ΠΡΟΤΖΕΚΤ-TΣΙΓΑΡΟ,ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ(2 ο τετράμηνο ΓΕΛ ΚΑΣΤΕΛΛΑΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΤΖΕΚΤ-TΣΙΓΑΡΟ,ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ(2 ο τετράμηνο 2013-2014 ΓΕΛ ΚΑΣΤΕΛΛΑΝΩΝ"

Transcript

1 ΠΡΟΤΖΕΚΤ-TΣΙΓΑΡΟ,ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ(2 ο τετράμηνο ΓΕΛ ΚΑΣΤΕΛΛΑΝΩΝ Η ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντώνης Τσούμας Μανώλης Ταφάι Νίκος Παιπέτης Νάνσυ Πάγκαλη Μαριλού Παιπέτη

2 Aπόψεις των ειδικών για το κάπνισμα Η νικοτίνη είναι ελαφρά διεγερτική ουσία, χωρίς καμιά ιατρική ή θεραπευτική χρήση, που προκαλεί μικρού βαθμού ταχυκαρδία, αύξηση της πίεσης και αναπνοής και κινητική δραστηριοποίηση. Η Νικοτίνη απομονώνεται απο διάφορα είδη του φυτού καπνός( Nicotiana tabacum. Nicotiana rustica, Nicotiana persica). Τα φύλλα του φυτού περιέχουν 0.6-0,9% νικοτίνη. Με συνεχές κάπνισμα η νικοτίνη και τα άλλα συστατικά του εισπνεόμενου καπνού, όπως η πίσσα και το μονοξείδιο του άνθρακα, επηρεάζουν άμεσα το καρδιαγγειακό και το βρογχοπνευμονικό σύστημα. Οι βιομηχανίες του καπνού, παρόλο που υποχρεώθηκαν να βάζουν την ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας στις διαφημίσεις και στα πακέτα τσιγάρου για τις πιθανότητες βλαβερής επίδρασης στην υγεία λόγω του καπνίσματος μέχρι σήμερα δεν έχουν παραδεχτεί επίσημα τις επιπτώσεις αυτές. 2

3 Και εάν μπορούν να αρνηθούν και να αμφισβητήσουν την βλαβερή επίδραση του καπνίσματος στον ανθρώπινο οργανισμό και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του καρκίνου του πνεύμονα, ένα πράγμα όμως δεν μπορούν να αμφισβητήσουν - την κύρια αιτία που τόσοι καπνιστές συνεχίζουν να είναι πελάτες τους - την εξάρτηση της νικοτίνης. Η εξάρτηση είναι εκείνη η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός συνηθίζει σε μια ουσία και δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά αν δεν υπάρχει η ουσία αυτή στο αίμα του ανθρώπου. Η εξάρτηση μπορεί να είναι σωματική ή ψυχολογική. Η ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΕΞΑΡΤΗΣΗ Τα προϊόντα καπνού έχουν αναγνωριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως εξαρτησιογόνα και βρίσκονται στην ίδια ευρύτερη κατηγορία με ουσίες όπως η κοκαΐνη και τα οπιοειδή στο διεθνές σύστημα κατάταξης νοσημάτων ICD-10. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει περισσότερες από χημικές ουσίες, με διαφορετικές ιδιότητες και επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Η πιο γνωστή και σημαντική ουσία που περιέχεται στα προϊόντα καπνού είναι η νικοτίνη, η οποία θεωρείται, σε μεγάλο βαθμό, υπεύθυνη για την εξάρτηση από το κάπνισμα. Οι περισσότεροι καπνιστές συνεχίζουν 3

4 να καπνίζουν επειδή είναι εξαρτημένοι από τη νικοτίνη, αν και γνωρίζουν τις συνέπειες που θα έχει στην υγεία τους. Η έρευνα έχει δείξει ότι η νικοτίνη συγκεντρώνει πολλά από τα φαρμακολογικά χαρακτηριστικά των κλασικών εξαρτησιογόνων ουσιών. Με την εισπνοή του καπνού του τσιγάρου, κάθε καπνιστής προσλαμβάνει 1-2mg νικοτίνης. Η νικοτίνη εισέρχεται με τον καπνό στο αναπνευστικό σύστημα και απορροφάται από τους βλεννογόνους, με αποτέλεσμα να φτάνει γρήγορα σε υψηλά επίπεδα στο αίμα και να εισέρχεται στον εγκέφαλο. Η νικοτίνη δρα στον εγκέφαλο διεγείροντας μια σειρά νικοτινικών υποδοχέων. Η πλέον σημαντική δράση της αφορά στην ενεργοποίηση του συστήματος αμοιβής και την αύξηση στη ροή του νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη στο μεταιχμιακό σύστημα του εγκεφάλου, κάτι που αποτελεί χαρακτηριστικό όλων των εξαρτησιογόνων ουσιών και θεωρείται ότι παίζει κεντρικό ρόλο στο μηχανισμό πρόκλησης εξάρτησης. Η επαναλαμβανόμενη πρόσληψη νικοτίνης οδηγεί σε μεταβολές της ευαισθησίας των υποδοχέων στο μεταιχμιακό σύστημα, οι οποίοι επηρεάζουν την έκκριση ντοπαμίνης. Δεδομένου ότι η εκκρινόμενη ντοπαμίνη στην περιοχή αυτή του εγκεφάλου προκαλεί αίσθημα ευχαρίστησης, γίνεται κατανοητό ότι η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της εξάρτησης. Η άμεση επίδραση της νικοτίνης στο σώμα διαρκεί μέχρι και τριάντα λεπτά μετά την άφιξή της στον εγκέφαλο. Συγκεκριμένα, η περιεκτικότητά της στο αίμα μειώνεται κατά 50% μέσα σε μισή ώρα μετά από μια εισπνοή καπνού και κατά 75% στα τρία τέταρτα της ώρας, εξαφανίζεται δε από το αίμα σε δύο με τρεις ώρες. Η δράση των ορμονών που εκκρίθηκαν διαρκεί, επίσης, μισή ώρα περίπου. Υπάρχουν και άλλα συστατικά του καπνού, όπως η αμμωνία, η μενθόλη, το λεβουλινικό οξύ, που ενισχύουν τη δράση της νικοτίνης μέσω της ευχάριστης επίδρασής 4

5 τους στον οργανισμό, αλλά και μέσω της αύξησης του βαθμού απορρόφησης της νικοτίνης. Από τη στιγμή όμως που μειώνεται η περιεκτικότητα της νικοτίνης στο αίμα, ο καπνιστής αισθάνεται την ανάγκη να αυξήσει εκ νέου τα επίπεδά της, ενώ στους μανιώδεις καπνιστές η νικοτίνη συσσωρεύεται στον οργανισμό και η ποσότητά της είναι επαρκής ακόμα και για τις ώρες του ύπνου. Ο ίδιος ο καπνιστής, ως άμεση συνέπεια του καπνίσματος αναφέρει τόνωση ή ηρεμία (ανάλογα με την αρχική ποσότητα νικοτίνης και την αρχική κατάσταση του οργανισμού), αύξηση της προσοχής και βελτίωση της μνήμης, υποχώρηση του αισθήματος του πόνου και της πείνας, ευκολότερη κένωση και ανακούφιση από το άγχος. Στην πραγματικότητα, η βίωση των ευχάριστων συνεπειών που αναφέρουν οι καπνιστές μετά το άναμμα του τσιγάρου, συνδέεται με την εξάρτηση από τη νικοτίνη. Η νικοτίνη δίνει την ψευδαίσθηση ότι χαλαρώνει και βοηθάει στη συγκέντρωση διότι απομακρύνει τις δυσάρεστες αισθήσεις που βιώνει ο οργανισμός από την έλλειψή της. Όταν η νικοτίνη στο αίμα πέφτει σε χαμηλά επίπεδα εμφανίζονται τα συμπτώματα στέρησης και ο καπνιστής αισθάνεται νευρικότητα και άγχος. Καπνίζοντας, αυξάνονται τα επίπεδα νικοτίνης, μειώνεται η νευρικότητα και το άγχος. Επομένως, το κάπνισμα είναι ο τρόπος που ικανοποιείται ο εθισμός στη νικοτίνη και η απόλαυση που δημιουργείται είναι αποτέλεσμα αυτού του εθισμού. Οι μη καπνιστές δεν αισθάνονται ούτε ευχαρίστηση, ούτε δυσαρέσκεια όταν εισπνέουν νικοτίνη. H έλλειψη νικοτίνης στους καπνιστές προκαλεί συμπτώματα στέρησης, όπως είναι η ευερεθιστότητα, η υπερκινητικότητα, η δυσκολία συγκέντρωσης, το άγχος, το δυσφορικό ή καταθλιπτικό συναίσθημα, η πείνα, οι διαταραχές ύπνου και η έντονη επιθυμία για πρόσληψη νικοτίνης, που αποτελεί και το μεγαλύτερο εμπόδιο για όσους θέλουν να κόψουν το κάπνισμα. Η υπερβολική ποσότητα νικοτίνης μπορεί να προκαλέσει ζαλάδα, 5

6 αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, φουσκάλες στο δέρμα, τάση για εμετό, κατακράτηση ιδρώτα, ανορεξία, αρρυθμία, τρόμο, ναυτία και πτώση της πίεσης. Η Ψυχολογική Εξάρτηση από το Κάπνισμα Αντικείμενο της ψυχολογίας του καπνίσματος αποτελεί το ερώτημα γιατί οι άνθρωποι ξεκινούν το κάπνισμα και για ποιο λόγο διατηρούν τη συμπεριφορά αυτή παρά του γνωστούς κινδύνους. Απάντηση στο ερώτημα αυτό δίνει η θεωρία της συμπεριφοράς που στηρίζεται σε δυο βασικές αρχές της μάθησης: την κλασσική εξαρτημένη μάθηση και τη συντελεστική μάθηση. Οι καπνιστές δεν γεννήθηκαν καπνιστές, έμαθαν τη συμπεριφορά αυτή με το πέρασμα του χρόνου. Για τη διακοπή του καπνίσματος πιο σημαντικές δεν είναι οι αιτίες που κάποιος ξεκίνησε το κάπνισμα, αλλά οι συνθήκες οι οποίες διατηρούν τη συμπεριφορά του καπνίσματος. Χρειάστηκε καιρό για να γίνει κάποιος καπνιστής. Έτσι χρειάζεται καιρός και για να μάθει κάποιος να ζει χωρίς το τσιγάρο. Στην κλασσική εξαρτημένη μάθηση μια συγκεκριμένη συμπεριφορά συνδέεται με ένα ουδέτερο ερέθισμα (περιβαλλοντικά ή εσωτερικά ερεθίσματα). Στο κάπνισμα ουδέτερα ερεθίσματα μπορούν ν αποτελέσουν η θέα του 6

7 πακέτου με τα τσιγάρα, τα τασάκια, το αίσθημα χαλάρωσης μετά το φαγητό κ.τ.λ. Με τη συνεχή επανάληψη της ακολουθίας «ερέθισμα-αντίδραση» δημιουργείται μια σύνδεση, ώστε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά-αντίδραση (το κάπνισμα) να προκαλείται «αυτόματα» από το εξαρτημένο πια σε αυτήν ερέθισμα. Χωρίς να το συνειδητοποιεί ο καπνιστής ανάβει τσιγάρο σε συγκεκριμένες καταστάσεις, που λειτουργούν πια ως εξαρτημένα ερεθίσματα. Για παράδειγμα μπορεί αυτόματα ν ανάψει τσιγάρο με τη μυρωδιά και μόνο του καφέ ή το κουδούνισμα του τηλεφώνου. Οι περισσότεροι καπνιστές καπνίζουν τσιγάρα χωρίς καν να το αντιλαμβάνονται, σχεδόν αυτόματα. Η συντελεστική μάθηση νοείται η μάθηση από τις συνέπειες των πράξεων. Οι συμπεριφορές που ακολουθούνται από ευχάριστες συνέπειες, εμφανίζονται πιο συχνά από εκείνες που ακολουθούνται από ουδέτερες ή αρνητικές συνέπειες. Στο κάπνισμα οι θετικές συνέπειες εμφανίζονται πολύ γρήγορα. Η καπνιστική συμπεριφορά ενισχύεται από την επίδραση της ίδιας της νικοτίνης στον οργανισμό. Η νικοτίνη δρα ως ουσιοεξαρτητική ουσία και προκαλεί εθισμό στον ανθρώπινο οργανισμό. Μέσω των πνευμόνων και του κυκλοφορικού συστήματος, φτάνει σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα στις περιοχές δράσης της στον εγκέφαλο. Η ίδια η επίδραση της νικοτίνης στον οργανισμό αμείβει τον καπνιστή. Η νικοτίνη προκαλεί ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος με συνακόλουθη απελευθέρωση των νευροδιαβιβαστών, οι οποίοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξάρτηση από την νικοτίνη και στην εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης. Στους νευροδιαβιβαστές αυτούς συμπεριλαμβάνονται: α) η ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη, οι οποίοι μπορεί να σχετίζονται με την πρόκληση ευχαρίστησης και ανορεξίας, 7

8 β) η ακετυλοχολίνη, που μπορεί να επιδρά στη βελτίωση της μνήμης καθώς και γ) η βήτα-ενδορφίνη, που είναι πιθανό να σχετίζεται με την μείωση του άγχους και της νευρικότητας. Ο καπνιστής έχει την τάση να επαναλάβει την ευχάριστη επίδραση και έτσι ξεκινά ο φαύλος κύκλος της εξάρτησης. Στο σημείο αυτό συνεμφανίζονται η σωματική και η ψυχολογική εξάρτηση. Η ανάγκη για νικοτίνη αποτελεί τη σωματική για το κάπνισμα και η ικανοποίηση της ανάγκης αυτής συνιστά μια ευχάριστη συνέπεια που ενισχύει την ψυχολογική εξάρτηση από το κάπνισμα. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι γνωστικές διαδικασίες που μεσολαβούν. Πρόκειται για τις προσδοκίες του ατόμου για τις ευχάριστες επιδράσεις που αναμένει να αντλήσει από το κάπνισμα και τους ακραίους φόβους ή τις πεποιθήσεις του για τις καταστροφικές συνέπειες που θα επιφέρει η αποστέρηση του καπνίσματος. Τη σωματική έξη για νικοτίνη (σωματική εξάρτηση). Την αυτοματοποίηση του καπνίσματος σε συγκεκριμένες καταστάσεις (ψυχολογική εξάρτηση). Τις ευχάριστες συνέπειες του καπνίσματος (ψυχολογική εξάρτηση). Τις πεποιθήσεις για τις ευχάριστες επιδράσεις που αναμένει ο καπνιστής ν αντλήσει από την καπνιστική συμπεριφορά και τις αρνητικές προσδοκίες για τις συνέπειες της αποστέρησης του καπνίσματος (ψυχολογική εξάρτηση). Μια θεραπεία διακοπής του καπνίσματος είναι πιο αποτελεσματική όταν λαμβάνει υπόψη όλες τις ουσιαστικές πλευρές της εξάρτησης από το τσιγάρο, τόσο δηλαδή τη σωματική εξάρτηση από την νικοτίνη όσο και την ψυχική εξάρτηση που παίρνει τη μορφή συνήθειας, ευχάριστων συνεπειών όπως και πεποιθήσεων που σχετίζονται με το κάπνισμα. 8

9 Η Ψυχολόγος Κα Παπαγεωργίου Γιώτα εξηγεί: Έρευνες δείχνουν ότι στην Ελλάδα καπνίζει το 47% του πληθυσμού, δηλαδή πάνω από Έλληνες Επίσης, οι ίδιες έρευνες δείχνουν ότι από τους μαθητές Λυκείου καπνίζει το 36% και από τους μαθητές Γυμνασίου το 25%. Το 66% από τους μαθητές που καπνίζουν δηλώνει ότι θα ήθελε να μην είχε αρχίσει ποτέ το κάπνισμα. Η ουσία που συνδέεται με τον εθισμό είναι η νικοτίνη. Ο εθισμός στη νικοτίνη μπορεί να έρθει πολύ γρήγορα. Μετά από λίγες μόνο μέρες καπνίσματος, ακόμα και μικρού αριθμού τσιγάρων, μπορούμε να εθιστούμε στη νικοτίνη. Ερευνητές αναφέρουν ότι η νικοτίνη προκαλεί εξάρτηση ίδια με αυτή της ηρωίνης και της κοκαΐνης. Δύο στους τρεις καπνιστές δηλώνουν ότι θέλουν να κόψουν το κάπνισμα. Δυστυχώς, η εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη είναι ισχυρή και ραγδαία και έτσι είναι λίγοι όσοι το καταφέρνουν χωρίς βοήθεια. Πώς δημιουργείται, όμως, η ψυχική εξάρτηση; Η ψυχική εξάρτηση είναι ένα σύνδρομο 9

10 συμπεριφοράς. Το άτομο αναπτύσσει στερητική διαταραχή από τη νικοτίνη, που αρχίζει μέσα σε 24 μόνο ώρες από την ελάττωση ή τη διακοπή του τσιγάρου. Παρόλο που και ο ίδιος ο καπνιστής γνωρίζει πόσο βλαβερό είναι για την υγεία του το κάπνισμα, καπνίζει ακόμα κι όταν είναι άρρωστος. Χαρακτηρίζεται, δηλαδή, από κάποιου είδους καταναγκαστική συμπεριφορά. Μαθαίνει να λειτουργεί έτσι, γιατί έχει πλέον ενσωματώσει το τσιγάρο στη ζωή του. Με το κομμάτι της ψυχικής εξάρτησης ασχολείται ο ψυχοθεραπευτής, με σκοπό να υποτάξει και τη σωματική εξάρτηση, αν και είναι δύσκολο για τους επιστήμονες να διαχωρίσουν την ψυχική από τη σωματική εξάρτηση, γιατί πολύ συχνά το ένα φέρνει το άλλο. Όταν ο καπνιστής αποφασίσει να κόψει το κάπνισμα, έρχεται αντιμέτωπος με μια σειρά συμπτωμάτων. Είναι ευερέθιστος και δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί. Νιώθει ανησυχία, άγχος και θυμό. Αυξάνεται η όρεξή του για φαγητό, έχει πονοκεφάλους και δυσκολεύεται να κοιμηθεί καλά. Επίσης, ελαττώνεται ο καρδιακός ρυθμός. Όλα αυτά δυσκολεύουν πολύ την προσπάθεια του καπνιστή να σταματήσει να καπνίζει. Ωστόσο, τα άτομα με περισσότερο αυτοέλεγχο και αποφασιστικότητα μπορούν να σταματήσουν πιο εύκολα το κάπνiσμα. Οι υπόλοιποι είναι σαν να περιμένουν να γίνει από μόνο του το«μαγικό». Αν και οι ίδιοι θέλουν πολύ να το σταματήσουν, νιώθουν σαν να μην εξαρτάται από αυτούς. Είναι πολύ σημαντικό το άτομο να διαχωρίσει στο μυαλό του τις ευχάριστες στιγμές της ζωής του από αυτή του τη συνήθεια. Υπάρχουν άνθρωποι που, για παράδειγμα, έχουν συνδέσει το κάπνισμα με επιτυχία, χαρά ή χαλάρωση. Επίσης, η θέα του γονέα που καπνίζει αλλά και που δείχνει να το απολαμβάνει, είναι καθοριστική για το παιδί που, πολλές φορές, υιοθετεί την ίδια συμπεριφορά. Παρ όλα αυτά, έρευνες δείχνουν ότι κάθε καπνιστής 10

11 εξαρτάται με διαφορετικό τρόπο και διαφορετική ένταση από το τσιγάρο. Αντιμετωπίζεται η εξάρτηση από τη νικοτίνη μέσω ψυχοθεραπείας; Ναι, η ψυχοθεραπεία, και συγκεκριμένα η γνωστική/ συμπεριφοριστική προσέγγιση, «σπάει» κατά κάποιον τρόπο τη σύνδεση της απόλαυσης με το κάπνισμα. Σιγά σιγά ο καπνιστής αρχίζει να βλέπει συνειδητά τη συμπεριφορά του ως διαταραγμένη και τις συνέπειές της όπως πραγματικά είναι, δηλαδή πολύ άσχημες για την υγεία του, σωματική και ψυχική. Τι λέει για το θέμα η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας Η Π.Ο.Υ. (Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας) έχει κατατάξει το κάπνισμα στις εξαρτήσεις (Σύνδρομο στέρησης από τον καπνό: Κατάταξη F17.2 στη Διεθνή Κατάταξη Ασθενειών, Δέκατη Αναθεώρηση [ICD-10]. Ένα από τα κριτήρια διάγνωσης του ICD-10 για εξάρτηση από ουσίες, είναι ότι η χρήση ουσιών συνεχίζεται παρά τη γνώση ότι το επίμονο ή περιοδικό σωματικό ή ψυχολογικό πρόβλημα είναι πιθανό να δημιουργείται ή να επιδεινώνεται από την ίδια την ουσία. Εντυπωσιακά παραδείγματα του πόσο ισχυρή είναι η εξάρτηση αποτελούν τα ακόλουθα γεγονότα: μετά από εγχείρηση καρκίνου του πνεύμονα οι μισοί σχεδόν ασθενείς ξαναρχίζουν το κάπνισμα, 38% επιστρέφουν στο κάπνισμα ενώ βρίσκονται ακόμη στο νοσοκομείο μετά από καρδιακή προσβολή και 40% καπνίζουν πάλι μετά από λαρυγγεκτομή. 11

12 Μέσα σε μερικά χρόνια καθημερινού καπνίσματος η πλειοψηφία των καπνιστών αναπτύσσει εξάρτηση. Μεταξύ των μεγαλύτερης ηλικίας καθημερινών καπνιστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπολογίζεται ότι το 87% (περίπου 40 εκατομμύρια) πληρούν τα κριτήρια για εξάρτηση από νικοτίνη. Η σοβαρότητα της εξάρτησης αντανακλάται στο γεγονός ότι μόνο το 1/3 όσων διακόπτουν το κάπνισμα χωρίς παρέμβαση συμπεριφοράς ή φαρμακευτική παρέμβαση, παραμένουν εγκρατείς για τουλάχιστον 2 ημέρες και λιγότεροι από 5% είναι τελικά αυτοί που τα καταφέρνουν σε οποιαδήποτε προσπάθεια διακοπής. Μέσα σε λίγα χρόνια καθημερινού καπνίσματος οι καπνιστές, μετά την διακοπή, βιώνουν συμπτώματα στέρησης. Γενικά τα συμπτώματα στέρησης αρχίζουν μέσα σε λίγες ώρες από τη διακοπή του καπνίσματος και κορυφώνονται σε 24 με 48 ώρες. Τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα συνεχίζονται για περίπου 4 εβδομάδες, αν και το αίσθημα της πείνας και η έντονη επιθυμία για κάπνισμα, μπορεί να συνεχισθούν για 6 μήνες ή και περισσότερο. Τα συμπτώματα στέρησης μπορούν να περιλαμβάνουν έντονη επιθυμία για καπνό, αυξημένο βήχα, δυσφορία ή κατάθλιψη, αϋπνία, εκνευρισμό, απογοήτευση ή θυμό, άγχος, δυσκολία στη συγκέντρωση, ανησυχία, χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό, αυξημένη όρεξη ή επιθυμία για γλυκά, αύξηση βάρους. Η σοβαρότητα της εξάρτησης από τη νικοτίνη μετριέται συνήθως με το test Fagerstrom. Αποτελέσματα μεγαλύτερα του 7 αυτής της κλίμακας, δείχνουν εξάρτηση από τη νικοτίνη. Ο βαθμός εξάρτησης που προκαλείται από το κάπνισμα τσιγάρων είναι το αποτέλεσμα πολλών συντελεστών. Η νικοτίνη δημιουργεί πολυάριθμα θετικώς ενισχυτικά αποτελέσματα συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης στη συγκέντρωση και διάθεση και ελάττωσης του θυμού και του βάρους. Μία ποσότητα νικοτίνης φθάνει στον εγκέφαλο ταχύτατα (μέσα σε 10 δευτερόλεπτα) μετά την εισπνοή καπνού. 12

13 Η δόση της νικοτίνης μπορεί να ελεγχθεί ακριβώς με τον τρόπο που καπνίζεται το τσιγάρο. Ο καπνιστής ενός πακέτου την ημέρα αυτο-χορηγεί δόσεις νικοτίνης πάνω από 200 φορές την ημέρα. Λόγω της συχνότητας των δόσεων υπάρχουν πολλές ευκαιρίες καπνίσματος. Τι λένε οι ερευνητές: Ενδιαφέρουσα είναι μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περιοδικό «JAMA Psychiatry» κατά την οποία: Μια σειρά από γενετικούς παράγοντες μπορεί να επιταχύνει τη μετατροπή ενός εφήβου από περιστασιακό σε μανιώδη καπνιστή στην υπόλοιπη ζωή του. Οι Αμερικανοί, Βρετανοί και Νεοζηλανδοί ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό ψυχιατρικής «JAMA Psychiatry», ερεύνησαν τις έως τώρα μελέτες πάνω στο ζήτημα, ώστε να συνθέσουν ένα «προφίλ» γενετικού κινδύνου που προδιαθέτει κάποιον να γίνει βαρύς καπνιστής. Στη συνέχεια, ήλεγξαν την αξιοπιστία αυτού του «προφίλ» σε μια ομάδα ατόμων για μια περίοδο που ξεκινούσε από τη γέννηση και έφθανε έως την ηλικία των 38 ετών. Η μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι ανήκαν στην ομάδα υψηλού γενετικού κινδύνου ήταν πιθανότερο ως έφηβοι να καπνίζουν καθημερινά και, στη συνέχεια, ως ενήλικοι να 13

14 καπνίζουν πολύ (πάνω από ένα πακέτο την ημέρα). Στην ηλικία των 38 ετών, οι άνθρωποι με τους περισσότερους γενετικούς παράγοντες κινδύνου είχαν ήδη υπάρξει μανιώδεις καπνιστές για περισσότερα χρόνια, είχαν αναπτύξει μεγαλύτερη εξάρτηση από τη νικοτίνη και είχαν αποτύχει περισσότερες φορές να κόψουν το κάπνισμα, σε σχέση με όσους δεν είχαν ανάλογα γονίδια. Αναλυτικότερα, οι έφηβοι με προφίλ μεγάλου γενετικού κινδύνου, που δοκιμάζουν το τσιγάρο, έχουν αυξημένη πιθανότητα κατά 24% να γίνουν καθημερινοί καπνιστές έως την ηλικία των 15 ετών και 43% μεγαλύτερη πιθανότητα να καπνίζουν ένα πακέτο την ημέρα έως την ηλικία των 18 ετών. Ως ενήλικοι πια, τα άτομα με γενετικό προφίλ υψηλού κινδύνου έχουν 27% μεγαλύτερη πιθανότητα να εξαρτηθούν από τη νικοτίνη και 22% μεγαλύτερη πιθανότητα να αποτύχουν στις προσπάθειές τους να κόψουν το κάπνισμα. Έως την ηλικία των 38 ετών, ο άνθρωπος με γενετικούς παράγοντες κινδύνου έχει καπνίσει περίπου περισσότερα τσιγάρα σε σχέση με τον μέσο καπνιστή. «Οι έφηβοι που έχουν υψηλό γενετικό κίνδυνο γρήγορα προχώρησαν από το να δοκιμάσουν απλώς μερικά τσιγάρα στο να γίνουν τακτικοί βαρείς καπνιστές» δήλωσε ο ερευνητής Ντάνιελ Μπέλσκι του Πανεπιστημίου Ντιουκ. Όπως είπε, το προφίλ γενετικού κινδύνου ενός νέου δεν μπορεί μεν να προβλέψει κατά πόσο αυτός θα δοκιμάσει να καπνίσει στην εφηβεία του, αν όμως όντως δοκιμάσει, τότε έχει αυξημένες πιθανότητες να «κολλήσει» στο τσιγάρο. Οι «ένοχοι» γενετικοί παράγοντες αφορούν κυρίως σε γονίδια που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιδρά στη νικοτίνη (γίνεται λιγότερο ή 14

15 περισσότερο ευαίσθητος, άρα και εξαρτημένος) και πώς στη συνέχεια ο οργανισμός μεταβολίζει τη συγκεκριμένη ουσία. Είναι αξιοσημείωτο ότι όσοι καπνίζουν απλώς ένα ή δύο τσιγάρα μέσα στην ημέρα ή μόνο τα Σαββατοκύριακα έχουν μικρότερο γενετικό κίνδυνο ακόμα και από όσους δεν καπνίζουν καθόλου (πράγμα που σημαίνει ότι γενετικά ο οργανισμός τους «αντέχει» τη δοκιμή του τσιγάρου και έτσι δεν «κυλάνε» εύκολα σε συχνό κάπνισμα). Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι ιδιαίτερα η εφηβεία αποτελεί περίοδο μεγάλου κινδύνου για εξάρτηση του νεανικού εγκεφάλου από τη νικοτίνη, κάτι που εντείνεται όταν συνυπάρχουν οι σχετικοί παράγοντες γενετικού κινδύνου. Πηγές: -Εφημερίδα Τα Νέα -Εφημερίδα Πρώτο Θέμα -www.christianity-science.gr -www.zougla.gr -www.mustmagazine.gr -www.anapnoi.net 15

16 Τρόποι για να κόψετε το τσιγάρο Ποια είναι τα βοηθήματα που θα στηρίξουν την προσπάθειά σας, πώς θα ξεπεράσετε το σύνδρομο της στέρησης, ποιες «παγίδες» πρέπει να αποφύγετε και που βρίσκονται τα ειδικά κέντρα διακοπής του καπνίσματος Είστε από εκείνους που μια ζωή επιθυμούν να κόψουν το τσιγάρο, έχετε προσπαθήσει αρκετές φορές, χωρίς όμως ποτέ να το καταφέρετε. Η αλήθεια είναι πως η απεξάρτηση από τη νικοτίνη δεν είναι εύκολη. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών: Από το 70% των καπνιστών που επιθυμούν να διακόψουν το κάπνισμα, ένα 20-30% το προσπαθούν πραγματικά και από αυτούς, το 3-5% το επιτυγχάνουν τελικά μόνο με τη δύναμη της θέλησης. Οι υπόλοιποι χρειάζονται ουσιαστική βοήθεια και πολύ συχνά ιατρική παρέμβαση. Πάρτε τη μεγάλη απόφαση Επειδή η εξάρτηση από τη νικοτίνη θεωρείται ένας νευροβιολογικός εθισμός και έχει ταξινομηθεί επίσημα ως ασθένεια από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καπνιστής για να μπει στη διαδικασία διακοπής του καπνίσματος πρέπει να βρίσκεται σε ψυχολογική κατάσταση που να επιτρέπει κάτι τέτοιο, λένε οι ειδικοί. Επιπλέον, πρέπει να έχει συνειδητοποιήσει τις ολέθριες συνέπειες του καπνίσματος, παθητικού και μη, επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Κρεμαστινός, τονίζοντας: «Στη χώρα μας περίπου

17 καπνιστές πεθαίνουν κάθε χρόνο από νοσήματα που έχουν σχέση με το κάπνισμα, άλλοι πεθαίνουν από το παθητικό κάπνισμα, ενώ τουλάχιστον συμπατριώτες μας σε ετήσια βάση παθαίνουν έμφραγμα του μυοκαρδίου εξαιτίας του καπνίσματος! Αυτοκόλλητα Νικοτίνης Πώς επενεργούν: Οι παρασκευαστές των επιθεμάτων δηλώνουν ότι αυτά απελευθερώνουν νικοτίνη στον ανθρώπινο οργανισμό σταδιακά και σε αδιάκοπη ροή. Έχουν 16ώρη διάρκεια δράσης και τοποθετούνται στο δέρμα το πρωί, για να αποκολληθούν πριν από τον ύπνο. Στην αρχή επικολλούνται επιθέματα των 15 mg νικοτίνης και μετά, περίπου στους 2 μήνες, τοποθετούνται αυτοκόλλητα των 10 mg ή των 25 mg, για να γίνει ο «απογαλακτισμός». Τα επιθέματα πρέπει να "κολλούν" σε περιοχή δέρματος που να είναι καθαρή, στεγνή και άτριχη, όπως π.χ. στο μπράτσο και στο γοφό. Είναι επικίνδυνα; Σε γενικές γραμμές είναι γνωστό ότι μπορεί να προκαλέσουν ταχυπαλμία. Δεν πρέπει να τα χρησιμοποιούν εγκυμονούσες χωρίς συνεννόηση με το γιατρό. Επίσης, πρέπει να τα αποφεύγουν όσοι έχουν καρδιοπάθειες, νεφρική ανεπάρκεια, έλκος. Γενικά δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς 17

18 προσυνεννόηση με το γιατρό και όποιος τελικά αποφασίσει να κάνει χρήση θα πρέπει να αποφεύγει την παράλληλη χρήση παρόμοιων βοηθημάτων ή το κάπνισμα, γιατί υπάρχει κίνδυνος να πάρει υπερβολική δόση και να παρουσιάσει αϋπνίες και τάση εμετού ή να πάθει και σοβαρή δηλητηρίαση. Όλα αυτά τα υποκατάστατα είναι, τέλος, πάρα πολύ επικίνδυνα για τα παιδιά και μπορεί να προκαλέσουν θανατηφόρα δηλητηρίαση. Πώς διατίθενται: Είναι διαθέσιμα, σε όλα τα ελληνικά φαρμακεία και η συσκευασία που έχει 10 αυτοκόλλητα στοιχίζει περίπου 13 Ευρώ, ενώ εκείνη που έχει 30 στοιχίζει περίπου 14,3 Ευρώ. Είναι αποτελεσματικά; Μία μελέτη που έγινε επί 240 καπνιστών της "τάξης" του ενός πακέτου την ημέρα έδειξε ότι το 27% εκείνων που χρησιμοποιούσαν συστηματικά τα αυτοκόλλητα επιθέματα νικοτίνης - δηλαδή "έμπλαστρα" διαποτισμένα με νικοτίνη - και που παράλληλα είχαν υποστήριξη από γιατρούς ή ψυχολόγους κατάφεραν να απαλλαγούν από το τσιγάρο μέσα σε διάστημα το πολύ ενός έτους. Ο ψυχολογικός παράγοντας όμως αποδείχτηκε ισχυρός και από μία άλλη παράμετρο της ίδιας μελέτης: το τσιγάρο έκοψαν επίσης και πολλοί από εκείνους που νόμιζαν ότι έκαναν χρήση εμπλάστρων νικοτίνης, ενώ στην πραγματικότητα τους τοποθετούσαν έμπλαστρα placebo, δηλαδή επιθέματα που οι χρήστες νόμιζαν ότι περιείχαν νικοτίνη, ενώ αυτά ήταν διαποτισμένα με αδρανείς ουσίες (νερό και ζάχαρη). Το ποσοστό εκείνων που έκοψαν το κάπνισμα, ενώ έκαναν χρήση "ψεύτικων" επιθεμάτων ήταν 14%. 18

19 Η στατιστική κατά συνέπεια δείχνει ότι ναι μεν ο ψυχολογικός παράγοντας είναι ισχυρός, αλλά η πρακτική βοήθεια στην απεξάρτηση με υποκατάστατα νικοτίνης διπλασιάζει τις πιθανότητες επιτυχίας. Η ίδια μελέτη δείχνει ότι οι πιθανότητες αυτές μειώνονται όταν ο καπνιστής "παλεύει" μόνος του, χωρίς την παρακολούθηση γιατρού, φαρμακοποιού, νοσοκόμου ή ψυχολόγου. Τα υποκατάστατα νικοτίνης, γενικά, βοηθούν επίσης τον καπνιστή να μην πάρει βάρος και να μη νιώθει την έλλειψη της νικοτίνης στον οργανισμό του. Δεν τον βοηθούν όμως να αντιμετωπίσει τη συναισθηματική ή μηχανική του εξάρτηση από της συνήθεια του καπνίσματος. Πώς να κόψετε το κάπνισμα με τσίχλα Nicorette Μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια, οι τσίχλες νικοτίνης ήταν ένα ιδιαίτερα διαδεδομένο βοήθημα για όσους ήθελαν να κόψουν το τσιγάρο. Όμως, η αποτελεσματικότητά τους ήταν μικρή. Οι ειδικοί εξηγούν πως αυτό συνέβαινε επειδή οι καπνιστές δεν μασούσαν με τον ενδεδειγμένο τρόπο τις τσίχλες, αλλά και επειδή τις χρησιμοποιούσαν για διάστημα μικρότερο από το απαιτούμενο (το ελάχιστο χρονικό διάστημα λήψης τους είναι οι 12 εβδομάδες). Σήμερα, πάντως, οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο 19

20 συμπέρασμα ότι οι τσίχλες νικοτίνης είναι πιο αποτελεσματικές για την πρόληψη των υποτροπών, δηλαδή για τους πρώην καπνιστές που νιώθουν την επιθυμία να ανάψουν ένα τσιγάρο. Εσείς μπορείτε να ξεκινήσετε με τσίχλες των 4 mg την ημέρα, εφόσον καπνίζετε περισσότερα από 25 τσιγάρα καθημερινά (εάν καπνίζετε λιγότερα, ξεκινήστε με τη δόση των 2 mg ή πάρτε τις καραμέλες νικοτίνης). Τι να προσέξετε: Ο σωστός τρόπος «ενεργοποίησης» της τσίχλας νικοτίνης είναι να τη μασάτε αργά και μετά να την τοποθετείτε ανάμεσα στα ούλα και τα δόντια. Όποτε νιώθετε την επιθυμία για τσιγάρο, επαναλαμβάνετε τη διαδικασία. Μία τσίχλα απελευθερώνει νικοτίνη για 30 λεπτά. Συνιστάται να μασάτε μία τσίχλα κάθε 2 ώρες. Υπέρ: Μπορείτε να μασήσετε την τσίχλα όποτε νιώθετε την ανάγκη να καπνίσετε, καθώς και να τροποποιήσετε τη δόση ανάλογα με τις ανάγκες σας. Κατά: Δεν μπορείτε να τη μασήσετε μαζί με το ποτό ή τον καφέ σας, επειδή αντενδείκνυται η ταυτόχρονη λήψη της με αυτά τα ροφήματα, καθώς και με τους ξινούς χυμούς. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Η τσίχλα ενδέχεται να προκαλέσει ερεθισμό στο στόμα, καθώς και δυσπεψία. Κόστος: Οι τσίχλες νικοτίνης διατίθενται σε δόσεις των 2 και των 4 mg και κοστίζουν 4,10 (τα 30 τεμάχια) και 11,90 (τα 105 τεμάχια). Ρινικό σπρέι Το ρινικό σπρέι νικοτίνης χρησιμοποιείται ευρέως στην Αγγλία και στις χώρες της βόρειας Ευρώπης, αλλά ακόμη δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Η δράση του είναι παρόμοια με την πίπα νικοτίνης. Προκαλεί, δηλαδή, γρήγορη άνοδο της νικοτίνης στο αίμα, μιμούμενο τη δράση του ίδιου του τσιγάρου. Ωστόσο, το ρινικό σπρέι δεν είναι εύκολα ανεκτό, επειδή ερεθίζει τον βλεννογόνο της μύτης, μπορεί να προκαλέσει ελαφριά ρινορραγία και μπούκωμα. Καραμέλες νικοτίνης Πρόσφατα κυκλοφόρησαν στην ελληνική αγορά καραμέλες νικοτίνης, σχετικά χαμηλής δοσολογίας (1,5 mg), οι οποίες όμως 20

21 θεωρούνται ισοδύναμες της τσίχλας νικοτίνης των 2 mg. Οι καραμέλες νικοτίνης δεν απευθύνονται σε βαρείς καπνιστές, δηλαδή σε όσους συγκεντρώνουν 7 ή περισσότερους πόντους στην κλίμακα Fagerstrom (για να δείτε πού κατατάσσεστε στην εν λόγω κλίμακα, κάντε το τεστ που ακολουθεί). Συνιστάται να πιπιλάτε 8-12 καραμέλες την ημέρα και να μην υπερβαίνετε τις 20. Στη συνέχεια, μειώνετε σταδιακά τη δόση, μέχρις ότου φτάσετε στις 1-2 καραμέλες την ημέρα, οπότε και διακόπτετε τη λήψη τους. Η ελάχιστη διάρκεια της θεραπείας είναι παρόμοια με τα άλλα υποκατάστατα (3 μήνες), ενώ η συνολική διάρκεια της θεραπείας δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 6 μήνες. Τι να προσέξετε: Μην πιπιλάτε τις καραμέλες νικοτίνης μαζί με ξινούς χυμούς, καφέ ή σόδα. Υπέρ: Οι καραμέλες σάς παρέχουν την ευελιξία να τις χρησιμοποιείτε όποτε νιώθετε την ανάγκη να καπνίσετε. Κατά: Δεν απευθύνονται σε βαρείς καπνιστές. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Μπορούν να προκαλέσουν ελαφριά δυσπεψία και κάψιμο στο στομάχι. Υπό δοκιμή το πρώτο εμβόλιο νικοτίνης Tο κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα Δημόσιας υγείας. Οι υπάρχουσες μέθοδοι διακοπής καπνίσματος, 21

22 στις οποίες περιλαμβάνεται η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και η φαρμακευτική παρέμβαση είναι περιορισμένης επιτυχίας. 1:5 καπνιστές παραμένει για μακροχρόνιο διάστημα, απέχοντας από το κάπνισμα. Τα εμβόλια νικοτίνης αποτελούν μια νέα τάξη ανοσοθεραπευτικών ουσιών, που βρίσκονται υπό ανάπτυξη. Πιστεύεται ότι τα αντινικοτινικά αντισώματα που προκύπτουν από τον εμβολιασμό μπλοκάρουν τη νικοτίνη και προλαβαίνουν ή περιορίζουν την είσοδό της μέσα στον εγκέφαλο, καθώς το αντίσωμα που έχει δεσμεύσει τη νικοτίνη είναι πολύ μεγάλο για να διαπεράσει τον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό. Αυτό με τη σειρά του ελαττώνει τα ηδονικά αποτελέσματα της νικοτίνης, περιορίζοντας ή εξαφανίζοντας την ενίσχυση της τάσης για κάπνισμα, διευκολύνοντας έτσι τον καπνιστή να κόψει το κάπνισμα. Τέσσερα υποψήφια εμβόλια έχουν προωθηθεί σε κλινικές δοκιμασίες με μεικτά αποτελέσματα. Η απόδειξη της θεωρίας έχει της δράσης του εμβολίου Η θεωρητική δράση του αντινικοτινικού εμβολίου έχει επιβεβαιωθεί από το γεγονός ότι τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα αντινικοτινικών αντισωμάτων είχαν υψηλότερα ποσοστά διακοπής ή αποχής από το κάπνισμα. Πρόσφατα, το πιο προχωρημένο υποψήφιο αντινικοτινικό εμβόλιο, το NicVAX, απέτυχε να φτάσει τον κύριο στόχο του σε δύο μεγάλες μελέτες φάσης ΙΙΙ, αν και παρατηρήθηκε υψηλότερη συχνότητα αποχής από το κάπνισμα σε άτομα με υψηλότερη ανοσία προς τη νικοτίνη. Αν και το πεδίο των ερευνών έχει πολλά εμπόδια, το μέγεθος της επιδημίας του καπνίσματος και τα θετικά αποτελέσματα των προκλινικών ερευνών και οι κλινικές τάσεις που παρατηρήθηκαν δείχνουν ότι οι έρευνες πρέπει να συνεχιστούν. Γι αυτό το λόγο έχουν σχεδιαστεί 22

23 διάφορες στρατηγικές: 1. Βελτίωση της ισχύος του εμβολίου χρησιμοποιώντας νέους φορείς των αντισωμάτων και νέα ενισχυτικές ουσίες, με στόχο την πρόκληση εντονότερης ανοσοαπόκρισης.. 2. Επιλογή καπνιστών με έντονη απόκριση (εξατομικευμένη ιατρική). 3. Συνδυασμός των εμβολίων και της φαρμακοθεραπείας για τη διατήρηση της αποχής και την πρόληψη της υποτροπής. Προς το παρόν δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα εμβόλια νικοτίνης ενισχύουυν τη μακρόχρονη αποχή από το κάπνισμα, Οι συχνότητες των παρενεργειών που έχουν αναφερθεί σε δύο κλινικές δοκιμές ήσαν χαμηλές και η πλειοψηφία των παρενεργειών που αναφέρθηκαν ήσαν ήπιες ως μέτριες. Οι διαθέσιμες αποδείξεις δείχνουν ότι τα εμβόλια νικοτίνης δεν προκαλούν αντιρροπιστικό κάπνισμα και δεν επηρεάζουν τα συμπτώματα της διακοπής. Δεν έχει εγκριθεί ακόμη καμία άδεια κυκλοφορίας εμβολίου νικοτίνης, σε καμία χώρα, αλλά ένας αριθμός εμβολίων βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Χρειάζονται περαιτέρω κλινικές έρευνες των εμβολίων και συγκρίσεις τους με εικονικά φάρμακα για τη δυνατότητά τους να κόψουν το κάπνισμα Επίσης χρειάζονται έρευνες για να ερευνηθεί η δυνατότητα των εμβολίων της νικοτίνης να προλάβουν τις υποτροπές του καπνίσματος, η πιθανότητα να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες 23

24 ΜΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ Η βουπροπιόνη (zyban) είναι αποτελεσματική στη διακοπή του καπνίσματος και πιστεύεται ότι δρα διεγείροντας την έκλυση νοραδρεναλίνης και ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Μια μεγάλη μεταανάλυση 36 ερευνών έδειξε ότι η βουπροπιόνη σχεδόν διπλασιάζει την πιθανότητα διακοπής του καπνίσματος σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Η βουπροπιόνη αργής αποδέσμευσης χρειάζεται περίπου 5 με 7 μέρες για να φτάσει σε σταθερά επίπεδα στο αίμα. Για αυτό το λόγο, γίνεται έναρξη θεραπείας με βουπροπιόνη μία εβδομάδα πριν την ημερομηνία που αποφασίστηκε ότι θα διακοπεί το κάπνισμα. Η συνιστώμενη δόση είναι 150 mg/ημέρα για 3 μέρες και ακολούθως 150 mg δύο φορές τη μέρα. Η προτεινόμενη διάρκεια θεραπείας είναι 7 με 12 εβδομάδες. Εντούτοις, μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας βρέθηκε ότι μπορεί να αποτρέψει την υποτροπή στα άτομα που κατάφεραν να διακόψουν το κάπνισμα. 24

25 Η πιο συχνή παρενέργεια της βουπροπιόνης είναι οι αϋπνίες, διεγερτικότητα, ξηρό στόμα και πονοκέφαλος. Η πιο σημαντική παρενέργεια είναι αυτή των επιληπτικών σπασμών στους οποίους προδιαθέτει η βουπροπιόνη. Η παρενέργεια είναι δοσοεξαρτώμενη και συνήθως συμβαίνει στα άτομα που λαμβάνουν μεγαλύτερη από την προτεινόμενη δόση του φαρμάκου και/ή στα άτομα που έχουν έτσι κι αλλιώς προδιάθεση για επιληπτικούς σπασμούς. Έτσι, το φάρμακο αντενδείκνυται σε αυτή την κατηγορία καπνιστών. Επίσης, έχουν αναφερθεί και αυτοκτονίες μετά τη λήψη του φαρμάκου. Ως αποτέλεσμα, άτομα με νευροψυχιατρικά προβλήματα, ή διαταραχές συμπεριφοράς χρήζουν στενής παρακολούθησης. Όπως και με τις άλλες ομάδες καπνιστών, προτείνεται η επανεκτίμηση του ασθενούς 3 με 7 μέρες μετά τη μέρα διακοπής του καπνίσματος, για εκτίμηση τυχόν παρενεργειών από το φάρμακο. Στην περίπτωση που κάποιος ασθενής ή το περιβάλλον του, παρατηρήσουν κάποια αλλαγή συμπεριφοράς, τότε συστήνεται όπως επικοινωνήσουν άμεσα με το γιατρό τους και όπως διακόψουν άμεσα το φάρμακο. Τέλος, η βουπροπιόνη παρουσιάζει ασφάλεια στη χορήγηση σε καπνιστές με ΧΑΠ και σταθερή καρδιαγγειακή νόσο. Βελονισμός για Διακοπή του Καπνίσματος 25

26 Σε πολλές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν την θεραπεία. Πρέπει να τονιστεί ότι και στην Ελλάδα κάποια ταμεία καλύπτουν την θεραπεία με βελονισμό, όταν γίνεται από ιατρό (στην Ελλάδα απαγορεύεται να εξασκεί το βελονισμό μη ιατρός). Η διαδικασία της θεραπείας είναι απλή και γίνεται συνήθως σε μόλις μία συνεδρία διάρκειας 30 λεπτών που κοστίζει 30 ευρώ, κατά την διάρκεια της οποίας τοποθετούνται στο σώμα και το αυτί λίγες βελόνες διαμέτρου ¼ του χιλιοστού (όσο μία τρίχα). Η τοποθέτηση των βελονών δεν προκαλεί πόνο. Η μία συνεδρία είναι αρκετή για την διακοπή του καπνίσματος με βελονισμό για 7 στους 10 καπνιστές. Οι υπόλοιποι θα χρειαστούν και δεύτερη συνεδρία. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και τρίτη συνεδρία βελονισμού. Διακοπή καπνίσματος με βελονισμό: συνθήκες επιτυχίας Η σημαντικότερη συνθήκη επιτυχίας είναι ο καπνιστής να έχει συνειδητοποιήσει τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος και να θέλει να απελευθερωθεί από τα δεσμά του καπνού. Η διακοπή του καπνίσματος, ακόμα και με βελονισμό απαιτεί ενεργό συμμετοχή του καπνιστή και όχι παθητική στάση από την μεριά του. Μετά την συνεδρία βελονισμού θα πρέπει να τηρηθεί αποχή από προϊόντα με νικοτίνη για ώρες (συμπεριλαμβανομένου και του καπνίσματος, φυσικά) για να υπάρχει αποτέλεσμα. Αν σε αυτό το 26

27 «παράθυρο» χρόνου δεν τηρηθεί η αποχή, η αποτελεσματικότητα κινδυνεύει σημαντικά. Μετά το πέρας του 12ώρου, η διάθεση για κάπνισμα θα μειωθεί σημαντικά και η προσπάθεια αποχής από το κάπνισμα θα γίνει πολύ πιο εύκολη. Διακοπή καπνίσματος με βελονισμό: μετά την συνεδρία Η διακοπή καπνίσματος με βελονισμό εξασφαλίζει εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό αποχής από το κάπνισμα μετά την συνεδρία. Η επίδραση αυτή διατηρείται για πολλές ημέρες, αρκετές ώστε να γίνει πλήρης αποχή από το κάπνισμα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Φυσικά, η προσπάθεια να μείνει κάποιος άκαπνος μετά από πολλούς μήνες απαιτεί συνέχιση της προσπάθειας, αλλά τα δύσκολα έχουν περάσει. Για μακροχρόνια αποχή από το κάπνισμα απαιτείται μόνιμη επαγρύπνηση και αποχή ακόμα και από ένα τσιγάρο. Υπάρχουν μερικές περιπτώσεις που αρκετούς μήνες ή και χρόνια μετά το πέρας της διακοπής του καπνίσματος με βελονισμό μπορεί η επιθυμία για καπνό να επιστρέψει. Αν το άτομο νιώθει ότι η δικιά του ικανότητα θέλησης για αποχή από το κάπνισμα δεν επαρκεί, τότε μία ακόμα συνεδρία μπορεί να βοηθήσει για την συνέχεια της αποχής από το κάπνισμα. Τι είναι το ηλεκτρονικό τσιγάρο 27

28 Μοιάζει με πραγματικό τσιγάρο, χρησιμοποιείται σαν το πραγματικό τσιγάρο, το αισθάνεστε σαν το αληθινό τσιγάρο αλλά δεν σας καταστρέφει την υγεία. Πρόκειται για το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Την νέα, επαναστατική πράσινη/υγιεινή μορφή καπνίσματος. Ναι, όπως διαβάσατε, πρόκειται για ένα τσιγάρο το οποίο δεν σας βλάπτει. Και όχι μόνον δεν σας βλάπτει, αλλά μάλιστα σας παρέχει τον τρόπο να απεξαρτηθείτε από το πραγματικό τσιγάρο, χωρίς να σταματήσετε να καπνίζετε. Ή μήπως θα έπρεπε να πούμε χωρίς να σταματήσετε να ατμίζετε ; Πως θα σας φαινόταν λοιπόν αν οι ίδιοι οι γιατρού/επιστήμονες σας έδιναν να καπνίσετε ένα τσιγάρο και ταυτόχρονα σας εγγυόντουσαν πως όσα τέτοια τσιγάρα και αν καπνίσετε δεν θα κάνετε κακό στην υγεία σας; Λίγα χρόνια πριν οι περισσότεροι θα σκεπτόταν κάτι του τύπου υπερβολικά καλό, για να είναι πραγματικό - πιθανόν το ίδιο πράγμα να περνούσε από το μυαλό πολλών ανθρώπων και σήμερα. Και όμως, καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει πολύ. Για την ακρίβεια, δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει καθόλου - το ηλεκτρονικό τσιγάρο κυκλοφορεί στην αγορά εδώ και κάποια χρόνια και μάλιστα έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι από την ζωή πρώην καπνιστών (άλλοι βέβαια χάρη στο ηλεκτρονικό τσιγάρο έχουν κόψει το πραγματικό τσιγάρο και σταδιακά έχουν ξεφορτωθεί και το ίδιο το ηλεκτρονικό τσιγάρο). Και είναι πολύ φυσιολογικό και επόμενο κάποτε να ερχόταν μια τέτοια μαγική λύση το κάπνισμα είναι ένα μικρόβιο που ταλαιπωρεί εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο, πρόκειται για μια αρρώστια που διαβρώνει τον ανθρώπινο οργανισμό και τελικά τον οδηγεί στον θάνατο. Όπως εξίσου φυσιολογικό είναι βέβαια και το ότι κάποιοι (αυτού που θησαυρίζουν όσοι βρίσκονται πίσω από τις καπνοβιομηχανίες) κάνουν οτιδήποτε είναι δυνατόν για να μην μαθευτεί/εξαπλωθεί το ηλεκτρονικό τσιγάρο και χάσουν την πελατεία τους! Συνεχίζοντας πάνω στο θέμα του ηλεκτρονικού τσιγάρου (και για να μην επεκταθούμε στον πόλεμο που έχουν κηρύξει οι καπνοβιομηχανίες για να το εξαφανίσουν - καθώς επίσης και 28

29 στην προσπάθεια των ΗΠΑ να το φορολογήσουν ακριβώς όπως φορολογούνται τα κανονικά προϊόντα καπνού), σας παρουσιάζουμε περισσότερες πληροφορίες για το ηλεκτρονικό τσιγάρο καθ αυτού. Πώς μοιάζει εμφανισιακά το ηλεκτρονικό τσιγάρο Όπως αφήσαμε να εννοηθεί παραπάνω, το ηλεκτρονικό τσιγάρο μοιάζει με ένα κανονικό τσιγάρο. Φυσικά, από την στιγμή που μιλάμε για συσκευή λογικό είναι να υπάρχουν και κάποιες μικροδιαφορές στην εμφάνιση. Η μεγαλύτερη διαφορά όμως είναι το γεγονός ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι συμπαγές (σε αντίθεση με τα κανονικά τσιγάρα τα οποία μπορείτε με μεγάλη άνεση να τα παραμορφώσετε ή να τα σπάσετε). Επίσης, στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί πως όταν μιλάμε για ομοιότητα ανάμεσα στο ηλεκτρονικό και στο κανονικό τσιγάρο, μιλάμε για κάτι το οποίο δεν είναι απόλυτο (κάποιες εταιρίες σχεδιάζουν τα ηλεκτρονικά τους τσιγάρα με τρόπο τέτοιο ώστε να είναι εμφανώς διαφορετικά από τα κανονικά τσιγάρα). Από τί αποτελείται το ηλεκτρονικό τσιγάρο Το ηλεκτρονικό τσιγάρο στο εσωτερικό του είναι αρκετά περίπλοκο και περιέχει ηλεκτρονικούς εγκεφάλους, αισθητήρες, αντιστάσεις κτλ. Παρόλα αυτά, τον κάθε χρήστη ηλεκτρονικού τσιγάρου τον ενδιαφέρουν μόνο 3 τμήματα του τσιγάρου του: η επαναφορτιζόμενη μπαταρία, ο ατμοποιητής και τα αναλώσιμα φίλτρα Ρίξτε μια γρήγορη ματιά στο παρακάτω σχεδιάγραμμα που ετοιμάσαμε για εσάς θα σας δώσει μια καλή ιδέα για το τί συμβαίνει. Σε τι διαφέρουν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μεταξύ τους Σε ποιότητα κατασκευής και αντοχή: Ίσως η μεγαλύτερη απογοήτευση όσων δοκίμασαν το ηλεκτρονικό κάπνισμα προήλθε από το γεγονός πως αγόρασαν το λάθος ηλεκτρονικό τσιγάρο. Και λέγοντας το λάθος ηλεκτρονικό τσιγάρο αναφερόμαστε σε οποιαδήποτε συσκευή ηλεκτρονικού καπνίσματος η οποία δεν είναι ποιοτική, δεν είναι ανθεκτική και κατά συνέπεια δεν έχει και καλές αποδόσεις! Τα κακά 29

30 ηλεκτρονικά τσιγάρα σταματάνε να βγάζουν καπνό ή χαλάνε εντελώς μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα (ακόμα και μέσα σε λίγα λεπτά). Τα ποιοτικά ηλεκτρονικά τσιγάρα θα σας συνοδεύσουν απροβλημάτιστα ίσως και για χρόνια! Πριν αγοράσετε ηλεκτρονικό τσιγάρο, δώστε μεγάλη σημασία στην εγγύηση που το συνοδεύει. Στην καταλληλότητα τους: Όπως συμβαίνει και με τα τρόφιμα που τρώμε ή οτιδήποτε άλλο αγοράζουμε, κάποια είδη ηλεκτρονικών τσιγάρων δεν είναι κατάλληλα. Προτιμήστε τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που φέρουν όλες τις σημαντικές πιστοποιήσεις και αναλύσεις. Σε μέγεθος και σχήμα: Πολύ σημαντική διαφορά. Τα καλά και εύχρηστα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν το μέγεθος και το σχήμα τον πραγματικών τσιγάρων. Προσοχή όμως, κυκλοφορούν και ηλεκτρονικά τσιγάρα τα οποία είναι τεράστια - το μέγεθος των οποίων τα καθιστά άκρως δύσχρηστα. Στην τιμή: Σε γενικές γραμμές, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που πωλούνται σε εξευτελιστικές τιμές δεν είναι και ποιοτικά. Εν αντίθεση όμως, μην θεωρήσετε πως τα πιο ακριβά ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι και τα καλύτερα! Το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι κάτι νέο - λογικό είναι κάποιοι επιτήδειοι (εκμεταλλευόμενοι την άγνοια των αγοραστών) να προσπαθήσουν να κερδοσκοπήσουν! Σε άλλες λεπτομέρειες: Με τον ίδιο τρόπο που τα κινητά τηλέφωνα ή τα αυτοκίνητα διαφέρουν μεταξύ τους (ενώ στην ουσία κάνουν την ίδια δουλειά), έτσι και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα διαφέρουν αρκετά το ένα με το άλλο. Η ευκολία του τραβήγματος του καπνού, η ποσότητα του καπνού που παράγεται και η διάρκεια ζωής της μπαταρίας είναι μόνο μερικές από τις πολλές λεπτομέρειες που διαφοροποιούν τα διάφορα ηλεκτρονικά τσιγάρα που κυκλοφορούν στην αγορά. 30

31 Όχι στο ηλεκτρονικό τσιγάρο λέει ο Π.Ο.Υ. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε σήμερα να μην γίνεται χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλή ή βοηθούν τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα οποία πρωτοκατασκευάστηκαν στην Κίνα και πωλούνται κυρίως στο Ίντερνετ σε διάφορες χώρεςμεταξύ των οποίων η Βραζιλία, η Βρετανία, ο Καναδάς και το Ισραήλ-γνωρίζουν μία άνοδο της δημοτικότητάς τους παρά το 31

32 γεγονός ότι δεν υπόκεινται σε ρυθμιστικές διατάξεις που θα απαιτούνταν για την έγκρισή τους. Ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι φτιαγμένο από έναν μεταλλικό σωλήνα με έναν θάλαμο στον οποίο υπάρχει ένα φυσίγγιο με νικοτίνη σε υγρή μορφή, το οποίο αντικαθίσταται. Οι χρήστες το καπνίζουν χωρίς να το ανάβουν, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλούς στο να το χρησιμοποιούν για να αποφεύγουν την απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Ωστόσο, οι χρήστες εισπνέουν νικοτίνη, «και πιθανώς πολλές άλλες τοξικές ουσίες, για τις οποίες δεν είμαστε σίγουροι», δήλωσε ο Ντάγκλας Μπέτσερ, ασκών χρέη διευθυντή της Πρωτοβουλίας «Χωρίς Καπνό» του παγκόσμιου Οργανισμού. «Ο ΠΟΥ δεν γνωρίζει να υπάρχει καμία απολύτως επιστημονική απόδειξη που να επιβεβαιώνει ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι ασφαλή και συνιστούν μία αποτελεσματική συσκευή για το κόψιμο του καπνίσματος», σημείωσε σε συνέντευξη Τύπου. «Δεν έχουν γίνει τοξικολογικές και κλινικές δοκιμές στο προϊόν αυτό», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι θα πρέπει να αποδειχθεί ότι συνιστά μια αναγνωρισμένη θεραπεία για το κόψιμο του καπνίσματος, όπως οι τσίχλες ή τα τσιρότα νικοτίνης κλπ. Μεγάλη ανησυχία προκάλεσε στον ΠΟΥ το γεγονός ότι κάποιοι κατασκευαστές χρησιμοποίησαν το όνομά του ή το λογότυπό του στο πακέτο τους ή στην ιστοσελίδα τους, υπονοώντας ψευδώς την υιοθέτηση του προϊόντος τους από τον οργανισμό, πρόσθεσε ο Μπέτσερ, αρνούμενος να τους κατονομάσει. Ο ΠΟΥ έρχεται σε επικοινωνία με τις υγειονομικές αρχές στις 193 χώρες μέλη του για να τις προειδοποιήσει για αυτούς τους ψευδείς, πλαστούς ισχυρισμούς, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η Τουρκία έχει ήδη απαγορεύσει τις πωλήσεις ηλεκτρονικών τσιγάρων. Ο ΠΟΥ ενημερώθηκε μόλις φέτος για την εξάπλωση της χρήσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων παγκοσμίως, κατέληξε ο ίδιος, σημειώνοντας: «Πραγματικά αιφνιδίασε τις χώρες και τον ΠΟΥ. 32

33 Πρόκειται για ένα προϊόν που εμφανίστηκε πολύ ξαφνικά στην αγορά σε πολύ μικρή χρονική περίοδο». - Συμβουλευτική Υποστήριξη για τη διακοπή καπνίσματος. Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος Το Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ απευθύνεται σε όλους τους καπνιστές που χρειάζονται βοήθεια για να διακόψουν με επιτυχία το κάπνισμα. Βοηθάει τους καπνιστές να κατανοήσουν όλες τις πλευρές του προβλήματος και να βρουν εξατομικευμένες λύσεις. Εφαρμόζονται οι σύγχρονες τεχνικές διακοπής καπνίσματος και οι καπνιστές, ανάλογα με τις ανάγκες τους, υποστηρίζονται από ομάδα εξειδικευμένων ιατρών (Πνευμονολόγο, Ψυχίατρο, Διαιτολόγο). Ο καπνιστής μπορεί να επιλέξει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω προγράμματα: Πλήρες πρόγραμμα διακοπής καπνίσματος (ετήσιο) Μεμονωμένες συνεδρίες στο Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος Πρόγραμμα ψυχολογικής υποστήριξης Παρακολούθηση από διαιτολόγο Μελέτες έχουν δείξει ότι η εντατική ιατρική παρακολούθηση κατά την περίοδο της προσπάθειας απεξάρτησης από το κάπνισμα αυξάνει την πιθανότητα να κόψει κανείς το κάπνισμα με επιτυχία. Το πλήρες πρόγραμμα (ετήσιο), εξυπηρετεί ακριβώς αυτό το στόχο. Πλήρες πρόγραμμα (ετήσιο) περιλαμβάνει τουλάχιστον 6 επισκέψεις στο ιατρείο, 4 τον πρώτο μήνα ανά εβδομάδα, 5η στο τέλος του 2ου μήνα και 6η στο τέλος του 3ου μήνα. 33

34 Η παρακολούθηση του καπνιστή για να διασφαλιστεί η επιτυχής διακοπή διαρκεί ένα χρόνο, με επανέλεγχο τον 60 και 120 μήνα καθώς και σε οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου ο καπνιστής ξαναρχίσει το κάπνισμα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει λήψη του ιατρικού ιστορικού, εκτίμηση του βαθμού εξάρτησης από τη νικοτίνη και του βαθμού ετοιμότητας για τη διακοπή. Δίδονται συμβουλές τροποποίησης της συμπεριφοράς και συνταγογραφείται εφόσον χρειάζεται η κατάλληλη για τον κάθε καπνιστή φαρμακευτική αγωγή. Σε κάθε επίσκεψη, παρακολουθείται επιπλέον το μονοξείδιο του άνθρακος στον εκπνεόμενο αέρα. Τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος του προγράμματος, ελέγχεται η αναπνευστική λειτουργία, με σπιρομέτρηση. Υπάρχει η δυνατότητα να επισκεφτεί κανείς το ιατρείο για μια μεμονωμένη συνεδρία κατά την οποία μετά τη λήψη του ιατρικού ιστορικού, εκτίμηση του βαθμού εξάρτησης από τη νικοτίνη και του βαθμού ετοιμότητας για τη διακοπή, δίδονται συμβουλές τροποποίησης της συμπεριφοράς και συνταγογραφείται εφόσον χρειάζεται η κατάλληλη για τον κάθε καπνιστή φαρμακευτική αγωγή. Ο καπνιστής μπορεί να επαναλάβει μεμονωμένες συνεδρίες ανάλογα με τις ανάγκες του. Ο καπνιστής έχει επιπλέον τη δυνατότητα να επιλέξει μια συμβουλευτική συνεδρία στην οποία γίνεται επιπλέον εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας και μέτρηση του εκπνεόμενου μονοξειδίου του άνθρακος. Σε περίπτωση που η αύξηση του βάρους που παρατηρείται πολλές φορές κατά τη διακοπή του καπνίσματος δημιουργεί πρόβλημα στην υγεία του καπνιστή, υπάρχει η δυνατότητα παρακολούθησης 2 συμβουλευτικών 34

35 επισκέψεων από διαιτολόγο κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Καπνιστές που έχουν ανάγκη ιδιαίτερης ψυχολογικής ή ψυχιατρικής υποστήριξης κατά τη διακοπή του καπνίσματος, έχουν την ευκαιρία εφόσον το επιθυμούν να έχουν 3 συναντήσεις με ειδικό ψυχίατρο κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. To Iατρείο Διακοπής Καπνίσματος του ΥΓΕΙΑ, παρέχει υπηρεσίες σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, προσφέροντας ολοκληρωμένη προσέγγιση πρόληψης, θεραπείας και παρακολούθησης. 35

36 36

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος;

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος; 31 Μαΐου: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Λάθος ή Πάθος; Εξάρτηση: Κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσήλωση του ατόμου σε ένα αντικείμενο ή πρόσωπο, χωρίς το οποίο αδυνατεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα

Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Κάπνισμα και Κυκλοφορικό Σύστημα Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συσχετίζουν τους θανάτους από το κάπνισμα με καρκίνο και παθήσεις των πνευμόνων, στην πράξη, περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΤΑΚΑΑΤΑΚΑ Κίνητρο Είναι ο δυναμικός παράγοντας ο οποίος διεγείρει, καθορίζει και κατευθύνει τη συμπεριφορά του ατόμου προς ένα σκοπό. Model of

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΝΩΣΤΑ ΕΩΣ ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΑ Το κάπνισμα αποτελεί τη μόνη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί Η νικοτίνη προκαλεί αληθινή εξάρτηση παρόμοια με της ηρωίνης, της

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα.

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα. Πώς θα σου φαινόταν να ξυπνήσεις αύριο και να µην θέλεις να καπνίσεις; Να µην έχεις την ανάγκη να ανάψεις ένα τσιγάρο; Να µην βήχεις κάθε πρωί και να µην ψάχνεσαι για ένα τσιγάρο; Και την ίδια στιγµή να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές Προσπάθησε µαζί µε έν α φίλο σου Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Κλινικής Ψυχολογίας Οδηγός ιακοπής Καπνίσµατος Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει

Διαβάστε περισσότερα

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος Στερητικά Συμπτώματα Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Εκδηλώσεις αμέσως μετά τη διακοπή του καπνίσματος Στερητικές εκδηλώσεις - ταξινόμηση Εργαλεία διάγνωσης και καταγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12

ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 ΤΣΙΓΑΡΟ; ΟΧΙ ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΩ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 Το κάπνισμα ενοχοποιείται για μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία. Γι αυτό το λόγο η εξάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!!

ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΤΩΡΑ!!! Όταν το μυαλό αλλάζει τον καθρέφτη ζήτα βοήθεια! Η δράση μας σήμερα ο κόσμος μας ΑΥΡΙΟ! ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ 2014-2015 Η δράση μας για την ανορεξία ΤΩΡΑ! της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του καπνίσματος

Η ιστορία του καπνίσματος ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Οµάδα παρέµβασης για το κάπνισµα Μεταπτυχιακό Κλινικής Ψυχολογίας ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Υπεύθυνη φυλλαδίου: Σπανέα Ευφροσύνη Και τι θα συµβεί,αν κόψω το κάπνισµα; Εάν όπως η πλειοψηφία των

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ.

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Κατάθλιψη Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Εκδότης:

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται και ως "σιωπηρή ασθένεια" γιατί συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών.

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Φυσικές Επιστήμες και Αγωγή Υγείας (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διάγνωση διαβήτη Σε μεσήλικα Σε ηλικιωμένο Σε παιδί ή έφηβο Διαβήτης σε ενήλικες και υπερήλικες Ενήλικας ή Ηλικιωμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΣΤΡΑΤΗ Ε. ΚΕΤΣΙΟΥ Κ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΕΣ Τ.Ε. ΜΕΠ / ΒΠΠ Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Κάπνισµα και καρδιά! Μειώνει τη χοληστερόλη HDL και αυξάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανορεξία και Βουλιμία

Ανορεξία και Βουλιμία Ανορεξία και Βουλιμία Εισαγωγή Ο καθένας μας τρώει. Το κάνουμε τόσο γιατί το έχουμε ανάγκη όσο και γιατί το ευχαριστιόμαστε. Ωστόσο, όπως και σε όλη την ανθρώπινη συμπεριφορά, υπάρχουν τεράστιες διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 18 ΑΝΩ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Επεξεργασία και ανάλυση ερωτηματολογίου TDI

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Πρωτότυπη Εργασία Καπνιστικές συνήθειες, πεποιθήσεις και εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Γεώργιος-Μάριος Παντσίδης 1, Δήμητρα-Ιωσηφίνα Παπαγεωργίου 2, Δημοσθένης Μπούρος

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας πρωτοβουλίας που ανήκει στο Πρόγραμμα κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών - «αντι-στίγμα» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες.

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες. Τι είναι ναρκωτικά; Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που επιδρούν στον εγκέφαλο και γι' αυτό προκαλούν εθισμό. Οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν θέλουν να βιώσουν τις συνέπειες των ναρκωτικών. Ορισμένα φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΦΕΣΕΙΣ. Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Το μέλι παράγεται στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Είναι το μόνο τρόφιμο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα