Εθνικά Προγράμματα Προσυμπτωματικού Ελέγχου για Ενηλίκους στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εθνικά Προγράμματα Προσυμπτωματικού Ελέγχου για Ενηλίκους στην Ελλάδα"

Transcript

1 Εθνικά Προγράμματα Προσυμπτωματικού Ελέγχου για Ενηλίκους στην Ελλάδα Σκρουμπέλος Αναστάσιος, Κυριόπουλος Γιάννης Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, Τομέας Οικονομικών της Υγείας 2010 a.skroumpelos [Type the company name] [Pick the date] 0

2 Περιεχόμενα Ευρετήριο Πινάκων... 2 Ευρετήριο Γραφημάτων... 3 Εισαγωγή... 4 Μεθοδολογία... 8 Φορτίο ασθένειας στην Ελλάδα... 9 Επίδοση του συστήματος υγείας στην αντιμετώπιση ασθενειών υψηλού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας Αποτρεπτή θνησιμότητα από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος Αποτρεπτή θνησιμότητα από σακχαρώδη διαβήτη Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του μαστού Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του κόλου και του ορθού Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του τραχήλου της μήτρας Εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για ενηλίκους Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για την ανίχνευση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής Εθνικό πρόγραμμα αγγειακών ελέγχων Προσυμπτωματικός έλεγχος στην Ελλάδα Ενεργητική σύγκλιση απόψεων ειδικών εμπειρογνωμόνων (Delphi panel) Εισαγωγή Αποτελέσματα Συμπεράσματα Εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για ενηλίκους στην Ελλάδα Εκτίμηση κόστους των εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου Ανάλυση κόστους Πληθυσμός στόχος Συνολικό Κόστος Προγραμμάτων Συζήτηση Βιβλιογραφία

3 Ευρετήριο Πινάκων Πίνακας 1. Οφέλη και μειονεκτήματα του προσυμπτωματικού ελέγχου... 5 Πίνακας 2. Κριτήρια προσυμπτωματικού ελέγχου... 6 Πίνακας 3. Κριτήρια αξιολόγησης προσυμπτωματικού ελέγχου... 6 Πίνακας 4. Αιτίες θνησιμότητας στην Ελλάδα βάσει PYLLs ανά πληθυσμού, Πίνακας 5. Αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας στην Ελλάδα βάσει DALYs (000), Πίνακας 6. Οικονομική αποδοτικότητα των Εθνικών Προγραμμάτων Προσυμπτωματικού Ελέγχου Πίνακας 7. Προτεινόμενα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου Πίνακας 8. Πληθυσμός στόχος των προτεινόμενων προγραμμάτων Πίνακας 9. Συχνότητα διεξαγωγής των ελέγχων Πίνακας 10. Παρεχόμενες παρεμβάσεις και μέθοδοι πρώτης γραμμής των προτεινόμενων προγραμμάτων Πίνακας 11. Βαθμός αποζημίωσης των προτεινόμενων προγραμμάτων Πίνακας 12. Ανάλυση κόστους των ΕΠΠΕ για τον καρκίνο του μαστού, για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, για τον καρκίνο του εντέρου και για ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής Πίνακας 13. Ανάλυση κόστους προγράμματος αγγειακών ελέγχων Πίνακας 14. Πληθυσμός στόχος εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, ετησίως Πίνακας 15. Συνολικό και επιπρόσθετο ετήσιο κόστος των εθνικών προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, (2010)

4 Ευρετήριο Γραφημάτων Γράφημα 1. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από νοσήματα του κυκλοφορικού Γράφημα 2. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από σακχαρώδη διαβήτη Γράφημα 3. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του μαστού Γράφημα 4. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του κόλου και του ορθού Γράφημα 5. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα τραχήλου της μήτρας Γράφημα 6: Θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν και μετά την εφαρμογή του προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου. Έτος έναρξης Γράφημα 7:Μείωση του κινδύνου εμφάνισης κρουσμάτων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας για διαφορετικές στρατηγικές προσυμπτωματικού ελέγχου Γράφημα 8: Αθροιστικοί θάνατοι σχετιζόμενοι με τη ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής σε διάστημα 10 ετών παρακολούθησης των ασθενών που κλήθηκαν για προσυμπτωματικό έλεγχο (invited group) και των ασθενών που απείχαν (control group) Γράφημα 9. Εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου κατά τη διάρκεια της ζωής

5 Εισαγωγή Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για την ανίχνευση πιθανών παθήσεων σε πρώιμο στάδιο μπορεί να αποφέρει εξαιρετικά οφέλη στο άτομο, εφόσον υφίσταται θεραπεία για τη βελτίωση την πρόγνωσής του, αλλά και στο κοινωνικό σύνολο εν γένει αν η πρόγνωση μπορεί να οδηγήσει σε πρωτογενή πρόληψη και στην αποφυγή περισσότερων κρουσμάτων 1. Παρόλα αυτά, η εμφάνιση των ωφελειών του προσυμπτωματικού ελέγχου στην υγεία του πληθυσμού δεν επιτυγχάνεται από σποραδικές, περιστασιακές ανταλλαγές φροντίδας μεταξύ ιατρού και ασθενή αλλά από την υιοθέτηση της οπτικής της κοινωνίας, εστιάζοντας συστηματικά σε ένα πληθυσμό στόχο 2. Η εισαγωγή της μαζικής μικροακτινογράφησης την δεκαετία του 1940 για την έγκαιρη διάγνωση της φυματίωσης, σήμανε και την αναγνώριση του προσυμπτωματικού ελέγχου ως μέσο προαγωγής της δημόσιας υγείας και ως εργαλείο πολιτικής υγείας. Έκτοτε, ο προσυμπτωματικός έλεγχος ξεκίνησε να εφαρμόζεται για ένα ευρύ πεδίο νοσημάτων με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων υψηλού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας. Τα οφέλη του εν τούτοις, άρχισαν να τροφοδοτούν μια διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για εισαγωγή νέων ελέγχων στην κλινική πρακτική και την εφαρμογή προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου στον πληθυσμό, από διάφορες ομάδες ενδιαφέροντος, ανεξαρτήτως καταλληλότητας της εκάστοτε παρέμβασης και αγνοώντας τις συνέπειες αυτού. Έτσι σε προσπάθεια ίσως συγκράτησης της διαρκώς αυξανόμενη ζήτησης για την εφαρμογή προγραμμάτων προσυπμτωματικου ελέγχων μη τεκμηριωμένης κλινικής αποτελεσματικότητας και οικονομικής αποδοτικότητας η Εθνική Επιτροπή Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Ηνωμένου Βασιλείου (National Screening Committee) ανασκεύασε τις προηγούμενες ερμηνείες του προσυμπτωματικού ελέγχου εισάγοντας για πρώτη φορά την έννοια του κινδύνου στον ορισμό του. Ως εκ τούτου, ο προσυμπτωματικός έλεγχος ορίστηκε ως μια υπηρεσία δημόσιας υγείας στην οποία τα άτομα ενός καθορισμένου πληθυσμού, τα οποία δεν θεωρούν απαραιτήτως ότι έχουν προσβληθεί ή ότι διατρέχουν κίνδυνο εκδήλωσης κάποιας ασθένειας ή των επιπλοκών της, υπόκεινται σε ερωτήσεις ή δοκιμασίες με 4

6 σκοπό την αναγνώριση αυτών που είναι πιθανότερο να ωφεληθούν παρά να ζημιωθούν από περαιτέρω δοκιμασίες ή από μια ενδεχόμενη θεραπεία για τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης μιας ασθένειας ή των επιπλοκών της 3 Κατά συνέπεια τα πιθανά κλινικά οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως τονίζει ο Chamberlain 1 δεν μπορούν να αποτελέσουν το μοναδικό κριτήριο επιλογής ενός προγράμματος προσυμπτωματικου ελέγχου, όταν πρόκειται για την εφαρμογή του ως πολιτική υγείας. Όπως επισημαίνει ο προσυμπτωματικός έλεγχος ενέχει κινδύνους καθώς και μειονεκτήματα (Πίνακας 1) τα οποία θα πρέπει να συνυπολογίζονται στην περίπτωση της εφαρμογής προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, για την επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος. Πίνακας 1. Οφέλη και μειονεκτήματα του προσυμπτωματικού ελέγχου Οφέλη Βελτιωμένη πρόγνωση για τις περιπτώσεις που ανιχνεύονται Λιγότερο δραστικές θεραπείες για την αντιμετώπιση ασθενειών σε πρώιμο στάδιο Εξοικονόμηση πόρων Καθησυχασμός των ατόμων με αρνητικά αποτελέσματα Μειονεκτήματα Παρατεταμένη νοσηρότητα στις περιπτώσεις που η πρόγνωση δεν αλλάζει Υπερθεραπεία για αμφίβολες ανωμαλίες Κόστος πόρων Εσφαλμένος καθησυχασμός των ατόμων με λάθος αρνητικά αποτελέσματα Άγχος και σε αρκετές περιπτώσεις νοσηρότητα (βιοψία) ως αποτέλεσμα λάθος θετικών αποτελεσμάτων Ενδεχόμενοι κίνδυνοι του προσυμπτωματικού ελέγχου (ακτινοβολία, αμνιοκέντηση) Πηγή: Chamberlain (1984) Ως απόρροια των παραπάνω και όπως ισχυρίζονται οι Love και Camilli 4, μπορεί η έννοια του προσυμπτωματικού ελέγχου να είναι απλή η εισαγωγή του όμως στην κλινική πρακτική είναι αρκετά πολύπλοκη. Για το λόγο αυτό και την αποφυγή των ενδεχόμενων κινδύνων αναπτύχθηκαν συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία πρέπει να πληρούνται πριν την εφαρμογή κάθε προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου. 5

7 Ως εκ τούτου, κάθε πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου οφείλει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια πριν την εισαγωγή του στην κλινική πρακτική (Πίνακας 1) καθώς και να αξιολογείται ως προς την καταλληλότητα, αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του όπως προτείνουν οι Cochrane και Holland 5 (Πίνακας 2). Πίνακας 2. Κριτήρια προσυμπτωματικού ελέγχου Κατηγορία Πάθηση Διάγνωση Θεραπεία Κόστος Κριτήρια Η πάθηση θα πρέπει να είναι ένα σημαντικό πρόβλημα υγείας και της οποίας η φυσική ιστορία, συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης της από λανθάνουσα σε αναγνωρισμένη νόσο, να είναι επαρκώς κατανοητή. Η πάθηση θα πρέπει να έχει ένα εμφανές λανθάνον ή πρώιμο συμπτωματικό στάδιο (early symptomatic stage) Θα πρέπει να υπάρχει μια κατάλληλη δοκιμασία η οποία να είναι διαθέσιμη, ασφαλής και αποδεκτή από το κοινό. Θα πρέπει να υπάρχει μια αποδεκτή πολιτική, βασισμένη σε ικανοποιητικά ευρήματα ερευνών και εθνικά πρότυπα, ως προς το ποιους θεωρεί ασθενείς, και η όλη διαδικασία να είναι συνεχής. Θα πρέπει να υπάρχει μια αποδεκτή και καθιερωμένη θεραπεία ή παρέμβαση για τα άτομα που θα διαγνωσθούν να έχουν την ασθένεια ή τους παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωσή της καθώς και διαθέσιμες εγκαταστάσεις για θεραπεία. Το κόστος (συμπριλαμβάνομένης της διάγνωσης και θεραπέιας) θα πρέπει να είναι οικονομικά ισορροπημένο σε σχέση με τα πιθανά έξοδα για ιατρική φροντίδα στο σύνολό τους. Πηγή: UK National Screening Committee στο Holland et al., (2006) Πίνακας 3. Κριτήρια αξιολόγησης προσυμπτωματικού ελέγχου Παράγοντας Απλότητα Αποδεκτικότητα Ακρίβεια Κόστος Κριτήρια Η δοκιμασία θα πρέπει να είναι απλή στην εφαρμογή της, εύκολη στην ερμηνεία της και αν είναι δυνατό ικανή να χρησιμοποιηθεί και από μη ιατρικό προσωπικό Δεδομένης της εθελοντικής συμμετοχής στον προσυμπτωματικό έλεγχο, η δοκιμασία θα πρέπει αν είναι αποδεκτή από το κοινό Η δοκιμασία θα πρέπει να παρέχει μια πραγματική και αξιόπιστη μέτρηση της υπό εξέτασης πάθησης ή συμπτώματος Το κόστος της δοκιμασίας πρέπει να εκτιμηθεί βάσει του οφέλους 6

8 από την έγκαιρη διάγνωσης της πάθησης Επαναληψιμότητα Η δοκιμασία θα πρέπει να παρέχει συνεπή αποτελέσματα σε επαναλαμβανόμενες δοκιμές Ευαισθησία Η δοκιμασία θα πρέπει να είναι ικανή να παρέχει θετικά ευρήματα όταν το άτομο που ελέγχεται πάσχει από την ασθένεια που διεγνώσθη Ειδικότητα Η δοκιμασία θα πρέπει να παρέχει αρνητικά ευρήματα όταν το άτομο που ελέγχεται δεν πάσχει από την ασθένεια που διεγνώσθη Πηγή: Cochrane και Holland (1971) Η εκπλήρωση των παραπάνω κριτηρίων αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την υιοθέτηση ενός οργανωμένου προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου. Σε αντίθετη περίπτωση ο έλεγχος μπορεί να ζημιώσει τόσο το άτομο όσο και το σύστημα υγείας καθώς ενδέχεται να αποβεί αναποτελεσματικός, μη αποδοτικός και εξαιρετικά δαπανηρός. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA, Prostate Specific Antigen) ως προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του προστάτη. Η αδυναμία της συγκεκριμένης δοκιμασία έγκειται στο γεγονός ότι στερείται ακρίβειας και ειδικότητας 6,7 δίνοντας συχνά ψευδώς θετικά αποτελέσματα με συνέπεια να προκαλεί άγχος και νοσηρότητα στα άτομα που λαμβάνουν τη δοκιμασία, υποβάλλοντάς τα σε περεταίρω εξετάσεις και ακατάλληλες θεραπείες οι οποίες αυξάνουν δραματικά το κόστος παράγοντας ταυτόχρονα αναξιόπιστους δείκτες κόστους αποτελεσματικότητας, οι οποίοι σύμφωνα με μελέτες εμφανίζουν μεγάλη απόκλιση και κυμαίνονται μεταξύ $ 68,32 $ για κάθε κερδισμένο έτος ζωής (LYG, Life Year Gained). Εν τούτοις, ακόμα και αν ο έλεγχος πληροί τα κριτήρια των Cohrane και Holland 5, όπως αναφέρθηκε προηγούμενα τα προγράμματα θα πρέπει να εφαρμόζονται στο σύνολο του πληθυσμού υιοθετώντας την οπτική της κοινωνία και να οργανώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να εξετάζεται όσο τον δυνατό μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στόχου. Η αδυναμία των συστημάτων υγείας να υιοθετήσουν ελέγχους και να οργανώσουν προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου σε εθνικό επίπεδο, τα οποία αποδεικνύεται ότι μπορούν να συμβάλουν στην έγκαιρη διάγνωση χωρίς να ζημιώνουν το άτομο και το σύστημα υγείας, ακούσια προάγουν τον ευκαιριακό έλεγχο οποίος αποδεικνύεται λιγότερο αποτελεσματικός αλλά και πιο δαπανηρός από τον οργανωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο όπως εκτιμάται από μελέτες 7

9 οικονομικής αξιολόγησης του προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού και τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας 8,9. Εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου (ΕΠΠΕ) παρέχονται διεθνώς για ένα ευρύ πεδίο παθήσεων υψηλού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας, και απευθύνονται ως επί το πλείστον σε ενηλίκους, νεογνά και έμβρυα. Εν τούτοις δεδομένου του συνεχώς αυξανόμενου προσδόκιμου επιβίωσης καθώς και της γήρανσης του πληθυσμού, λόγος γίνεται για την σταδιακή εφαρμογή προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου με στόχο παθήσεις που αφορούν και τους ηλικιωμένους 10. Στην παρούσα μελέτη αντικείμενο έρευνας αποτελεί η εφαρμογή ΕΠΠΕ για ενηλίκους στην Ελλάδα λόγω του υψηλού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας των παθήσεων που εντοπίζονται στην συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, της ανεπάρκειας του συστήματος στην πρόληψη και έλεγχό της πλειοψηφίας των συγκεκριμένων παθήσεων και της απουσίας ενός οργανωμένου συστήματος προσυμπτωματικού ελέγχου. Μεθοδολογία Η μεθοδολογία της παρούσας έρευνας βασίστηκε στα κριτήρια αξιολόγησης των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, τα οποία εφαρμόστηκαν σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, παρεμβάσεων και μεθόδων προσυμπτωματικού εξασφαλίζοντας έτσι τη βιωσιμότητα, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και την καταλληλότητα των τελικώς προτεινόμενων προς υιοθέτηση προγραμμάτων. Ως εκ τούτου, μέσω του συνολικού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας της χώρας, εντοπίστηκαν οι παθήσεις με τη μεγαλύτερη συμβολή σε αυτό, εξετάστηκε ποιες από αυτές είναι προλαμβανόμενες καθώς και για ποιες από αυτές υφίστανται προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου διεθνώς και διαθέσιμες τόσο μέθοδοι προσυμπτωματικού ελέγχου, οι οποίες πληρούν τα κριτήρια των Cochrane και Holland 5, όσο και αποδεκτές και καθιερωμένες θεραπείες για τα άτομα που θα διαγνωσθούν με την ασθένεια στόχου του ελέγχου ή με κάποιον σχετιζόμενο με αυτή παράγοντα κινδύνου. Εν συνεχεία, μέσω ανασκόπησης δημοσιευμένων μελετών εξετάστηκε η κλινική αποτελεσματικότητα και οικονομική αποδοτικότητα των προγραμμάτων αυτών και 8

10 επιλέχθηκαν τα προγράμματα τα οποία κρίθηκε ότι προάγουν με τον καλύτερο τρόπο την υγεία του πληθυσμού και συμβάλουν στην βελτιστοποίηση της κατανομής των πόρων που επενδύονται στη δευτερογενή πρόληψη. Δεδομένης της βαρύνουσας σημασίας της γνώμης της επιστημονικής κοινότητας της χώρας και της ανάγκης προσαρμογής των προγραμμάτων στην ελληνική πραγματικότητα, τα αποτελέσματα της έρευνας τέθηκαν στην κρίση μιας ομάδας ειδικών και εμπειρογνωμόνων, ακολουθώντας την μέθοδο Deplhi. Τα ζητήματα που τέθηκαν αφορούσαν την καταλληλότητα των προγραμμάτων που προέκυψαν από την έρευνα, την επιβεβαίωση (ή μη) των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών των προγραμμάτων (πληθυσμό στόχος, συχνότητα ελέγχου, παρεχόμενες παρεμβάσεις) καθώς και το βαθμό αποζημίωσής τους από την κοινωνική ασφάλιση. Οι απόψεις και τα σχόλια των ειδικών αξιολογήθηκαν και ενσωματώθηκαν στις τελική πρόταση της έκθεσης αυτής. Τέλος, εκτιμήθηκε το άμεσο ετήσιο κόστος των προγραμμάτων για τα πέντε πρώτα έτη εφαρμογής τους υπολογίζοντας μια σταδιακά ετησίως αυξανόμενη συμμόρφωση ή προσέλευση στους προσυμπτωματικούς ελέγχους των ατόμων που πληρούν τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού στόχου του εκάστοτε προγράμματος. Φορτίο ασθένειας στην Ελλάδα Ένα από τα βασικά κριτήρια για την εφαρμογή ενός προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου όπως είχαν επισημάνει οι Cochrane και Holland 5, αποτελεί η σοβαρότητα της ασθένειας στόχου αλλά και η συχνότητα εμφάνισης της στον πληθυσμό. Ως εκ τούτου, η ασθένειας στόχος του προγράμματος οφείλει να επιλέγεται βάσει του φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας στον γενικό πληθυσμό το οποίο ενσωματώνει τόσο τη σοβαρότητα της ασθένειας όσο και την συχνότητα εμφάνισής της. Το φορτίο ασθένειας στην Ελλάδα δεν διαφέρει σημαντικά από αυτό των υπόλοιπων ανεπτυγμένων χωρών, με τα νοσήματα του κυκλοφορικού, τα καρδιαγγειακά και τον καρκίνο να αποτελούν τις σοβαρότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ 11, το σύνολο των θανάτων στη χώρα οφείλονται κατά 49% σε καρδιαγγειακές παθήσεις και κατά 25% σε κακοήθη 9

11 νεοπλάσματα, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται και από εναλλακτικούς τρόπους μέτρησης του φορτίου ασθένειας όπως τα πιθανά χαμένα έτη ζωής (potential years of life lost, PYLLs) και τα σταθμισμένα λόγω αναπηρίας έτη ζωής (disability adjusted life years, DALYs). Βάσει των PYLLs οι μείζονες παράγοντες θνησιμότητας στην Ελλάδα είναι κατά σειρά προτεραιότητας, εξωτερικοί παράγοντες (ακούσιοι και εκούσιοι τραυματισμοί), κακοήθη νεοπλάσματα και παθήσεις του κυκλοφορικού, οι οποίοι ευθύνονταν το έτος 2004 για 918, 838 και 695 χαμένα έτη ζωής ανά πληθυσμού, αντίστοιχα 12.. Πίνακας 4. Αιτίες θνησιμότητας στην Ελλάδα βάσει PYLLs ανά πληθυσμού, 2004 Πηγή: ΟΟΣΑ, (2009) Επίσης, βάσει DALYs μείζονες παράγοντες θνησιμότητας αλλά και νοσηρότητας για το ίδιο έτος αποτέλεσαν τα καρδιαγγειακά νοσήματα οι νευροψυχιατρικές παθήσεις και τα κακοήθη νεοπλάσματα, αντιπροσωπεύοντας , και σταθμισμένα λόγω αναπηρίας έτη ζωής, αντίστοιχα 13. Αναλυτικότερα, το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας στην Ελλάδα για το έτος 2004 βάσει PYLLs αλλά και DALYs παρουσιάζεται στους πίνακες 4 και 5. Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται η συμβολή αποκλειστικά κάθε πάθησης στο 10

12 φορτίο ασθένειας της χώρα αλλά επιπλέον επισημαίνονται και αυτές για τις οποίες υπάρχουν παρεμβάσεις τεκμηριωμένης αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας για την πρόληψή τους αλλά και εφαρμοσμένα εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για την πρόληψή τους, διεθνώς Πίνακας 5. Αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας στην Ελλάδα βάσει DALYs (000), 2004 Πηγή: WHO, (2009) Επίδοση του συστήματος υγείας στην αντιμετώπιση ασθενειών υψηλού φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας Δεδομένου του φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας της χώρας αλλά και των μέτρων που έχουν ληφθεί σε διαφορές ανεπτυγμένες χώρες για την πρόληψη και καταπολέμηση των συγκεκριμένων παθήσεων του Πίνακα 4 και 5, μέσω εφαρμογής ΕΠΠΕ, ενδιαφέρον στοιχειό αποτελεί η αξιολόγηση της επίδοσης του ελληνικού συστήματος υγείας στην αντιμετώπιση των εν λόγω παθήσεων. Ένα μέτρο αξιολόγησης της επίδοσης των συστημάτων υγείας είναι η αποτρεπτή θνησιμότητα, η παρακολούθηση και καταγραφή δηλαδή των θανάτων οι οποίοι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί δεδομένης της παρουσίας αποτελεσματικών και 11

13 έγκαιρων παρεμβάσεων φροντίδας υγείας. Από τα στοιχειά που παρατίθενται παρακάτω αποδεικνύεται ότι η επίδοση του ελληνικού συστήματος υγείας υστερεί αισθητά στην αντιμετώπιση συγκεκριμένα των παθήσεων για τις οποίες εφαρμόζονται διεθνώς ΕΠΠΕ και τα οποία όπως θα παρουσιαστεί στη συνέχεια έχουν συμβάλει σημαντικά στην μείωση του φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας της ασθένειας στην εκάστοτε χώρα. Αποτρεπτή θνησιμότητα από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος Όπως παρουσιάζεται στο Γράφημα 1, η τάση της αποτρεπτής θνησιμότητας από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος για την περίοδο παρουσιάζει γενικά πτωτική τάση. Παρόλα αυτά ο ρυθμός μείωσης της θνησιμότητας από νοσήματα του κυκλοφορικού στην Ελλάδα, υπολείπεται σημαντικά αυτού των υπολοίπων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς την τελευταία εικοσαετία, η μείωση στην Ελλάδα ήταν της τάξης του 10,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την Ε.Ε. άγγιζε το 35,7% 14. Γράφημα 1. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από νοσήματα του κυκλοφορικού Πηγή: Τούντας και συν.,

14 Αποτρεπτή θνησιμότητα από σακχαρώδη διαβήτη Η διαχρονική τάση της αποτρεπτής θνησιμότητας από σακζαρώδη διαβήτη (Γράφημα 2) εμφανίζει ραγδαία πτώση τα τελευταία 27 χρόνια, πιθανώς ως απόρροια της εισαγωγή νέων αποτελεσματικών θεραπειών (ινσουλίνη) καθώς και στη λήψη μέτρων για τη διαχείριση και αντιμετώπιση της νόσου. Εν τούτοις, την τελευταία δεκαετία ο δείκτης εμφανίζει ανοδική πορεία γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την επίπτωση της νόσου στο γενικό πληθυσμό, και τονίζει τη σημασία της ορθής πρόληψης και της αποτελεσματικότερης διαχείρισής της πάθησης. Γράφημα 2. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από σακχαρώδη διαβήτη θάνατοι/ ,90 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0,00 Πηγή: ΕΣΔΥ,2009 Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του μαστού Η αποτρεπτή θνησιμότητα από νεοπλάσματα του μαστού, εμφανίζει σχετικά σταθερή εικόνα μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990 (Γράφημα 3). Την τελευταία δεκαετία ο δείκτης εμφανίζει σταδιακή υποχώρηση ( μείωση 13%) χωρίς παρόλα αυτά να δικαιολογεί κανενός είδους εφησυχασμό καθώς η Ελλάδα, μαζί με τις λοιπές χώρες του Μεσογειακού Νότου (Ισπανία, Πορτογαλία και λιγότερο η Ιταλία) παρουσιάζει ανησυχητικές καθυστερήσεις στον έλεγχο της θνησιμότητας από την συγκεκριμένη αιτία

15 Γράφημα 3. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του μαστού θάνατοι/ ,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 Πηγή: ΕΣΔΥ, 2009 Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του κόλου και του ορθού Η διαπιστούμενη διαχρονική τάση της αποτρεπτής θνησιμότητας από κακοήθη νεοπλάσματα του κόλου και του ορθού (Γράφημα 4) εμφανίζεται αυξητική καθ όλη τη διάρκεια της περιόδου Η αύξηση από το 1980 έως το 2007 ανέρχεται σε 70,96%. Η Ελλάδα, η Ισπανία (αύξηση 60,1%, ) και η Πορτογαλία (αύξηση 36,9%, ) εμφανίζουν την πλέον ανησυχητική εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ιδιαίτερα στους άνδρες, αλλά και για τις γυναίκες 15. Γράφημα 4. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του κόλου και του ορθού ι/ τ ο α ν ά θ 9,00 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 Πηγή: ΕΣΔΥ,

16 Αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του τραχήλου της μήτρας Η αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα του τραχήλου της μήτρας παρουσιάζει πτωτικές τάσεις με μέση μείωση μεταξύ περιόδου και ίση με 41%(Γράφημα 5). Παρόλα αυτά η σταθεροποίηση του δείκτη μετά το 2000 σε επίπεδα μεταξύ 0,6 και 0,8, δεν δικαιολογεί κανενός είδους εφησυχασμό. Το εύρημα αυτό, πιθανόν να υποδηλώνει πραγματικές ανεπάρκειες, ιδιαίτερα σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές, στην εφαρμογή σε μαζική κλίμακα τακτικού προληπτικού ελέγχου (Pap test κ.λ.π.) ή και την παράλληλη αύξηση του επιπολασμού καταστάσεων που ενοχοποιούνται ως προδιαθεσιακοί παράγοντες, όπως η μόλυνση από τον ιό του ανθρώπινου θηλώματος (HPV). θάνατοι/ Γράφημα 5. Προτυποποιημένη αποτρεπτή θνησιμότητα από κακοήθη νεοπλάσματα τραχήλου της μήτρας 1,20 1,00 0,80 0,60 0,40 0,20 0,00 Πηγή: ΕΣΔΥ, 2009 Εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για ενηλίκους Η σημασία και οι δυνατότητες που προσέφερε ο προσυπμτωματικός έλεγχος στον έλεγχο του φορτίου νοσηρότητας και θνησιμότητας διαφόρων ασθενειών αλλά και στη συγκράτηση των δαπανών υγείας, αναγνωρίστηκε ευρέως από κλινικούς, οικονομολόγους και πολιτικούς υγείας,διεθνώς, κατά των 20 ο αιώνα και αποτέλεσε τον πυρήνα πολιτικών υγείας και τη βάση εθνικών προγραμμάτων πρόληψης συγκριμένων παθήσεων που απευθύνονταν σε ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα του πληθυσμού

17 Τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για ενηλίκους που αναπτύχθηκαν, υιοθετήθηκαν γρήγορα από την πλειοψηφία των συστημάτων υγείας των ανεπτυγμένων χωρών συμβάλλοντας σημαντικά στην πρόληψη και αντιμετώπιση επιλεγμένων παθήσεων και περιορισμό των σχετιζόμενων με αυτές δαπάνες. Ο καρκίνος αποτέλεσε τον πρωταρχικό στόχο των ΕΠΠΕ και ακολούθησαν τα καρδιαγγειακά νοσήματα ο διαβήτης και οι παθήσεις του νεφρού και προσφάτως οι θάνατοι από τη ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής. Υπό το πρίσμα του φορτίου ασθένειας, των τεχνολογικών εξελίξεων και των διαγνωστικών μεθόδων επιλέχθηκαν σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν ΕΠΠΕ με βάση τα κριτήρια που αναφέρθηκαν προηγούμενα. Ως εκ τούτου, ΕΠΠΕ που βρίσκονται σε εφαρμογή σε διαφορές χώρες είναι τα παρακάτω: Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού Το πρόγραμμα καλεί για μαστογραφία κάθε 2 ή 3 έτη γυναίκες ηλικίας μεταξύ 40 και 74 ετών η οποίες δεν έχουν διαγνωσθεί με την ασθένεια. Τα ηλικιακά όρια του πληθυσμού στόχου καθώς και η συχνότητα διεξαγωγής των ελέγχων διαφέρουν ανά χώρα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν αυτά της Σλοβενίας όπου ο προσυμπτωματικός έλεγχος παρέχεται περιοδικά σε γυναίκες ετών, της Εσθονίας της οποίας πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες ηλικίας ετών κάθε 3 έτη και της Γαλλίας όπου για μαστογραφία καλούνται γυναίκες ετών κάθε 2 έτη. Παρόλα αυτά τα προγράμματα απευθύνονται ως επί το πλείστον σε γυναίκες ετών με τριετή συχνότητα ελέγχου (Αγγλία, Βέλγιο, Δανία, Ουαλία, Β. Ιρλανδία, Αυστραλία, Κύπρος, Λετονία) 6,16,17,18. Η εφαρμογή του προγράμματος έχει συμβάλει σημαντικά στην μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού (Γράφημα 6). Σύμφωνα με τους Duffy et al., 19 το πρόγραμμα έχει συμβάλλει στην μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού έως και 30%, αποτρέποντας 5,7 θανάτους για κάθε γυναίκες που ελέγχονται. 16

18 Γράφημα 6: Θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν και μετά την εφαρμογή του προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου. Έτος έναρξης Πηγή: Duffy et al., 2010 Επιπλέον, μελέτες οικονομικής αξιολόγησης αποδεικνύουν την οικονομική αποδοτικότητα του προγράμματος σε διάφορες χώρες και διαφορετικά συστήματα υγείας, με δείκτη κόστους αποτελεσματικότητας να κυμαίνεται από 2452 έως 6593/LYG (κερδισμένο έτος ζωής) 20,21,22,23,24,25,26, πολύ χαμηλότερο από τα όρια χρηματοδότησης παρεμβάσεων φροντίδας υγείας διεθνώς ( /LYG ή /QALΥ). Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γυναίκες άνω των 18 ετών τις οποίες καλεί για pap τεστ κάθε 2,3 ή 5 έτη. Ομοίως με τον πρόγραμμα για τον καρκίνο του μαστού, τα ηλικιακά όρια καθώς και η συχνότητα διεξαγωγής των ελέγχων διαφέρουν ανά χώρα και σύστημα υγείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν η Αυστραλία τις οποίας πρόγραμμα καλεί γυναίκες 18 έως 69 ετών για έλεγχο κάθε 2 έτη, η Λιθουανία όπου γυναίκες ηλικίας 30 έως 60 ετών καλούνται για έλεγχο κάθε 3 χρόνια και η Σουηδία της οποίας σύστημα υγείας παρέχει pap τεστ κάθε 3 χρόνια σε γυναίκες ετών και κάθε 5 έτη για γυναίκες ετών. Η πλειοψηφία των προγραμμάτων εν τούτοις απευθύνεται σε γυναίκες ηλικίας 25 έως 60 ή 65 ετών 17

19 (Αγγλία, Ουαλία, Β. Ιρλανδία, Ιταλια, Γαλλία, Βέλγιο, Κύπρος, Ουγγαρία, Σλοβενία) 6,15 Η αποτελεσματικότητα του προγράμματος τεκμηριώνεται από διεθνής μελέτες οι οποίες υποστηρίζουν ότι η ορθή εφαρμογή του προγράμματος μπορεί να μειώσει τη θνησιμότητα από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έως και 80% ενώ σε συνδυασμό με το εμβόλιο κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων η μείωση της θνησιμότητας μπορεί να αγγίξει και το 95% 27,28 (Γράφημα 7) Γράφημα 7:Μείωση του κινδύνου εμφάνισης κρουσμάτων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας για διαφορετικές στρατηγικές προσυμπτωματικού ελέγχου Όσον αφορά τη σχέση κόστους και αποτελεσματικότητα του προγράμματος, μελέτες οικονομικής αξιολόγησης διεξαχθείσες σε διαφορετικά συστήματα υγείας παρουσιάζουν δείκτες κόστους αποτελεσματικότητας από 9791 έως 18659/LYG ή από 9435 έως 29089/QALY 29,30,31,32,33 (Ποιοτικά προσαρμοσμένο έτος ζωής) αποδεικνύοντας την οικονομική του αποδοτικότητα(πίνακας 6). Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου Βάση του προγράμματος για τον καρκίνο του εντέρου αποτελεί η δοκιμασία λανθάνουσας αιμορραγία στα κόπρανα (FOBt) η οποία παρέχεται συνήθως ανά 2 έτη σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών. Ομοίως, με τα παραπάνω προγράμματα οι 18

20 ηλικιακές ομάδες στις οποίες απευθύνεται το πρόγραμμα διαφέρουν ανά χώρα. Στη πλειοψηφία του όμως απευθύνονται σε άνδρες και γυναίκες 60 έως 69 ετών οι οποίοι καλούνται να πραγματοποιήσουν τη δοκιμασία λανθάνουσας αιμορραγία στα κόπρανα κάθε 2 έτη ( Αγγλία, Φιλανδία, Ουαλία, Β. Ιρλανδία) 6,16. Η κλινική αποτελεσματικότητα του προγράμματος τεκμηριώνεται από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, οι οποίες αποδεικνύουν ότι η ορθή εφαρμογή του μπορεί σε διάστημα 10 ετών να συμβάλει στη μείωση της θνησιμότητας ως και 23%, αποτρέποντας 3.6 έως 13,5 θανάτους για κάθε άτομα που ελέγχονται 34,35. Σχετικά με την οικονομική αποδοτικότητα του προγράμματος μελέτες οικονομικής αξιολόγησης σε διάφορα συστήματα υγείας συνηγορούν υπέρ της εφαρμογής του, καθώς ο δείκτης κόστους αποτελεσματικότητας του προγράμματος κυμαίνεται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα( /LYG) 36,37,38,39,40,41 από αυτά των ορίων χρηματοδότησης παρεμβάσεων υγείας διεθνώς (Πίνακας 6). Εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για την ανίχνευση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής Το πρόγραμμα απευθύνεται σε άνδρες άνω των 65 ετών οι οποίοι καλούνται άπαξ για υπερηχογράφημα με τα το 65 ο έτος της ηλικίας τους. Το πρόγραμμα βρίσκεται σε εφαρμογή ήδη στην Αγγλία ενώ σχεδιάζεται να εφαρμοσθεί και σε άλλα συστήματα υγείας λόγω της αποδεδειγμένης κλινικής του αποτελεσματικότητας και οικονομικής του αποδοτικότητας. Σύμφωνα με μελέτες, η εφαρμογή του προγράμματος σε άνδρες 65 ετών και άνω μπορεί να συμβάλει στη μείωση της θνησιμότητα από ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής κατά 50% αποτρέποντας έως και 23.5 θανάτους για κάθε 1000 άνδρες που ελέγχονται (Γράφημα 8) 42,43. 19

21 Γράφημα 8: Αθροιστικοί θάνατοι σχετιζόμενοι με τη ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής σε διάστημα 10 ετών παρακολούθησης των ασθενών που κλήθηκαν για προσυμπτωματικό έλεγχο (invited group) και των ασθενών που απείχαν (control group) Πηγή: Tomshon et al Παράλληλα, η επένδυση αποδεικνύεται αποδοτική,σε σχέση με τα αποδεκτά όρια χρηματοδότησης τεχνολογιών υγείας, καθώς ο δείκτης κόστους αποτελεσματικότητας του προγράμματος κυμαίνεται μεταξύ /LYG και /QALY 42,43,44,45,46,47,48 (Πίνακας 6). Εθνικό πρόγραμμα αγγειακών ελέγχων Το πρόγραμμα αγγειακών ελέγχων μόλις πρόσφατα αποτέλεσε εθνική πολιτική υγείας της Αγγλίας, με σκοπό την πρόληψη και τον έλεγχο κινδύνου εκδήλωσης καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη, παθήσεων του νεφρού και εγκεφαλικών επεισοδίων. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 40 έως 74 ετών οι οποίοι δεν έχουν προηγούμενα διαγνωσθεί με κάποια από τις ασθένειεςστόχο του προγράμματος ούτε βρίσκονται σε κάποιο πρωτόκολλο διαχείρισης παραγόντων κινδύνου των παραπάνω νοσημάτων, όπως η υπέρταση. Ο πληθυσμός που πληροί τα παραπάνω κριτήρια καλείται κάθε 5 έτη για μέτρηση αρτηριακής πίεσης και δείκτη μάζας σώματος καθώς και για τη διεξαγωγή εργαστηριακών ελέγχων χοληστερόλης, και γλυκόζης ή κρεατινίνης εφόσον κριθούν απαραίτητοι. Σύμφωνα με μελέτη του υπουργείου υγείας της Αγγλία 49 το πρόγραμμα αναμένεται να αποτρέψει ετησίως εγκεφαλικά επεισόδια και περιστατικά εμφράγματος 20

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής.

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το ΚΕΠ Υγείας Μεταμόρφωσης, μια νέα δημοτική δομή που ασχολείται με την πρόληψη και την προαγωγή υγείας, ενημερώνει τους κατοίκους του δήμου για τις προληπτικές εξετάσεις, που προτείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του Προγράμματος Πρόληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ» Η συμβολή του Παρατηρητηρίου Υγείας στην επιτυχημένη λειτουργία των προγραμμάτων διαλογής Έλενα Ριζά,, MPH, PhD, DLSHTM

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη. Τι θα διαπραγµατευτεί το. Ορισµοί στην πρόληψη. Ιατρικές δραστηριότητες πρόληψης. Κατανόηση των βασικών αρχών της πρόληψης π.χ.

Πρόληψη. Τι θα διαπραγµατευτεί το. Ορισµοί στην πρόληψη. Ιατρικές δραστηριότητες πρόληψης. Κατανόηση των βασικών αρχών της πρόληψης π.χ. Πρόληψη Να ζείτε συνετά, σε χίλιους ανθρώπους µόνο ένας θα πεθάνει φυσικά, οι υπόλοιποι θα υποκύψουν λόγω του παράλογου τρόπου ζωής τους Μαµµωνίδης 1135-1204 µ.χ. Τι θα διαπραγµατευτεί το µάθηµα Ιατρικές

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Παραμένοντας Υγιής Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Ένας εύκολος και σημαντικός τρόπος για να παραμένουμε υγιείς είναι να κάνουμε πρόληψη και να λαμβάνουμε υπηρεσίες για έγκαιρη ανίχνευση της ασθένειας.

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Κώστας Αθανασάκης, BScHS, BScEcon, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή Το κάπνισμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου

Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου Νάνος Παναγιώτης Msc Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας Υποδιοικητής 3 ης Υ. ΠE. Μακεδονίας Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου 9/12/2014 ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ Καρκίνος: Μείζον

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Κώστας Αθανασάκης BScHS, BScEcon, MSc, PhD, PD Επιστημονικός Συνεργάτης, Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρόληψη και Ασφάλιση : Διπλή ασπίδα προστασίας από τους κινδύνους που απειλούν Ζωή Υγεία Α Μέρος : Κίνδυνοι Ζωής και Υγείας Πρόληψη: από τη θεωρία στην πράξη: νέες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Υπό την Αιγίδα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Υπό την Αιγίδα: Υπό την Αιγίδα: Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας 1 ΣΚΟΠΟΣ: Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων στην ηλικιακή ομάδα 40 65 ετών. ΑΤΟΜΑ 40 65 ΕΤΩΝ: Αυξημένοι παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Γιάννης Βασαλάκης Chief Uwr Ζωής & Υγείας Interamerican Τάσος Γαρυφαλλάκης Uwr Ζωής & Υγείας Αξίωμα Συνήθη ερωτήματα- προβληματισμοί Είναι παθολογικό το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Με την προσωπική πρόσκληση συµµετοχής σας στο πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού µέσω

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα ανίχνευσης 1 «γυναίκες κάτω των 40 ετών περιοδικότητα ανά 5ετία»

Πρόγραµµα ανίχνευσης 1 «γυναίκες κάτω των 40 ετών περιοδικότητα ανά 5ετία» Παράρτηµα 4 της συγγραφής υποχρεώσεων του διαγωνισµού PMO3/PO/20/71 Παροχή υπηρεσιών προληπτικής ιατρικής. OIKONOMIKO ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Υποβάλλων προσφορά Εταιρική επωνυµία:.. ιεύθυνση ΑΦΜ :..

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Κώστας Τσιλίδης (ktsilidi@cc.uoi.gr) http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Βιβλίο Ιωαννίδη, Κεφ. 16 March 24, 2015 Στόχος αναλύσεων ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 5/10/2015 Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Σακχαρώδης διαβήτης Ε. Κουτρούμπα-Μαρκέτου Δρ. Διευθύντρια Βιοχημικού Εργαστηρίου ΓΝΑ ΚΑΤ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΛΙΩΝ (ΚΕΝ/GR - DRGs) ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΕΣΥ. Γενικός Γραμματέας ΥΥΚΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΛΙΩΝ (ΚΕΝ/GR - DRGs) ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΕΣΥ. Γενικός Γραμματέας ΥΥΚΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΛΙΩΝ (ΚΕΝ/GR - DRGs) ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΕΣΥ Γενικός Γραμματέας ΥΥΚΑ Ορισμός: Diagnosis Related Groups (DRGs) Diagnosis Related Groups (DRGs): Ομοιογενείς Διαγνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το

Σημείωση: Το σύμβολο Χ που εμφανίζεται στο Σχήματα δηλώνει τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα PISA και αποφάσισαν να μην θέσουν σε κυκλοφορία το 2 Όλοι σχεδόν οι 15χρονοι νέοι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό υπολογιστή. Αλλά τα αγόρια το έκαναν για μεγαλύτερο διάστημα και συχνότερα από τα κορίτσια Γενικά, όλοι, σχεδόν, οι 15χρονοι νέοι (99,31%)

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Νοέμβριος 2013 Περιεχόμενα 1. Στατιστικά Στοιχεία υποχρεωτικών ελέγχων (Νοέμβριος 2013) 2. Στελέχωση Ομάδας Ποιοτικού Ελέγχου 3. Μεθοδολογία Ποιοτικών Ελέγχων 4. Ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

πρόλογος Βικτωρία Καλαποθάκη Καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής Η Υγεία του Ελληνικού Πληθυσμού - -

πρόλογος Βικτωρία Καλαποθάκη Καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής Η Υγεία του Ελληνικού Πληθυσμού - - πρόλογος Η στάθμιση της Υγείας ενός πληθυσμού αποτελεί προϋπόθεση για την ορθολογική αξιολόγηση των μέτρων που την επηρεάζουν, για τη διαμόρφωση των πολιτικών επιλογών και τον προγραμματισμό των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς. Δρ Παύλος Νεοφύτου

Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς. Δρ Παύλος Νεοφύτου Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς Δρ Παύλος Νεοφύτου Δρ Ανδρέας Πατσαλίδης, Δρ Άντρη Ευριπίδου, Δρ Σπυρος Γεωργίου,, Prof.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 395 396 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 397 398 399 400 401 402 3 ο Εθνικό Συνέδριο Κλινικής Μικροβιολογίας 9 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων & Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων

Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Αθηνών Βασικές αρχές της θεωρίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Ταχ. Διεύθυνση : Λαμψάκου 5 Πόλη: Αθήνα Ταχ. Κώδικας : 11528 Ημερομηνία :04/07/2012 Πληροφορίες : Γιαννοπούλου Κατερίνα Αρ. Πρωτ. 136 Τηλέφωνο : 210 7222 727 Fax : 210 7487 658 E-mail : info@ispm.gr ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Συμπόσιο To E.M.Π. στην πρωτοπορία της έρευνας και της τεχνολογίας Αθήνα, 4 Δεκεμβρίου 2007 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ. Κανελλαΐδης, Ι. Γκόλιας, Γ. Γιαννής,

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Medicare Generation Next Οδηγίες για τον ασφαλισμένο Τι είναι το Medicare Generation Next;

Medicare Generation Next Οδηγίες για τον ασφαλισμένο Τι είναι το Medicare Generation Next; 2014 + ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 800 800 99 99 (χωρίς χρέωση από σταθερό) 210 61 27 722 (από κινητό) Τι είναι το Medicare Generation Next; Το Medicare Generation Next είναι πρόγραμμα κάλυψης εξωνοσοκομειακής περίθαλψης

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης Σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου και την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων: μετα-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση προοπτικών μελετών Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. 1. Ιατρό με σύμβαση έργου διάρκειας 11 μηνών (η απασχόληση στην Ο.Ε. 1.2. συνίσταται σε 4 Α/Μ)

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. 1. Ιατρό με σύμβαση έργου διάρκειας 11 μηνών (η απασχόληση στην Ο.Ε. 1.2. συνίσταται σε 4 Α/Μ) ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Πρόνοιας και Προληπτικής Ιατρικής, ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικό, στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου «Πρόγραμμα παρεμβάσεων πρόσληψης προαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα