Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά"

Transcript

1 Voyiatzaki, Evi Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά. In M. Rossetto, M. Tsianikas, G. Couvalis and M. Palaktsoglou (Eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Eighth Biennial International Conference of Greek Studies, Flinders University June 2009". Flinders University Department of Languages - Modern Greek: Adelaide, Εύη Βογιατζάκη Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά Εύη Βογιατζάκη The cracked mirror of modernism and manifestations of early modernism in Demosthenes Voutyras prose: Focusing on Sickly Life, this paper examines narrative and linguistic disorder in Voutyras prose as the signs of an early modernism. Voutyras prose broke with realist modes of representation as developed by the premises of the 19th century ethographia and the persistent demand for realist verisimilitude during the first two decades of the 20th century, in Greek literature. His narrative deals with the extremities of an unsettled subjectivity on the verge of psychological collapse as it comes in terms with external reality. Accordingly a naturalistically detailed world, which stimulates the subject s perception causing long journeys into his inner self, renders the subject s response to the external world conterminous with his own theatre of consciousness. Thus the mirror of representation cracks in order to reveal the multi-levelled and multi-perspectival dimensions of subjectivity and reality. Voutyras expands time, transcends space and violates language in order to give a more pervasive and penetrating engagement of the outer with the inner reality. Consequently the modernist bias of his text is examined through the modernist treatment of time, identity and language. The theories of Lacan, Kristeva and Nikolaides are employed in order to tackle the eerie and uncanny imagery and the linguistic upheaval in Voutyras writing. 574 Το κάτωθεν εγώ έρχεται στην επιφάνεια. Η εξωτερική κρούστα σπάζει, υποχωρώντας σε μια σφοδρή ώθηση. Α. Μπερξόν, Τα άμεσα δεδομένα της συνείδησης Η ανακοίνωση αυτή εξετάζει ζητήματα πρώιμης νεωτερικότητας στη διηγηματογραφία του Δ. Βουτυρά εστιάζοντας στο διήγημα Ζωή αρρωστεμένη (1916). Σύγχρονο του Φθινοπώρου ( ) του Κ. Χατζόπουλου και άρα ενήμερο της συμβολιστικής εσωστρέφειας και αφαίρεσης, το διήγημα εξερευνά την εύθραυστη νευρολογική συνθήκη

2 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα ενός νέου αποδίδοντας καταστάσεις του φανταστικού με νατουραλιστικής υφής λεπτομέρειες. Διαθέτοντας έναν ψυχολογικό ρεαλισμό ντοστογιεφσκικής προέλευσης (Κουκούλας, 1995 [1921] Τσίρκας, 1948:41) κι έχοντας πιθανότατα υπόψη του και τις επιστημονικές απόψεις περί Φρενοπάθειας και τέχνης της εποχής (Νιρβάνας, 1968 [1905]), το διήγημα αποδίδει έναν κόσμο κατακερματισμένο σε αποσύνθεση. Οι πολλαπλές διαθλάσεις ή διατομές του εσώτερου με τον έξω κόσμο συμπαρασύρουν αφηγηματικές δομές και γλώσσα, διαστρέφουν και κατακερματίζουν το κάτοπτρο της αναπαράστασης. Έτσι ο αφηγηματικός κόσμος του Βουτυρά αποκλίνει από το πνεύμα του ελληνικού ρεαλισμού του 19ου αιώνα όπως διαμορφώθηκε από το διαγωνισμό της Εστίας (1883), την αναπαραστατική διαφάνεια με όρους φυσικότητας, ταγμένης στην υπηρεσία της αληθοφανούς μορφοποίησης του ιδανικού (Αγγελάτος, 2009:31 32). Όπως θα δειχθεί, Η ζωή αρρωστεμένη αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της διηγηματογραφίας του Βουτυρά που πραγματεύεται την αμφίθυμη και εύθραυστη συνθήκη του ανθρώπου των αρχών του 20ού αιώνα. Ο Βουτυράς απίσχνανε την πλοκή, παραβίασε τις αφηγηματικές και γλωσσικές συμβάσεις (τάξη και αιτιότητα χρησιμοποίησε διαταραγμένο λόγο, νεολογισμούς, ελλειπτική γλώσσα και προφορικότητα προκειμένου να αποδώσει νατουραλιστικά σχεδόν σκέψεις του εσώτερου). Υπ αυτήν την έννοια η ακαταστασία του αφηγηματικού ιστού των διηγημάτων του εξετάζεται ως δείγμα πρώιμης νεωτερικότητας που επεδίωξε να αποδώσει τα δυσδιάκριτα όρια του έσω με το έξω αναδεικνύοντας έναν νεωτερικό τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας. Στην παρούσα μελέτη, τα στοιχεία νεωτερικότητας στο έργο του Βουτυρά εντοπίζονται και αναλύονται γύρω από τον καινότροπο και ανατρεπτικό χειρισμό της λειτουργίας του χρόνου, της συγκρότησης του υποκειμένου και της γλώσσας, μεθοδολογικές παραμέτρους του ευρωπαϊκού μοντερνισμού σύγχρονου αλλά όχι απαραίτητα γνωστού στον Βουτυρά 1 και του ελληνικού που θα επακολουθήσει κυρίως με τη γενιά του 30. Η αναρχία και η αποσπασματικότητα της μοντερνιστικής αναπαράστασης αποδεικνύεται υπόθεση όχι άρνησης ή φυγής από την πραγματικότητα, αλλά αποτέλεσμα συμφυρμού, σύγκλισης και συνύπαρξης πολλαπλών αισθητικών θεωρήσεων, όπως μας διδάσκει ο μοντερνισμός του 20ού αιώνα: 2 εμβάθυνσης στη νατουραλιστική λεπτομέρεια προκειμένου να αναδειχθεί η υποκειμενική πρόσληψή της (ιμπρεσιονιστικός τρόπος κατανόησης), εξπρεσιονιστικής έκφρασης του εσώτερου είναι, αλλά και παιγνιώδους γλωσσικού πειραματισμού προκειμένου να αποδοθούν τα συγκινησιακά βάθη και η εννοιολογική διαστρωμάτωση (διαχρονία) του σημαίνοντος. Κατά συνέπεια η λειτουργία του χρόνου ως εσωτερικής διάρκειας (durée Bergson) και ως παράμετρος διαμόρφωσης της τέταρτης διάστασης της πραγματικότητας (του χρονότοπου), καθώς και του υποκειμένου δεδηλωμένα διαταραγμένου εδώ αποτελούν τις βασικές παραμέτρους ανάλυσης της σκιώδους πραγματικότητας, της 1 2 Το 1922 δημοσιεύονται τα σημαντικότερα έργα π.χ. Οδυσσέας του Τζόις και Έρημη Χώρα του Έλιοτ. Βλ. και τον συλλογικό τόμο των Bradbury and McFarlane, Modernism,

3 Εύη Βογιατζάκη ανατρεπτικής αφηγηματικής τάξης και της επαμφοτερίζουσας γλώσσας που συγκροτεί το διήγημα. Ως μεθοδολογικά θεωρητικά εργαλεία για την ερμηνευτική ανάλυση της αιμάσσουσας εικονοποιίας και της γλώσσας χρησιμοποιούνται οι μεταφροϊδικές απόψεις του Λακάν, της Κρίστεβα και του Νικολαΐδη, λόγω και της δεδηλωμένης παθολογίας του διηγήματος η οποία σχετίζεται και με τον ψυχογραφικό ρεαλισμό του Βουτυρά (Τσίρκας, 1948). Το ραγισμένο κάτοπτρο της νεωτερικότητας Stephen bent forward and peered at the mirror held out to him, cleft by a crooked crack, hair on end. As he and others see me. Who chose this face for me? This dogsbody to rid of vermin. It asks me too. [...] Cracked lookingglass of a servant. James Joyce, Ulysses Άλλοι τον άκουσαν να μιλά μοναχό καθώς περνούσε για σπασμένους καθρέφτες πριν από χρόνια για σπασμένες μορφές μέσα στους καθρέφτες που δεν μπορεί να συναρμολογήσει πια κανείς. Γ. Σεφέρης, Αφήγηση Ζωντανός δείκτης του μεσοπολεμικού κυκεώνα (Μουλλάς, 1993:37), ο βαθειά ταραγμένος, παράξενος και αστείος κόσμος του Βουτυρά είναι ένας κόσμος κομματιασμένος και ξεχαρβάλωτος (Τσίρκας, 1948:43), συνάρτηση της διφορούμενης πρόσληψης της πραγματικότητας η οποία συγκροτείται εν μέρει από ό,τι αντικειμενικά υπάρχει κι εν μέρει του τρόπου με τον οποίον χαρακτήρες, αφηγητής ή και συγγραφέας προσλαμβάνουν και κατανοούν την πραγματικότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της διφορούμενης θέασης της πραγματικότητας έδωσε η ευρωπαϊκή και η ελληνική λογοτεχνία σε μια περίοδο σύγχρονη του Βουτυρά, διαθέτοντας όμως μια εναργέστερη αισθητική συνείδηση από εκείνον. 3 Το ραγισμένο είδωλο του Στήβεν Δαίδαλου, (νοσηρού καλλιτέχνη στον Οδυσσέα του Joyce), στον καθρέπτη της αναπαράστασης (στο πρώτο παράθεμα) αναδεικνύει αφενός την αϊνστάνιας υφής σχετικιστική προσέγγιση της ταυτότητας του υποκειμένου και αφετέρου την ίδια την παραμόρφωση ή το θρυμματισμό της πραγματικότητας, μέσα από τη μεταφορά του καθρέφτη της υπηρέτριας/σύμβολου εδώ της υπόδουλης Ιρλανδίας. Ανάλογα και η μεταγενέστερη Αφήγηση (1938) του Σεφέρη (δεύτερο παράθεμα) μιλά για ένα κατακερματισμένο υποκείμενο και κόσμο που βιώνουν τη μηχανή μιας απέραντης οδύνης (1974:177). Συσχετίζοντας 3 Η αναφορά εδώ στη συγχρονική παράδοση του Βουτυρά, στο μοντερνισμό δηλ. των Joyce, Eliot δεν υπαινίσσεται καθόλου ότι ο συγγραφέας είχε υπόψη του τα συγκεκριμένα έργα αλλά μόνο το κλίμα μιας εποχής. Σίγουρα όμως είναι ενήμερος των νεωτερικών επιλογών των συμβολιστών που απασχόλησαν τα περιοδικά της εποχής (Νιρβάνας, 1968 [1905]) στα οποία δημοσιεύει ο Βουτυράς. 576

4 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα τον άνθρωπο που πηγαίνει κλαίγοντας ανάμεσα σε σπασμένους καθρέφτες με ένα σκίτσο grotesco του Ελπήνορα (1974:328), ο Σεφέρης επιχειρεί μια τεράστια διαστολή του εσώτερου χρόνου μπερξονικής υφής, η οποία συνδυάζεται με μια συγχρονία κυβιστικής προέλευσης θεματοποιημένη στους στίχους: οι σπασμένες μορφές μέσα στους καθρέφτες/ που δεν μπορεί να συναρμολογήσει πια κανείς. 4 Η άναρχη και αποσπασματική εικονοποιία των μοντερνιστικών κειμένων, ο επαμφοτερισμός καταστάσεων, γεγονότων και χαρακτήρων, καθώς και η γλωσσική αμφισημία σχετίζονται άμεσα με τους νέους τρόπους αντίληψης και κατανόησης της πραγματικότητας από τους μοντερνιστές. Η σχετικιστική προσέγγιση της πραγματικότητας και της ταυτότητας του υποκειμένου, οι τεράστιες διαστολές χρόνου απετέλεσαν δύο από τις πλέον βασικές παραμέτρους που οδήγησαν στη μοντερνιστική εκθεμελίωση της συλλογικής αντίληψης για την πραγματικότητα αποδίδοντας την πραγματικότητα ως υποκειμενική μυθοπλασία (Bradbury και MacFarlane, 1991:27) και σε απόλυτη εξάρτηση από την αισθητική αυτοσυνείδηση του καλλιτέχνη (Bell, 1980). 5 Ο Βουτυράς ωστόσο δεν διαθέτει ούτε καν προσεγγίζει το βαθμό αισθητικής αυτοσυνείδησης των προαναφερθέντων μοντερνιστών. Τα βήματά του όμως προς την κατεύθυνση της εξερεύνησης του βάθους του υποκειμένου τον φέρνουν πολύ κοντά στον διφορούμενο τρόπο χειρισμού της πραγματικότητας από τους μοντερνιστές. Η προσέγγιση της πραγματικότητας, στο διήγημα του Βουτυρά, έχει στοιχεία και είναι δυνητικά συγκρίσιμη, όπως θα δούμε, με αυτό που η μοντερνιστική κριτική χαρακτήρισε ως το βλέμμα του τυφλού προφήτη Τειρεσία (στην Έρημη Χώρα του Έλιοτ), ο οποίος σφύζοντας ανάμεσα σε δυο ζωές, παρελθόντος και παρόντος (McFarlane, 1991:90), αναζητά τις κρυφές ουσίες των πραγμάτων κάτω από τα φαινόμενα. Ζωή Αρρωστεμένη (1916) 6 Η διηγηματογραφία του Βουτυρά θεωρείται ενδεικτική της περιόδου μετάβασης από την ηθογραφία της υπαίθρου σ εκείνη της πόλης και των λαϊκών στρωμάτων, που εμφανίζεται στις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (Τσοκόπουλος, 1999:35). Σε αυτή την περίοδο ανήκει και το διήγημα Ζωή αρρωστεμένη. Πραγματεύεται τη συνθήκη ύπαρξης ενός δεδηλωμένα νευρασθενικού νέου, του Ζάρα. Η μητέρα του Βλ. και το συσχετισμό του μοντερνισμού με τον κυβισμό από τον Σεφέρη (Σεφέρης, 1984:37). Συμβαδίζοντας με το επιστημονικό πνεύμα της εποχής τους, κυρίως τα πορίσματα των φυσικών επιστημών (Einstein, Plank, Minkowski, Heisenberg), της ψυχανάλυσης (Freud, Jung), της φιλοσοφίας (Bergson, Husserl, Heidegger) και της γλώσσας (Ogden, Richards), οι μοντερνιστές του 20ού αιώνα αμφισβήτησαν τις παραδοσιακές έννοιες του χώρου και του χρόνου, της ενιαιότητας του υποκειμένου και τις αρχές της αιτιότητας που διασφάλιζαν τη συνοχή της αναπαραστατικής εικόνας. Ο μοντερνισμός επεδίωξε να αποδώσει την τέταρτη διάσταση της πραγματικότητας (λογοτεχνία του χρόνου Wyndham Lewis): να απελευθερώσει στο στιγμιαίο αίσθημα από τον εγκλωβισμό του στο χώρο και τη συνήθεια (Bergson) (το χωροποιημένο χρόνο) προκειμένου να αποδοθούν τα βάθη της ανθρώπινης κατάστασης: Βλ. σχετικά και το υπό έκδοση βιβλίο μου Ε. Βογιατζάκη, Τα αισθητικά ρεύματα στον 19ο και τον 20ό αιώνα και στη νεοελληνική λογοτεχνία. Πρώτη δημοσίευση στο βραχύβιο περιοδικό Φύλλα. 577

5 Εύη Βογιατζάκη Δημοσθένης Βουτυράς ( ) έχει από καιρό πεθάνει και ο κεντρικός χαρακτήρας, μετά από μακρόχρονη απουσία, επιστρέφει στο πατρικό σπίτι για να λάβει τη μητρική κληρονομιά: ότι του ανήκει... (1995:203). Ο Ζάρας κατακλύζεται από αισθήματα μίσους κι εκδίκησης για τη μητριά του την οποία θεωρεί υπαίτια του θανάτου της μητέρας του. Προκειμένου να αντλήσει δυνάμεις για να τηρήσει τον όρκο εκδίκησης προς τον πατέρα και να μη παρασυρθεί από την ήπια καθημερινότητα της νέας οικογένειάς του, επισκέπτεται τον τάφο της μητέρας του. Αυτό είναι και το μόνο εξωτερικό δρώμενο του διηγήματος. Η επίσκεψη στον τάφο της μητέρας σκηνοθετείται ως κάθοδος στον Άδη που αποκαλύπτει έναν σκιώδη κόσμο αισθήσεων και παραισθήσεων και λειτουργεί ως δίαυλος προς την προσωπική μυθολογία και ψυχο-ιστορία του κεντρικού ήρωα. Ο αφηγηματικός κόσμος του διηγήματος στηρίζεται σε μικρά καθημερινά γεγονότα, λεπτομέρειες και εικόνες, όπως ο καφές που φέρνει στο δωμάτιο του Ζάρα ο γιος της μητριάς, ένα μυρμηγκάκι στην κάσα του παραθύρου που προσπαθεί να απαλλαγεί από τα δίχτυα ενός τόσο μικροσκοπικού αραχνιού (204), ένα κυπαρίσσι που φαντάζει σα γίγας φιλόσοφος, οι κρότοι ενός σφυριού στο νεκροταφείο (204) ή του νερού, εικόνες του δρόμου και του νεκροταφείου, το στήθος της Κούλας που φούσκωνε την ποδιά της, συνδήλωση ερωτικής επιθυμίας και νοσταλγίας προς τη νεκρή μητέρα κ.λπ. Οι νατουραλιστικής υφής λεπτομέρειες λειτουργούν ως αφετηρίες εισόδου στο θέατρο της συνείδησης, στον εσωτερικό χρόνο του κεντρικού χαρακτήρα ενεργοποιώντας αναμνήσεις και σκέψεις οι οποίες διαθλώνται στην εξωτερική πραγματικότητα υπονομεύοντας τη σταθερότητα του τόπου και του χρόνου. Συνεπακόλουθα, η αφήγηση δημιουργεί μια πραγματικότητα αινιγματική και αμφίβολη καθώς τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Φράσεις και λέξεις όπως θυμήθηκε, είδε ή του φαινότανε ότι είδε, του φάνηκε, του ήρθε, έλεγε με το νου του ο 578

6 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Ζάρας, κυρίως ερωτήματα σχετικά με τον σαφή προσδιορισμό του τόπου και του χρόνου ενισχύουν την αμοιβαία διάθλαση του έξω/έσω υπονομεύοντας την αληθοφανή στερέωση της αφήγησης στην εξωτερική πραγματικότητα. Η απελευθέρωση του εσωτερικού χρόνου και συνάμα του ασυνειδήτου του υποκειμένου μετεωρίζουν την αφήγηση μεταξύ πραγματικού και φανταστικού, δημιουργούν ασυνέχειες και ρήγματα στο κάτοπτρο της αναπαράστασης (αφήγηση και γλώσσα) με τον ακόλουθο τρόπο: Α) Η παροντικότητα της αφήγησης διαταράσσεται από εικόνες παρελθοντικές, μελλούμενες κι εντέλει ονειρικές οι οποίες εκβιάζουν την αφηγηματική τάξη δηλαδή τη χωρική συνοχή του κειμένου: ο Ζάρας αρχικά δεν ξέρει πού είδε, πότε και ποια είναι μια μελαψή γυναίκα ( γιατί να βρίσκω όχι ένα μέρος αλλά τρία ή τέσσερα ότι την είδα ), ενώ αργότερα, την συσχετίζει συνειρμικά με την εικόνα του τεμαχισμένου πτώματος, καταλήγοντας: του φαινόταν αλήθεια [...] κείνη η σκηνή, η μαύρη με το παιδί της στα γόνατα νεκρό (217). Ο αρρωστημένος ήρωας προβάλλει τους εσώτερους φόβους του περί θανάτου στη συγκεκριμένη εικόνα έναν εγκιβωτισμό που αντικατοπτρίζει το φόβο του δικού του θανάτου στην αγκαλιά της νεκρής μάνας του. Συνεπώς η αφήγηση δεν ακολουθεί μια περιγραφική αλληλουχία γεγονότων, όπως συνηθιζόταν μέχρι τότε, αλλά μια αλληλουχία βλεμμάτων εισάγοντας έναν τρόπο κινηματογραφικό στη γραφή (Βασαρδάνη, ) το μοντερνιστικό μοντάζ. Β) Η παραβίαση του παροντικού χώρου ενισχύεται από εσωστρεφείς αφηγηματικές τεχνικές: τις πλαγιασμένες σκέψεις του Ζάρα: Μα γιατί δε θύμωνε, γιατί; Γιατί δεν πειραζότανε; Ο Ζαγκάρδας! (202), αλλά και δραματοποιημένες σκέψεις που εκφέρονται ως μονόλογοι του εσώτερου ή ανεπεξέργαστοι εσωτερικοί μονόλογοι, οι οποίοι δραματοποιούν την αμλετικής υφής αναποφασιστικότητα του χαρακτήρα και δίνουν την αίσθηση μιας τεράστιας διαστολής του ενδότερου εαυτού που οδηγεί ως την άβυσσο του ασυνείδητου και της σωματικής υπόστασής του. 7 Μπα, μα τι είναι αυτό! Είπε με θυμό. Ο Ζαγκάρδας, ο Ζαγκάρδας! Άλλο τούτο! Θα ήθελες, φαίνεται, να τον μιμηθείς; Αλλά πώς να το κάνω, που δεν έχω το μυαλό που είχα όταν έκανα τον όρκο; Δεν έχω τον πόνο κείνον, πέρασε, όπως θέλεις! Τι θέλεις τώρα; Να όμως που θα φύγω... αυτό δε σε φτάνει; (202). Ο Ζάρας έχει μόλις παραλάβει τον καφέ του από το γιο της μητριάς και διχάζεται ανάμεσα στο χρέος εκδίκησης του θανάτου της μητέρας και την αθώα εικόνα του παιδιού που δεν μπορεί να το μισεί (202). Η φασματική περσόνα του Ζαγκάρδαεκδικητή 8 ανασύρεται από τα βάθη του μυαλού για να του θυμίσει το χρέος. Γ) Με αυτό τον τρόπο η αφήγηση εγκαινιάζει ένα διπλό τρόπο θέασης της πραγματικότητας. Δευτερεύοντες χαρακτήρες της ιστορίας (ο πατέρας, οι νεκροθάφτες, ο μάγειρας, τα παιδιά της μητριάς, ο Κωστάκης και η Κούλα, στην οποία απευθύνει 7 8 Σε μια ανάλογη ατέρμονη διαστολή του ενδότερου εαυτού που υποψιάζεται πώς μπορεί να είναι και άβυσσος και για την αποφατική σχέση ανάμεσα στη γνώση και την πράξη στον Άμλετ του Σαίξπηρ αναφέρεται ο Bloom (2004: ). Μα πόσους είχε σκοτώσει για να εκδικηθεί! (Βουτυράς, 1995:203). 579

7 Εύη Βογιατζάκη την ερωτική του επιθυμία) λειτουργούν ως εύθραυστα σκηνοθετικά ερείσματα ή οι συνεκδοχές μιας πραγματικότητας ψευδαισθητικής και πλαστής. Η αληθινή πραγματικότητα είναι εκείνη του εσωτερικού βιώματος, της ανάμνησης και του ονείρου. Σε αυτή την εσωτερική ζωή, ο Ζάρας συντροφεύεται από φανταστικά πρόσωπα, τρομακτικούς σωσίες σκιώδεις αναδιπλασιασμούς ή κατακερματισμούς ειδώλων που αντικατοπτρίζουν τον διαταραγμένο κόσμο του εσώτερου. 9 Ο Ζαγκάρδας, alter ego αποδεικνύεται φασματική ενσάρκωση της εκδίκησης: την είδε ξαφνικά, την είδε όχι αντίκρυ του, αλλά σα να είχε ντυθεί τη σκιά του, τη σκιά του Ζαγκάρδα, την είδε στον εαυτό του, σ αυτόν τον ίδιο, δυνατά (225). Αντίστοιχους ρόλους αναδιπλασιασμού του χαρακτήρα ενσαρκώνουν η μελαψή και το νεκρό παιδί της (1995:217), ο Άφωνος (φίδι και άνθρωπος μαζί με ρούχα δεσπότη) και κυρίως η επίμονη φασματική παρουσία στα όνειρά του τού κατακρεουργημένου πτώματος, μεταφερμένου από το νεκροτομείο στο νεκροταφείο, το οποίο αντίκρισε κατά την επίσκεψή του στον τάφο της μητέρας του ( ). Δ) Αιμάσσουσα, ονειρική εικονοποιία κυριαρχεί στην αφήγηση μετά την επίσκεψη στο νεκροταφείο η οποία σκηνοθετείται ως κάθοδος στον Άδη: κέρβεροι κυκλώνουν το νεκροταφείο (206), η λίμνη της Αχερουσίας του ήρθε στο νου (207). Το σκηνικό αυτό συνοδεύεται επίσης από τη φανταστική συνομιλία με τη μητέρα ( ). Η κάθοδος στον Άδη λειτουργεί ως δίαυλος προς τα βάθη της συνείδησης, προς το ασυνείδητο του ήρωα, καθώς αμέσως μετά παραδίδεται στην εξπρεσιονιστική τύπου εφιαλτική εικονοποιία, σχετική με το κατατεμαχισμένο πτώμα του νεκρού που αντίκρισε στο νεκροταφείο. Στον Βουτυρά ωστόσο η εικονιστική γλώσσα η γλώσσα των συμβολικών εικόνων που είναι χαρακτηριστική των ονείρων (Φρόιντ, 1995) μολονότι μεταγράφει σε ονειρικές εικόνες και μεταλλασσόμενες σκηνές του εσώτερου τις σκέψεις του κεντρικού χαρακτήρα δεν είναι ποτέ πλήρως εξπρεσιονιστική. Αυτό οφείλεται στο ότι η αφήγηση σταθερά ενημερώνει τον αναγνώστη ότι αναφέρεται σε όνειρα ή παραισθήσεις του Ζάρα (π.χ. η ταύτισή του με το νεκρό πτώμα είναι εμφανώς προβολή του εσώτερου) και όχι σε κάποια μαγική μεταμόρφωση της εμπειρικής πραγματικότητας όπως συμβαίνει με τον εξπρεσιονισμό (Sokel, 1959:44 45). Με διαδοχικά όνειρα, στο δωμάτιο του, ο Ζάρας βιώνει αλλεπάλληλες επιστροφές στο μητρικό τόπο όπου η ταύτισή του με τη νεκρή μητέρα τον οδηγεί στον ονειρικό διαμελισμό του ίδιου του σώματός του. Ζωντανός αισθάνεται το σώμα του να κατατεμαχίζεται από ένα μαύρο που δουλεύει στο μαγερειό. Ο μαύρος αποσπά ένα κομμάτι κρέας από το σώμα του ενώ ο ίδιος ο Ζάρας είχε στο στόμα του και μασούσε ένα κομμάτι από το μυαλό του που αιμορραγεί ένα είδος φασματικού κομματιάσματος εαυτού συγκρίσιμο με εκείνο που βιώνει ο Άμλετ μετά το θάνατο της Οφηλίας Βλ. και τις σχετικές μελέτες του Φρόιντ (2009:38) και του Όττο Ρανκ (1971) για το ρόλο του σωσία ως φασματικής περσόνας του ασυνειδήτου, σχετική με πρωτογενείς και πρωτόγονες φαντασιώσεις σχετικά με το σώμα της μητέρας και το φόβο του θανάτου. 10 Η εικόνα έχει εμφανείς ομοιότητες με την Ε Πράξη, Σκηνή 1 του Άμλετ, όταν ο Άμλετ συζητά με τους νεκροθάφτες της Οφηλίας για την τρέλα του, για τα νεκρά κρανία και υπολείμματα των ανθρωπίνων 580

8 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Εξετάζοντας (αναδρομικά σήμερα) υπό το φως της ψυχανάλυσης αυτές τις εικόνες ακρωτηριασμού διαμελισμού, εξάρθρωσης, ξεκοιλιάσματος, καταβρόχθισης, ξεσκίσματος του σώματος, θα μπορούσαμε να τις συσχετίσουμε με το είδος των εικόνων που ο Λακάν ομαδοποιεί υπό τον όρο αρχέτυπες εικόνες του κομματιασμένου σώματος (imagos of the fragmented body) (Lacan, 1977:11). Οι εικόνες αυτές εκβάλλουν την επιθετικότητα ενός πρώιμου ναρκισσισμού, ενός σταδίου όπου το άτομο δεν έχει αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα του Εγώ, μία πρώιμη φάση στο Στάδιο του καθρέπτη. Η αναδρομή στα άχρονα βάθη του ασυνειδήτου που σχετίζονται με τη μητέρα και το σώμα της αποδίδει διαστρεβλωμένη ή παραποιημένη (méconnaissance) την εικόνα του υποκειμένου (Lacan, 1977:1 7 Evans, 1996:247). Έτσι η επιστροφή της μνήμης αντλείται από τα βάθη του σώματος εγγράφεται στα όρια του έσω-έξω. Η εισβολή του εσωτερικού χρόνου π.χ. της μπερξονικής διάρκειας (durée) κατακερματίζει τον καθρέπτη της αναπαράστασης αφήγησης και γλώσσας εδώ. Έτσι σε μια προσπάθεια ανάλυσης του ονείρου του ο Ζάρας θα θεωρήσει ότι το όνειρο μιλούσε για το μυαλό μιλούσε! Αλίμονο! Όταν οι σκέψεις τρέχουν και σταματούν σαν να συντρίβονται! Οι λάμψεις που πάλι ήρθαν; Τι άλλο είναι; (226). Ε) Κατά συνέπεια η απίσχναση της εξωτερικής πραγματικότητας και των χαρακτήρων, η διάρρηξη του ιστού της αφήγησης, η διατάραξη της αφηγηματικής τάξης συνοδεύονται από λόγο διαταραγμένο: ελλειπτική σύνταξη που υπαγορεύεται από την προφορικότητα των εσωτερικών σκέψεων δείγμα νατουραλιστικού τρόπου απεικόνισης της ροής της συνείδησης 11 αλλά και την ανοίκεια ονοματοποιία που υποστηρίζεται και κυρίως απορρέει από φασματικά, ονειρώδη κι εξπρεσιονιστικά αναβρύσματα ενός σχιζοειδούς εσώτερου κόσμου. Η εικόνα του νεκρού με το ανοιχτό στόμα και τα μάτια δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από την εξπρεσιονιστική Κραυγή (1893) του Edvard Munch. Η κριτική της εποχής αναφερόμενη επικριτικά στην παθογένεια της αφήγησης του Βουτυρά θεώρησε ότι παρουσιάζει μιαν άρρωστη ανθρωπότητα, την ανθρώπινη δυστυχία που πηγάζει από τον εκφυλισμό των νεύρων, από το ξεκούρδισμα του μυαλού (Ξενόπουλος, [1920] 1995:503). Οι απόψεις αυτές, πιθανώς, δεν είναι άσχετες από τις θετικιστικής και νατουραλιστικής καταβολής απόψεις των αρχών του 20ού αιώνα που συνέδεσαν την έννοια του μοντέρνου (τους συμβολιστές κυρίως) με φαινόμενα φρενοπάθειας κι εκφυλισμού της προσωπικότητας επιφυλάσσοντας την φρενολογικήν αντιμετώπισιν για τους νεόφιλ[οι]ους, modernistes. 12 σωμάτων / πτωμάτων και οδηγείται σε παραληρηματικό ξέσπασμα πένθους και πόνου για την αγαπημένη του. Άμλετ: Τι έχεις να κάνεις γι αυτήν; Να βογγήξεις να πολεμήσεις να ασκητέψεις Να κομματιαστείς; (Σαίξπηρ, 1988:176). 11 Για τη νατουραλιστική προέλευση της ροής της συνείδησης και των ρευστών ορίων μεταβολής της σε εξπρεσιονιστική έκφραση ονειρικής υφής (βλ. Sokel, 1959:44). 12 Επικρίνοντας την παθολογική αντιμετώπιση των καλλιτεχνημάτων ο Πέτρος Αποστολίδης ή Παύλος Νιρβάνας λέει: Δύο μεγάλα βιβλία κυρίως συνετέλεσαν εις την προσέγγισιν ταύτην: Ο Μεγαλοφυής άνθρωπος του Καίσαρος Λομβρόζου, χαρακτηρίζοντος ανεπιφυλάκτως την μεγαλοφυΐαν ως εκφυλογενή ψύχωσιν και ο Εκφυλισμός του Μαξ Νορδάου (Νιρβάνας, 1968: ). Πιθανώς και η 581

9 Εύη Βογιατζάκη Ο θάνατος της γλώσσας και η αναζήτηση του νοήματος Ως έφατ αυτάρ εγώ γ έθελον φρεσί μερμηρίξας Μητρός εμής ψυχήν ελέειν κατατεθνυίς Ομήρου Οδύσσεια, λ, Η αφήγηση και η ονοματοποιία του Βουτυρά διαθέτουν πράγματι ένα βαθμό νευρική[ς] υπερευαισθησία[ς] Ξενόπουλος (1995:503) και παθολογίας. Τα επινοημένα από τον διαταραγμένο Ζάρα ονόματα, Ζαγκάρδας, Φαλάρας, Άφωνος και Λυμπέριος (το όνομα του κατατεμαχισμένου πτώματος και απελευθερωμένου από τη ζωή) είναι νεολογισμοί που λειτουργούν ως λεκτικές εικόνες ενός φρικτού ναρκισσιστικού αναδιπλασιασμού του κεντρικού χαρακτήρα καθώς καθρεπτίζεται στην Αχερουσία, τόπο μητρικής απώλειας και σύμβολο θανάτου. Η απόκοσμη σύνθεση των ονομάτων βασίζεται κυρίως στην επανάληψη του φωνήματος α άλφα στερητικού, αλλά και μνημονικού ίχνους (ηχητικού) σχετικό με τη λέξη μαμά με την οποία συνομιλεί φανταστικά ο Ζάρας κατά το ταξίδι καθόδου του στον Άδη. 14 Αναλόγως επίσης η παράδοξη ονοματοποιία, η οποία διακρίνει το σύνολο του έργου του Βουτυρά, είναι προϊόν της εισβολής ενορμήσεων και επιθυμιών σχετικών με τη νεκρή μητέρα. 15 Τα παράδοξα ονόματα Ζάρας, Ζαγκάρδας, Φαλάρας, Λυμπέριος και Άφωνος είναι προϊόντα ενός μηχανισμού παρονομασίας ή ενός παραφραστικού μηχανισμού. Με αυτόν τον τρόπο ο Ζάρας επινοεί μια δική του ιδιωτική γλώσσα κατονομασίας των ανθρώπων οι οποίοι με τη σειρά τους είναι υπαρξιακές συνδηλώσεις απώλειας ή και πένθους (μελαμψή και νεκρό παιδί, Λυμπέριος/νεκρός) σχετικού με τη μητέρα, πρωταρχικό αντικείμενο επιθυμίας. Το όνομα Ζαγκάρδας, φασματικού σωσία του Ζάρα, θα μπορούσε να συσχετιστεί παιγνιωδώς με το φαινόμενο ζαργκοναφασίας, της γλώσσας παραφράσεων και ακατανοησίας του αφασικού που περιγράφει ο Λακάν στις Ψυχώσεις (2005:254), που βασίζεται στη διαταραχή της ομοιότητας χαρακτηρίζεται από διαταραχές μεταγενέστερη κριτική του Ξενόπουλου να μην είναι άμοιρη τέτοιων επιδράσεων. Ο Ξενόπουλος χαρακτήρισε ειρωνικά το έργο του Βουτυρά μοντέρνο (1995:493) επιφυλάσσοντας ανάλογη τύχη στο Φθινόπωρο του Κ. Χατζόπουλου που ήταν αληθινός παραλογισμός. 13 Τόσα μου είπε, όμως κι εγώ, μέσα μου ταραγμένος,/ θέλησα την ψυχή της ν αγκαλιάσω, της πεθαμένης μάνας μου : λόγια του Οδυσσέα κατά την κάθοδό του στον Άδη, ραψωδία λ (Όμηρος, 1994:22 23). 14 Βλ. και την επαναλαμβανόμενη επίκληση του Ζάρα προς τη μητέρα: μαμάκα μου στο νεκροταφείο ( ) αλλά και την έλξη προς την Κούλα επειδή έμοιαζε της μάνας του (223). 15 Η επίμονη παρουσία του α, η συνεκδοχική λειτουργία του ονόματος, καθώς και η λειτουργία ενός παραφραστικού μηχανισμού στην ονοματοποιία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαίτερης μελέτης, καθώς τέτοια ονόματα υπερτερούν των συμβατικών ονομάτων στα διηγήματα του Βουτυρά: Βλ. π.χ. Λαγκάς στο ομώνυμο διήγημα, Φάρμας ( Παραρλάμα ), Δαμίδας, Γερο-Μούγας ( Και ησύχασα... ), Λαχούρης, Παρώλης, Παραλής Κουδούνας, Σαλίγκαρος ( Ο καμπούρης ), Δύρμας, Αραχτάς ( Ο πεθαμένος φίλος ), Αρκόπουλος, Πιδάλης, Σινέκας, Λαμίδας, Φαμπρίκης, Μαμίδης, ( Ο συμβουλευτής ), Ζαμάρας, Φαναράς ( Με τα χελιδόνια ), Σούρσουλας, Λαδάς, Μαντράς ( Ο φταίστης ). Είναι μόνο μερικά από τα ονόματα χαρακτήρων στα διηγήματα του Α τόμου των Απάντων (1999). Ευχαριστώ τη φίλη Ιωάννα Σταματάκη, υποψήφια διδάκτορα του πανεπιστημίου Αθηνών, για τις ενδιαφέρουσες συζητήσεις που είχαμε γύρω από την ονοματοποιία στα διηγήματα του Βουτυρά. 582

10 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα αγραμματισμού που φτάνουν σε ακραία συρρίκνωση του λεκτικού αποθέματος όπως είναι η σύντμηση του ονόματος Ζαγκάρδας σε Ζάρας ή της αναδιάταξης του ρ και του α στο όνομα Φαλάρας. Άλλωστε το θέμα της ελλειπτικής γλώσσας δραματοποιείται διά της απαλοιφής του ρ στο διήγημα όταν τα λόγια του μάγερα που είχε πιει έβγαιναν πιο ανακατωμένα : [...] όμως και ξέεις εγώ! Αυτό είμαι και λίγο πολύ ιδιότοπος! Και το ξέω γω και να ναι αυτό όπως να ναι, δεν μποώ εγώ! (229). Εμφανέστερη περίπτωση παραφραστικής λειτουργίας είναι και η φανταστική λέξη Παραρλάμα (στο ομότιτλο διήγημα), την οποία γράφει στον τοίχο ο παραληρηματικός Φάρμας (Βουτυράς, 1999: ). Η παράφραση ενέχεται στην ίδια τη λέξη η οποία συντίθεται από λεκτικά αποθέματα όχι μόνο του ονόματός του αλλά και από την ίδια τη σήμανση της γλώσσας: πάρλα, την κατάληξη του ονόματός του και ταυτόχρονα μια συνηχητική υποβολή κάποιου οράματος. Ο τρόμος και ο πανικός που προκαλεί η λέξη παραρλάμα στους τεχνίτες του καταστήματος που εργάζεται ο Φάρμας, και τα παράδοξα ονόματα της διηγηματογραφίας του Βουτυρά οφείλονται στο γεγονός ότι πρόκειται για αναγράμματα, νεολογισμούς δηλαδή ψευδο-αναπαραστάσεις ενός ελλείποντος ή και απόντος σημαινομένου. Έτσι ο ψυχασθενής Ζάρας αποδίδεται ως ένα υποκείμενο σε στέρηση μεταφορικότητας. Ανίκανο να παράγει μεταφορές μόνο διαμέσου των σημάτων, τις παράγει από το ίδιο το υλικό των ορμών και αποδεικνύεται ότι η μόνη ρητορική για την οποία είναι ικανό είναι εκείνη της συγκίνησης (affect) που συχνά προβάλλεται διαμέσου των εικόνων (Kristeva, 1982:37). Το φώνημα α, τα νεολογικά ονόματα και η αιμάσσουσα εικονοποιία γίνονται οχήματα μιας ερήμου σημαινομένων. Η ακατανοησία της λέξης παραρλάμα και της ονοματοποιίας του Βουτυρά διαθέτουν εκείνη την ανυπαρξία νοημάτων που η φρενολογική κριτική, στην οποία αναφέρεται επικριτικά ο Νιρβάνας, θα θεωρούσε απολύτως εκφυλιστική, όπως άλλωστε έκανε με τη γλώσσα των συμβολιστών θα την κατέτασσε αμέσως αφ ενός μεταξύ των: oudroyantis simeur ανθρωποτρωτολογία και άλλων ανάλογων λέξεων του λεξιλογίου των νεολογιστών της φρενολογίας και αφετέρου των εξαφνιζουσών γλωσσοπλαστικών μεθόδων του ψυχαρισμού (1968:207). Αν ο νεολογισμός είναι πράγματι ένας φετιχισμός που μοιάζει σαν μια ξένη χώρα, μια παράδοξη έρημος σημαινομένων που δηλώνει την απουσία του φαλλικού μητρικού λόγου 16 (θάνατος της μητέρας εδώ), τότε η νεολογική ονοματοποιία του Βουτυρά μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο μέσω της έννοιας του ψυχαναλυτικού σημαίνοντος, το οποίο εκφράζοντας και περιέχοντας το αντικείμενο της επιθυμίας (αναπαράσταση της ενόρμησης), ανοίγει την οδό της διαχρονίας για το υποκείμενο (την ιστορικότητά του), και 16 Κατά τον Νικολαΐδη ο νεολογισμός έχει να κάνει με κάτι που αφορά τη μητέρα καθώς η γλώσσα είναι πάντοτε μητρική είναι η λεξική μορφή μιας μερικής ενόρμησης που αναπαριστά την απόρριψη (déni) της αντιληπτικής αναπαράστασης του ελλείποντος μητρικού πέους και η περιοριστική σημαίνουσα λειτουργία του έχει σκοπό μόνο την κάλυψη της τρύπας που προκαλείται από αυτήν την απόρριψη της αντιληπτικής αναπαράστασης (Νικολαΐδης, 1986:92 93). 583

11 Εύη Βογιατζάκη τούτο διαφοροποιείται πιο ειδικά από το σημαίνον του Saussure (απλή φωνική υποδομή και κατ εξοχήν συγχρονικό στοιχείο) (Νικολαΐδης, 1986:55). Η διαχρονία του σημαίνοντος, κατά συνέπεια, ανοίγει το δρόμο και προς μια ορισμένη μυθολογία, η οποία βρίσκεται πίσω από τα φαινόμενα και μπορεί και να προδώσει μια σημασιολογική αντιστοίχιση μυθικής ( Έλιοτ, 1975) ή διακειμενικής τάξης επανασυνδέοντας το σημαίνον με τη συμβολική τάξη. Η δεδηλωμένα ονειρική εικόνα του Άφωνου, ένα φίδι μεγάλο και χοντρό σαν άνθρωπος, όρθιο το μισό, να βγαίνει φορώντας δεσπότου ρούχα (1995:232) μοιάζει να ανασύρεται ευθέως από τον όγδοο κύκλο της κόλασης (XXV, 3 8), της Θείας κωμωδίας του Δάντη. Εκεί, η ασέβεια ενός κλέφτη προς το θεό δημιουργεί το φίδι που γίνεται ένα με τον άνθρωπο, καθώς το φίδι σφίγγει το λαιμό του κλέφτη σα να θελε να πει: άλλο για να μιλήσεις, δε σ αφήνω (XXV, 6). 17 Αντίστοιχα λειτουργούν η νέκυια του Ζάρα στο νεκροταφείο που παραπέμπει στην ομηρική Οδύσσεια ή το κομμάτιασμα σώματος και η αμφιθυμία του που τον συσχετίζουν με τον Άμλετ του Σαίξπηρ, ενώ οι διαλογισμοί του γύρω από το φαινόμενο της μετεμψύχωσης όταν συγκρίνει τον δυστυχή εαυτό του με τον ευτυχή φανταστικό Φαλάρα 18 θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως υπαινικτική μεταφορά του συγγραφέα για την ύπαρξη πολλών διαφορετικών συνειδήσεων εντός του ατόμου. Η έλλειψη σημαινομένων, κατά συνέπεια, οδηγεί τον Βουτυρά στην αναζήτηση του νοήματος διά της κειμενικής παραλληλίας με γνωστά κανονιστικά κείμενα. 19 Η συμβολική αντιστοίχηση με μυθικούς τόπους και λογοτεχνικά πρόσωπα επιχειρεί να επαναφέρει κείμενο και σημαίνοντα από την χρονοτοπική αναρχία σε μια υποτυπώδη νοηματική τάξη. Αυτή η επιλογή είναι επίσης μοντερνιστικής κατεύθυνσης. Μολονότι δεν διαθέτει την λόγια αισθητική αυτοσυνείδηση της αντικειμενικής αντιστοίχησης ( objective correlative του Έλιοτ) (Eliot, 1975:48 Frank, 1991:2), φανερώνει τουλάχιστον ένα μίνιμουμ αισθητικής αυτοσυνείδησης. Κατά συνέπεια, η αναρχία στην αφήγηση και στη γλώσσα στο έργο του Βουτυρά, που προκάλεσαν τις επικρίσεις 20 και την αμηχανία της κριτικής της εποχής 17 Βλ. και Σαν να έβγαινε από την κόλαση, βγήκε ο Ζάρας (215). 18 ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, έρχεται πολλές φορές στον κόσμο, έρχεται και ως ευτυχισμένος και ως δυστυχής (1995:228). 19 Επίσης, η γραφή της λέξης παραρλάμα, στο ομώνυμο διήγημα, υποκινείται από ένα επεισόδιο της Γραφής που ακούει στις κουβέντες του κρασοπουλειού ο Φάρμας. Ένα χέρι είχε γράψει τις λέξεις: Μενέ, Μενέ θεκέλ, ου φαρσίν οι οποίες είχαν φέρει τρόμο στον βασιλέα και σε όλους τους άλλους του συμποσίου του Βαλτάσαρ (1999:140). 20 Βλ. π.χ. την μετριοπαθή κριτική του Ξενόπουλου, ότι το έργο του Βουτυρά αθετεί κάθε κανόνα και νόμο, η γλώσσα του είναι αδούλευτη και φτωχή, το ύφος ακατάστατο κι ασύνταχτο. Ο Ξενόπουλος κατηγορεί τον Βουτυρά ότι δεν κατέχει τη μεγάλη τέχνη να στρογγυλεύει μια περίοδο, για έλλειψη αιτιακής τάξης στη διήγηση, για αινιγματική αφήγηση όπου κυριαρχεί μια λεπτομέρεια από μια λέξη χαμένη μέσα στις άλλες και που χανόμαστε κι εμείς αν δεν την προσέξουμε (1995:488). Αλλά και την άποψη του Τσοκόπουλου, επιμελητής του έργου του Βουτυρά, ο οποίος θεωρεί ότι η κριτική της εποχής του Ξενόπουλου προσπαθούσε να λύσει το 1920 το πρόβλημα Βουτυρά με όρους της λογοτεχνίας του 19ου αιώνα (1995:16). 584

12 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα του (Τσοκόπουλος, 1999:21 50) το επονομαζόμενο πρόβλημα Βουτυρά 21 θα πρέπει να εξεταστεί μάλλον υπό το πρίσμα ενός νεωτερικού πλαισίου, κλίματος μιας εποχής: 22 εκείνου του ξεχαρβάλωτου κόσμου που, όπως επεσήμανε ο Τσίρκας, δεν μπορούσε να αποδοθεί παρά μόνο μέσα σε μικρά καθρεφτάκια. Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Bell, 1980 Michael Bell, Introduction: Modern Movements in Literature. In The Context of English Literature, , ed. Michael Bell: London: Methuen. Eliot, [1919] 1975 T. S. Eliot, Hamlet. In Selected Prose of T. S. Eliot, ed. Frank Kermode: London Boston: Faber and Faber. Eliot, [1923] 1975 T. S. Eliot, Ulysses, Order, and Myth. In Selected Prose of T. S. Eliot, ed. Frank Kermode: London and Boston: Faber and Faber. Frank, 1991 Joseph Frank, The Idea of Spatial Form in Modern Literature. New Brunswick and London: Rutgers University Press. Freud, [1919] 2009 Sigmund Freud, Το ανοίκειο. Μτφ. Έμη Βαϊκούση. Αθήνα: Πλέθρον. Freud, [1914]1991 Sigmund Freud, On narcissism: An Introduction. In Sigmund Freud On Metapsychology, The Theory of Psychoanalysis. Trans. James Strachey, ed. Angela Richards: London: Penguin Books. Kristeva, 1982 Julia Kristeva, Powers of Horror: An Essay on Abjection. Trans. Leon S. Roudiez. New York: Columbia University Press. Lacan, 1977 Jacques Lacan, Écrits, A Selection. Trans. Alan Sheridan. London: Routledge. 21 Το λεγόμενο πρόβλημα Βουτυρά αφορά στη συζήτηση που ξεκίνησε απ αφορμή την ομώνυμη μελέτη του εκπρόσωπου της σοσιαλιστικής λογοτεχνίας Κώστα Παρορίτη στο περιοδικό Νουμάς το Στην αναδρομική επισκόπηση της κριτικής της εποχής, ο Μουλλάς αναφέρει ότι ο Βουτυράς θεωρήθηκε ηθογράφος, ρεαλιστής και προσυμβολιστής ταυτόχρονα, καθώς βρέθηκε στο σταυροδρόμι των καιρών όπου τα πάντα [...] συνυπάρχουν ανάμεικτα (1993:37 39). 585

13 Εύη Βογιατζάκη McFarlane, 1991 James, McFarlane, The Mind of Modernism. In Modernism, A Guide to European Literature , ed. Malcolm Bradbury and James McFarlane: Harmondsworth: Penguin. Rank, [1914] 1971 Otto Rank, The Double. Trans. and ed. Harry Tacker. New York, London: Meridian, New American Library. Sokel, 1959 Walter H. Sokel, The Writer in Extremis. Expressionism in Twentieth-Century German Literature. Stanford, California: Stanford University Press. Ελληνόγλωσση Αγγελάτος, 2009 Δημήτρης Αγγελάτος, Εντός και εκτός της αληθοφάνειας: Η θεωρία και η κριτική του διηγήματος στο β ήμισυ του 19ου αιώνα. Στο Το διήγημα στην Ελληνική και στις ξένες λογοτεχνίες, θεωρία γραφή πρόσληψη, επιμ. Ελένη Πολίτου Μαρμαρινού και Σοφία Ντενίση: Αθήνα: Gutenberg. Βασαρδάνη, 1992 Βέρα Βασαρδάνη, Δ.Βουτυράς Πρωτοπόρος και άγνωστος, Διαβάζω 297: Βασαρδάνη, 1997 Βέρα Βασαρδάνη, Δημοσθένης Βουτυράς. Στο Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ( ), τομ. Ι : Αθήνα: Σοκόλης. Bloom, 2004 Harold Bloom, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ: Άμλετ. Στο Πώς και γιατί διαβάζουμε. Μτφ. Κατερίνα Ταβαρτζόγλου: Αθήνα: Τυπωθήτω. Βογιατζάκη, χ.χ. Ε. Βογιατζάκη, Τα αισθητικά ρεύματα στον 19ο και τον 20ό αιώνα και στη νεοελληνική λογοτεχνία. Υπό έκδοση, Αθήνα: Gutenberg. Βουτουρής, Παντελής Βουτουρής, Ο Δημοσθένης Βουτυράς και το αστικό διήγημα: ένας ακόμη μύθος της κριτικής. Στο Ως εις καθρέπτην... Προτάσεις και υποθέσεις για την ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα: Αθήνα, Νεφέλη. Βουτυράς, [1916] 1995 Δημοσθένης Βουτυράς, Ζωή αρρωστεμένη. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Βουτυράς, 1999 Δημοσθένης Βουτυράς, Παραρλάμα. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Α, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Dante, 2006 Dante Alighieri, Θεία κωμωδία, Κόλαση. Μτφ. Ανδρέας Ριζιώτης. Αθήνα: Τυπωθήτω. Evans, 1996 Dylan Evans, Εισαγωγικό λεξικό της λακανικής ψυχανάλυσης. Μτφ. Γ. Σταυρακάκης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κουκούλας, [1921] 1995 Λέων Κουκούλας, Εξ αφορμής της Ζωής Αρρωστεμένης, στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: , Αθήνα: Δελφίνι. Λακάν, 2005 Ζακ Λακάν, Σεμινάριο τρίτο: Οι Ψυχώσεις ( ), μτφ. Ρούλη Χριστοπούλου, Βλάσης Σοκολίδης, Αθήνα: Ψυχογιός. 586

14 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Μουλλάς, 1993 Παν. Μουλλάς, Εισαγωγή. Στο Η μεσοπολεμική πεζογραφία. Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ( ), τομ. Α : Αθήνα: Σοκόλης. Μπερξόν, 1998 Ερρίκος Μπερξόν, Τα άμεσα δεδομένα της συνείδησης. Μτφ. Κωστής Παπαγιώργης. Αθήνα: Καστανιώτης. Νικολαΐδης, 1986 Νίκος Νικολαΐδης, Η αναπαράσταση, ψυχαναλυτικό δοκίμιο. Αθήνα: Ράππα. Νιρβάνας, [Αποστολίδης, 1905] 1968 Παύλος Νιρβάνας (Πέτρος Αποστολίδης), Φυσιολογική αισθητική: Τέχνη και φρενοπάθεια. Στο Παύλος Νιρβάνας, Τα Άπαντα, τομ. 3: Αθήνα: Γιοβάνης. Ξενόπουλος, [1920] 1995 Γρηγόριος Ξενόπουλος, Το διήγημα και ο κ. Βουτυράς. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: , Αθήνα: Δελφίνι. Όμηρος, 1994 Όμηρος, Ραψωδία λ. Στο Οδύσσεια, μτφ. Δ. Μαρωνίτης. Αθήνα: Στιγμή. Σαίξπηρ, 1988 Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Άμλετ. Μτφ. Γ. Χειμωνάς. Αθήνα: Κέδρος. Σεφέρης, 1974 Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα. Αθήνα: Ίκαρος. Σεφέρης, 1991 Γιώργος Σεφέρης, Σημειώσεις. Στο Θ. Σ. Έλιοτ, Έρημη χώρα, μτφ. Γιώργου Σεφέρη: Αθήνα: Ίκαρος. Σεφέρης, Γιώργος Σεφέρης, Εισαγωγή στον Θ. Σ. Έλιοτ. Στο Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές ( ), τόμ.: Αθήνα: Ίκαρος. Τσίρκας, 1948 Στρατής Τσίρκας, Ο διηγηματογράφος Δημοσθένης Ν. Βουτυράς Αλεξανδρινή Λογοτεχνία (Αλεξάνδρεια): Τσοκόπουλος, 1995 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: 11 21, Αθήνα: Δελφίνι. Τσοκόπουλος, 1995 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα, τομ. Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Τσοκόπουλος, 1997 Βάσιας Τσοκόπουλος, Δημοσθένης Βουτυράς, ένας μοναχικός πρωτοπόρος, Η λέξη 137 (1 2): Τσοκόπουλος, 1999 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Α, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: 21 50, Αθήνα: Δελφίνι. Φρόιντ, [1900] 1995 Σίγκμουντ Φρόιντ, Η Ερμηνεία των ονείρων, μτφ. Λευτέρης Αναγνώστου, Αθήνα: Επίκουρος. 587

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης.

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Το βιβλίο της Καθηγήτριας Κοινωνιολογίας, Χριστιάνας Κωνσταντοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά 1 «Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων. Όταν μιλάει η αταξία η τάξη να σωπαίνει - έχει μεγάλη πείρα ο χαμός. Τώρα πρέπει να σταθούμε στο πλευρό του ανώφελου.

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1 «Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1) Γιατί τα αρχικώς αρνητικά συναισθήματα του αφηγητή απέναντι στη γυναίκα μετατρέπονται εν τέλει σε θετικά; Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λαϊκή Παράδοση Και Λογοτεχνία ΜΥΘΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 Και εσύ παππού Αϊνστάιν με το παραμύθι!

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

29η ΓΙΟΡΤΗ ΒΙΒΛΙΟΥ 12-28 ΜΑΪΟΥ 2006 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

29η ΓΙΟΡΤΗ ΒΙΒΛΙΟΥ 12-28 ΜΑΪΟΥ 2006 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ 12-28 ΜΑΪΟΥ 2006 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Παρασκευή 12/5 - Κυριακή 28/5 Ώρες: Kαθημερινά 18:00-22:30 Παρασκευή & Σάββατο: 18:00-23:00 Κυριακή: 10:00-14:00 & 18:00-22:30 Έκθεση σπάνιων βιβλίων και φωτογραφιών

Διαβάστε περισσότερα

αριάγνη Στρατής Τσίρκας Π Ρ Ο Τ Σ Η Δ Ι Λ Ι Γ Λυκείου Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε.

αριάγνη Στρατής Τσίρκας Π Ρ Ο Τ Σ Η Δ Ι Λ Ι Γ Λυκείου Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. αριάγνη Π Ρ Ο Τ Α Σ Η Δ Ι Δ Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Γ Λυκείου Στρατής Τσίρκας Επιμέλεια: Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Στόχοι: Να μελετηθούν: Οι ανθρώπινες σχέσεις ανάμεσα σε ξένους και ντόπιους. Οι προσωπογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Βασικά σημεία στο Αμάρτημα της μητρός μου

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Βασικά σημεία στο Αμάρτημα της μητρός μου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Βασικά σημεία στο Αμάρτημα της μητρός μου Το αυτοβιογραφικό και βιωματικό στοιχείο του κειμένου Η αυτοβιογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μια διδακτική αξιοποίηση της λογοτεχνίας στα μαθηματικά του δημοτικού σχολείου. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Εκπαιδευτικός ΠΕ 70

Μια διδακτική αξιοποίηση της λογοτεχνίας στα μαθηματικά του δημοτικού σχολείου. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Εκπαιδευτικός ΠΕ 70 Μια διδακτική αξιοποίηση της λογοτεχνίας στα μαθηματικά του δημοτικού σχολείου Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Εκπαιδευτικός ΠΕ 70 Εκφράζουν πρακτικότητα/πραγματικότητα Οικοδομούν τον πραγματικό κόσμο. Εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή 1 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή Εισαγωγή Πηγές: Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (2010). Intergroup bias. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert,

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Το πρόγραμμα του εργαστηρίου Βασίλης Βασιλειάδης: Εισαγωγή στη θεματική του εργαστηρίου Αλεξάνδρα Γερακίνη: «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία 1 Αδάµ Χαρβάτης, Ψυχολόγος, MSc, Phd Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία Επεξεργασία των σχετικών ιδεών και πρακτικών της Αφηγηµατικής Θεραπείας, στηριγµένη και εµπνευσµένη από

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας»

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας» Theory and praxis: The role of philosophy in the understanding of the architectural language Maria Vidali Conference proceedings by: The significance of Philosophy in Architectural Education, 2009, Panayotis

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Σπύρος Παπαδάκης. Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Δρ. Σ. Παπαδάκης

Δρ. Σπύρος Παπαδάκης. Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Δρ. Σ. Παπαδάκης Τεκμηρίωση η Επιστημονικών Εργασιών,, Διπλωματικών και Διδακτορικών Διατρίβων: Το σύστημα APA Δρ. Σπύρος Παπαδάκης Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σκοπός σκοπός και

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα