ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Τα Νέα της Εταιρείας μας...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Τα Νέα της Εταιρείας μας..."

Transcript

1 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ των Ομάδων Εργασίας της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Συντακτική Επιτροπή ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2008 ΕΤΟΣ 2o, ΤΕΥΧΟΣ 4o ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Δ. Παναγιωτάκος Α. Τσελέπης ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ, μια σύγχρονη απειλή για την υγεία μας. Βοηθός Σύνταξης Γ. Πούνης Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης Γ.Κολοβού (Πρόεδρος) Μ. Ελισάφ (Αντιπρόεδρος) Η. Χειμώνας (Γ. Γραμματέας) Δ. Παναγιωτάκος (Ε. Γραμματέας) Ε. Μπιλιανού (Ταμίας) Β. Άθυρος Ε. Γανωτάκης Α. Καραγιάννης Α. Τσελέπης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ Αρτηριακή Υπέρταση Κατευθυντήριες Οδηγίες Σ ύμφωνα με δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, υπολογίζεται ότι περίπου 600 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από αρτηριακή υπέρταση στον ανεπτυγμένο κόσμο. Δυστυχώς, μόνο 12,5% εξ αυτών ρυθμίζουν αποτελεσματικά τις τιμές της αρτηριακής τους πίεσης. Το πρόβλημα της αρτηριακής υπέρτασης είναι ιδιαίτερα σημαντικό και στη χώρα μας. Το τεύχος αυτό του e-newsletter της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης είναι αφιερωμένο στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης και της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης. Τα Νέα της Εταιρείας μας... Οι Διευθυντές Σύνταξης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 9, Αθήνα, Στις 4 & 5 Απριλίου 2008 πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης η 14η Διημερίδα της Εταιρείας μας, σε συνεργασία με την Ένωση Ιατρών Παθολόγων Κρήτης. Περισσότεροι από 350 σύνεδροι γέμισαν τις αίθουσες του Συνεδριακού χώρου στο ξενοδοχείο Candia Hotel. Μην ξεχάσετε να υποβάλετε εργασίες για το 3ο Συνέδριο της Εταιρείας μας. Πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Εταιρείας Ημερομηνία λήξης 30 Ιουνίου 2008.

2 Η στήλη της Ομάδας Εργασίας για την Υπέρταση Συντακτική Επιτροπή Α. ΑΧΕΙΜΑΣΤΟΣ Α. Καραγιάννης Ε. Λυμπερόπουλος Κ. Παλέτας Κ. Τζιόμαλος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Κίνδυνος από την υπέρταση Π ολλές επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι τόσο η συστολική όσο και η διαστολική αρτηριακή πίεση συσχετίζονται άμεσα με την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα. Η συσχέτιση της αρτηριακής πίεσης με τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια είναι πολύ ισχυρή, με αποτέλεσμα τα τελευταία να θεωρούνται ως η πιο σημαντική επιπλοκή της υπέρτασης. Επιπρόσθετα, τόσο η συστολική όσο και η διαστολική αρτηριακή πίεση συσχετίζονται άμεσα με την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου, καρδιακής ανεπάρκειας, περιφερικής αρτηριακής νόσου και τελικού σταδίου νεφρικής νόσου. Τα παραπάνω σε συνδυασμό με τη μεγάλη συχνότητα της υπέρτασης στον πληθυσμό εξηγούν τους λόγους για τους οποίους η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας κατατάσσει την υπέρταση ως την πρώτη αιτία θανάτων παγκοσμίως. Ταξινόμηση της υπέρτασης Αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου παρατηρείται όταν τα επίπεδα της συστολικής και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης υπερβούν τα mmhg και mmhg, αντίστοιχα. Στον Πίνακα 1 διακρίνεται η ταξινόμηση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης. Πίνακας 1. Ταξινόμηση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης (mmhg). Κατηγορία Συστολική Διαστολική Ιδανική <120 και <80 Φυσιολογική ή/ και Υψηλή φυσιολογική ή/ και Υπέρταση σταδίου ή/ και Υπέρταση σταδίου ή/ και Υπέρταση σταδίου ή/ και 110 Μεμονωμένη συστολική υπέρταση 140 και <90 Παρατηρήσεις: 1) Όταν η συστολική και η διαστολική αρτηριακή πίεση ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, τότε ο ασθενής πρέπει να ταξινομείται στην υψηλότερη κατηγορία. 2) Η μεμονωμένη συστολική υπέρταση πρέπει με βάση τα επίπεδα της συστολικής αρτηριακής πίεσης να ταξινομείται στα ίδια 3 στάδια που ταξινομείται και η συστολο-διαστολική υπέρταση. Η συνύπαρξη χαμηλής διαστολικής πίεσης (π.χ mmhg), δηλαδή η αυξημένη πίεση παλμού, πρέπει να θεωρείται ως ένας επι παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου. 3) Τα όρια για την υπέρταση και την ανάγκη έναρξης φαρμακοθεραπείας πρέπει πάντα να θεωρούνται πάντα μέσα στο πλαίσιο του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου κάθε ατόμου. Συνολικός καρδιαγγειακός Ο Πίνακας 2 δείχνει τη ταξινόμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι όροι χαμηλός, μέτριος, υψηλός και πολύ υψηλός χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας τα επόμενα 10 έτη και αντιστοιχούν αδρά στον υπολογισμό του κινδύνου κατά Framingham ή κατά SCORE. Ο όρος χρησιμοποιείται για να δώσει έμφαση στο γεγονός ότι ο σχετικός είναι μεγαλύτερος από το μέσο κίνδυνο.

3 Πίνακας 2. Ταξινόμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου. Αρτηριακή Πίεση Φυσιολογική (ΣΑΠ ή ΔΑΠ 80-84) Υψηλή φυσιολογική (ΣΑΠ ή ΔΑΠ 85-89) Υπέρταση σταδίου 1 (ΣΑΠ ή ΔΑΠ 90-99) Υπέρταση σταδίου 2 (ΣΑΠ ή ΔΑΠ ) Υπέρταση σταδίου 3 (ΣΑΠ 180 ή ΔΑΠ 110) Όχι άλλοι παράγοντες κινδύνου Μέσος Μέσος Χαμηλός Άλλοι παράγοντες 1-2 παράγοντες κινδύνου Χαμηλός Χαμηλός κινδύνου, υποκλινική βλάβη οργάνωνστόχων ή νόσος 3 παράγοντες κινδύνου, μεταβολικό σύνδρομο, υποκλινική βλάβη οργάνωνστόχων ή διαβήτης Γνωστή καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσος Ο Πίνακας 3. Άτομα υψηλού και πολύ υψηλού κινδύνου. Αρτηριακή πίεση 180/110 mmhg Συστολική πίεση > 160 mmhg με χαμηλή διαστολική πίεση (< 70 mmhg) Διαβήτης Μεταβολικό σύνδρομο 3 παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου 1 ενδείξεις βλάβης οργάνων-στόχων: -ενδείξεις υπερτροφίας αριστερής κοιλίας [ηλεκτροκαρδιαγραφικές (ιδιαίτερα με strain) ή υπερηχοκαρδιογραφικές (ιδιαίτερα συγκεντρική υπερτροφία)] -υπερηχογραφικές ενδείξεις πάχυνσης του ενδοδοθηλίου της καρωτίδας ή ύπαρξης αθηρωματικής καρωτιδικής πλάκας -ελαττωμένη ελαστικότητα του αρτηριακού τοιχώματος -μέτρια αύξηση της κρεατινίνης του ορού -ελαττωμένος υπολογιζόμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης ή μειωμένη υπολογιζόμενη κάθαρση κρεατινίνης -μικροαλβουμινουρία ή πρωτεϊνουρία Γνωστή καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσος Πίνακας 3 δείχνει τα κριτήρια ταξινόμησης ενός ατόμου στη κατηγορία του υψηλού και πολύ υψηλού κινδύνου. Κλινική και Εργαστηριακή προσέγγιση Υπερτασικού Στη διαγνωστική προσέγγιση του υπερτασικού ασθενή περιλαμβάνονται: 0 καθορισμός των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης με επανειλημένες μετρήσεις στο ιατρείο ή με τη χρήση συσκευών 24ωρης καταγραφής για την ακριβέστερη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου στους νεοδιαγνωσμένους υπερτασικούς ασθενείς και της αποτελεσματικότητας της αντυπερτασικής αγωγής, σε όσους λαμβάνουν ήδη. Απαραίτητη είναι η λήψη του ατομικού και οικογενειακού ιστορικού του ασθενή σχετικά με τη διάρκεια της υπέρτασης και τυχόν προηγούμενη αυξημένη ΑΠ. Να αναζητώνται κλινικές ενδείξεις δευτεροπαθούς υπέρτασης, όπως νεφρικής νόσου (πολυκυστικός νεφρός, σπειραματονεφρίτιδες, κατάχρηση αναλγητικών), φαιοχρωμοκυττώματος (επεισόδια εφιδρώσεων, κεφαλαλγίας, άγχους, αισθήματος παλμών), αλδοστερονισμού (μυική αδυναμία, τετανία) και νόσου Cushing. Ερωτάται επίσης, η λήψη φαρμάκων που προκαλούν αύξηση της αρτηριακής πίεσης, όπως αντισυλληπτικών, γλυκύρριζας, καρμπενοξολόνης, αποσυμφορητικών της ρινός, στεροειδών, μη-στεροειδών αντιφλεγμονωδών, κυκλοσπορίνης. Αποτιμάται ο συνολικός καρδιαγγειακός, με την αναζήτηση συνύπαρξης και άλλων παραγόντων κινδύνου, βλάβης των οργάνων-στόχων και συνύπαρξης άλλων νοσημάτων ή παθολογικών καταστάσεων. Έτσι, αναζητώνται από τον ίδιο ή τους οικείους η ύπαρξη ιστορικού υπέρτασης και καρδιαγγειακής νόσου (στεφανιαία νόσος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή περιφερική αγγειακή νόσος), δυσλιπιδαιμίας, σακχαρώδη διαβήτη, καπνίσματος, παχυσαρκίας και μειωμένης σωματικής άσκησης, συνδρόμου υπνικής άπνοιας, και ουρικής αρθρίτιδας. Επίσης, πρέπει να αναζητηθούν συμπτώματα που σχετίζονται με βλάβες των οργάνων-στόχων της υπέρτασης. Από τον εγκέφαλο και τα μάτια: ίλιγγος, κεφαλαγία, διαταραχές της όρασης, παροδικά ισχαιμικά επεισόδια, αισθητικά και κινητικά ελλείμματα. Από την καρδιά: αίσθημα παλμών, προκάρδιο άλγος, δύσπνοια, οιδήματα κάτω άκρων.

4 Από τους νεφρούς: δίψα, πολυουρία, νυκτουρία, αιματουρία. Από τις περιφερικές αρτηρίες: ψυχρά άκρα και διαλείπουσα χωλότητα. Τέλος, ερωτάται η τυχόν λήψη καθώς και το είδος προηγούμενης αντιυπερτασικής αγωγής σε σχέση τόσο με την αποτελεσματικότητά της όσο και με τυχόν παρενέργειες που εμφανίσθηκαν. Κατά τη φυσική εξέταση του ασθενούς αναζητούμε σημεία ενδεικτικά ύπαρξης δευτεροπαθούς υπέρτασης όπως χαρκτηριστική κλινική εικόνα του συνδρόμου Cushing, δερματικές υπερχρώσεις νευροϊνωμάτωσης (φαιοχρωμοκύττωμα), διογκωμένους νεφρούς (πολυκυστικοί νεφροί), φυσήματα στην κοιλιά (νεφραγγειακή υπέρταση), ελαττωμένους σφυγμούς και χαμηλότερη πίεση στις μηριαίες (αορτική νόσος, στένωση της αορτής). Επίσης, αναζητούμε σημεία ενδεικτικά βλάβης των οργάνων-στόχων όπως: φυσήματα των καρωτίδων και αισθητηριακά ή κινητικά ελλείμματα (εγκεφαλική βλάβη), βυθοσκοπικές ανωμαλίες (αμφιβληστροειδοπάθεια), αρρυθμίες, καλπαστικό ρυθμό, υγρούς ρόγχους στον πνεύμονα και οιδήματα κάτω άκρων (καρδιακή βλάβη). Τέλος, εκτιμούμε τόσο την συνολική όσο και, κυρίως, την κοιλιακή παχυσαρκία με το βάρος του σώματος και το Δείκτη Μάζας Σώματος (>25 Kg/m² υπέρβαροι, >30 Kg/m² παχύσαρκοι), και την αυξημένη περίμετρο μέσης (>102 cm για τους άνδρες, >88 cm για τις γυναίκες). Ο εργαστηριακός έλεγχος των υπερτασικών ασθενών έχει σκοπό να αποδείξει αφενός τυχόν συνύπαρξη και άλλων παραγόντων κινδύνου και αφετέρου την αναζήτηση δευτεροπαθών μορφών υπέρτασης και πιθανής βλάβης των οργάνων-στόχων. Ο εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να κλιμακώνεται από τον απλό προς τον πλέον σύνθετο. Όσο νεότερος είναι ο υπερτασικός ασθενής, υψηλότερη η αρτηριακή πίεση και ταχύτερη η ανάπτυξη της υπέρτασης τόσο πιο λεπτομερειακός πρέπει να είναι ο έλεγχος. Στις συνήθεις εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνονται : η γλυκόζη νηστείας, η ολική χοληστερόλη, η HDL- και η LDL-χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, το κάλιο, το ουρικό οξύ και η κρεατινίνη του ορού, η κάθαρση της κρεατινίνης, ο Ht και η Hb, η ανάλυση καθώς και η μικρολευκωματίνη των ούρων και το ΗΚΓράφημα. Στις συνιστώμενες επιπλέον εξετάσεις περιλαμβάνονται: το Ηχοκαρδιογράφημα, οι υπέρηχοι των καρωτίδων, ο ποσοτικός προσδιορισμός του λευκώματος των ούρων (όταν η ταχεία εξέταση είναι θετική), η βυθοσκόπηση, η καμπύλη ανοχής γλυκόζης (όταν η γλυκόζη νηστείας είναι >100 mg/dl), 24ωρη καταγραφή της ΑΠ (ιδιαίτερα όταν τα ευρήματα από τις βλάβες των οργάνων-στόχων δεν συμβαδίζουν με το ύψος της ΑΠ). Εφόσον κρίνεται ότι απαιτείται περαιτέρω έλεγχος του ασθενή, τότε θα πρέπει να αποστέλλεται σε εξειδικευμένα κέντρα. Τα προαναφερθέντα αποτελούν ένα ασφαλές περίγραμμα της δράσης των ιατρών για τον έλεγχο και την επιτυχή αντιμετώπιση του υπερτασικού ασθενούς. Στόχος θεραπείας και έναρξη φαρμακευτικής αγωγής Στους υπερτασικούς ασθενείς, ο πρωταρχικός στόχος είναι να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή μακροχρόνια μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου. Έτσι, απαιτείται η θεραπεία της αυξημένης αρτηριακής πίεσης, ταυτόχρονα με τον περιορισμό και των υπόλοιπων παραγόντων κινδύνου που συνυπάρχουν. Ο στόχος είναι να μειωθεί η ΑΠ σε επίπεδα <140/90 mmhg, ή και ακόμη χαμηλότερα, εφόσον γίνεται ανεκτό από τον ασθενή. Για τους διαβητικούς και τους ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου όπως και στους ασθενείς με συνοδά νοσήματα (αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα μυοκαρδίου, μειωμένη νεφρική λειτουργία και λευκωματουρία), ο στόχος είναι <130/80 mmhg. Παρά τη χρησιμοποίηση συνδυασμών αντιυπερτασικών φαρμάκων η επίτευξη του στόχου των <140/90 mmhg είναι εξαιρετικά δύσκολη, και ακόμη δυσκολότερη όταν ο στόχος είναι <130/80 mmhg. Ιδιαίτερες δυσκολίες αναμένονται στους ηλικιωμένους και διαβητικούς ασθενείς. Για να έχομε την καλύτερη επίτευξη των στόχων θα πρέπει η έναρξη της αγωγής να γίνεται πολύ νωρίς, και πάντως πριν από την εγκατάσταση καρδιαγγειακής βλάβης. Στο Σχήμα παρατίθεται ένα νομόγραμμα της θεραπείας των υπερτασικών ασθενών. Αντιυπερτασικά φάρμακα πρώτης γραμμής, ενδείξεις και αντενδείξεις φαρμάκων-ειδικές περιπτώσεις, συνδυασμοί φαρμάκων, απόφαση για θεραπεία-στρατηγική φαρμακοθεραπείας Τα κύρια οφέλη της αντιυπερτασικής αγωγής οφείλονται στην ελάττωση της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) αυτής καθαυτής. Η φαρμακευτική θεραπεία θα πρέπει να αρχίζει με ένα φάρμακο από τις παρακάτω κατηγορίες αντιυπερτασικών φαρμάκων: θειαζιδικά διουρητικά, β-αποκλειστές, ανταγωνιστές ασβεστίου, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης Ι, ανταγωνιστές των υποδοχέων ΑΤ 1 της αγγειοτενσίνης ΙΙ. Τα φάρμακα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε μόνα τους είτε σε κατάλληλους συνδυασμούς. Οι β-αποκλειστές και ειδικά σε συνδυασμό με θειαζιδικά διουρητικά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο και σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη.

5 Πίνακας 4. Επιλογή αντιυπερτασικών φαρμάκων όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες, βλάβες σε όργανα- στόχο ή νοσήματα. σε συνοδές καταστάσεις. Υποκλινική βλάβη σε όργανα στόχους Υπερτροφία αριστεράς κοιλίας Ασυμπτωματική αθηροσκλήρωση Μικρολευκωματινουρία Νεφρική δυσλειτουργία Ιστορικό ΑΕΕ Καρδιαγγειακή νόσος Ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου Στεφανιαία νόσος Καρδιακή ανεπάρκεια Κολπική μαρμαρυγή Υποτροπιάζουσα Μόνιμη ΧΝΑ/λευκωματουρία Περιφερική αρτηριακή νόσος Διάφορες καταστάσεις Μεμονωμένη ΣΑΠ (ηλικιωμένοι) Μεταβολικό σύνδρομο Σακχαρώδης διαβήτης Κύηση Μαύροι ασθενείς Είδος φαρμάκου ACEI, ARB, CA CA, ACEI ACEI, ARB ACEI, ARB Οποιοδήποτε αντιυπερτασικό φάρμακο BB, ACEI, ARB BB, CA Διουρητικά, BB, ACEI, ARB, ανταγωνιστές ALDO ARB, ACEI BB, μη διυδροπυριδινικοί CA ACEI, ARB, διουρητικά αγκύλης CA Διουρητικά, CA ACEI, ARB, CA ACEI, ARB CA, μεθυλντόπα, BB Διουρητικά, CA Συντομογραφίες: ACEI: αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης Ι, ARB: ανταγωνιστές των υποδοχέων ΑΤ 1 της αγγειοτενσίνης ΙΙ, CA: ανταγωνιστές ασβεστίου, ΑΕΕ: αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, BB: β-αποκλειστές, ALDO: αλδοστερόνη, ΧΝΑ: χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ΣΑΠ: συστολική αρτηριακή πίεση. Η επιλογή του πρώτου φαρμάκου από τις πέντε κύριες προαναφερθείσες κατηγορίες δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι οι περισσότεροι ασθενείς θα χρειασθούν συνδυασμό δύο ή και περισσότερων φαρμάκων. Θα πρέπει όμως να τονισθεί ότι υπάρχουν συνοδές με την υπέρταση κλινικές καταστάσεις, στις οποίες ορισμένα φάρμακα υπερτερούν έναντι άλλων ως πρώτη επιλογή ή ως μέρος του συνδυασμού (Πίν 4). Η απόφαση για την επιλογή ενός αντιυπερτασικού φαρμάκου θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη: 1) την προηγούμενη γνωστή ανοχή από τον ασθενή μίας συγκεκριμένης κατηγορίας φαρμάκων, 2) την επίδραση του φαρμάκου σε συνυπάρχοντες καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, 3) τη συνύπαρξη υποκλινικής βλάβης σε όργανα-στόχους, καρδιαγγειακού νοσήματος, σακχαρώδη διαβήτη ή νεφρικής προσβολής, 4) τη συνύπαρξη καταστάσεων για τις οποίες αντενδείκνυνται ορισμένα φάρμακα (Πίν. 5, βλέπε επόμενη σελίδα), 5) την πιθανότητα αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα που χορηγούνται για συνυπάρχουσες παθήσεις και 6) το κόστος των φαρμάκων, χωρίς όμως σε καμία περίπτωση το κόστος να τίθεται υπεράνω της προστασίας της υγείας ενός συγκεκριμένου ασθενή. Απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση για πιθανή εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών των διαφόρων φαρμάκων, διότι η εμφάνισή τους αποτελεί την κύρια αιτία ελλιπούς συμμόρφωσης των ασθενών στη θεραπεία. Τα φάρμακα που έχουν 24ωρη αντιυπερτασική δράση με μία δόση την ημέρα θα πρέπει να προτιμώνται, διότι τα απλά θεραπευτικά σχήματα αυξάνουν τη συμμόρφωση των ασθενών. Ανεξάρτητα από το φάρμακο που θα επιλεγεί, η μονοθεραπεία επιτυγχάνει τη ρύθμιση της ΑΠ σε μικρό ποσοστό των υπερτασικών ασθενών. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων απαιτείται ο συνδυασμός δύο ή και περισσότερων φαρμάκων. Οι περισσότερο δόκιμοι συνδυασμοί φαίνονται στον Πίνακα 6. Η έναρξη της θεραπείας μπορεί να γίνει με ένα φάρμακο ή με συνδυασμό δύο φαρμάκων σε χαμηλές δόσεις. Αν δεν επιτευχθεί η ρύθμιση της ΑΠ, αυξάνεται η δόση του ενός φαρμάκου ή των δύο φαρμάκων του συνδυασμού ή προστίθεται τρίτο φάρμακο. Η μονοθεραπεία θα πρέπει Πίνακας 6. Προτεινόμενοι συνδυασμοί αντιυπερτασικών φαρμάκων. 1. Θειαζιδικό διουρητικό και ACEI. 2. Θειαζιδικό διουρητικό και ARB. 3. Ανταγωνιστής ασβεστίου και ACEI. 4. Ανταγωνιστής ασβεστίου και ARB. 5. Ανταγωνιστής ασβεστίου και θειαζιδικό διουρητικό. 6. β-αποκλειστής και ανταγωνιστής ασβεστίου (διυδροπυριδίνη). να χρησιμοποιείται σε ασθενείς με ήπια αύξηση της ΑΠ που έχουν χαμηλό ή μέτριο συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ο συνδυασμός δύο φαρμάκων σε χαμηλές δόσεις θα πρέπει να προτιμάται σε ασθενείς με ήπια υπέρταση, οι οποίοι όμως εμφανίζουν υψηλό ή πολύ υψηλό συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Σε ασθενείς με ανεπίπλεκτη αρτηριακή υπέρταση και στους ηλικιωμένους, η αντιυπερτασική θεραπεία θα πρέπει να εφαρμόζεται σταδιακά. Όμως, σε ασθενείς με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο η αντιυπερτασική θεραπεία θα πρέπει είναι επιθετική, συνήθως με συνδυασμό φαρμάκων, διότι έχει αποδειχθεί ότι η όσο το δυνατό γρηγορότερη ρύθμιση της ΑΠ προσφέρει μακροχρόνια προστασία από την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

6 Πίνακας 5. Απόλυτες και σχετικές αντενδείξεις χορήγησης αντιυπερτασικών φαρμάκων. Απόλυτες Σχετικές Θειαζιδικά διουρητικά Ουρική αρθρίτιδα Μεταβολικό σύνδρομο Διαταραχή ανοχής γλυκόζης Κύηση β-αποκλειστές Άσθμα A-V αποκλεισμός (2 ου ή 3 ου βαθμού) Ανταγωνιστές ασβεστίου (διυδροπυριδίνες) Ανταγωνιστές ασβεστίου (βεραπαμίλη, διλτιαζέμη) Καρδιακή ανεπάρκεια A-V αποκλεισμός (2 ου ή 3 ου βαθμού) Περιφερική αρτηριακή νόσος Μεταβολικό σύνδρομο Αθλητές ΧΑΠ Ταχυαρρυθμίες Καρδιακή ανεπάρκεια ACEI Κύηση Υπερκαλιαιμία Αγγειονευρωτικό οίδημα Αμφοτερόπλευρη RAS ARB Κύηση Υπερκαλιαιμία Αμφοτερόπλευρη RAS Ανταγωνιστές ALDO Νεφρική ανεπάρκεια Υπερκαλιαιμία Συντομογραφίες: A-V: κολποκοιλιακός αποκλεισμός, ΧΑΠ: χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ACEI: αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης Ι, RAS: στένωση νεφρικής αρτηρίας, ARB: ανταγωνιστές των υποδοχέων ΑΤ 1 της αγγειοτενσίνης ΙΙ, ALDO: αλδοστερόνη. Τέλος, είναι επιτακτική η ανάγκη αντιμετώπισης των συνοδών παραγόντων κινδύνου. Σε ασθενείς με υπέρταση και σακχαρώδη διαβήτη, η διαιτητική και φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να αποσκοπούν σε γλυκόζη νηστείας 108mg/dl και σε γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη <6.5%. Όλοι οι υπερτασικοί ασθενείς με επιβεβαιωμένη καρδιαγγειακή νόσο ή σακχαρώδη διαβήτη θα πρέπει να λαμβάνουν στατίνη με στόχο την επίτευξη επιπέδων LDL-χοληστερόλης<100mg/dl. Οι υπερτασικοί ασθενείς χωρίς εμφανή καρδιαγγειακή νόσο, αλλά με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο ( 20% για εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε 10 έτη) θα πρέπει να λαμβάνουν στατίνη, ακόμη και όταν τα βασικά επίπεδα ολικής και LDL-χοληστερόλης δεν είναι αυξημένα. Επίσης, αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, με τη μορφή μικρών δόσεων ασπιρίνης, συνιστάται σε υπερτασικούς ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου. Μικρή δόση ασπιρίνης συνιστάται και σε υπερτασικούς ασθενείς χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου που είναι όμως μεγαλύτεροι από 50 χρόνων ή έχουν μικρή αύξηση των επιπέδων κρεατινίνης ορού ή εμφανίζουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Θα πρέπει να τονισθεί ότι η αντιαιμοπεταλιακή αγωγή θα πρέπει να χορηγείται μετά από την καλή ρύθμιση της ΑΠ, με σκοπό την ελαχιστοποίηση του κινδύνου εμφάνισης αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Λουκία Καλογεράκη ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Χανίων

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Λουκία Καλογεράκη ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Χανίων ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Λουκία Καλογεράκη ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκοµείου Χανίων Τι είναι αρτηριακή πίεση Κάθε φορά που η καρδιά µας χτυπάει, αντλεί αίµα και το στέλνει στο υπόλοιπο σώµα

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH 196 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH Σ. Αντωνόπουλος, Π. Μιστυλής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ημέρες Υπέρτασης 2015 Επιστημονική Διημερίδα: Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ξενοδοχείο Divani

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Χ. Πίτσαβος, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Μ. Ελισάφ, Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 18-20 Οκτωβρίου 2012 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα www.eelia.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ Η υπέρταση είναι ένας από τους σημαντικότερους και τους συχνότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο τόσο για εγκεφαλικό επεισόδιο όσο και για

Διαβάστε περισσότερα

ÛÙ ÛÂÈ ÁÈ ÙË È ÁÓˆÛË Î È ÙË ÂÚ appleâ ÙË ÚÙËÚÈ Î Àapple ÚÙ ÛË applefi ÙÔÓ ÏÈÓÈÎfi È ÙÚfi

ÛÙ ÛÂÈ ÁÈ ÙË È ÁÓˆÛË Î È ÙË ÂÚ appleâ ÙË ÚÙËÚÈ Î Àapple ÚÙ ÛË applefi ÙÔÓ ÏÈÓÈÎfi È ÙÚfi Υ Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Υ Γ Ε Ι Α Σ & Π Ρ Ο Ν Ο Ι Α Σ ÛÙ ÛÂÈ ÁÈ ÙË È ÁÓˆÛË Î È ÙË ÂÚ appleâ ÙË ÚÙËÚÈ Î Àapple ÚÙ ÛË applefi ÙÔÓ ÏÈÓÈÎfi È ÙÚfi ΑΘΗΝΑ, ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2001 ÛÙ ÛÂÈ ÁÈ ÙË È ÁÓˆÛË Î È ÙË ÂÚ appleâ ÙË ÚÙËÚÈ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικός Παθολόγος. Εξωραϊστικός Επιμορφωτικός Φιλανθρωπικός & Αθλητικός Σύλλογος Άνω Βριλησσίων «Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος»

Ειδικός Παθολόγος. Εξωραϊστικός Επιμορφωτικός Φιλανθρωπικός & Αθλητικός Σύλλογος Άνω Βριλησσίων «Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος» Δημήτριος Γ. Τζαμουράνης Ειδικός Παθολόγος Επιστ. Συνεργάτης Κέντρου Υπέρτασης Νοσ. Σωτηρία Η αρτηριακή πίεση μετράται συνήθως στη βραχιόνιο αρτηρία. (Λοιπές θέσεις: κερκιδική, κάτω άκρα, κεντρική ΑΠ).

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος

11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος 11. Συστάσεις για τη διαχείριση του άσθματος Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Σύσταση 1: Για την κλινική διάγνωση του άσθματος συστήνεται προσεκτική κλινική εκτίμηση διαλειπόντων ή σταθερών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ www.atherosclerosis.gr 8ο Θερινό Σχολείο 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ 25-27 Ιουνίου 2015 Ξενοδοχείο ROYAL OLYMPIC, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 54 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Diabetes Care 2010; 33: S4-10 Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Πότε συστήνεται έλεγχος για διαλογή Σύσταση 1: Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους

Διαβάστε περισσότερα

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου

Kαρδιαγγειακά Nοσήματα και Ðαράγοντες Kινδύνου Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & ιατροφής ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο 71 003, Κρήτη - Τηλ. 2810-394758, email: kliniki.diatrofis@med.uoc.gr Kαρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου 4. Επιτροπές - Διοργάνωση 5. Επιστημονικό Πρόγραμμα. Παρασκευή 27 Απιλίου 2012 8 Σάββατο 28 Απριλίου 2012 8

Χαιρετισμός Προέδρου 4. Επιτροπές - Διοργάνωση 5. Επιστημονικό Πρόγραμμα. Παρασκευή 27 Απιλίου 2012 8 Σάββατο 28 Απριλίου 2012 8 Περιεχόμενα Χαιρετισμός Προέδρου 4 Επιτροπές - Διοργάνωση 5 Επιστημονικό Πρόγραμμα Παρασκευή 27 Απιλίου 2012 8 Σάββατο 28 Απριλίου 2012 8 Γενικές Πληροφορίες 12 Ευχαριστίες 14 Kάτοψη Εκθεσιακού Χώρου 15

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Η αποκατάσταση περιλαμβάνει: 1. Ιατρική αξιολόγηση 2. 6σκηση 3. Τροποποίηση παραγόντων κινδύνου 4. Εκπαίδευση 5.Μεταβολές συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου 4. Επιτροπές - Διοργάνωση 5. Επιστημονικό Πρόγραμμα. Παρασκευή 27 Απριλίου 2012 8. Σάββατο 28 Απριλίου 2012 9

Χαιρετισμός Προέδρου 4. Επιτροπές - Διοργάνωση 5. Επιστημονικό Πρόγραμμα. Παρασκευή 27 Απριλίου 2012 8. Σάββατο 28 Απριλίου 2012 9 Περιεχόμενα Χαιρετισμός Προέδρου 4 Επιτροπές - Διοργάνωση 5 Επιστημονικό Πρόγραμμα Παρασκευή 27 Απριλίου 2012 8 Σάββατο 28 Απριλίου 2012 9 Γενικές Πληροφορίες 12 Ευχαριστίες 14 Kάτοψη Εκθεσιακού Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Σύνολο: 28 εργασίες «Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ» Α. Μελιδώνης 1, Δ. Λεβισιανού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Ανδρέας Πιτταράς MD Καρδιολόγος Αντιπρόεδρος Ελλ.Ετ Ετ.Υπέρτασης & Καρδ/κής Προστασίας VAMC & Georgetown Univ. Washington DC USA Hypertension Specialist ESH Υπερτασικό ιατρείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. (www.pegkaspanagiotis.gr)

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. (www.pegkaspanagiotis.gr) ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ (www.pegkaspanagiotis.gr) ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ...1 Ορισμός...2 Λιπίδια και λιποπρωτεϊνες ως παράγοντες κινδύνου...2 Ολική χοληστερίνη και LDL χοληστερίνη...3 Τριγλυκερίδια...4 HDL...5 Lp(a)...7

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτασικές Κρίσεις. Αίτια - Μηχανισμοί

Υπερτασικές Κρίσεις. Αίτια - Μηχανισμοί Υπερτασικές Κρίσεις «Επείγουσες υπερτασικές καταστάσεις» χαρακτηρίζονται περιπτώσεις που επιβάλλεται άμεση μείωση της αρτηριακής πίεσης (Α.Π.) συνήθως με παρεντερική χορήγηση φαρμάκων λόγω οξείας ή εξελισσόμενης

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16

Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16 Κατηγοριοποίηση ατόμων ανάλογα με τον κίνδυνο εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου, με βάση το SCORE. 15,16 Άτομα πολύ υψηλού κινδύνου Άτομα πολύ υψηλού κινδύνου είναι τα παρακάτω: Άτομα με 10ετή κίνδυνο για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Σύνοψη των Συστάσεων της εύτερης Κοινής Συµβουλευτικής Οµάδας Ευρωπαϊκών και άλλων Εταιρειών* για την Πρόληψη της Στεφανιαίας Νόσου * Ευρωπαϊκή Καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ. ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΖΩΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΔΟΕΑΠ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του Προγράμματος Πρόληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

Κεή Αναστάζια Μαζοκοπάκης Ηλίας. ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΗ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μπουφίδου Κουκούδη Αμαλία

Κεή Αναστάζια Μαζοκοπάκης Ηλίας. ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΗ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μπουφίδου Κουκούδη Αμαλία ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Πρόεδρος: Α. Τσελέπης Αντιπρόεδρος: Χ. Πίτσαβος Γεν. Γραμματέας: Β. Νικολάου Ειδ. Γραμματέας: Κ. Τζιόμαλος Ταμίας: Μέλη: Ε. Μπιλιανού Β. Άθυρος

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται και ως "σιωπηρή ασθένεια" γιατί συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate)

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 φύσιγγα

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18:

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ LDL χοληστερόλη Σύσταση 16: Ο πρωτεύων θεραπευτικός στόχος στην αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας είναι η μείωση της LDL χοληστερόλης ανάλογα με το επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου του

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι εξέτασης των αρτηριών και των φλεβών

Μέθοδοι εξέτασης των αρτηριών και των φλεβών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Μέθοδοι εξέτασης των αρτηριών και των φλεβών Peter Gorman, Mario De Nunzio, Richard Donnelly Ανασκόπηση Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται οι κύριες τεχνικές διαγνωστικής διερεύνησης που εφαρμόζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Υ Π Ε Ρ Τ Α Σ Η Σ

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Υ Π Ε Ρ Τ Α Σ Η Σ Ετήσια Σεµινάρια Μελέτης Υπέρτασης 2014 2015 / 25 η σειρά Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης Τα σεµινάρια αποτελούν συµπληρωµατικές εκδηλώσεις οι οποίες πραγµατοποιούνται ένα Σάββατο κάθε µήνα από το Νοέµβριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζω

Τι πρέπει να γνωρίζω Τι πρέπει να γνωρίζω Ευάγγελος Λυμπερόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων Μωυσής Ελισάφ Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων Δ/ντής Β Πανεπιστημιακής

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση: Èåùñίá κáé Ðñάîç

Υπέρταση: Èåùñίá κáé Ðñάîç ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÔÁÉÑÅÉÁ ÕÐÅÑÔÁÓÇÓ HELLENIC SOCIETY of HYPERTENsION ÌåôåêðáéäåõôéêÜ ÓåìéíÜñéá Μελέτης της Υπέρτασης Υπέρταση: Èåùñίá κáé Ðñάîç 25η ÓåéñÜ 2014-2015 Θα χορηγηθούν 24 μόρια Óõíå éæüìåíçò ÉáôñéêÞò

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Μεταβολισµός Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Μεταβολισµός 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης 1 υσλιπιδαιµίες Αθηρωµάτωση: Μια σταδιακή διεργασία Φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση: μύθοι και αλήθειες

Υπέρταση: μύθοι και αλήθειες Υπέρταση: μύθοι και αλήθειες Γεώργιος Στέργιου Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Κέντρο Υπέρτασης, Γ' Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις αναπτυγμένες χώρες τα λεγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα