ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: "Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΑΛΛΑΓΗ"

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: "Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΑΛΛΑΓΗ""

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ" ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: "Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΑΛΛΑΓΗ" ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα. Σπανού Καλλιόπη Βίγλα Γεωργία Α.Μ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ (σελ. 1-3) ΜΕΡΟΣ Ι 1.1 Η έννοια της ποιότητας και η εισαγωγή της στις οργανώσεις (σελ.4-5) 1.2 Αιτίες εισαγωγής της Ποιότητας στο νοσοκομείο (σελ.5-10) 1.3 Η Διαχείριση της ποιότητας στο δημόσιο τομέα (σελ 10-11) Αρχές Διοίκησης Ολικής Ποιότητας (σελ ) ΜΕΡΟΣ ΙΙ 2.1 Διοίκηση των αλλαγών Η έννοια της σχεδιασμένης αλλαγής (σελ ) Οι δομικές αλλαγές της εισαγωγής Συστήματος Ποιότητας (σελ ) Αλλαγή στις διαδικασίες (σελ ) Εισαγωγή νέων διαδικασιών (σελ ) Αλλαγή στις αντιλήψεις (σελ ) Η υποκίνηση των ατόμων (σελ 24-28) Αλλαγή στην εσωτερική επικοινωνία και στις συνεργασίες (σελ ) ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ 3.1 Οι αντιδράσεις των επαγγελματιών υγείας στην εισαγωγή Συστήματος Διαχείρισης της Ποιότητας στο Νοσοκομείο (σελ ) Ιατρική Υπηρεσία (σελ ) Διευθυντές κλινικών (σελ ) Επιμελητές ιατροί / Ειδικευμένοι ιατροί (σελ ) Ειδικευόμενοι ιατροί (σελ.35-36) Νοσηλευτική Υπηρεσία (σελ ) Διευθυντές Νοσηλευτικής Υπηρεσίας - Τομεάρχες (σελ ) Προϊστάμενοι τμημάτων (σελ ) Νοσηλευτές (σελ )

3 3.1.3 Διοικητική Υπηρεσία (σελ ) Τεχνική Υπηρεσία (σελ ) Υπηρεσίες Καθαριότητας-Απολύμανσης-Κουζίνα (σελ. 41) Καθαριότητα-Απολύμανση (σελ. 41) Κουζίνα-Διαιτολογικό-Διαχείριση Τροφίμων (σελ ) 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (σελ 42-44) 5. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ (σελ ) 6. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (σελ )

4 1 Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη και εξέλιξη των κοινωνιών είναι η συνεχής βελτίωση της ποιότητας, σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στην σύγχρονη εποχή, ο άνθρωπος καλείται να "οικοδομήσει" την δική του αντίληψη για την ποιότητα, καθοδηγούμενος από την ανάγκη για εξέλιξη και γνώση. Η εξέλιξη της τεχνολογίας, η "επανάσταση των πληροφοριών", η οικονομική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, ορίζουν τα πλαίσια και διαμορφώνουν τις τάσεις για την δραστηριοποίηση των ατόμων σε όλους τους τομείς της σύγχρονης ζωής. Η τυποποίηση, ο έλεγχος της ποιότητας και η πιστοποίηση των προϊόντων και υπηρεσιών, δεν αποτελούν εφεύρημα του σύγχρονου πολιτισμού. Η εργασία βάσει καταγεγραμμένων προδιαγραφών, ο αυστηρός έλεγχος και η προστασία του ατόμου- αποδέκτη των προϊόντων και υπηρεσιών, υπήρξε στόχος των κοινωνιών από την αρχαιότητα (ασσυριοβαβυλωνιακός, αιγυπτιακός, ελληνικός και ρωμαϊκός πολιτισμός) και αποτελούσε χαρακτηριστικό κοινωνιών με υψηλό πνευματικό και πολιτισμικό επίπεδο. Οι οργανισμοί τυποποίησης, στις μέρες μας, καθώς και τα διάφορα μοντέλα και Συστήματα Ποιότητας, συνεχίζουν το ίδιο έργο, "αντικαθιστώντας" τους βασιλικούς αρχέγονους κώδικες με τα σύγχρονα πρότυπα και προδιαγραφές, με στόχο την προστασία του καταναλωτή και την διευκόλυνση των παγκόσμιων οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών και περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων ανάπτυξης. Η σειρά προτύπων που έχει θεσπιστεί από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης, (International Organisation fon Standardisation - ISO), η εφαρμογή μοντέλων αριστείας (European Foundation of Quality Management EFQM), η Διαχείριση της Ολικής Ποιότητας (Total Quality Management TQM) κ.λ.π παρέχουν το πλαίσιο για την εφαρμογή, ανάπτυξη και βελτίωση ενός συστήματος διαχείρισης της ποιότητας, το οποίο θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Εισάγεται η συστηματική χρήση μέσων και μεθόδων για την βελτίωση της ποιότητας, καθώς και η απαίτηση για την παρακολούθηση μετρήσιμων αντικειμενικών στόχων για την ποιότητα. Τα Συστήματα Ποιότητας είναι σε θέση να αποτελέσουν πολύτιμο

5 2 μηχανισμό οργανωτικής και διοικητικής βελτίωσης για επιχειρήσεις, οργανισμούς και φορείς πάσης φύσεως, που επιθυμούν να πρωταγωνιστούν στο περιβάλλον της διεθνοποιημένης πλέον κοινωνίας και των ολοένα αυξανόμενων απαιτήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες, που προκύπτουν στην ανθρώπινη ζωή και δραστηριότητα. Ο δημόσιος τομέας αποτελεί αναμφισβήτητα, τη διάσταση εκείνη που απαιτεί την ύπαρξη δομών και μηχανισμών που να εξασφαλίζουν την υψηλότερη δυνατή ποιότητα παροχής υπηρεσιών στο σύνολο των πολιτών. Αν και η εφαρμογή τέτοιων συστημάτων έχει μακρόχρονη πορεία στην παραγωγή προϊόντων, οι υπηρεσίες, κυρίως στο εξωτερικό φαίνεται ότι ακολουθούν αυτή την πρακτική. Στην χώρα μας, η εφαρμογή τέτοιων συστημάτων είναι συνυφασμένη κυρίως με καταναλωτικά αγαθά αλλά υφίσταται η τάση επέκτασής της και στην παροχή υπηρεσιών. Τα Συστήματα Διαχείρισης της Ποιότητας ή αλλιώς το Management Ποιότητας (παραρτήματα 1 και 2), είναι μια σχετικά νέα διοικητική εφαρμογή που προέρχεται από την εμπειρία του ιδιωτικού τομέα. Απασχολεί επαγγελματίες ειδικευμένους στην τεχνική και διοικητική διαχείριση Συστημάτων Ποιότητας. Το Τμήμα Ποιότητας που αποτελεί μια νέα Διεύθυνση στο οργανόγραμμα του κάθε οργανισμού, διαχέεται και ελέγχει όλες τις λειτουργίες του οργανισμού, εισάγοντας νέες μεθόδους εργασίας και νέους επαγγελματίες. Ως εκ τούτου όπως κάθε τι το νέο, αναμένεται ότι θα επιφέρει ανακατατάξεις, αντιδράσεις και αλλαγές τόσο στην διοικητική οργάνωση ενός οργανισμού όσο και στις τυπικές και άτυπες σχέσεις που υφίστανται εντός αυτού. Τα Συστήματα Ποιότητας αποτελούν σημαντική οργανωσιακή αλλαγή γιατί ως διοικητικό εργαλείο, εισάγονται στις οργανώσεις προκειμένου να ελέγξουν ως προς την ποιότητα, όλες τις παραμέτρους, κρίσιμους και μη, που άπτονται της λειτουργίας της οργάνωσης. Η Διαχείριση της Ποιότητας στην παροχή υπηρεσιών είναι εξαιρετικά πολύπλοκη υπόθεση σε σχέση με την παραγωγή προϊόντων όπου η τυποποίηση είναι εύκολη και ο ανθρώπινος παράγοντας δεν παρεμβάλλεται σε τόσο μεγάλο βαθμό στην παραγωγή. Όταν δε, πρόκειται για τον έλεγχο της ποιότητας στην παροχή υπηρεσιών υγείας, όπου όλες οι διαδικασίες στηρίζονται στην ανθρώπινη ικανότητα και συνεργασία και ο αποδέκτης αυτών είναι η ανθρώπινη υγεία, καθίσταται σαφές ότι η σημασία ενός τέτοιου εγχειρήματος είναι ζωτική αφενός, αλλά πολύπλοκη και ευαίσθητη αφετέρου. Η εισαγωγή του management ποιότητας θα εξεταστεί για τον χώρο του νοσοκομείου, ως οργανωσιακή αλλαγή που άπτεται διοικητικών δομών, διαδικασιών, αντιλήψεων, συνεργασιών και υποκίνησης του προσωπικού. Θα εξεταστούν οι αντιδράσεις των επαγγελματιών του νοσοκομείου στην

6 3 οργανωσιακή αυτή αλλαγή και σε ότι αφορά τα όσα διακυβεύονται για αυτούς, με την εφαρμογή της Διαχείρισης της Ποιότητας στο χώρο εργασίας τους. Η ανάλυση που επιχειρείται στη συνέχεια, πέραν της μελέτης της σχετικής βιβλιογραφίας, βασίζεται σε σειρά συνεντεύξεων βάσει ερωτηματολογίου που έλαβαν χώρα σε δημόσιο νοσοκομείο με στελέχη προερχόμενα από την Ιατρική Υπηρεσία, τη Νοσηλευτική Υπηρεσία, τη Διοικητική Υπηρεσία, την Τεχνική Υπηρεσία και από άλλες υποστηρικτικές υπηρεσίες του νοσοκομείου. Η ανάπτυξη του θέματος χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος αναλύεται η έννοια της ποιότητας, οι αρχές της και η μέθοδος εισαγωγής της στην οργάνωση, με ιδιαίτερη αναφορά στο δημόσιο τομέα και ειδικότερα στο χώρο του νοσοκομείου. Στο δεύτερο μέρος εξετάζεται η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας από τη σκοπιά της οργανωσιακής αλλαγής και ειδικότερα της επίπτωσης που έχει στην εσωτερική διάρθρωση του νοσοκομείου και των διαφόρων οργανωσιακών διαστάσεών του (όπως η επικοινωνία και η υποκίνηση του προσωπικού). Στο τρίτο μέρος παρουσιάζονται και αναλύονται οι αντιδράσεις των επιμέρους κατηγοριών προσωπικού του νοσοκομείου στην οργανωσιακή αυτή αλλαγή.

7 4 ΜΕΡΟΣ Ι 1.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ Για την Ποιότητα, έχουν δοθεί ποικίλοι ορισμοί που χαρακτηρίζονται είτε από μια γενικευμένη θεώρηση της έννοιας, είτε από την προσαρμογή της στο υπό εξέταση αντικείμενο ή τομέα. Στο Συνοπτικό Λεξικό της Οξφόρδης, ορίζεται ως «ο βαθμός τελειότητας, το ποιόν, η φύσις πράγματος τινός». Ο Crosby, ορίζει την ποιότητα ως την «καταλληλότητα προς χρήση». Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης, (International Organisation for Standardisation- ISO(1)), ποιότητα είναι «Ο βαθμός στον οποίο ένα σύνολο εγγενών χαρακτηριστικών πληροί απαιτήσεις». Είναι προφανές ότι η ποιότητα είναι μια έννοια υποκειμενική και εξαρτάται από τον καθένα το πώς θα την αντιληφθεί και θα την εκτιμήσει, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τις προτιμήσεις του, το εισόδημά του τα βιώματά του, τις γνώσεις και την εμπειρία του. Η αντίληψη για την ποιότητα, δεν διαφέρει μόνο μεταξύ των ατόμων αλλά εξελίσσεται και διαφοροποιείται και κατά τη διάρκεια της ζωής του κάθε ατόμου ξεχωριστά και υπόκειται σε διακυμάνσεις ανάλογα με την ψυχοσύνθεση, το περιβάλλον και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Ο ορισμός του λεξικού της Οξφόρδης, καταδεικνύει την υποκειμενικότητα της τελειότητας, της λειτουργίας και της φύσης της οποιασδήποτε οντότητας, ενώ ο ορισμός του Crosby, παρέχει μόνο την διάσταση εκείνη της ποιότητας που άπτεται της χρηστικότητας ενός προϊόντος ή υπηρεσίας και έχει μια πιο τεχνική χροιά. Ο ορισμός κατά ISO, είναι γενικευμένος, αφενός μεν για να συμπεριλάβει την υποκειμενικότητα του θέματος της ποιότητας σε όλες τις μορφές προϊόντων και υπηρεσιών αλλά και για να είναι σε θέση να καταδείξει τον βαθμό αβεβαιότητας ως προς την ικανοποίηση των απαιτήσεων. (1) O ISO, είναι ο ειδικευμένος διεθνής οργανισμός για την τυποποίηση, μέσω της χρήσης προτύπων, ο οποίος περιλαμβάνει τους εθνικούς οργανισμούς 180 χωρών. Σκοπός του είναι η προώθηση της ανάπτυξης, της τυποποίησης και παρόμοιων δραστηριοτήτων ανά τον κόσμο, με στόχο την διευκόλυνση των διεθνών ανταλλαγών προϊόντων και υπηρεσιών και την ανάπτυξη της συνεργασίας σε πνευματικές, επιστημονικές, τεχνολογικές και οικονομικές δραστηριότητες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η σειρά των προτύπων που χρησιμοποιούνται από τα Συστήματα Ποιότητας, ονομάστηκε αρχικά ΕΝ και υιοθετήθηκε και από τον ΕΛΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης), ως ΕΛΟΤ ΕΝ Η διαρκής βελτίωση του προτύπου συνεχίστηκε, ενώ το 1994 επανεκδόθηκε ως ISO 9000/1994 και το 2000 ως ISO 9001:2000. Στη χώρα μας τα πρότυπα αυτά αναγνωρίζονται πλέον ως σειρά προτύπων ΕΛΟΤ ΕΝ ISO Η σειρά αυτή των προτύπων, είναι μια ομάδα αυτόνομων αλλά συναφών διεθνών προτύπων, με θέμα τη διαχείριση της ποιότητας. Εφαρμόζεται και στη βιομηχανία αλλά και σε κάθε είδους υπηρεσία και αναπτύχθηκε προκειμένου να τεκμηριώνονται οι αρχές των συστημάτων ποιότητας και να έχουν πρακτική εφαρμογή.

8 5 Τα διακριτικά χαρακτηριστικά ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας περιλαμβάνουν έννοιες αισθητικές, φυσικές, χρονικές, εργονομικές, λειτουργικές καθώς και έννοιες συμπεριφοράς. Είναι δηλαδή υλικά ή άυλα ή και συνδυασμός αυτών των δύο παραμέτρων. Εκτός από τις έννοιες που εμπεριέχουν κάποιο βαθμό αντικειμενικότητας, είτε επειδή είναι μετρήσιμες είτε επειδή είναι ευρέως αποδεκτές, οι υπόλοιπες επαφίονται στην διακριτική ευχέρεια του αποδέκτη ως προς την αξιολόγηση και εκτίμησή τους. Επιπλέον μια σημαντική παράμετρος που άπτεται της ποιότητας είναι ο βαθμός εμπιστοσύνης που εμπνέουν τα παρεχόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες στους αποδέκτες τους, ο οποίος βαθμός εμπιστοσύνης, περικλείει, εκτός των υποκειμενικών αξιολογήσεων των χαρακτηριστικών και την διαισθητική λειτουργία του αποδέκτη.(aiginger K, WIFO European Commission, 2000) Σε πολλές περιπτώσεις, η έννοια της ποιότητας σχετίζεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα, δηλαδή χαρακτηρίζεται από το πόσο ικανοποιητικά παράγεται και παρέχεται ένα προϊόν ή υπηρεσία (κάτι που ενδιαφέρει τους αποδέκτες) και από την ικανοποιητική παραγωγή και παροχή, με το μικρότερο δυνατό κόστος και ζημίες (παράμετρος που ενδιαφέρει τους παραγωγούς οργανισμούς).(walshe K., 1995 p:41) Στην περίπτωση του νοσοκομείου, η έννοια της ποιότητας έχει διαφορετικές διαστάσεις για τα ενδιαφερόμενα μέρη. Το νοσοκομείο είναι ένας εξαιρετικά πολύπλοκος οργανισμός στα πλαίσια του οποίου υφίστανται πολυάριθμοι επαγγελματίες, προϊόντα, εξοπλισμός και υπηρεσίες που ρυθμίζουν θέματα ζωτικής σημασίας. Επίσης, οι σχέσεις του νοσοκομείου με το κράτος, τους προμηθευτές του, τους ασθενείς και τους οικείους αυτών είναι εξαιρετικά πολύπλοκες. Τα Συστήματα Ποιότητας έρχονται να λειτουργήσουν σε δύο επίπεδα: αφενός για να ελέγξουν ποιοτικά παραμέτρους όπως ο εξοπλισμός, τα φάρμακα, τα υλικά, τα τρόφιμα, το επίπεδο και την εκπαίδευση του προσωπικού και αφετέρου, αφού εκτιμηθεί η υφιστάμενη κατάσταση, να βελτιώσουν το επίπεδο των παραπάνω παραμέτρων. Το Σύστημα Ποιότητας ως διοικητικό εργαλείο, δεν εμπλέκεται στις κλινικές αποφάσεις των ιατρών του νοσοκομείου ως προς την φροντίδα των ασθενών. Οι μηχανισμοί του είναι μη κλινικοί, αμιγώς οργανωτικοί και διοικητικοί και αφορούν αλλαγές ως προς τη δομή του νοσοκομείου, τις διαδικασίες, τις συνεργασίες, τις αντιλήψεις και τις μεθόδους υποκίνησης του προσωπικού. 1.2 Αιτίες εισαγωγής της Ποιότητας στο νοσοκομείο H ταχεία ανάπτυξη των συστημάτων για το management της ποιότητας οφείλεται στην εμφάνιση αλληλοσχετιζόμενων παγκόσμιων καταστάσεων που περιλαμβάνουν την εξέλιξη πολύπλοκων προϊόντων και υπηρεσιών και την

9 6 ανάπτυξη νέων, την εμφάνιση νέων επιδημιών και κινδύνων, τις νέες νομοθετικές απαιτήσεις και την πολυπλοκότητα των αναγκών των πολιτών, οφείλεται δηλαδή σε μεταβλητότητα του περιβάλλοντος.(juran, 1988, p:128, Deming 1986) Το εξωτερικό περιβάλλον, αποτελώντας πηγή αβεβαιότητας εφόσον εξελίσσεται ταχύτατα και παρουσιάζει αυξημένη συνθετότητα, ασκεί έντονες πιέσεις σε όλες τις μορφές οργάνωσης, να μεταβάλλουν τις δομές και τους τρόπους λειτουργίας τους προκειμένου να περιορίσουν την αβεβαιότητα και τους κινδύνους που απορρέουν από αυτή. Το περιβάλλον, με την έννοια των κοινωνικοπολιτικών αλλαγών, της τεχνολογικής εξέλιξης, της εμφάνισης νέων κινδύνων, της παγκοσμιοποιημένης ανταγωνιστικής αγοράς (2), καθώς και με την έννοια των ενδοοργανωσιακών μεταβλητών, είναι σε θέση να επηρεάσει βασικά στοιχεία της οργάνωσης-όπως οι σκοποί-και να μεταβάλλει τις αρχικές προϋποθέσεις λειτουργίας της, αποτελώντας απειλή για την συνέχεια της ύπαρξής της. (2) Έως τη δεκαετία του 70, για τα καταναλωτικά αγαθά, η ποιότητα ήταν δεδομένη, εάν το παραγόμενο προϊόν εκπλήρωνε προδιαγεγραμμένες διαστάσεις και μόνο. Πραγματοποιούνταν μόνο τελικοί έλεγχοι που περιοριζόταν σε αυτή την παράμετρο (διαστάσεις προϊόντος), αφού είχε παραχθεί μεγάλος αριθμός προϊόντων και τότε μόνο εντοπίζονταν τα ελαττώματα. Σύντομα κατέστη σαφές ότι ο τελικός έλεγχος δεν είχε νόημα από τη στιγμή που τα ελαττώματα στην παραγωγή προέρχονταν από δραστηριότητες τμημάτων που προηγούνταν της παραγωγής. Επίσης, κατ αυτόν τον τρόπο, το κόστος ήταν δυσβάσταχτο και η εξάλειψη των λαθών μη έγκαιρη, κατάσταση που με τη σειρά της δημιουργούσε καθυστερήσεις και ασυνέπειες παραδόσεων και διανομών. Κατέστη σαφές μέσω της καθημερινής πρακτικής, ότι η ποιότητα δεν είναι δυνατό να εισαχθεί εκ των υστέρων σε ένα προϊόν (μετά την κατασκευή του) αλλά είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί στον τόπο και κατά το χρόνο της κατασκευής του. Συνεπώς, ο κάθε εργαζόμενος είναι υπεύθυνος για την ποιότητα της εργασίας του και η εξασφάλιση της ποιότητας οφείλει να μεταφερθεί από το πεδίο της διορθωτικής, στο πεδίο της προληπτικής δραστηριότητας. Έτσι, οι δραστηριότητες για την ποιότητα μετατέθηκαν σε όλες τις φάσεις της δημιουργίας ενός προϊόντος, σε όλο τον οργανισμό και σε όλες τις διαδικασίες. Συνέπεια αυτής της νέας αντίληψης του management ποιότητας, ήταν η εξάπλωσή του και σε άλλους κλάδους της οικονομίας όπως:βιομηχανίες χημικών και τροφίμων, βιομηχανίες μηχανολογικού εξοπλισμού, εταιρίες μελετών και λογισμικού, οργανισμοί παροχής υπηρεσιών (τράπεζες, ασφάλειες), δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικοί οργανισμοί(κρατικές υπηρεσίες, σχολεία, νοσοκομεία).

10 7 Η αβεβαιότητα αυτή, συνεπάγεται την ανάγκη ενός διαρκούς αγώνα ελέγχου των δεδομένων και των παραμέτρων που την επηρεάζουν και τη διαμόρφωση τέτοιων σχέσεων με το εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον, ώστε να καταστεί η οργάνωση βιώσιμη και λειτουργική. Σύμφωνα με τους D. Katz και R. Kahn(1978:296), κάθε οργάνωση, θεωρούμενη ως σύστημα επικαλυπτόμενων και αμοιβαία εμπλεκόμενων ρόλων αντιμετωπίζει την ανάγκη να ελαττώσει κατά κάποιο τρόπο τη μεταβλητότητα, την αστάθεια και τον απρόβλεπτο χαρακτήρα των ατομικών ενεργειών.(σπανού Κ., 1992 σελ.29) Ο χώρος του νοσοκομείου, ως οργάνωση δεν μπορεί παρά να επηρεάζεται από το σύνολο των προαναφερθεισών πηγών αβεβαιότητας και να απειλείται από αυτές, τόσο σε επίπεδο οργανωτικής δομής όσο και σε επίπεδο λειτουργιών. Η εισαγωγή του management ποιότητας, αποτελεί ένα εργαλείο ελέγχου και περιορισμού της μεταβλητότητας, ένα εργαλείο οργανωτικής και λειτουργικής διευθέτησης του νοσοκομείου που χρησιμοποιείται από την ανώτατη διοίκηση, προκειμένου να αυξηθεί η προβλεψιμότητα, να εξασφαλιστεί η υποστήριξη των ομάδων που υφίστανται στα πλαίσιά του και να υπερνικηθούν όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν κρίσεις. Ειδικότερα, κατά την διάρκεια των τελευταίων 30 ετών, έχουν πραγματοποιηθεί μεγάλες αλλαγές στην παροχή φροντίδας υγείας, οι οποίες αντανακλούν τις αλλαγές στο κοινωνικό και οικονομικό σκηνικό και τις πολιτικές ιδεολογίες. Αρχικά, το προσφερόμενο σύστημα βασιζόταν στην κρατική παροχή μέσων για την αξιοπρεπή διαβίωση των πολιτών. Από το διάστημα εκείνο και μετά, εγέρθηκαν διάλογοι και διαφωνίες σχετικά με την οικονομική βιωσιμότητα της δημόσιας φροντίδας υγείας, για το αν θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί μέσω φόρων (tax based system) ή ασφαλιστικών εισφορών (insurance based system). Παρόλα αυτά, οι κυβερνήσεις συνέχιζαν να είναι αφοσιωμένες στην λογική των δημοσίων υπηρεσιών παροχής φροντίδας υγείας.(rowland&rowland, 1980 p , 15:5- Bond, 1986 p.68) Η κατάσταση αυτή υφίστατο ως την δεκαετία του 1980, όταν θεμελιακές ρωγμές στην οικονομία που εμφανίστηκαν μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973, τροποποίησαν το παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό. Αυτή η περίοδος, οδήγησε στην υιοθέτηση νέας λογικής που βασίστηκε στην ιδέα του "αόρατου χεριού" της αγοράς και στην αύξηση της "χρηστικότητας" των ατόμων, τα οποία θεωρείτο ότι θα έκαναν καλύτερες επιλογές από αυτές που τους προσέφερε το συγκεντρωτικό διοικητικό σύστημα.(thompson A, I.J.Q 1999, vol 11- Stacey M., 1990 Keele Univ.) Υπό αυτές τις συνθήκες, εμφανίστηκε η ιδέα της αποκανονικοποίησης, της αποκέντρωσης, του ανταγωνισμού, των εσωτερικών αγορών, των συμβάσεων

11 8 και των νέων μέσων ελέγχου των επαγγελμάτων. Όλα τα παραπάνω στοιχεία, φαίνεται να απορρέουν από την διεθνοποίηση της οικονομίας και της κοινωνίας της πληροφορίας, που δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα συστήματα υγείας. Όπως πολλές άλλες πολιτικές αλλαγές, αυτή η δραστική τροποποίηση της παροχής φροντίδας υγείας, προέκυψε ως άμεσο αποτέλεσμα των συνεχόμενων αποτυχιών και της ανεπάρκειας των προηγούμενων συστημάτων και οικονομικών συνθηκών να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών, δίνοντας κατ αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία σε άλλες ιδέες να καρποφορήσουν. Το ευρωπαϊκό σύστημα υγείας, σε μια συνολική θεώρησή του, χαρακτηρίζεται από προσπάθειες αποκανονικοποίησης, αποκέντρωσης και αυτορρύθμισης. Αυξάνει τους διοικητικούς ρόλους των προμηθευτών φροντίδας υγείας από την μια πλευρά και τους περιφερειακούς φορείς παροχών υπηρεσιών υγείας από την άλλη. Αυτή η κίνηση ισχυροποιήθηκε από τον διαρκώς ενισχυόμενο ρόλο των οργανώσεων των ασθενών και από μια φιλελεύθερη φιλοσοφία περί ατομικής ελευθερίας και ευθύνης.(shenken J.R., 1996, vol 110:10) Με την εξέλιξη στους ρόλους των προμηθευτών, των ασθενών, των χρηματοδοτών και της κυβέρνησης, η ανάγκη για αξιόπιστους μηχανισμούς ελέγχου της ποιότητας, έγινε επιτακτική. Επιπλέον, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, άρχισαν να εφαρμόζονται συστήματα ποιοτικού ελέγχου στα συστήματα υγείας των Η.Π.Α και πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Συνεπώς, τα πρότυπα διαχείρισης της ποιότητας στην φροντίδα υγείας, θεωρούνται από τις κυβερνήσεις ως ο νέος μηχανισμός ελέγχου στα πλαίσια της "αγοράς" φροντίδας υγείας, που θα πρέπει να εγγυάται όχι μόνο την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών αλλά και την απαιτούμενη διαφάνεια για ένα περισσότερο αποδοτικό και αξιόπιστο σύστημα υγείας. Για τις υπηρεσίες υγείας, οι μηχανισμοί διαχείρισης της ποιότητας, αντιμετωπίζονται με άλλη προοπτική. Αυτοί οι μηχανισμοί θα συντονιστούν με την "ρητορική" περί αξιοπιστίας, αλλά ο πραγματικός τους ρόλος συνίσταται στην αύξηση της αποτελεσματικότητας, την πραγματοποίηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και την ενίσχυση της περαιτέρω ανάπτυξης των εσωτερικών μηχανισμών βελτίωσης. Με την ενίσχυση του διοικητικού ρόλου στις υπηρεσίες υγείας, ο προσανατολισμός των ανώτατων στελεχών θα συνίσταται στα πρότυπα που χρησιμοποιεί η βιομηχανία και που μπορούν να επεκταθούν και στους υπόλοιπους οργανισμούς και υπηρεσίες.(a.n.a 1982 P.41-42) Η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας στα νοσοκομεία, αποτελεί κρατική ρύθμιση, που κατά κάποιο τρόπο «επεβλήθη» λόγω της ύπαρξης ανάλογων πρακτικών παγκοσμίως. Η ύπαρξη νομοθετικών ρυθμίσεων και οδηγιών της ευρωπαϊκής ένωσης (και η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας) που αφορούν την διακίνηση και χρήση ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων

12 9 και τροφίμων καθώς και η αναγκαιότητα ελέγχου της ποιότητας αυτών, έθεσαν τη βάση για μια προσπάθεια τυποποίησης και ελέγχου της ποιότητας όλων των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.(3) Το management της ποιότητας συνεπώς, εισέρχεται δυναμικά στο χώρο των νοσοκομείων πρωταρχικά για λόγους εναρμόνισης με ευρωπαϊκές και διεθνείς πρακτικές και υποστηρίζεται από επιστήμες που δεν ανήκουν μεν παραδοσιακά στο χώρο της υγείας, όπως η διοικητική επιστήμη, η διαχείριση ανθρωπίνων πόρων, το marketing, η πληροφορική αλλά που εμφανίζονται όλο και περισσότερο και εγκαθίστανται δυναμικά στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Επιπλέον, το Σύστημα Ποιότητας εμπεριέχει σε μεγάλο βαθμό την έννοια του ελέγχου, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα την ανώτατη διοίκηση προκειμένου να διατηρηθεί η ορθή λειτουργία της οργάνωσης και να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί. Είναι προφανές ότι πολύπλοκοι οργανισμοί όπως τα νοσοκομεία οφείλουν να ελέγχονται ως προς όλες τις παραμέτρους λειτουργίας τους, όχι μόνο για λόγους συγκράτησης του κόστους αλλά γιατί απευθύνονται σε θέματα υγείας, που αποτελούν τη σημαντικότερη και πιο ευαίσθητη παράμετρο της ανθρώπινης ύπαρξης. Με βάση αυτή τη λογική, η ανώτατη διοίκηση θέτει στόχους και χρησιμοποιεί ελεγκτικούς μηχανισμούς, προκειμένου να διατηρήσει τη βιωσιμότητά της σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον το οποίο λειτουργεί, σε μεγάλο βαθμό, βασιζόμενο στην ανθρώπινη ικανότητα και συνεργασία. (3)Η οργάνωση και λειτουργία των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων διέπεται από τις διατάξεις των νόμων 2071/92 "Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Υγείας" και 2519/97 "Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, Οργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών, ρυθμίσεις για το φάρμακο και άλλες διατάξεις". Ειδικότερα, με το πλαίσιο για την ποιότητα στις υπηρεσίες υγείας, το άρθρο 9, κεφ. Β,Ν. 2519/97 του νόμου, αφορά στην "Οργάνωση και Λειτουργία Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας/ Ινστιτούτο Έρευνας και Ελέγχου Ποιότητας των Υπηρεσιών Υγείας". Το θεσμικό πλαίσιο της υιοθέτησης προτύπων, διέπεται από το νόμο 372/76, με τον οποίο παρέχεται στον ΕΛΟΤ η αρμοδιότητα για τα ελληνικά πρότυπα σε προϊόντα, υπηρεσίες, διαδικασίες, συστήματα, καθώς και η πιστοποίησή τους. Το άρθρο 9, κεφ. Β, Ν. 2519/97, προβλέπει τη σύσταση αυτοτελούς οργανικής μονάδας, με την επωνυμία Ινστιτούτο Έρευνας και Ελέγχου Ποιότητας Υπηρεσιών Υγείας (ΙΕΕΠΥΥ), με αρμοδιότητες μεταξύ άλλων, την αξιολόγηση των υπηρεσιών, την ανάλυση και οικονομική αξιολόγηση των ιατρικών πράξεων και την πιστοποίηση της ποιότητας των υπηρεσιών.

13 10 Aπό τη στιγμή που οι σύγχρονες επιστήμες έχουν ασχοληθεί εκτενώς με τις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών, η προώθηση από αυτές ενός διοικητικού εργαλείου όπως το Σύστημα Ποιότητας αποτελεί καινοτομία για έναν οργανισμό που το εφαρμόζει και του παρέχει συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι αναλόγων οργανισμών. Συνεπώς πρόκειται και για μια προσπάθεια επηρεασμού της κοινής γνώμης για τη φήμη του νοσοκομείου στην προκειμένη περίπτωση, η οποία έχει πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές προεκτάσεις και διαστάσεις. Οι διαστάσεις αυτές εμπεριέχουν την προσπάθεια επαύξησης της εμπιστοσύνης του πολίτη και την δημιουργία αίσθησης εκσυγχρονισμού και βελτίωσης. Το management ποιότητας, λειτουργεί στη συνείδηση του αποδέκτη της υπηρεσίας, ως κατοχύρωση και αίσθηση ασφάλειας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ταυτίζεται αυτό με τις πρακτικές της βιομηχανίας και τις αυστηρές προδιαγραφές του στρατού, δημιουργώντας στον πολίτη την πεποίθηση ότι τίποτα δεν λειτουργεί στην τύχη και ότι υπάρχει διαφάνεια και έλεγχος όλων των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, σε όλα τα στάδια. Συνεπώς, το management ποιότητας είναι επιθυμητό και προωθείται από την κρατική μηχανή και από τις ανώτατες διοικήσεις για τους επιμέρους λόγους που ενδιαφέρουν την κάθε μια από αυτές τις ομάδες. Οι προαναφερθείσες ομάδες που επιθυμούν, προωθούν και στηρίζουν την εφαρμογή Συστημάτων Ποιότητας, συνήθως λειτουργούν με βάση το μοντέλο της Διαχείρισης Ολικής Ποιότητας (Total Quality Management), το οποίο μεταφέρεται από την εμπειρία του ιδιωτικού τομέα, στις δημόσιες υπηρεσίες.(callahan K., Holzer M., 1998 p:34) 1.3 Η Διαχείριση της Ποιότητας στον δημόσιο τομέα Κατά τη συνεχή αναζήτηση βελτιωμένων μεθόδων, οι δημόσιες υπηρεσίες φαίνεται να επιθυμούν να γνωρίσουν ακόμα και να υιοθετήσουν ιδέες που έχουν γίνει δημοφιλείς στον ιδιωτικό τομέα. Η «ποιότητα» για παράδειγμα, αρχικά αντιμετωπιζόταν από τον δημόσιο τομέα ως επιχειρηματικός γρίφος, παρά το γεγονός ότι ο έλεγχος της ποιότητας αποτελεί πρακτική πολλών δεκαετιών για τομείς όπως η βιομηχανία, η ναυτιλία, ο στρατός. Στον ιδιωτικό τομέα, πραγματοποιήθηκε μια στροφή από τη γραφειοκρατία, στην προσέγγιση των απαιτήσεων των πελατών, προκειμένου οι επιχειρήσεις να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία.( Callahan K., Holzer M., 1998 p:33-34) Οι κυβερνήσεις πιέστηκαν να υιοθετήσουν και να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα προσεγγίσεων ποιότητας, για να ανταποκριθούν στις προκλήσεις

14 11 του ιδιωτικού τομέα που απειλούσε τη βιωσιμότητά τους και για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τις ταχέως εξελισσόμενες ανάγκες των πολιτών. Υιοθετώντας ορισμούς που προέρχονται από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, το 1993, οι Cohen και Brand πρότειναν έναν ορισμό της Διαχείρισης Ολικής Ποιότητας (Total Quality Management TQM) για τον δημόσιο τομέα, δίνοντας το παρακάτω σχήμα: Ολική (Total), σημαίνει ότι εφαρμόζεται σε κάθε πτυχή της εργασίας, από την ανίχνευση των αναγκών του πελάτη-πολίτηχρήστη, μέχρι την ανάλυση του αν αυτός έμεινε ευχαριστημένος. Ποιότητα (Quality), σημαίνει ότι καλύπτονται όχι μόνο οι ανάγκες αλλά και οι προσδοκίες του πελάτη-πολίτη-χρήστη. Διαχείριση (Management), σημαίνει την ανάπτυξη και διατήρηση της οργανωτικής ικανότητας, προκειμένου να επιτυγχάνεται η συνεχής βελτίωση της ποιότητας Οι αρχές της Διαχείρισης Ολικής Ποιότητας που χρησιμοποιούσαν οι επιχειρήσεις άρχισαν να δημιουργούν μια σιωπηλή επανάσταση στον δημόσιο τομέα. Το να βελτιωθούν οι υπηρεσίες προς τον πολίτη, το να αυξηθεί η παραγωγικότητα και να μειωθούν τα λάθη, οδηγούν και τον δημόσιο τομέα στην αποδοχή και πολλές φορές στην εφαρμογή των αρχών της Ολικής Ποιότητας Αρχές Διαχείρισης Ολικής Ποιότητας Οι αρχές που διέπουν την Διαχείριση της Ολικής Ποιότητας σύμφωνα με τους Cohen & Brand (1993) είναι οι παρακάτω: 1. Δέσμευση και υποστήριξη από τη Διοίκηση 2. Προσανατολισμός στον πελάτη 3. Μακροπρόθεσμος Στρατηγικός Σχεδιασμός 4. Εκπαίδευση του Προσωπικού και Αναγνώριση της προσφοράς του 5. Ενδυνάμωση του Προσωπικού και Ομαδική Εργασία 6. Μέτρηση και Ανάλυση 7. Διασφάλιση της Ποιότητας 1. ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Η Διοίκηση εξασφαλίζει αρμονία, σωστή κατεύθυνση και το κατάλληλο εργασιακό περιβάλλον του οργανισμού. Δημιουργεί περιβάλλον μέσα στο οποίο, όλα τα άτομα μπορούν να συμμετέχουν πλήρως στην επίτευξη των αντικειμενικών σκοπών του οργανισμού. Κατανοεί και ανταποκρίνεται άμεσα

15 12 σε αλλαγές του εξωτερικού περιβάλλοντος, καθορίζει το όραμα του οργανισμού, εμπνέει, ενθαρρύνει και αναγνωρίζει τη συνεισφορά των εργαζομένων. Επίσης καθορίζει αντικειμενικούς στόχους και εφαρμόζει στρατηγικές για την επίτευξή τους, ενθαρρύνοντας και διευκολύνοντας την εσωτερική επικοινωνία. Για την υλοποίηση των παραπάνω, είναι απαραίτητο να υπάρχουν κατάλληλοι και επαρκείς πόροι(τεχνογνωσία, εκπαιδευμένο προσωπικό, εξοπλισμός, κεφάλαια), τους οποίους η διοίκηση οφείλει να εξασφαλίσει και βραχυπρόθεσμα αλλά να προνοήσει και για την μελλοντική ύπαρξη και επάρκειά τους. 2. ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΕΛΑΤΗ/ΑΠΟΔΕΚΤΗ Οι οργανισμοί στηρίζονται στους αποδέκτες των προϊόντων/ υπηρεσιών τους και για το λόγο αυτό θα πρέπει να κατανοούν τις τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες τους, να ικανοποιούν τις απαιτήσεις τους και να προσπαθούν να υπερβούν τις προσδοκίες τους. Ο οργανισμός, θα πρέπει να επιλέξει και να καθορίσει τους αποδέκτες στους οποίους απευθύνεται και να μεταφράσει τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους σε απαιτήσεις, προδιαγραφές και τελικά σε προϊόν ή υπηρεσία. Για τον σκοπό αυτό είναι απαραίτητο ένα σχέδιο marketing, που θα αναπτύσσει τις απαιτούμενες ενέργειες και πολιτικές ως προς τη φύση του προϊόντος ή της υπηρεσίας, το κόστος του, τον τρόπο της διανομής ή παροχής, καθώς και την επικοινωνιακή πολιτική που θα δημιουργηθεί μεταξύ του οργανισμού και των αποδεκτών, προκειμένου να συλλέγονται στοιχεία, να εξασφαλίζεται ενημέρωση του αποδέκτη ανά πάσα στιγμή και εξυπηρέτησή του. 3. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Οι οργανισμοί, είτε δημόσιοι είτε ιδιωτικοί αντιδρούν σε αλλαγές του περιβάλλοντός τους (π.χ σε περικοπές προϋπολογισμού, εισαγωγή νέων επαγγελματιών κ.λ.π). Οι διοικητές και οι εργαζόμενοι των οργανισμών καλούνται συνεχώς να αναπτύξουν ικανότητες προσαρμογής προκειμένου να διατηρήσουν την ισορροπία τους. Τα ανώτατα στελέχη όμως καλούνται όχι μόνο να προσαρμοστούν αλλά να έχουν εκ των προτέρων προβλέψει επερχόμενες οργανωσιακές αλλαγές και να τις οδηγήσουν σε μια κατεύθυνση παραγωγική και ποιοτική. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να υφίσταται ένας στρατηγικός σχεδιασμός δράσεων, που να περιλαμβάνει την πλήρη γνώση της υφιστάμενης κατάστασης του οργανισμού αφενός και την ανάπτυξη δικτύου διατμηματικής συνεργασίας και ορθής επικοινωνίας αφετέρου, προκειμένου να υιοθετούνται σταδιακά οι αλλαγές, με ταυτόχρονη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων και αλληλοβοήθεια.(litwin G, Stringer R., 1975)

16 13 4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΤΟΥ Το ανθρώπινο δυναμικό, σε όλα τα επίπεδα, είναι η πεμπτουσία του οργανισμού και η πλήρης συμμετοχή του, επιτρέπει να αξιοποιούνται οι ικανότητές του προς όφελος του οργανισμού. Οι εργαζόμενοι αποδέχονται την δικαιοδοσία αλλά και την υπευθυνότητά τους για την επίλυση των προβλημάτων, συμμετέχουν ενεργά στην αναζήτηση ευκαιριών για βελτίωση των ικανοτήτων, της γνώσης και των επαγγελματικών τους εμπειριών και επικεντρώνονται στην δημιουργία προστιθέμενης αξίας για τους αποδέκτες των δραστηριοτήτων τους. Η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού, πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες σχετικές με την ποιοτική αλλά και την γενικότερη ανάπτυξη του οργανισμού. Ο κάθε οργανισμός δεν θα πρέπει να επικεντρώνει το ενδιαφέρον του μόνο στην ενημέρωση των εργαζομένων σε ότι αφορά τις νέες, σχετικές με το εργασιακό αντικείμενο εφαρμογές. Η εκπαίδευση θα πρέπει να περιλαμβάνει και εξειδικευμένα προγράμματα, εναρμονισμένα με την αποστολή του οργανισμού, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη οργάνωση και εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, στην αύξηση της συναισθηματικής νοημοσύνης και στην αρμονία των σχέσεων. 5. ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η παραγωγή ποιότητας δεν είναι ποτέ υπόθεση ατομική. Υπηρεσίες υψηλής ποιότητας παράγονται από ομάδες και αυτές οι ομάδες ενδυναμώνονται προκειμένου να επιλύουν προβλήματα. Ένα άτομο που παρέχει υπηρεσίες λειτουργεί μόνο στα πλαίσια ενός υποστηρικτικού δικτύου πολλών συναδέλφων τους οποίους ο αποδέκτης της υπηρεσίας δεν βλέπει. Αυτό είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό στην περίπτωση των νοσοκομείων όπου το προσωπικό (ιατροί, νοσηλευτές, τεχνικοί), όχι μόνο εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο αλλά εξαρτώνται και από τη διοίκηση, τους πόρους που τους διατίθενται, τους νόμους και από πολλούς άλλους παράγοντες και συνιστώσες. Συνεπώς όταν δημιουργούνται προβλήματα, αυτά μεν θα επιλυθούν από τους πλησιέστερα στο πρόβλημα επαγγελματίες αλλά με την έμμεση υποστήριξη των προαναφερθέντων «αόρατων» δομών. Είναι συνεπώς απαραίτητη προϋπόθεση η ενδυνάμωση του προσωπικού και η εξουσιοδότησή του να αντιμετωπίζει προβλήματα, προκειμένου να μην επηρεάζεται η ποιότητα από καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση και από ασυνεννοησία ως προς το πεδίο ευθυνών και τις αρμοδιότητες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κυρίως για την

17 14 παροχή υπηρεσιών υγείας ή ασφάλειας όπου οι κρίσεις είναι συχνές και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. (B.M.J 1999, 318: Brook C., I.J.Q 1999, 11:1-3) 6. ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Ένα επιθυμητό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται πιο αποδοτικά, όταν οι σχετικοί πόροι και δραστηριότητες διαχειρίζονται ως μια διεργασία. Αυτό οδηγεί στον καθορισμό των απαραίτητων διαδικασιών για την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων, στην αναγνώριση και μέτρηση των εισερχομένων και των εξερχομένων της διαδικασίας, στην αποτίμηση των πιθανών κινδύνων, συνεπειών και επιδράσεων των διεργασιών στους πελάτες, προμηθευτές και στους άλλους εμπλεκόμενους, καθώς και στον καθορισμό των υπευθυνοτήτων, αρμοδιοτήτων και εξουσιοδοτήσεων για τη διαχείριση των διεργασιών. Ο προσδιορισμός, η κατανόηση και διαχείριση ενός συστήματος αλληλοεξαρτώμενων διεργασιών ως ένα σύστημα, συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του οργανισμού κατά την επίτευξη των αντικειμενικών στόχων του. Αυτό συμβαίνει γιατί η διάρθρωση του συστήματος γίνεται με τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται ο αντικειμενικός σκοπός με τον πιο αποδοτικό τρόπο, γιατί είναι καλύτερη η κατανόηση της αλληλεξάρτησης μεταξύ των διεργασιών του συστήματος, γιατί το σύστημα βελτιώνεται συνεχώς μέσω της μέτρησης και αυτοαξιολόγησής του και γιατί πριν από κάθε ενέργεια απαιτεί τον καθορισμό πόρων. Αποτελεσματικές αποφάσεις είναι αυτές που βασίζονται στη λογική ή στη διαισθητική ανάλυση των δεδομένων και της πληροφόρησης. Οι ενέργειες στις οποίες οδηγείται το σύστημα μέσω της εφαρμογής της αρχής της ανάλυσης, είναι η λήψη μετρήσεων και η συλλογή δεδομένων και πληροφοριών σχετικών με τους αντικειμενικούς σκοπούς του οργανισμού, η εξασφάλιση ότι τα δεδομένα είναι αξιόπιστα και προσιτά και αναλύονται με τη χρήση επίσης αξιόπιστων μεθόδων, η κατανόηση της αξίας των στατιστικών μεθόδων και η λήψη αποφάσεων βασιζόμενων στα αποτελέσματα της λογικής ανάλυσης σε ισορροπία με την εμπειρία και τη διαίσθηση. 7. ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Η μέτρηση και ανάλυση παρέχουν πληροφορίες για την υφιστάμενη κατάσταση και τις τάσεις που επικρατούν σε έναν οργανισμό. Με βάση αυτές, ο οργανισμός «τοποθετεί και οριοθετεί» τον εαυτό του, σε σχέση με άλλους αντίστοιχους οργανισμούς που παράγουν τα ίδια προϊόντα/ υπηρεσίες ή σε σχέση με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα και προδιαγραφές. Σε αυτό το σημείο, οι αποφάσεις που θα ληφθούν από την ηγεσία του οργανισμού και οι στόχοι που

18 15 θα τεθούν, θα αποτελέσουν το πλαίσιο για την περαιτέρω ανάπτυξη και βελτίωση του οργανισμού. Τα πρότυπα, οι προδιαγραφές ή η θέση ενός ανταγωνιστικού ή παρεμφερούς οργανισμού στην κοινωνία, θα θέσουν το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο ποιότητας που πρέπει να παράγει ο οργανισμός. Αυτό το επίπεδο πρέπει να διασφαλιστεί ως προς τη σταθερότητά του και να βελτιωθεί είτε σταδιακά είτε μέσω ριζοσπαστικών καινοτομιών. Οι αρχές του Total Quality Management, εκφράζουν και τον τρόπο λειτουργίας των άλλων συστημάτων και μοντέλων Διαχείρισης της Ποιότητας (π.χ μοντέλο αριστείας του EFQM-European Foundation of Quality Managementπαράρτημα 3- τα πρότυπα κατά ISO-International Organization for Standardization). Η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας στο νοσοκομείο και η οργανωσιακή αλλαγή που επιφέρει, δημιουργεί συνεπώς διαταραχές στις ομάδες που δραστηριοποιούνται εντός αυτού, τόσο σε επίπεδο τυπικών σχέσεων, όσο και σε επίπεδο άτυπων σχέσεων μεταξύ τους, ακριβώς επειδή έχει διοικητικό προσανατολισμό και επιτελικό ρόλο και γιατί εισάγει το νοσοκομείο σε μια νέα και άγνωστη τάξη πραγμάτων. Σε αυτό το σημείο, εισέρχεται η έννοια της διοίκησης των αλλαγών (management of change) που στην περίπτωση του νοσοκομείου αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, λόγω της πολυπλοκότητας των λειτουργιών του. ΜΕΡΟΣ ΙΙ 2.1 Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ-Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Οι αλλαγές που προκύπτουν στους οργανισμούς και στην κοινωνία θεωρείται ότι διακρίνονται σε τρεις ομάδες: Στις αλλαγές α) ανάπτυξης, β) στις επαναστατικές αλλαγές και γ) στις σχεδιασμένες αλλαγές. Η ανάπτυξη αποτελεί μια αργή διεργασία προσαρμογής κατά την οποία μικρού βεληνεκούς αποτυχίες και επιτυχίες, οδηγούν σταδιακά την οργάνωση σε μια κατεύθυνση αποτελεσματικότητας. Οι επαναστατικές και ριζοσπαστικές αλλαγές από την άλλη πλευρά, περιλαμβάνουν την ξαφνική και μεγάλης έκτασης συνήθως οργανωσιακή αλλαγή, συνήθως σε επίπεδο ηγεσίας και ελεγκτικών δομών. Οι επαναστατικές αλλαγές είναι πολλές φορές αποτέλεσμα συσσωρευμένης ενδοοργανωσιακής έντασης ή αποτέλεσμα κάποιας εξωτερικής επιβολής.

19 16 Οι σχεδιασμένες αλλαγές ( Eddy W. 1981:p ), προκύπτουν ως αποτέλεσμα προσεκτικής ανάλυσης και σχεδιασμού, συνήθως υπό το ευρύτερο πλαίσιο κάποιας ενδοοργανωσιακής ή εξωτερικής επαναστατικής αλλαγής ή εν αναμονή κάποιας ανάλογης αλλαγής. Έχει αναφερθεί από πολλούς ψυχολόγους της εργασίας, ότι αν η διοίκηση ενός οργανισμού επιθυμεί την πραγματοποίηση οργανωσιακής αλλαγής, διαθέτει τρεις τρόπους για να την επιτύχει. Αυτοί είναι η αλλαγή της δομής, η αλλαγή της τεχνολογίας και η αλλαγή της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Επισημαίνεται ότι είναι επιπλέον δυνατό να αλλάξει και η φύση των επιτελούμενων εργασιών του οργανισμού αλλά αυτές οι τροποποιήσεις συνήθως απορρέουν από τους τρεις βασικούς τρόπους αλλαγής. Σε ότι αφορά τον δημόσιο τομέα, η συχνότερα επιτελούμενη αλλαγή αφορά τη δομή του οργανισμού. Η αναδιοργάνωση αυτή, περιλαμβάνει ανασχηματισμούς και επαναπροσδιορισμούς των λειτουργιών που επιτελεί ο οργανισμός με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να τροποποιηθούν τα δίκτυα επικοινωνίας και άλλα δομικά χαρακτηριστικά. Επικρατεί η πεποίθηση, ότι οι δομικές αλλαγές θα επιφέρουν και τροποποιήσεις στην απόδοση των ατόμων και βελτίωση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της εργασίας. Επιπλέον, παρατηρούνται προσπάθειες οργανωσιακής αλλαγής μέσω της εισαγωγής νέων τεχνολογιών. Τα συστήματα μηχανογράφησης και τα άλλα μέσα αυτοματισμού διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις οργανωσιακές αλλαγές. Παρόλα αυτά όπως έχει προαναφερθεί, οι οργανισμοί αποτελούν πολύπλοκα συστήματα που περιλαμβάνουν πολλαπλές διαστάσεις και υφίστανται ποικίλες επιρροές από το κοινωνικο-πολιτικό σκηνικό, την τεχνολογική εξέλιξη και από αστάθμητους παράγοντες. Το νοσοκομείο, δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστο από τις παραπάνω παραμέτρους, γιατί αποτελεί φορέα υπηρεσιών ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο. Οι οργανωσιακή αλλαγή της εισαγωγής Συστήματος Ποιότητας στο νοσοκομείο Το πρόβλημα των αλλαγών της αγοράς, του κοινωνικοπολιτικού σκηνικού και των αποδεκτών των προϊόντων και υπηρεσιών, αντιμετωπίζεται συνήθως από τους οργανισμούς με άμεση εστίαση στις τροποποιήσεις που θα επιφέρουν στο προσωπικό και την καθημερινή ροή της εργασίας. Το προσωπικό ενημερώνεται και εκπαιδεύεται σε νέες τεχνικές και αποτελεσματικότερες μεθόδους και αλλάζει και αυτό με τη σειρά του, οδηγώντας τον οργανισμό σε διαφορετική τροχιά εργασίας. Πολλές φορές οι προσεγγίσεις των αλλαγών είναι πιο ριζοσπαστικές. Οι θέσεις εργασίας και οι μέθοδοι επανασχεδιάζονται, υποβιβάζονται ή και καταργούνται. Σε άλλες περιπτώσεις, εισάγονται νέες θέσεις εργασίας, νέοι επαγγελματίες και μέθοδοι εργασίας που διεκδικούν τον δικό τους χώρο στον οργανισμό. (Callahan/Holtzer 1998, p )

20 17 Η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας ή η εισαγωγή οποιουδήποτε νέου διοικητικού εργαλείου που ανατρέπει την ισχύουσα ροή εργασίας σε έναν οργανισμό, το οργανόγραμμα και τις παγιωμένες τεχνικές, δεν μπορεί παρά να θέσει τον οργανισμό και το σύνολο των ανθρώπων που εργάζονται σε αυτόν, σε μια διαδικασία προσαρμογής στην νέα τάξη πραγμάτων. Τα Συστήματα αυτά αποτελούν οργανωσιακή αλλαγή βασιζόμενη σε επιστημονική προσέγγιση. Η αντικειμενικότητα των επιστημών και η αποδέσμευσή της από την ανθρώπινη επιρροή και ευθύνη, έχουν αντικατασταθεί πλέον από μια καλύτερη κατανόηση των επιστημονικών διαδικασιών και της αβεβαιότητας. Οι πολύπλοκες δυνάμεις που διαμορφώνουν την επιστημονική καινοτομία, περιλαμβάνουν ανθρώπινα οράματα και αξίες που μπορούν να λειτουργήσουν αξιόπιστα μέσα στα πλαίσια ενός ευρέως δημοκρατικού κλίματος. Η παγκόσμια εμπειρία του απροσδόκητου και η ανικανότητα για πρόβλεψη, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως θετική στροφή για την κοινωνία και την επιστήμη, γιατί προωθούν νέες ευκαιρίες και νέα είδη ευθύνης που απαιτούν διαπραγματεύσεις.(σπανού Κ., 1992 κ.1) Η σχέση μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας θα πρέπει να είναι αμφίδρομη, να περιλαμβάνει δομές που να δέχονται και να επεξεργάζονται τις ανησυχίες και τις αξίες των πολιτών και όχι απλά να τους εκπαιδεύουν. Η βελτίωση της επιστημονικής εκπαίδευσης και οι νέες εφαρμογές είναι σημαντικές αλλά δεν θα πρέπει να ξεχνά κανείς το γεγονός ότι οι πολίτες έχουν την ικανότητα να αφομοιώνουν και να εφαρμόζουν τις επιστημονικές εξελίξεις και τις νέες πρακτικές όταν αυτές είναι σχετικές με τα θέματα που τους απασχολούν και χρήσιμες για την ζωή και ευημερία τους. Είναι γεγονός ότι η επανάσταση της πληροφορίας, η εμφάνιση νέων ειδικοτήτων και επιστημών, η εμφάνιση νέων κοινωνικών και ατομικών αναγκών και οι πολλαπλές επιλογές που τίθενται στη διάθεση των ατόμων για την ικανοποίηση των αναγκών τους, έχουν αποσταθεροποιήσει την τελευταία 20ετία ιδιαίτερα, τις σχέσεις μεταξύ οργανισμών, μεταξύ οργανισμών και κεντρικής διοίκησης, καθώς και μεταξύ των ατόμων που δραστηριοποιούνται στα πλαίσια ενός οργανισμού. Στην εποχή που διανύουμε ο «καταναλωτής» προϊόντων και υπηρεσιών, με την έννοια του πελάτη, του χρήστη, του πολίτη, είναι περισσότερο ενημερωμένος για τις υποθέσεις που τον αφορούν, έχει τη δυνατότητα επιλογής σε μεγαλύτερο βαθμό απ ότι στο παρελθόν, έχει περισσότερες και διαφοροποιημένες απαιτήσεις, και δεν είναι πλέον «πιστός πελάτης».(hyde A., 1992, 16(1)- Cohen&Brand, 1993 p:38) Ο συνδυασμός όλων αυτών των καταστάσεων είναι εκείνος που ασκεί πιέσεις στους οργανισμούς να διαφοροποιήσουν τη λειτουργία τους προκειμένου να ανταποκριθούν στο νέο σκηνικό και καλεί την διοικητική επιστήμη να εισάγει νέους τρόπους και

21 18 εργαλεία που θα καταστήσουν τον οργανισμό όχι μόνο βιώσιμο αλλά και ανταγωνιστικό.(hammer M., Champy J., 1993 p: 20- Walshe K., 1995 p:87) Οι διοικητικές επιστήμες και ιδιαίτερα το management, ενδιαφέρεται για τους χειρισμούς εκείνους που αποβλέπουν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας, με δεδομένους πόρους οι οποίοι είναι περιορισμένοι στις περισσότερες περιπτώσεις. Η συστηματοποίηση και πολλές φορές η τυποποίηση της εργασίας μέσω της εισαγωγής σύγχρονων διοικητικών εργαλείων, περιλαμβάνει και την έννοια της αφομοίωσης του προσωπικού. Η συμμετοχή και η συμμόρφωση των εργαζομένων στο Σύστημα, μέσω της τυποποίησης των διαδικασιών, καλλιεργεί τη σύγκλιση και ταύτιση των ατομικών συμφερόντων και επιδιώξεων με εκείνες του οργανισμού και πιο συγκεκριμένα της ιθύνουσας ομάδας. Οι χρησιμοποιούμενες τεχνικές που αποβλέπουν στην επίτευξη των σκοπών που έχουν τεθεί, σε πολλές περιπτώσεις δεν ασχολούνται με το ερώτημα ποιος ωφελείται και ποιος θίγεται, έστω και αν αυτό αποτελεί πηγή συγκρούσεων.(σπανού Κ., 1992, σ. 46) Η συστηματοποίηση και τυποποίηση της εργασίας, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών, προϊόντων ή εξοπλισμού καθώς και η εισαγωγή νέων επαγγελματιών με σύγχρονες ειδικότητες, εμπεριέχει τον κίνδυνο της διατάραξης των σχέσεων εντός του οργανισμού αφενός αλλά και των σχέσεων του οργανισμού με το περιβάλλον του αφετέρου. Στα πλαίσια των δημοσίων υπηρεσιών που αποτελούν πολύπλοκα μορφώματα με πολλές ήδη υπάρχουσες προβληματικές λειτουργίες, η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας αποβλέπει μεν στην ολιστική κάλυψη των απαιτήσεων των πολιτών-χρηστών, τη βελτίωση της ροής εργασιών και στη νομική κατοχύρωση του προσωπικού, αλλά κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει στην προσωπική ποιότητα του κάθε εργαζομένου από την άποψη της ανάπτυξης πρωτοβουλιών στην εργασία του.(alexander&alexander Pulse News vol.7: Mc Quade S.J., 1989 p:17) Η οργανωσιακή αλλαγή της εισαγωγής Συστήματος Ποιότητας με δεδομένα τα παραπάνω, φαίνεται ότι εκτείνεται σε πέντε πεδία: α) στο πεδίο της δομικής αλλαγής, β) στην αλλαγή των διαδικασιών, γ) στην αλλαγή των αντιλήψεων, δ) στην διεργασία υποκίνησης του προσωπικού του νοσοκομείου προς την κατεύθυνση της προσαρμογής στα νέα δεδομένα και ε) στην αλλαγή στην επικοινωνία και τις συνεργασίες (διαπροσωπικές και διατμηματικές) Οι δομικές αλλαγές της εισαγωγής Συστήματος Ποιότητας Οι οργανώσεις που επιθυμούν ή αναγκάζονται από το διεθνή ανταγωνισμό και τις κοινωνικές και νομοθετικές πιέσεις να υιοθετήσουν το management ποιότητας και τον έλεγχο της ποιότητας κατ επέκταση, τροποποίησαν

22 19 δραστικά την οργανωτική τους δομή, θέτοντας στην ανώτατη διοίκηση, ένα τμήμα που ονομάζεται Διεύθυνση Διαχείρισης Ποιότητας. Το τμήμα αυτό έχει σαν κύριο σκοπό λειτουργίας του την ανάπτυξη και εφαρμογή ενός Συστήματος Ποιότητας βασισμένο είτε στις αρχές του TQM, είτε στο μοντέλο του EFQM, είτε κατά τα διεθνή κατά ISO πρότυπα αν ο οργανισμός επιθυμεί την πιστοποίησή του. Επίσης, εκτός από την οργάνωση και διοίκηση αυτού του έργου και την εξασφάλιση της εμπλοκής των εργαζομένων για την προώθησή του, το τμήμα αυτό λειτουργεί και ως εσωτερικός επιθεωρητής για όλα τα τμήματα του οργανισμού, όλες τις διεργασίες, και τις ενδοοργανωσιακές δραστηριότητες. Συνεπώς, νέοι επαγγελματίες που αποτελούν οι ίδιοι οργανωσιακή αλλαγή για το σύστημα, επιφορτίζονται με την εφαρμογή επιμέρους οργανωσιακών αλλαγών, προκειμένου να ελεγχθεί η ποιότητα σε όλες τις εκφάνσεις της και σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού. Αν λάβει κανείς υπόψη και το γεγονός ότι στην περίπτωση των υπηρεσιών, οι δομές και οι σχέσεις είναι εξαιρετικά πολύπλοκες (σε σχέση με την περίπτωση της παραγωγής προϊόντων που είναι κατά βάση τυποποιημένη) καθίσταται φανερό ότι είναι ακόμα δυσκολότερο να εξασφαλιστεί ο συντονισμός και η νέα ισορροπία του οργανισμού στις νέες συνθήκες. Στις υπηρεσίες μέχρι και τη δεκαετία του 80, δεν υπήρχε τμήμα ελέγχου ποιότητας. Οι υπηρεσίες ελέγχονταν κατά το τέλος της παροχής, από τα ίδια άτομα που τις παρείχαν και η ποιότητά τους κρινόταν μόνο εκ του αποτελέσματος, όπως γινόταν και με τα καταναλωτικά αγαθά ως τη δεκαετία του 70. Είναι προφανές ότι λάθη και αδυναμίες γίνονταν αντιληπτά εκ των υστέρων, κατάσταση που διόγκωνε το κόστος διόρθωσης (αν ήταν δυνατή η διόρθωση) και επιβάρυνε τους εργαζομένους με επιπλέον εργασίες αποκατάστασης. Στην περίπτωση των υπηρεσιών, το κόστος αποκατάστασης λαθών, αστοχιών και προβλημάτων, εκτός της οικονομικής παραμέτρου, εμπεριέχει νομικό κόστος, ψυχολογικό κόστος και κόστος δυσφήμισης σε μεγαλύτερη έκταση από την περίπτωση των καταναλωτικών αγαθών.(juran 1988, p:87- Sayles L., 1964 ch.14) Η εισαγωγή Διεύθυνσης Διαχείρισης Ποιότητας, ανατρέπει το τυπικό οργανόγραμμα. Η Διεύθυνση καθίσταται υπεύθυνη, πρακτικά για όλα τα θέματα που χειρίζεται το νοσοκομείο. Φέρει την ευθύνη της παρακολούθησης όλων των τμημάτων και υπηρεσιών και λειτουργεί παράλληλα με το Διοικητικό Συμβούλιο. Εισάγονται δηλαδή στο νοσοκομείο, κάποιοι νέοι επαγγελματίες και επιστήμονες που έχουν ειδική εκπαίδευση στην Διαχείριση της Ποιότητας, προερχόμενοι συνήθως από τον χώρο της Διοικητικής Επιστήμης.

23 20 Σε αντίθεση με τους κλινικούς επαγγελματίες (Ιατρική και Νοσηλευτική Υπηρεσία) που αποτελούν την πολυπληθέστερη και επικρατούσα δομή που κατεξοχήν αντιδρά σε τεχνοκρατικές διοικητικές προσεγγίσεις η Διοικητική Υπηρεσία και η Τεχνική Υπηρεσία φαίνονται πιο δεκτικές απέναντι στο Σύστημα Ποιότητας. γιατί χρησιμοποιεί μεθόδους, που η διοικητική και η τεχνική υπηρεσία διαθέτουν στην καθημερινή τους πρακτική, συνεπώς η συνεργασία τους και η αλληλοαποδοχή αναμένεται να είναι πιο ομαλή. Παρόλα αυτά, ακριβώς επειδή η μεθοδολογία εργασίας της Διεύθυνσης Ποιότητας είναι πλησιέστερη αυτής των προαναφερθεισών υπηρεσιών, είναι και ευχερέστερη η άσκηση πληρέστερου και πιο άμεσου ελέγχου στις λειτουργίες τους σε σχέση με αυτές της ιατρικής και νοσηλευτικής υπηρεσίας. Η σύγκρουση συνεπώς και οι αντιδράσεις εξαιτίας αυτής της οργανωσιακής αλλαγής θα υπάρξουν αλλά φαίνεται ότι θα διατηρηθούν σε διαφορετικό επίπεδο μεταξύ Διεύθυνσης Ποιότητας και τεχνικής και διοικητικής υπηρεσίας Αλλαγή στις διαδικασίες Η δομική αλλαγή της οργάνωσης του νοσοκομείου, με την εισαγωγή της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ποιότητας, αποτελεί όχι μόνο ανατροπή των υπευθυνοτήτων και των πεδίων ισχύος σε επίπεδο οργανογράμματος, αλλά επιφέρει και σημαντικές ανακατατάξεις σε επίπεδο διαδικασιών λειτουργίας. Η εισαγωγή Συστήματος Ποιότητας,(παράρτημα 4) όποιο μοντέλο και αν χρησιμοποιήσει, θα προωθήσει την τυποποίηση των διαδικασιών λειτουργίας του νοσοκομείου. Η τυποποίηση ως έννοια του Συστήματος Ποιότητας, έχει ταυτιστεί κυρίως με τα καταναλωτικά αγαθά, των οποίων η παραγωγή και διανομή εκτελούνται βάσει πιστής τήρησης συγκεκριμένων μεθοδολογιών, ελέγχων και πρακτικών, με στόχο την επίτευξη σταθερής ποιότητας. Στο χώρο του νοσοκομείου ( όπως και σε όλες τις υπηρεσίες), η τυποποίηση είναι δυσκολότερο να επιτευχθεί γιατί ο ανθρώπινος παράγοντας, ως προς τις ικανότητες και πρωτοβουλίες του, καθώς και η φύση της εργασίας του νοσοκομείου αυτή καθαυτή, διέπονται από τις έννοιες της διαφορετικότητας και της εξατομίκευσης και παράλληλα, η συνεργασία και η ομαδικότητα είναι αυτές που παράγουν το τελικό αποτέλεσμα που στον χώρο της υγείας δεν είναι πάντα προβλέψιμο. Παρόλα αυτά, η τυποποίηση μπορεί να επιτευχθεί από τη στιγμή που όλες οι διαδικασίες θα είναι καταγεγραμμένες, γνωστοποιημένες στο προσωπικό και ελεγχόμενες, ορίζοντας τα κλινικά πρωτόκολλα, τα πρότυπα και τα συστηματοποιημένα βήματα για την κάθε επιτελούμενη εργασία. Είναι φανερό ότι η τυποποίηση είναι ευκολότερο να επιτευχθεί στην περίπτωση της τεχνικής υπηρεσίας και της διοικητικής υπηρεσίας, ενώ στην ιατρική και νοσηλευτική υπηρεσία αναμένεται ότι το όλο εγχείρημα της τυποποίησης θα αντιμετωπιστεί

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης :

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Οφέλη από την εφαρμογή τους Εκδήλωση ΤΕΕ / ΤΚΜ : 7 Νοεμβρίου 2008 αμφιθέατρο Τοπογράφων «Αλ. Τσιούμης» Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - Μηχανικός Μεταλλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αικατερίνη Καρούτα Σειρά: 8 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Eνισχύει άμεσα την εμπιστοσύνη των πελατών στην εταιρεία Αναβαθμίζει το κύρος της επιχείρησης προς αρχές, δανειστές, επενδυτές Αποτελεί αναγνωρίσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I ΛΟΓΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΗ Οι σηµαντικότερες αιτίες που οδηγούν στην ανάγκη µέτρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ.

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ. ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Πληροφορίες : Κ. Βουρλιώτου Αθ. Λύτρα Αικ. Δαμίγου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 1. Νέο διεθνές πρότυπο για τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων Το νέο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 «Συστήματα διαχείρισης της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 H ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αργυρώ Ρεμούνδου ΕΣΥΠ / ΕΛΟΤ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 ΕΒΕΑ, 14 Οκτωβρίου 2015 Το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 Συστήματα περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων «Νέες εκδόσεις προτύπων διαχείρισης ποιότητας και περιβάλλοντος» Νέες εκδόσεις προτύπων για διαχείριση της ποιότητας ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Τετάρτη 14 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα:

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Μοχλός ανάπτυξης Κοινωνική λειτουργία, στοιχείο της κουλτούρας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Παρουσίαση: Βάσος Βασιλείου Αναπληρωτής Διευθυντής Πιστοποίησης Εκπρόσωπος CYS στην Διεθνή Τεχνική Επιτροπή ISO/TC 176/SC 2

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΒΟΗΘΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΒΟΗΘΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΒΟΗΘΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΒΟΗΘΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΞΙΩΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΕΔΠ)

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΕΔΠ) Σελ.: 2 / 8 Ι. ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΑΡΩΧΗΜΕΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ Α/Α ΗΜ/ΝΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕΛΙΔΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗ Στοιχεία Κατόχου: ΗΜ/ΝΙΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ :

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 Αθήνα, 26/5/2011 Σελίδα 2 από11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ... 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ... 5 ΓΕΝΙΚΑ... 5 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ EUROPEAN FOUNDATION FOR QUALITY MANAGEMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Στόχος μας... Να δοθεί στον καθένα η ευκαιρία Να εξοικειωθεί με τις

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10%

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10% Κριτήρια Αξιολόγησης Η αξιολόγηση των υποβαλλόμενων προτάσεων θα πραγματοποιηθεί βάσει του ακόλουθου Πίνακα Κριτηρίων Αξιολόγησης. Παράλληλα με τα εν λόγω κριτήρια, θα συνυπολογισθεί η αξιοπιστία της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Πλαίσιο Ένα Σύστηµα Περιβαλλοντικής ιαχείρισης (ΣΠ ) είναι ένα εργαλείο διαχείρισης για εταιρίες και άλλους οργανισµούς µε σκοπό την αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Ποιότητας (quality management)

ιοίκηση Ποιότητας (quality management) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ιοίκηση Ποιότητας (quality management) ρ. Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Διαπιστευμένα Εργαστήρια Ιανουάριος 2012 5.1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια ισχύοντα πρότυπα και οι σειρές προτύπων

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» Σεπτέμβριος 2005 1 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΟΥ o Ανάπτυξη, προώθηση καινοτομίας, o Αξιοποίηση εμπειρίας, o Διάχυση βέλτιστων πρακτικών,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα ργασίες διαδικασίες ειδικότητες παρατηρήσεις διαγράμματα οργανόγραμμα μειωμένο κόστος αποθήκευσης ανάθεσηαρχειοθέτηση email στατιστικά Ηλεκτρονική Διαχείριση Διαδικασιών υτοματοποιημένη εκτέλεση χρόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων και ο ρόλος του διευθυντή ανθρώπινων πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Ε.Π. Εκπαίδευσης & Αρχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Σ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η εκπαιδευτική πολιτική του

Διαβάστε περισσότερα