T EI K A B A ΛΑΣ «ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ» ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΛΑΤΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ( A.M.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "T EI K A B A ΛΑΣ «ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ» ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΛΑΤΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ( A.M."

Transcript

1 T EI K A B A ΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ» ΚΑΛΑΤΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ( A.M. : 407 ) ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΑΛΣΑΜΙΔΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΒΑΛΑ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΙΔΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Τεχνολογία ασύρματης σταθερής πρόσβασης Δορυφορική Τεχνολογία Τεχνολογία Ασύρματων Τοπικών Δικτύων... Error! Bookmark not defined. 1.5 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΥΓΚΡΙΣΗ WLAN LAN...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:ΟΠΤΙΚΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. 2.3ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΚΑΙ Η ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΠΡΟΤΥΠΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ BLUETOOTH HOMERF HIPERLAN WI-MAX ΣΥΝΟΨΗ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: WI-FI ΜΟΝΑΔΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΗΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ WI-FI (WIRELESS FIDELITY) ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΟΥ WI-FI ΑΣΥΡΜΑΤΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ... 29

3 4.4.1 ΚΕΡΑΙΑ Οι έννοιες Line-of-Sight (LoS) και Near LoS Οι όροι db, dbi και dbm... 3Error! Bookmark not defined Μοντέλα Κεραιών Εγκατάσταση της Κεραίας NIC (NIC NETWORK INTERFACE CARD) ΚΑΛΩΔΙΟ RF... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED CONNECTORS (ΣΥΝΔΕΤΗΡΕΣ) PIGTAIL ΚΑΛΩΔΙΟ UTP (UNSHIELDED TWISTED PAIR) POE (POWER OVER ETHERNET) BRIDGE (ΓΕΦΥΡΑ) ROUTER (ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ) ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΩΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. 5.6 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ MAC TOY ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΣΟ ΧΡΟΝΟΙ ΑΝΑΜΟΝΗΣ (INTERFRAME SPACING) ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΣΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ DCF Ο αλγόριθμος DCF Αντιμετώπιση αποτυχημένης προσπάθειας μετάδοσης Παράθυρο Ανταγωνισμού... Error! Bookmark not defined ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΣΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ PCFERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΜΕΣΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ HCFERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ RTS/CTS... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΩΣΗ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ MAC ΤΥΠΟΙ ΠΛΑΙΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ MAC Πλαίσια Δεδομένων (Data)... Error! Bookmark not defined Πλαίσια Ελέγχου (Control)... Error! Bookmark not defined.

4 Πλαίσια Διαχείρισης (Management)... Error! Bookmark not defined. 5.8 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED SCANNING... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED JOINING... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED AUTHENTICATION... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ASSOCIATION... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED HANDOVER... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΦΥΣΙΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΤΟΥ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED FREQUENCY HOPPING SPREAD SPECTRUM (FHSS) FHSS και Φυσικό Στρώμα FHSS και Υπόστρωμα PLCP FHSS και Υπόστρωμα PMD... Error! Bookmark not defined DIRECT SEQUENCE SPREAD SPECTRUM (DSSS)ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED DSSS και Φυσικό Στρώμα... Error! Bookmark not defined DSSS και Υπόστρωμα PLCP... Error! Bookmark not defined DSSS και Υπόστρωμα PMD... Error! Bookmark not defined ΥΠΕΡΥΘΡΕΣ ΑΚΤΙΝΕΣ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED YΠΟΠΡΟΤΥΠΑ ΙΕΕΕ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED YΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ B... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ A... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ G... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ E... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ F ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ I ΥΠΟΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΕΕ H... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ΣΥΝΟΨΗ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΦΑΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΝΗ

5 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1. Α Σ Υ Ρ Μ ΑΤ Α Δ Ι Κ Τ ΥΑ

6 1. Εισαγωγή Η σύγχρονη εποχή στην οποία ζούμε έχει δημιουργήσει μια γενιά ανθρώπων εξαρτημένων από την πληροφορία. Καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι χρειάζονται να βρίσκονται στο δίκτυο όλη την ώρα και να ανακτούν την πληροφορία που χρειάζονται μέσω των διαφόρων υπολογιστών τους (laptop, palmtop, notebook, shirt pocket, wristwatch), δίχως να είναι ενσύρματα συνδεδεμένοι στην επίγεια επικοινωνιακή υποδομή. Συνεπώς γι αυτούς του κινητούς χρήστες οι διπλαγωγοί, τα ομοαξονικά καλώδια και οι οπτικές ίνες δεν αποτελούν καλή λύση. Γι αυτούς λοιπόν τους χρήστες η λύση είναι οι ασύρματες επικοινωνίες. Λέγεται λοιπόν ότι στο εγγύς μέλλον θα υπάρχουν δύο τύποι επικοινωνιών οι οπτικές και οι ασύρματες (οι σταθεροί υπολογιστές θα συνδέονται με οπτικές ίνες και όλοι οι κινητοί θα χρησιμοποιούν ασύρματες). Αν όμως λάβουμε υπόψη μας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η τοποθέτηση ινών είναι δύσκολη εξαιτίας κάποιων συνθηκών (μορφολογία εδάφους, βουνά, ζούγκλες, έλη κ.ο.κ. ), τότε μπορούμε με βεβαιότητα να αποφανθούμε ότι οι ασύρματες επικοινωνίες είναι προτιμότερες. Ο χώρος της ασύρματης επικοινωνίας και των προτύπων, τα οποία θα την καθορίζουν, εξελίσσεται συνεχώς. Οι μεγαλύτερες εταιρίες έχουν χωριστεί σε ομάδες και αναπτύσσουν ανταγωνιστικές τεχνολογίες με σκοπό την κυριαρχία σε μια αγορά που αναμένεται μέσα στα επόμενα χρόνια να εκτοξευτεί σε μερικά δισεκατομμύρια δολάρια. Ασύρματα δίκτυα υπάρχουν εδώ και αρκετά χρόνια από διάφορους κατασκευαστές, αλλά η ταχύτητα που προσέφεραν (1,5Mbps) ήταν μικρή στην αρχή και δεν υπήρχε συμβατότητα μεταξύ τους. Σήμερα είναι διαθέσιμος ένας αριθμός από καινούργιες συσκευές και προϊόντα ασύρματης επικοινωνίας που βασίζονται σε νέες τεχνολογίες και νέα πρότυπα. Τα τελευταία χρόνια οι κινητοί υπολογιστές (notebook, laptop, palmtop) είναι διαθέσιμοι και ελκυστικοί για το ευρύ κοινό, αφού έχουν πλέον συγκρίσιμο κόστος, υπολογιστική ισχύ και ποιότητα υπηρεσιών με τους σταθερούς υπολογιστές. Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα την έρευνα για την ανάπτυξη προτύπων για την υποστήριξη των ασύρματων επικοινωνιών. 1.2 Ιστορική Ανάδρομη Αν κάνουμε μία αναδρομή στο παρελθόν θα παρατηρήσουμε ότι τα πρώτα ασύρματα δίκτυα που εμφανίστηκαν ήταν τα ραδιοδίκτυα δεδομένων (Data) τεχνολογίας TCP/IP. Οι πρώτες τεχνικές μεταγωγής πακέτων αναπτύχθηκαν γύρω στο 1964, ενώ ο όρος Packet προτάθηκε από τον D. W. Davies του National Physical Laboratory της Μεγάλης Βρετανίας. Οι έρευνες του εργαστηρίου αυτού οδήγησαν στο σημερινό διεθνές δημόσιο δίκτυο μεταγωγής πακέτων X.25, ενώ το ίδιο έτος ο οργανισμός ARPA (Advanced Research Projects Agency) των Η.Π.Α. άρχισε να χρηματοδοτεί τα προγράμματα που οδήγησαν στη δημιουργία του ARPAnet (πυρήνα του σημερινού Internet) το Η τεχνολογία των ασυρμάτων δικτύων μετάδοσης πακέτων άρχισε να αναπτύσσεται στην δεκαετία , αν και η μεγάλη ανάπτυξή της συμπίπτει με την διάδοση των μικροϋπολογιστών στην δεκαετία Λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του μέσου μεταδόσεως τα ασύρματα δίκτυα χρησιμοποιούν εξειδικευμένα πρωτόκολλα για το ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

7 υπο-επίπεδο του μέσου πρόσβασης (Medium Access Control), το επίπεδο σύνδεσης δεδομένων (Data Link Layer) και συχνά και για ανώτερα επίπεδα (π.χ. δρομολόγηση πακέτων). Το Mobile IP ερευνάται σε ένα πλήθος μελετών που αφορούν τις ασύρματες επικοινωνίες. Σήμερα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια το Mobile IP χρησιμοποιείται για να κατασκευαστούν ασύρματες επικοινωνίες (συμβατότητα επικοινωνιών) ανάμεσα σε ανόμοια μέσα όπως υπέρυθρα, radio LANs, wide-area cellular και satellite, ανάλογα βέβαια από τα ποσοστά λαθών, τη διαθεσιμότητα του εύρους συχνοτήτων, το κόστος και το προβλεπόμενο service. Τα τελευταία χρόνια γίνονται σταθερά βήματα προόδου για την βελτίωση της ποιότητας των ασυρμάτων δικτύων με όλο και αυξανόμενες ταχύτητες και νέα πρότυπα από οργανισμούς και συμμαχίες γνωστών εταιρειών. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα του Bluetooth, GPRS (General Packet Radio Service), ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλα δύο πρότυπα. Το ένα αναπτύσσεται στην Ευρώπη από τo ETSI (European Telecommunications Standard Institute) και ονομάζεται HIPERLAN (High Performance European Radio LAN). Το άλλο αναπτύσσεται από την IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) και ονομάζεται WLAN. Και τα δύο αυτά πρότυπα καλύπτουν τις προδιαγραφές για το φυσικό στρώμα και το υπόστρωμα MAC (Medium Access Control). 1.3 Αρχιτεκτονική Ασύρματων Δικτύων Τα ασύρματα δίκτυα επιτρέπουν σε ηλεκτρονικές συσκευές (από υπολογιστές μέχρι video) να επικοινωνούν μεταξύ τους και να ανταλλάσσουν δεδομένα χωρίς την ύπαρξη καλωδίων. Σε όλα τα νέα πρότυπα ασύρματων δικτύων, δεν απαιτείται οπτική επαφή. Σε κάθε ασύρματο δίκτυο υπάρχουν δύο μέρη : η ασύρματη κάρτα δικτύου (wireless LAN adapter), η οποία επικοινωνεί είτε με άλλες συσκευές που έχουν ασύρματη κάρτα δικτύου, είτε με τον πομποδέκτη-κόμβο (Access Point) που λειτουργεί και ως γέφυρα με το ενσύρματο δίκτυο. Η κάρτα δικτύου μοιάζει με μια τυπική κάρτα δικτύου (είτε σε ISA ή PCI για σταθερούς υπολογιστές, είτε σε PC Card για φορητούς) με μια μικρή κεραία, ενώ ο πομποδέκτης έχει τις διαστάσεις ενός βιβλίου και, εκτός από την κεραία, έχει και τα κατάλληλα βύσματα για σύνδεση με σταθερό δίκτυο. Όσον αφορά την ασφάλεια, τα πιο πολλά ασύρματα δίκτυα χρησιμοποιούν επίσης μεθόδους εξουσιοδότησης των συνδεόμενων και κρυπτογράφησης των δεδομένων. Αρκετά πρότυπα χρησιμοποιούν την τεχνική εναλλαγής συχνότητας (frequency hopping) σύμφωνα με την οποία ο κάθε πομποδέκτης αλλάζει συχνότητα μετά την αποστολή / λήψη ενός πακέτου δεδομένων αποφεύγοντας έτσι τα παράσιτα. 1.4 Είδη Τεχνολογιών Οι ασύρματες τεχνολογίες χαρακτηρίζονται από την αρχιτεκτονική ενός τηλεπικοινωνιακού συστήματος που συνίσταται από ένα «σταθμό βάσης» (κεραία) που εκπέμπει διαμέσου του αέρα και ένα σύνολο πελατών-χρηστών που διαθέτουν τον κατάλληλο τερματικό εξοπλισμό και βρίσκονται στην ακτίνα εκπομπής του σταθμού. Παρατίθενται στην συνέχεια οι τεχνολογίες αυτές. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

8 1.4.1 Τεχνολογία ασύρματης σταθερής πρόσβασης Η ασύρματη σταθερή πρόσβαση (Fixed Wireless Access FWA) υλοποιείται κυρίως με την τεχνολογία Local Multipoint Distribution Services (LMDS). Η αρχιτεκτονική της συνίσταται στην εγκατάσταση ενός σταθμού βάσης ο οποίος διαθέτει κεραία που εκπέμπει στις συχνότητες 24,5 28,5 GHz προς πολλά σημεία (κοινή πρόσβαση shared access). Πρόκειται για σταθερή ασύρματη τεχνολογία καθώς απαιτείται η εγκατάσταση αντίστοιχου εξοπλισμού λήψης-εκπομπής στο χώρο του πελάτη. Η τεχνολογία αυτή μπορεί να επιτύχει μεγάλους ρυθμούς μετάδοσης, καθώς όμως το διαθέσιμο εύρος ζώνης μοιράζεται μεταξύ των συνδρομητών η απόδοση ανά χρήστη φτάνει τα 8 Mbps αμφίδρομης μετάδοσης. Η μέγιστη απόσταση κάλυψης είναι περίπου 5 Km. Σχηματική αναπαράσταση αυτής της αρχιτεκτονικής φαίνεται στο Σχήμα Βασικό πλεονέκτημα της FWA είναι η σχετικά εύκολη υλοποίηση καθώς ξεπερνά την δυσκολία που έχει η ανάπτυξη ενσύρματου τοπικού βρόγχου (τελευταίο μίλι last mile). Καθώς όμως απαιτείται οπτική επαφή μεταξύ του σταθμού βάσης (κεραίας) και του αντίστοιχου εξοπλισμού πελάτη, η ανάπτυξη μέσα σε μεγάλα αστικά κέντρα δυσκολεύεται, δεδομένου ότι η εμβέλεια περιορίζεται από τις κτιριακές υποδομές. Επιπρόσθετα το κόστος του σταθμού βάσης αλλά και του τερματικού εξοπλισμού είναι ακόμη υψηλό και περιορίζει τις δυνατότητες παροχής σε χαμηλό κόστος, ειδικά όταν ο αριθμός των συνδρομητών είναι μικρός και απαιτούνται μεγάλες ταχύτητες πρόσβασης. Σχήμα 1. 1 : Αρχιτεκτονική Τεχνολογίας LMDS Δορυφορική Τεχνολογία Στην δορυφορική τεχνολογία χρησιμοποιείται ένας γεωστατικός δορυφόρος σε συνδυασμό με έναν επίγειο σταθμό βάσης για την μετάδοση δεδομένων προς και μεταξύ συνδρομητών. Στην τεχνολογία αυτή ο δορυφόρος διαθέτει διατάξεις λήψης και εκπομπής και καλύπτει μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Οι χρήστες διαθέτουν δορυφορικές κεραίες και τερματικό εξοπλισμό (ειδικά modem) οι οποίες είναι ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

9 στραμμένες προς το δορυφόρο. Μέσω του επίγειου σταθμού βάσης, ο οποίος μεταδίδει και λαμβάνει δεδομένα από το δορυφόρο με μεγάλο ρυθμό μετάδοσης, επιτυγχάνεται η παροχή πρόσβασης στο Internet αλλά και η μετάδοση δεδομένων (εικόνα, ήχος) μεταξύ δυο συνδρομητών. Σχηματική αναπαράσταση της αρχιτεκτονικής φαίνεται στο Σχήμα 1. 2 Μια μορφή δορυφορικής πρόσβασης είναι η μονόδρομη (downstream) μετάδοση δεδομένων από τον δορυφόρο προς το χρήστη και η χρήση άλλης τεχνολογίας (π.χ. μέσω τηλεφωνικής γραμμής) για την μετάδοση από το χρήστη προς το δίκτυο. Η αρχιτεκτονική αυτή χρησιμοποιείται για την πρόσβαση στο Internet με ταχύτητα τυπικά 1 ή 2 Mbps. Σχήμα 1. 2 : Αρχιτεκτονική Δορυφορικής Τεχνολογίας Η δορυφορική μετάδοση γίνεται στο φάσμα συχνοτήτων GHz και σε μεγάλο ρυθμό μετάδοσης (μέχρι και Gbps). Το διαθέσιμο εύρος όμως διαμοιράζεται με την τεχνική Time Division Multiple Access (TDMA) στους συνδρομητές προσφέροντας ανά χρήστη ρυθμό μετάδοσης τυπικά 1 μέχρι 8 Mbps προς την μια κατεύθυνση (downstream) και λιγότερο προς την άλλη (upstream). Βασικό πλεονέκτημα της δορυφορικής τεχνολογίας είναι η δυνατότητα να παρέχει ευρυζωνική πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές. Μειονεκτήματα όμως αποτελούν το μεγάλο κόστος που απαιτείται για την παροχή ευρυζωνικής αμφίδρομης σύνδεσης (τόσο στον εξοπλισμό αλλά και τη συνδρομή) καθώς και η αδυναμία υποστήριξης εφαρμογών και υπηρεσιών πραγματικού χρόνου (real time) όπως αμφίδρομο real time video και ήχο, online gaming κ.λ.π. Πάντως η δορυφορική τεχνολογία συνεχώς αναπτύσσεται και καθώς οι υπόλοιπες τεχνολογίες αδυνατούν να καλύψουν απομακρυσμένες και αραιοκατοικημένες περιοχές, η δορυφορική πρόσβαση φαίνεται μια πρώτη λύση για το άμεσο μέλλον.[7][15] ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

10 1.4.3 Τεχνολογία Ασύρματων Τοπικών Δικτύων Η τεχνολογία ασύρματων τοπικών δικτύων (Wireless Local Area Network, W-LAN) προσφέρει ευρυζωνική πρόσβαση σε χρήστες που μπορούν να μετακινούνται μέσα σε ένα μικρό χώρο και διαθέτουν ασύρματο τερματικό εξοπλισμό (κατάλληλες κάρτες). Πρόκειται λοιπόν κυρίως για τεχνολογία εσωτερικών χώρων (indoor) και πολλαπλής πρόσβασης (point-to-multipoint).. Η τεχνολογία αυτή επέτρεπε τη σύνδεση Η/Υ, εκτυπωτών, servers και άλλων συσκευών σε ένα κοινό σύστημα δικτύου. Η αγορά δικτύωσης, βοηθούμενη από την τεχνολογία που επιτρέπει στα δίκτυα τοπικής εμβέλειας - ή LAN- να λειτουργούν πάνω από το ήδη εγκατεστημένο τηλεφωνικό καλώδιο, γνώρισε μεγάλη άνθηση φτάνοντας σε μεγέθη αρκετών δισεκατομμυρίων σήμερα. Δυστυχώς, καθώς εταιρίες στηρίζονται όλο και περισσότερο στα LAN, οι περιορισμοί που τίθενται από τα συστήματα καλωδίωσης γίνονται όλο και εντονότεροι. Τα δίκτυα σήμερα έχουν μεγάλη δυναμική που χαρακτηρίζεται από συνεχείς μεταβολές, προσθέσεις και τοπολογικές αλλαγές ώστε το σύστημα να λειτουργεί με τη μέγιστη απόδοση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους λειτουργίας και συντήρησης καθώς οι χρήστες επιχειρούν να διατηρήσουν τον γρήγορο ρυθμό μεταβολής της τεχνολογίας αυτής. Οι χρήστες, κατά συνέπεια, αναζητούν πιο εύκαμπτες λύσεις δικτύωσης που να εξυπηρετούν γρήγορους ρυθμούς αλλαγών εύκολα, αξιόπιστα και οικονομικά. Αυτή η λύση είναι η τεχνολογία ασυρμάτων τοπικών δικτύων WLAN. Μέχρι πρόσφατα, τα ασύρματα τοπικά δίκτυα δεν είχαν μεγάλη ζήτηση. Μερικές από τις αιτίες ήταν το υψηλό κόστος, η χαμηλή χωρητικότητα μεταφοράς δεδομένων, η απαίτηση κατοχής ειδικής άδειας για τη μετάδοση σε συγκεκριμένες περιοχές συχνοτήτων, κλπ. Με την αντιμετώπιση όμως όλων αυτών των προβλημάτων η δημοτικότητα της ασύρματης τοπικής δικτύωσης αυξήθηκε σημαντικά. Υλοποιείται με την χρήση των προτύπων x της IEEE σύμφωνα με τα οποία ένας σταθμός βάσης εκπέμπει στις συχνότητες 2,4 (ISM band) και 5 GHz (UNII band). Η δυνατότητα μετάδοσης εξαρτάται από το πρότυπο. Έτσι το a επιτυγχάνει ρυθμό μέχρι 54 Mbps και μεταδίδει στα 5 GHz, το b επιτυγχάνει μέχρι 11 Mbps και μεταδίδει στα 2,4 GHz ενώ έχει δημιουργηθεί και το g το οποίο μεταδίδει στα 2,4 GHz με ρυθμό μέχρι 54 Mbps. Από τα τρία αυτά πρωτόκολλα πιο διαδεδομένο είναι το b (γνωστό και ως Wi-Fi, από το Wireless Fidelity) καθώς η περιοχή συχνοτήτων των 2,4 GHz είναι σε πολλές η μόνη ελεύθερη μπάντα για μετάδοση σε κοινόχρηστους χώρους. Η αρχιτεκτονική αυτή αποδίδεται σχηματικά στο σχημα 1.3. Σχήμα 1. 3 : Αρχιτεκτονική Τεχνολογίας W-LAN ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

11 Η εμβέλεια των W-LAN είναι μέχρι 500m. Οφείλουμε στο σημείο αυτό να επισημάνουμε ότι στην περίπτωση των a καθώς και b, η εμβέλεια είναι πιο περιορισμένη, πράγμα που την καθιστά ιδανική για την δικτύωση δημόσιων κυρίως χώρων όπου μετακινούνται χρήστες. Τελευταία όμως χρησιμοποιείται και για την υλοποίηση ζεύξεων σε εξωτερικούς χώρους (outdoor) σε αποστάσεις μέχρι και 4 Km, κυρίως για την υλοποίηση εκπαιδευτικών ή ερευνητικών δικτύων αφού η εκπομπή στην ISM band για τέτοιους σκοπούς δεν χρειάζεται ειδική άδεια. Σημαντικό ρόλο στην εμβέλεια 4 Km θα παίξουν και οι δυνατότητες των χρησιμοποιούμενων κεραιών. Ακόμη τα W-LAN έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται και για την περίπτωση υλοποίησης τοπικών δικτύων μέσα σε μια αίθουσα αντί της τεχνολογίας Ethernet, όταν δεν είναι επιθυμητή ή εφικτή η κατασκευή δομημένης καλωδίωσης. Βασικό πλεονέκτημα της W-LAN τεχνολογίας είναι η ευκολία υλοποίησης και το μικρό κόστος και για τον σταθμό βάσης καθώς και για τον χρήστη. Επίσης, είναι ελκυστικό ένα σύνολο χαρακτηριστικών που εγγυώνται ασφάλεια πρόσβασης και μετάδοσης (ταυτοποίηση χρήστη, κρυπτογραφημένη μετάδοση) αλλά και δυνατότητες που προσφέρονται για υπηρεσίες περιαγωγής (roaming), όπου ένας συνδρομητής ενός τοπικού δικτύου μπορεί να συνδεθεί σε ένα άλλο W-LAN (π.χ. η περίπτωση των W-LAN που έχουν υλοποιηθεί σε αεροδρόμια). Όπως και στην περίπτωση των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, απαιτούνται για την υπηρεσία roaming συμφωνίες μεταξύ των ιδιοκτητών τέτοιων δικτύων ή μέσω ειδικών εταιριών περιαγωγής (roaming brokers).[1][16] 1.5 Εξέλιξη Τοπικών Ασυρμάτων Δικτύων Τα ασύρματα τοπικά δίκτυα (Wireless Local Networks WLAΝs) είναι μία σχετικά νέα μορφή τοπικών δικτύων, που επιτρέπει στους χρήστες να συνδέονται και να ανταλλάσσουν πληροφορία, χωρίς να δεσμεύονται από την ύπαρξη κατάλληλης καλωδίωσης. Η προσφορά κινητικότητας στους χρήστες είναι το κύριο χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί τα ασύρματα από τα ενσύρματα δίκτυα. Οι πρώτες προσπάθειες για τη δημιουργία ενός WLAN έγιναν στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τον Fritz R. Gfeller στα IBM Ruschlikon Laboratories στην Ελβετία. Χρησιμοποιήθηκε η τεχνολογία των υπέρυθρων ακτινών (Infrared IR), αλλά το σχέδιο εγκαταλείφθηκε, διότι δεν ήταν εφικτή η επίτευξη του επιθυμητού ρυθμού μετάδοσης 1 Mbps μέσα σε μια λογική περιοχή κάλυψης. Στη συνέχεια έγιναν κι άλλες απόπειρες με χρήση ραδιοκυμάτων στα 900 MHz (Ferrert, HP Palo Alto Research Laboratories, 1980) και λίγο αργότερα στα 1,73 GHz (Motorola), αλλά απέτυχαν λόγω της πολυπλοκότητας των σχεδίων και της αδυναμίας εξασφάλισης μόνιμης άδειας χρήσης φάσματος από την FCC (Federal Communications Commission). Σήμερα η κατάσταση στο χώρο των ασυρμάτων δικτύων είναι φυσικά πολύ διαφορετική. Υπάρχει ένας αριθμός ασυρμάτων δικτύων που λειτουργούν στις ISM (Industrial, Scientific, Medical) μπάντες. Τέτοια δίκτυα είναι το FreePort και το WaveLAN. Το FreePort παρέχει ένα ασύρματο Ethernet (IEEE 802.3) και λειτουργεί στις ζώνες MHz για εκπομπή και MHz για λήψη. Το WaveLAN παρέχει άμεση επικοινωνία (peer to peer) και λειτουργεί στη ζώνη MHz στις ΗΠΑ και στη ζώνη MHz σε άλλες 39 χώρες. Υπάρχει επίσης και το σύστημα Altair, που ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

12 χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο Ethernet (IEEE 802.3) και λειτουργεί στην μικροκυματική περιοχή συχνοτήτων των 18 GHz.[7] 1.6 Εφαρμογές Ασύρματων Δικτύων Τέσσερις περιοχές εφαρμογής των ασύρματων τοπικών δικτύων είναι: Η χρήση τους ως η επέκταση ενός τοπικού δικτύου Η χρήση τους στη διασύνδεση τοπικών δικτύων που βρίσκονται σε διαφορετικά κτίρια Η νομαδική πρόσβαση και Η δικτύωση ειδικού σκοπού (Ad Hoc Νetworking) ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Παλαιότερα, τα ασύρματα τοπικά δίκτυα θεωρούνταν ως ένα υποκατάστατο των τοπικών δικτύων με καλώδιο. Με ένα ασύρματο τοπικό δίκτυο αποφεύγονται τα διάφορα έξοδα που σχετίζονται με την εγκατάσταση της καλωδίωσης και παράλληλα διευκολύνονται οι λειτουργίες της αναδιάρθρωσης - ανακατάταξης της δικτυακής υποδομής (όταν βέβαια αυτή χρειάζεται να λάβει χώρα). Ωστόσο, αυτό το πολύ σημαντικό κίνητρο για τη χρήση των ασύρματων τοπικών δικτύων επικαλύφθηκε από μια σειρά άλλων γεγονότων. Καταρχήν, καθώς η ανάγκη για τοπική δικτύωση γινόταν ολοένα και μεγαλύτερη, τα νέα κτίρια σχεδιάζονταν με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να συμπεριλάβουν επιπλέον καλωδίωση για εφαρμογές δεδομένων. Επίσης, με την εξέλιξη της τεχνολογίας στη μετάδοση των δεδομένων, άρχισε να υπάρχει μια αυξανόμενη εμπιστοσύνη στην καλωδίωση σύστροφου ζεύγους (twisted pair) και ειδικά στην ποιότητα κατηγορίας 3, από την οποία τα περισσότερα (και ειδικά τα παλαιότερα) κτίρια διέθεταν αρκετή. Κατά συνέπεια, η χρήση των ασύρματων τοπικών δικτύων ως οι αντικαταστάτες των τοπικών δικτύων με καλώδιο δε γνώρισε μεγάλη αποδοχή. Εν τούτοις, υπάρχουν και μερικά περιβάλλοντα στα οποία τα ασύρματα τοπικά δίκτυα αποτελούν καλύτερη λύση από ένα δίκτυο με καλώδιο. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν: Περιβάλλοντα μεγάλων εκτάσεων, όπως οι χώροι παραγωγής ενός εργοστασίου ή μιας αποθήκης. Μικρά γραφεία, όπου η εγκατάσταση και η συντήρηση ενός δικτύου με καλώδιο είναι αντιοικονομική Μη ιδιόκτητα κτίρια: Ορισμένες εταιρίες οι οποίες ενοικιάζουν χώρο γραφείου μπορεί να μη θέλουν να επενδύσουν σε κτιριακές βελτιώσεις όπως η εγκατάσταση καλωδίου. Τα ασύρματα LAN αντιπροσωπεύουν μια επένδυση που γίνεται μια φορά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από γραφείο σε γραφείο χωρίς επιπλέον κόστος εγκατάστασης. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

13 Παλαιά Κτίρια: Παλαιότερα κτίρια τα οποία δεν είχαν σχεδιαστεί για εγκατάσταση δομημένης καλωδίωσης είναι ιδανικά για εφαρμογές ασύρματης δικτύωσης. Τα κτίρια αυτά συνήθως περιέχουν υλικά τα οποία είτε είναι δύσκολο να δουλεφθούν είτε παρουσιάζουν κίνδυνο υγείας, αποθαρρύνοντας τους ιδιοκτήτες στην εγκατάσταση ενός ενσύρματου δικτύου. Τα ασύρματα LAN προσφέρουν μια πολύ καλή εναλλακτική λύση για τέτοια περιβάλλοντα. Ιστορικά/Διατηρητέα Κτίρια: Τα διατηρητέα κτίρια σε ολόκληρη τη χώρα προστατεύονται από ισχυρούς νόμους που απαγορεύουν μεγάλους εξωραϊσμούς συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης καλωδίωσης. Τα ασύρματα δίκτυα προσφέρουν τη μόνη δυνατή λύση για τέτοια περιβάλλοντα. ΔΙΑ-ΚΤΙΡΙΑΚΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΠΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ Μία άλλη χρήση των ασύρματων τοπικών δικτύων βρίσκεται στη σύνδεση τοπικών δικτύων (ασύρματων ή μη) που βρίσκονται σε διπλανά κτίρια. Στην περίπτωση αυτή, χρησιμοποιείται μια ασύρματη σύνδεση από σημείο-σε-σημείο (wireless point-to-point link) μεταξύ των δύο κτιρίων. Οι συσκευές που συνήθως διασυνδέονται είναι γέφυρες ή δρομολογητές. ΝΟΜΑΔΙΚΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Η νομαδική πρόσβαση παρέχει μία ασύρματη σύνδεση μεταξύ ενός τοπικού δικτύου και ενός φορητού υπολογιστή, ο οποίος είναι εξοπλισμένος με μια κεραία, όπως είναι ένα laptop ή ένα notepad. Η σημερινή κινητή κουλτούρα εργασίας έχει δημιουργήσει έναν μεγάλο αριθμό νομάδων επαγγελματιών που απαιτούν συνεχή πρόσβαση στο δίκτυο πληροφοριών της εταιρίας τους. Παραδείγματα τέτοιων εφαρμογών περιέχουν: Δικτυακές συναντήσεις: Η χρήση υπολογιστών palmtop και άλλων ηλεκτρονικών μέσων για την on-line επικοινωνία και πρόσβαση στο δίκτυο, επιτρέπει στους ανθρώπους να συναντώνται οπτικά, ηχητικά και ηλεκτρονικά ακόμα και αν βρίσκονται σε άλλους χώρους ενός ή περισσοτέρων κτιρίων. Στο τέλος της συνάντησης ο καθένας έχει τις δικές του ηλεκτρονικές σημειώσεις. Αποτελεί τη βάση της ιδέας του?videoconferencing?. Αγορές: Οι ανάγκες στη διαχείρηση των ραφιών όπως και σε interactive συστήματα εξυπηρέτησης πελατών αντιπροσωπεύουν ιδανικές ευκαιρίες ασύρματων LAN. Συνέδρια: Κατεξοχήν χώροι όπου απαιτείται προσωρινή δικτύωση και σύνδεση στο Internet ή μεταφορά videο και εφαρμογές videoconferencing. Όλα τα παραπάνω είναι εφικτά σε ταχύτητες 10Mbps. Κάθετες αγορές: Εργοστάσια, ιατρικά κέντρα και κλινικές, φορητά τερματικά point-ofsale και άλλες εφαρμογές που απαιτούν από ένα χρήστη να έχει στη διάθεσή του πληροφορίες σε μόνιμη βάση είναι ιδανικές για χρήση ασύρματης δικτύωσης. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

14 ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ (Ad Hoc Networking) Μία ακόμη χρήση των ασύρματων δικτύων είναι εκείνη της δικτύωσης ειδικού σκοπού ή αλλιώς της Ad Hoc Networking. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός υπολογιστής που να διαχειρίζεται το δίκτυο, αλλά απλά οι υπολογιστές είναι συνδεδεμένοι ο ένας με τον άλλο. Η πρόσβαση σε πληροφορίες είναι αποφασιστικής σημασίας ώστε οι εταιρίες να είναι αποτελεσματικές στο σημερινό ανταγωνιστικό κλίμα. Πιο συχνά, η ανταπόκριση στις ανάγκες των πελατών απαιτεί από μια εταιρία να διατηρεί μια ρευστή και δυναμική οργανωτική δομή. Αυτή η ανάγκη δημιούργησε μια αυξανόμενη ανάγκη για ευέλικτα LAN που μπορούν να εγκατασταθούν και να τεθούν σε λειτουργία πολύ γρήγορα. Προσωρινά γραφεία, ομάδες εργασίας, επιχειρήσεις αποκατάστασης καταστροφών, πολιτικά και άλλα συνέδρια, οικονομικοί έλεγχοι, γενικά κάθε είδους εφαρμογή που απαιτεί προσωρινή διασύνδεση είναι ιδανικός υποψήφιος για τεχνολογίες ασυρμάτων δικτύων. Για παράδειγμα, μπορούμε να σκεφτούμε την περίπτωση όπου μια ομάδα υπαλλήλων συνδέουν τους φορητούς υπολογιστές τους, ώστε να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες μιας on-line σύσκεψης ή παρουσίασης, όπου σε έναν υπολογιστή θα γίνεται η παρουσίαση και οι υπόλοιποι θα μπορούν να την παρακολουθούν από τους προσωπικούς τους υπολογιστές. Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζονται ένα ασύρματο δίκτυο ειδικού σκοπού (Ad Hoc Wireless LAN) και ένα ασύρματο δίκτυο το οποίο υποστηρίζει LAN extension και νομαδική πρόσβαση.[2][16]. Σχήμα 1.4: Σύγκριση των δύο εφαρμογών ασύρματων δικτύων 1.7 Σύγκριση WLAN LAN Σε σχέση με τα ενσύρματα τοπικά δίκτυα (Local Area Networks LANs) τα WLANs παρουσιάζουν πλεονεκτήματα αλλά και αρκετούς περιορισμούς, που προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο χρήσης τους. Στη συνέχεια αναφέρονται τα βασικότερα πλεονεκτήματά τους : Κινητικότητα (Mobility) χρηστών : Το προφανέστερο πλεονέκτημα που προσφέρει ένα WLAN. Για να το εκμεταλλευτεί ο χρήστης πρέπει φυσικά να διαθέτει το αντίστοιχο κινητό τερματικό (για παράδειγμα laptop με κάρτα ασύρματης δικτύωσης). Ευκολία και ταχύτητα εγκατάστασης : Σε αντίθεση με τα ενσύρματα δίκτυα δεν απαιτούνται μεγάλες παρεμβάσεις στην περιοχή λειτουργίας, όπως είναι η εγκατάσταση καλωδιώσεων. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

15 Ευελιξία και επεκτασιμότητα : Τα ασύρματα δίκτυα μπορούν να επεκταθούν εύκολα, εφόσον το μέσο μετάδοσης που χρησιμοποιούν είναι παντού διαθέσιμο. Επίσης μπορούν να προσαρμοστούν σε διάφορες ανάγκες των χρηστών τους, ανάλογα με την περίσταση. Κόστος : Σε μερικές περιπτώσεις η λύση του WLAN είναι φτηνότερη από το παραδοσιακό LAN. Μία τέτοια περίπτωση είναι η χρήση ασύρματου εξοπλισμού για μία ζεύξη σημείο προς σημείο (point to point) ανάμεσα σε δύο κτίρια, αντί της μίσθωσης κάποιας μόνιμης γραμμής. Όσο η τεχνολογία αυτή εξελίσσεται, εμφανίζονται νέα προϊόντα που προσφέρουν καλύτερες επιδόσεις με μικρότερο κόστος. Φυσικά υπάρχουν και διάφοροι περιορισμοί στην εγκατάσταση και λειτουργία των ασυρμάτων δικτύων που δεν συναντώνται στα ενσύρματα. Οι βασικότεροι περιορισμοί είναι οι εξής : Κατανάλωση ισχύος : Για να εκμεταλλευτούν οι χρήστες την κινητικότητα που τους προσφέρει το ασύρματο δίκτυο πρέπει να χρησιμοποιούν κινητούς σταθμούς (mobile stations). Αυτοί λειτουργούν με μπαταρίες και ο σχεδιασμός του δικτύου πρέπει να τους επιτρέπει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτονομία. Διέλευση : Ιδανικά η διέλευση των ασύρματων δικτύων θα έπρεπε να είναι περίπου ίση με τη διέλευση των ενσύρματων. Αυτό δε συμβαίνει στην πράξη, λόγω περιορισμών που επιβάλλει η ασύρματη μετάδοση. Αν και έχει παρατηρηθεί αρκετά μεγάλη αύξηση των ρυθμών μετάδοσης, η διαφορά είναι ακόμα μεγάλη. Το πρωτόκολλο πρόσβασης στο μέσο του ασυρμάτου δικτύου πρέπει να φροντίζει για την επίτευξη μέγιστης διέλευσης στο δίκτυο. Παρεμβολές και αξιοπιστία : Όπως σε κάθε ασύρματη μορφή μετάδοσης, έτσι και στην περίπτωση των ασυρμάτων δικτύων τίθενται τα ζητήματα των παρεμβολών και της αξιοπιστίας. Παρεμβολές μπορεί να προέρχονται από τους ίδιους τους σταθμούς του δικτύου στην προσπάθειά τους να μεταδώσουν ταυτόχρονα. Επίσης μπορεί να προέρχονται από άλλες συσκευές που χρησιμοποιούν το ίδιο φασματικό εύρος, ιδίως στην περίπτωση χρήσης ελεύθερων φασματικών μπάντων όπως η ISM. Τέλος, πηγή παρεμβολών είναι το φαινόμενο των διαλείψεων πολλαπλών διαδρομών. Τα παραπάνω πρέπει να αντιμετωπιστούν με χρήση κατάλληλων τεχνικών διαμόρφωσης, κωδικοποίησης και διόρθωσης λαθών. Ασφάλεια επικοινωνιών : Δεδομένα που κυκλοφορούν σε ένα ασύρματο δίκτυο είναι εύκολο να υποκλαπούν από οποιονδήποτε, αρκεί να διαθέτει τον κατάλληλο δέκτη και πρόσβαση στην περιοχή κάλυψης του δικτύου. Γι αυτόν το λόγο πρέπει να χρησιμοποιείται κάποια μέθοδος κρυπτογράφησης των εκπεμπόμενων δεδομένων, κάτι που αυξάνει το κόστος και μειώνει την επίδοση του τελικού συστήματος. Υποστήριξη κινητικότητας : Το ασύρματο δίκτυο πρέπει να υποστηρίζει την διαπομπή και τη δρομολόγηση της κίνησης σε κινούμενους χρήστες. Αυτό προσθέτει πολυπλοκότητα στη σχεδίασή του. Κατανομή συχνοτήτων : Πρέπει να βρεθούν οι φασματικές περιοχές στις οποίες θα λειτουργούν τα διάφορα ασύρματα δίκτυα. Αυτό μπορεί να είναι αρκετά δύσκολο, ιδίως όταν στη διαδικασία εμπλέκονται ρυθμιστικές αρχές διαφόρων χωρών. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

16 Ασφάλεια χρηστών : Η ασφάλεια των χρηστών κατά τη χρήση κάθε είδους ασύρματων συσκευών είναι ένα θέμα που μελετάται διαρκώς. Στα ασύρματα δίκτυα ένας από τους λόγους περιορισμού της εκπεμπόμενης ισχύος είναι η προστασία των χρηστών.[2] ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

17 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 2. Ο Π Τ Ι Κ Α Α Σ Υ Ρ Μ ΑΤ Α Δ Ι Κ Τ ΥΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

18 ΟΠΤΙΚΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ (InfraRed - IR LANs) 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η οπτική ασύρματη τεχνολογία κατέχει ορισμένα χαρακτηριστικά που ταιριάζουν απόλυτα σε ασύρματα δίκτυα εσωτερικών χώρων. Οι οπτικοί πομποί και δέκτες μπορούν να κατασκευαστούν με σχετικά χαμηλό κόστος, έχουν σχετικά μικρό μέγεθος και χαμηλές απαιτήσεις κατανάλωσης ενέργειας. Η χαμηλή κατανάλωση ενέργειας είναι ένας ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας σε περιβάλλοντα όπου η λειτουργία των εξαρτημάτων γίνεται με μπαταρίες. Ακόμη, οι οπτικοί διαμορφωτές / αποδιαμορφωτές (optical modems) είναι πολύ φθηνότεροι στην κατασκευή απ ότι ο RF εξοπλισμός, με κόστος κοντά στο κόστος κατασκευής των modems καλωδίου. Επιπλέον, οι υπέρυθρες μεταδόσεις δεν παρεμβάλλονται από μεταδόσεις συστημάτων RF (όπως π.χ. με τη ραδιοφωνική λήψη) και οι περιοχές συχνοτήτων στις οποίες λειτουργούν δεν υπόκεινται στις ρυθμίσεις της FCC, οπότε και δίκτυα αυτού του τύπου μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς ειδική άδεια. Επειδή τα υπέρυθρα σήματα δε μπορούν να διαπεράσουν τους τοίχους ενός δωματίου, τα οπτικά συστήματα παρέχουν έναν υψηλό βαθμό μυστικότητας και ασφάλειας από υποκλοπές, απλά και μόνο επειδή περιορίζουν τις μεταδόσεις σε ένα συγκεκριμένο χώρο, όπως είναι ένα δωμάτιο ή ένα μικρό γραφείο. Ο μόνος τρόπος με τον οποίο είναι δυνατός ο εντοπισμός των IR σημάτων έξω από την περιοχή εγκατάστασης είναι μέσω των παραθύρων, εμπόδιο που μπορεί όμως να ξεπεραστεί σχετικά εύκολα αν χρησιμοποιηθούν κουρτίνες ή ρολά. Ένα άλλο πλεονέκτημα της χρήσης οπτικών ασύρματων δικτύων είναι ότι πανομοιότυπα συστήματα (σε συχνότητα μετάδοσης, κλπ) μπορούν να βρίσκονται εγκατεστημένα σε γειτονικά δωμάτια, χωρίς οι μεταδόσεις του ενός να παρεμβάλλονται με του άλλου. Σε ένα ασύρματο σύστημα υπέρυθρων ακτινών, οι σταθμοί εργασίας ενός κελιού επικοινωνούν με υπέρυθρες ακτίνες με έναν κόμβο ή «δορυφόρο», ο οποίος βρίσκεται εγκατεστημένος στο ταβάνι και επικοινωνεί με το υπόλοιπο δίκτυο μέσω ενσύρματων (ομοαξονικό καλώδιο, σύστροφο ζεύγος, οπτική ίνα) ή ασύρματων συνδέσεων. Το κάθε κελί μπορεί να είναι είτε ένα μικρό γραφείο, είτε ένα τμήμα ενός μεγαλύτερου γραφείου, ανάλογα με την αρχιτεκτονική του κτιρίου. Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δύο συνήθεις εγκαταστάσεις οπτικών ασύρματων δικτύων. Σύμφωνα με την πρώτη εγκατάσταση, ολόκληρος ο όροφος χωρίζεται σε μικρότερες περιοχές, όπου η καθεμιά έχει το δικό της δορυφόρο. Οι δορυφόροι με τη σειρά τους είναι συνδεδεμένοι, μέσω καλωδίων, με ένα σταθμό - ελεγκτή, ο οποίος εκτελεί χρέη ελέγχου πρόσβασης στο μέσο. Στη δεύτερη εγκατάσταση, ο όροφος χωρίζεται σε τρεις περιοχές όπου στην καθεμία μπορούν να υπάρχουν περισσότεροι από ένας δορυφόροι. Και σε αυτή την περίπτωση, όλοι οι κόμβοι συνδέονται σε μια ραχοκοκαλιά που οδηγεί σε έναν κεντρικό σταθμό ελέγχου. Τα κυριότερα μειονεκτήματα της υπέρυθρης επικοινωνίας είναι: Ο μικρός ρυθμός μετάδοσης δεδομένων ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

19 Οι εκτεταμένες διακυμάνσεις στην ισχύ των σημάτων Η ευαισθησία στις παρεμβολές από το φως του περιβάλλοντος α) τρεις περιοχές όπου η κάθε μία έχει το δικό της δορυφόρο Β) τρεις περιοχές με δυο ή περισσότερους δορυφόρους σε κάθε μία Σχήμα 2.1 : δυο τυπικές εγκαταστάσεις οπτικών ασύρματων δικτύων 2.2 ΘΕΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Η τεχνολογία η οποία χρησιμοποιούνταν περισσότερο παλαιότερα στα οπτικά ασύρματα δίκτυα, στηρίζεται στην υπέρυθρη ακτινοβολία με διάχυση (Diffused Infrared - DFIR technology). Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται μια τυπική εγκατάσταση DFIR. Ένα από τα κυριότερα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι ότι δεν απαιτεί την άμεση οπτική επαφή μεταξύ του πομπού και του δέκτη. Αντ αυτού, ο δέκτης «συλλέγει» και στη συνέχεια ανακατασκευάζει το σήμα που μεταδίδεται από το δορυφόρο, μέσω των αντανακλάσεών του στους τοίχους, στα ταβάνια και στα άλλα αντικείμενα που υπάρχουν στο γύρω χώρο. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

20 Αυτή η μέθοδος είναι κατάλληλη για εφαρμογές που απαιτούν φορητότητα, όπως είναι τα ασύρματα τηλέφωνα, οι ασύρματοι laptop ή palmtop computers και οι ασύρματοι ψηφιακοί βοηθοί (Personal Digital Assistants - PDAs). Μερικά από τα μειονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι: Η υψηλή κατανάλωση ισχύος που απαιτείται για την κάλυψη ολόκληρου του χώρου εργασίας. Λόγω της ανακλάσεως των μεταδιδόμενων σημάτων εμφανίζεται το φαινόμενο του multipath fading, μιας και το σήμα μπορεί να φθάσει στον δέκτη από πολλά διαφορετικά μονοπάτια και με διαφορετική φάση. Αυτό με τη σειρά του έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ρυθμού μετάδοσης δεδομένων. Η διάχυση αυξάνει τον κίνδυνο της έκθεσης των ματιών σε υπέρυθρη ακτινοβολία. Σε περιβάλλοντα αμφίδρομης επικοινωνίας, ο κάθε πομπός συλλέγει και το σήμα που μεταδίδει ο ίδιος, το οποίο είναι προφανώς ισχυρότερο από το σήμα που έρχεται από την άλλη πλευρά, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι παρεμβολές. Σχήμα 2.2 : Τεχνολογία DFIR. (Το σήμα διαχέεται από το δορυφόρο και λαμβάνεται από τους σταθμούς εργασίας μέσω των ανακλάσεων του στους τοίχους) Μια εναλλακτική τεχνολογία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι αυτή της κατευθυνόμενης ακτίνας (Directed beam IR - DBIR). Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται μια απλή εγκατάσταση ενός δικτύου DBIR. Οι πομποί και δέκτες του δικτύου βρίσκονται σε άμεση οπτική επαφή. Τα κύρια πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι: Απαιτεί χαμηλότερη κατανάλωση ισχύος απ ότι η DFIR τεχνολογία, καλύπτοντας εργασιακούς χώρους με μεγαλύτερη έκταση. Δεν παρουσιάζει το πρόβλημα του multipath fading υποστηρίζοντας μεγαλύτερους ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

21 Μπορεί να χειριστεί την αμφίδρομη επικοινωνία πολύ καλύτερα απ ότι η τεχνολογία με διάχυση. Μερικά από τα μειονεκτήματα της μεθόδου αυτής είναι: Η ανάγκη της ευθυγράμμισης του πομπού και του δέκτη Το σήμα παρουσιάζει διακοπές σε σκιερά σημεία (π.χ. σε σκοτεινές γωνίες). Η μέθοδος DBIR χρησιμοποιείται σε περιβάλλοντα όπου οι τερματικοί σταθμοί βρίσκονται σε σταθερές τοποθεσίες. Στη συνήθη περίπτωση, οι σταθμοί τοποθετούνται σε υψηλά σημεία, έτσι ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα φωτοσκίασης. Σε εγκαταστάσεις DBIR είναι απαραίτητη η λήψη μέριμνας για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου της έκθεσης των ματιών στις υπέρυθρες ακτίνες. Σχημα 2.3 : Παράδειγμα τεχνολογίας DBIR. Oι σταθμοί εργασίας θα πρέπει να έχουν οπτική επαφή με το δορυφόρο και δεν πρέπει να βρίσκονται σε σκιερά σημεία Στα οπτικά ασύρματα δίκτυα, τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση των δεδομένων είναι είτε δίοδοι laser (Laser Diodes - LDs), είτε δίοδοι εκπομπής φωτός (Light Emitting Diodes - LEDs). Η δίοδος laser εκπέμπει μια στενή οπτική ακτίνα και αν χρησιμοποιείται η μέθοδος DFIR, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί κάποιος φακός διάχυσης (diffusing lens) ή κάποιο άλλο οπτικό μέσο για να αυξηθεί η περιοχή κάλυψης. Οι πιο ακριβές δίοδοι laser έχουν περισσότερο γραμμική απόκριση στην μετατροπή από ηλεκτρική - σε - οπτική ισχύ και παρέχουν υψηλότερη εκπομπή ισχύος. Οι δίοδοι εκπομπής φωτός, είναι φθηνότερες από τις διόδους laser και παρουσιάζουν χαμηλότερη ποιότητα στο εκπεμπόμενο φως. Ένα άλλο θέμα που θα πρέπει να εξετασθεί κατά την υλοποίηση ενός οπτικού ασύρματου δικτύου είναι η επιλογή του μήκους κύματος που θα χρησιμοποιηθεί. Η χρήση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

22 μεγαλύτερων μηκών κύματος μειώνει τον κίνδυνο βλάβης των ματιών από τις υπέρυθρες ακτίνες και επιτρέπει τη μετάδοση μεγαλύτερης ισχύος, η οποία με τη σειρά της επιτρέπει την αύξηση του ρυθμού μετάδοσης δεδομένων. Μερικά από τα μειονεκτήματα της χρήσης ακτινών μεγάλου μήκους κύματος είναι ότι οι συσκευές που λειτουργούν σε αυτές τις συχνότητες είναι πιο ακριβές και περισσότερο «θορυβώδεις» (ευαίσθητες στον εξωτερικό θόρυβο). Η σύγχρονη τεχνολογία υπέρυθρης μετάδοσης χρησιμοποιεί μήκη κύματος της τάξεως των 900 nm, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται και προϊόντα που λειτουργούν σε μήκη κύματος της τάξεως των 1,5 μm (1500 nm). 2.3 Τα μάτια και η υπέρυθρη ακτινοβολία Στο σημείο αυτό θα μιλήσουμε λίγο για το θέμα της ασφάλειας των ανθρώπινων ματιών στις υπέρυθρες ακτίνες. Το ανθρώπινο μάτι δρα παρόμοια με μια κάμερα, συγκεντρώνοντας την ενεργειακή πυκνότητα του φωτός επάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα κατά φορές ή περισσότερο. Το εξωτερικό επίπεδο του ματιού, ο κερατοειδής χιτώνας, δρα σαν ένα φίλτρο διέλευσης συγκεκριμένης ζώνης συχνοτήτων (band-pass filter), αφήνοντας να περάσουν μήκη κύματος περίπου από 0,4 μm έως 1,4 μm. Ενέργεια που βρίσκεται έξω από αυτό το διάστημα απορροφάται από τον κερατοειδή και δεν φτάνει στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Λόγω αυτού του φαινομένου, μήκη κύματος ίσα ή μεγαλύτερα του 1,5μm θεωρούνται σχετικά ασφαλή για το ανθρώπινο μάτι Το χαμηλό κόστος των συσκευών που λειτουργούν σε μήκη κύματος 0,85μm τις κάνει αρκετά δημοφιλείς, αλλά θα πρέπει να ληφθεί η απαραίτητη μέριμνα, ώστε τα συστήματα που τις χρησιμοποιούν να μην υπερβαίνουν τα επιτρεπτά επίπεδα ασφαλείας, ή αλλιώς τα επίπεδα MPE (Maximum Permissible Exposure limits). Τα επίπεδα MPE, προσδιορίζουν το μέγιστο δυνατό επίπεδο υπέρυθρης ακτινοβολίας στην οποία μπορεί να εκτεθεί ένα άτομο, χωρίς να προκληθούν ζημιές στην όρασή του ή βιολογικές αλλαγές στα μάτια του. Τα επίπεδα MPE εκφράζονται συνήθως είτε σε όρους έκθεσης στην ακτινοβολία (radiant exposure) και μετριούνται σε J/cm 2, είτε σε όρους ακτινοβολίας (irradiance) και μετριούνται σε W/cm 2 για δεδομένο μήκος κύματος και απαιτούμενο χρόνο έκθεσης στην ακτινοβολία. Η έκθεση σε υπέρυθρη ακτινοβολία πάνω από τα επίπεδα αυτά είναι επικίνδυνη και θα πρέπει να αποφεύγεται. Γενικά, όσο μεγαλύτερο είναι το μήκος κύματος, τόσο μεγαλύτερο είναι το MPE, ενώ όσο μεγαλύτερος είναι ο απαιτούμενος χρόνος έκθεσης, τόσο μικρότερο είναι το MPE. Παρακάτω παρατίθεται ένα γράφημα που δείχνει τα επίπεδα MPE εκφρασμένα σε mw/cm 2 ως συνάρτηση του χρόνου έκθεσης και του χρησιμοποιούμενου μήκους κύματος. Παρατηρούμε ότι όσο μεγαλώνει το μήκος κύματος, το MPE αυξάνει, ενώ όσο μεγαλώνει ο απαιτούμενος χρόνος έκθεσης στην ακτινοβολία, το MPE μειώνεται. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

23 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3. Π ΡΟΤ ΥΠΑ Α Σ Υ Ρ Μ ΑΤ Η Σ Δ Ι Κ Τ Υ Ω Σ Η Σ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

24 3.1 Εισαγωγή Εκτός του προτύπου για ασύρματη δικτύωση ΙΕΕΕ , υπάρχουν και άλλα πρότυπα. Έτσι στο κεφάλαιο αυτό θα παρουσιάσουμε τα εναλλακτικά αυτά πρότυπα, απαριθμώντας κάποια σημαντικά τους χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα θα αναφερθούμε στο Bluetooth, HomeRF, HiperLAN και Wi-Max. 3.2 Bluetooth Το πρότυπο Bluetooth που δημιουργήθηκε από τις Ericsson, IBM, Toshiba, Intel, Nokia και Motorola και υποστηρίζεται από άλλες 1900 εταιρίες, είναι το de facto πρότυπο για μικρών επιδόσεων ασύρματη δικτύωση ηλεκτρονικών συσκευών (κινητά, PDA, PC, εκτυπωτές, fax, modem, πληκτρολόγια κ.τ.λ.) με χαμηλή κατανάλωση (0,01W) και χαμηλό κόστος. Τα δίκτυα αυτά ονομάζονται PAN (Personal Area Networks, Δίκτυα Προσωπικού Χώρου) γιατί σε αντίθεση με τα LAN, ο χώρος ο οποίος καλύπτεται είναι πολύ λίγα μέτρα. Τα PAN έχουν ουσιαστικά σχεδιαστεί με σκοπό την κατάργηση των καλωδίων. Η ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων είναι μέχρι 1Mbps ενώ είναι δυνατή και η ταυτόχρονη μεταφορά ήχου. Η συχνότητα που εκπέμπονται τα δεδομένα είναι τα 2,4GHz ενώ χρησιμοποιείται η τεχνική εναλλαγής συχνότητας. Το Bluetooth υποστηρίζει τόσο άμεση επικοινωνία ανάμεσα σε δύο συσκευές (point to point) όσο και επικοινωνία πολλών συσκευών με ένα access point (point to multipoint). Η χωρητικότητά του είναι 8 συσκευές ανά δίκτυο αλλά η μέθοδος εναλλαγής συχνοτήτων (1600 εναλλαγές ανά δευτερόλεπτο σε 79 κανάλια) επιτρέπει σε περισσότερα από 1 δίκτυα να συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο. Η ελάχιστη απόσταση ανάμεσα στον πομπό και το δέκτη είναι 10 εκατοστά και η μέγιστη 10 μέτρα. Από πλευράς ασφάλειας, αν και το Bluetooth δεν παρέχει ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο, η μικρή του εμβέλεια περιορίζει τον κίνδυνο. Η κυκλοφορία των συσκευών που υποστηρίζουν το Bluetooth έχει ήδη αρχίσει με τη μορφή κινητών τηλεφώνων και καρτών δικτύου για υπολογιστές. Δεδομένου ότι το κόστος υλοποίησης του Bluetooth είναι πολύ μικρό, μέχρι το τέλος του 2005 το 80% των κινητών τηλεφώνων θα το ενσωματώνει και η επικράτησή του θεωρείται δεδομένη. Εταιρείες όπως η Palm και η Microsoft έχουν ήδη ανακοινώσει υποστήριξη του Bluetooth στα μελλοντικά προϊόντα τους. Σήμερα το Bluetooth είναι ένα από τα περισσότερο πολυσυζητημένα ασύρματα πρότυπα στον κόσμο. Το Bluetooth αναπτύχθηκε ως πρότυπο περιορισμένου φάσματος, ασύρματης επικοινωνίας από την Ericsson, ΙΒΜ, Intel, Nokia, και Toshiba με στόχο «να φέρει επανάσταση στην ασύρματη επικοινωνία των κινητών συσκευών.» Το Bluetooth είναι μια ανοικτή προδιαγραφή που οι επιχειρήσεις μπορούν να υιοθετήσουν ελεύθερα. Τα πρότυπα απαιτούν ένα περιορισμένου φάσματος ραδιόπομποδέκτη που επιτρέπει την ανταλλαγή πληροφοριών, επιτρέποντας ασύρματες συνδέσεις μεταξύ κινητών τηλεφώνων, PCs, προσωπικών ψηφιακών βοηθών (PDAs), ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών, και άλλων φορητών συσκευών αυτού του είδους. Η συχνότητα του Bluetooth είναι στην ελεύθερη, παγκόσμια βιομηχανική, επιστημονική, και ιατρική (ism) ζώνη των 2.45-GHz. Αυτήν την περίοδο, υπάρχουν περισσότερες από 500 επιχειρήσεις που υποστηρίζουν τα πρότυπα Bluetooth, ενώ η ζήτηση είναι μεγάλη και από άλλες. Αυτό συμβαίνει γιατί ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

25 απλά, τα πρότυπα Bluetooth λύνουν μερικά από τα πιο κοινά και εξοργιστικά προβλήματα με τους φορητούς υπολογιστές και τις επικοινωνίες. Πλέον οι χρήστες φορητών υπολογιστών δεν θα είναι ανάγκη να συσκευάζουν μέτρα διάφορων καλωδίων για να συνδέσουν τις συσκευές τους. Δεδομένου ότι οι περισσότερες συσκευές υιοθετούν την τεχνολογία Bluetooth, οι φορητές συσκευές θα διασυνδέονται με ευκολία με εκτυπωτές, μηχανές fax, άλλα PCs (σε ένα ειδικό δίκτυο), καθώς ακόμη και με συσκευές όπως τα κινητά τηλέφωνα. Δεδομένου ότι το πρότυπο υποστηρίζουν αρκετά καλούς ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων, το Bluetooth είναι σε θέση να μεταφέρει και φωνή και δεδομένα. Αυτό που πραγματικά ωθεί τη βιομηχανία είναι ωστόσο εκτός από την τεράστια απαίτηση για ευκολία στη συνεκτικότητα συσκευών η οποία παρέχεται από το Bluetooth είναι το σχετικά χαμηλότερο κόστος που απαιτείται για την ενσωμάτωση αυτού του τύπου συσκευής. Οι αρχικές δαπάνες των υλικών αναμένονται να είναι περίπου 20 έως 30, αλλά αυτές οι τιμές πρέπει θα μειωθούν γρήγορα καθώς η τεχνολογία γίνεται περισσότερο συνήθης. Δεδομένου ότι το Bluetooth ενσωματώνεται στις συσκευές όπως PCs, στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, τα κυψελοειδή τηλέφωνα, και τις ασύρματες κάσκες, η ποικιλομορφία των εφαρμογών θα οδηγήσει σε ένα νέο σύνολο προκλήσεων σχεδιασμού για τις επιχειρήσεις των οποίων η μόνη προηγούμενη εμπειρία με το RF ήταν η καταστολή των ανεπιθύμητων εκπομπών. Διάφορες επιχειρήσεις βοηθούν αυτούς τους κατασκευαστές να προσθέσουν την ασύρματη δυνατότητα στα προϊόντα τους με την προσφορά developer s kit, της τεχνολογίας κορμού, και των υπηρεσιών σχεδιασμού προϊόντος για να επιταχυνθεί η κυκλοφορία προϊόντων που υποστηρίζουν Bluetooth στην αγορά. Το κόστος του Bluetooth Η προδιαγραφή Bluetooth έχει δημιουργηθεί ειδικά για να επιτρέψει την κατασκευή και χρήση των χαμηλού κόστους, highly-integrated εφαρμογών. Παραδείγματος χάριν, η ελάχιστη ευαισθησία ράδιο δεκτών είναι περίπου-70 dbm, και η συνήθης δύναμη παραγωγής μετάδοσης διευκρινίζεται ως 0 dbm (1mW), αφαιρώντας κατά συνέπεια την ανάγκη για έναν off-chip ενισχυτή ισχύος. Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι ένα κόστος των υλικών λιγότερο από 5 ανά τελικό σταθμό του Bluetooth, το οποίο είναι ρεαλιστικά επιτεύξιμο με ένα single-chip, CMOSολοκληρωμένο RF και μια λύση ζωνών βάσης. Eμβέλεια Με ονομαστική 0-dBm μετάδοση ισχύος, η χαρακτηριστική εμβέλεια θα είναι από 10 εκατ. μέχρι 10 μ. Μπορεί να επεκταθεί σε 100 μ με την αύξηση της δύναμης μετάδοσης σε ένα μέγιστο 20 dbm. Για τις συσκευές υψηλότερης-ισχύος, η διαχείριση ενέργειας μπορεί να βελτιστοποιήσει τη ισχύ εξόδου, ανάλογα με τη εμβέλεια, για ελάχιστες παρεμβολές και κατανάλωση ισχύος. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

26 Τι είναι το Bluetooth Οι συσκευές Bluetooth σχηματίζουν μικρά, ειδικά δίκτυα, αναφερόμενα ως piconets. Ένα piconet μπορεί να έχει μεταξύ δύο και οκτώ συσκευών επικοινωνώντας ενεργά το ένα με το άλλο, αλλά οι πρόσθετες συσκευές μπορούν να είναι παθητικές και να χρησιμοποιηθούν όταν χρειαστεί. Μέσα σε ένα piconet, μια συσκευή Bluetooth ενεργεί ως αφέντης καθορίζοντας τη συχνότητα μεταδόσεων σχεδίων, συγχρονισμού πακέτων, και συντονισμού εκπομπών στις άλλες συσκευές σκλάβους. Οι συσκευές σκλάβων μπορούν επίσης να είναι μέλη περισσότερων από ενός piconet τη φορά, διαμορφώνοντας ένα ειδικό statternet από πολλαπλά piconets.[11] [13] 3.3 HomeRF Μια άλλη εναλλακτική πρόταση για οικιακά δίκτυα με λίγους κόμβους είναι το πρότυπο HomeRF, το οποίο προωθείται από την Proxim (μετοχές της οποίας έχουν η Intel και η Motorola) και για το οποίο έχουν δηλώσει υποστήριξη 70 εταιρίες, ανάμεσα τους και η Hewlett Packard. Το HomeRF στηρίζεται στο πρωτόκολλο SWAP (Shared Wireless Access Protocol, διαμοιραζόμενο πρωτόκολλο ασύρματης πρόσβασης), το οποίο συνδυάζει στοιχεία από το πρότυπο IEEE μαζί με ιδέες από το ευρωπαϊκό σύστημα ψηφιακής ασύρματης τηλεφωνίας DECT (Digital Enhanced Cordless Telephone), δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό ένα φθηνό πρότυπο για μεταφορά ήχου και δεδομένων με ταχύτητα μέχρι 2Mbps. Το SWAP είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί με μεγάλη ποικιλία ασύρματων συσκευών και προσφέρει δυνατότητα πρόσβασης στο υπάρχον τηλεφωνικό δίκτυο (PSTN- Public Switched Telephone Network). Όπως το πρότυπο έτσι και το HomeRF προσφέρει ασύγχρονη μεταφορά δεδομένων CSMA/CA με ρυθμούς μετάδοσης μέχρι 2Mb/s. Αντίθετα με ότι συμβαίνει στο και το HiperLAN, το υπόστρωμα MAC εδώ περιλαμβάνει δυνατότητες σύγχρονης μετάδοσης, χρησιμοποιώντας τεχνική TDMA (Time Division Multiple Access), η οποία προσφέρει εγγυημένο bandwidth και συγκεκριμένη καθυστέρηση. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι απαραίτητα σε real-time εφαρμογές όπως την μετάδοση φωνής. Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα του κόστους, το SWAP χρησιμοποιεί ένα απλοποιημένο πρωτόκολλο καθώς επίσης και σχετικά απλή υλοποίηση στο φυσικό επίπεδο, υποστηρίζοντας λιγότερες επιλογές για δικτυακές αρχιτεκτονικές. Τα πρώτα προϊόντα SWAP, όπως κινητά τηλέφωνα, εκτυπωτές και laptops έχουν ήδη αρχίσει να κυκλοφορούν από το Αν και το HomeRF υποστηρίζει ταυτόχρονη μεταφορά ήχου και δεδομένων, η χαμηλή ταχύτητα που προσφέρει σε συνδυασμό με το κόστος υλοποίησής του, που είναι παρόμοιο με αυτό του IEEE b, δεν του δίνει ιδιαίτερες προοπτικές επιτυχίας. Τα υπόλοιπα τεχνικά χαρακτηριστικά του HomeRF είναι ίδια με αυτά του προτύπου IEEE , παρουσιάζοντας όμως τα ίδια προβλήματα παρεμβολών με το Bluetooth.[13] ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

27 3.4 Hiperlan Μία ακόμη εναλλακτική πρόταση αποτελεί το πρότυπο HiperLAN (High performance radio Local Area Network) το οποίο αναπτύχθηκε από το ETSI (European Telecommunications Standardization Institute-Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τυποποίησης Τηλεπικοινωνιών) και υποστηρίζεται από διάφορες εταιρίες του κόσμου. Μέχρι στιγμής προϊόντα που να στηρίζονται στο πρότυπο HiperLAN έχουν αναγγελθεί από μία μόνο εταιρία (στα μέσα του 2000), αλλά έντονο ενδιαφέρον για την υλοποίησή του έχουν εκδηλώσει πολλές ακόμη εταιρίες 13. Το HiperLAN υπάρχει σε δύο εκδόσεις, το HiperLAN Type 1 που τυποποιήθηκε το 1996 και υποστηρίζει ταχύτητες μέχρι 24Mbps και το HiperLAN Type 2, η ανάπτυξη της οποίας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και θα υποστηρίζει ταχύτητες μέχρι 54Mbps. Αμφότερες οι εκδόσεις του HiperLAN χρησιμοποιούν τη συχνότητα των 5GHz, η οποία στην Αμερική και στην Ιαπωνία είναι ελεύθερη και στην Ευρώπη έχει επισήμως παραχωρηθεί για χρήση από τα ασύρματα δίκτυα, με αποτέλεσμα αφενός μεν να μη δημιουργούνται προβλήματα με τα δίκτυα που τρέχουν στα 2,4GHz και αφετέρου οι συσκευές HiperLAN να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου χωρίς τροποποιήσεις. Μια άλλη ιδιαιτερότητα του HiperLAN είναι επίσης το ad hoc roaming, η δυνατότητα δηλαδή της αυτόματης προώθησης των δεδομένων από AP σε AP σε περίπτωση που ο δέκτης δεν βρίσκεται στο βεληνεκές του πομπoύ. Εκτός από αυτό, η υπεροχή στην ταχύτητα και η δυνατότητα QoS (Quality Of Service, Ποιότητα Υπηρεσιών) είναι δύο ακόμη ιδιαιτερότητες που έχει το HiperLAN έναντι των άλλων προτύπων ασύρματης δικτύωσης. Με το QoS μπορούν τα πακέτα δεδομένων να κατηγοριοποιούνται και να αποκτούν διαφορετική σειρά προτεραιότητας ανάλογα με το είδος τους. Έτσι, για παράδειγμα τα πακέτα που αφορούν ένα video μπορεί να έχουν μεγαλύτερη προτεραιότητα κατά τη μεταφορά, με αποτέλεσμα την πιο ομαλή εμφάνισή του. Το HiperLAN2, σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα πρότυπα, είναι συμβατό με μια τεράστια ποικιλία δικτύων γιατί, εκτός από το να συνδέεται με δίκτυα Ethernet, έχει τη δυνατότητα και για μεταφορά πακέτων IP, Firewire, ATM, UMTS κ.ά. Τα projects BRAN (ραδιοδίκτυα ευρυζωνικής πρόσβασης) του ETSI αναπτύσσουν μια νέα γενεά προτύπων που θα υποστηρίξει και τα ασύγχρονα δεδομένα και τις υπηρεσίες στις οποίες ο χρόνος μετάδοσης είναι κρίσιμος (φωνή και βίντεο), για να επιτύχουν μια αποδεκτή ποιότητα υπηρεσίας (QoS). Ένα από αυτά τα πρότυπα είναι το HiperLAN Type 2, που θα υποστηρίζει μετάδοση πολυμεσικών εφαρμογών μεταξύ διαφορετικών ευρυζωνικών κεντρικών δικτύων και κινητών τερματικών. Το HiperLAN Type 2 παρέχει μια εύκαμπτη πλατφόρμα για ποικίλες εφαρμογές πολυμέσων για επιχειρήσεις και για προσωπική χρήση που μπορούν να υποστηρίξουν ένα σύνολο από υψηλούς ρυθμούς μετάδοσης μέχρι 54 Mbps. Σε ένα τυπικό σενάριο επιχειρησιακής εφαρμογής, ένα κινητό τερματικό χρησιμοποιεί υπηρεσίες και την υποδομή του καλωδιωμένου εταιρικού / δημόσιου δικτύου. Εκτός από QoS, το δίκτυο θα παράσχει στα κινητά τερματικά τις διοικητικές υπηρεσίες ασφάλειας κατά την μετακίνηση. Σε ένα υποδειγματικό σενάριο προσωπικής εφαρμογής, μια χαμηλού κόστους και εύκαμπτη δικτύωση υποστηρίζεται για τη διασύνδεση των ασύρματων ψηφιακών καταναλωτικών συσκευών. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

28 Για να εκπληρώσει αυτούς τους στόχους, το HiperLAN Type 2 στηρίζεται στην κυψελοειδή τοπολογία δικτύωσης. Υποστηρίζει δύο βασικούς τρόπους λειτουργίας τον συγκεντρωτικό και τον άμεσο. Ο συγκεντρωτικός τρόπος χρησιμοποιείται στην κυψελοειδή τοπολογία δικτύωσης όπου κάθε ράδιοκύτταρο ελέγχεται από ένα σημείο πρόσβασης, που καλύπτει μια ορισμένη γεωγραφική περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο, ένα κινητό τερματικό επικοινωνεί με άλλα κινητά τερματικά ή με το κεντρικό δίκτυο μέσω ενός σημείου πρόσβασης. Αυτός ο τρόπος λειτουργίας χρησιμοποιείται κυρίως στις επιχειρησιακές εφαρμογές, και στο εσωτερικό της επιχείρησης αλλά και εξωτερικά, όπου μια περιοχή πολύ μεγαλύτερη από ένα ράδιοκύτταρο πρέπει να καλυφθεί. Ο άμεσος τρόπος χρησιμοποιείται στην ειδική τοπολογία δικτύωσης, κυρίως στα χαρακτηριστικά ιδιωτικά home περιβάλλοντα, όπου ένα ράδιοκύτταρο καλύπτει ολόκληρη την εξυπηρετούμενη περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργίας, τα κινητά τερματικά σε ένα μονοκύτταρο προσωπικό δίκτυο μπορούν άμεσα να ανταλλάξουν δεδομένα. [12] 3.5 Wi-Max Το 2003 η ΙΕΕΕ υιοθέτησε το πρότυπο γνωστό και σαν Wi-Max, ώστε να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις για ασύρματη πρόσβαση (με σταθερούς ρυθμούς) ευρείας ζώνης. Όπως συμβαίνει με τα πρότυπα 802 για ασύρματα τοπικά δίκτυα LAN, έτσι και το καθορίζει μια οικογένεια προτύπων με επιλογές για συγκεκριμένες ρυθμίσεις. Ακριβώς όπως το Ethernet MAC στρώμα μπορεί να τρέξει πέρα από το χαλκό, ίνα ή το καλώδιο, το MAC στρώμα σχεδιάζεται να υποστηρίξει λειτουργία πέρα από τα πολλαπλά φυσικά στρώματα, για παράδειγμα συχνότητες γύρω από τα 11 GHz, χρησιμοποιώντας είτε FDD είτε TDD, διαφορετικά εύρη ζώνης καναλιού και χρησιμοποιώντας την τεχνική διαμόρφωσης OFDM ή απλή μεταφορά. Το πρότυπο a ασχολείται συγκεκριμένα με συχνότητες από 2 ως 11 GHz, χρησιμοποιεί την τεχνική ΟFDM, και αναμένεται να χρησιμοποιηθεί και στις χωρίς άδεια ζώνες (π.χ. UNII στα 5 GHz) και στις ελεύθερες (με άδεια) ζώνες (MMDS στα 2,5 GHz). Προμηθευτές έχουν ανακοινώσει Wi-Max προϊόντα που θα σχεδιαστούν για μεγάλης απόστασης (εμβέλειας) κεραίες συνδρομητών και συστήματα μικρότερης απόστασης στοχεύοντας σε laptop με μια PC-CARD. Λέγεται ότι ο ρυθμός μεταφοράς δεδομένων φθάνει μέχρι και τα 70 Mbps και απόσταση μέχρι και τα 30 miles. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι οι δύο τελευταίοι αριθμοί δε μπορούν να πραγματοποιηθούν ταυτόχρονα. Πρόσφατες έρευνες αποδεικνύουν μια γρήγορη πτώση του ρυθμού μεταφοράς δεδομένων, καθώς η απόσταση αυξάνεται. Συγκεκριμένα για απόσταση 30 miles ρυθμός bit είναι 18 Mpbs. Παραλλαγές του προτύπου, που στοχεύουν στους κινητούς χρήστες (802.16e) και στην παροχή ενισχυμένης QoS (802.16b) είναι ήδη σε εξέλιξη. Το πρώτο a πρότυπο καθώς και συμβατός με αυτό εξοπλισμός εκδόθηκε από τις Redline Communications τον Μάρτιο του Αρκετοί προμηθευτές που έχουν ασχοληθεί με εξοπλισμό για ευρείας ζώνης ασύρματη πρόσβαση, έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους για το Wi-Max και έτσι δραστηριοποιούνται στην κατασκευή προϊόντων συμβατών με το εν λόγω πρότυπο. Προμηθευτές που αναπτύσσουν κεραίες περίπλοκης τεχνολογίας (MIMO, phased arrays), έχουν εκδηλώσει την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν αυτές σε a συμβατά προϊόντα. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

29 Επομένως αναμένεται ο εξοπλισμός για ευρείας ζώνης ασύρματη πρόσβαση να έχει αισθητά χαμηλότερο κόστος, όπως ακριβώς είχε συμβεί στην αγορά Wi-Fi πριν την επικύρωση του b. Όταν το e υιοθετήθηκε, υποστηρίζοντας κινητούς χρήστες, η Intel είχε πει ότι αναμένεται να συμβεί με το Wi-Max, ότι ακριβώς συνέβη και με το Wi- Fi. Έτσι θα αποτελέσει ένα τυποποιημένο χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των laptop. Λέγεται ότι το Wi-Max θα αποτελέσει το κατεξοχήν πρότυπο για ασύρματη δικτύωση στο μέλλον. Έτσι λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα των προτύπων, και τις καθυστερήσεις από την ΙΕΕΕ όσον αφορά την διευκρίνιση του κριτηρίου προσαρμογής, αναμένεται ότι το αργότερο μέχρι το 2006 ο διαλειτουργικός εξοπλισμός θα είναι στην διάθεσή μας.[14] Το κάτωθι Σχήμα 3. 1 επεξηγεί την εξέλιξη της ασύρματης πρόσβασης ευρείας ζώνης σε σχέση με το Wi-Max. Σχήμα 3. 1 : Εξέλιξη ασύρματης ευρυζωνικής πρόσβασης ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

30 Ταχύτητα Εμβέλεια Συχνότητα Διασύνδεση Κατάσταση Υποστ. Bluetooth 1 Mbps 10 m 2.4 GHz Καμία Διαθέσιμο Erricson IBM, Intel, Toshiba, Nokia, Motorola HomeRF 2 Μbps 50 m 2.4 GHz Ethernet Διαθέσιμο Promix, Intel,HP, 3COM, Motorola HiperLAN Type 1 24 Mbps 50 m 5 GHz Ethernet Διαθέσιμο ETSI, Promix, HP,IBM, Xircom, Nokia HiperLAN Type 2 54 Mbps m 5 GHz Ethernet, ATM,IP, UMTS, Firewire, PPP ETSI, Promix, HP,IBM, Xircom, Nokia, IEEE Cisco, b a g 2 Mbps 11 Mbps 54 Mbps 54 Mbps m -//- -//- -//- 2.4 GHz 2.4 GHz 5 GHz 2.4 GHz Ethernet Ethernet Ethernet Διαθέσιμο Διαθέσιμο Διαθέσιμο Διαθέσιμο Lucent, 3Com, Apple, Nokia, Compaq Wi-Max 70 Mbps 30 miles 2-11 GHz Μελετάται Πίνακας 3. 1 : Χαρακτηριστικά προτύπων για ασύρματη δικτύωση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

31 3.6 Σύνοψη Στον προηγούμενο συγκεντρωτικό Πίνακας 3. 1, επιχειρούμε να αποτυπώσουμε τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά των παραπάνω τεχνολογιών. Καθίσταται λοιπόν σαφές πως από όλες τις παραπάνω εναλλακτικές τεχνολογίες αυτή που αναμένεται να επικρατήσει στο εγγύς μέλλον είναι το Wi-Max, μιας και υπόσχεται τους υψηλότερους ρυθμούς μεταφοράς δεδομένων και αρκετά μεγαλύτερη εμβέλεια. Το Bluetooth στις μέρες μας είναι ευρέως διαδεδομένο, κυρίως, κυρίως στην κινητή τηλεφωνία, λόγω του χαμηλού του κόστους και της ευκολίας που προσφέρει. Οι υπόλοιπες από τις παραπάνω λύσεις δεν έχουν ως σκοπό την άμεση αντικατάσταση του πατροπαράδοτου καλωδιωμένου Ethernet, λόγω της δυσανάλογης σχέσης κόστους / ταχύτητας που έχουν αυτή τη στιγμή, αλλά και των χαμηλών επιδόσεων. Στις μέρες μας όμως, το πρότυπο ασύρματης δικτύωσης που είναι ευρέως διαδεδομένο είναι το ΙΕΕΕ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

32 4.W I - F I Μ Ο Ν Α Δ Ε Σ Α Σ Υ Ρ Μ Α Τ Η Σ Π Ρ Ο Σ Π Ε Λ Α Σ Η Σ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

33 4.1 Εισαγωγή Όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενο κεφάλαιο η αρχιτεκτονική ενός ασυρμάτου δικτύου συνίσταται σε ένα σταθμό βάσης-ap (κεραία) που εκπέμπει διαμέσου του αέρα και ένα σύνολο χρηστών που διαθέτουν τον κατάλληλο τερματικό εξοπλισμό και βρίσκονται στην ακτίνα εκπομπής του σταθμού. Επομένως στο παρόν κεφάλαιο θα παρουσιάσουμε τις μονάδες ασύρματης προσπέλασης που είναι συμβατές με το ασύρματο δίκτυο Είναι άλλωστε αξιοσημείωτο ότι συστάθηκε και ειδικός οργανισμός, ο οποίος παρέχει εγγυήσεις, πρότυπα συμβατότητας και πιστοποίηση του προτύπου ΙΕΕΕ για ένα πλήθος προϊόντων. 4.2 Wi-Fi (Wireless Fidelity) Το 1999 με την ανάπτυξη του προτύπου ΙΕΕΕ , σχηματίστηκε ένας μη κερδοσκοπικός διεθνής οργανισμός, ο οποίος έχει ως μέλη του κατασκευαστές προϊόντων Στόχος του είναι να πιστοποιήσει την διαλειτουργικότητα προϊόντων βασισμένων στο εν λόγω πρότυπο. Για το σκοπό λοιπόν αυτό έχει αναπτύξει και εφαρμόζει μία σειρά από δοκιμές. Τα μέλη του ανέρχονται σήμερα γύρω στα 200 και έχει πιστοποιήσει 864 προϊόντα από την αρχή λειτουργίας του. Η πιστοποίηση Wi-Fi σε μία συσκευή αποτελεί κατά συνέπεια μία εγγύηση για τον αγοραστή για την διαλειτουργικότητα της συσκευής. Επίσης επειδή πλέον όλοι οι κατασκευαστές φροντίζουν ώστε τα προϊόντα τους να επιτυγχάνουν την πιστοποίηση, έχει επικρατήσει να αναφερόμαστε στο πρότυπο ΙΕΕΕ με τον όρο Wi-Fi. Ακόμη η ασύρματη επικοινωνία μεταξύ συσκευών που λαμβάνει χώρα σε συγκεκριμένες συχνότητες ραδιοκυμάτων και υπακούει στο πρότυπο ΙΕΕΕ λέγεται Wi-Fi επικοινωνία. 4.3 Πρότυπα Συμβατότητας Και Πιστοποίηση Προτύπου Wi-Fi Το εμπόριο έχει κατακλυστεί πλέον από προϊόντα εταιριών που υλοποιούν με κάποιο τρόπο κάποιο μέρος του πρωτοκόλλου b(Access Points, clients, routers, VoIP terminals, cameras κτλ). Την απάντηση στην ερώτηση «τι εγγύηση έχει ο καταναλωτής για την συμβατότητα λειτουργίας όλων των b συσκευών;» έρχεται να δώσει η WECA(Wireless Ethernet Compatibility Alliance). Πρόκειται για μια οργάνωση που εξετάζει και πιστοποιεί την συμβατότητα των συσκευών και έχει σαν μέλη της κατασκευαστές ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, παροχείς υπηρεσιών WLAN, κατασκευαστές υπολογιστών και λογισμικού. Μερικές από τις εταιρίες που μετέχουν είναι οι 3Com, Aironet, Apple, Breezecom, Cabletron, Compaq, Dell, Fujitsu, IBM, Intersil, Lucent Technologies, No Wires Needed, Nokia, Samsung, Symbol Technologies, Wayport, Zoom. Στην ουσία πρόκειται για μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία, καθώς ένα wireless δίκτυο μπορεί να αποτελείται από συσκευές διαφορετικών εταιριών. Μια πιστοποιημένη από την WECA συσκευή, έχει την εγγύηση ότι θα μπορεί να συνεργαστεί με άλλο ασύρματο ή όχι υλικό, που υποδεικνύεται από το πρωτόκολλο b για τον συγκεκριμένο τύπο συσκευής(π.χ. ένα Access Point πρέπει να μπορεί να συνδεθεί με οποιονδήποτε client, αλλά και να μπορεί να δεχτεί και μια Ethernet σύνδεση). Η WECA έχει θεσπίσει το Wireless Fidelity πρότυπο, όπως είδαμε παραπάνω και σε κάθε συσκευή που περνάει επιτυχώς όλες τις δοκιμές συμβατότητας, απονέμεται η «σφραγίδα συμβατότητας», όπως φαίνεται στο Σχήμα ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

34 Σχήμα 4. 1 : WiFi trademark Αυτή η σφραγίδα δίνει στους καταναλωτές την εγγύηση ότι, τα προϊόντα Wi-Fi που την φέρουν, θα μπορούν να λειτουργούν μεταξύ τους. Παρόλα αυτά όμως, δεν αποτελεί ένα τεχνολογικό στάνταρ. Είναι απλά μια εγγύηση συμβατότητας μεταξύ προϊόντων. Βεβαίως τα πράγματα ποτέ δεν είναι τόσο απλά. Πολλές φορές ερχόμαστε αντιμέτωποι με προϊόντα που είτε απλά δεν μπορούν να συνεργαστούν, είτε η συνεργασία τους αυτή είναι προβληματική. Τέτοια προβλήματα τις περισσότερες φορές βρίσκονται στο υλικό των συσκευών, οπότε είναι απίθανο να λυθούν. Έτσι η προσωπική δοκιμή των προϊόντων πριν την αγορά, ή η έρευνα για παραδείγματα αποδεδειγμένης συνεργασίας ενδείκνυται πριν από μια σοβαρή επένδυση σε υλικό διαφορετικών κατασκευαστών [10]. 4.4 Ασύρματος Εξοπλισμός Οι μονάδες προσπέλασης που συνθέτουν τον απαραίτητο ασύρματο εξοπλισμό, προκειμένου να γίνει εφικτή η πρόσβαση σε ένα δίκτυο, είναι οι παρακάτω: Κεραία NIC Καλώδιο RF Connectors Pigtail Καλώδιο UTP POE Bridge Router Κεραία Για την δημιουργία ενός client θα πρέπει να γίνει σύνδεση με ένα AP. Αυτό σημαίνει ότι η κεραία χρειάζεται να σημαδεύει ένα AP. Τυπικά χρειαζόμαστε μία κατευθυντική κεραία (grid, yagi, ελικοειδείς, πιάτο κλπ), για τον απλούστατο λόγο ότι οι συνδέσεις με κατευθυντικές κεραίες καλύπτουν μικρότερη περιοχή, χρησιμοποιούν το φάσμα πιο αποτελεσματικά, απαιτούν μικρότερη ισχύ για να φτάσουν σε μεγαλύτερη απόσταση και μειώνουν το θόρυβο. Ο τύπος της κεραίας καθορίζει την μορφή ακτινοβολίας. Οι κεραίες διακρίνονται σε μη κατευθυντικές που είναι κατάλληλες για την κάλυψη των μεγάλων περιοχών, δικατευθυντικές που είναι κατάλληλες για την κάλυψη των διαδρόμων και μονοκατευθυντικές, που ενδείκνυνται για την σύνδεση μεταξύ κτηρίων (point-to-point). Έτσι διακρίνουμε τους κάτωθι τύπους κεραιών. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

35 Vertical : Έχει κέρδος από 3-10 dbi. Είναι μη κατευθυντική σε οριζόντια κατεύθυνση. Είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη κεραία καθώς επίσης και ακριβότερη. Την χρησιμοποιούμε για να καλύψουμε μια περιοχή στην οποία υπάρχουν αρκετά κτήρια που θέλουμε να συνδεθούν ασύρματα. Dipole : Χρησιμοποιείται για να καλύψει ένα διάδρομο, μία μεγάλη ή και μικρή περιοχή. Yagi : Είναι μια υψηλούς κέρδους (12-18dBi) μονοκατευθυντική κεραία. Parabolic : Έχει πολύ υψηλό κέρδος μέχρι και 24 dbi (very narrow beam widths). Χρησιμοποιείται στην περίπτωση που θέλουμε να συνδέσουμε δύο κτήρια. Μια τέτοια κεραία έχει εμβέλεια μέχρι και 20 miles. Και οι δύο πλευρές αυτής της ασύρματης σύνδεσης έχουν την ίδια κεραία, οι οποίες πρέπει και να σημαδεύονται σωστά. Παραβολική είναι και η κεραία τύπου grid. Η παραβολική και η yagi κεραία χρησιμοποιείται για την διασύνδεση δυο κτηρίων. Το πρόβλημα είναι να σημαδεύονται οι κεραίες από τις δύο πλευρές σωστά. Στο Σχήμα 4. 2 που ακολουθεί φαίνεται η μορφή αυτών των κεραιών, ενώ υπάρχει και το διάγραμμα ακτινοβολίας τους. Σχήμα 4. 2 : Τύποι Κεραιών Πριν παραθέσουμε συγκεκριμένα μοντέλα, θα αναφερθούμε στους όρους Line-of- Sight (LoS), Near LoS, db, dbi και dbm, με σκοπό να κατανοήσουμε καλύτερα ένα μεγάλο εύρος θεμάτων γύρω από τις κεραίες. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

36 Οι έννοιες Line-of-Sight (LoS) και Near LoS Η μετάδοση σημάτων στην περιοχή των μικροκυματικών συχνοτήτων, μοιάζει αρκετά με την μετάδοση του φωτός. Σε κάθε περίπτωση, η άμεση οπτική επαφή (LoS) είναι η καλύτερη συνθήκη για μια επιτυχή λήψη, όπως φαίνεται στο Σχήμα Παρόλα αυτά, φαινόμενα όπως ανάκλαση και περίθλαση, μπορούν να επιτρέψουν επικοινωνία και σε συνθήκες, κυρίως σε κοντινές αποστάσεις, όπου η μετάδοση των σημάτων εμποδίζεται. Σχήμα 4. 3 : Άμεση οπτική επαφή Σαν Near-LoS ορίζονται οι συνθήκες κατά τις οποίες, δεν υπάρχει άμεση και απρόσκοπτη οπτική επαφή ανάμεσα σε πομπό και δέκτη, ή υπάρχουν κυρίως αιχμηρά αντικείμενα (όπως π.χ. κορυφές δέντρων, ιστοί κεραιών), σε κοντινή απόσταση και μέσα στην νοητή ευθεία που ενώνει την κεραία του πομπού με την αντίστοιχη του δέκτη (ζώνες Frensel), όπως βλέπουμε στο Σχήμα Για παράδειγμα, μια κεραία πίσω από δέντρα ανήκει σε αυτή την περίπτωση. Επίσης αν η δεντροφύτευση είναι πυκνή, τότε μπορεί να αποκλείσει εντελώς την λήψη σημάτων. Πίσω από μία πολυκατοικία, και σε κοντινή απόσταση, η ζεύξη είναι συχνά εφικτή. Πίσω από ένα λόφο και χαμηλά, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Οφείλουμε όμως να επισημάνουμε ότι πέραν της θεωρίας, η δοκιμή είναι η καλύτερη απόδειξη Οι όροι db, dbi και dbm Σχήμα 4. 4 : Η άμεση οπτική επαφή δεν είναι εφικτή Τα decibel είναι μία λογαριθμική μονάδα μέτρησης ενός λόγου, όπως ο λόγος σήματος προς θόρυβο (S/N, signal to noise ratio). Τα decibel είναι βολικά καθώς χρειάζεται πρόσθεση και αφαίρεση των συντελεστών κέρδους και απωλειών, αντί του πολλαπλασιασμού τους. Αν μία συσκευή αυξάνει ένα μέγεθος (όπως τάση ή ισχύ) με έναν συντελεστή x τότε με λογάριθμους μπορούμε να υπολογίσουμε ότι έχει κέρδος log10x B (όπου το Β συμβολίζει τα Bell) ή 10log10x db (decibels όπου το deci σημαίνει δέκατα του Bell). Ένας χρήσιμος αριθμός είναι ο +3dB το οποίο αντιστοιχεί περίπου σε διπλασιασμό. Ο όρος dbm υποδηλώνει το κέρδος, που υποθέτουμε ότι θα προέκυπτε από είσοδο 1mW. Για παράδειγμα αν μια κάρτα εκπέμπει στα 100mW σημαίνει ότι έχει ένα υποθετικό κέρδος 100, ή σε db αυτό μεταφράζεται σε 10log10(100) = 20dB και λέμε ότι εκπέμπει στα 20dBm (100mW = 20dBm, 1mW=0dBm). Αν μία άλλη εκπέμπει με ισχύ 40mW, τότε αυτό αντιστοιχεί σε 17dBm. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

37 Ο όρος dbi υποδηλώνει το υποτιθέμενο κέρδος μίας ισοτροπικής κεραίας. Για παράδειγμα 0dBi είναι το κέρδος μίας υποθετικής κεραίας που ακτινοβολεί όλη την ισχύ της σε μία τέλεια ομοιόμορφη σφαιρική κατανομή. Κεραίες με τέτοια ακτινοβολία δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα. Αντίθετα οι υπάρχουσες κεραίες κατασκευάζονται ώστε να συγκεντρώνουν την ισχύ του σήματος προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση. Για έναν απομακρυσμένο δέκτη που δε γνωρίζει τι είδους κεραία στέλνει το σήμα, αυτό που «φαίνεται» είναι το συγκεντρωμένο σήμα που έχει σταλεί και μοιάζει σαν έχει σταλεί από μία ισοτροπική κεραία η οποία με κάποιο τρόπο έχει αυξήσει την ισχύ του εισερχόμενου σήματος και το έχει εκπέμψει σφαιρικά, έτσι με αυτόν τον τρόπο λέμε ότι οι κεραίες έχουν «κέρδος». Υπενθυμίζουμε ότι το "i" στο dbi αφορά το μοντέλο της ισοτροπικής κεραίας (isotropic radiator). Τυπικά οι κεραίες χαμηλού κόστους έχουν κέρδη μεταξύ 10dBi και 20dBi. Αυτά τα κέρδη μετριούνται στην κατεύθυνση στην οποία η κεραία κυρίως συγκεντρώνει την ισχύ και ονομάζεται «λοβός» (lobe). Αν είχε μετρηθεί στο πλάι ή πίσω θα ήταν μικρότερα ή και αρνητικά. Άλλωστε δεν ενδιαφερόμαστε για τις κατευθύνσεις εκείνες στις οποίες δεν εκπέμπεται σήμα και οι οποίες ονομάζονται μηδενικές (nulls). Ακόμη όλα τα μέσα από τα οποία περνάει το σήμα έχουν απώλειες ή κέρδος. Τα καλώδια και οι connectors συμβάλλουν σημαντικά στις απώλειες σήματος. Οι απώλειες ενός καλωδίου μετριούνται σε db/m. Για παράδειγμα το RG123 υπολογίζεται ότι έχει απώλειες 4dB/m (ή ισοδύναμα -4dB/m κέρδος) για σήματα 2.4GHz. Επιπλέον ο αέρας ή το κενό στο διάστημα έχουν απώλειες, αλλά οι ενισχυτές έχουν φυσικά κέρδος. Σε γενικές γραμμές αν προσθέσεις όλα τα κέρδη και αφαιρέσεις τις απώλειες μπορείς να δεις που τα πράγματα επιδέχονται βελτίωσης και που όχι. Θεωρούμε το παράδειγμα μίας κάρτα +10dBm, 4m 0.4dB/m καλωδίου και μίας κεραίας +12dBi και κανενός connector. Σε αυτή λοιπόν την περίπτωση η ωφέλιμη ισχύς σήματος είναι 10-4*0.4+12=20dBm στην κεραία. Σημειώνουμε ότι δε συνυπολογίσαμε τον αέρα που παρεμβάλλεται. Νομικά περιοριζόμαστε στα 100mW EIRP (effective isotropic radiated power). Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός που δε μπορεί να ξεπεραστεί στην κεραία είναι 10*log(100)=20dBm. Επομένως το σύστημά μας πρέπει να είναι όσο πιο κοντά στα 20dBm χωρίς να τα ξεπερνά. Απώλειες έχουμε και κατά την διάρκεια της διαδρομής (path loss). Η καθαρή απώλεια διαδρομής είναι η απώλεια που προκύπτει όταν ανάμεσα στις κεραίες εκπομπής και λήψης μεσολαβεί κενό και δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο στο ενδιάμεσο (όπως κτίρια ή δέντρα) και είναι αντιστρόφως ανάλογη του τετραγώνου της απόστασης. Τελικά όταν το σήμα φτάσει στην κάρτα του λήπτη (μέσω μιας κεραίας και ενός καλωδίου με απώλειες), πρέπει να είναι αρκετά ισχυρό για να γίνει κατανοητό. Αυτό έχει να κάνει με την ευαισθησία της κάρτας. Για παράδειγμα οι παλιότερες 2Mbps κάρτες της Lucent είχαν ονομαστική ευαισθησία -90dBm. Για άλλη μια φορά στο παράδειγμα αυτό πρέπει να προστεθούν τα κέρδη και να αφαιρεθούν οι απώλειες. Αν δηλαδή ο πομπός στέλνει στα 20dBm, οι απώλειες κατά την διαδρομή του σήματος είναι -108dB και ο δέκτης έχει μία κεραία 14dBi και καλώδιο με απώλειες -2dB, προκύπτει ότι η απαιτούμενη ευαισθησία της κάρτας είναι 74dBm που ικανοποιείται από την παραπάνω κάρτα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει και ένα μικρό ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

38 περιθώριο για χειρότερης ποιότητας καλώδια, κεραία χαμηλότερου κέρδους κ.λ.π. Όμως όλα αυτά είναι απλώς θεωρία. Στην πραγματικότητα τα κέρδη και οι απώλειες μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με το πως φυσά ο αέρας γύρω από την κεραία, την υγρασία στα καλώδια, τα αεροπλάνα που πετούν χαμηλά κ.ο.κ. Παραθέτουμε στην συνέχεια τον Πίνακας 4. 1, που περιλαμβάνει αντιστοιχία μεταξύ dbm και Watts. dbm Watts dbm Watts DBm Watts mw mw W mw mw W mw mw W mw mw W mw mw W mw mw W 6 4 mw mw W 7 4 mw mw W 8 6 mw mw W 9 8 mw mw W mw mw W mw mw W mw mw W mw mw W mw W W Πίνακας 4. 1 : Αντιστοιχία dbm Watts Μοντέλα Κεραιών Στην συνέχεια θα παρουσιάσουμε ορισμένα μοντέλα τέτοιων κεραιών. TEW-210APB 11Mbps Wireless Access Point + Bridge Σχήμα 4. 5 : TEW-210APB 11Mbps Wireless Access Point + Bridge H μονάδα αυτή, της οποίας η μορφή φαίνεται στο Σχήμα 4. 5, έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά : ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

39 Οι χρήστες μπορούν να έχουν ασύρματη πρόσβαση σε Ethernet/Fast Ethernet LAN στο σπίτι ή στο γραφείο, στις διατάξεις του δικτύου όπως σκληρούς δίσκους, οδηγούς CD-ROM/DVD, δικτυακούς εκτυπωτές και Internet. Ρυθμός ροής δεδομένων έως και 11Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4GHz. Σε εσωτερικό χώρο καλύπτει απόσταση 34 έως 100 μέτρα και 100 έως 300 μέτρα σε εξωτερικό χώρο. Δυνατότητα σύνδεσης με εξωτερική κατευθυντική κεραία. Κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων 64-bit/128-bit. 11 κανάλια. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +44ºC. Διαστάσεις : 14,8 cm x 11 cm x 3.8 cm και ζυγίζει 180 gr. Σχηματική αναπαράσταση της ασύρματης δικτύωσης φαίνεται στο Σχήμα Σχήμα 4. 6 : Αναπαράσταση Ασύρματης Δικτύωσης ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

40 ΤEW-310APB 11/22Mbps Wireless Access Point + Bridge Σχήμα 4. 7 : ΤEW-310APB 11/22Mbps Wireless Access Point + Bridge Η μονάδα που φαίνεται στο παραπάνω Σχήμα 4. 7, έχει τα κάτωθι χαρακτηριστικά : Οι χρήστες και πάλι μπορούν να έχουν ασύρματη πρόσβαση σε Ethernet/Fast Ethernet LAN στο σπίτι ή στο γραφείο, στις διατάξεις του δικτύου όπως σκληρούς δίσκους, οδηγούς CD-ROM/DVD, δικτυακούς εκτυπωτές και Internet. Δυνατότητα AP-to-AP γεφύρωσης (ασύρματη σύνδεση μιας ή περισσοτέρων μονάδων μεταξύ τους). Ρυθμός ροής δεδομένων έως 22Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα GHz. Διπλή δίπολη κεραία και δεν είναι αποσπώμενη. Καλύπτει απόσταση 34 έως 100 μέτρα σε εσωτερικό χώρο και 100 έως 300 μέτρα σε εξωτερικό χώρο. Το μοντέλο αυτό με αποσπώμενες κεραίες μπορεί να συνδεθεί με εξωτερική κατευθυντική κεραία (TEW-OA24D 24dBi Hi-Gain-Υψηλής Απολαβής). Κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων 64-bit/128/246-bit. 11 κανάλια. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από -10º έως +44ºC. Διαστάσεις 14 cm x 11.3 cm x 3.8 cm και ζυγίζει 213 gr. Σχηματική αναπαράσταση της ασύρματης δικτύωσης φαίνεται στο Σχήμα Σχήμα 4. 8 : Αναπαράσταση Ασύρματης Δικτύωσης ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

41 TEW-OA14D 14dBi ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ Σχήμα 4. 9 : TEW-OA14D 14dBi ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ Η μορφή της φαίνεται στο Σχήμα 4. 9 και παρουσιάζει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά : Εμβέλεια έως 8 χιλ. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2400 MHz MHz. Έχει 14 dbi απολαβή. Ωμική αντίσταση 40 Ohms. Καλώδιο R-48/u. Αντέχει σε άνεμο ταχύτητας 180 Km/h. Λειτουργεί σε θερμοκρασία -30º έως +80ºC Διαθέτει αντικεραυνική προστασία (DC γείωση). Διαστάσεις 24 cm x 24 cm x 69.4 cm και ζυγίζει 824 gr. Σχηματική αναπαράσταση της ασύρματης δικτύωσης φαίνεται στο Σχήμα Σχήμα : Αναπαράσταση Ασύρματης Δικτύωσης ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

42 TEW-OA14DK 14dBi ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ με 2 μέτρα SMA καλώδιο (και με Κιτ Βραχίονα Στήριξης) Σχήμα : TEW-OA14DK 14dBi ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ Η μορφή της απεικονίζεται στο Σχήμα και διακρίνεται για τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Είναι κατάλληλη για μονάδες ασύρματης προσπέλασης, routers και PCI adaptors με αποσπώμενες κεραίες. Εμβέλεια 8 Km. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2400 MHz MHz. Έχει 14 dbi απολαβή. Ωμική αντίσταση 40 Ohms Καλώδιο R-48/u. Αντέχει σε άνεμο ταχύτητας 180 Km/h. Λειτουργεί σε θερμοκρασία -30º έως +80ºC. Διαθέτει αντικεραυνική προστασία (DC γείωση). Διαστάσεις 24 cm x 24 cm x 69.4 cm και ζυγίζει 824 gr.[2] TEW-OA24D 24dBi Hi-Gain ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ (Υψηλής Απολαβής - High Gain) Η μορφή της φαίνεται στο Σχήμα και παρουσιάζει τα κάτωθι χαρακτηριστικά : Τύπου Grid. Μεγάλη ακτίνα εμβέλειας σε ασύρματο τοπικό δίκτυο. Συμβατή με 11/22Mbps ασύρματο PCI δικτυακό adaptor καθώς επίσης και με την ασύρματη μονάδα προσπέλασης TEW-310APBX. Επιπρόσθετα Περιλαμβάνει μεταβλητό βραχίονα στήριξης για την επιθυμητή ευθυγράμμιση και μπορεί να στηριχθεί σε τοίχο ή σε ιστό. Σχήμα : TEW-OA24D 24dBi Hi-Gain ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

43 EZ Connect SMC2644W V.2 11 Mbps Wireless Access Point Σχήμα : EZ Connect SMC2644W V.2 11 Mbps Wireless Access Point Η μορφή της φαίνεται στο Σχήμα και έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Υψηλής απόδοσης ασύρματη δικτύωση για το σπίτι και την επιχείρηση, παρέχοντας πρόσβαση σε όλους τους σταθμούς του ενσύρματου δικτύου. Ρυθμός ροής δεδομένων έως και 11Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Υποστηρίζει έως 32 χρήστες. RJ44-10 Mbps. H συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz. Δίπολη κεραία που δεν είναι αποσπώμενη και έχει 2 dbi απολαβή. Καλύπτει απόσταση έως 240 μέτρα. Κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων 64/128-bit. 13 κανάλια. Διαστάσεις 11.7 cm x 6.2 cm x 2.2 cm και ζυγίζει 74 gr. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από -10º έως +64ºC. Επιπλέον είναι συμβατή με τα λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win NT, Win 2000, WinXP. EZ Connect Turbo SMC2444W 11/22 Mbps Wireless Access Point Σχήμα : EZ Connect Turbo SMC2444W 11/22 Mbps Wireless Access Point Η συγκεκριμένη μονάδα φαίνεται στο Σχήμα και παρουσιάζει τα κάτωθι χαρακτηριστικά : Οι χρήστες μπορούν να έχουν ασύρματη πρόσβαση σε Ethernet/Fast Ethernet LAN στο σπίτι ή στο γραφείο, στις διατάξεις του δικτύου όπως σκληρούς δίσκους, οδηγούς CD-ROM/DVD, δικτυακούς εκτυπωτές και Internet. Ρυθμός ροής δεδομένων έως και 22Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Υποστηρίζει έως 243 χρήστες. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα GHz. J44-10/100 Mbps. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

44 Διπλή δίπολη κεραία (δεν είναι αποσπώμενη), έχει 2 dbi απολαβή. Καλύπτει απόσταση έως 340 μέτρα. Κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων 64/128/246-bit. 13 κανάλια. Διαστάσεις: 19.8 cm x 14.0 cm x 6.14 cm και ζυγίζει 600 gr. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +40ºC. Συμβατή με τα λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. SMC 400mW Power over Ethernet Amplifier - ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΕΡΑΙΑΣ Παρουσιάζει τα εξής χαρακτηριστικά : Αυξάνει την ένταση σήματος και την εμβέλεια όλων των SMC κεραιών υψηλής απολαβής (High Gain). Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα MHz. Connector Ν-Θηλυκός. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από -40º έως +70ºC. Διαστάσεις 9.4 cm x 7.6cm x 3.3 cm. PoE συμβατό χρησιμοποιώντας το MCAMP-INJ. Κατάλληλο για την SMCANT-DI214 - ΠΑΡΑΒΟΛΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ. Ιδανικό για την SMC2482W 11/22 Mbps Auto-Sensing Wireless Bridge, που θα παρουσιάσουμε στην συνέχεια. Τύπος μονάδος Επαναλήπτης. Ισχύς: 400mW. Τροφοδοσία: 12-48V (4W). Η μορφή του φαίνεται στο Σχήμα Σχήμα : SMC 400mW Power over Ethernet Amplifier SMCANT-DI144 Wireless High-Gain Antenna - ΚΕΡΑΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Έχει τα εξής χαρακτηριστικά : Τύπου Yagi. Είναι κατάλληλη για τη EZ Connect Turbo SMC2482W 11/22 Mbps Auto-Sensing Wireless Bridge. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

45 Εμβέλεια έως 14 Km. Με τον ενισχυτή SMCAMP-400 έχουμε εμβέλεια έως 24 Km. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2400 MHz MHz. Έχει απολαβή 14.4 dbi. Ελλειπτική πόλωση Ν-Θηλυκό Connector. Το εύρος δέσμης ακτινοβολίας είναι 26 μοίρες. Η μέγιστη εμβέλεια βασιζόμενη σε ισχύ 30mW είναι Km για απόλυτη οπτική επαφή, 6.43Km για απόκλιση 20 μοιρών, 4.8Km για απόκλιση 90 μοιρών, 3.2Km για απόκλιση 134 μοιρών και 1.6Km για απόκλιση μοιρών. Ωμική αντίσταση 40 Ohms. Αντέχει σε άνεμο ταχύτητας έως 200 Km/h. Διαστάσεις cm x 11.1 cm x cm και ζυγίζει 642gr. Διατίθενται επίσης τα μοντέλα: SMCANT-DI dbi (ονομαστική εμβέλεια 4.6 χλμ.) SMCANT-DI dbi (ονομαστική εμβέλεια 11.2 χλμ.) Στο Σχήμα φαίνονται μορφές κεραίας αυτού του τύπου. Σχήμα : SMCANT-DI144 Wireless High-Gain Antenna SMCANT-DI214 - ΠΑΡΑΒΟΛΙΚΗ ΚΕΡΑΙΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Σχήμα : SMCANT-DI214 - Παραβολική κεραία εξωτερικού χώρου Η μορφή της φαίνεται στο Σχήμα και παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά : Τύπος Πιάτο. Κατάλληλη για τη EZ Connect Turbo SMC2482W 11/22 Mbps Auto-Sensing Wireless Bridge, που θα παρουσιάσουμε πιο κάτω. Διαθέτει ενσωματωμένος ενισχυτής SMCAMP-1000, 1 watt. Εμβέλεια έως 20 χιλιόμετρα. Με πρόσθετο ενισχυτή SMCAMP-400, η εμβέλεια φθάνει έως και 96 Km. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2400 MHz MHz. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

46 Απολαβή 21.4 dbi. Πόλωση ελλειπτική. Connector Ν-Θηλυκό. Ωμική αντίσταση 40 Ohms. Αντέχει σε ταχύτητα ανέμου έως 200 Km/h. Διαστάσεις : βάθος 44.7 cm, διάμετρος 61 cm και ζυγίζει 7,7 Kgr. Στον συγκεντρωτικό Πίνακας 4. 2, προσπαθούμε να συνοψίσουμε ορισμένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά με κριτήριο τον τύπο της κεραίας. Τύπος Κεραίας Εξωτερική κατευθυντική κεραία (TEWOA14D) Πιάτο (SMCANT- DI214) Εμβέλεια Απολαβή Συχνότητα λειτουργίας 8 Km 14dBi MHz 20 Km 21.4 dbi MHz Βάρος 824 gr 7.7 Kgr Grid (TEW OA24D) Μεγάλη ακτίνα εμβέλειας σε WLAN 24dBi 2400 MHz Yagi (SMCANT- DI214) 14/24 Km 14.4dBi MHz 624 gr Εγκατάσταση της Κεραίας Πίνακας 4. 2 : Χαρακτηριστικά Κεραιών Η κεραία πρέπει να τοποθετείται στο καλύτερο σημείο και όσο πιο ψηλά γίνεται. Είναι πολύ σημαντικό να στοχεύει όσο γίνεται καλύτερα το AP, αφού ακόμα και να αστοχήσει κατά 4-6 μοίρες αδυνατίζει πολύ το σήμα. Χρησιμοποιείται κάθετη πόλωση, δηλαδή ο λοβός της κεραίας να είναι κάθετος. Ένας ιστός m, πάνω στον οποίο θα τοποθετηθεί η κεραία είναι αρκετός. Μάλιστα θα πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο σταθερός, έτσι ώστε να αποφευχθούν οι ταλαντώσεις. Αυτό γιατί ακόμα και μικρές ταλαντώσεις μειώνουν την ισχύ αλλά και ο ιστός παθαίνει κόπωση και μειώνει την ικανότητά του στις ανεμοπιέσεις στο ελάχιστο NIC (NIC Network Interface Card) Πρόκειται για υλικό που ενσωματώνεται στην κεντρική μητρική κάρτα του υπολογιστή μας (motherboard) ή εισάγεται στο δίαυλο διασύνδεσης (bus) και έχει ως ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

47 σκοπό τη σύνδεση του υπολογιστή μας με το υποσύστημα επικοινωνίας (καλωδίωση) του δικτύου μας. Υπάρχουν τέσσερις μορφές με τις οποίες μπορούμε να βρούμε ασύρματες συσκευές (NIC's) των πρωτοκόλλων που μας ενδιαφέρουν: 1. PCI κάρτες : Είναι μόνο clients και τοποθετούνται στο PCI bus του Η/Υ και διαθέτουν μικρή εξωτερική κεραία. 2. PCMCIA κάρτες : Επίσης είναι μόνο clients, χρησιμοποιούνται σε φορητούς Η/Υ και δεν έχουν εμφανή κεραία. 3. USB : Αποτελεί την πιο ευέλικτη λύση καθώς συνδέεται σε κάθε τύπο H/Y. 4. Bridges : Σε αυτή τη μορφή βρίσκουμε και clients αλλά και access points. Πρόκειται για αυτόνομη συσκευή η οποία παρέχει συνήθως δύο διεπαφές, μία ασύρματη και μία ενσύρματη (Ethernet). Και λειτουργεί σαν level 2 bridge. Ο εξοπλισμός αυτός είναι κατασκευασμένος για χρήση εντός εσωτερικών χώρων, οπότε οι μετατροπές για εξωτερική χρήση γίνονται αναγκαίες. Ταυτόχρονα σε μεγάλες αποστάσεις σε αστικό περιβάλλον, για να πετύχει μία ζεύξη, είναι αναγκαία η οπτική επαφή. Η προφανής λύση είναι η επέκταση του καλωδίου σύνδεσης με την κεραία μας μέχρι το σημείο που επιτυγχάνεται η οπτική επαφή. Αυτό δεν είναι πάντοτε αποδοτικό, καθώς το καλώδιο RF έχει μεγάλες απώλειες ανά μέτρο. Άλλωστε μεγάλα μήκη εκμηδενίζουν το σήμα. Οι συνθήκες αυτές μας οδηγούν και στις αντίστοιχες υλοποιήσεις. Συνεπώς ανάλογα με τις ιδιομορφίες του κάθε κόμβου υπάρχουν οι εξής δύο περιπτώσεις : 1. Εάν το σημείο που επιτυγχάνεται σύνδεση με την κεραία μας είναι μακριά από το Η/Υ του χρήστη, τότε χρησιμοποιούμε Wireless to Ethernet Bridge ή USB. Σ αυτή λοιπόν την περίπτωση, οι δύο τελευταίες συσκευές τοποθετούνται στο στύλο της κεραίας μας και η σύνδεση με αυτές γίνεται με utp ή usb καλώδιο. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται τόσο πλεονεκτήματα, όσο και μειονεκτήματα. Πλεονεκτήματα : Μήκος καλωδίου RF μικρό οπότε θα έχουμε και μικρές απώλειες. Ευέλικτη λύση καθώς συνδέεται σε κάθε τύπο H/Y. Η απόσταση μεταξύ κόμβου και H/Y μπορεί να φτάσει μέχρι και 100 μέτρα για μια Ethernet σύνδεση ή 36 μέτρα για μια USB. Αυτόνομη λειτουργία στη περίπτωση Ethernet συσκευών. Μειονεκτήματα : Οι ιδιοκατασκευές και οι μετατροπές είναι απαραίτητες, για τη προστασία της συσκευής από την εξωτερική χρήση καθώς και για τη μεταφορά ρεύματος από το σπίτι στον κόμβο μέσω POE (power over Ethernet). Μεγαλύτερο κόστος σε σχέση με τις PCMCIA ή PCI συσκευές. Περιορισμός στις λειτουργίες που προσφέρει το ενσωματωμένο σε αυτό ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

48 λογισμικό. Στην περίπτωση που ο εξοπλισμός είναι USB ή Ethernet to wireless bridge, τότε είναι απαραίτητο να τοποθετηθεί η συσκευή σε αδιάβροχο κουτί έτσι ώστε να είναι δυνατή η τοποθέτησή του στο στύλο της κεραίας. Για την τροφοδοσία (στην περίπτωση bridge) πρέπει να κάνουμε τις κατάλληλες μετατροπές ώστε να περάσει από το καλώδιο utp. Αυτός ο μηχανισμός ονομάζεται POE (Power Over Ethernet), όπως θα δούμε πιο κάτω. Τέλος χρειάζεται ένα pigtail για να το συνδέσουμε με την κεραία μας. 2. Εάν το σημείο που επιτυγχάνεται σύνδεση είναι κοντά στον Η/Υ του χρήστη, τότε χρησιμοποιούμε μια pci ή pcmcia κάρτα. Σ αυτή την περίπτωση τα πλεονεκτήματα υπερτερούν των μειονεκτημάτων. Πλεονεκτήματα : Χαμηλό κόστος. Επεκτασιμότητα ευελιξία. Πλήρης έλεγχος από λογισμικό Οι PCMCIA προσφέρουν τον πολύ δημοφιλή τρόπο διασύνδεσης περιφερειακών σε φορητούς. Δημιουργία access point με τη χρήση καρτών client. Μειονεκτήματα : Μετά τα μέτρα το κόστος και οι απώλειες στο σήμα γίνονται απαγορευτικές. Στην συνέχεια θα παραθέσουμε ορισμένα μοντέλα NIC s : EZ Connect Turbo SMC2402W - ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΚΑΡΤΑ ΔΙΚΤΥΟΥ 11/22 Mbps Auto- Sensing Wireless PCI Card Έχει τα εξής χαρακτηριστικά : Πρόκειται για μία PCI Card. Παρέχει σύνδεση στα 22, 11, 4.4, 2, και 1Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz. Παρέχει υψηλό επίπεδο ασφάλειας με κρυπτογράφηση 64/128 bit καθώς και τη νέα κρυπτογράφηση 246-bit WEP (Wired Equivalent Privacy). Plug-n-Play. Δίπολη κεραία, που έχει απολαβή 2 dbi. Τύπος connector SMA. Καλύπτει απόσταση έως 342 m. 13 κανάλια. Επίσης λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +60ºC. Διαστάσεις 13.3 cm x 12.1 cm x 2.2 cm και ζυγίζει 407 gr. Είναι συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

49 Η μορφή της δίδεται στο Σχήμα Σχήμα : EZ Connect Turbo SMC2402W EZ Connect SMC2802W - ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΚΑΡΤΑ ΔΙΚΤΥΟΥ 44 Mbps Wireless PCI Card Έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Είναι εξαιρετικά γρήγορη, μπορεί να διακινήσει streaming video, πολυμέσα και όλες τις εφαρμογές που χρειάζονται μεγάλο bandwidth. Επιπλέον έχει ενσωματωμένο βοηθητικό πρόγραμμα το οποίο σαρώνει και ανιχνεύει όλα τα διαθέσιμα στο δίκτυο Access Points. Παρέχει σύνδεση στα 1, 2, 4.4, 6, 9, 11, 12, 18, 24, 36, 48 και 44Mbps. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz (2400MHz MHz). Παρέχει υψηλό επίπεδο ασφάλειας με κρυπτογράφηση 64/128 bit WEP (Wired Equivalent Privacy). Δίπολη κεραία (2 dbi), με τύπο connector SMA. 13 κανάλια. Καλύπτει απόσταση έως 340 m. Ενδείκτης LED. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +60ºC. Διαστάσεις 12.1 cm x 13.4 cm και είναι συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. Η μορφή της δίδεται στο παρακάτω Σχήμα Σχήμα : EZ Connect SMC2802W [1] EZ Connect Turbo SMC2434W - ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΚΑΡΤΑ ΔΙΚΤΥΟΥ για ΦΟΡΗΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ 11/22 Mbps Auto-Sensing Wireless Cardbus Adapter [2] Η μορφή της φαίνεται στο Σχήμα και έχει τα εξής χαρακτηριστικά : Πρόκειται για μια PCMCIA Card. Παρέχει σύνδεση στα 22, 11, 4.4, 2, και 1Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz (2400MHz MHz). ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

50 Εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο ασφάλειας με κρυπτογράφηση 64/128 bit καθώς και τη νέα κρυπτογράφηση 246-bit WEP (Wired Equivalent Privacy). Ενδείκτης LED (Power/TX/RX) Κατανάλωση 640mA Tx, 340mA Rx. Διαθέτει ενσωματωμένη κεραία (2 dbi). Καλύπτει απόσταση έως 342 m. 13 κανάλια. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +60ºC. Διαστάσεις: 12.8 cm x 4.4 cm x 0.9 cm και ζυγίζει 181 gr. Συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. Σχήμα : EZ Connect Turbo SMC2434EZ Connect SMC2834W - ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΚΑΡΤΑ ΔΙΚΤΥΟΥ για ΦΟΡΗΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ 44 Mbps Wireless Cardbus Adapter. Έχει τα κάτωθι χαρακτηριστικά : Είναι μια PCMCIA Card εξαιρετικά γρήγορη, προσφέρει πολύ υψηλές ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων, μπορεί να διακινήσει streaming video, πολυμέσα και όλες τις εφαρμογές που χρειάζονται μεγάλο bandwidth. Παρέχει σύνδεση στα 1, 2, 4.4, 6, 9, 11, 12, 18, 24, 36, 48, 44Mbps. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz (2400MHz MH). Παρέχει υψηλό επίπεδο ασφάλειας, με κρυπτογράφηση 64/128 bit καθώς και τη νέα κρυπτογράφηση 246-bit WEP (Wired Equivalent Privacy). Ενδείκτης LED (Activity/Link) Κατανάλωση: 480mA Tx, 380mA Rx. Διαθέτει ενσωματωμένη κεραία (1.4 dbi). Καλύπτει απόσταση έως 340 μέτρα. 13 κανάλια. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +60ºC. Διαστάσεις 12.8 cm x 4.4 cm x 0.9 cm. Συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. H μορφή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

51 Σχήμα Καλώδιο RF Σχήμα : EZ Connect SMC2834W Πρόκειται για το ένα από τα δύο καλώδια που απαιτούνται. Η μορφή του φαίνεται στο Σχήμα Όταν η απόσταση της κεραίας από την κάρτα δικτύου είναι μεγαλύτερη από 40cm χρειάζεται ένα καλώδιο κεραίας που να συνδέει την υποδοχή της κεραίας με το pigtail. Η υποδοχή στις περισσότερες κεραίες των 2.4GHz είναι συνήθως τύπου N-type θηλυκό (N-type female), οπότε χρειάζεται το ένα άκρο να είναι Ν-type αρσενικό και το άλλο συμβατό με το άκρο του pigtail που αντιστοιχεί στην κεραία Υπάρχουν τα κάτωθι είδη καλωδίων : Σχήμα : Καλώδιο RF Σειρά LMR : Πρόκειται για καλώδια καλής ποιότητας. Το εξωτερικό τους κέλυφος αποτελείται από συμπαγή χαλκό (που είναι όμως αυλακωτός για ευλυγισία) και ο κεντρικός αγωγός είναι ένας συμπαγής πυρήνας χαλκού/αλουμινίου. Λυγίζεται εύκολα σε μία ακτίνα 20cm. Στο Σχήμα φαίνονται καλώδια αυτής της σειράς. RG213 Aircom+ H2000 Σχήμα : Σειρά LMR ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

52 Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δίδεται στην προστασία των καλωδίων. Έτσι θα πρέπει να αποφεύγονται τα λυγίσματα των καλωδίων, διότι μια απότομη γωνίαση μπορεί να καταστρέψει το καλώδιο Connectors (Συνδετήρες) Πρόκειται για υλικό που απαιτείται για την διασύνδεση αλλά και την προσαρμογή των επαφών (ακροδεκτών) της κάρτας δικτύου με το σύστημα καλωδίωσης. Στην περίπτωση μάλιστα εξωτερικής χρήσης οι connectors, πρέπει να είναι σωστά τοποθετημένοι, έτσι ώστε τα καλώδια να είναι απόλυτα στεγνά και προστατευμένα. Και αυτό γιατί η υγρασία που μπορεί να εισχωρήσει να ενδεχομένως να μειώσει ή και να εξαφανίσει το σήμα. Το μικρό βύσμα στο καλώδιο στο Σχήμα είναι ένας Connector Error! Reference source not found Pigtail Pigtail ονομάζεται το καλώδιο στο Σχήμα Αυτό το εξάρτημα συναντάται με πολλά ονόματα. Είναι απλά ένα μικρό κομμάτι καλώδιο με connectors προσαρμογής για την ένωση του αποκλειστικού connector της κάρτας Wi-Fi με το καλώδιο της εξωτερικής κεραίας. Ένας RF connector πρέπει να είναι τοποθετημένος σε κάθε άκρο του pigtail. Στο ένα άκρο ένας κατάλληλος connector για την κάρτα Wi-Fi και στο άλλο άκρο ένας τυποποιημένος RF connector (στην γενική περίπτωση Ν-type). Πολλοί αποκλειστικοί connectors μπορούν να βρεθούν σε καταστήματα του εξωτερικού. Είναι ακριβοί γιατί είναι αποκλειστικοί. Θα πρέπει να βεβαιωθείς ότι θα πάρεις τους σωστούς connectors για το ομοαξονικό καλώδιο (coaxial cable) που διαθέτεις. Το καλώδιο που χρησιμοποιείται γι' αυτό το εξάρτημα είναι γενικά λεπτό (συνήθως 4.9mm) και συνεπώς με αρκετές απώλειες, οπότε καλύτερα το μήκος να είναι όσο πιο μικρό γίνεται (συνήθως μικρότερο από 60 cm). Σχήμα : Pigtail Στο Pigtail του παραπάνω σχήματος, το μικρό βύσμα είναι αποκλειστικός connector Lucent, ενώ το ογκώδες είναι N-type βύσμα που καταλήγει στην κεραία Καλώδιο UTP (Unshielded twisted pair) Αποτελούνται από τέσσερα συνεστραμένα ζεύγη που περιβάλλονται από τον πλαστικό μανδύα του καλωδίου. Είναι τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα καλώδια εύκολα στην εγκατάσταση και τα πιο οικονομικά. Στο Σχήμα εικονίζεται ένα τέτοιο καλώδιο. Χρησιμοποιείται την διασύνδεση των συσκευών Wireless to Ethernet Bridge ή USB που τοποθετούνται στην κεραία (όταν το σημείο σύνδεσης με την κεραία μας είναι μακριά από το Η/Υ. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

53 Σχήμα : Καλώδιο UTP Ένα τέτοιο καλώδιο υποστηρίζει εφαρμογές φωνής και δεδομένων με ρυθμό μετάδοσης 100Mbps. H τυποποίηση EIA/TIA 468 (ΕΙΑ electronic industries association - Αμερικάνικος οργανισμός που ασχολείται με τυποποιήσεις) προδιαγράφει λεπτομέρειες υλοποίησης όλων των τμημάτων ενός δομημένου καλωδιακού συστήματος και όσον αφορά την καλωδίωση UTP, προβλέπει τη χρήση καλωδίου UTP CAT4 τεσσάρων ζευγών, πρίζα RJ-44 και συστήνει μήκος καλωδίου όχι μεγαλύτερο από 3 μέτρα. Η τυποποίηση εκτείνεται και στα χρώματα των καλωδίων για ασφαλέστερη κατασκευή και καλύτερη διαχείριση. Σήμερα έχουν επικρατήσει δυο παραλλαγές καλωδίωσης η EIA/TIA 468A και EIA/TIA 468B τις οποίες βλέπουμε στο παρακάτω POE (Power Over Ethernet) Σχήμα : UTP 468-A και UTP-468B Σε περίπτωση που μία συσκευή Ethernet βρίσκεται κάπου μακριά (και υπάρχει και έλλειψη τροφοδοσίας στο τελικό σημείο), το να μεταφέρουμε ρεύμα 220V με πολλά μέτρα καλώδιο δεν είναι και πολύ καλή ιδέα, για λόγους ασφαλείας. Σε αυτή λοιπόν την περίπτωση χρησιμοποιούμε την τεχνολογία PoE (Power Over Ethernet). Η συσκευή Ethernet τροφοδοτείται μέσω του UTP ή FTP καλωδίου που το συνδέει με τον υπολογιστή. Δηλαδή, μέσω ενός adapter «βάζουμε» ρεύμα και data στο ίδιο καλώδιο και στο τέλος, μέσω ενός splitter, τα διαχωρίζουμε. Η όλη διαδικασία φαίνεται στο παρακάτω Σχήμα Σχήμα : Λειτουργία POE ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

54 Παραθέτουμε έπειτα ένα μοντέλο ενός EZ Connect Wireless Ethernet Adapter SMC2670W 11 Mbps Wireless Ethernet Adapter H συγκεκριμένη μονάδα, που φαίνεται στο Σχήμα έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά : Συνδέεται σε οποιαδήποτε μονάδα διαθέτει Ethernet θύρα (RJ-44) και την μετατρέπει σε ασύρματη. Παρέχει σύνδεση στα 11, 4.4, 2, και 1Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Plug-n-Play-Δεν χρειάζεται οδηγούς. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz (2412MHz 2472MHz). Εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο ασφάλειας με κρυπτογράφηση 64/128 bit WEP (Wired Equivalent Privacy). Ενδείκτης LED (Power, Wireless, Ethernet). Κατανάλωση 800mA Tx, 340mA Rx). Δίπολη κεραία. 13 κανάλια. Καλύπτει απόσταση έως 240 m. Μια Ethernet θύρα (RJ44). Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από -10º έως +64ºC. Διαστάσεις 11.7 cm x 6.2 cm x 2.2 cm. Συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. Σχήμα : EZ Connect Wireless Ethernet Adapter SMC2670W 11 Mbps Wireless Ethernet Adapter Bridge (Γέφυρα) H γέφυρα είναι μία συσκευή η οποία ουσιαστικά κάνει αυτό που περιγράφει το όνομά της, δηλαδή γεφυρώνει μεταξύ τους δύο τοπικά δίκτυα. Η διαφορά μεταξύ μιας γέφυρας και ενός router (δρομολογητή), έγκειται στον τρόπο με τον οποίο συνδέουν τα δίκτυα. Σε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο, μία γέφυρα είναι είτε μία συσκευή, είτε λογισμικό το οποίο αντιγράφει πακέτα στο δεύτερο στρώμα του μοντέλου OSI. και συνδέει τα δίκτυα σε επίπεδο hardware.. Ακολουθεί ένα μοντέλο μιας γέφυρας EZ Connect Turbo SMC2482W 11/22 Mbps Auto-Sensing Wireless BridgeΈχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: Σε συνδυασμό με το SMC2444W 11/22 Mbps Wireless Access Point έχει σχεδιασθεί να συνδέει δυο ή περισσότερα διαφορετικά Τοπικά Δίκτυα (συνήθως ευρισκόμενα σε ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

55 διαφορετικά κτίρια). Η νέα αυτή ασύρματη γέφυρα είναι η ευκολότερη εναλλακτική στο παραδοσιακό ενσύρματο δίκτυο, μιας και αποτελεί μια γρήγορη και αξιόπιστη λύση η οποία εξαλείφει τις καλωδιώσεις και τις μισθωμένες γραμμές. Ρυθμός ροής δεδομένων έως 22Mbps, με αυτόματη υποχώρηση. Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz. Υποστηρίζει έως 243 χρήστες. RJ44-10/100 Mbps. Αποσπώμενη διπλή δίπολη κεραία (2 dbi) με δυνατότητα σύνδεσης εξωτερικής κατευθυντικής κεραίας μεγάλης εμβέλειας. Καλύπτει απόσταση έως 340 μέτρα. 13 κανάλια. Παρέχει κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων 64-bit/128/246-bit. Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +70ºC. Διαστάσεις 19.8 cm x 14 cm x 6.14 cm και ζυγίζει 600 gr. Τέλος είναι συμβατή με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP. Στο παρακάτω Σχήμα φαίνεται η μορφή του Router (Δρομολογητής) Σχήμα : EZ Connect Turbo SMC2482W Ένας router είναι μία συσκευή που συνδέει δύο ή περισσότερα δίκτυα (που μπορεί να είναι διαφορετικού τύπου) και έτσι ανήκει σε δύο ή περισσότερα δίκτυα ταυτόχρονα. H δουλειά των routers είναι να δρομολογούν τα πακέτα των δεδομένων μέσα από τα διάφορα δίκτυα που αποτελούν το Internet μέχρις ότου τα επιδώσουν στον προορισμό τους. Ακολουθεί στην συνέχεια το μοντέλο ενός router. ΑΣΥΡΜΑΤΟΣ ROUTER Barricade SMC2804WBR V.2 Wireless Cable/DSL Broadband Router - 44 Mbps Η μορφή του φαίνεται στο παρακάτω Σχήμα και παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά : Ροή δεδομένων έως 44Mbs, με αυτόματη υποχώρηση (1, 2, 4.4, 6, 9, 11, 12, 18, 24, 36, 48 και 44 Mbps). Η συχνότητα εκπομπής/λήψης είναι στα 2.4 GHz. Υποστηρίζει έως 243 χρήστες. Ενσωματωμένο Switch με 4 θύρες 10/100 Mbps συν μία θύρα 10/100 Mbps για σύνδεση με DSL Modem. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

56 Αποσπώμενη διπλή δίπολη κεραία (2dBi) με δυνατότητα σύνδεσης εξωτερικής κατευθυντικής κεραίας μεγάλης εμβέλειας (SMA connectors). Καλύπτει απόσταση έως 340 m. Παρέχει κρυπτογράφηση μεταφοράς δεδομένων WEP 64-bit/128-bit, WPA και MAC Address Filtering. Ενσωματωμένο Firewall. Υποστήριξη Dynamic DNS. URL Blocking για απαγόρευση της πρόσβασης σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες με βάση μια λέξη κλειδί ή τη διεύθυνση. 13 κανάλια. Ενδείκτες LED (Power, WLAN, LAN και WAN). Λειτουργεί σε θερμοκρασία περιβάλλοντος από 0º έως +44ºC. Διαστάσεις 22 cm x 13.4 cm x 2.4 cm και ζυγίζει 680 gr. Συμβατό με λειτουργικά συστήματα Win 98, WinME, Win 2000, WinXP, Linux, Unix, MacOS. Σχήμα : ΑΣΥΡΜΑΤΟΣ ROUTER Barricade SMC2804WBR V Παράδειγμα Διασύνδεσης Με το παράδειγμα αυτό επιχειρείται να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται οι μονάδες που περιγράψαμε προηγουμένως. Θεωρούμε λοιπόν την περίπτωση όπου το σημείο που γίνεται εφικτή η σύνδεση με την κεραία μας είναι σχετικά μακριά από τον Η/Υ μας. Σ αυτή την περίπτωση μπορούμε να επιλέξουμε όσον αφορά την κάρτα NIC, είτε μια PCI, η οποία τοποθετείται στο PCI bus του Η/Υ και διαθέτει μικρή εξωτερική κεραία, είτε μια PCMCIA, η οποία ενδείκνυται σε φορητούς υπολογιστές και δεν έχει εμφανή κεραία (ενσωματωμένη). Το επόμενο βήμα είναι να επιλέξουμε μεταξύ ενός pigtail ή ενός connector, που καταλήγει σε βύσμα τύπου Ν. Με τον τρόπο αυτό γίνεται η διασύνδεση των ακροδεκτών (connectors) της κάρτας NIC με το σύστημα καλωδίωσης και πιο συγκεκριμένα με το καλώδιο της κεραίας μας, το οποίο διαθέτει βύσματα τύπου Ν. Η κεραία που έχει επιλεγεί στο παράδειγμα μας είναι τύπου grid, όπως για παράδειγμα το μοντέλο στο Σχήμα Η κεραία πρέπει να τοποθετηθεί όσο πιο ψηλά γίνεται και να σημαδεύει το AP όσο γίνεται καλύτερα.η παραπάνω διαδικασία περιγράφεται στο Σχήμα Στην περίπτωση που το σημείο που επιτυγχάνεται σύνδεση με την κεραία μας είναι μακριά από το Η/Υ, τότε χρησιμοποιούμε Wireless to Ethernet Bridge ή USB. Οι συσκευές αυτές τοποθετούνται στο στύλο της κεραίας μας και η σύνδεση με αυτές γίνεται με utp ή usb καλώδιο. Τότε είναι απαραίτητο να τοποθετηθεί η συσκευή σε αδιάβροχο κουτί έτσι ώστε να είναι δυνατή η τοποθέτησή του στο στύλο της κεραίας. Η συσκευή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

57 τροφοδοτείται μέσω του UTP καλωδίου που το συνδέει με τον υπολογιστή. Εδώ γίνεται χρήση της τεχνολογίας POE (Power Over Ethernet), που παρουσιάσαμε λίγο πιο πάνω. Υπενθυμίζουμε ότι μέσω ενός adapter «βάζουμε» ρεύμα και data στο ίδιο καλώδιο και στο τέλος, μέσω ενός splitter, τα διαχωρίζουμε. Τέλος χρειάζεται ένα pigtail για να το συνδέσουμε την συσκευή με την κεραία. Σχήμα : Διασύνδεση ασύρματων μονάδων 4.6 Παράδειγμα Εγκατάστασης Ασύρματου Δικτύου Στην παράγραφο αυτή θα παρουσιάσουμε μια εγκατάσταση ασύρματου δικτύου. Χαρακτηριστικά ασύρματου εξοπλισμού Ο εξοπλισμός περιλαμβάνει μία κάρτα PCI για Ασύρματο τοπικού δίκτυο DLINK DWL-G520+, κάρτα για Laptop PC την PCMCIA DWL-G650, Lucent Orinoco mini PCI Card, και δύο AP DLINK Airplus DWL-900AP+. Επίσης θα χρησιμοποιήσουμε δύο PC ένα Laptop PC και ένα tablet PC. ΚΑΡΤΑ PC ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ DLINK DWL-G520 Τα βασικά χαρακτηριστικά της ασύρματης κάρτας τοπικού δικτύου DLINK DWLg520+ είναι τα εξής: PCI κάρτα 32-bit τύπου 2,2 PCI ΙΕΕΕ g, Extended rate PHY, χρησιμοποιεί OFDM τεχνολογία, μέχρι και 54Mbps data transfer rate Συμβατή με το IEEE b Ασφάλεια: Υποστηρίζει 64/128/256-bit WEP κρυπτογράφηση Ραδιοσυχνότητες: Εύρος συχνοτήτων: 2,4 2,483 GHz.Υποστηριζόμενοι ρυθμοί μετάδοσης: 1, 2, 5.5, 6, 9, 11, 12, 18, 22, 24, 36, 48 και 54Mbps ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

58 Κατανάλωση ισχύος: Power Saving mode= 28 ma, Standby mode= 4.66mA,Transmitting mode= 248 ma Εκπεμπόμενη Ισχύς: Μέγιστη ισχύς 50 mw Drivers Λογισμικού: Windows 98, Windows 4.0, Windows 2000, Windows XP ΚΑΡΤΑ LAPTOP ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ DLINK DWL-G650+ Τα βασικά χαρακτηριστικά της ασύρματης κάρτας τοπικού δικτύου DLINK DWLg520+ είναι τα εξής: PCMCIA κάρτα 32-bit high-speed CardBus ΙΕΕΕ g, Extended rate PHY, χρησιμοποιεί OFDM τεχνολογία, μέχρι και 54Mbps data transfer rate Συμβατή με το IEEE b Ασφάλεια: Υποστηρίζει 64/128/256-bit WEP κρυπτογράφηση Ραδιοσυχνότητες: Εύρος συχνοτήτων: 2,4 2,483 GHz.Υποστηριζόμενοι ρυθμοί μετάδοσης: 1, 2, 5.5, 6, 9, 11, 12, 18, 22, 24, 36, 48 και 54Mbps Κατανάλωση ισχύος: Power Saving mode = 28 ma, Standby mode = 4.66mA, Transmitting mode = 248 ma Εκπεμπόμενη Ισχύς: Μέγιστη ισχύς 50 mw Εμβέλεια σύνδεσης: 100 m σε εσωτερικό χώρο 400 m σε εξωτερικό χώρο ΚΑΡΤΑ PCI ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Lucent ORiNOCO Mini PCI Card Τα βασικά χαρακτηριστικά της ασύρματης κάρτας τοπικού δικτύου ORiNOCO είναι τα εξής: PCI κάρτα ενσωματωμένη στο tablet pc ΙΕΕΕ b, Υψηλού ρυθμού Εξάπλωση φάσματος με απευθείας ακολουθία (High Rate Direct Spread Spectrum) Συμβατή με το IEEE b Διπλή λειτουργία: Με shift μπορεί να λειτουργήσει ως κάρτα Fast Ethernet για LAN Ασφάλεια: Υποστηρίζει 64/128-bit WEP κρυπτογράφηση Ραδιοσυχνότητες: Εύρος συχνοτήτων: 2,4 2,483 GHz Υποστηριζόμενοι ρυθμοί μετάδοσης: 1, 2, 5.5, 11 Mbps Εκπεμπόμενη Ισχύς: Μέγιστη ισχύς 85 mw Drivers Λογισμικού: Windows 98, Windows ME, Windows 2000, Windows XP ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

59 ΣΗΜΕΙΟ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ DWL-900AP+ ΙΕΕΕ b, Υψηλού ρυθμού Εξάπλωση φάσματος με απευθείας ακολουθία (High Rate Direct Spread Spectrum) Enhanced speed up to 22Mbps transmission Ασφάλεια: 64,128,256-bit WEP κρυπτογράφηση Συχνότητες: Από 2,4 μέχρι 2,4835 GHz Ρυθμοί: 22 Mbps PBCC, 11 Mbps PBCC/CCK, 5.5 Mbps PBCC/CCK, 2 Mbps Barker, 1Barker Εμβέλεια: 100 m σε εσωτερικό χώρο 400 m feet σε εξωτερικό χώρο Λογισμικό Διαχείρισης: Web based browser με Javascript, AP manager Ports: 10/100Base-T Ethernet RJ-45 (UTP), Power-5V DC, 2.0A Built-in AP-to-AP bridge, AP-to-multipoint bridge, wireless client bridge & repeater mode, Built-in DHCP server Εκπεμπόμενη Ισχύς: Μέγιστη ισχύς 50 mw Χωρητικότητα Κάθε σημείο πρόσβασης έχει χωρητικότητα καναλιού μέχρι 11 Mbps. Αυτή η χωρητικότητα είναι αρκετή για τα ακόλουθα: o 50 ονομαστικούς χρήστες που παραμένουν συνήθως αδρανείς κα περιστασιακά ελέγχουν βασισμένο σε κείμενο. o 25 χρήστες που χρησιμοποιούν πολύ το και μεταφέρουν μεσαιου μεγέθους αρχεία. o χρήστες που βρίσκονται συνέχεια συνδεδεμένοι στο δίκτυο καιχειρίζονται μεγάλα αρχεία. Ακτίνα λειτουργίας Ο ρυθμός μετάδοσης δεδομένων είναι αντιστρόφως ανάλογος της απόστασης από το σημείο πρόσβασης όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο κεφάλαιο. Οι ρυθμοί μετάδοσης δεδομένων μειώνονται καθώς οι χρήστες απομακρύνονται από το σημείο πρόσβασης. Αναλυτικότερα ισχύει: o Μέχρι τα 100 m έχουμε ρυθμό μετάδοσης δεδομένων μέχρι 11 Mbps. o Μέχρι τα 150 m έχουμε ρυθμός μετάδοσης δεδομένων μέχρι 5,5 Mbps. o Μέχρι τα 300 m έχουμε ρυθμός μετάδοσης δεδομένων μέχρι 2 Mbps. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

60 TABLET PC Επεξεργαστής Intel Pentium III M στα 800 MHz 256MB RAM Κάρτα οθόνης Silicon Motion Lynx3DM Σκληρός δίσκος 30 GB Κάρτα ήχου Crystal WDM Ασύρματη κάρτα και κάρτα Ethernet ενσωματωμένη Λειτουργικό σύστημα Microsoft Windows XP PC I Επεξεργαστής x486 Intel Pentium 1.80 GHz 512 MB RAM Κάρτα Ethernet Realtek RTL 8139 Family Fast Ethernet PCI NIC Κάρτα γραφικών NVIDIA GeFORCE4 MX440 Σκληρός δίσκος: WDC WD80 SCSI 80 GB Modem: Intracom NetMod USB Κάρτα ήχου SoundBlaster PCI 128 Οθόνη LG FLATRON L1811S Λειτουργικό σύστημα Microsoft Windows XP Professional Service Pack 1 LAPTOP PC DELL INSPIRON 2500 Επεξεργαστής Mobile Celeron 256 MB RAM Κάρτα οθόνης: Intel (R) Graphics Controller Κάρτα Ethernet Actiontec Mini PCI Ethernet adapter Fast Ethernet Σκληρός δίσκος: 20 GB PCMCIA CardBus Controller Λειτουργικό σύστημα Microsoft Windows 2000 Service Pack 4 PC II Επεξεργαστής Intel Celeron 36 MHz 56 MB RAM Οθόνη SONY Trinitron Multiscan 15 SF ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

61 Κάρτα οθόνης: Trident Video Accelerator 3D Σκληροί δίσκοι 2: Quantum fireball x 2 Λειτουργικό σύστημα Microsoft Windows XP Professional Service Pack 1 Εγκατάσταση του δικτύου Ο υπολογιστής PC I έχει ISDN πρόσβαση στο Internet μέσω σύνδεσης dial-up. Η σύνδεση αυτή γίνεται μέσω modem του NetMod. Στο PC I υπάρχει εγκατεστημένη μια κάρτα δικτύου Fast Ethernet. Δημιουργούμε μέσω του Network Connections ένα LAN. Καθορίζουμε μέσω του LAN ότι οι υπόλοιποι υπολογιστές θα μπορούν να συνδέονται στο Internet μέσω της σύνδεσης του PC I. Συνδέουμε το σημείο ασύρματης πρόσβασης DWL-900AP+ με καλώδιο crossover στην κάρτα LAN του υπολογιστή PC I. Οι ρυθμίσεις που κάνουμε στις ιδιότητες TCP/IP της κάρτας LAN είναι οι εξής: IP Address: Subnet Mask: Preferred DNS Server: Στην συνέχεια κάνουμε το configuration στο AP. Το configuration γίνεται μέσω του WEB browser ανοίγοντας της σελίδα που είναι η default διεύθυνση. Επειδή η σύνδεσή μου γίνεται μέσω του ISP server της Forthnet, δηλώνουμε από τις ρυθμίσεις το AP να παίρνει δυναμικά τις IP διευθύνσεις. Ταυτόχρονα κάνουμε disable την ιδιότητα DHCP του AP. Αφού κάνουμε αυτές τις ρυθμίσεις αυτό σημαίνει ότι το AP θα πάρει άλλη διεύθυνση από την που είχε πρώτα δεδομένου ότι τώρα το ρυθμίσαμε να παίρνει IP δυναμικά. Μέσω της εντολής ipconfig βρίσκουμε την νέα διεύθυνση που έχει πάρει και είναι η Στην συνέχεια εισάγουμε τον πρώτο υπολογιστή, το tablet pc, στο δίκτυο ο οποίος θα συνδεθεί ασύρματα μέσω της ασύρματης κάρτας και του AP. Αφού εγκαταστήσουμε τους drivers της κάρτας τότε αυτόματα αυτή εντοπίζει το ασύρματο δίκτυο και δείχνει την ένδειξη ότι το σήμα είναι ισχυρό και συνδέεται στο δίκτυο. Φυσικά ορίζουμε η ασύρματη κάρτα του tablet pc να παίρνει IP διευθύνσεις δυναμικά. Η διεύθυνση που του δίνεται είναι η Με την εντολή ping πιστοποιούμε ότι η σύνδεση έχει επιτευχθεί. Πλέον από το tablet pc μπορούμε να έχουμε σύνδεση στο Internet μέσω του ασύρματου δικτύου. Internet ISDN Modem NetMod Gateway PC I Ethernet Connection ( ) Access Point ( ) Tablet PC ( ) PC II ( ) Laptop PC ( ) Σχήμα 4.33 Συνδεσμολογία ασύρματου δικτύου ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

62 Μετά συνδέουμε το Laptop PC στο δίκτυο. Εγκαθιστούμε τους drivers για την pcmcia ασύρματη κάρτα. Εκείνη εντοπίζει το ασύρματο δίκτυο και δείχνει την ένδειξη ότι το σήμα είναι ισχυρό και συνδέεται στο δίκτυο. Ορίζουμε η ασύρματη κάρτα του Laptop PC να παίρνει IP διευθύνσεις δυναμικά. Η διεύθυνση που του δίνεται είναι η Πιστοποιούμε την σύνδεση και στην συνέχεια συνδεόμαστε στο Internet. Τέλος με την ιδια διαδικασία εγκαθιστούμε την ασύρματη κάρτα PCI στο PC II και το συνδέουμε στο ασύρματο δίκτυο, Η διεύθυνση του PC II στο δίκτυο είναι η Φυσικά σε όλες τις παραπάνω ρυθμίσεις το default gateway είναι το ίδιο ίσο με Στο επόμενο σχήμα φαίνεται το παράθυρο του AP manager, όπου εγκαθίσταται ακόμα ένας ασύρματος σταθμός. Συγκεκριμένα έχουν εγκατασταθεί το Tablet PC (IP: ), το Laptop (IP: ). Το PC I είναι το unknown και έχει διεύθυνση IP: Πρόκειται για την διεύθυνση που δώσαμε στην LAN κάρτα στην οποία συνδέεται το AP. Επίσης δίπλα φαίνονται και οι MAC τιμές των καρτών. Στο δίκτυό μας δεν έχουμε χρησιμοποιήσει καθόλου κρυπτογράφηση, (WEP key disabled). Στην αμέσως επόμενη παράγραφο θα μιλήσουμε πιο αναλυτικά για το AP manager. Σχήμα 4.34 Εγκατάσταση ασύρματων σταθμών στο AP 4.7 Περιγραφή εργαλείου διαχείρισης του σημείου διανομής Αφού εγκαταστήσαμε το ασύρματο δίκτυο, το επόμενο βήμα είναι να κάνουμε την διαχείριση του. Όπως γίνεται αντιληπτό δεδομένου ότι το δίκτυο είναι BSS, η διαχείριση του δικτύου θα γίνεται από το AP. Σε κάθε AP δίνεται από τον κατασκευαστή και ένα αντίστοιχο configuration εργαλείο, ένα AP manager. Το AP DWL 900+ έχει δύο προγράμματα διαχείρισης, το ένα, και το οποίο το αναφέραμε παραπάνω, είναι εκείνο που φορτώνει μέσω του Web browser και το δεύτερο είναι το DLik Airplus AP manager. Θα μιλήσουμε αναλυτικά για τον τρόπο διαχείρισις και τις δυνατότητες και των δύο προγραμμάτων. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

63 Η διαχείριση που μπορεί να γίνει μέσω του AP manager συνίσταται μόνο στους εξής τρεις τομείς. Διαχείριση δικτύου IP (διευθύνσεις, mask, router και χρήση DHCP), διαχείριση του ασύρματου δικτύου, και το SNMP. Διαχείριση μέσω του Web browser Το πρόγραμμα διαχείρισης αυτό όπως είπαμε και προηγουμένως τρέχει αν ανοίξουμε από τον web browser την default IP διεύθυνση του DWL-900AP Αφού περάσουμε έναν τυπικό έλεγχο πιστοποίησης βλέπουμε το κύριο παράθυρο του AP manager, σχήμα Σχήμα 4.35 AP Manager main window Από την κύρια σελίδα του AP manager βλέπουμε τα default settings του δικτύου. Το AP name, το SSID (Service Set Identifier) είναι default. Όλες οι συσκευές που συνδέονται στο ασύρματο δίκτυο πρέπει να έχουν το ίδιο SSID για να επικοινωνήσουν. Το default channel είναι 6 και η επιλογή κρυπτογράφηση WEP είναι απενεργοποιημένη. Βασικές λειτουργίες του AP Manager Εμφάνιση του network configuration Προκειμένου να δούμε το AP IP interface επιλέγουμε το κουμπί LAN (σχήμα 4.5). Εκεί μπορούμε να ορίσουμε IP διεύθυνση, Subnet Mask, Gateway που πρέπει να είναι εκείνη του router του δικτύου. Φυσικά μπορούμε να επιλέξουμε Dynamic LAN IP address και να λαμβάνουμε δυναμικές διευθύνσεις IP από τον server του δικτύου. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

64 Σχήμα 4.36 LAN configuration Το ίδιο το AP μπορεί να λειτουργήσει σαν DHCP server και να δίνει διευθύνσεις στις συσκευές που συνδέονται στο δίκτυο. Την ρύθμιση αυτή την επιτυγχάνουμε από το κουμπί DHCP (σχήμα 4.37) από όπου μπορούμε να καθορίσουμε και το εύρος των διευθύνσεων που θα δίνει. Διαμορφώνοντας το ασύρματο δίκτυο Σχήμα 4.37 DHCP configuration Από την επιλογή advanced μπορούμε να διαμορφώσουμε τις ασύρματες παραμέτρους. Μέχρι στιγμής η μόνη παράμετρος που έχει καθοριστεί είναι το όνομα του δικτύου και το κανάλι λειτουργίας. Από την επιλογή advanced και mode μπορούμε να αλλάξουμε τον χαρακτήρα του AP. Συγκεκριμένα ένα AP μπορεί εκτός από αυτόν τον ρόλο να επιτελέσει ακόμα τέσσερις διαφορετικούς. Δηλαδή μπορούμε το AP να λειτουργεί σαν Wireless Client, σαν Wireless Bridge, multi-point Bridge και σαν Repeater. Στην συνέχεια και από το μενού advanced πάλι από την επιλογή όμως Performance (σχήμα 4.38) μπορούμε να αλλάξουμε τις εξής παραμέτρους: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

65 Περίοδος Beacon Interval: Έχει αναφερθεί στην πρώτη παράγραφο αυτού του κεφαλαίου. Πρόκειται για την περίοδο που διαρκούν τα πακέτα συγχρονισμού. RTS Threshold: Πρέπει να αφεθεί η default τιμή του εκτός αν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα στο δίκτυο. DTIM Interval: Επίσης αναφέρθηκε σε προηγούμενα τι αντιπροσωπεύει. Η τιμή του δεν πρέπει να αλλαχθεί εκτός και αν έχουμε δυσλειτουργία. Γενικά παίρνει τιμές από Fragmentation: Η τιμή αυτή δεν αλλάζει Στην περίπτωση που αντιμετωπίσει κάποιος υψηλό ρυθμό απόρριψης πακέτων θα μπορούσε να το αυξήσει κάπως. Transmission rate: Είναι ο ρυθμός που επιθυμώ να έχω στο δίκτυο. Πρέπει να προσέξω ώστε όλες οι κάρτες να υποστηρίζουν τον ρυθμό αυτό. Preamble: Καθορίζει το μέγεθος του CRC block μιας τεχνικής διόρθωσης σφαλμάτων. Short preamble χρησιμοποιείται στα «φορτωμένα» δίκτυα. Authentication: Open System: μοιράζει το κλειδί στο δίκτυο, shared system: οι συσκευές πρέπει να έχοουν το κλειδί για να μπουν στο δίκτυο, auto: ρυθμίζεται αυτόματα από κάθε client. SSID Broadcast: Κάνει broadcast το SSID name του δικτύου. 4.8 Σύνοψη Σχήμα 4.38 wireless interface configuration Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάστηκαν οι διάφορες Μονάδες Ασύρματης Προσπέλασης που είναι συμβατές με το πρότυπο ΙΕΕΕ Είδαμε πόσο σημαντική είναι η συμβολή του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Wi-Fi, που ιδρύθηκε το 1999, όσον αφορά την πιστοποίηση της διαλειτουργικότητας προϊόντων Ακόμη δόθηκε μια περιγραφή των διαφόρων μονάδων (κεραίες, κάρτες NIC, καλώδια RF, Pigtail, καλώδιο UTP, Connectors, POE, Bridge, Router) που συνθέτουν τον ασύρματο εξοπλισμό, ώστε να ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

66 γίνει εφικτή η πρόσβαση σε ένα δίκτυο και παρουσιάστηκαν μοντέλα τέτοιων συσκευών. Τέλος με την βοήθεια παραδείγματος επιχειρήθηκε να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο διασυνδέονται οι συσκευές μεταξύ τους. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

67 5.ΤΟ Π Ρ Ο Τ Υ Π Ο Ι Ε Ε Ε ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

68 5.1 Εισαγωγή Το είναι το όνομα του project της ομάδας εργασίας του ΙΕΕΕ (Institute of Electrical and Electronics Engineers, Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών). Δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 1997, έχει ταχύτητα 2Μbps, αποτελεί το πρώτο πρότυπο για ασύρματη δικτύωση και ακολουθείται από τα περισσότερα ασύρματα δίκτυα μέχρι και σήμερα. Στην συνέχεια δημιουργήθηκαν υποπρότυπα του ΙΕΕΕ , όπως το ΙΕΕΕ a, IEEE b, IEEE e, IEEE f, IEEE g, IEEE i. Σήμερα τα ασύρματα δίκτυα που βασίζονται σε αυτήν την οικογένεια προτύπων είναι τα πλέον διαδεδομένα, ενώ κυκλοφορεί μεγάλη ποικιλία σχετικών προϊόντων στην αγορά. Με άλλα λόγια το πρότυπο αυτό θέτει το πλαίσιο για μια προτυποποιημένη ασύρματη δικτυακή επικοινωνία ευρείας ζώνης. Στις παρακάτω σελίδες δίδεται αναλυτική περιγραφή του πρωτοκόλλου, και επεκτείνουμε την έρευνά μας στις τροποποιήσεις του (μέλη της οικογένειας του ). 5.2 Διαστρωμάτωση Όπως όλα τα πρότυπα 802 της IEEE, έτσι και το επικεντρώνεται στα δύο χαμηλότερα στρώματα του μοντέλου διαστρωμάτωσης OSI (Open System Interconnection), δηλαδή στο φυσικό στρώμα (Physical Layer PHY) και στο υπόστρωμα MAC (Medium Access Control) του στρώματος ζεύξης δεδομένων (Data Link Layer), όπως φαίνεται στο Σχήμα Σχήμα 5. 1 : Μοντέλο Αναφοράς OSI Το άλλο υπόστρωμα του στρώματος ζεύξης δεδομένων, δηλαδή το υπόστρωμα ελέγχου λογικής ζεύξης (Logical Link Control LLC), είναι αυτό που έχει προτυποποιηθεί ως ΙΕΕΕ και χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με όλα τα διαφορετικά MAC της σειράς IEEE 802, όπως φαίνεται στο Σχήμα ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

69 802.2 Logical Link Control (LLC) Data Link Layer MAC & PHY MAC & PHY FHSS PHY DSSS PHY MAC IR PHY a PHY b PHY Physical Layer Σχήμα 5. 2 : Διαστρωμάτωση του προτύπου Η φιλοσοφία που ακολουθεί το πρότυπο είναι η ύπαρξη ενός μόνο MAC που όμως υποστηρίζει περισσότερα του ενός φυσικά στρώματα. Κάθε φυσικό στρώμα χωρίζεται σε δύο υποστρώματα, όπως φαίνεται στο παρακάτω Σχήμα Το υπόστρωμα PLCP (Physical Layer Convergence Procedure) χρησιμεύει στην προσαρμογή των διαφόρων φυσικών στρωμάτων στο κοινό MAC. Το υπόστρωμα PMD (Physical Medium Dependent) περιέχει όλες τις λειτουργίες που απαιτούνται για τη μετάδοση της πληροφορίας από το εκάστοτε φυσικό στρώμα.[6][4] MAC Sublayer Data Link Layer PLCP Physical Layer PMD Σχήμα 5. 3 : Φυσικό στρώμα του προτύπου Βασικές Μονάδες Τα ασύρματα δίκτυα αποτελούνται από τις κάτωθι τέσσερις βασικές μονάδες : Σημείο πρόσβασης (Access Point AP) : Το AP είναι η μονάδα που παίζει το ρόλο γέφυρας μεταξύ του ενσύρματου και του ασύρματου δικτύου, μετατρέποντας κατάλληλα τα πλαίσια που ανταλλάσσονται μεταξύ αυτών. Επιτελεί και πολλές άλλες λειτουργίες στο ασύρματο δίκτυο που θα αναφερθούν στη συνέχεια. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

70 Σύστημα διανομής (Distribution System) : Το σύστημα διανομής ενώνει τα διάφορα AP του ίδιου δικτύου, επιτρέποντάς τους να ανταλλάσσουν πλαίσια. Το δεν προσδιορίζει τον τρόπο που θα γίνεται αυτό. Ασύρματο μέσο μετάδοσης (Wireless Medium) : Έχουν οριστεί διάφορα φυσικά στρώματα που χρησιμοποιούν είτε ραδιοσυχνότητες είτε υπέρυθρες ακτίνες για τη μετάδοση των πλαισίων μεταξύ των σταθμών του ασύρματου δικτύου. Σταθμοί (Stations) : Οι σταθμοί που ανταλλάσσουν πληροφορία μέσω του ασυρμάτου δικτύου συνήθως είναι φορητές συσκευές (για παράδειγμα laptops), χωρίς όμως αυτό να είναι απαραίτητο. Η βασική δομική μονάδα κάθε δικτύου αποκαλείται Basic Service Set (BSS) και αποτελείται από μία ομάδα σταθμών που επικοινωνούν μεταξύ τους. Τα όρια του BSS καθορίζονται από την περιοχή ραδιοκάλυψης, που ονομάζεται Basic Service Area (BSA). Ένας σταθμός σε ένα BSS μπορεί να επικοινωνεί με οποιονδήποτε άλλο σταθμό στο ίδιο BSS. [4] 5.4 Τοπολογία Αρχιτεκτονική Είναι γνωστό πως υπάρχουν δύο βασικές τοπολογίες, βάσει των οποίων ορίζονται δύο είδη ασυρμάτων δικτύων. Πρόκειται για τα ανεξάρτητα δίκτυα (independent networks) και τα δίκτυα υποδομής (infrastructure networks). Σε ένα independent δίκτυο κάθε σταθμός επικοινωνεί απευθείας με όλους τους υπόλοιπους. Το BSS σε αυτήν την περίπτωση ονομάζεται και IBSS (Independent BSS) ή ad-hoc BSS ή πιο απλά ad-hoc δίκτυο. Το IBSS αποτελείται το λιγότερο από δύο σταθμούς και συνήθως είναι προσωρινό, δηλαδή δημιουργείται για κάποιο σκοπό και μετά διαλύεται. Είναι ο απλούστερος τύπος ασύρματου δικτύου. Ένα IBSS φαίνεται στο ακόλουθο Σχήμα Σχήμα 5. 4 : Τοπολογία IBSS Ο άλλος τύπος δικτύου είναι το infrastructure δίκτυο. Σε αυτήν την περίπτωση το BSS διακρίνεται από την παρουσία ενός AP σε αυτό. Το AP, εκτός από το ότι συνδέει το ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

71 BSS με το ενσύρματο δίκτυο, είναι υπεύθυνο για την ανταλλαγή πλαισίων μεταξύ των σταθμών και γενικότερα για τον κεντρικό έλεγχο της λειτουργίας του BSS. Όταν ένας σταθμός θέλει να στείλει ένα πλαίσιο σε έναν άλλο σταθμό, το πλαίσιο αρχικά αποστέλλεται στο AP και αυτό με την σειρά του το στέλνει στον τελικό προορισμό του. Η BSA σε αυτήν την περίπτωση είναι η περιοχή όπου υπάρχει ραδιοκάλυψη από το AP. Έτσι σε αντίθεση με το IBSS, όπου όλοι οι σταθμοί πρέπει να βρίσκονται στην περιοχή ραδιοκάλυψης των υπολοίπων, για να επικοινωνήσουν με αυτούς, εδώ αρκεί να βρίσκονται στην περιοχή ραδιοκάλυψης του AP, άσχετα με την μεταξύ τους απόσταση. Για να συμμετέχει ένας σταθμός στο BSS πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία του association (στην οποία θα αναφερθούμε παρακάτω) με το AP. Η διαδικασία αυτή ξεκινάει πάντα με πρωτοβουλία του σταθμού και είναι απόφαση του AP αν ο σταθμός θα γίνει τελικά δεκτός στο BSS. Το δεν ορίζει μέγιστο αριθμό σταθμών που μπορούν να συμμετάσχουν σε ένα BSS, αλλά τίθενται περιορισμοί στις διάφορες υλοποιήσεις AP. Ένα infrastructure δίκτυο φαίνεται στο Σχήμα 5. 4 Σχήμα 5. 4 : Τοπολογία infrastructure BSS Στην περίπτωση infrastructure δικτύων ένας αριθμός από BSSs μπορούν να συνδεθούν και να αποτελέσουν ένα Extended Service Set (ESS). Αυτό δημιουργείται ενώνοντας τα APs των BSSs μέσω ενός ενσύρματου δικτύου κορμού, που ονομάζεται Σύστημα Διανομής (Distribution System DS). Με αυτόν τον τρόπο είναι εφικτή η επικοινωνία μεταξύ σταθμών που ανήκουν σε διαφορετικά BSSs αλλά στο ίδιο ESS. Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει τα APs να επικοινωνούν στο στρώμα ζεύξης δεδομένων μέσω του δικτύου κορμού, επιτελώντας τη λειτουργία της γέφυρας για τους σταθμούς διαφορετικών BSSs. Το ESS τελειώνει όταν παρεμβληθεί μεταξύ των AP s οντότητα δικτύου που λειτουργεί σε υψηλότερο στρώμα, όπως είναι ο δρομολογητής (router). Τα παραπάνω φαίνονται καλύτερα στο παρακάτω Σχήμα ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

72 Σχήμα 5. 5 : Τοπολογία infrastructure δύο BSSs Το προσφέρει κινητικότητα σε ένα ESS, αρκεί το δίκτυο κορμού να είναι ένα απλό LAN ή και VLAN (Virtual LAN). Σε κάθε άλλη περίπτωση η σύνδεση στα ανώτερα επίπεδα θα χαθεί, εκτός κι αν χρησιμοποιείται κάποια άλλη τεχνολογία όπως το Mobile IP.[16][7] 5.5 Σύστημα Διανομής Το σύστημα διανομής παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του , αν και δεν περιγράφεται στο πρότυπο η υλοποίησή του, αλλά μόνο οι υπηρεσίες που πρέπει να προσφέρει στους ασύρματους σταθμούς. Όπως αναφέρθηκε λίγο πιο πάνω, το σύστημα διανομής είναι υπεύθυνο για τη διασύνδεση APs, δηλαδή BSSs, και τη δημιουργία ESSs. Με αυτόν τον τρόπο καθιστά δυνατή την ανταλλαγή πλαισίων ανάμεσα σε σταθμούς που ανήκουν σε διαφορετικά BSSs εντός του ιδίου ESS. Για τη σωστή παράδοση των πλαισίων, τα APs πρέπει να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω του συστήματος διανομής. Αυτή η επικοινωνία γίνεται με χρήση ενός πρωτοκόλλου που ονομάζεται Inter Access Point Protocol (IAPP), γνωστό και ως ΙΕΕΕ f (θα γίνει αναφορά σε επόμενη ενότητα) το οποίο δεν έχει προδιαγραφεί στο αρχικό Εφόσον ανά πάσα στιγμή κάθε σταθμός μπορεί να ανήκει σε ένα μόνο BSS, έχοντας προχωρήσει στο association με το αντίστοιχο AP, πρέπει όλα τα APs να ενημερώνονται μέσω του συστήματος διανομής, ώστε να προωθούν τα πλαίσια προς το συγκεκριμένο σταθμό στο κατάλληλο.στο Σχήμα 5. 6 φαίνεται καλύτερα η λειτουργία του συστήματος διανομής. Backbone Network Bridge Distribution System Wireless Medium STA1 STA2 STA3 Σχήμα 5. 6 : Σύστημα διανομής ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

73 Τα APs παίζουν το ρόλο γέφυρας μεταξύ του συστήματος διανομής και του ασυρμάτου δικτύου. Μπορούν να θεωρηθούν και αυτά ως μέρη του συστήματος διανομής, τουλάχιστον όσο αναφορά το interface τους προς το ενσύρματο LAN που αποτελεί το μέσο μετάδοσης του συστήματος διανομής. Στο Σχήμα 5. 6 τα βέλη αντιπροσωπεύουν ροή πλαισίων από και προς το σύστημα διανομής μέσω ενός AP. Αν ο σταθμός STA1 θέλει να στείλει ένα πλαίσιο στον STA2 αυτό πρέπει να πάει στο αντίστοιχο AP, να μετατραπεί σε πλαίσιο του μέσου μετάδοσης του συστήματος διανομής (συνήθως Ethernet), να μεταδοθεί στο AP που εξυπηρετεί το STA2, να μετατραπεί ξανά σε πλαίσιο και να μεταδοθεί από το AP στον STA2. Το σύστημα διανομής είναι δυνατόν να είναι κι αυτό ασύρματο δίκτυο. Τέτοια περίπτωση είναι η διασύνδεση δύο LANs σε διαφορετικές φυσικές τοποθεσίες μέσω μιας ασύρματης ζεύξης σημείο προς σημείο. Τότε το ασύρματο δίκτυο χρησιμεύει ως γέφυρα που ενώνει τα δύο LANs στο στρώμα ζεύξης δεδομένων. Ο μηχανισμός αυτός ονομάζεται wireless bridging. Σημειώνεται τέλος ότι οι σταθμοί χρησιμοποιούν κανονικές 58-μπιτες διευθύνσεις MAC, κάτι που κάνει τη θεώρηση του ασύρματου δικτύου ως επέκταση του ενσύρματου ευκολότερη. [7] 5.6 Υπηρεσίες Ασυρμάτου Δικτύου Το ασύρματο δίκτυο προσφέρει εννέα βασικές υπηρεσίες. Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι τρεις από αυτές σχετίζονται με τη μεταφορά δεδομένων και οι υπόλοιπες έξι σχετίζονται με τη διαχείριση. Οι υπηρεσίες αυτές είναι οι εξής : Distribution : Η υπηρεσία αυτή είναι απαραίτητη για την παράδοση ενός πλαισίου από το AP στον τελικό προορισμό του. Συνίσταται στον εντοπισμό του παραλήπτη, ώστε να γίνει εφικτή η τελική παράδοση του πλαισίου. Έτσι λαμβάνεται απόφαση αν ένα πλαίσιο πρέπει να σταλεί στο ίδιο BSS ή πρέπει να σταλεί στο DS προς παράδοση σε σταθμό συσχετιζόμενο με άλλο AP. Integration : Η υπηρεσία αυτή παρέχεται από το σύστημα διανομής. Είναι υπεύθυνη για τη διασύνδεση του συστήματος διανομής DS σε ένα δίκτυο διαφορετικό του Στην ουσία είναι υπεύθυνη για την μετάφραση των πλαισίων από τον ένα τύπο στον άλλο. MSDU Delivery : Η παράδοση των πλαισίων MAC (MAC Service Data Unit) στον τελικό προορισμό τους. Association : Απαραίτητη διαδικασία συσχετισμού ενός σταθμού με το AP, προκειμένου να είναι σε θέση να στείλει και να δεχτεί πλαίσια μέσω του ασυρμάτου δικτύου. Όταν ένας σταθμός είναι συσχετισμένος με ένα AP, δημιουργείται τότε μια λογική σχέση μεταξύ τους, ώστε το DS να γνωρίζει που και πώς να παραδώσει δεδομένα σε έναν ασύρματο σταθμό. Reassociation : Χρησιμοποιείται από τους κινητούς σταθμούς σε περίπτωση μετακίνησης από μία BSS σε μία άλλη. Είναι μέρος του μηχανισμού της διαπομπής. Disassociation : Η διαδικασία αυτή αφαιρεί έναν σταθμό από το δίκτυο. Το MAC του μπορεί να χειριστεί και σταθμούς που εγκαταλείπουν το δίκτυο χωρίς να κάνουν πρώτα disassociation. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

74 Authentication : Αν απαιτείται από το διαχειριστή του δικτύου, πρέπει κάθε χρήστης να πιστοποιεί την ταυτότητά του πριν να προχωρήσει στη διαδικασία του association. Deauthentication : Τερματισμός μιας ισχύουσας κατάστασης authentication. Τερματίζει επίσης και το association, εφόσον το authentication είναι προαπαιτούμενο αυτού. Privacy : Λόγω του ασύρματου περιβάλλοντος μετάδοσης έχει οριστεί από το μία προαιρετική υπηρεσία κρυπτογράφησης των δεδομένων που ονομάζεται WEP (Wired Equivalent Privacy). Το WEP δεν προσφέρει σε καμία περίπτωση ασφαλής μεταφορά δεδομένων και ήδη μελετάται η αντικατάστασή του.[16] 5.7 Υποστρωμα Mac Toy Το υπόστρωμα MAC του είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της προτυποποίησης. Υποστηρίζει όλα τα φυσικά στρώματα και προσφέρει υπηρεσίες αξιόπιστης μεταφοράς δεδομένων και πρόσβασης στο μέσο στα ανώτερα στρώματα. Οι όποιες διαφοροποιήσεις του από το αντίστοιχο MAC ενσύρματων δικτύων οφείλονται στις ιδιαιτερότητες του ασύρματου μέσου μετάδοσης που χρησιμοποιείται στο φυσικό επίπεδο. Σαν μηχανισμός πρόσβασης στο μέσο έχει επιλεχτεί ο CSMA (Carrier Sense Multiple Access). Για να αποφευχθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι συγκρούσεις αντί για το μηχανισμό ανίχνευσης συγκρούσεων CD (Collision Detection) που χρησιμοποιείται στο επιλέχτηκε ο μηχανισμός αποφυγής συγκρούσεων CA (Collision Avoidance). Αιτία για την επιλογή αυτή είναι η αδυναμία του δέκτη να αντιλαμβάνεται την κατάσταση του ασύρματου μέσου την χρονική στιγμή που μεταδίδει κάποια πληροφορία. Επομένως, το φαινόμενο της σύγκρουσης (που λαμβάνει χώρα όταν δυο ή περισσότεροι σταθμοί μεταδίδουν την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή) γίνεται αντιληπτό από τους σταθμούς εργασίας μόνο εκ του αποτελέσματος που είναι φυσικά η μη παράδοση των πακέτων της πληροφορίας. Επιπλέον η αξιόπιστη μεταφορά δεδομένων μεταξύ των διαφόρων σταθμών δυσχεραίνεται ακόμα περισσότερο εξαιτίας του ασύρματου φυσικού μέσου. Προβλήματα όπως η κακή ποιότητα της ασύρματης ζεύξης λόγω θορύβου ή παρεμβολών, η πιθανότητα κάποιος κόμβος να βγει προσωρινά εκτός της περιοχής κάλυψης του δικτύου και η ύπαρξη κρυμμένων κόμβων (hidden nodes) δεν υπάρχουν σε ενσύρματα δίκτυα. Για να αντιμετωπιστούν τα παραπάνω το MAC προσφέρει τους κατάλληλους μηχανισμούς, όπως η θετική επιβεβαίωση (positive acknowledgment) κάθε πλαισίου και την ανταλλαγή πλαισίων RTS (Request To Send) και CTS (Clear To Send) πριν την μετάδοση κάποιου πλαισίου. Στην συνέχεια του κεφαλαίου θα αναφερθούμε λεπτομερώς στους παραπάνω μηχανισμούς Πρόσβαση στο Μέσο Όπως αναφέρθηκε ήδη ο μηχανισμός πρόσβασης στο μέσο που χρησιμοποιείται από το MAC είναι ο CSMA/CA (Carrier Sense Multiple Access / Collision Avoidance). Έχουν προβλεφθεί δύο τρόποι λειτουργίας, ένας αποκεντρωμένος μέσω του αλγορίθμου DCF (Distributed Coordination Function) και ένας με κεντρικό έλεγχο μέσω του αλγορίθμου PCF (Point Coordination Function) που αποτελεί προέκταση του DCF. Ο αλγόριθμος PCF εκτελείται μόνο σε AP, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

75 infrastructure δίκτυα. Μία τρίτη επιλογή προσφέρεται στο υποπρότυπο e, το οποίο συμπληρώνει το MAC υπόστρωμα του και ορίζει έναν επιπλέον μηχανισμός ελέγχου πρόσβασης μέσω του αλγορίθμου HCF (Hybrid Coordination Function). Ο αλγόριθμος DCF είναι κατάλληλος για εξυπηρέτηση ασύγχρονης κίνησης, ενώ ο PCF είναι κατάλληλος για σύγχρονη κίνηση. Ο HCF εισάγει ένα σχήμα προτεραιοτήτων για να προσφέρει συγκεκριμένη ποιότητα υπηρεσίας (Quality of Service QoS) Χρόνοι Αναμονής (Interframe Spacing) Οι παραπάνω αλγόριθμοι χρησιμοποιούν διάφορες χρονικές περιόδους για τον έλεγχο της πρόσβασης στο μέσο. Γενικά, κάθε σταθμός που θέλει να μεταδώσει κάποιο πλαίσιο πρέπει πρώτα να περιμένει ένα ορισμένο χρονικό διάστημα (interframe space) και αν δεν ανιχνεύσει άλλη μετάδοση σε αυτό τότε να προχωρήσει στο επόμενο βήμα της διαδικασίας απόκτησης πρόσβασης στο μέσο, που διαφέρει ανάλογα με τον αλγόριθμο που χρησιμοποιείται (DCF ή PCF). Το χρονικό διάστημα αυτό ποικίλει ανάλογα με τον τύπο του πλαισίου που πρόκειται να μεταδοθεί. Οι χρόνοι αναμονής που ορίζονται από το πρότυπο είναι οι ακόλουθοι : Short Interframe Space (SIFS) : Ο μικρότερος χρόνος αναμονής. Χρησιμοποιείται για μεταδόσεις μέγιστης προτεραιότητας, όπως είναι τα πλαίσια RTS/CTS και οι επιβεβαιώσεις. PCF Interframe Space (PIFS) : Μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το SIFS, χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τον αλγόριθμο PCF. Οι σταθμοί περιμένουν PIFS χρόνο πριν μεταδώσουν κατά την περίοδο που την πρόσβαση στο μέσο ελέγχει ο κεντρικός αυτός αλγόριθμος (περίοδος χωρίς ανταγωνισμό - contention free period), αποκτώντας προτεραιότητα έναντι αυτών που προσπαθούν να μεταδώσουν με χρήση του DCF. DCF Interframe Space (DIFS) : Ο μικρότερος χρόνος αναμονής για λειτουργία με βάση τον αλγόριθμο DCF (περίοδος με ανταγωνισμό - contention period). Μεγαλύτερος σε διάρκεια από τους δύο προηγούμενους χρόνους. Extended Interframe Space (EIFS) : Ο μέγιστος χρόνος αναμονής, δεν έχει κάποια συγκεκριμένη τιμή και χρησιμοποιείται όταν συμβεί κάποιο σφάλμα κατά την μετάδοση του πλαισίου. Επισημαίνουμε ότι υπάρχουν και κάποιοι χρόνοι που χρησιμοποιούνται από τον αλγόριθμο HCF, εφόσον όμως ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί η σχετική προτυποποίηση θα γίνει μια μικρή αναφορά στην αντίστοιχη Παράγραφο Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι κάθε σταθμός πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει αν υπάρχει κάποια άλλη μετάδοση σε εξέλιξη πριν αρχίσει να μεταδίδει αυτός. Για τον σκοπό λοιπόν αυτό ο μηχανισμός ανίχνευσης φέροντος που χρησιμοποιείται παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και συνεπώς παρουσιάζεται αναλυτικά στην επόμενη παράγραφο Μηχανισμός Ανίχνευσης Φέροντος Είναι γνωστό πως στα ενσύρματα δίκτυα ο τρόπος λειτουργίας του μηχανισμού ανίχνευσης φέροντος είναι σχετικά απλός. Κάθε σταθμός παρακολουθεί το μέσο μετάδοσης και αν εντοπίσει σήμα συγκεκριμένης ισχύος καταλαβαίνει ότι κάποια μετάδοση πλαισίου βρίσκεται σε εξέλιξη. Όταν όμως το μέσο μετάδοσης γίνει ασύρματο ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

76 τότε αυτός ο μηχανισμός δεν είναι επαρκής. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού στα σχήματα διαμόρφωσης που χρησιμοποιούνται, των διαφόρων περιπτώσεων όσο αφορά τις αποστάσεις μεταξύ των σταθμών αλλά και με το πρόβλημα των hidden nodes είναι πολύ δύσκολο να δημιουργηθεί αξιόπιστος μηχανισμός ανίχνευσης φέροντος που να λειτουργεί αποκλειστικά στο φυσικό επίπεδο. Γι αυτό το λόγο το πρότυπο προβλέπει και έναν δεύτερο μηχανισμό ανίχνευσης φέροντος που λειτουργεί όμως στο υπόστρωμα MAC. Ο εικονικός μηχανισμός ανίχνευσης φέροντος (virtual carrier sensing) χρησιμοποιεί έναν μετρητή χρόνου που ονομάζεται NAV (Network Allocation Vector). Στην ουσία πρόκειται για μια δομή δεδομένων, η οποία κατασκευάζεται με βάση τα όσα «ακούν»οι διάφοροι σταθμοί του δικτύου από μεταδόσεις πλαισίων RTS/CTS/DATA/ACK καθένα από τα οποία περιλαμβάνουν την διάρκεια μιας επερχόμενης μετάδοσης. Αυτός ο μετρητής συμπεριλαμβάνεται στα περισσότερα πλαίσια που ανταλλάσσονται. Κάθε σταθμός θέτει το πεδίο αυτό ίσο με το χρόνο που θέλει να κρατήσει δεσμευμένο το μέσο μετάδοσης, όταν αποκτήσει βέβαια δικαίωμα να το κάνει. Οι υπόλοιποι σταθμοί βλέποντας ότι το πεδίο NAV είναι μη μηδενικό καταλαβαίνουν ότι το μέσο είναι δεσμευμένο και ξεκινάνε έναν αντίστροφο τοπικό μετρητή με αρχική τιμή ίση με NAV, αν η τιμή του NAV είναι μεγαλύτερη από την υπάρχουσα τιμή του τοπικού μετρητή αυτού. Με χρήση του NAV οι σταθμοί μπορούν να επιτελέσουν συγκεκριμένες ενέργειες χωρίς να χάσουν τον έλεγχο του μέσου μετάδοσης. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η αποστολή ενός πλαισίου με χρήση του μηχανισμού RTS/CTS, όπως θα δούμε στην Παράγραφο Για να ολοκληρωθεί αυτή η ενέργεια οι δύο σταθμοί πρέπει να ανταλλάξουν συνολικά 5 πλαίσια. Παίρνοντας τον έλεγχο με χρήση του NAV μπορούν να το κάνουν χωρίς να διακοπούν από άλλη μετάδοση Πρόσβαση στο Μέσο με χρήση του Αλγορίθμου DCF Στην παράγραφο αυτή παρουσιάζεται ο αλγόριθμος DCF, προκειμένου να επιτευχθεί η πρόσβαση στο μέσο, δίδεται έμφαση στην αντιμετώπιση μιας αποτυχημένης προσπάθειας μετάδοσης και εισάγεται η έννοια του παραθύρου ανταγωνισμού, ώστε να δοθεί μια λύση σε περίπτωση που περισσότεροι του ενός σταθμοί διεκδικούν τον έλεγχο του μέσου Ο αλγόριθμος DCF Ο αλγόριθμος DCF, όπως έχει ήδη αναφερθεί, είναι αποκεντρωμένος και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε είδους ασύρματο δίκτυο. Τα βασικά βήματα του, όπου πρέπει να ακολουθήσει κάθε σταθμός πριν εκπέμψει κάποιο πλαίσιο είναι τα εξής : Κάθε σταθμός, πριν επιχειρήσει να εκπέμψει, ελέγχει το μέσο μετάδοσης για να δει αν είναι διαθέσιμο. Ο έλεγχος γίνεται και σε φυσικό επίπεδο και μέσω εικονικής ανίχνευσης φέροντος. Αν το μέσο μετάδοσης είναι δεσμευμένο τότε ο σταθμός συνεχίζει να ελέγχει το ασύρματο μέσο περιοδικά περιμένοντας να ελευθερωθεί. Αν το μέσο είναι διαθέσιμο ο σταθμός περιμένει ένα χρονικό διάστημα που εξαρτάται από το είδος του πλαισίου που θέλει να μεταδώσει (IFS) και ελέγχει ξανά το μέσο. Ο χρόνος αναμονής που χρησιμοποιείται συνήθως είναι ο DIFS. Στην περίπτωση που ο σταθμός θέλει να στείλει πλαίσιο CTS, πλαίσιο θετικής επιβεβαίωσης (ACK), ή τμήμα (fragment) μεγαλύτερου πλαισίου τότε ο ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

77 χρόνος αναμονής είναι ο SIFS. Τέλος, στην περίπτωση που η μετάδοση του προηγούμενου πλαισίου περιείχε λάθη τότε ο χρόνος αναμονής είναι ο EIFS. Αν πάλι το μέσο είναι ελεύθερο τότε ο σταθμός μεταδίδει το πλαίσιο που θέλει. Αν το μέσο είναι δεσμευμένο ο σταθμός περιμένει μέχρι το μέσο να μείνει ελεύθερο για IFS. Τότε ξεκινάει τη διαδικασία της δυαδικής εκθετικής υποχώρησης (binary exponential backoff) για να καθορίσει πόσο θα είναι το επιπλέον χρονικό διάστημα αναμονής. Αυτό γίνεται επιλέγοντας τυχαία μια σχισμή του παραθύρου ανταγωνισμού (contention window). Αφού περάσει και αυτό το τελευταίο χρονικό διάστημα, ο σταθμός μεταδίδει το πλαίσιο που θέλει. Αν η μετάδοση είναι αποτυχημένη θεωρείται ότι έχει συμβεί σύγκρουση (collision). Τότε ο σταθμός επιλέγει πάλι τυχαία μια σχισμή του contention window, το οποίο όμως είναι μεγαλύτερο αυτή τη φορά, και επιχειρεί ξανά να μεταδώσει. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρι να υπάρξει επιτυχής μετάδοση του πλαισίου ή να απορριφθεί το πλαίσιο. Λεπτομερής αναφορά για τη διαδικασία αυτή γίνεται στις Παραγράφους και Τα παραπάνω βήματα φαίνονται καλύτερα στο Σχήμα Η προηγούμενη μετάδοση έχει τελειώσει EIFS Μέσο μετάδοσης δεσμευμένο EIFS Contention window DIFS DIFS SIFS SIFS Slot... Χρόνος Η μετάδοση του πλαισίου ξεκινάει εδώ αν το μέσο είναι ελεύθερο Έναρξη μετάδοσης πλαισίου Σχήμα 5. 7 : Διαδικασία πρόσβασης στο μέσο με χρήση του αλγορίθμου DCF Πρόκειται για τον βασικό μηχανισμό ώστε να μπορέσει ένας σταθμός να αποκτήσει τον έλεγχο του μέσου. Υπάρχουν και άλλοι κανόνες που συμπληρώνουν τα παραπάνω και εξαρτώνται από την συγκεκριμένη κατάσταση ή από την κατάληξη της προηγούμενης μετάδοσης. Μερικοί τέτοιοι κανόνες παρατίθενται στη συνέχεια. Κάθε μετάδοση πλαισίου θεωρείται επιτυχημένη μόνο αν ληφθεί σωστά και το αντίστοιχο πλαίσιο ACK. Όλα τα πλαίσια μονοεκπομπής (unicast) πρέπει να επιβεβαιώνονται από τον παραλήπτη. Αντίθετα, πλαίσια τύπου πολυεκπομπής (multicast) και ευρυεκπομπής (broadcast) δεν απαιτούν επιβεβαίωση. Είναι ευθύνη του αποστολέα να ξαναστείλει το πλαίσιο αν δεν ληφθεί η ανάλογη επιβεβαίωση. Κάθε αποτυχία αποστολής που οφείλεται είτε σε αδυναμία ελέγχου του μέσου είτε σε μη λήψη ACK αυξάνει έναν μετρητή (retry counter) που χρησιμεύει για τον προσδιορισμό του χρόνου μέχρι την επόμενη προσπάθεια αποστολής του πλαισίου. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

78 Κάθε σταθμός που συμμετέχει στην ανταλλαγή πολλαπλών πλαισίων μπορεί να ανανεώνει το NAV μετά από κάθε λήψη πλαισίου. Έτσι ο έλεγχος του μέσου διατηρείται μέχρι να ολοκληρωθεί η ανταλλαγή. Η διατήρηση του ελέγχου μπορεί να εξασφαλιστεί επιπλέον με τη χρήση του SIFS στις περιπτώσεις που έχουν ήδη αναφερθεί. Υπάρχουν συγκεκριμένα κατώφλια μεγέθους για τα πλαίσια. Κάθε πλαίσιο μεγαλύτερο από το κατώφλι RTS πρέπει να σταλεί χρησιμοποιώντας το μηχανισμό RTS/CTS ( που θα παρουσιαστεί στη συνέχεια). Κάθε πλαίσιο μεγαλύτερο από το κατώφλι κατακερματισμού (fragmentation threshold) διασπάται σε μικρότερα πλαίσια πριν σταλεί Αντιμετώπιση αποτυχημένης προσπάθειας μετάδοσης Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο εντοπισμός και η διόρθωση κάποιου λάθους κατά τη μετάδοση είναι ευθύνη του αποστολέα. Σε περίπτωση που η αποστολή ενός πλαισίου δεν ολοκληρωθεί κανονικά ο αποστολέας πρέπει να το ξαναστείλει. Για τον έλεγχο της διαδικασίας αυτής κάθε πλαίσιο έχει έναν μετρητή (retry counter) συσχετισμένο με αυτό. Κάθε φορά που το πλαίσιο αυτό επανεκπέμπεται ο retry counter που του αντιστοιχεί αυξάνεται κατά 1. Αν ο μετρητής ξεπεράσει κάποιο προκαθορισμένο όριο, το πλαίσιο απορρίπτεται και η απώλειά του αναφέρεται στα υψηλότερα στρώματα. Κάθε σταθμός διακρίνει τα πλαίσια σε short και long. Ως short χαρακτηρίζονται τα πλαίσια που έχουν μήκος μικρότερο από το RTS threshold και ως long τα υπόλοιπα. Ο σταθμός διατηρεί και δύο αντίστοιχους μετρητές, τους short retry count και long retry count. Κάθε φορά που η μετάδοση ενός πλαισίου αποτυγχάνει ο αντίστοιχος μετρητής αυξάνεται. Οι μετρητές αυτοί μηδενίζονται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για τον short retry count αυτές είναι : Λήψη CTS πλαισίου σε απάντηση ενός RTS. Λήψη πλαισίου ACK μετά από μη κατακερματισμένη μετάδοση πλαισίου. Λήψη broadcast ή multicast πλαισίου. Αντίστοιχα, ο long retry count μηδενίζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις : Λήψη πλαισίου ACK για πλαίσιο μεγαλύτερο του RTS threshold. Λήψη broadcast ή multicast πλαισίου. Σε περίπτωση κατακερματισμού ενός πλαισίου όλα τα fragments έχουν έναν μετρητή διάρκειας ζωής (lifetime counter). Αυτός ξεκινάει όταν μεταδοθεί το πρώτο fragment. Αν μέχρι να μηδενιστεί δεν έχει μεταδοθεί ολόκληρο το πλαίσιο, αυτό απορρίπτεται και δεν γίνεται προσπάθεια μετάδοσης των υπόλοιπων fragments του Παράθυρο Ανταγωνισμού Σε προηγούμενη ενότητα ήδη έχει αναφερθεί η έννοια του παραθύρου ανταγωνισμού (contention window) και που χρησιμεύει. Το contention window χωρίζεται σε σχισμές (slots) που η διάρκειά τους είναι εξαρτώμενη από το φυσικό στρώμα. Κάθε σταθμός διαλέγει μια σχισμή και περιμένει τη σειρά του πριν επιχειρήσει να αποκτήσει πρόσβαση στο μέσο μετάδοσης. Η επιλογή γίνεται τυχαία, με χρήση μιας διαδικασίας που ονομάζεται δυαδική εκθετική υποχώρηση. Αν περισσότεροι του ενός σταθμοί διεκδικούν τον έλεγχο του μέσου, νικητής θα αναδειχθεί αυτός που θα επιλέξει την πρώτη σχισμή. ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

79 Κάθε σταθμός επιλέγει τη σχισμή του contention window μέσα από ένα εύρος τιμών που αυξάνεται όσο αποτυγχάνει η επιθυμητή μετάδοση πλαισίου. Υπενθυμίζεται ότι η μετάδοση θεωρείται αποτυχημένη αν δεν ληφθεί έγκαιρα επιβεβαίωση ή αν ο σταθμός δεν καταφέρει να πάρει τον έλεγχο του μέσου για να μεταδώσει το πλαίσιο. Το εύρος τιμών από το οποίο καλείται να επιλέξει τυχαία ο κάθε σταθμός είναι πάντα αριθμός κατά ένα μικρότερος από κάποια δύναμη του 2. Κάθε φορά που η μετάδοση αποτυγχάνει το εύρος υπολογίζεται ξανά με βάση την αμέσως επόμενη δύναμη του 2. Αυτό γίνεται μέχρι να φτάσει το εύρος μία μέγιστη τιμή, οπότε δεν μεγαλώνει άλλο. Το εύρος αυτό επανέρχεται στην ελάχιστη τιμή του μετά από επιτυχημένη μετάδοση ή από απόρριψη του προς μετάδοση πλαισίου. Κάθε φυσικό στρώμα χρησιμοποιεί δικές του παραμέτρους για την παραπάνω διαδικασία. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η σταθερότητα της λειτουργίας του δικτύου, ακόμη και κάτω από καταστάσεις έντονης κίνησης.[4] Πρόσβαση στο Μέσο με χρήση του Αλγορίθμου PCF Ο αλγόριθμος PCF είναι η εναλλακτική λύση στο πρόβλημα του ελέγχου της πρόσβασης στο μέσο. Η λειτουργία του μοιάζει αρκετά με σχήματα ελέγχου πρόσβασης με σκυτάλη (token based). Ο συγκεκριμένος αλγόριθμος δεν χρησιμοποιείται ιδιαίτερα στα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά, ενώ οι κατασκευαστές δεν είναι υποχρεωμένοι να τον υποστηρίξουν, αφού αποτελεί προαιρετικό μέρος του προτύπου Επιπλέον, εφόσον απαιτεί κεντρικό έλεγχο από κάποιο AP, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε infrastructure δίκτυα. Σκοπός του PCF είναι να προσφέρει πρόσβαση στο μέσο χωρίς ανταγωνισμό μεταξύ των σταθμών (contention - free medium access). Υλοποιείται χρησιμοποιώντας την υποδομή του αλγορίθμου DCF και προσθέτοντας την επιπλέον λειτουργικότητα. Η χρήση του συνεπάγεται τη δημιουργία χρονικών περιόδων χωρίς ανταγωνισμό (contention - free periods), ενώ κατά τον υπόλοιπο χρόνο η πρόσβαση ελέγχεται κανονικά από τον DCF (contention periods). Υπάρχει δυνατότητα καθορισμού της σχέσης των δύο παραπάνω χρονικών περιόδων ανάλογα με τη χρήση του δικτύου. Αυτές οι περίοδοι επαναλαμβάνονται διαδοχικά, ενώ η διάρκειά τους κάθε φορά ονομάζεται contention - free repetition interval. Κατά τη διάρκεια του contention - free period η διαδικασία πρόσβασης στο μέσο για τους σταθμούς ελέγχεται από το AP. Στην αρχή της περιόδου αυτής το AP στέλνει ένα πλαίσιο Beacon το οποίο περιέχει τη μέγιστη διάρκεια της contention - free period. Οι σταθμοί θέτουν το NAV σε αυτήν την τιμή αποτρέποντας την πρόσβαση μέσω του DCF γι αυτήν την περίοδο. Όταν το AP πάρει τον έλεγχο του μέσου δίνει την άδεια σε κάθε σταθμό διαδοχικά να μεταδώσει στέλνοντάς του ένα polling πλαίσιο (CF Poll). Τα polling πλαίσια πρέπει να επιβεβαιωθούν από τους σταθμούς. Αν κάποιος σταθμός δεν στείλει ACK αφού λάβει το polling πλαίσιο το AP προχωράει στον επόμενο σταθμό. Όλοι οι σταθμοί κατά τη διαδικασία του association με το AP μπαίνουν σε μία λίστα (polling list) ώστε το AP να τους δίνει το δικαίωμα μετάδοσης κατά την contention - free period. Σημειώνεται ότι κάθε πλαίσιο polling δίνει στο σταθμό που το έλαβε δικαίωμα μετάδοσης ενός μόνο πλαισίου. Για να διασφαλιστεί περισσότερο ότι ο έλεγχος του μέσου θα μείνει στο AP κατά την contention - free period, όλοι οι χρόνοι αναμονής που χρησιμοποιούνται είναι SIFS ή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

80 PIFS. Ο χρόνος αναμονής από το AP για να επιβεβαιωθεί το polling πλαίσιο που έστειλε είναι ίσος με τον PIFS ενώ όλοι οι υπόλοιποι χρόνοι αναμονής είναι ίσοι με SIFS. Η διάρκεια της contention - free period πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με το χρόνο που απαιτείται να μεταδοθεί και να επιβεβαιωθεί ένα πλαίσιο μεγίστου μεγέθους. Σε περίπτωση που η contention period δεν τελειώσει όταν πρέπει να αρχίσει η contention - free period, η δεύτερη έχει μειωμένη διάρκεια. Το AP που τρέχει τον PCF μπορεί να διακόψει νωρίτερα την contention - free period για οποιοδήποτε λόγο. Τέλος, για να εκμεταλλεύονται οι σταθμοί όσο το δυνατόν περισσότερο την contention - free period είναι σύνηθες να συνδυάζουν σε ένα πλαίσιο επιβεβαιώσεις, polling και μεταφορά δεδομένων, οπότε προκύπτουν σύνθετα πλαίσια με πολλές λειτουργίες. Για παράδειγμα ένας σταθμός μπορεί να συνδυάσει τη μεταφορά δεδομένων με την επιβεβαίωση του πλαισίου polling σε ένα κοινό πλαίσιο και να το στείλει. Το AP που θα το λάβει μπορεί να στείλει σε κοινό πλαίσιο την επιβεβαίωση λήψης των δεδομένων στον αποστολέα και τα δεδομένα στον παραλήπτη. [4] Πρόσβαση στο Μέσο με χρήση του Αλγορίθμου HCF Ο αλγόριθμος πρόσβασης HCF είναι ο νεότερος αλγόριθμος πρόσβασης που θα προστεθεί στο υπόστρωμα MAC όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες της ομάδας e. Ονομάζεται και Enhanced DCF (EDCF) και σκοπός του είναι να προσφέρει πρόσβαση στο μέσο είτε με ανταγωνισμό είτε χωρίς ανταγωνισμό μεταξύ των σταθμών, προσφέροντας ταυτόχρονα έναν μηχανισμό προτεραιοτήτων. Χρησιμοποιεί στοιχεία από τους DCF και PCF και διατηρεί τη συμβατότητα με αυτούς. Κατά τη λειτουργία του EDCF ορίζονται κάποιες κατηγορίες πρόσβασης (Access Categories ACs) και οι αντίστοιχοι μηχανισμοί πρόσβασης. Κάθε AC αντιστοιχίζεται με ροές πληροφορίας συγκεκριμένης προτεραιότητας (για παράδειγμα βέλτιστης προσπάθειας, video, φωνής). Κάθε AC χρησιμοποιεί μία παραλλαγή του DCF για να αποκτήσει πρόσβαση στο μέσο. Υπάρχει διαφοροποίηση τόσο του contention window (CW), όσο και του IFS, που σε αυτήν την περίπτωση ονομάζεται arbitration IFS (AIFS), ανάλογα με την AC. Το AIFS είναι τουλάχιστον ίσο με DIFS. Επιπλέον, κάθε AC σε έναν σταθμό συμπεριφέρεται σαν εικονικός σταθμός (virtual station), προσπαθώντας να αποκτήσει πρόσβαση στο μέσο με τις δικές τις παραμέτρους. Οι συγκρούσεις εντός του ίδιου σταθμού διευθετούνται σαν τις κλασσικές συγκρούσεις στο ασύρματο μέσο. Για την κεντρικά ελεγχόμενη λειτουργία του αλγορίθμου χρειάζεται, όπως και στον PCF, ένα AP στο οποίο θα τρέχει ο αλγόριθμος ελέγχου HC (Hybrid Coordinator). Ο τελευταίος έχει πρόσβαση στο μέσο με μεγαλύτερη προτεραιότητα από τον EDCF και έχει την δυνατότητα να προσφέρει QoS χαρακτηριστικά στην κίνηση από και προς τους σταθμούς. Μπορεί να λειτουργεί και σε contention periods, σε αντίθεση με τον PCF. [4] Μηχανισμός RTS/CTS Για να διασφαλιστεί ότι μία συγκεκριμένη ανταλλαγή πλαισίων θα γίνει χωρίς διακοπή από μετάδοση τρίτου σταθμού, το πρότυπο υποστηρίζει το μηχανισμό RTS/CTS. Αυτός ο μηχανισμός διαφοροποιεί την διαδικασία αποστολής πλαισίου που είχε αναφερθεί σε προηγούμενη παράγραφο, εισάγοντας δύο επιπλέον πλαίσια, τα RTS (Ready To Send) και CTS (Clear To Send). Προστατεύοντας την ανταλλαγή πλαισίων, ο μηχανισμός RTS/CTS βελτιώνει την απόδοση της χρήσης του ασύρματου δικτύου σε περιπτώσεις μεγάλου φόρτου εξαιτίας της ύπαρξης πολλών τερματικών και αντιμετωπίζει ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

81 το πρόβλημα του κρυμμένου κόμβου. Αν όμως χρησιμοποιείται χωρίς λόγο, έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα, εφόσον προσθέτει επιπλέον φορτίο στο ασύρματο δίκτυο. Η βασική ιδέα είναι ότι ο αποστολέας στέλνει αρχικά ένα πλαίσιο RTS στον παραλήπτη που δεν περιέχει δεδομένα. Αυτό το πλαίσιο έχει ως σκοπό να δεσμεύσει ο αποστολέας το μέσο μετάδοσης για όσο χρόνο υπολογίζει ότι θα διαρκέσει η αποστολή του πλαισίου δεδομένων και να το ανακοινώσει στους υπόλοιπους σταθμούς μέσω του μετρητή NAV στο πλαίσιο RTS. Ο παραλήπτης λαμβάνοντας το RTS απαντάει με ένα πλαίσιο CTS. Υπενθυμίζεται ότι η αποστολή πλαισίου CTS γίνεται με το συντομότερο χρόνο αναμονής SIFS. Τότε ο αποστολέας στέλνει το πλαίσιο δεδομένων και περιμένει την επιβεβαίωση ορθής λήψης του από τον παραλήπτη. Έτσι η διαδικασία αποστολής πλαισίου απαιτεί την ανταλλαγή τεσσάρων πλαισίων για να ολοκληρωθεί σωστά. Η παραπάνω διαδικασία γίνεται κατανοητή με το ακόλουθο παράδειγμα. Όσοι σταθμοί ακούνε το πλαίσιο CTS παραμένουν σιωπηλοί για να μη δημιουργηθεί σύγκρουση κατά την μετάδοση του πλαισίου δεδομένων από τον σταθμό C στον σταθμό D, όπως φαίνεται στο Σχήμα Επίσης σιωπηλοί παραμένουν και όσοι σταθμοί ακούνε το πλαίσιο RTS, προκειμένου να μην δημιουργήσουν σύγκρουση κατά την μετάδοση της επιβεβαίωσης ACK από τον σταθμό D στον C. Το διάστημα στο οποίο οι σταθμοί παραμένουν σιωπηλοί περιλαμβάνεται σε ένα πεδίο RTS/CTS πλαισίων και εξαρτάται από την διάρκεια του πλαισίου πληροφορίας. Το πλαίσιο επιβεβαίωσης χρησιμοποιείται, διότι παρά την ύπαρξη του RTS/CTS μηχανισμού, υπάρχει πάντα η πιθανότητα λαθών λόγω του θορύβου του καναλιού καθώς επίσης και η πιθανότητα σύγκρουσης. Αν ένας σταθμός δεν λάβει πλαίσιο επιβεβαίωσης, επαναμεταδίδει τότε το πλαίσιο A B C RTS D E A B C CTS D E F F DATA A B C D E ACK A B C D E F F Σχήμα 5. 8 : Μηχανισμός RTS/CTS Ο μηχανισμός αυτός ενεργοποιείται αυτόματα όταν το μέγεθος ενός πλαισίου είναι μεγαλύτερο από το RTS threshold για να διασφαλίσει την ομαλή αποστολή μεγάλων πλαισίων. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με τον κατακερματισμό. Συνήθως τα κατώφλια RTS threshold και Fragmentation threshold τίθενται στην ίδια ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

82 τιμή. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα όλα τα fragments ενός πλαισίου να μεταδίδονται με τη σειρά προστατευμένα από το μηχανισμό RTS/CTS. Σε αυτήν την περίπτωση το πλαίσιο RTS που στέλνει ο αποστολέας στην αρχή της διαδικασίας δεσμεύει το μέσο για όσο χρόνο απαιτεί η αποστολή και η επιβεβαίωση του πρώτου τμήματος του πλαισίου. Όταν ο αποστολέας πάρει το CTS αρχίζει να στέλνει διαδοχικά τα τμήματα περιμένοντας φυσικά κάθε φορά για το αντίστοιχο πλαίσιο ACK, του οποίου η αποστολή γίνεται με χρήση του χρόνου SIFS. Ο αποστολέας και ο παραλήπτης ανανεώνουν το NAV κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πλαισίων, εξασφαλίζοντας ότι θα διατηρήσουν τον έλεγχο του μέσου. Το μέσο αποδεσμεύεται με την λήψη από τον αποστολέα του τελευταίου πλαισίου ACK από τον παραλήπτη. Ένας άλλος τρόπος μετάδοσης των τμημάτων ενός πλαισίου είναι να δεσμεύσει ο αποστολέας το μέσο με χρήση του μετρητή NAV στο πρώτο τμήμα που θα στείλει. Ο εν λόγω μηχανισμός αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το πρόβλημα ύπαρξης κρυμμένου κόμβου (hidden node). Το πρόβλημα αυτό απεικονίζεται στο Σχήμα Σχήμα 5. 9 : Πρόβλημα κρυμμένου κόμβου Όπως φαίνεται στο Σχήμα 5. 9, ο σταθμός STA1 δεν γνωρίζει την ύπαρξη του STA3, εφόσον αυτός είναι έξω από την περιοχή κάλυψής του. Το ίδιο συμβαίνει και με τον STA3, ο οποίος δεν γνωρίζει την ύπαρξη του STA1, για τον ίδιο λόγο με την προηγούμενη περίπτωση. Ο STA2 βρίσκεται στην κοινή περιοχή κάλυψης των STA1 και STA3 και συνεπώς μπορεί να ανταλλάσσει πλαίσια και με τους δύο. Το πρόβλημα δημιουργείται στην περίπτωση που οι STA1 και STA3 επιχειρούν να επικοινωνήσουν με τον STA2 ταυτόχρονα. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία συγκρούσεων και τα πλαίσια που έχουν εκπεμφθεί χάνονται. Τη λύση λοιπό σ αυτό το πρόβλημα έρχεται μα δώσει ο μηχανισμός RTS/CTS. Σύμφωνα μ αυτόν, ο κόμβος STA2 θα εκπέμψει ένα πλαίσιο CTS σε απάντηση του RTS που θα του έχει στείλει νωρίτερα ο STA1. Αυτό το πλαίσιο CTS θα το λάβει και ο STA3 (καθώς «ακούει»)και έτσι θα αποφύγει να μεταδώσει κι αυτός κάποιο πλαίσιο που θα προκαλούσε σύγκρουση. Τον ίδιο ρόλο παίζει και το πλαίσιο RTS που μεταδίδει ο STA1, δηλαδή ενημερώνει άλλους κρυφούς κόμβους που μπορεί να βρίσκονται γύρω του και δεν βλέπουν τον STA2.[4] Εξοικονόμηση Ενέργειας Εφόσον οι σταθμοί που χρησιμοποιούν ένα ασύρματο δίκτυο είναι κινητοί, πρέπει να ενδιαφερθούμε για την όσο το δυνατόν μικρότερη κατανάλωση ισχύος από αυτούς, κάτι που θα επιμηκύνει τη διάρκεια ζωής της μπαταρίας τους και θα αυξήσει την αυτονομία τους. Επίσης είναι γνωστό πως η μεγαλύτερη κατανάλωση ισχύος σε ασύρματα ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

83 συστήματα προέρχεται από τους ενισχυτές που ενισχύουν το σήμα αμέσως πριν την εκπομπή ή μετά τη λήψη του. Γι αυτό το λόγο λοιπόν, στο πρότυπο υπάρχει η δυνατότητα ένας σταθμός να σταματήσει τη λειτουργία του πομποδέκτη του για κάποια περίοδο, που ονομάζεται sleeping period. Παράλληλα οι σταθμοί, συμπεριλαμβανομένων και των APs, έχουν τη δυνατότητα της προσωρινής αποθήκευσης (buffering) των πλαισίων που προορίζονται για σταθμούς που έχουν εισέλθει σε sleeping period. Με αυτόν τον τρόπο οι σταθμοί μπορούν να «ξυπνούν» περιοδικά και να δέχονται τα πλαίσια που έχει αποθηκεύσει το AP ή να στέλνουν οι ίδιοι πλαίσια στο AP. Ένας σταθμός που μόλις έχει ξυπνήσει μπορεί να ζητήσει από το AP να του στείλει όσα πλαίσια έχει αποθηκευμένα για αυτόν με την αποστολή ενός PS-Poll πλαισίου. Το AP όταν λάβει ένα τέτοιο πλαίσιο μπορεί είτε να αρχίσει να στέλνει αμέσως πλαίσια στον σταθμό, αν φυσικά υπάρχουν, ή να του στείλει άμεσα ένα πλαίσιο ACK και να στείλει αργότερα τα αποθηκευμένα πλαίσια. Ο σταθμός στη δεύτερη περίπτωση πρέπει να περιμένει μέχρι να του αποσταλούν τα πλαίσια χωρίς φυσικά να ξαναμπεί σε sleeping period. Οι σταθμοί έχουν επίσης την υποχρέωση να ξυπνούν κατά περιόδους και να λαμβάνουν Beacon πλαίσια από το AP. Αυτά, πέραν των άλλων λειτουργιών που επιτελούν, έχουν ένα πεδίο που ονομάζεται TIM (Traffic Indication Map). Εκεί σημειώνεται κάθε σταθμός για τον οποίο το AP έχει αποθηκευμένα πλαίσια, τα οποία ο σταθμός μπορεί στη συνέχεια να τα ζητήσει με ένα PS-Poll πλαίσιο Πλαισίωση Υποστρώματος MAC Η γενική μορφή του πλαισίου του υποστρώματος MAC στο πρότυπο ΙΕΕΕ δίδεται στο Σχήμα Σχήμα : Γενική μορφή πλαισίου υποστρώματος MAC του Επισημαίνεται ότι η παραπάνω μορφή χρησιμοποιείται σε όλους τους τύπους πλαισίων (Data, Control, Management όπως θα δούμε παρακάτω), αλλά δεν χρησιμοποιούνται όλα τα πεδία από κάθε τύπο με τον ίδιο τρόπο. Στη συνέχεια αναλύονται τα διάφορα πεδία και η λειτουργία που επιτελούν.[8][9] FC (Frame Control) Το πεδίο αυτό περιέχει πληροφορία ελέγχου και διαιρείται εκ νέου σε υποπεδία, όπως φαίνεται από το Σχήμα ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ:ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ:ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΜΠΡΟΣ-ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΑΣΥΡΜΑΤA ΤΟΠΙΚA ΔΙΚΤΥA

ΔΙΚΤΥΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΑΣΥΡΜΑΤA ΤΟΠΙΚA ΔΙΚΤΥA ΔΙΚΤΥΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΑΣΥΡΜΑΤA ΤΟΠΙΚA ΔΙΚΤΥA Δρ. Αθανάσιος Ιωάννου Φυσικός - Τηλεπικοινωνιακός Μηχανικός ΟΤΕ ΑΕ ΤΗΛΕΠ ΔΙΑΜ/ΣΜΑ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ ΤEXNIKO ΤMHMA ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΔΙΚΤΥΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ Ασύρματο Τοπικό Δίκτυο Peer

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή

Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MHX. H/Y & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή Ορισμός ασύρματου δικτύου Παραδείγματα ασύρματων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ Υπεύθυνος Καθηγητής : Τσιαντής Λεωνίδας Υπεύθυνος Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Ιστορικά στοιχεία 1940 1946 1975 1985 1 ο ασύρματο τηλέφωνο από την Bell System 1 η υπηρεσία παροχής κινητής τηλεφωνίας (Missouri, USA) 1 o κυψελωτό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax

Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Ασύρµατη ευρυζωνικότητα µέσω τεχνολογίας Wimax Γεώργιος Αγαπίου, PhD. Μέλος Ειδικής Επιστηµονικής Επιτροπής Θεµάτων Τηλεπικοινωνιακών Συστηµάτων ΤΕΕ Εισαγωγή Πολλοί ήταν αυτοί που περίµεναν την έλευση

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο

Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο Τ.Ε.Ι Καβάλας Τμήμα Ηλεκτρολογίας Πτυγιακη εργασία Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο Ενότητα 1: Γενικά σ ανοοά εζοπλισηού. εζαοτήυατα Ενότητα 2: Κατασκευή tuq τοάπεζαζ πληροφοριών. Χρήση,

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση

Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Επιχειρησιακή ιαδικτύωση Κεφάλαιο 9 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Γ. ιακονικολάου Γ.Διακονικολάου, Η.Μπούρας, Α.Αγιακάτσικα 1 Σκοπός Κεφαλαίου Παρουσίαση των τεχνολογιών πρόσβασης των χρηστών στο ιαδίκτυο. Συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΑΜΑΡΑΣ ΔΑΝΙΗΛ Α.Μ 3014 Επιβλέπων Καθηγητής κ. ΣΤΕΙΑΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΓΕΝΙΑΣ Νext Generation Network (NGN) εννοούμε

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι δίκτυο πρόσβασης. Δίκτυα Πρόσβασης. Υπηρεσία πρόσβασης. Τί είναι δίκτυο πρόσβασης (συν.)

Τί είναι δίκτυο πρόσβασης. Δίκτυα Πρόσβασης. Υπηρεσία πρόσβασης. Τί είναι δίκτυο πρόσβασης (συν.) Δίκτυα Πρόσβασης Τί είναι δίκτυο πρόσβασης Αποτελεί το τελευταίο τμήμα του δικτύου Ενώνει τον τελικό χρήστη με τα σημεία απόληξης του βασικού δικτύου Χρησιμοποιεί διαφορετικές τεχνολογίες Υπηρεσία πρόσβασης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 5ο Βελώνης - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 Σύνδεση με το Internet PSTN, ISDN, xdsl, Leased Line 5-2 Τρόποι Σύνδεσης 1. Σύνδεση μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΙΚΤΥΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ (τεχνολογία Wi Fi) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2 2. ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3. ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ 3

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΙΚΤΥΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ (τεχνολογία Wi Fi) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2 2. ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3. ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2 2. ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3. ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ 3 3.1. Access Points (AP) 3 3.1.1. Σύνδεση 4 3.1.2. Σηµάνσεις 5 3.1.3. Τεχνικά χαρακτηριστικά 5 3.2. PoE Injectors 5 3.2.1.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz

Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Απαντήσεις και σχόλια στις ερωτήσεις Ε1. Εκτιμάτε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την απόκτηση Δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Κ. Βασιλάκης Περιεχόμενα ενότητες που εξετάζονται Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Ενότητα 2 Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ

Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης. Ενότητα Γ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ίκτυα Η/Υ Φυσικό Επίπεδο ΕνσύρµαταΜέσαΜετάδοσης Ενότητα Γ ρ. Ε. Μάγκος Φυσικά Μέσα Μετάδοσης bit: Ηλεκτροµαγνητικό κύµα που µεταδίδεται σε ένα.

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Μετάδοσης-Κατασκευή καλωδίου τύπου CAT 5

Μέσα Μετάδοσης-Κατασκευή καλωδίου τύπου CAT 5 Εργαστήριο 6 ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ Μέσα Μετάδοσης-Κατασκευή καλωδίου τύπου CAT 5 1. Στόχος Στόχος της παρούσης εργαστηριακής συνάντησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 Certified Wireless Networks Professional (CWNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης

Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης Κεφάλαιο 3-3.1 Μέσα Μετάδοσης Γεώργιος Γιαννόπουλος, ΠΕ19 ggiannop (at) sch.gr σελ. 71-80 - http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Εισαγωγή: Μέσο Μετάδοσης Είναι η φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Ονομ/μο. : Καράπαπα Βασιλική : Διοίκησης κ Οικονομίας : Τηλ/κη κ Διοίκηση. Θέμα πτυχιακής : Ασύρματα δίκτυα Θεωρία κ Πράξη Ημ/νία :

Ονομ/μο. : Καράπαπα Βασιλική : Διοίκησης κ Οικονομίας : Τηλ/κη κ Διοίκηση. Θέμα πτυχιακής : Ασύρματα δίκτυα Θεωρία κ Πράξη Ημ/νία : Ονομ/μο Σχολή Τμήμα : Καράπαπα Βασιλική : Διοίκησης κ Οικονομίας : Τηλ/κη κ Διοίκηση Θέμα πτυχιακής : Ασύρματα δίκτυα Θεωρία κ Πράξη Ημ/νία : 1 2 Περιεχόμενα 1 Πρόλογος Σελ 1.1 Ιστορική Αναδρομή 6 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET Κεφάλαιο 7: Digital Subscriber Line/DSL(Θ) Ψηφιακή Γραμμή Συνδρομητή (Digital Subscriber Line, DSL) Χρήση απλού τηλεφωνικού καλωδίου (χαλκός, CAT3) Έως 2,3

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Θόρυβος & Παρεµβολές σε Παράλληλες Γραµµές

Θόρυβος & Παρεµβολές σε Παράλληλες Γραµµές Θόρυβος & Παρεµβολές σε Παράλληλες Γραµµές Πηγή Θορύβου Αποτέλεσµα Θορύβου=16 µονάδες Συνολικό Αποτέλεσµα Θορύβου: 16-12=4 µονάδες Ποµπός έκτης Αποτέλεσµα Θορύβου=12 µονάδες Θόρυβος & Παρεµβολές σε Συνεστραµµένες

Διαβάστε περισσότερα

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Telecommunications & Network Professional (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 (CTNP) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:.

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. 1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος 1. Ως προς τον χρήστη το WAN εμφανίζεται να λειτουργεί κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο με το LAN. 2. Μια εταιρεία συνήθως εγκαθιστά και

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικά Δίκτυα. Δομή των Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων. Εισαγωγή

Οπτικά Δίκτυα. Δομή των Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων. Εισαγωγή Οπτικά Δίκτυα Εισαγωγή University of Patras, GREECE, contact: kvlachos@ceid.upatras.gr Δομή των Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων University of Patras, GREECE, contact: kvlachos@ceid.upatras.gr 2 1 Τυπική αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης & Τεχνολογίας ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κεφάλαιο 10 ίκτυα Γιώργος Γιαγλής Περίληψη Κεφαλαίου 10 Τεχνολογίες Μετάδοσης εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

www.costaschatzinikolas.gr

www.costaschatzinikolas.gr ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Δημιουργία - Συγγραφή Costas Chatzinikolas www.costachatzinikolas.gr info@costaschatzinikolas.gr Τελευταία Ενημέρωση: 07 Νοεμβρίου 2013 Οδηγίες Τα θέματα ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες. Επισκευές Η/Υ...3 UPS...4. Δίκτυα Η/Υ...5. Κεραίες ψηφιακής τηλεόρασης...6. Δορυφορικά Συστήματα... 6. Εφαρμογές... 7

Υπηρεσίες. Επισκευές Η/Υ...3 UPS...4. Δίκτυα Η/Υ...5. Κεραίες ψηφιακής τηλεόρασης...6. Δορυφορικά Συστήματα... 6. Εφαρμογές... 7 service technology Υπηρεσίες Επισκευές Η/Υ...3 UPS....4 Δίκτυα Η/Υ...5 Κεραίες ψηφιακής τηλεόρασης.....6 Δορυφορικά Συστήματα... 6 Εφαρμογές..... 7 2 Επισκευές Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Στο σύγχρονο εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ

Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Άσκηση 2 : Φυσικό στρώμα- δομημένη καλωδίωση- Θεωρητικό υπόβαθρο Τι είναι η δομημένη καλωδίωση; Μία εγκατάσταση δομημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων ΠΟΜΠΟΣ Στις τηλεπικοινωνίες ένας πομπός είναι μια ηλεκτρονική συσκευή η οποία, με τη βοήθεια μιας κεραίας, παράγει και εκπέμπει ραδιοκύματα, με απώτερο σκοπό την, αργότερα, λήψη τους από κάποιο δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 2011-12

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 2011-12 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Δρ. Ιάσων Κουφοδόντης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Σύνδεση με Προηγούμενα Ενότητες Μαθήματος E1 I. ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS)

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΣΤΟΧΟΙ: 1. Δίκτυα Πληροφοριών 2. Πελάτης/Διακομιστής 3. Διαδίκτυο 4. Ενδοδίκτυο Και Ενδοδίκτυο Εξωτερικής Πρόσβασης 5. Μεταφορά Δεδομένων 6. Υπηρεσίες Σύνδεσης Με Το Διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE Ελευθέριος Λιοδάκης Σχετικά με εμένα! Λιοδάκης Ελευθέριος D&C ELECTRONICS MikroTik Certified Consultant

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM 1 Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Το GSM είναι ένα ψηφιακό κυψελωτό σύστημα κινητών επικοινωνιών και αναπτύχθηκε ώστε να δημιουργηθεί ένα Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

dlan Powerline for business & consumer solutions Infocom World 2014 Petros Kontzinos

dlan Powerline for business & consumer solutions Infocom World 2014 Petros Kontzinos dlan Powerline for business & consumer solutions Infocom World 2014 Petros Kontzinos devolo dlan powerline Σύντομη προϊοντική παρουσίαση dlan Τι είναι το 500 dlan duo Powerline Highlights dlan Powerline

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia

Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Πτυχιακή Εργασία Με Θέμα : Μελέτη Απόδοσης Ασύρματων Δικτύων Multimedia Ονοματεπώνυμο : Ιωάννης Μίνως ΑΕΜ : 3120 Τπεύθυνος Καθηγητής : Ιωάννης Βραδελης Ευχαριστίες Ολοκληρώνοντας έναν κύκλο στη ζωή μου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών Εισαγωγή Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής στον

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis

Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis Mobile Telecoms-I Dr. Konstantinos E. Psannis, University of Macedonia, Greece http://users.uom.gr/~kpsannis/ JAPAN-EU Laboratory: http://www.mobility2net.eu/ Visiting Research Scientist Department of

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρματο A/V sender στα 5,8 GHz

Ασύρματο A/V sender στα 5,8 GHz ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ασύρματο A/V sender στα 5,8 GHz ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Για το MV7230 Θέσεις Κοντρόλ και Παρελκόμενων Λειτουργία Χρήσης Εγκατάσταση Επίλυση προβλημάτων Περισσότερες Εφαρμογές Προσοχή Χαρακτηριστικά Για το

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα Επόμενης Γενιάς Next generation networks NGN

ίκτυα Επόμενης Γενιάς Next generation networks NGN ίκτυα Επόμενης Γενιάς Next generation networks NGN ΣΙ ΕΡΗΣ ΝΙΚΟΣ Αριθμος Σελιδας1 ΕΠΩΝΥΜΟ:ΣΙ ΕΡΗΣ ΟΝΟΜΑ:ΝΙΚΟΣ Α.Μ.:3400 ΕΞΑΜΗΝΟ:ΙΒ Σίδερης Νικόλαος ίκτυα επόμενης γενιάς Αριθμός Σελίδας2 Τι είναι δίκτυα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα Εισηγητής: Γιώργος Καλπάκης MSc Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα 1 Θέµατα Κίνητρο της Ε1 Παρούσα Κατάσταση στην Ευρώπη Παρούσα Κατάσταση στην Ελλάδα Προϋποθέσεις Προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Το σχέδιο Ο.Σ.Α.Π.Υ. του ήµου Σητείας το οποίο εντάσσεται Ε,Π.

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 1. Να αναφέρετε ονοµαστικά τις τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής; Οι τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΡΟΩΝ WINDOWS MEDIA ΚΑΙ QUICK TIME ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 802.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΡΟΩΝ WINDOWS MEDIA ΚΑΙ QUICK TIME ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 802. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΡΟΩΝ WINDOWS MEDIA ΚΑΙ QUICK TIME ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ 802.11b ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 6 Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές Είναι η διαδικασία της μετάβασης από την (υπάρχουσα) επίγεια αναλογική στην επίγεια ψηφιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα)

Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Οι επωνυµίες Microsoft και Windows είναι εµπορικά σήµατα της εταιρίας Microsoft Corporation.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη εγκατάσταση και λειτουργία Wifi Wimax

Μελέτη εγκατάσταση και λειτουργία Wifi Wimax ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη εγκατάσταση και λειτουργία Wifi Wimax ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΊΑ Ελευθεριάδης Εμμανουήλ Μιλτιάδης Καραδήμας Επιβλέπων : Βραδέλης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Ασύρματη διάδοση Εισαγωγή Κεραίες διάγραμμα ακτινοβολίας, κέρδος, κατευθυντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο.

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο. Εταιρικό Ιστορικό Η Sector αποτελεί ένα από τα παλαιότερα Ελληνικά εταιρικά σχήματα στο χώρο των Συστημάτων και Υπηρεσιών Ασφαλείας. Από το 1976 η εταιρία σχεδιάζει, εγκαθιστά και υποστηρίζει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο που εξυπηρετεί: περιφερειακών συσκευών μεταξύ τους

Δίκτυο που εξυπηρετεί: περιφερειακών συσκευών μεταξύ τους Δημιουργία οικιακού δικτύου για ψυχαγωγικούς σκοπούς Σχεδιάζοντας το δίκτυο Εγκαθιστώντας το δίκτυο Διαχειρίζωντας ένα δίκτυο ψυχαγωγικούς σκοπούς Μελλοντικές τάσεις στα οικιακά δίκτυα για Τι είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 5 Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση Επίγεια τηλεόραση: Η ασύρματη εκπομπή και λήψη του τηλεοπτικού σήματος αποκλειστικά από επίγειους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ α. Τι ονοµάζουµε διασπορά οπτικού παλµού σε µια οπτική ίνα; Ποια φαινόµενα παρατηρούνται λόγω διασποράς; (Αναφερθείτε σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΚΕΦ.1 Πρωτόκολλα TCP/IP... 15 1.1 Χαρακτηριστικά της σουίτας TCP/IP... 16 1.1.2. Λειτουργίες των TCP, IP και UDP πρωτοκόλλων... 19 1.1.3 Ανάλυση πρωτοκόλλων στο μοντέλο OSI...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 5 Σχεδιασμός Δικτύου

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 5 Σχεδιασμός Δικτύου Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 5 Σχεδιασμός Δικτύου 1 Προϋπολογισμός ισχύος ραδιοζεύξης (Ιink budget) Συνυπολογίζοντας διάφορες παραμέτρους (απώλειες καλωδίωσης, χαρακτηριστικά κεραιών κτλ), υπολογίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους:

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους: Οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες είναι ενεργειακά πεδία που δημιουργούνται από ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια. Υπάρχουν φυσικές ακτινοβολίες (η ηλιακή και άλλες κοσμικές ακτινοβολίες, το μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες. Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr

Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες. Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr Η Τηλεπικοινωνιακή Επανάσταση τουwimax & Ευρυζωνικές Triple Play Υπηρεσίες Σκρίμπας Δημήτριος, M.Sc skribas@marac.gr Γενική Περιγραφή WiMAX Τι είναι τοwimax Νέα Τεχνολογία Ασύρματων Δικτύων Πρόσβασης Βασισμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δασική Πληροφορική

Εισαγωγή στη Δασική Πληροφορική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Δασική Πληροφορική Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Υπολογιστών Ζαχαρούλα Ανδρεοπούλου Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00 E-mail: tsiftsis@teilam.gr URL: http://users.teilam.gr/~tsiftsis Γραφείο: Κτήριο Βιβλιοθήκης, 1 ος όροφος 1 Πηγές Μαθήματος 1. Βιβλίο: Γ. K. Καραγιαννίδης, Τηλεπικοινωνιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ATEI ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΜΕΡΟΣ Γ

ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ATEI ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΜΕΡΟΣ Γ ATEI ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ΜΕΡΟΣ Γ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Κωνσταντίνος Γεωργακόπουλος Μηχανικός Πληροφορικής, MSc Τμήμα Βιομηχανικής Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ1ο Α.1 Να αναφέρετε ονομαστικά τα πέντε (5) υποσυστήματα με τα οποία υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΩΤΟΥΛΑΣ Τηλεπ. Μηχανικός, Μ. Sc., MBA, OTE A.E. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύγκλιση υπηρεσιών και δικτύων # Σύγκλιση Δικτύων Σύγκλιση Σταθερών Δικτύων Σύγκλιση Σταθερών και Κινητών

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Κυψελωτή Τηλεφωνία 1 Κυψελωτή Τηλεφωνία Για την ανάπτυξη νέων δικτύων κινητών επικοινωνιών υιοθετήθηκε η σχεδιαστική αρχή της κυψελωτής τηλεφωνίας που παρά την περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ WI-FI HOT SPOTS ΣΤΟ ΗΜΟ Ν. ΜΑΚΡΗΣ» ΗΜΟΣ ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ

«ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ WI-FI HOT SPOTS ΣΤΟ ΗΜΟ Ν. ΜΑΚΡΗΣ» ΗΜΟΣ ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ «ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ WI-FI HOT SPOTS ΣΤΟ ΗΜΟ Ν. ΜΑΚΡΗΣ» ΑΤΖΕΝΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΠΥΛΗ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΛΥΨΗΣ ΣΕΝΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα