Επιστημονικό μέρος. Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας. Το σύμπαν 366

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονικό μέρος. Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας. Το σύμπαν 366"

Transcript

1 Το σύμπαν

2 Επιστημονικό μέρος Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας Η έννοια του σύμπαντος δεν είχε πάντα το ίδιο περιεχόμενο. Για τους αρχαίους το σύμπαν αποτελούσαν η Γη, ο Ήλιος, μερικοί πλανήτες, μερικοί κομήτες και μερικές χιλιάδες αστέρες. Οι νέες ανακαλύψεις έρχονται να εμπλουτίσουν και να δώσουν νέες διαστάσεις στην έννοια του σύμπαντος, πράγμα που συνεχίζεται ακόμη και σήμερα. Γενικά, μπορούμε να πούμε πως με την έννοια σύμπαν εννοούμε τα πάντα που υπάρχουν και υπήρξαν στο χώρο και στο χρόνο. Η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη των ουράνιων σωμάτων και γενικότερα με το σύμπαν λέγεται αστρονομία. Η φύση, οι ιδιότητες, η δημιουργία και η εξέλιξη των ουράνιων σωμάτων αποτελούν τα αντικείμενα της έρευνας των αστρονόμων. Η μέθοδος που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι στην ερευνά τους είναι η επιστημονική, που συνίσταται στη συγκέντρωση και την ανάλυση των ακτινοβολιών που εκπέμπουν τα ουράνια σώματα. Έτσι οι επιστήμονες οδηγούνται σε συμπεράσματα που αφορούν την ποσότητα ενέργειας που ακτινοβολεί, την πίεση, τη θερμοκρασία, τη χημική σύσταση, την απόσταση, τις κινήσεις κάθε ουράνιου σώματος κ.ά. Σε κάθε είδους αστρονομική παρατήρηση χρησιμοποιείται ένας συλλέκτης ακτινοβολίας (τηλεσκόπιο). Η γήινη ατμόσφαιρα απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των αστρικών ακτινοβολιών επιτρέποντας τη διέλευση ενός μέρους αυτών. Για τη συγκέντρωση των ακτινοβολιών χρησιμοποιείται το οπτικό τηλεσκόπιο και το ραδιοτηλεσκόπιο. Κάθε οπτικό τηλεσκόπιο χαρακτηρίζεται από τη συγκέντρωση φωτός που επιτυγχάνει. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια του συλλέκτη (φακού ή κατόπτρου) τόσο μεγαλύτερη είναι και η συγκέντρωση των ακτινοβολιών που πετυχαίνεται. Το σύμπαν 366

3 Η ανάπτυξη των διαστημικών συσκευών και εργαστηρίων και η αποστολή τους στη Σελήνη και σε άλλα μέρη του ηλιακού μας συστήματος άνοιξε το δρόμο στην πειραματική αστρονομία. Έτσι η διαστημική έρευνα εμπλουτίζεται με περισσότερα στοιχεία και πληροφορίες. Οι πύραυλοι, οι δορυφόροι και τα διαστημόπλοια Το πρώτο βήμα για την κατάκτηση του διαστήματος ήταν η ανάπτυξη πυραύλων ικανών να μεταφέρουν όργανα και ανθρώπους στο διάστημα. Η προώθηση ενός πυραύλου στηρίζεται στην αρχή της δράσης και αντίδρασης (3ος νόμος Νεύτωνα). Σ' ένα θάλαμο καύσης γίνεται η καύση στερεών ή υγρών καυσίμων με κατάλληλο οξειδωτικό και τα αέρια που παράγονται οδηγούνται σ' ένα στενό άνοιγμα (ακροφυσιο), από το οποίο εξέρχονται με μεγάλη ταχύτητα. Η δημιουργούμενη από την εκτόνωση των αερίων αντίδραση, που καλείται ωστική δύναμη, προκαλεί την κίνηση του πυραύλου προς την αντίθετη Η λειτουργία ενός πυραύλου κατεύθυνση. Τεχνητός δορυφόρος καλείται κάθε σώμα κατασκευασμένο από τον άνθρωπο που τίθεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Για να τεθεί ένας δορυφόρος σε ορισμένη τροχιά πρέπει να προωθηθεί μ' ένα πύραυλο μέχρι τη θέση περιφοράς του γύρω από τη Γη. Συνήθως ο προωθητικός πύραυλος, που είναι πολυόροφος, εκτοξεύεται κατακόρυφα και αφού περάσει τα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας αρχίζει να παίρνει κατάλληλη κλίση, ώστε τελικά και αφού έχει γίνει σταδιακά η απόρριψη των πρώτων ορόφων, να πάρει οριζόντια διεύθυνση, οπότε γίνεται η απόσπαση του δορυφόρου από τον τελευταίο όροφο και δίνεται σ' αυτόν η αναγκαία ώθηση. Ένας δορυφόρος θα μπορούσε να παραμείνει σε τροχιά επ' αόριστο αν δεν ελαττωνόταν η ταχύτητα του λόγω τριβής με την ατμόσφαιρα. Η ελάττωση της ταχύτητας του μπορεί να τον οδηγήσει Το σύμπαν 367

4 σε πτώση και ανάφλεξη κατά τη διέλευση του μέσα από τα πυκνότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Προκειμένου να παραμένουν οι δορυφόροι περισσότερο χρόνο στο διάστημα τοποθετούνται σε τροχιές μεγάλης ακτίνας. Αυτό όμως συνεπάγεται μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας από τον προωθητικό πύραυλο. Η τοποθέτηση των τεχνητών δορυφόρων επιχειρείται πλέον μαζικά από ένα διαστημικό σταθμό που έχει τεθεί σε τροχιά ή από αεροπλάνο που μπαίνει σε τροχιά για κάποιο χρονικό διάστημα και μετά την εκτέλεση του προγράμματος επιστρέφει στη Γη και προσγειώνεται σε αεροδρόμιο(διαστημικό λεωφορείο). Σήμερα υπάρχουν σε τροχιά μερικές χιλιάδες τεχνητοί δορυφόροι διαφόρων εθνικοτήτων που εξυπηρετούν κυρίως τις τηλεπικοινωνίες και τη μετεωρολογία. Διαστημόπλοιο καλείται κάθε διαστημικό όχημα που φέρει ανθρώπους και εφόδια και τίθεται σε τροχιά γύρω από τη Γη ή επιχειρεί αποστολές στη Σελήνη και τους άλλους πλανήτες. Οι πρώτες διαστημικές αποοτολές Η διαστημική στολή Η διαστημική στολή εξασφαλίζει στον αστροναύτη τις συνθήκες επιβίωσης όταν αυτός βρίσκεται έξω από το διαστημόπλοιο ή το ημερομηνία αποστολή 1959 Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Λούνα 2 έφτασε στη Σελήνη. 12/4/1961 Ο Πουρί Γκαγκάριν, ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα, πραγματοποίησε μια περιφορά γύρω από τη Γη με το διαστημόπλοιο Βοοτόκ Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Λούνα έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες από την επιφάνεια της Σελήνης που δεν είναι ορατή από τη Γη. 22/7/1969 Οι αμερικανοί Νηλ 'Αρμστρονγκ και Έντγουιν Όλτριν ήταν οι πρώτοι που πάτησαν στη Σελήνη. Η σεληνάκατος Αετός του διαστημόπλοιου Απόλλων 1 1 προσεδαφίζεται στη Σελήνη Τα μη επανδρωμένα διαστημόπλοια Βίκιγκί και Βίκιγκ2 πραγματοποίησαν προσεδαφίσεις στην επιφάνεια του Αρη Τα διαστημόπλοια Βόγιαντζερ 1και 2 αποστέλλονται για να φωτογραφίσουν τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Το σύμπαν 368

5 διαστημικό λεωφορείο. Είναι κατασκευασμένη από 3 στρώματα ανθεκτικών συνθετικών ινών, περιέχει πιεσμένο αέρα και περιβάλλει ολόκληρο το σώμα του αστροναύτη. Περιλαμβάνει επίσης το κράνος με την προσωπίδα, το σύστημα επιβίωσης, το σύστημα ελέγχου και μια εφεδρική μονάδα οξυγόνου. Έχει λευκό χρώμα για να απορροφά όσο το δυνατό λιγότερη ηλιακή ακτινοβολία. Το σύστημα επιβίωσης περιέχει οξυγόνο, εξαεριστήρα, σύστημα απομάκρυνσης του διοξειδίου του άνθρακα της αναπνοής, σύστημα ψύξης και σύστημα άμεσης προειδοποίησης. Η ιεραρχία του σύμπαντος Η Γη είναι ένας μικροσκοπικός πλανήτης που περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε ακτίνα χιλιομέτρων περίπου. Ο κοντινότερος προς τον Ήλιο αστέρας είναι ο εγγύτατος Κενταύρου που απέχει 4,3 έτη φωτός, πράγμα που σημαίνει ότι το φως του χρειάζεται 4,3 έτη για να φτάσει στη Γη. Ο Ήλιος δεν είναι παρά ένας μικρός αστέρας του Γαλαξία μας ο οποίος περιλαμβάνει 200 δισεκατομμύρια αστέρια, αέρια και κονιορτό που συγκρατούνται μεταξύ τους με δυνάμεις βαρύτητας σ' ένα χώρο φακοειδούς σχήματος. Η μεγαλύτερη διάσταση του Γαλαξία μας είναι έτη φωτός και η απόσταση του από τον κοντινότερο γαλαξία (της Ανδρομέδας) είναι έτη φωτός. Σήμερα μπορούμε να παρατηρήσουμε πολλά δισεκατομμύρια γαλαξίες διανεμημένους τους περισσότερους σε σμήνη γαλαξιών που περιλαμβάνουν ομάδες γαλαξιών. Η Τοπική Ομάδα στην οποία ανήκει ο Γαλαξίας μας και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας περιλαμβάνει 17 γνωστά μέλη. Ανάμεσα στους γαλαξίες υπάρχει μεσογαλαξιακή ύλη και ακτινοβολία. Το σύμπαν 369

6 Το ηλιακό μας σύστημα πλανήτες μάζα do^kg) (σημερινή ακτίνα (km) Απόσταση από τον Ήλιο (10 6 km) Περίοδος περιφοράς Αριθμός δορυφόρων Ερμής 0, ,9 3 μήνες Αφροδίτη 4, ,2 7 μήνες Γη 5, ,6 12μήνες 1 Αρης 0, ,9 23 μήνες 2 Αστεροειδής Είναι μικροί πλανήτες διαφόρων μεγεθών και σχημάτων που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο σε τροχιές ανάμεσα στον Άρη και το Δία. Δίας μήνες 16 Κρόνος μήνες 17 Ουρανός μήνες 5 Ποσειδώνας μήνες 2 Πλούτωνας 1, μήνες 1 Η Σελήνη Η επιφάνεια της Σελήνης παρουσιάζει πολύπλοκη μορφολογία με πλήθος από λεπτομέρειες, πολλές από τις οποίες είναι ορατές ακόμη και από ένα μικρό τηλεσκόπιο. Βασικά περιλαμβάνει τεσσάρων ειδών σχηματισμούς: α) τους κρατήρες. Πρόκειται για κοιλότητες με υπερυψωμένα άκρα και η ύπαρξη τους σχετίζεται με την πτώση μετεωριτών λόγω της μη ύπαρξης ατμόσφαιρας στη Σελήνη. β) τις ηπείρους. Αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας και είναι οι πιο φωτεινές περιοχές της Σελήνης. γ) τις "θάλασσες". Πρόκειται για τις σκοτεινές περιοχές της επιφάνειας της Σελήνης, οι οποίες σκεπάζονται από στερεοποιημένη λάβα. Πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν από προσκρούσεις μετεωριτών και πλήρωση στη συνέχεια των κοιλοτήτων που δημιουργήθηκαν από λάβα. και δ)τα όρη. Σχηματίστηκαν από την ανύψωση του φλοιού της Σελήνης κατά την πτώση μετεωριτών. Τα ύψη τους κυμαίνονται από 3000 μ. έως 8000μ. Το σύμπαν 370

7 Οι ιδέες των μαθητών Η Γη Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει τις ιδέες των παιδιών αναφορικά με τη Γη ως ουράνιο σώμα. Οι απόψεις των παιδιών εξελίσσονται σταδιακά, από την ιδέα της επίπεδης Γης με περιορισμένο ουρανό και μια αποκλειστική θεώρηση του "κάτω", προς την ιδέα μιας σφαιρικής Γης που την περιβάλλει ο ουρανός με την έννοια του κάτω να είναι προς το κέντρο της Γης. Κάποιοι ερευνητές σημειώνουν ότι μερικά παιδιά θεωρούν ότι υπάρχουν δυο Γαίες, μια επίπεδη στην οποία ζούμε και μια σφαιρική που υπάρχει στο διάστημα. Στην ηλικία των 8 και 9 ετών πολλά παιδιά θεωρούν ότι Γη είναι σαν πιάτο και έχει OKpa.(R. Driver et al, 1998) Διαδοχή ημέρας και νύχτας Οι ερευνητές σημειώνουν ότι καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν ο τρόπος της σκέψης τους εξελίσσεται. Ξεκινώντας από εξηγήσεις που στηρίζονται σε άμεσα παρατηρήσιμες αιτίες, προχωρούν σε εξηγήσεις που λαμβάνουν υπόψη τους τις αστρονομικές κινήσεις. Οι επικρατέστερες ιδέες των παιδιών για τη μέρα και τη νύχτα σε συνάρτηση με την ηλικία τους είναι (R. Driver et al, 1998): * Ο Ήλιος πηγαίνει πίσω από τους λόφους * Το φεγγάρι καλύπτει τον Ήλιο * Ο Ήλιος πηγαίνει πίσω από την Γη μια φορά την ημέρα * Η Γη πηγαίνει γύρω από τον Ήλιο μια φορά την ημέρα * Η Γη γυρίζει γύρω από τον άξονα της μια φορά την ημέρα Η Γη η Σελήνη και ο Ήλιος Δεν έχουν πραγματοποιηθεί πολλές έρευνες σχετικά με τις ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα ως ολότητα. Οι μέχρι τώρα μελέτες έχουν εστιάσει την προσοχή τους στις αντιλήψεις των παιδιών για τη σχέση μεταξύ Γης, Ήλιου και Σελήνης. Αυτές σημειώνουν μια εξέλιξη στο συλλογισμό των παιδιών από ένα Γεωκεντρικό σε ένα Ηλιοκεντρικό σύστημα. Παρ' όλα αυτά, τα παιδιά, ακόμα και στις μεγαλύτερες ηλικίες, δεν είναι σίγουρα για τις θέσεις της Σελήνης (R. Driver et al, 1998). Οι ιδέες των παιδιών για το σχήμα της Γης, του Ήλιου και της Σελήνης εξελίσσονται κι αυτές με την ηλικία. Όσον αφορά το σχετικό μέγεθος του Το σύμπαν 371

8 Ήλιου, της Γης και της Σελήνης, φαίνεται ότι τα παιδιά σταδιακά οδηγούνται προς το επιστημονικό πρότυπο. Σχεδόν οι μισοί μαθητές των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού σχολείου γνωρίζουν ότι ο Ήλιος είναι μεγαλύτερος από τη Γη και η Γη μεγαλύτερη από τη Σελήνη. Οι ίδιοι μαθητές όμως δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις σχετικές θέσεις και αποστάσεις μεταξύ των ουράνιων σωμάτων. Πολλές από τις παραπάνω παρανοήσεις, υποθέτουν οι ερευνητές, μπορεί να είναι συνέπεια ή και να οφείλονται στα τεχνητά μοντέλα που χρησιμοποιούνται στην αίθουσα διδασκαλίας ή και στα διαγράμματα των βιβλίων όπου δεν χρησιμοποιείται η πραγματική κλίμακα για το μέγεθος και την απόσταση. Ο Ήλιος Ερευνητές βρήκαν ότι μόνο το 55% των ενηλίκων πίστευε ότι ο Ήλιος είναι αστέρι, ενώ ένα ποσοστό 25% θεωρούσε τον Ήλιο ως πλανήτη. Οι ίδιοι ερευνητές σημειώνουν ότι ο αλφαβητισμός γύρω από την ερμηνεία αστρονομικών φαινομένων διαμορφώνεται με την ταυτόχρονη επίδραση κοινωνικών παραγόντων, αξιών και εκπαίδευσης. Η βαρύτητα στο διάστημα Ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι εντεκάχρονοι μαθητές θεωρούν ότι η βαρύτητα συνδέεται μόνο με τη Γη. Αυτή η αντίληψη των μαθητών για τη βαρύτητα σχετίζεται με τις ιδέες των παιδιών για τον αέρα και την άποψη που πολλοί υιοθετούν ότι εκεί όπου δεν υπάρχει αέρας δεν υπάρχει βαρύτητα. Από τις ίδιες έρευνες προκύπτει ότι σχεδόν οι μισοί από τους μαθητές υποστήριξαν την ιδέα ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στη Σελήνη. Η αντίληψη ότι δεν έχουν όλοι οι πλανήτες βαρύτητα είναι πολύ διαδεδομένη ακόμα και ανάμεσα σε παιδιά ηλικίας 14 ετών. Η πλειοψηφία των δεκατριάχρονων μαθητών που' έλαβαν μέρος στις προαναφερθείσες έρευνες, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στο διάστημα. Πιθανόν, οι ιδέες επιστημονικής φαντασίας για απώλεια του βάρους να έχουν συμβάλει σε αυτή την αντίληψη (R. Driver et al, 1998). Το σύμπαν 372

9 Βιβλιογραφία 1. Driver, A. Squires, P. Rushworth, V. Wood Robinson (1998) (επιμέλεια Π. Κόκκοτας). Οικοδομώντας τις εννοίες των Φυσικών Επιστημών, Τυπωθήτω, Αθήνα 2. Π. Κόκκοτα (7999). Συγχρονες προσεγγίσεις στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών, Αθήνα 3. Βοσνιάδου Σ., Αλεξοπούλου Ε., Αρβανίτη Ε., Ξυράφη Μ., Λεωβάρη Β. "Αντιλήψεις των μαθητών στην αστρονομία" Οι Φυσικές Επιστήμες και η Τεχνολογία στην Α'/θμια Εκπαίδευση", (1997), σσ Χαραλαμπόπουλος Σ., Σπηλιωτοπούλου Β. "Το ηλιακό σύστημα στη σκέψη των παιδιών", Παιδαγωγική Επιθεώρηση", τχ.28 (1998), σσ Σημειώσεις Το σύμπαν 373

10 Σημειώσεις Το σύμπαν 374

11 Φύλλο Εργασίας 1 Ένα διαστημικό ταξίδι Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να χρησιμοποιήσουν προηγούμενες γνώσεις για να ερμηνεύσουν τον τρόπο κατασκευής της διαστημικής στολής. Υλικά κόκκινο, λευκό και μαύρο χαρτόνι ταινία (σελοτέιπ) φωτιστικό γραφείου ή προβολέας σλάιντς (slides) Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Το απόσπασμα από το λογοτεχνικό βιβλίο της Μάρως Λοϊζου "Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοσμικό αυγό" αποτελεί την εισαγωγή στην ενότητα "το σύμπαν". Τα παιδιά συζητούν για τις δικές τους εμπειρίες, για τις παρατηρήσεις που έκαναν στον ουρανό κάποιες καλοκαιρινές βραδιές και εκφράζουν τα συναισθήματα που τους προκαλεί μια τέτοια παρατήρηση. Οι προηγούμενες ενότητες των Φυσικών Επιστημών προσεγγίστηκαν από τους μαθητές μέσα από την αίσθηση του «ταξιδιού», της έρευνας και της παρατήρησης γι αυτά που συμβαίνουν πάνω στη Γη. Ένα άλλο «ταξίδι» ξεκινά, ένα «ταξίδι» στο διάστημα. Το σύμπαν 375

12 Περιγραφή δραστηριοτήτων εκφράζουμε τις απόψεις μας (σελ. 124) Τα παιδιά εκφράζουν τις απόψεις τους για το σύμπαν. Καταγράφουμε στον πίνακα τις λέξειςκλειδιά που χρησιμοποίησαν οι μαθητές στις περιγραφές τους, όπως ( αστέρια, πλανήτες, γαλαξίες, σκοτάδι, κρύο, πύραυλοι, διαστημόπλοια, μακριά, κλπ.) Μπορούμε να ταξινομήσουμε τις λέξεις αυτές ανάλογα με το αν αναφέρονται: ουράνια σώματα συνθήκες που επικρατούν στο σύμπαν ανθρώπινες αποστολές στο διάστημα αστέρια, πλανήτες, γαλαξίες σκοτάδι, κρύο, μακριά πύραυλοι, διαστημόπλοια ομαδική εργασία (σελ. 124} συζητάμε στην τάξη σελ. 125 Τα παιδιά συζητούν στην ομάδα τους και σημειώνουν τους στόχους που θα ήθελαν να θέσουν στο διαστημικό «ταξίδι» που ξεκινούν. Οι σκέψεις του κοριτσιού της εικόνας στη σελίδα 125, εισάγει στους μαθητές τον προβληματισμό για το πώς θα οργανώσουν το «ταξίδι» τους. Συζητούν για την προετοιμασία του «ταξιδιού» τους, για το αν θα χρειαστούν κάποιες πληροφορίες όπως: πόσο μακρινό θα είναι το «ταξίδι», ποιες κλιματολογικές συνθήκες επικρατούν κλπ. Από τη συζήτηση στην τάξη αναμένεται να προκύψουν τα εξής ερωτήματα: πώς είναι κατασκευασμένες οι διαστημικές στολές; πώς κινούνται οι πύραυλοι και τα διαστημόπλοια; Ποιες συνθήκες επικρατούν στο διάστημα; Η ενότητα " το σύμπαν" είναι σχεδιασμένη με βάση τους παραπάνω άξονες και τα παιδιά Το σύμπαν 376

13 Κάρτα (σελ. 126) ανακαλύπτουν τις απαντήσεις στα ερωτήματα που προέκυψαν στις δραστηριότητες των Φύλλων Εργασίας. Ειδικές κάρτες σαν αυτή της σελ. 125 δίνουν πληροφορίες στους μαθητές για θέματα που δεν είναι δυνατό να ανακαλύψουν εργαστηριακά στην τάξη. Η κάρτα στη σελ 126 δίνει πληροφορίες για τις συνθήκες θερμοκρασίας που επικρατούν έξω από τη γήινη ατμόσφαιρα. Περιμένουμε να συνδέσουν τα παιδιά τον τρόπο κατασκευής της στολής του αστροναύτη με τις συνθήκες αυτές χρησιμοποιώντας όσα έχουν ανακαλύψει για τη θερμότητα. Τα θερμομονωτικά υλικά δεν επιτρέπουν τη διάδοση της θερμότητας. Ο αέρας, επίσης, είναι κακός αγωγός της θερμότητας. Έτσι το σώμα του αστροναύτη προστατεύεται από τις υψηλές και τις χαμηλές θερμοκρασίες. κάρτα (σελ. 127) Στη συνέχεια τα παιδιά εκφράζουν την άποψη τους για το χρώμα της διαστημικής στολής. Σε προηγούμενη ενότητα είχαν ασχοληθεί με το φως και τις χρωματικές ακτινοβολίες, γι' αυτό περιμένουμε να δικαιολογήσουν την άποψη τους. Η πειραματική δραστηριότητα που ακολουθεί δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να ελέγξουν τις απόψεις τους. Παρατηρούν ότι ζεσταίνεται περισσότερο το δάχτυλο που είναι καλυμμένο με το μαύρο χαρτόνι και λιγότερο αυτό που είναι καλυμμένο με το λευκό. Ερμηνεύουν τις παρατηρήσεις τους με βάση την απορρόφηση των χρωματικών ακτινοβολιών από διαφορετικού «χρώματος» σώματα. Συνδέουν τα αποτελέσματα του πειράματος τους με το λευκό χρώμα της στολής του αστροναύτη. Στη σελίδα 128 οι μαθητές χρησιμοποιούν όσα Το σύμπαν 377

14 κάρτα (σελ. 128) ανακάλυψαν για τον ήχο και τη διάδοση του προκειμένου να ερμηνεύσουν τη χρήση ειδικών τηλεπικοινωνιακών συσκευών από τους αστροναύτες. Έξω από τη γήινη ατμόσφαιρα, υπάρχει κενό(δεν υπάρχει αέρας) και ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό. Για τον ίδιο λόγο χρησιμοποιεί ειδικές συσκευές οξυγόνου για να αναπνέει. Σημειώσεις Το σύμπαν 378

15 Φύλλο Εργασίας 2 Πύραυλοι και διάστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να κατασκευάσουν ένα μοντέλο για τον πύραυλο. Υλικά μακρύ μπαλόνι πετονιά 3 4μ. καλαμάκι αναψυκτικού ταινία (σελοτέιπ) ψαλίδι Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δραστηριοτήτων κaρτα (σελ. 129) Η κάρτα πληροφορεί τους μαθητές πως η πρώτη τους αποστολή στο διάστημα είναι η εξερεύνηση της Σελήνης. Στο προηγούμενο φύλλο εργασίας "προετοιμάστηκαν" για το διαστημικό ταξίδι (στολή εφόδια). Σ' αυτό το φύλλο ανακαλύπτουν τον τρόπο κατασκευής του μέσου που θα τους "μεταφέρει" στη Σελήνη(πύραυλος διαστημόπλοιο). Το σύμπαν 379

16 πειραματιζόμαστε (σελ. 129) δραστηριότητα (σελ.151) Τα παιδιά κατασκευάζουν ένα μοντέλο για τον πύραυλο προκειμένου να ανακαλύψουν τον τρόπο που κινείται. Στην περιγραφή της κίνησης του μπαλονιού αναμένεται να αναφέρουν τα παιδιά την αντίθετης κατεύθυνσης κίνηση του μπαλονιού από αυτή του αέρα που βγαίνει από το μπαλόνι. Στη συνέχεια μελετούν τις πληροφορίες για την κατασκευή, την κίνηση και τη χρήση των πυραύλων. Υπογραμμίζουν στο κείμενο τις φράσεις που αφορούν την κίνηση του πύραυλου και συνδέουν τις παρατηρήσεις τους από την κίνηση του μπαλονιού με τον τρόπο που κινείται ο πύραυλος. Ακολούθως σχεδιάζουν με βέλη τις δύο κινήσεις (μπαλονιού, πυραύλου). Η επόμενη κάρτα πληροφορεί τους μαθητές για τις πρώτες διαστημικές αποστολές. Το σύμπαν 380

17 Φύλλο Εργασίας 3 Η Σελήνη Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να συνδέσουν τη μορφολογία του εδάφους της Σελήνης με τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην επιφάνεια της. Υλικά χάρτινο κουτί άμμος μία μικρή και μία μεγάλη πέτρα λεπτή άμμος νερό Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δραστηριοτήτων συζητάμε Η κάρτα πληροφορεί τους μαθητές ότι έχουν στην τάξη "προσεληνωθεί'. Τα λόγια του Νηλ Αρμστρονγκ, (σ e λ. 13 2) του πρώτου αστροναύτη που πάτησε στο φεγγάρι δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να συζητήσουν για τη σπουδαιότητα της πρώτης επανδρωμένης προσελήνωσης διαστημόπλοιου στη Σελήνη. Δραστηριότητα Ηεπόμενη κάρτα δίδει πληροφορίες για τις (σελ 133") συνθήκες που επικρατούν στη Σελήνη. Με βάση τις Το σύμπαν 381

18 παρατηρούμε (σελ. 133) πειραματιζόμαστε (σελ. 134) πειραματιζόμαστε (σελ. 134) πληροφορίες αυτές τα παιδιά υπολογίζουν το βάρος του σώματος τους στην επιφάνεια της σελήνης(6 φορές ελαφρύτερο). Οι μαθητές προσπαθούν να περιγράψουν την επιφάνεια της Σελήνης παρατηρώντας τις φωτογραφίες στη σελ.133. Σημείωση:Μπορούμε να ζητήσουμε από τους μαθητές να βρουν από εγκυκλοπαίδειες ή άλλες πηγές φωτογραφίες από τη Σελήνη προκειμένου η παρατήρηση των παιδιών να είναι πιο αποτελεσματική. Αναμένεται να αναφερθούν οι μαθητές στην ύπαρξη άμμου, και στο ανάγλυφο της επιφάνειας (βουνά,κοιλάδες,κρατήρες). Προκειμένου να διαπιστώσουν τον τρόπο που δημιουργούνται οι κρατήρες στην επιφάνεια της Σελήνης, πραγματοποιούν το πείραμα της σελ και αντιστοιχίζουν τις ενέργειες τους με την πτώση μετεωριτών στην επιφάνεια της Σελήνης. Η πληροφορία ότι τα ίχνη των αστροναυτών θα παραμείνουν παντοτινά στην επιφάνεια της Σελήνης, οδηγεί τα παιδιά στην πραγματοποίηση του επόμενου πειράματος. Φτιάχνουν το αποτύπωμα της παλάμης τους στην άμμο ακουμπώντας την απαλά σ' αυτή. Φυσούν την άμμο και παρατηρούν τι συμβαίνει στο αποτύπωμα της παλάμης τους. Επαναλαμβάνουν την ίδια διαδικασία μόνο που τη δεύτερη φορά ρίχνουν λίγο νερό. Αναμένεται να παρατηρήσουν ότι και στις δύο περιπτώσεις το αποτύπωμα της παλάμης τους χάνεται. Στη συνέχεια αντιστοιχίζουν τις ενέργειες που έκαναν στο πείραμα με καιρικά φαινόμενα στη Γη. Φυσήσαμε άνεμος Ρίξαμε νερό βροχή Το σύμπαν 382

19 Μετά από τις παρατηρήσεις που έκαναν περιμένουμε να δικαιολογήσουν ότι τα ίχνη στην επιφάνεια της Σελήνης παραμένουν αναλλοίωτα λόγω της έλλειψης ατμόσφαιρας και κατά συνέπεια της βροχής και του ανέμου. Το σύμπαν 383

20 Φύλλο Εργασίας 4 Το ηλιακό μας σύστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να αναγνωρίσουν τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος Να ανακαλύψουν τη σχέση του χρόνου περιφοράς ενός πλανήτη με την απόσταση του από τον ήλιο. Περιγραφή δραστηριοτήτων δραστηριότητα (σελ. 136) Το απόσπασμα από το βιβλίο της Μάρως Λοϊζου "Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοσμικό αυγό", δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να ανακαλύψουν στις φράσεις του τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και τις κινήσεις που κάνουν. Αναμένεται στην περιγραφή των κινήσεων να αναφερθούν στην περιστροφή των πλανητών γύρω από τον εαυτό τους και στην περιφορά τους γύρω από τον ήλιο. Στη συνέχεια γράφουν με τη σειρά τα ονόματα των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος στο σχεδιάγραμμα της σελίδας 137. (Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Αρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός, Ποσειδώνας, Πλούτωνας) Ακολούθως οι μαθητές μελετούν τις πληροφορίες που δίνονται για κάθε έναν πλανήτη του ηλιακού Το σύμπαν 384

21 μας συστήματος(σελ ). Συνεργάζονται στην ομάδα τους για να συμπληρώσουν τον πίνακα της σελ πλανήτες Ερμής Ιδιαίτερο θέση σε σχέση Χρόνος χαρακτηριστικό με τον ήλιο περιφοράς γνώρισμα 1ος 3 μήνες ο κοντινότερος πλανήτης στον ήλιο Αφροδίτη 2ος 7 μήνες περιστρέφεται σε αντίθετη κατεύθυνση από τους άλλους πλανήτες ΓΠ 3ος 12 μήνες υπάρχει ζωή Άρης 4ος 23 μήνες κόκκινος πλανήτης (πορτοκαλί σκόνη που καλύπτει την επιφάνεια του) Δίας 5ος 142 μήνες ο μεγαλύτερος πλανήτης Κρόνος 6ος 354 μήνες έχει δακτυλίους Ουρανός 7ος 1008 μήνες Ποσειδώνας 8ος 1978 μήνες δεν έχει καθόλου στερεή επιφάνεια συμβαίνουν σφοδρές καταιγίδες στην επιφάνεια του Πλούτωνας 9ος 2976 μήνες ο πιο μικρός πλανήτης Από τη σύγκριση των δεδομένων της δεύτερης και της τρίτης στήλης αναμένεται να καταλήξουν οι μαθητές στο συμπέρασμα ότι: Ο χρόνος περιφοράς ενός πλανήτη εξαρτάται από την απόσταση του από τον ήλιο. θεατρικό παιχνίδι (σελ.141) Τα παιδιά συζητούν για τον τρόπο που θα αναπαραστήσουν το ηλιακό μας σύστημα. Διαλέγουν ρόλους, χρησιμοποιούν τα χαρακτηριστικά Το σύμπαν 385

22 των πλανητών για να επιλέξουν τα υλικά της μεταμφίεσης τους, επιλέγουν τη μουσική που θα δίνει ρυθμό στην κίνηση τους. Παρουσιάζουν το δρώμενο τους στην τάξη ή στην αυλή του σχολείου. Σημειώσεις Το σύμπαν 386

23 Φύλλο Εργασίας 5 Πέρα από το ηλιακό μας σύστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να γνωρίσουν τη δομή του διαστήματος (γαλαξίες αστερισμοί ηλιακά συστήματα ττλανήτες) Υλικά χάρτινο κουτί παπουτσιών ψαλίδι 3 μαύρα χαρτόνια (βεκ.χ 8εκ.) κόλλα ταινία (σελοτέιπ) μολύβι Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δρα στηριοτήτων δραστηριότητα (σελ 136) Το εισαγωγικό κείμενο πληροφορεί τους μαθητές για τη σχέση των ανθρώπων με το σύμπαν από τα αρχαία χρόνια, καθώς και για την εξέλιξη της τεχνολογίας που αφορά τις παρατηρήσεις για το σύμπαν. Μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να βρουν πληροφορίες που αφορούν την τεχνολογική εξέλιξη των μέσων παρατήρησης του διαστήματος(τηλεσκόπια). Το σύμπαν 387

24 Τα παιδιά συζητούν για τις πληροφορίες του κειμένου και συνεργάζονται στην ομάδα τους για να κατασκευάσουν ένα "τηλεσκόπιο". Πληροφορούμε τους μαθητές ότι τα τηλεσκόπια είναι πολύπλοκα όργανα. Η κατασκευή που πραγματοποιούν αφορά ένα παιχνίδι που μπορεί να δώσει την εικόνα που θα βλέπαμε από ένα πραγματικό τηλεσκόπιο και δεν είναι ομοίωμα πραγματικού τηλεσκόπιου. κάρτα (σελ.143) συζητάμε στην τάξη (σελ. 144) δραστηριότητα (σελ. 144) Οι μαθητές συζητούν για τις παρατηρήσεις που έκαναν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τους. Αναμένεται να συνδέσουν την έννοια του αστερισμού με το σχηματισμό που κάνουν κάποια αστέρια λόγω της θέσης τους και να παρατηρήσουν ότι το όνομα του αστερισμού προέρχεται από το σχηματισμό των αστεριών του. Στη συνέχεια τα παιδιά μελετούν τις πληροφορίες της κάρτας στη σελίδα 143 που αφορούν τη δομή του διαστήματος (γαλαξίες, αστερισμοί, ήλιοι, πλανήτες. Το απόσπασμα από εφημερίδα του 1998, που αναφέρεται στο εγχείρημα του Τζον Γκλεν να ταξιδέψει στο διάστημα σε μεγάλη ηλικία, δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να συζητήσουν για τις διαστημικές έρευνες και τη σημασία τους. Η ενότητα "το σύμπαν" ολοκληρώνεται με μια συνθετική εργασία στην οποία οι μαθητές μπορούν να συγκεντρώσουν έντυπο υλικό που αφορά τις εξερευνήσεις του διαστήματος. Το σύμπαν 388

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 Διεθνής Διαστημικός Σταθμός: Συνεχής Αναζήτηση για την Κατάκτηση του Διαστήματος Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2. ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Κλεομένης Τσιγάνης Σεμινάριο στα πλαίσια του Μαθήματος Εισαγωγή στην Αστρονομία (τμ. Λ. Βλάχου), Νοέμβριος 2009 Εξερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Hubble Το Hubble είναι ένα τελειοποιημένο ρομποτικό διαστημικό τηλεσκόπιο, που εκπέμπει από τη εξωτερική ατμόσφαιρα, σε κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και στα 593 km πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ος Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισµός Αστρονοµίας 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η µαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Οι καθρέφτες και οι φακοί

Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί 111 Επιστηµονικό µέρος ΦΩΣ Το φως είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ηλεκτροµαγνητικό κύµα) που η ταχύτητα του στο κενό είναι περίπου 300.000 Km/sec.

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015 Ώρα: 10:00-11:00 ΘΕΜΑ 1 ο - 2 ο : O Διομήδης χρησιμοποίησε όμοιους κύβους για να φτιάξει τις πιο κάτω κατασκευές. Οι κατασκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Ελένη Πετράκου - National Taiwan University ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Πρόγραμμα επιμόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών CERN, 7 Νοεμβρίου 2014 You are here! 1929: απομάκρυνση γαλαξιών θεωρία της μεγάλης έκρηξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1o A Λυκείου 22 Μαρτίου 28 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

IUSES Toolkit Εισαγωγή Το «κουτί πειραµάτων» είναι ένα εκπαιδευτικό πακέτο για τη διεξαγωγή πειραµάτων σχετικά µε την εξοικονόµηση ενέργειας, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Αντωνίου Αντώνης, Φυσικός antoniou@sch.gr, http://users.att.sch.gr/antoniou Απόδοση στα ελληνικά της µελέτης του Richard P. Olenick, καθηγητή Φυσικής του University of Dallas.

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος

Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος. Γεώργιος Κοντόπουλος Η μελλοντική εξέλιξη του Σύμπαντος Γεώργιος Κοντόπουλος (Δείτε τη σχετική παρουσίαση αρχείο.powerpoint) Το θέμα του μέλλοντος του Σύμπαντος ενδιαφέρει ιδιαίτερα τόσο τη Θεολογία όσο και την Αστρονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης

Φύλλα εργασίας. MicroWorlds Pro. Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο. Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Φύλλα εργασίας MicroWorlds Pro Πολυμεσικές Εφαρμογές με την χρήση της γλώσσας LOGO Στο Γυμνάσιο Β. Χ. Χρυσοχοΐδης Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πληροφορικής Φλώρινας 2 «Σχεδίαση και ανάπτυξη δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΟΧΗΜΑ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΟΧΗΜΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΟΧΗΜΑ Στόχος(οι): Να μάθουν οι μαθητές ότι κάθε μέσο μεταφοράς χρειάζεται ενέργεια για να κινηθεί και ότι διάφορες πηγές ενέργειας, με διαφορετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρυθρα Πάνελ InfraHeat

Υπέρυθρα Πάνελ InfraHeat Coolers Υπέρυθρα Πάνελ InfraHeat Τι είναι οι υπέρυθρη θέρμανση; Η υπέρυθρη ακτινοβολία αποτελεί το πιο φυσικό τρόπο θέρμανσης όπως ακριβώς δηλαδή μας ζεσταίνει ο ήλιος. Οι υπέρυθρες ακτίνες είναι ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Γαλαξιακές συγκρούσεις και αστρικά πυροτεχνήματα Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Download PDF Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα η μεγαλύτερη συλλογή εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου

O πύραυλος. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου O πύραυλος Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δύναμη Μορφές Ενέργειας) - Τεχνολογία Τάξη: Β Γυμνασίου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί Στόχοι Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Τηλεσκόπιο Ιάκωβος Τζώκας Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Ημερομηνία: 29/11/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΦΩΤΟΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Πολυχρόνης Σ. Καραγκιοζίδης Χημικός M.Sc - Σχολικός Σύμβουλος info@polkarag.gr Ο τεχνητός φωτισμός αποτελεί χρήσιμο και αναπόσπαστο κομμάτι του

Διαβάστε περισσότερα

Επιτάχυνση της Βαρύτητας g = 10m/s 2

Επιτάχυνση της Βαρύτητας g = 10m/s 2 ΛΥΚΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΟΜΕΕΣ ΑΠΑΤΗΣΕΙΣ Σχολική Χρονιά:2014-2015 αθμός :. ΔΙΑΓΩΙΣΜΑ κατ. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΥΑΜΕΩ-ΚΙΗΜΑΤΙΚΗ-ΔΥΑΜΙΚΗ-ΤΡΙΗ Υπ. Κηδεμόνα :.. Μάθημα : ΦΥΣΙΚΗ Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία : Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση 1. Mόλις τεθεί σε κίνηση µε σταθερή ταχύτητα, ο µάζας 1000 kg ανελκυστήρας Α ανεβαίνει µε ρυθµό έναν όροφο (3 m) το δευτερόλεπτο.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Διαστημικά Ταξίδια Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc23 Ανδρουλιδάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αλέξης Πετίδης 160 Αγαπητοί κύριοι και κυρίες Στα προηγούμενα τρία συνέδρια, και ιδιαίτερα σε αυτά του Βόλου και της Κέρκυρας, κατέστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ Τι είναι ο χρονομετρητής ; Ο χρονομετρητής : αξιοποιείται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Φυσική Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας.

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας. 10 Βήματα Για Επιτυχημένη Αστροπαρατήρηση 1. Μην αγοράσετε τηλεσκόπιο... ακόμα. Κόστος: 0 ευρώ. Η απόκτηση ενός τηλεσκοπίου θεωρείται από πολλούς το εισιτήριο για να εισέλθει κανείς στο χόμπι της ερασιτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014)

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014) 2014 Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ Ο Σύλλογος Φίλων Αστρονομίας Κρήτης σας προσκαλεί στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του στο ARIA Cafe-Bar την Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου

Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου 1) Να γράψετε 3 διανυσματικά μεγέθη και 2 μονόμετρα μεγέθη καθώς και τις μονάδες μέτρησής τους (στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωδαισία σήμερα. Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας. Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου

Η Γεωδαισία σήμερα. Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας. Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου ΤΕΠΑΚ, Γεωδαισία IV Μια σύντομη εισαγωγή για το γήινο πεδίο βαρύτητας Διδάσκων Δημήτρης Δεληκαράογλου Η Γεωδαισία σήμερα νοείται ως η επιστήμη με αντικείμενο τρεις βασικούς τομείς: Tον προσδιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων 400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων Εισαγωγή στην ιστορία των παρατηρήσεων του ουρανού με τηλεσκόπια Μια ημέρα το 1608, όπως λέει ο μύθος, δύο παιδιά στην Ολλανδία έπαιζαν στο εργαστήριο του κατασκευαστή

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V. Celestia

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V. Celestia ΚΕΦΑΛΑΙΟ V Celestia Στόχοι: Με τη βοήθεια του οδηγού αυτού ο εκπαιδευόμενος θα μπορεί να: πλοηγηθεί στο ηλιακό σύστημα και στον υπόλοιπο γαλαξία εντοπίζει πλανήτες και άλλα ουράνια σώματα κατασκευάζει

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα