Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά"

Transcript

1 Voyiatzaki, Evi Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά. In M. Rossetto, M. Tsianikas, G. Couvalis and M. Palaktsoglou (Eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Eighth Biennial International Conference of Greek Studies, Flinders University June 2009". Flinders University Department of Languages - Modern Greek: Adelaide, Εύη Βογιατζάκη Ο Ραγισμένος Καθρέφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του Δημοσθένη Βουτυρά Εύη Βογιατζάκη The cracked mirror of modernism and manifestations of early modernism in Demosthenes Voutyras prose: Focusing on Sickly Life, this paper examines narrative and linguistic disorder in Voutyras prose as the signs of an early modernism. Voutyras prose broke with realist modes of representation as developed by the premises of the 19th century ethographia and the persistent demand for realist verisimilitude during the first two decades of the 20th century, in Greek literature. His narrative deals with the extremities of an unsettled subjectivity on the verge of psychological collapse as it comes in terms with external reality. Accordingly a naturalistically detailed world, which stimulates the subject s perception causing long journeys into his inner self, renders the subject s response to the external world conterminous with his own theatre of consciousness. Thus the mirror of representation cracks in order to reveal the multi-levelled and multi-perspectival dimensions of subjectivity and reality. Voutyras expands time, transcends space and violates language in order to give a more pervasive and penetrating engagement of the outer with the inner reality. Consequently the modernist bias of his text is examined through the modernist treatment of time, identity and language. The theories of Lacan, Kristeva and Nikolaides are employed in order to tackle the eerie and uncanny imagery and the linguistic upheaval in Voutyras writing. 574 Το κάτωθεν εγώ έρχεται στην επιφάνεια. Η εξωτερική κρούστα σπάζει, υποχωρώντας σε μια σφοδρή ώθηση. Α. Μπερξόν, Τα άμεσα δεδομένα της συνείδησης Η ανακοίνωση αυτή εξετάζει ζητήματα πρώιμης νεωτερικότητας στη διηγηματογραφία του Δ. Βουτυρά εστιάζοντας στο διήγημα Ζωή αρρωστεμένη (1916). Σύγχρονο του Φθινοπώρου ( ) του Κ. Χατζόπουλου και άρα ενήμερο της συμβολιστικής εσωστρέφειας και αφαίρεσης, το διήγημα εξερευνά την εύθραυστη νευρολογική συνθήκη

2 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα ενός νέου αποδίδοντας καταστάσεις του φανταστικού με νατουραλιστικής υφής λεπτομέρειες. Διαθέτοντας έναν ψυχολογικό ρεαλισμό ντοστογιεφσκικής προέλευσης (Κουκούλας, 1995 [1921] Τσίρκας, 1948:41) κι έχοντας πιθανότατα υπόψη του και τις επιστημονικές απόψεις περί Φρενοπάθειας και τέχνης της εποχής (Νιρβάνας, 1968 [1905]), το διήγημα αποδίδει έναν κόσμο κατακερματισμένο σε αποσύνθεση. Οι πολλαπλές διαθλάσεις ή διατομές του εσώτερου με τον έξω κόσμο συμπαρασύρουν αφηγηματικές δομές και γλώσσα, διαστρέφουν και κατακερματίζουν το κάτοπτρο της αναπαράστασης. Έτσι ο αφηγηματικός κόσμος του Βουτυρά αποκλίνει από το πνεύμα του ελληνικού ρεαλισμού του 19ου αιώνα όπως διαμορφώθηκε από το διαγωνισμό της Εστίας (1883), την αναπαραστατική διαφάνεια με όρους φυσικότητας, ταγμένης στην υπηρεσία της αληθοφανούς μορφοποίησης του ιδανικού (Αγγελάτος, 2009:31 32). Όπως θα δειχθεί, Η ζωή αρρωστεμένη αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της διηγηματογραφίας του Βουτυρά που πραγματεύεται την αμφίθυμη και εύθραυστη συνθήκη του ανθρώπου των αρχών του 20ού αιώνα. Ο Βουτυράς απίσχνανε την πλοκή, παραβίασε τις αφηγηματικές και γλωσσικές συμβάσεις (τάξη και αιτιότητα χρησιμοποίησε διαταραγμένο λόγο, νεολογισμούς, ελλειπτική γλώσσα και προφορικότητα προκειμένου να αποδώσει νατουραλιστικά σχεδόν σκέψεις του εσώτερου). Υπ αυτήν την έννοια η ακαταστασία του αφηγηματικού ιστού των διηγημάτων του εξετάζεται ως δείγμα πρώιμης νεωτερικότητας που επεδίωξε να αποδώσει τα δυσδιάκριτα όρια του έσω με το έξω αναδεικνύοντας έναν νεωτερικό τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας. Στην παρούσα μελέτη, τα στοιχεία νεωτερικότητας στο έργο του Βουτυρά εντοπίζονται και αναλύονται γύρω από τον καινότροπο και ανατρεπτικό χειρισμό της λειτουργίας του χρόνου, της συγκρότησης του υποκειμένου και της γλώσσας, μεθοδολογικές παραμέτρους του ευρωπαϊκού μοντερνισμού σύγχρονου αλλά όχι απαραίτητα γνωστού στον Βουτυρά 1 και του ελληνικού που θα επακολουθήσει κυρίως με τη γενιά του 30. Η αναρχία και η αποσπασματικότητα της μοντερνιστικής αναπαράστασης αποδεικνύεται υπόθεση όχι άρνησης ή φυγής από την πραγματικότητα, αλλά αποτέλεσμα συμφυρμού, σύγκλισης και συνύπαρξης πολλαπλών αισθητικών θεωρήσεων, όπως μας διδάσκει ο μοντερνισμός του 20ού αιώνα: 2 εμβάθυνσης στη νατουραλιστική λεπτομέρεια προκειμένου να αναδειχθεί η υποκειμενική πρόσληψή της (ιμπρεσιονιστικός τρόπος κατανόησης), εξπρεσιονιστικής έκφρασης του εσώτερου είναι, αλλά και παιγνιώδους γλωσσικού πειραματισμού προκειμένου να αποδοθούν τα συγκινησιακά βάθη και η εννοιολογική διαστρωμάτωση (διαχρονία) του σημαίνοντος. Κατά συνέπεια η λειτουργία του χρόνου ως εσωτερικής διάρκειας (durée Bergson) και ως παράμετρος διαμόρφωσης της τέταρτης διάστασης της πραγματικότητας (του χρονότοπου), καθώς και του υποκειμένου δεδηλωμένα διαταραγμένου εδώ αποτελούν τις βασικές παραμέτρους ανάλυσης της σκιώδους πραγματικότητας, της 1 2 Το 1922 δημοσιεύονται τα σημαντικότερα έργα π.χ. Οδυσσέας του Τζόις και Έρημη Χώρα του Έλιοτ. Βλ. και τον συλλογικό τόμο των Bradbury and McFarlane, Modernism,

3 Εύη Βογιατζάκη ανατρεπτικής αφηγηματικής τάξης και της επαμφοτερίζουσας γλώσσας που συγκροτεί το διήγημα. Ως μεθοδολογικά θεωρητικά εργαλεία για την ερμηνευτική ανάλυση της αιμάσσουσας εικονοποιίας και της γλώσσας χρησιμοποιούνται οι μεταφροϊδικές απόψεις του Λακάν, της Κρίστεβα και του Νικολαΐδη, λόγω και της δεδηλωμένης παθολογίας του διηγήματος η οποία σχετίζεται και με τον ψυχογραφικό ρεαλισμό του Βουτυρά (Τσίρκας, 1948). Το ραγισμένο κάτοπτρο της νεωτερικότητας Stephen bent forward and peered at the mirror held out to him, cleft by a crooked crack, hair on end. As he and others see me. Who chose this face for me? This dogsbody to rid of vermin. It asks me too. [...] Cracked lookingglass of a servant. James Joyce, Ulysses Άλλοι τον άκουσαν να μιλά μοναχό καθώς περνούσε για σπασμένους καθρέφτες πριν από χρόνια για σπασμένες μορφές μέσα στους καθρέφτες που δεν μπορεί να συναρμολογήσει πια κανείς. Γ. Σεφέρης, Αφήγηση Ζωντανός δείκτης του μεσοπολεμικού κυκεώνα (Μουλλάς, 1993:37), ο βαθειά ταραγμένος, παράξενος και αστείος κόσμος του Βουτυρά είναι ένας κόσμος κομματιασμένος και ξεχαρβάλωτος (Τσίρκας, 1948:43), συνάρτηση της διφορούμενης πρόσληψης της πραγματικότητας η οποία συγκροτείται εν μέρει από ό,τι αντικειμενικά υπάρχει κι εν μέρει του τρόπου με τον οποίον χαρακτήρες, αφηγητής ή και συγγραφέας προσλαμβάνουν και κατανοούν την πραγματικότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της διφορούμενης θέασης της πραγματικότητας έδωσε η ευρωπαϊκή και η ελληνική λογοτεχνία σε μια περίοδο σύγχρονη του Βουτυρά, διαθέτοντας όμως μια εναργέστερη αισθητική συνείδηση από εκείνον. 3 Το ραγισμένο είδωλο του Στήβεν Δαίδαλου, (νοσηρού καλλιτέχνη στον Οδυσσέα του Joyce), στον καθρέπτη της αναπαράστασης (στο πρώτο παράθεμα) αναδεικνύει αφενός την αϊνστάνιας υφής σχετικιστική προσέγγιση της ταυτότητας του υποκειμένου και αφετέρου την ίδια την παραμόρφωση ή το θρυμματισμό της πραγματικότητας, μέσα από τη μεταφορά του καθρέφτη της υπηρέτριας/σύμβολου εδώ της υπόδουλης Ιρλανδίας. Ανάλογα και η μεταγενέστερη Αφήγηση (1938) του Σεφέρη (δεύτερο παράθεμα) μιλά για ένα κατακερματισμένο υποκείμενο και κόσμο που βιώνουν τη μηχανή μιας απέραντης οδύνης (1974:177). Συσχετίζοντας 3 Η αναφορά εδώ στη συγχρονική παράδοση του Βουτυρά, στο μοντερνισμό δηλ. των Joyce, Eliot δεν υπαινίσσεται καθόλου ότι ο συγγραφέας είχε υπόψη του τα συγκεκριμένα έργα αλλά μόνο το κλίμα μιας εποχής. Σίγουρα όμως είναι ενήμερος των νεωτερικών επιλογών των συμβολιστών που απασχόλησαν τα περιοδικά της εποχής (Νιρβάνας, 1968 [1905]) στα οποία δημοσιεύει ο Βουτυράς. 576

4 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα τον άνθρωπο που πηγαίνει κλαίγοντας ανάμεσα σε σπασμένους καθρέφτες με ένα σκίτσο grotesco του Ελπήνορα (1974:328), ο Σεφέρης επιχειρεί μια τεράστια διαστολή του εσώτερου χρόνου μπερξονικής υφής, η οποία συνδυάζεται με μια συγχρονία κυβιστικής προέλευσης θεματοποιημένη στους στίχους: οι σπασμένες μορφές μέσα στους καθρέφτες/ που δεν μπορεί να συναρμολογήσει πια κανείς. 4 Η άναρχη και αποσπασματική εικονοποιία των μοντερνιστικών κειμένων, ο επαμφοτερισμός καταστάσεων, γεγονότων και χαρακτήρων, καθώς και η γλωσσική αμφισημία σχετίζονται άμεσα με τους νέους τρόπους αντίληψης και κατανόησης της πραγματικότητας από τους μοντερνιστές. Η σχετικιστική προσέγγιση της πραγματικότητας και της ταυτότητας του υποκειμένου, οι τεράστιες διαστολές χρόνου απετέλεσαν δύο από τις πλέον βασικές παραμέτρους που οδήγησαν στη μοντερνιστική εκθεμελίωση της συλλογικής αντίληψης για την πραγματικότητα αποδίδοντας την πραγματικότητα ως υποκειμενική μυθοπλασία (Bradbury και MacFarlane, 1991:27) και σε απόλυτη εξάρτηση από την αισθητική αυτοσυνείδηση του καλλιτέχνη (Bell, 1980). 5 Ο Βουτυράς ωστόσο δεν διαθέτει ούτε καν προσεγγίζει το βαθμό αισθητικής αυτοσυνείδησης των προαναφερθέντων μοντερνιστών. Τα βήματά του όμως προς την κατεύθυνση της εξερεύνησης του βάθους του υποκειμένου τον φέρνουν πολύ κοντά στον διφορούμενο τρόπο χειρισμού της πραγματικότητας από τους μοντερνιστές. Η προσέγγιση της πραγματικότητας, στο διήγημα του Βουτυρά, έχει στοιχεία και είναι δυνητικά συγκρίσιμη, όπως θα δούμε, με αυτό που η μοντερνιστική κριτική χαρακτήρισε ως το βλέμμα του τυφλού προφήτη Τειρεσία (στην Έρημη Χώρα του Έλιοτ), ο οποίος σφύζοντας ανάμεσα σε δυο ζωές, παρελθόντος και παρόντος (McFarlane, 1991:90), αναζητά τις κρυφές ουσίες των πραγμάτων κάτω από τα φαινόμενα. Ζωή Αρρωστεμένη (1916) 6 Η διηγηματογραφία του Βουτυρά θεωρείται ενδεικτική της περιόδου μετάβασης από την ηθογραφία της υπαίθρου σ εκείνη της πόλης και των λαϊκών στρωμάτων, που εμφανίζεται στις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα (Τσοκόπουλος, 1999:35). Σε αυτή την περίοδο ανήκει και το διήγημα Ζωή αρρωστεμένη. Πραγματεύεται τη συνθήκη ύπαρξης ενός δεδηλωμένα νευρασθενικού νέου, του Ζάρα. Η μητέρα του Βλ. και το συσχετισμό του μοντερνισμού με τον κυβισμό από τον Σεφέρη (Σεφέρης, 1984:37). Συμβαδίζοντας με το επιστημονικό πνεύμα της εποχής τους, κυρίως τα πορίσματα των φυσικών επιστημών (Einstein, Plank, Minkowski, Heisenberg), της ψυχανάλυσης (Freud, Jung), της φιλοσοφίας (Bergson, Husserl, Heidegger) και της γλώσσας (Ogden, Richards), οι μοντερνιστές του 20ού αιώνα αμφισβήτησαν τις παραδοσιακές έννοιες του χώρου και του χρόνου, της ενιαιότητας του υποκειμένου και τις αρχές της αιτιότητας που διασφάλιζαν τη συνοχή της αναπαραστατικής εικόνας. Ο μοντερνισμός επεδίωξε να αποδώσει την τέταρτη διάσταση της πραγματικότητας (λογοτεχνία του χρόνου Wyndham Lewis): να απελευθερώσει στο στιγμιαίο αίσθημα από τον εγκλωβισμό του στο χώρο και τη συνήθεια (Bergson) (το χωροποιημένο χρόνο) προκειμένου να αποδοθούν τα βάθη της ανθρώπινης κατάστασης: Βλ. σχετικά και το υπό έκδοση βιβλίο μου Ε. Βογιατζάκη, Τα αισθητικά ρεύματα στον 19ο και τον 20ό αιώνα και στη νεοελληνική λογοτεχνία. Πρώτη δημοσίευση στο βραχύβιο περιοδικό Φύλλα. 577

5 Εύη Βογιατζάκη Δημοσθένης Βουτυράς ( ) έχει από καιρό πεθάνει και ο κεντρικός χαρακτήρας, μετά από μακρόχρονη απουσία, επιστρέφει στο πατρικό σπίτι για να λάβει τη μητρική κληρονομιά: ότι του ανήκει... (1995:203). Ο Ζάρας κατακλύζεται από αισθήματα μίσους κι εκδίκησης για τη μητριά του την οποία θεωρεί υπαίτια του θανάτου της μητέρας του. Προκειμένου να αντλήσει δυνάμεις για να τηρήσει τον όρκο εκδίκησης προς τον πατέρα και να μη παρασυρθεί από την ήπια καθημερινότητα της νέας οικογένειάς του, επισκέπτεται τον τάφο της μητέρας του. Αυτό είναι και το μόνο εξωτερικό δρώμενο του διηγήματος. Η επίσκεψη στον τάφο της μητέρας σκηνοθετείται ως κάθοδος στον Άδη που αποκαλύπτει έναν σκιώδη κόσμο αισθήσεων και παραισθήσεων και λειτουργεί ως δίαυλος προς την προσωπική μυθολογία και ψυχο-ιστορία του κεντρικού ήρωα. Ο αφηγηματικός κόσμος του διηγήματος στηρίζεται σε μικρά καθημερινά γεγονότα, λεπτομέρειες και εικόνες, όπως ο καφές που φέρνει στο δωμάτιο του Ζάρα ο γιος της μητριάς, ένα μυρμηγκάκι στην κάσα του παραθύρου που προσπαθεί να απαλλαγεί από τα δίχτυα ενός τόσο μικροσκοπικού αραχνιού (204), ένα κυπαρίσσι που φαντάζει σα γίγας φιλόσοφος, οι κρότοι ενός σφυριού στο νεκροταφείο (204) ή του νερού, εικόνες του δρόμου και του νεκροταφείου, το στήθος της Κούλας που φούσκωνε την ποδιά της, συνδήλωση ερωτικής επιθυμίας και νοσταλγίας προς τη νεκρή μητέρα κ.λπ. Οι νατουραλιστικής υφής λεπτομέρειες λειτουργούν ως αφετηρίες εισόδου στο θέατρο της συνείδησης, στον εσωτερικό χρόνο του κεντρικού χαρακτήρα ενεργοποιώντας αναμνήσεις και σκέψεις οι οποίες διαθλώνται στην εξωτερική πραγματικότητα υπονομεύοντας τη σταθερότητα του τόπου και του χρόνου. Συνεπακόλουθα, η αφήγηση δημιουργεί μια πραγματικότητα αινιγματική και αμφίβολη καθώς τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Φράσεις και λέξεις όπως θυμήθηκε, είδε ή του φαινότανε ότι είδε, του φάνηκε, του ήρθε, έλεγε με το νου του ο 578

6 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Ζάρας, κυρίως ερωτήματα σχετικά με τον σαφή προσδιορισμό του τόπου και του χρόνου ενισχύουν την αμοιβαία διάθλαση του έξω/έσω υπονομεύοντας την αληθοφανή στερέωση της αφήγησης στην εξωτερική πραγματικότητα. Η απελευθέρωση του εσωτερικού χρόνου και συνάμα του ασυνειδήτου του υποκειμένου μετεωρίζουν την αφήγηση μεταξύ πραγματικού και φανταστικού, δημιουργούν ασυνέχειες και ρήγματα στο κάτοπτρο της αναπαράστασης (αφήγηση και γλώσσα) με τον ακόλουθο τρόπο: Α) Η παροντικότητα της αφήγησης διαταράσσεται από εικόνες παρελθοντικές, μελλούμενες κι εντέλει ονειρικές οι οποίες εκβιάζουν την αφηγηματική τάξη δηλαδή τη χωρική συνοχή του κειμένου: ο Ζάρας αρχικά δεν ξέρει πού είδε, πότε και ποια είναι μια μελαψή γυναίκα ( γιατί να βρίσκω όχι ένα μέρος αλλά τρία ή τέσσερα ότι την είδα ), ενώ αργότερα, την συσχετίζει συνειρμικά με την εικόνα του τεμαχισμένου πτώματος, καταλήγοντας: του φαινόταν αλήθεια [...] κείνη η σκηνή, η μαύρη με το παιδί της στα γόνατα νεκρό (217). Ο αρρωστημένος ήρωας προβάλλει τους εσώτερους φόβους του περί θανάτου στη συγκεκριμένη εικόνα έναν εγκιβωτισμό που αντικατοπτρίζει το φόβο του δικού του θανάτου στην αγκαλιά της νεκρής μάνας του. Συνεπώς η αφήγηση δεν ακολουθεί μια περιγραφική αλληλουχία γεγονότων, όπως συνηθιζόταν μέχρι τότε, αλλά μια αλληλουχία βλεμμάτων εισάγοντας έναν τρόπο κινηματογραφικό στη γραφή (Βασαρδάνη, ) το μοντερνιστικό μοντάζ. Β) Η παραβίαση του παροντικού χώρου ενισχύεται από εσωστρεφείς αφηγηματικές τεχνικές: τις πλαγιασμένες σκέψεις του Ζάρα: Μα γιατί δε θύμωνε, γιατί; Γιατί δεν πειραζότανε; Ο Ζαγκάρδας! (202), αλλά και δραματοποιημένες σκέψεις που εκφέρονται ως μονόλογοι του εσώτερου ή ανεπεξέργαστοι εσωτερικοί μονόλογοι, οι οποίοι δραματοποιούν την αμλετικής υφής αναποφασιστικότητα του χαρακτήρα και δίνουν την αίσθηση μιας τεράστιας διαστολής του ενδότερου εαυτού που οδηγεί ως την άβυσσο του ασυνείδητου και της σωματικής υπόστασής του. 7 Μπα, μα τι είναι αυτό! Είπε με θυμό. Ο Ζαγκάρδας, ο Ζαγκάρδας! Άλλο τούτο! Θα ήθελες, φαίνεται, να τον μιμηθείς; Αλλά πώς να το κάνω, που δεν έχω το μυαλό που είχα όταν έκανα τον όρκο; Δεν έχω τον πόνο κείνον, πέρασε, όπως θέλεις! Τι θέλεις τώρα; Να όμως που θα φύγω... αυτό δε σε φτάνει; (202). Ο Ζάρας έχει μόλις παραλάβει τον καφέ του από το γιο της μητριάς και διχάζεται ανάμεσα στο χρέος εκδίκησης του θανάτου της μητέρας και την αθώα εικόνα του παιδιού που δεν μπορεί να το μισεί (202). Η φασματική περσόνα του Ζαγκάρδαεκδικητή 8 ανασύρεται από τα βάθη του μυαλού για να του θυμίσει το χρέος. Γ) Με αυτό τον τρόπο η αφήγηση εγκαινιάζει ένα διπλό τρόπο θέασης της πραγματικότητας. Δευτερεύοντες χαρακτήρες της ιστορίας (ο πατέρας, οι νεκροθάφτες, ο μάγειρας, τα παιδιά της μητριάς, ο Κωστάκης και η Κούλα, στην οποία απευθύνει 7 8 Σε μια ανάλογη ατέρμονη διαστολή του ενδότερου εαυτού που υποψιάζεται πώς μπορεί να είναι και άβυσσος και για την αποφατική σχέση ανάμεσα στη γνώση και την πράξη στον Άμλετ του Σαίξπηρ αναφέρεται ο Bloom (2004: ). Μα πόσους είχε σκοτώσει για να εκδικηθεί! (Βουτυράς, 1995:203). 579

7 Εύη Βογιατζάκη την ερωτική του επιθυμία) λειτουργούν ως εύθραυστα σκηνοθετικά ερείσματα ή οι συνεκδοχές μιας πραγματικότητας ψευδαισθητικής και πλαστής. Η αληθινή πραγματικότητα είναι εκείνη του εσωτερικού βιώματος, της ανάμνησης και του ονείρου. Σε αυτή την εσωτερική ζωή, ο Ζάρας συντροφεύεται από φανταστικά πρόσωπα, τρομακτικούς σωσίες σκιώδεις αναδιπλασιασμούς ή κατακερματισμούς ειδώλων που αντικατοπτρίζουν τον διαταραγμένο κόσμο του εσώτερου. 9 Ο Ζαγκάρδας, alter ego αποδεικνύεται φασματική ενσάρκωση της εκδίκησης: την είδε ξαφνικά, την είδε όχι αντίκρυ του, αλλά σα να είχε ντυθεί τη σκιά του, τη σκιά του Ζαγκάρδα, την είδε στον εαυτό του, σ αυτόν τον ίδιο, δυνατά (225). Αντίστοιχους ρόλους αναδιπλασιασμού του χαρακτήρα ενσαρκώνουν η μελαψή και το νεκρό παιδί της (1995:217), ο Άφωνος (φίδι και άνθρωπος μαζί με ρούχα δεσπότη) και κυρίως η επίμονη φασματική παρουσία στα όνειρά του τού κατακρεουργημένου πτώματος, μεταφερμένου από το νεκροτομείο στο νεκροταφείο, το οποίο αντίκρισε κατά την επίσκεψή του στον τάφο της μητέρας του ( ). Δ) Αιμάσσουσα, ονειρική εικονοποιία κυριαρχεί στην αφήγηση μετά την επίσκεψη στο νεκροταφείο η οποία σκηνοθετείται ως κάθοδος στον Άδη: κέρβεροι κυκλώνουν το νεκροταφείο (206), η λίμνη της Αχερουσίας του ήρθε στο νου (207). Το σκηνικό αυτό συνοδεύεται επίσης από τη φανταστική συνομιλία με τη μητέρα ( ). Η κάθοδος στον Άδη λειτουργεί ως δίαυλος προς τα βάθη της συνείδησης, προς το ασυνείδητο του ήρωα, καθώς αμέσως μετά παραδίδεται στην εξπρεσιονιστική τύπου εφιαλτική εικονοποιία, σχετική με το κατατεμαχισμένο πτώμα του νεκρού που αντίκρισε στο νεκροταφείο. Στον Βουτυρά ωστόσο η εικονιστική γλώσσα η γλώσσα των συμβολικών εικόνων που είναι χαρακτηριστική των ονείρων (Φρόιντ, 1995) μολονότι μεταγράφει σε ονειρικές εικόνες και μεταλλασσόμενες σκηνές του εσώτερου τις σκέψεις του κεντρικού χαρακτήρα δεν είναι ποτέ πλήρως εξπρεσιονιστική. Αυτό οφείλεται στο ότι η αφήγηση σταθερά ενημερώνει τον αναγνώστη ότι αναφέρεται σε όνειρα ή παραισθήσεις του Ζάρα (π.χ. η ταύτισή του με το νεκρό πτώμα είναι εμφανώς προβολή του εσώτερου) και όχι σε κάποια μαγική μεταμόρφωση της εμπειρικής πραγματικότητας όπως συμβαίνει με τον εξπρεσιονισμό (Sokel, 1959:44 45). Με διαδοχικά όνειρα, στο δωμάτιο του, ο Ζάρας βιώνει αλλεπάλληλες επιστροφές στο μητρικό τόπο όπου η ταύτισή του με τη νεκρή μητέρα τον οδηγεί στον ονειρικό διαμελισμό του ίδιου του σώματός του. Ζωντανός αισθάνεται το σώμα του να κατατεμαχίζεται από ένα μαύρο που δουλεύει στο μαγερειό. Ο μαύρος αποσπά ένα κομμάτι κρέας από το σώμα του ενώ ο ίδιος ο Ζάρας είχε στο στόμα του και μασούσε ένα κομμάτι από το μυαλό του που αιμορραγεί ένα είδος φασματικού κομματιάσματος εαυτού συγκρίσιμο με εκείνο που βιώνει ο Άμλετ μετά το θάνατο της Οφηλίας Βλ. και τις σχετικές μελέτες του Φρόιντ (2009:38) και του Όττο Ρανκ (1971) για το ρόλο του σωσία ως φασματικής περσόνας του ασυνειδήτου, σχετική με πρωτογενείς και πρωτόγονες φαντασιώσεις σχετικά με το σώμα της μητέρας και το φόβο του θανάτου. 10 Η εικόνα έχει εμφανείς ομοιότητες με την Ε Πράξη, Σκηνή 1 του Άμλετ, όταν ο Άμλετ συζητά με τους νεκροθάφτες της Οφηλίας για την τρέλα του, για τα νεκρά κρανία και υπολείμματα των ανθρωπίνων 580

8 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Εξετάζοντας (αναδρομικά σήμερα) υπό το φως της ψυχανάλυσης αυτές τις εικόνες ακρωτηριασμού διαμελισμού, εξάρθρωσης, ξεκοιλιάσματος, καταβρόχθισης, ξεσκίσματος του σώματος, θα μπορούσαμε να τις συσχετίσουμε με το είδος των εικόνων που ο Λακάν ομαδοποιεί υπό τον όρο αρχέτυπες εικόνες του κομματιασμένου σώματος (imagos of the fragmented body) (Lacan, 1977:11). Οι εικόνες αυτές εκβάλλουν την επιθετικότητα ενός πρώιμου ναρκισσισμού, ενός σταδίου όπου το άτομο δεν έχει αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα του Εγώ, μία πρώιμη φάση στο Στάδιο του καθρέπτη. Η αναδρομή στα άχρονα βάθη του ασυνειδήτου που σχετίζονται με τη μητέρα και το σώμα της αποδίδει διαστρεβλωμένη ή παραποιημένη (méconnaissance) την εικόνα του υποκειμένου (Lacan, 1977:1 7 Evans, 1996:247). Έτσι η επιστροφή της μνήμης αντλείται από τα βάθη του σώματος εγγράφεται στα όρια του έσω-έξω. Η εισβολή του εσωτερικού χρόνου π.χ. της μπερξονικής διάρκειας (durée) κατακερματίζει τον καθρέπτη της αναπαράστασης αφήγησης και γλώσσας εδώ. Έτσι σε μια προσπάθεια ανάλυσης του ονείρου του ο Ζάρας θα θεωρήσει ότι το όνειρο μιλούσε για το μυαλό μιλούσε! Αλίμονο! Όταν οι σκέψεις τρέχουν και σταματούν σαν να συντρίβονται! Οι λάμψεις που πάλι ήρθαν; Τι άλλο είναι; (226). Ε) Κατά συνέπεια η απίσχναση της εξωτερικής πραγματικότητας και των χαρακτήρων, η διάρρηξη του ιστού της αφήγησης, η διατάραξη της αφηγηματικής τάξης συνοδεύονται από λόγο διαταραγμένο: ελλειπτική σύνταξη που υπαγορεύεται από την προφορικότητα των εσωτερικών σκέψεων δείγμα νατουραλιστικού τρόπου απεικόνισης της ροής της συνείδησης 11 αλλά και την ανοίκεια ονοματοποιία που υποστηρίζεται και κυρίως απορρέει από φασματικά, ονειρώδη κι εξπρεσιονιστικά αναβρύσματα ενός σχιζοειδούς εσώτερου κόσμου. Η εικόνα του νεκρού με το ανοιχτό στόμα και τα μάτια δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από την εξπρεσιονιστική Κραυγή (1893) του Edvard Munch. Η κριτική της εποχής αναφερόμενη επικριτικά στην παθογένεια της αφήγησης του Βουτυρά θεώρησε ότι παρουσιάζει μιαν άρρωστη ανθρωπότητα, την ανθρώπινη δυστυχία που πηγάζει από τον εκφυλισμό των νεύρων, από το ξεκούρδισμα του μυαλού (Ξενόπουλος, [1920] 1995:503). Οι απόψεις αυτές, πιθανώς, δεν είναι άσχετες από τις θετικιστικής και νατουραλιστικής καταβολής απόψεις των αρχών του 20ού αιώνα που συνέδεσαν την έννοια του μοντέρνου (τους συμβολιστές κυρίως) με φαινόμενα φρενοπάθειας κι εκφυλισμού της προσωπικότητας επιφυλάσσοντας την φρενολογικήν αντιμετώπισιν για τους νεόφιλ[οι]ους, modernistes. 12 σωμάτων / πτωμάτων και οδηγείται σε παραληρηματικό ξέσπασμα πένθους και πόνου για την αγαπημένη του. Άμλετ: Τι έχεις να κάνεις γι αυτήν; Να βογγήξεις να πολεμήσεις να ασκητέψεις Να κομματιαστείς; (Σαίξπηρ, 1988:176). 11 Για τη νατουραλιστική προέλευση της ροής της συνείδησης και των ρευστών ορίων μεταβολής της σε εξπρεσιονιστική έκφραση ονειρικής υφής (βλ. Sokel, 1959:44). 12 Επικρίνοντας την παθολογική αντιμετώπιση των καλλιτεχνημάτων ο Πέτρος Αποστολίδης ή Παύλος Νιρβάνας λέει: Δύο μεγάλα βιβλία κυρίως συνετέλεσαν εις την προσέγγισιν ταύτην: Ο Μεγαλοφυής άνθρωπος του Καίσαρος Λομβρόζου, χαρακτηρίζοντος ανεπιφυλάκτως την μεγαλοφυΐαν ως εκφυλογενή ψύχωσιν και ο Εκφυλισμός του Μαξ Νορδάου (Νιρβάνας, 1968: ). Πιθανώς και η 581

9 Εύη Βογιατζάκη Ο θάνατος της γλώσσας και η αναζήτηση του νοήματος Ως έφατ αυτάρ εγώ γ έθελον φρεσί μερμηρίξας Μητρός εμής ψυχήν ελέειν κατατεθνυίς Ομήρου Οδύσσεια, λ, Η αφήγηση και η ονοματοποιία του Βουτυρά διαθέτουν πράγματι ένα βαθμό νευρική[ς] υπερευαισθησία[ς] Ξενόπουλος (1995:503) και παθολογίας. Τα επινοημένα από τον διαταραγμένο Ζάρα ονόματα, Ζαγκάρδας, Φαλάρας, Άφωνος και Λυμπέριος (το όνομα του κατατεμαχισμένου πτώματος και απελευθερωμένου από τη ζωή) είναι νεολογισμοί που λειτουργούν ως λεκτικές εικόνες ενός φρικτού ναρκισσιστικού αναδιπλασιασμού του κεντρικού χαρακτήρα καθώς καθρεπτίζεται στην Αχερουσία, τόπο μητρικής απώλειας και σύμβολο θανάτου. Η απόκοσμη σύνθεση των ονομάτων βασίζεται κυρίως στην επανάληψη του φωνήματος α άλφα στερητικού, αλλά και μνημονικού ίχνους (ηχητικού) σχετικό με τη λέξη μαμά με την οποία συνομιλεί φανταστικά ο Ζάρας κατά το ταξίδι καθόδου του στον Άδη. 14 Αναλόγως επίσης η παράδοξη ονοματοποιία, η οποία διακρίνει το σύνολο του έργου του Βουτυρά, είναι προϊόν της εισβολής ενορμήσεων και επιθυμιών σχετικών με τη νεκρή μητέρα. 15 Τα παράδοξα ονόματα Ζάρας, Ζαγκάρδας, Φαλάρας, Λυμπέριος και Άφωνος είναι προϊόντα ενός μηχανισμού παρονομασίας ή ενός παραφραστικού μηχανισμού. Με αυτόν τον τρόπο ο Ζάρας επινοεί μια δική του ιδιωτική γλώσσα κατονομασίας των ανθρώπων οι οποίοι με τη σειρά τους είναι υπαρξιακές συνδηλώσεις απώλειας ή και πένθους (μελαμψή και νεκρό παιδί, Λυμπέριος/νεκρός) σχετικού με τη μητέρα, πρωταρχικό αντικείμενο επιθυμίας. Το όνομα Ζαγκάρδας, φασματικού σωσία του Ζάρα, θα μπορούσε να συσχετιστεί παιγνιωδώς με το φαινόμενο ζαργκοναφασίας, της γλώσσας παραφράσεων και ακατανοησίας του αφασικού που περιγράφει ο Λακάν στις Ψυχώσεις (2005:254), που βασίζεται στη διαταραχή της ομοιότητας χαρακτηρίζεται από διαταραχές μεταγενέστερη κριτική του Ξενόπουλου να μην είναι άμοιρη τέτοιων επιδράσεων. Ο Ξενόπουλος χαρακτήρισε ειρωνικά το έργο του Βουτυρά μοντέρνο (1995:493) επιφυλάσσοντας ανάλογη τύχη στο Φθινόπωρο του Κ. Χατζόπουλου που ήταν αληθινός παραλογισμός. 13 Τόσα μου είπε, όμως κι εγώ, μέσα μου ταραγμένος,/ θέλησα την ψυχή της ν αγκαλιάσω, της πεθαμένης μάνας μου : λόγια του Οδυσσέα κατά την κάθοδό του στον Άδη, ραψωδία λ (Όμηρος, 1994:22 23). 14 Βλ. και την επαναλαμβανόμενη επίκληση του Ζάρα προς τη μητέρα: μαμάκα μου στο νεκροταφείο ( ) αλλά και την έλξη προς την Κούλα επειδή έμοιαζε της μάνας του (223). 15 Η επίμονη παρουσία του α, η συνεκδοχική λειτουργία του ονόματος, καθώς και η λειτουργία ενός παραφραστικού μηχανισμού στην ονοματοποιία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαίτερης μελέτης, καθώς τέτοια ονόματα υπερτερούν των συμβατικών ονομάτων στα διηγήματα του Βουτυρά: Βλ. π.χ. Λαγκάς στο ομώνυμο διήγημα, Φάρμας ( Παραρλάμα ), Δαμίδας, Γερο-Μούγας ( Και ησύχασα... ), Λαχούρης, Παρώλης, Παραλής Κουδούνας, Σαλίγκαρος ( Ο καμπούρης ), Δύρμας, Αραχτάς ( Ο πεθαμένος φίλος ), Αρκόπουλος, Πιδάλης, Σινέκας, Λαμίδας, Φαμπρίκης, Μαμίδης, ( Ο συμβουλευτής ), Ζαμάρας, Φαναράς ( Με τα χελιδόνια ), Σούρσουλας, Λαδάς, Μαντράς ( Ο φταίστης ). Είναι μόνο μερικά από τα ονόματα χαρακτήρων στα διηγήματα του Α τόμου των Απάντων (1999). Ευχαριστώ τη φίλη Ιωάννα Σταματάκη, υποψήφια διδάκτορα του πανεπιστημίου Αθηνών, για τις ενδιαφέρουσες συζητήσεις που είχαμε γύρω από την ονοματοποιία στα διηγήματα του Βουτυρά. 582

10 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα αγραμματισμού που φτάνουν σε ακραία συρρίκνωση του λεκτικού αποθέματος όπως είναι η σύντμηση του ονόματος Ζαγκάρδας σε Ζάρας ή της αναδιάταξης του ρ και του α στο όνομα Φαλάρας. Άλλωστε το θέμα της ελλειπτικής γλώσσας δραματοποιείται διά της απαλοιφής του ρ στο διήγημα όταν τα λόγια του μάγερα που είχε πιει έβγαιναν πιο ανακατωμένα : [...] όμως και ξέεις εγώ! Αυτό είμαι και λίγο πολύ ιδιότοπος! Και το ξέω γω και να ναι αυτό όπως να ναι, δεν μποώ εγώ! (229). Εμφανέστερη περίπτωση παραφραστικής λειτουργίας είναι και η φανταστική λέξη Παραρλάμα (στο ομότιτλο διήγημα), την οποία γράφει στον τοίχο ο παραληρηματικός Φάρμας (Βουτυράς, 1999: ). Η παράφραση ενέχεται στην ίδια τη λέξη η οποία συντίθεται από λεκτικά αποθέματα όχι μόνο του ονόματός του αλλά και από την ίδια τη σήμανση της γλώσσας: πάρλα, την κατάληξη του ονόματός του και ταυτόχρονα μια συνηχητική υποβολή κάποιου οράματος. Ο τρόμος και ο πανικός που προκαλεί η λέξη παραρλάμα στους τεχνίτες του καταστήματος που εργάζεται ο Φάρμας, και τα παράδοξα ονόματα της διηγηματογραφίας του Βουτυρά οφείλονται στο γεγονός ότι πρόκειται για αναγράμματα, νεολογισμούς δηλαδή ψευδο-αναπαραστάσεις ενός ελλείποντος ή και απόντος σημαινομένου. Έτσι ο ψυχασθενής Ζάρας αποδίδεται ως ένα υποκείμενο σε στέρηση μεταφορικότητας. Ανίκανο να παράγει μεταφορές μόνο διαμέσου των σημάτων, τις παράγει από το ίδιο το υλικό των ορμών και αποδεικνύεται ότι η μόνη ρητορική για την οποία είναι ικανό είναι εκείνη της συγκίνησης (affect) που συχνά προβάλλεται διαμέσου των εικόνων (Kristeva, 1982:37). Το φώνημα α, τα νεολογικά ονόματα και η αιμάσσουσα εικονοποιία γίνονται οχήματα μιας ερήμου σημαινομένων. Η ακατανοησία της λέξης παραρλάμα και της ονοματοποιίας του Βουτυρά διαθέτουν εκείνη την ανυπαρξία νοημάτων που η φρενολογική κριτική, στην οποία αναφέρεται επικριτικά ο Νιρβάνας, θα θεωρούσε απολύτως εκφυλιστική, όπως άλλωστε έκανε με τη γλώσσα των συμβολιστών θα την κατέτασσε αμέσως αφ ενός μεταξύ των: oudroyantis simeur ανθρωποτρωτολογία και άλλων ανάλογων λέξεων του λεξιλογίου των νεολογιστών της φρενολογίας και αφετέρου των εξαφνιζουσών γλωσσοπλαστικών μεθόδων του ψυχαρισμού (1968:207). Αν ο νεολογισμός είναι πράγματι ένας φετιχισμός που μοιάζει σαν μια ξένη χώρα, μια παράδοξη έρημος σημαινομένων που δηλώνει την απουσία του φαλλικού μητρικού λόγου 16 (θάνατος της μητέρας εδώ), τότε η νεολογική ονοματοποιία του Βουτυρά μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο μέσω της έννοιας του ψυχαναλυτικού σημαίνοντος, το οποίο εκφράζοντας και περιέχοντας το αντικείμενο της επιθυμίας (αναπαράσταση της ενόρμησης), ανοίγει την οδό της διαχρονίας για το υποκείμενο (την ιστορικότητά του), και 16 Κατά τον Νικολαΐδη ο νεολογισμός έχει να κάνει με κάτι που αφορά τη μητέρα καθώς η γλώσσα είναι πάντοτε μητρική είναι η λεξική μορφή μιας μερικής ενόρμησης που αναπαριστά την απόρριψη (déni) της αντιληπτικής αναπαράστασης του ελλείποντος μητρικού πέους και η περιοριστική σημαίνουσα λειτουργία του έχει σκοπό μόνο την κάλυψη της τρύπας που προκαλείται από αυτήν την απόρριψη της αντιληπτικής αναπαράστασης (Νικολαΐδης, 1986:92 93). 583

11 Εύη Βογιατζάκη τούτο διαφοροποιείται πιο ειδικά από το σημαίνον του Saussure (απλή φωνική υποδομή και κατ εξοχήν συγχρονικό στοιχείο) (Νικολαΐδης, 1986:55). Η διαχρονία του σημαίνοντος, κατά συνέπεια, ανοίγει το δρόμο και προς μια ορισμένη μυθολογία, η οποία βρίσκεται πίσω από τα φαινόμενα και μπορεί και να προδώσει μια σημασιολογική αντιστοίχιση μυθικής ( Έλιοτ, 1975) ή διακειμενικής τάξης επανασυνδέοντας το σημαίνον με τη συμβολική τάξη. Η δεδηλωμένα ονειρική εικόνα του Άφωνου, ένα φίδι μεγάλο και χοντρό σαν άνθρωπος, όρθιο το μισό, να βγαίνει φορώντας δεσπότου ρούχα (1995:232) μοιάζει να ανασύρεται ευθέως από τον όγδοο κύκλο της κόλασης (XXV, 3 8), της Θείας κωμωδίας του Δάντη. Εκεί, η ασέβεια ενός κλέφτη προς το θεό δημιουργεί το φίδι που γίνεται ένα με τον άνθρωπο, καθώς το φίδι σφίγγει το λαιμό του κλέφτη σα να θελε να πει: άλλο για να μιλήσεις, δε σ αφήνω (XXV, 6). 17 Αντίστοιχα λειτουργούν η νέκυια του Ζάρα στο νεκροταφείο που παραπέμπει στην ομηρική Οδύσσεια ή το κομμάτιασμα σώματος και η αμφιθυμία του που τον συσχετίζουν με τον Άμλετ του Σαίξπηρ, ενώ οι διαλογισμοί του γύρω από το φαινόμενο της μετεμψύχωσης όταν συγκρίνει τον δυστυχή εαυτό του με τον ευτυχή φανταστικό Φαλάρα 18 θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως υπαινικτική μεταφορά του συγγραφέα για την ύπαρξη πολλών διαφορετικών συνειδήσεων εντός του ατόμου. Η έλλειψη σημαινομένων, κατά συνέπεια, οδηγεί τον Βουτυρά στην αναζήτηση του νοήματος διά της κειμενικής παραλληλίας με γνωστά κανονιστικά κείμενα. 19 Η συμβολική αντιστοίχηση με μυθικούς τόπους και λογοτεχνικά πρόσωπα επιχειρεί να επαναφέρει κείμενο και σημαίνοντα από την χρονοτοπική αναρχία σε μια υποτυπώδη νοηματική τάξη. Αυτή η επιλογή είναι επίσης μοντερνιστικής κατεύθυνσης. Μολονότι δεν διαθέτει την λόγια αισθητική αυτοσυνείδηση της αντικειμενικής αντιστοίχησης ( objective correlative του Έλιοτ) (Eliot, 1975:48 Frank, 1991:2), φανερώνει τουλάχιστον ένα μίνιμουμ αισθητικής αυτοσυνείδησης. Κατά συνέπεια, η αναρχία στην αφήγηση και στη γλώσσα στο έργο του Βουτυρά, που προκάλεσαν τις επικρίσεις 20 και την αμηχανία της κριτικής της εποχής 17 Βλ. και Σαν να έβγαινε από την κόλαση, βγήκε ο Ζάρας (215). 18 ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, έρχεται πολλές φορές στον κόσμο, έρχεται και ως ευτυχισμένος και ως δυστυχής (1995:228). 19 Επίσης, η γραφή της λέξης παραρλάμα, στο ομώνυμο διήγημα, υποκινείται από ένα επεισόδιο της Γραφής που ακούει στις κουβέντες του κρασοπουλειού ο Φάρμας. Ένα χέρι είχε γράψει τις λέξεις: Μενέ, Μενέ θεκέλ, ου φαρσίν οι οποίες είχαν φέρει τρόμο στον βασιλέα και σε όλους τους άλλους του συμποσίου του Βαλτάσαρ (1999:140). 20 Βλ. π.χ. την μετριοπαθή κριτική του Ξενόπουλου, ότι το έργο του Βουτυρά αθετεί κάθε κανόνα και νόμο, η γλώσσα του είναι αδούλευτη και φτωχή, το ύφος ακατάστατο κι ασύνταχτο. Ο Ξενόπουλος κατηγορεί τον Βουτυρά ότι δεν κατέχει τη μεγάλη τέχνη να στρογγυλεύει μια περίοδο, για έλλειψη αιτιακής τάξης στη διήγηση, για αινιγματική αφήγηση όπου κυριαρχεί μια λεπτομέρεια από μια λέξη χαμένη μέσα στις άλλες και που χανόμαστε κι εμείς αν δεν την προσέξουμε (1995:488). Αλλά και την άποψη του Τσοκόπουλου, επιμελητής του έργου του Βουτυρά, ο οποίος θεωρεί ότι η κριτική της εποχής του Ξενόπουλου προσπαθούσε να λύσει το 1920 το πρόβλημα Βουτυρά με όρους της λογοτεχνίας του 19ου αιώνα (1995:16). 584

12 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα του (Τσοκόπουλος, 1999:21 50) το επονομαζόμενο πρόβλημα Βουτυρά 21 θα πρέπει να εξεταστεί μάλλον υπό το πρίσμα ενός νεωτερικού πλαισίου, κλίματος μιας εποχής: 22 εκείνου του ξεχαρβάλωτου κόσμου που, όπως επεσήμανε ο Τσίρκας, δεν μπορούσε να αποδοθεί παρά μόνο μέσα σε μικρά καθρεφτάκια. Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Bell, 1980 Michael Bell, Introduction: Modern Movements in Literature. In The Context of English Literature, , ed. Michael Bell: London: Methuen. Eliot, [1919] 1975 T. S. Eliot, Hamlet. In Selected Prose of T. S. Eliot, ed. Frank Kermode: London Boston: Faber and Faber. Eliot, [1923] 1975 T. S. Eliot, Ulysses, Order, and Myth. In Selected Prose of T. S. Eliot, ed. Frank Kermode: London and Boston: Faber and Faber. Frank, 1991 Joseph Frank, The Idea of Spatial Form in Modern Literature. New Brunswick and London: Rutgers University Press. Freud, [1919] 2009 Sigmund Freud, Το ανοίκειο. Μτφ. Έμη Βαϊκούση. Αθήνα: Πλέθρον. Freud, [1914]1991 Sigmund Freud, On narcissism: An Introduction. In Sigmund Freud On Metapsychology, The Theory of Psychoanalysis. Trans. James Strachey, ed. Angela Richards: London: Penguin Books. Kristeva, 1982 Julia Kristeva, Powers of Horror: An Essay on Abjection. Trans. Leon S. Roudiez. New York: Columbia University Press. Lacan, 1977 Jacques Lacan, Écrits, A Selection. Trans. Alan Sheridan. London: Routledge. 21 Το λεγόμενο πρόβλημα Βουτυρά αφορά στη συζήτηση που ξεκίνησε απ αφορμή την ομώνυμη μελέτη του εκπρόσωπου της σοσιαλιστικής λογοτεχνίας Κώστα Παρορίτη στο περιοδικό Νουμάς το Στην αναδρομική επισκόπηση της κριτικής της εποχής, ο Μουλλάς αναφέρει ότι ο Βουτυράς θεωρήθηκε ηθογράφος, ρεαλιστής και προσυμβολιστής ταυτόχρονα, καθώς βρέθηκε στο σταυροδρόμι των καιρών όπου τα πάντα [...] συνυπάρχουν ανάμεικτα (1993:37 39). 585

13 Εύη Βογιατζάκη McFarlane, 1991 James, McFarlane, The Mind of Modernism. In Modernism, A Guide to European Literature , ed. Malcolm Bradbury and James McFarlane: Harmondsworth: Penguin. Rank, [1914] 1971 Otto Rank, The Double. Trans. and ed. Harry Tacker. New York, London: Meridian, New American Library. Sokel, 1959 Walter H. Sokel, The Writer in Extremis. Expressionism in Twentieth-Century German Literature. Stanford, California: Stanford University Press. Ελληνόγλωσση Αγγελάτος, 2009 Δημήτρης Αγγελάτος, Εντός και εκτός της αληθοφάνειας: Η θεωρία και η κριτική του διηγήματος στο β ήμισυ του 19ου αιώνα. Στο Το διήγημα στην Ελληνική και στις ξένες λογοτεχνίες, θεωρία γραφή πρόσληψη, επιμ. Ελένη Πολίτου Μαρμαρινού και Σοφία Ντενίση: Αθήνα: Gutenberg. Βασαρδάνη, 1992 Βέρα Βασαρδάνη, Δ.Βουτυράς Πρωτοπόρος και άγνωστος, Διαβάζω 297: Βασαρδάνη, 1997 Βέρα Βασαρδάνη, Δημοσθένης Βουτυράς. Στο Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ( ), τομ. Ι : Αθήνα: Σοκόλης. Bloom, 2004 Harold Bloom, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ: Άμλετ. Στο Πώς και γιατί διαβάζουμε. Μτφ. Κατερίνα Ταβαρτζόγλου: Αθήνα: Τυπωθήτω. Βογιατζάκη, χ.χ. Ε. Βογιατζάκη, Τα αισθητικά ρεύματα στον 19ο και τον 20ό αιώνα και στη νεοελληνική λογοτεχνία. Υπό έκδοση, Αθήνα: Gutenberg. Βουτουρής, Παντελής Βουτουρής, Ο Δημοσθένης Βουτυράς και το αστικό διήγημα: ένας ακόμη μύθος της κριτικής. Στο Ως εις καθρέπτην... Προτάσεις και υποθέσεις για την ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα: Αθήνα, Νεφέλη. Βουτυράς, [1916] 1995 Δημοσθένης Βουτυράς, Ζωή αρρωστεμένη. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Βουτυράς, 1999 Δημοσθένης Βουτυράς, Παραρλάμα. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Α, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Dante, 2006 Dante Alighieri, Θεία κωμωδία, Κόλαση. Μτφ. Ανδρέας Ριζιώτης. Αθήνα: Τυπωθήτω. Evans, 1996 Dylan Evans, Εισαγωγικό λεξικό της λακανικής ψυχανάλυσης. Μτφ. Γ. Σταυρακάκης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κουκούλας, [1921] 1995 Λέων Κουκούλας, Εξ αφορμής της Ζωής Αρρωστεμένης, στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: , Αθήνα: Δελφίνι. Λακάν, 2005 Ζακ Λακάν, Σεμινάριο τρίτο: Οι Ψυχώσεις ( ), μτφ. Ρούλη Χριστοπούλου, Βλάσης Σοκολίδης, Αθήνα: Ψυχογιός. 586

14 Ο Ραγισμένος ΚαθΡΕφτης του Μοντερνισμού και η Πρώιμη Νεωτερικότητα του ΒουτύΡα Μουλλάς, 1993 Παν. Μουλλάς, Εισαγωγή. Στο Η μεσοπολεμική πεζογραφία. Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ( ), τομ. Α : Αθήνα: Σοκόλης. Μπερξόν, 1998 Ερρίκος Μπερξόν, Τα άμεσα δεδομένα της συνείδησης. Μτφ. Κωστής Παπαγιώργης. Αθήνα: Καστανιώτης. Νικολαΐδης, 1986 Νίκος Νικολαΐδης, Η αναπαράσταση, ψυχαναλυτικό δοκίμιο. Αθήνα: Ράππα. Νιρβάνας, [Αποστολίδης, 1905] 1968 Παύλος Νιρβάνας (Πέτρος Αποστολίδης), Φυσιολογική αισθητική: Τέχνη και φρενοπάθεια. Στο Παύλος Νιρβάνας, Τα Άπαντα, τομ. 3: Αθήνα: Γιοβάνης. Ξενόπουλος, [1920] 1995 Γρηγόριος Ξενόπουλος, Το διήγημα και ο κ. Βουτυράς. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: , Αθήνα: Δελφίνι. Όμηρος, 1994 Όμηρος, Ραψωδία λ. Στο Οδύσσεια, μτφ. Δ. Μαρωνίτης. Αθήνα: Στιγμή. Σαίξπηρ, 1988 Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Άμλετ. Μτφ. Γ. Χειμωνάς. Αθήνα: Κέδρος. Σεφέρης, 1974 Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα. Αθήνα: Ίκαρος. Σεφέρης, 1991 Γιώργος Σεφέρης, Σημειώσεις. Στο Θ. Σ. Έλιοτ, Έρημη χώρα, μτφ. Γιώργου Σεφέρη: Αθήνα: Ίκαρος. Σεφέρης, Γιώργος Σεφέρης, Εισαγωγή στον Θ. Σ. Έλιοτ. Στο Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές ( ), τόμ.: Αθήνα: Ίκαρος. Τσίρκας, 1948 Στρατής Τσίρκας, Ο διηγηματογράφος Δημοσθένης Ν. Βουτυράς Αλεξανδρινή Λογοτεχνία (Αλεξάνδρεια): Τσοκόπουλος, 1995 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: 11 21, Αθήνα: Δελφίνι. Τσοκόπουλος, 1995 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα, τομ. Β, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: Αθήνα: Δελφίνι. Τσοκόπουλος, 1997 Βάσιας Τσοκόπουλος, Δημοσθένης Βουτυράς, ένας μοναχικός πρωτοπόρος, Η λέξη 137 (1 2): Τσοκόπουλος, 1999 Βάσιας Τσοκόπουλος, Εισαγωγή. Στο Δημοσθένης Βουτυράς, Άπαντα Α, επιμ. Β. Τσοκόπουλος: 21 50, Αθήνα: Δελφίνι. Φρόιντ, [1900] 1995 Σίγκμουντ Φρόιντ, Η Ερμηνεία των ονείρων, μτφ. Λευτέρης Αναγνώστου, Αθήνα: Επίκουρος. 587

Ελένη Κουμίδη «Το άγχος και το αντικείμενο α»

Ελένη Κουμίδη «Το άγχος και το αντικείμενο α» Ελένη Κουμίδη «Το άγχος και το αντικείμενο α» Το άγχος που εκδηλώνει ένα υποκείμενο έχει σημασία για την ψυχανάλυση. Είναι ένα θέμα που απασχόλησε τον Λακάν σε όλη την διάρκεια του έργου του. Θα εστιάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦ298: Τα comics ως λογοτεχνία

ΝΕΦ298: Τα comics ως λογοτεχνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΝΕΦ298: Τα comics ως λογοτεχνία 12. «Δημοσθένης Βουτυράς»: ο λογοτεχνικός μύθος και το graphic novel των Δημήτρη Βανέλλη και Θανάση Πέτρου Κέλη Δασκαλά-Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π 1 ΟΡΟΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Εστίαση (πρόκειται για τη σχέση του αφηγητή µε τα πρόσωπα της ιστορίας). Μηδενική = όταν έχουµε αφηγητή έξω από τη δράση (αφηγητής παντογνώστης). Εξωτερική = ο αφηγητής γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας

Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Βασικά στοιχεία Αφηγηματολογίας Διδάσκουσα: Δέσποινα Καραβαγγέλη 1. Αφηγηματικές τεχνικές Η αφηγηματολογία είναι η επιστήμη που μελετά την αφηγηματική λειτουργία και µας προσφέρει ό,τι απαιτείται για να

Διαβάστε περισσότερα

FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017

FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017 FRESH WRITERS FROM ALL AROUND THE WORLD Jorge Galán in Literature.gr, by Tessy Baila By Literature June 20, 2017 «Αν δεν έχουμε ιστορική μνήμη δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τα σφάλματα του παρελθόντος» Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ Μικρό λεξικό βασικών όρων Κύριοι αφηγηματικοί τρόποι: α) Αφήγηση (ή διήγηση): η έκθεση-παρουσίαση πραγματικών ή πλασματικών γεγονότων από ένα πρόσωπο, τον αφηγητή. Η αφήγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα»

Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα» Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα» Στο έργο του Λακάν υπάρχει η εξής διάκριση: Δομές Συμπτώματα Ο όρος «δομή» έχει το νόημα της εσωτερικής αναπαράστασης των διαπροσωπικών σχέσεων. Αυτό που καθορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1

Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1 Η Απουσία του Χρόνου Σελίδα.1 (Επιφυλλίδα Οπισθόφυλλο) Ο Εαυτός και η Απουσία του Χρόνου Δεν είναι καθόλου συνηθισμένο να γίνονται συζητήσεις και αναφορές για την Απουσία του Χρόνου ακόμη και όταν υπάρχουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Σοφία Κομηνέα και ο Ανδρέας Γιοβάνος συνομιλούν με την Ιουλία Ιωάννου για το vivlio-life.gr

Η Σοφία Κομηνέα και ο Ανδρέας Γιοβάνος συνομιλούν με την Ιουλία Ιωάννου για το vivlio-life.gr Η Σοφία Κομηνέα και ο Ανδρέας Γιοβάνος συνομιλούν με την Ιουλία Ιωάννου για το vivlio-life.gr Συγγραφέας και εικονογράφος αντίστοιχα της παιδικής σειράς «Μυθικοί ήρωες» που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Ανήκει στην 1η μεταπολεμική γενιά. Βιώνει έντονα τα δραματικά γεγονότα της εποχής του και τα μετουσιώνει σε ποιητικές φόρμες. Διακρίνεται για το αντιλυρικό ύφος και την

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προαιρετικό σεμινάριο: Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση, Π.Ι. Οκτώβριος Νοέμβριος 2015 Επιμέλεια: Σωτηρία Παπαμαργαρίτη, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα»

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα» Ημερομηνία 27/11/2015 Μέσο trikalakids.gr Συντάκτης Link http://www.trikalakids.gr/bookcorner/%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bd %CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7-%CE%B7- %CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες 2015-2016 - Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων: Σωτήρης Πετρίδης e- mail επικοινωνίας: sotospetridis@yahoo.gr Υπό την επίβλεψη της Μ. Κακλαμανίδου Περιγραφή του μαθήματος: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ

ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ 1 ΙΔΕΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ: ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ Κώστας Κύρος 2 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 3 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 Γίνε και εσύ ένας συγγραφέας! Γράψε τη δική σου μικρή ιστορία. Εκτύπωσέ την και δώσ την στους φίλους σου για να

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΖΗ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΕΝΗ ΚΑΝΑΤΣΟΥΛΗ

ΡΟΖΗ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΕΝΗ ΚΑΝΑΤΣΟΥΛΗ ΡΟΖΗ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΕΝΗ ΚΑΝΑΤΣΟΥΛΗ ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΊΟΥ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΠΘ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΔΗΣ Παιδί, διδακτική της Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2005 þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿ¼µä±»»±ãì¼µ½  µ¹ºì½±â º±¹

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία

Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία Arabatzis, G., 2013. Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία. In M. Tsianikas, N. Maadad, G. Couvalis, and M. Palaktsoglou (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΝΕΣ ΝΕΦ 206. Νεοελληνική πεζογραφία (1914 σήμερα) Διδάσκων: Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Εαρινό εξάμηνο 2010-2011 Ιστορία της νεοελληνικής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ

ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΗΠΙΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σειρά: Ενημερωτικά Έντυπα για την Νηπιοσχολική Αγωγή ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ (γέννηση-3χρόνων) Ο Γιάννης (20μηνών) δίνει στην νηπιαγωγό (Μαρία) το σφουγγαράκι που

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει πως κάτι έχει ξεχαστεί ή έχει σβηστεί, πως κάτι λείπει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Οι κούφιες λέξεις (10973)

Οι κούφιες λέξεις (10973) Κείμενο Οι κούφιες λέξεις (10973) Ο άνθρωπος από παμπάλαιους χρόνους έχει επινοήσει τις «λέξεις» και την πλοκή τους, ως αληθινές απεικονίσεις ή ως συμβολικές παραστάσεις πραγμάτων και γεγονότων, για να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Στη δραματοθεραπεία εκδραματίζονται σκηνές και γεγονότα της ζωής στην προσωπική παράσταση του καθενός, με την ασφάλεια που προσφέρουν οι μορφές τέχνης που χρησιμοποιούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

«Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου»

«Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου» «Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία: μια συζυγική σκηνή εν μέσω πολέμου» Β' Γυμνασίου, Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (Ιλιάδα) Ζ 369-529: "Ἕκτορος και Ἀνδρομάχης ὁμιλία" Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες (συνεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτήν τη γη.

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά δεν κρύβεσαι. Αν δεν τους αρέσει κάτι που κάνεις θα στο δείξουν χωρίς ενδοιασμό.

Από τα παιδιά δεν κρύβεσαι. Αν δεν τους αρέσει κάτι που κάνεις θα στο δείξουν χωρίς ενδοιασμό. Από τα παιδιά δεν κρύβεσαι. Αν δεν τους αρέσει κάτι που κάνεις θα στο δείξουν χωρίς ενδοιασμό. Ημερομηνία: 22/07/2016 Λίγο πριν βρεθούν στην Κύπρο για να εξιστορίσουν τον βίο και την πολιτεία μυθικών ηρώων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

14η εβδομάδα Γίνε διάφανος η εβδομάδα Να τολμάς και πάλι και ξανά η εβδομάδα Κάθε αποτέλεσμα είναι καλό αποτέλεσμα...

14η εβδομάδα Γίνε διάφανος η εβδομάδα Να τολμάς και πάλι και ξανά η εβδομάδα Κάθε αποτέλεσμα είναι καλό αποτέλεσμα... Περιεχόμενα Εισαγωγή...13 Πώς να χρησιμοποιήσεις αυτό το βιβλίο...17 1η εβδομάδα Αφουγκράσου την πληροφόρηση...21 2η εβδομάδα Άδειασε το ποτήρι σου...23 3η εβδομάδα Η μοναξιά είναι ευλογία...25 4η εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη μέθοδο project ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΗΛΙΑΔΗ ΑΜΑΛΙΑ ΠΕ02, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ: Απελευθέρωση του μαθητή αναγνώστη από το άγχος

Διαβάστε περισσότερα

Κάτια Γέρου: "Η κινητήρια δύναμη στις ταραγμένες εποχές μας είναι η οργή" - Του Λάμπρου Μεραντζή

Κάτια Γέρου: Η κινητήρια δύναμη στις ταραγμένες εποχές μας είναι η οργή - Του Λάμπρου Μεραντζή Κάτια Γέρου: "Η κινητήρια δύναμη στις ταραγμένες εποχές μας είναι η οργή" - Του Λάμπρου Μεραντζή Αντιγράφουμε από την ιστοσελίδα της εφημερίδας Αυγή τη συνέντευξη της ηθοποιού Κάτιας Γέρου στη δημοσιογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα