθόν, αλλά και τις στάσεις και αξίες των μαθητών / τριών απέναντι σε αυτά τα ζητήματα. Συζητήθηκαν, έτσι, σενάρια, όπως το παρακάτω: Σ ένα μικρό νησί εντοπίζετε ως αρχαιολόγοι ένα σημαντικό αρχαίο νεκροταφείο, απομεινάρι ενός άγνωστου πολιτισμού. Οι ντόπιοι κάτοικοι θεωρούν ότι μια πιθανή ανασκαφή του θα διαταράξει τον αιώνιο ύπνο των προγόνων τους, ενώ, παράλληλα, αρνούνται να συμμετάσχουν, ως εργάτες, στην ανασκαφή. Τι κάνετε; Αδιαφορείτε για τις ενστάσεις των κατοίκων, παίρνετε εργάτες από άλλη περιοχή και προχωράτε στην ανασκαφή; Καλείτε αστυνομική προστασία για να διαφυλάξετε την ανασκαφή και τα ευρήματά σας; Προσπαθείτε να πείσετε τους ντόπιους κατοίκους για τη σπουδαιότητα της αρχαιολογικής επιστήμης; Εξασφαλίζετε την ανάδειξη του νεκροταφείου προς όφελος της τοπικής κοινότητας; Προχωράτε στην ανασκαφή μόνο αφού εξασφαλίσετε την παραμονή των ευρημάτων στον τόπο τους; (διερευνήστε όλες τις εναλλακτικές λύσεις)» 3. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Ιστορία Η περιβαλλοντική αγωγή δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην εξοικείωση με την προστασία της φύσης, αλλά και να λαμβάνει υπόψη της την ιστορική διάσταση της σχέσης ανθρώπου περιβάλλοντος (Τουλούμης 2000). Δεν πρόκειται για την ενίσχυση μιας «πατριδογνωσίας», αλλά για τη συνειδητοποίηση των πολλών συνισταμένων της έννοιας περιβάλλον και του τρόπου με τον οποίο οι αρχαίες κοινωνίες εκμεταλλεύονταν, διαμόρφωναν και νοηματοδοτούσαν το φυσικό τους χώρο, φροντίζοντας ταυτόχρονα για τη διατήρησή του, καθώς αυτός αποτελούσε το πλουτοπαραγωγικό πεδίο της δράσης τους, της πρακτικής τους. Το φυσικό περιβάλλον μετασχηματίζεται έτσι, από τον άνθρωπο σε δομημένο περιβάλλον και προσλαμβάνει κοινωνική και πολιτιστική αξία τόσο για τους αρχαίους όσο και για τους σύγχρονους κατοίκους ή διαχειριστές του.

8 Το πρόγραμμα «Υδάτινοι Κόσμοι» (Εικ. 3) που εκπονήθηκε το με χρηματοδότηση του Πανεπιστημίου Αιγαίου στο πλαίσιο των Σχολικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Τουλούμης & Γεωργολιός 2006) βασίστηκε στις παραπάνω αρχές. Περιλάμβανε μελέτες περίπτωσης, όπως ο νεολιθικός λιμναίος οικισμός στο Δισπηλιό Καστοριάς (Τουλούμης 2009), το σπήλαιο του ποταμού Μααρά στα Κοκκινόγεια της Δράμας, η έκθεση «Στους Μύλους της Μακεδονίας και της Θράκης: Νερόμυλοι, Νεροπρίονα, Νεροτριβές, Μαντάνια στην παραδοσιακή κοινωνία» στο Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και η πραγματική δικαστική αντιδικία σχετικά με την ανέγερση ιδιωτικών κατοικιών στο πλούσιο σε αρχαιότητες νησάκι Δοκός στην Ύδρα.. Εικόνα 3 4. Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης Η διδασκαλία των αποδείξεων ορισμένων θεωρημάτων της Ευκλείδειας Γεωμετρίας στην Α Λυκείου από το αρχαίο κείμενο των Στοιχείων του Ευκλείδη, μαζί με τα διασωθέντα σχόλια του Πρόκλου που αφορούν την κριτική και αμφισβήτηση αυτών των αποδείξεων από τους αρχαίους μαθηματικούς και τη σχέση τους με τη φιλοσοφία, αποτέλεσε τη βάση της συνεργασίας φιλολόγων και μαθηματικών σε μια διαθεματική προσέγγιση με τον τίτλο «Γλώσσα, Ιστορία και Ευκλείδεια Γεωμετρία» (Θωμαϊδης, Πετράκης, Τουλούμης και Σταφυλίδου 2006). Προσεγγίστηκε η ιστορική προσωπικότητα του Ευκλείδη - μέσα από τις πληροφορίες, αλλά και τα σκοτεινά σημεία γύρω από την ύπαρξή του - και εντάχθηκε το έργο του στα συγκεκριμένα ιστορικά πλαίσια της ελληνιστικής εποχής. Επισημάνθηκε, ακόμα, η σημασία παραγόντων όπως ο τόπος (Αλεξάνδρεια), η εξουσία (Πτολεμαίοι και πολιτική τους), το ιδεολογικό και επιστημολογικό υπόβαθρο (ελληνιστική φιλοσοφία, αίτημα για συστηματοποίηση της γνώσης), αλλά και ο τρόπος με τον οποίο διασώθηκαν αυτά τα κείμενα ως τις μέρες μας. Η επισήμανση του ρόλου της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και των «γραμματικών» (φιλολόγων) που έδρασαν σ αυτήν και διαμόρφωσαν, ουσιαστικά, τον «κανόνα» με τα «εγκριθέντα»

9 συγγράμματα τα οποία θα αντιγράφονταν και θα διασώζονταν, έτσι, στους αιώνες οδήγησε σε συζήτηση για τη χρήση και τον έλεγχο της γνώσης, αλλά και για την επιλογή των δεδομένων εκείνων που κάθε εποχή θεωρούνται σημαντικά προς διάσωση. Η εξακολουθητική χρήση της Ευκλείδειας Γεωμετρίας μέχρι σήμερα ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο που έπαιξε στη διαμόρφωση αυτού που αποκαλούμε δυτική σκέψη. Οι μαθητές είχαν, επιπλέον, την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τον επιστημονικό αποδεικτικό λόγο αρχαιοελληνικών κειμένων, όπως τα «Στοιχεία» του Ευκλείδη, και να τα συγκρίνουν με τα τυπικά λογοτεχνικά, ιστορικά ή ρητορικά κείμενα της αρχαιοελληνικής γραμματείας που διδάσκονται στη Μέση Εκπαίδευση. 5. Ψηφιακή Τάξη Η εισαγωγή των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαίδευση ανοίγει, σαφώς, ένα νέο κεφάλαιο προς την κατεύθυνση συγκρότησης του μαθητή ως κριτικού υποκειμένου, το οποίο αποτελεί το σύγχρονο κεντρικό ζητούμενο της μάθησης. Η ψηφιοποίηση πολιτισμικών δεδομένων, ανάμεσα στα οποία εξέχουσα θέση κατέχουν τα αντικείμενα, και η συνακόλουθη δημιουργία ψηφιακών αρχείων, ψηφιοθηκών, κοινοτήτων μάθησης και κοινοτήτων πρακτικής με πολιτισμικό περιεχόμενο, κοινωνικών δικτύων, νέων εργαλείων δημοσίευσης ή η συνεργατική συγγραφή και προσέγγιση δεδομένων και από τους μη ειδικούς στο πλαίσιο του Web 2.0, συνιστούν κομβικό σημείο για την πλατύτερη πρόσβαση σ έναν ψηφιακό, πλέον, πολιτισμό (Touloumis 2009). Το γεγονός ότι τα αντικείμενα δημιουργούν οικεία πλαίσια αναφοράς (Pearce 2002, 44-45), τα οποία μας βοηθούν να οικειοποιηθούμε και να «εξημερώσουμε» τον κοινωνικό μας χώρο, αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για την αξιοποίηση των παραπάνω ψηφιακών υποκατάστατων για μια μαθησιακή στοχοθεσία που θα τείνει να αναδείξει τη σημασία των αντικειμένων ως μέσων για ανακαλυπτική διερευνητική μάθηση. Η αξιοποίησή τους ως υλικών αντικειμένων που «μαρτυρούν» το παρελθόν και εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο και ιστορικά προσδιορισμένο κοινωνικό πλαίσιο (context) χρήσης, λειτουργίας ή συμβολικού νοήματος αποβαίνει εξαιρετικά ωφέλιμη (Hein 1998, Κόκκινος & Αλεξάκη 2002, Νικονάνου & Κασβίκης 2008, Νικονάνου 2009). Η εκπαιδευτική τους σημασία αναδεικνύεται μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα τα οποία ακολουθούν σύγχρονες παιδαγωγικές αρχές, οι οποίες τα αντιμετωπίζουν ως: αφορμήσεις που μπορεί να παραπέμπουν σε σύγχρονα βιώματα των μαθητών, συστατικά στοιχεία συγκρότησης προβλημάτων προς επίλυση, διερευνητικό πλαίσιο ιστορικής κατανόησης, μέσα για τη διαμόρφωση στάσεων, αντιλήψεων και αξιών για τη σύγχρονη πολιτισμική διαχείριση του παρελθόντος Η διδακτική προσέγγιση συνίσταται από επτά στάδια (Πιν. 3), η οποία βασίζεται στη Διδακτική των Μέσων (Kron & Σοφός 2007) και ακολουθεί τις μαθησιακές παιδαγωγικές διαδικασίες των πολυγραμματισμών και της θεωρίας του «Σχεδιασμού», δηλαδή την τοποθετημένη και μετασχηματισμένη πρακτική, την ανοιχτή διδασκαλία και την κριτική πλαισίωση (Cope & Kalantzis 2000) Αξιοποιούνται, παράλληλα, οι απόψεις των Kress & Van Leeuwen για το «περιεχόμενο» και την «έκφραση» ως συστατικών στοιχείων της πολυτροπικής επικοινωνίας (Χοντολίδου 1999, Κουτσογιάννης 2005) Οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες δημιουργούν ένα εικονικό μουσείο που ανάλογα με τις γνώσεις τους σχετικά με τις νέες τεχνολογίες μπορεί να είναι από μια απλή παρουσίαση σε λογισμικό παρουσίασης μέχρι ένα ιστολόγιο ή μια ιστοσελίδα. Κάθε ομάδα μαθητών μπορεί να αναλάβει να δημιουργήσει, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά της, μια αίθουσα του μουσείου αφιερωμένη σε κάποια περίοδο του παρελθόντος. Χρησιμοποιεί υπάρχοντες ψηφιακούς πόρους, επιλέγει αντικείμενα και συγκροτεί τη μουσειακή τους εικονική έκθεση μέσα από ψηφιακά υποκατάστατα, στατικές και

10 κινούμενες εικόνες, ήχους, γραπτά κείμενα κ.λ.π. Δημιουργεί, δηλαδή, ένα δικό της πολυτροπικό κείμενο.. Πίνακας 3 Συμπεράσματα Η δοκιμή καινοτόμων δράσεων στην Ιστορία θα πρέπει να σχεδιάζεται με βάση τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες μάθησης, όπως η Κριτική Σκέψη και ο «Εποικοδομητισμός» ή Κονστρουκτιβισμός. Οι τελευταίες τονίζουν τη σημασία παραμέτρων όπως η διαλεκτική επικοινωνία μεταξύ του ατόμου και του περιβάλλοντός του μέσω της ενεργητικής διερευνητικής επεξεργασίας του αντικειμένου της γνώσης, της αυτοέκφρασης και της αυτοπραγμάτωσής του σε περιβάλλοντα που παρέχουν πολλές και ποικίλες ευκαιρίες επικοινωνίας και προσφέρουν τη δυνατότητα για συγκρότηση ερμηνειών και νοημάτων από τους ίδιους τους μαθητές Ο ρόλος της βιωμένης εμπειρίας (βιωματική προσέγγιση) είναι, επίσης, καθοριστικός Η ανάπτυξη υψηλού επιπέδου γνωστικών δεξιοτήτων όπως η επίλυση προβλήματος, η διερευνητική - ανακαλυπτική μάθηση, η αντιμετώπιση του θέματος από διαφορετικές οπτικές γωνίες, η επικοινωνία και η συνεργασία και η δημιουργία περιβάλλοντος κριτικής μάθησης, η κινητοποίηση της βιωμένης εμπειρίας και η νοηματοδότηση του κόσμου σε κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο αποτελούν τα κέρδη ανάλογων καινοτομιών. Όλα, όμως, τα παραπάνω, θα παραμένουν πάντοτε σε επίπεδο δοκιμών και πειραματισμών αν δεν εφαρμοστούν με συνέπεια και συνέχεια, αν δεν ενταχθούν, θεσμοποιημένα, στη σχολική καθημερινότητα και αν δεν καταλήξουν στη δημιουργία μιας διαφορετικής εκπαιδευτικής «κουλτούρας». Τα βασικότερα εμπόδια στην εφαρμογή οποιασδήποτε καινοτομίας, άλλωστε, προκύπτει από την υπάρχουσα σχολική καθημερινότητα. Η κατανομή του διδακτικού χρόνου, το ωράριο των εκπαιδευτικών και το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου, η εξάρτηση από τα σχολικά εγχειρίδια και από τη λογική διεκπεραίωσης της διδακτέας ύλης, η αριθμητική αξιολόγηση των μαθητών, αλλά και ο φόβος απέναντι στο καινούργιο έχουν διαποτίσει τόσο ισχυρά αυτή την καθημερινότητα διδασκόντων και διδασκομένων που ο ενδεχόμενος μετασχηματισμός της πρέπει, μάλλον, πρώτα να αγγίξει το νου μας και τις νοοτροπίες μας και ύστερα την εκπαιδευτική πρακτική. Μόνο όταν θα καταστήσουμε την καινοτομία καθημερινότητα, συνεπώς, θα μπορούμε να μιλάμε για μια ουσιαστική αλλαγή στην εκπαίδευση. Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση

11 Αβδελά, Ε. (1998) Ιστορία και Σχολείο. Αθήνα. Νήσος. Bernstein, B. (1991). Παιδαγωγικοί Κώδικες και Κοινωνικός Έλεγχος. Αθήνα. Αλεξάνδρεια. Δάλκος, Γ. (2002) «Το μάθημα της Ιστορίας και η διαθεματική προσέγγισή του στο Μουσείο» Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων 7: Θωμαϊδης, Γ. Πετράκης, Γ. Τουλούμης, Κ. και Μ. Σταφυλίδου 2006, Γλώσσα, Ιστορία και Ευκλείδεια Γεωμετρία, Θεσσαλονίκη. Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Κόκκινος, Γ. & Αλεξάκη, Ε (Επιμ.) (2002) Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στη Μουσειακή Αγωγή Αθήνα. Μεταίχμιο. Κουτσογιάννης, Δ. (2005) «Η πολυτροπική θεωρία της επικοινωνίας ως εργαλείο για την αξιολόγηση εκπαιδευτικού λογισμικού» στο Ο. Σέμογλου (Επιμ.) Εικόνα και Παιδί. Πρακτικά Συνεδρίου. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδου-Νέστορος, Α. (1993) Λαογραφικά Μελετήματα ΙΙ. Αθήνα. Πορεία. Μαυροσκούφης, Δ. (2005) Αναζητώντας τα ίχνη της Ιστορίας. Ιστοριογραφία, Διδακτική Μεθοδολογία και Ιστορικές Πηγές.. Θεσσαλονίκη. Αφοι Κυριακίδη. Νικονάνου Ν.&. Κασβίκης Κ (Επιμ.) Εκπαιδευτικά Ταξίδια στο Χρόνο. Εμπειρίες και Ερμηνείες του Παρελθόντος. Αθήνα. Πατάκης. Νικονάνου, Ν. (2009) Μουσειοπαιδαγωγική. Από τη θεωρία στην πράξη. Αθήνα. Πατάκης. Pearce, S. Μ (2002) Μουσεία, Αντικείμενα και Συλλογές. Θεσσαλονίκη. Βάνιας. Τουλούμης, Κ. (2000), «Το ανθρωπογενές και το φυσικό περιβάλλον ως αντικείμενο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Η συμβολή της Αρχαιολογίας» στο Β. Παπαδημητρίου (επιμ.) Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Πλαίσιο της εκπαίδευσης του 21 ου αιώνα. Προοπτικές και δυνατότητες, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, 6-8 Οκτωβρίου 2000, Λάρισα, σελ Τουλούμης, Κ. (2004) Διδάσκοντας για το Παρ(ελθ)όν. Η Αρχαιολογία στη Μέση Εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Ζήτη. Τουλούμης, Κ και Ν. Γεωργολιός (2006), «Πολιτιστικά αποθέματα και περιβαλλοντική εκπαίδευση»:το πρόγραμμα Υδάτινοι κόσμοι στο Πειραματικό Γυμνάσιο του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Πρακτικά 2 ου Συνέδριου Σχολικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αιγαίου με τη συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθήνα, σσ Τουλούμης, Κ. (2009) «H προϊστορία του νερού στην περιβαλλοντική εκπαίδευση. Eφαρμογή στο λιμναίο οικισμό του Δισπηλιού Καστοριάς» στο Η. Ευθυμιόπουλος (επιμ) Η Οικο-Νομία του Νερού, Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, σσ Ferro, Μ. (2001) Πώς αφηγούνται την Ιστορία στα παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο. Αθήνα. Μεταίχμιο Χοντολίδου, Ε. (1999) «Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας» Γλωσσικός Υπολογιστής 1, 1, Ξενόγλωσση Cope, B. & Kalantzis, M. (eds.) Multiliteracies: Literacy learning and the design of social futures. London: Routledge Hamilakis, Υ. (2003), Learn History! Antiquity, National Narrative, and History in Greek Educational Textbooks στο Brown, K. and Y. Hamilakis (eds.) The Usable Past. Greek Metahistories. Lexington Books Hein, G. (1998) Learning in Museum. London. Routledge. Galanidou, N. & L. H. Dommasnes (2007). Telling Children about the Past. An Interdisciplinary Perpsective. International Monographs in Prehistory. Ann Arbor. Michigan. Touloumis, K, (2002) «Teaching in a vacuum: experimental teaching of archaeology in a Greek Classroom paper in the session Teaching Archaeology in Schools (organized by C. Pathy-Barker) European Association of Archaeologists, 8 th Annual Maeeting, Thessaloniki. Abstracts book, σ. 160 Touloumis, K (2008) «Digital Heritage as a Dynamic Source in the School of Information and Knowledge: teaching scenarios and applications using Information and Communication Technologies (ICT)» στο M. Tsipopoulou (ed.) Digital Heritage in the New Knowledge Environment: Shared spaces & open paths to cultural content. Directorate of the National Archive of Monuments. Hellenic Ministry of Culture Athens: Touloumis, K. (υ.δ.) Teaching archaeology in a Greek Experimental School in Bringing the Past to Diverse Communities: Management and Education in Mediterranean Prehistory. An International Conference hosted by the Temper Project (15 th 18 th April 2004, Rhodes, Greece).

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ELAICH - Educational linkage approach in cultural heritage 23 & 24 Φεβρουαρίου 2010 Moonrise 23/6/2005, Cape

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Υπουργείο Πολιτισµού - Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Αγ. Ασωµάτων 11, 105 53 Αθήνα Τηλ: 210-3229820, 210-3225323 Φαξ: 210-3225628 E-mail: deam@culture.gr Ιστοσελίδες:

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θωμαΐδης Ιωάννης, Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Δυτικής Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη»

«ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Οι Κύκλοι της Επιμόρφωσης κατά την πιλοτική εφαρμογή των νέων ΠΣ και ο ρόλος του Εκπαιδευτικού Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων βασίζεται σε μια συστηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.: 6972038117, 6932078466 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τηλ.: 6972038117, 6932078466 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Επιστημονική Ένωση για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας (Ε.Ε.Π.Ε.Κ.) (www.eepek.gr) Τηλ.: 6972038117, 6932078466 Λάρισα Λάρισα, 10 Φεβρουαρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Θέμα: «Ανοιχτή Ημερίδα ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη»

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ηλεκτρονική τάξη» Ζάφειρας Παναγιώτης 1 Μπίστα Πολυξένη 2, 1 Εκπαιδευτικός 1 ου Λυκείου Παπάγου Μαθηματικός με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

One Laptop Per Child

One Laptop Per Child One Laptop Per Child Παρουσίαση του μαθητικού υπολογιστή Αν. Καθηγητής Τσινάκος Αύγουστος, Προϊστάμενος, Τμ. Βιομηχανικής Πληροφορικής TEI Kαβάλας tsinakos@teikav.edu.gr Γιατί μας αφορά ή όλη προσπάθεια?

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα