Επιστημονικό μέρος. Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας. Το σύμπαν 366

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονικό μέρος. Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας. Το σύμπαν 366"

Transcript

1 Το σύμπαν

2 Επιστημονικό μέρος Αστρονομία και μέθοδοι έρευνας Η έννοια του σύμπαντος δεν είχε πάντα το ίδιο περιεχόμενο. Για τους αρχαίους το σύμπαν αποτελούσαν η Γη, ο Ήλιος, μερικοί πλανήτες, μερικοί κομήτες και μερικές χιλιάδες αστέρες. Οι νέες ανακαλύψεις έρχονται να εμπλουτίσουν και να δώσουν νέες διαστάσεις στην έννοια του σύμπαντος, πράγμα που συνεχίζεται ακόμη και σήμερα. Γενικά, μπορούμε να πούμε πως με την έννοια σύμπαν εννοούμε τα πάντα που υπάρχουν και υπήρξαν στο χώρο και στο χρόνο. Η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη των ουράνιων σωμάτων και γενικότερα με το σύμπαν λέγεται αστρονομία. Η φύση, οι ιδιότητες, η δημιουργία και η εξέλιξη των ουράνιων σωμάτων αποτελούν τα αντικείμενα της έρευνας των αστρονόμων. Η μέθοδος που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι στην ερευνά τους είναι η επιστημονική, που συνίσταται στη συγκέντρωση και την ανάλυση των ακτινοβολιών που εκπέμπουν τα ουράνια σώματα. Έτσι οι επιστήμονες οδηγούνται σε συμπεράσματα που αφορούν την ποσότητα ενέργειας που ακτινοβολεί, την πίεση, τη θερμοκρασία, τη χημική σύσταση, την απόσταση, τις κινήσεις κάθε ουράνιου σώματος κ.ά. Σε κάθε είδους αστρονομική παρατήρηση χρησιμοποιείται ένας συλλέκτης ακτινοβολίας (τηλεσκόπιο). Η γήινη ατμόσφαιρα απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των αστρικών ακτινοβολιών επιτρέποντας τη διέλευση ενός μέρους αυτών. Για τη συγκέντρωση των ακτινοβολιών χρησιμοποιείται το οπτικό τηλεσκόπιο και το ραδιοτηλεσκόπιο. Κάθε οπτικό τηλεσκόπιο χαρακτηρίζεται από τη συγκέντρωση φωτός που επιτυγχάνει. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια του συλλέκτη (φακού ή κατόπτρου) τόσο μεγαλύτερη είναι και η συγκέντρωση των ακτινοβολιών που πετυχαίνεται. Το σύμπαν 366

3 Η ανάπτυξη των διαστημικών συσκευών και εργαστηρίων και η αποστολή τους στη Σελήνη και σε άλλα μέρη του ηλιακού μας συστήματος άνοιξε το δρόμο στην πειραματική αστρονομία. Έτσι η διαστημική έρευνα εμπλουτίζεται με περισσότερα στοιχεία και πληροφορίες. Οι πύραυλοι, οι δορυφόροι και τα διαστημόπλοια Το πρώτο βήμα για την κατάκτηση του διαστήματος ήταν η ανάπτυξη πυραύλων ικανών να μεταφέρουν όργανα και ανθρώπους στο διάστημα. Η προώθηση ενός πυραύλου στηρίζεται στην αρχή της δράσης και αντίδρασης (3ος νόμος Νεύτωνα). Σ' ένα θάλαμο καύσης γίνεται η καύση στερεών ή υγρών καυσίμων με κατάλληλο οξειδωτικό και τα αέρια που παράγονται οδηγούνται σ' ένα στενό άνοιγμα (ακροφυσιο), από το οποίο εξέρχονται με μεγάλη ταχύτητα. Η δημιουργούμενη από την εκτόνωση των αερίων αντίδραση, που καλείται ωστική δύναμη, προκαλεί την κίνηση του πυραύλου προς την αντίθετη Η λειτουργία ενός πυραύλου κατεύθυνση. Τεχνητός δορυφόρος καλείται κάθε σώμα κατασκευασμένο από τον άνθρωπο που τίθεται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Για να τεθεί ένας δορυφόρος σε ορισμένη τροχιά πρέπει να προωθηθεί μ' ένα πύραυλο μέχρι τη θέση περιφοράς του γύρω από τη Γη. Συνήθως ο προωθητικός πύραυλος, που είναι πολυόροφος, εκτοξεύεται κατακόρυφα και αφού περάσει τα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας αρχίζει να παίρνει κατάλληλη κλίση, ώστε τελικά και αφού έχει γίνει σταδιακά η απόρριψη των πρώτων ορόφων, να πάρει οριζόντια διεύθυνση, οπότε γίνεται η απόσπαση του δορυφόρου από τον τελευταίο όροφο και δίνεται σ' αυτόν η αναγκαία ώθηση. Ένας δορυφόρος θα μπορούσε να παραμείνει σε τροχιά επ' αόριστο αν δεν ελαττωνόταν η ταχύτητα του λόγω τριβής με την ατμόσφαιρα. Η ελάττωση της ταχύτητας του μπορεί να τον οδηγήσει Το σύμπαν 367

4 σε πτώση και ανάφλεξη κατά τη διέλευση του μέσα από τα πυκνότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Προκειμένου να παραμένουν οι δορυφόροι περισσότερο χρόνο στο διάστημα τοποθετούνται σε τροχιές μεγάλης ακτίνας. Αυτό όμως συνεπάγεται μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας από τον προωθητικό πύραυλο. Η τοποθέτηση των τεχνητών δορυφόρων επιχειρείται πλέον μαζικά από ένα διαστημικό σταθμό που έχει τεθεί σε τροχιά ή από αεροπλάνο που μπαίνει σε τροχιά για κάποιο χρονικό διάστημα και μετά την εκτέλεση του προγράμματος επιστρέφει στη Γη και προσγειώνεται σε αεροδρόμιο(διαστημικό λεωφορείο). Σήμερα υπάρχουν σε τροχιά μερικές χιλιάδες τεχνητοί δορυφόροι διαφόρων εθνικοτήτων που εξυπηρετούν κυρίως τις τηλεπικοινωνίες και τη μετεωρολογία. Διαστημόπλοιο καλείται κάθε διαστημικό όχημα που φέρει ανθρώπους και εφόδια και τίθεται σε τροχιά γύρω από τη Γη ή επιχειρεί αποστολές στη Σελήνη και τους άλλους πλανήτες. Οι πρώτες διαστημικές αποοτολές Η διαστημική στολή Η διαστημική στολή εξασφαλίζει στον αστροναύτη τις συνθήκες επιβίωσης όταν αυτός βρίσκεται έξω από το διαστημόπλοιο ή το ημερομηνία αποστολή 1959 Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Λούνα 2 έφτασε στη Σελήνη. 12/4/1961 Ο Πουρί Γκαγκάριν, ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα, πραγματοποίησε μια περιφορά γύρω από τη Γη με το διαστημόπλοιο Βοοτόκ Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Λούνα έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες από την επιφάνεια της Σελήνης που δεν είναι ορατή από τη Γη. 22/7/1969 Οι αμερικανοί Νηλ 'Αρμστρονγκ και Έντγουιν Όλτριν ήταν οι πρώτοι που πάτησαν στη Σελήνη. Η σεληνάκατος Αετός του διαστημόπλοιου Απόλλων 1 1 προσεδαφίζεται στη Σελήνη Τα μη επανδρωμένα διαστημόπλοια Βίκιγκί και Βίκιγκ2 πραγματοποίησαν προσεδαφίσεις στην επιφάνεια του Αρη Τα διαστημόπλοια Βόγιαντζερ 1και 2 αποστέλλονται για να φωτογραφίσουν τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Το σύμπαν 368

5 διαστημικό λεωφορείο. Είναι κατασκευασμένη από 3 στρώματα ανθεκτικών συνθετικών ινών, περιέχει πιεσμένο αέρα και περιβάλλει ολόκληρο το σώμα του αστροναύτη. Περιλαμβάνει επίσης το κράνος με την προσωπίδα, το σύστημα επιβίωσης, το σύστημα ελέγχου και μια εφεδρική μονάδα οξυγόνου. Έχει λευκό χρώμα για να απορροφά όσο το δυνατό λιγότερη ηλιακή ακτινοβολία. Το σύστημα επιβίωσης περιέχει οξυγόνο, εξαεριστήρα, σύστημα απομάκρυνσης του διοξειδίου του άνθρακα της αναπνοής, σύστημα ψύξης και σύστημα άμεσης προειδοποίησης. Η ιεραρχία του σύμπαντος Η Γη είναι ένας μικροσκοπικός πλανήτης που περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε ακτίνα χιλιομέτρων περίπου. Ο κοντινότερος προς τον Ήλιο αστέρας είναι ο εγγύτατος Κενταύρου που απέχει 4,3 έτη φωτός, πράγμα που σημαίνει ότι το φως του χρειάζεται 4,3 έτη για να φτάσει στη Γη. Ο Ήλιος δεν είναι παρά ένας μικρός αστέρας του Γαλαξία μας ο οποίος περιλαμβάνει 200 δισεκατομμύρια αστέρια, αέρια και κονιορτό που συγκρατούνται μεταξύ τους με δυνάμεις βαρύτητας σ' ένα χώρο φακοειδούς σχήματος. Η μεγαλύτερη διάσταση του Γαλαξία μας είναι έτη φωτός και η απόσταση του από τον κοντινότερο γαλαξία (της Ανδρομέδας) είναι έτη φωτός. Σήμερα μπορούμε να παρατηρήσουμε πολλά δισεκατομμύρια γαλαξίες διανεμημένους τους περισσότερους σε σμήνη γαλαξιών που περιλαμβάνουν ομάδες γαλαξιών. Η Τοπική Ομάδα στην οποία ανήκει ο Γαλαξίας μας και ο γαλαξίας της Ανδρομέδας περιλαμβάνει 17 γνωστά μέλη. Ανάμεσα στους γαλαξίες υπάρχει μεσογαλαξιακή ύλη και ακτινοβολία. Το σύμπαν 369

6 Το ηλιακό μας σύστημα πλανήτες μάζα do^kg) (σημερινή ακτίνα (km) Απόσταση από τον Ήλιο (10 6 km) Περίοδος περιφοράς Αριθμός δορυφόρων Ερμής 0, ,9 3 μήνες Αφροδίτη 4, ,2 7 μήνες Γη 5, ,6 12μήνες 1 Αρης 0, ,9 23 μήνες 2 Αστεροειδής Είναι μικροί πλανήτες διαφόρων μεγεθών και σχημάτων που περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο σε τροχιές ανάμεσα στον Άρη και το Δία. Δίας μήνες 16 Κρόνος μήνες 17 Ουρανός μήνες 5 Ποσειδώνας μήνες 2 Πλούτωνας 1, μήνες 1 Η Σελήνη Η επιφάνεια της Σελήνης παρουσιάζει πολύπλοκη μορφολογία με πλήθος από λεπτομέρειες, πολλές από τις οποίες είναι ορατές ακόμη και από ένα μικρό τηλεσκόπιο. Βασικά περιλαμβάνει τεσσάρων ειδών σχηματισμούς: α) τους κρατήρες. Πρόκειται για κοιλότητες με υπερυψωμένα άκρα και η ύπαρξη τους σχετίζεται με την πτώση μετεωριτών λόγω της μη ύπαρξης ατμόσφαιρας στη Σελήνη. β) τις ηπείρους. Αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας και είναι οι πιο φωτεινές περιοχές της Σελήνης. γ) τις "θάλασσες". Πρόκειται για τις σκοτεινές περιοχές της επιφάνειας της Σελήνης, οι οποίες σκεπάζονται από στερεοποιημένη λάβα. Πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν από προσκρούσεις μετεωριτών και πλήρωση στη συνέχεια των κοιλοτήτων που δημιουργήθηκαν από λάβα. και δ)τα όρη. Σχηματίστηκαν από την ανύψωση του φλοιού της Σελήνης κατά την πτώση μετεωριτών. Τα ύψη τους κυμαίνονται από 3000 μ. έως 8000μ. Το σύμπαν 370

7 Οι ιδέες των μαθητών Η Γη Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει τις ιδέες των παιδιών αναφορικά με τη Γη ως ουράνιο σώμα. Οι απόψεις των παιδιών εξελίσσονται σταδιακά, από την ιδέα της επίπεδης Γης με περιορισμένο ουρανό και μια αποκλειστική θεώρηση του "κάτω", προς την ιδέα μιας σφαιρικής Γης που την περιβάλλει ο ουρανός με την έννοια του κάτω να είναι προς το κέντρο της Γης. Κάποιοι ερευνητές σημειώνουν ότι μερικά παιδιά θεωρούν ότι υπάρχουν δυο Γαίες, μια επίπεδη στην οποία ζούμε και μια σφαιρική που υπάρχει στο διάστημα. Στην ηλικία των 8 και 9 ετών πολλά παιδιά θεωρούν ότι Γη είναι σαν πιάτο και έχει OKpa.(R. Driver et al, 1998) Διαδοχή ημέρας και νύχτας Οι ερευνητές σημειώνουν ότι καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν ο τρόπος της σκέψης τους εξελίσσεται. Ξεκινώντας από εξηγήσεις που στηρίζονται σε άμεσα παρατηρήσιμες αιτίες, προχωρούν σε εξηγήσεις που λαμβάνουν υπόψη τους τις αστρονομικές κινήσεις. Οι επικρατέστερες ιδέες των παιδιών για τη μέρα και τη νύχτα σε συνάρτηση με την ηλικία τους είναι (R. Driver et al, 1998): * Ο Ήλιος πηγαίνει πίσω από τους λόφους * Το φεγγάρι καλύπτει τον Ήλιο * Ο Ήλιος πηγαίνει πίσω από την Γη μια φορά την ημέρα * Η Γη πηγαίνει γύρω από τον Ήλιο μια φορά την ημέρα * Η Γη γυρίζει γύρω από τον άξονα της μια φορά την ημέρα Η Γη η Σελήνη και ο Ήλιος Δεν έχουν πραγματοποιηθεί πολλές έρευνες σχετικά με τις ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα ως ολότητα. Οι μέχρι τώρα μελέτες έχουν εστιάσει την προσοχή τους στις αντιλήψεις των παιδιών για τη σχέση μεταξύ Γης, Ήλιου και Σελήνης. Αυτές σημειώνουν μια εξέλιξη στο συλλογισμό των παιδιών από ένα Γεωκεντρικό σε ένα Ηλιοκεντρικό σύστημα. Παρ' όλα αυτά, τα παιδιά, ακόμα και στις μεγαλύτερες ηλικίες, δεν είναι σίγουρα για τις θέσεις της Σελήνης (R. Driver et al, 1998). Οι ιδέες των παιδιών για το σχήμα της Γης, του Ήλιου και της Σελήνης εξελίσσονται κι αυτές με την ηλικία. Όσον αφορά το σχετικό μέγεθος του Το σύμπαν 371

8 Ήλιου, της Γης και της Σελήνης, φαίνεται ότι τα παιδιά σταδιακά οδηγούνται προς το επιστημονικό πρότυπο. Σχεδόν οι μισοί μαθητές των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού σχολείου γνωρίζουν ότι ο Ήλιος είναι μεγαλύτερος από τη Γη και η Γη μεγαλύτερη από τη Σελήνη. Οι ίδιοι μαθητές όμως δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις σχετικές θέσεις και αποστάσεις μεταξύ των ουράνιων σωμάτων. Πολλές από τις παραπάνω παρανοήσεις, υποθέτουν οι ερευνητές, μπορεί να είναι συνέπεια ή και να οφείλονται στα τεχνητά μοντέλα που χρησιμοποιούνται στην αίθουσα διδασκαλίας ή και στα διαγράμματα των βιβλίων όπου δεν χρησιμοποιείται η πραγματική κλίμακα για το μέγεθος και την απόσταση. Ο Ήλιος Ερευνητές βρήκαν ότι μόνο το 55% των ενηλίκων πίστευε ότι ο Ήλιος είναι αστέρι, ενώ ένα ποσοστό 25% θεωρούσε τον Ήλιο ως πλανήτη. Οι ίδιοι ερευνητές σημειώνουν ότι ο αλφαβητισμός γύρω από την ερμηνεία αστρονομικών φαινομένων διαμορφώνεται με την ταυτόχρονη επίδραση κοινωνικών παραγόντων, αξιών και εκπαίδευσης. Η βαρύτητα στο διάστημα Ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι εντεκάχρονοι μαθητές θεωρούν ότι η βαρύτητα συνδέεται μόνο με τη Γη. Αυτή η αντίληψη των μαθητών για τη βαρύτητα σχετίζεται με τις ιδέες των παιδιών για τον αέρα και την άποψη που πολλοί υιοθετούν ότι εκεί όπου δεν υπάρχει αέρας δεν υπάρχει βαρύτητα. Από τις ίδιες έρευνες προκύπτει ότι σχεδόν οι μισοί από τους μαθητές υποστήριξαν την ιδέα ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στη Σελήνη. Η αντίληψη ότι δεν έχουν όλοι οι πλανήτες βαρύτητα είναι πολύ διαδεδομένη ακόμα και ανάμεσα σε παιδιά ηλικίας 14 ετών. Η πλειοψηφία των δεκατριάχρονων μαθητών που' έλαβαν μέρος στις προαναφερθείσες έρευνες, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στο διάστημα. Πιθανόν, οι ιδέες επιστημονικής φαντασίας για απώλεια του βάρους να έχουν συμβάλει σε αυτή την αντίληψη (R. Driver et al, 1998). Το σύμπαν 372

9 Βιβλιογραφία 1. Driver, A. Squires, P. Rushworth, V. Wood Robinson (1998) (επιμέλεια Π. Κόκκοτας). Οικοδομώντας τις εννοίες των Φυσικών Επιστημών, Τυπωθήτω, Αθήνα 2. Π. Κόκκοτα (7999). Συγχρονες προσεγγίσεις στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών, Αθήνα 3. Βοσνιάδου Σ., Αλεξοπούλου Ε., Αρβανίτη Ε., Ξυράφη Μ., Λεωβάρη Β. "Αντιλήψεις των μαθητών στην αστρονομία" Οι Φυσικές Επιστήμες και η Τεχνολογία στην Α'/θμια Εκπαίδευση", (1997), σσ Χαραλαμπόπουλος Σ., Σπηλιωτοπούλου Β. "Το ηλιακό σύστημα στη σκέψη των παιδιών", Παιδαγωγική Επιθεώρηση", τχ.28 (1998), σσ Σημειώσεις Το σύμπαν 373

10 Σημειώσεις Το σύμπαν 374

11 Φύλλο Εργασίας 1 Ένα διαστημικό ταξίδι Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να χρησιμοποιήσουν προηγούμενες γνώσεις για να ερμηνεύσουν τον τρόπο κατασκευής της διαστημικής στολής. Υλικά κόκκινο, λευκό και μαύρο χαρτόνι ταινία (σελοτέιπ) φωτιστικό γραφείου ή προβολέας σλάιντς (slides) Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Το απόσπασμα από το λογοτεχνικό βιβλίο της Μάρως Λοϊζου "Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοσμικό αυγό" αποτελεί την εισαγωγή στην ενότητα "το σύμπαν". Τα παιδιά συζητούν για τις δικές τους εμπειρίες, για τις παρατηρήσεις που έκαναν στον ουρανό κάποιες καλοκαιρινές βραδιές και εκφράζουν τα συναισθήματα που τους προκαλεί μια τέτοια παρατήρηση. Οι προηγούμενες ενότητες των Φυσικών Επιστημών προσεγγίστηκαν από τους μαθητές μέσα από την αίσθηση του «ταξιδιού», της έρευνας και της παρατήρησης γι αυτά που συμβαίνουν πάνω στη Γη. Ένα άλλο «ταξίδι» ξεκινά, ένα «ταξίδι» στο διάστημα. Το σύμπαν 375

12 Περιγραφή δραστηριοτήτων εκφράζουμε τις απόψεις μας (σελ. 124) Τα παιδιά εκφράζουν τις απόψεις τους για το σύμπαν. Καταγράφουμε στον πίνακα τις λέξειςκλειδιά που χρησιμοποίησαν οι μαθητές στις περιγραφές τους, όπως ( αστέρια, πλανήτες, γαλαξίες, σκοτάδι, κρύο, πύραυλοι, διαστημόπλοια, μακριά, κλπ.) Μπορούμε να ταξινομήσουμε τις λέξεις αυτές ανάλογα με το αν αναφέρονται: ουράνια σώματα συνθήκες που επικρατούν στο σύμπαν ανθρώπινες αποστολές στο διάστημα αστέρια, πλανήτες, γαλαξίες σκοτάδι, κρύο, μακριά πύραυλοι, διαστημόπλοια ομαδική εργασία (σελ. 124} συζητάμε στην τάξη σελ. 125 Τα παιδιά συζητούν στην ομάδα τους και σημειώνουν τους στόχους που θα ήθελαν να θέσουν στο διαστημικό «ταξίδι» που ξεκινούν. Οι σκέψεις του κοριτσιού της εικόνας στη σελίδα 125, εισάγει στους μαθητές τον προβληματισμό για το πώς θα οργανώσουν το «ταξίδι» τους. Συζητούν για την προετοιμασία του «ταξιδιού» τους, για το αν θα χρειαστούν κάποιες πληροφορίες όπως: πόσο μακρινό θα είναι το «ταξίδι», ποιες κλιματολογικές συνθήκες επικρατούν κλπ. Από τη συζήτηση στην τάξη αναμένεται να προκύψουν τα εξής ερωτήματα: πώς είναι κατασκευασμένες οι διαστημικές στολές; πώς κινούνται οι πύραυλοι και τα διαστημόπλοια; Ποιες συνθήκες επικρατούν στο διάστημα; Η ενότητα " το σύμπαν" είναι σχεδιασμένη με βάση τους παραπάνω άξονες και τα παιδιά Το σύμπαν 376

13 Κάρτα (σελ. 126) ανακαλύπτουν τις απαντήσεις στα ερωτήματα που προέκυψαν στις δραστηριότητες των Φύλλων Εργασίας. Ειδικές κάρτες σαν αυτή της σελ. 125 δίνουν πληροφορίες στους μαθητές για θέματα που δεν είναι δυνατό να ανακαλύψουν εργαστηριακά στην τάξη. Η κάρτα στη σελ 126 δίνει πληροφορίες για τις συνθήκες θερμοκρασίας που επικρατούν έξω από τη γήινη ατμόσφαιρα. Περιμένουμε να συνδέσουν τα παιδιά τον τρόπο κατασκευής της στολής του αστροναύτη με τις συνθήκες αυτές χρησιμοποιώντας όσα έχουν ανακαλύψει για τη θερμότητα. Τα θερμομονωτικά υλικά δεν επιτρέπουν τη διάδοση της θερμότητας. Ο αέρας, επίσης, είναι κακός αγωγός της θερμότητας. Έτσι το σώμα του αστροναύτη προστατεύεται από τις υψηλές και τις χαμηλές θερμοκρασίες. κάρτα (σελ. 127) Στη συνέχεια τα παιδιά εκφράζουν την άποψη τους για το χρώμα της διαστημικής στολής. Σε προηγούμενη ενότητα είχαν ασχοληθεί με το φως και τις χρωματικές ακτινοβολίες, γι' αυτό περιμένουμε να δικαιολογήσουν την άποψη τους. Η πειραματική δραστηριότητα που ακολουθεί δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να ελέγξουν τις απόψεις τους. Παρατηρούν ότι ζεσταίνεται περισσότερο το δάχτυλο που είναι καλυμμένο με το μαύρο χαρτόνι και λιγότερο αυτό που είναι καλυμμένο με το λευκό. Ερμηνεύουν τις παρατηρήσεις τους με βάση την απορρόφηση των χρωματικών ακτινοβολιών από διαφορετικού «χρώματος» σώματα. Συνδέουν τα αποτελέσματα του πειράματος τους με το λευκό χρώμα της στολής του αστροναύτη. Στη σελίδα 128 οι μαθητές χρησιμοποιούν όσα Το σύμπαν 377

14 κάρτα (σελ. 128) ανακάλυψαν για τον ήχο και τη διάδοση του προκειμένου να ερμηνεύσουν τη χρήση ειδικών τηλεπικοινωνιακών συσκευών από τους αστροναύτες. Έξω από τη γήινη ατμόσφαιρα, υπάρχει κενό(δεν υπάρχει αέρας) και ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό. Για τον ίδιο λόγο χρησιμοποιεί ειδικές συσκευές οξυγόνου για να αναπνέει. Σημειώσεις Το σύμπαν 378

15 Φύλλο Εργασίας 2 Πύραυλοι και διάστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να κατασκευάσουν ένα μοντέλο για τον πύραυλο. Υλικά μακρύ μπαλόνι πετονιά 3 4μ. καλαμάκι αναψυκτικού ταινία (σελοτέιπ) ψαλίδι Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δραστηριοτήτων κaρτα (σελ. 129) Η κάρτα πληροφορεί τους μαθητές πως η πρώτη τους αποστολή στο διάστημα είναι η εξερεύνηση της Σελήνης. Στο προηγούμενο φύλλο εργασίας "προετοιμάστηκαν" για το διαστημικό ταξίδι (στολή εφόδια). Σ' αυτό το φύλλο ανακαλύπτουν τον τρόπο κατασκευής του μέσου που θα τους "μεταφέρει" στη Σελήνη(πύραυλος διαστημόπλοιο). Το σύμπαν 379

16 πειραματιζόμαστε (σελ. 129) δραστηριότητα (σελ.151) Τα παιδιά κατασκευάζουν ένα μοντέλο για τον πύραυλο προκειμένου να ανακαλύψουν τον τρόπο που κινείται. Στην περιγραφή της κίνησης του μπαλονιού αναμένεται να αναφέρουν τα παιδιά την αντίθετης κατεύθυνσης κίνηση του μπαλονιού από αυτή του αέρα που βγαίνει από το μπαλόνι. Στη συνέχεια μελετούν τις πληροφορίες για την κατασκευή, την κίνηση και τη χρήση των πυραύλων. Υπογραμμίζουν στο κείμενο τις φράσεις που αφορούν την κίνηση του πύραυλου και συνδέουν τις παρατηρήσεις τους από την κίνηση του μπαλονιού με τον τρόπο που κινείται ο πύραυλος. Ακολούθως σχεδιάζουν με βέλη τις δύο κινήσεις (μπαλονιού, πυραύλου). Η επόμενη κάρτα πληροφορεί τους μαθητές για τις πρώτες διαστημικές αποστολές. Το σύμπαν 380

17 Φύλλο Εργασίας 3 Η Σελήνη Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να συνδέσουν τη μορφολογία του εδάφους της Σελήνης με τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην επιφάνεια της. Υλικά χάρτινο κουτί άμμος μία μικρή και μία μεγάλη πέτρα λεπτή άμμος νερό Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δραστηριοτήτων συζητάμε Η κάρτα πληροφορεί τους μαθητές ότι έχουν στην τάξη "προσεληνωθεί'. Τα λόγια του Νηλ Αρμστρονγκ, (σ e λ. 13 2) του πρώτου αστροναύτη που πάτησε στο φεγγάρι δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να συζητήσουν για τη σπουδαιότητα της πρώτης επανδρωμένης προσελήνωσης διαστημόπλοιου στη Σελήνη. Δραστηριότητα Ηεπόμενη κάρτα δίδει πληροφορίες για τις (σελ 133") συνθήκες που επικρατούν στη Σελήνη. Με βάση τις Το σύμπαν 381

18 παρατηρούμε (σελ. 133) πειραματιζόμαστε (σελ. 134) πειραματιζόμαστε (σελ. 134) πληροφορίες αυτές τα παιδιά υπολογίζουν το βάρος του σώματος τους στην επιφάνεια της σελήνης(6 φορές ελαφρύτερο). Οι μαθητές προσπαθούν να περιγράψουν την επιφάνεια της Σελήνης παρατηρώντας τις φωτογραφίες στη σελ.133. Σημείωση:Μπορούμε να ζητήσουμε από τους μαθητές να βρουν από εγκυκλοπαίδειες ή άλλες πηγές φωτογραφίες από τη Σελήνη προκειμένου η παρατήρηση των παιδιών να είναι πιο αποτελεσματική. Αναμένεται να αναφερθούν οι μαθητές στην ύπαρξη άμμου, και στο ανάγλυφο της επιφάνειας (βουνά,κοιλάδες,κρατήρες). Προκειμένου να διαπιστώσουν τον τρόπο που δημιουργούνται οι κρατήρες στην επιφάνεια της Σελήνης, πραγματοποιούν το πείραμα της σελ και αντιστοιχίζουν τις ενέργειες τους με την πτώση μετεωριτών στην επιφάνεια της Σελήνης. Η πληροφορία ότι τα ίχνη των αστροναυτών θα παραμείνουν παντοτινά στην επιφάνεια της Σελήνης, οδηγεί τα παιδιά στην πραγματοποίηση του επόμενου πειράματος. Φτιάχνουν το αποτύπωμα της παλάμης τους στην άμμο ακουμπώντας την απαλά σ' αυτή. Φυσούν την άμμο και παρατηρούν τι συμβαίνει στο αποτύπωμα της παλάμης τους. Επαναλαμβάνουν την ίδια διαδικασία μόνο που τη δεύτερη φορά ρίχνουν λίγο νερό. Αναμένεται να παρατηρήσουν ότι και στις δύο περιπτώσεις το αποτύπωμα της παλάμης τους χάνεται. Στη συνέχεια αντιστοιχίζουν τις ενέργειες που έκαναν στο πείραμα με καιρικά φαινόμενα στη Γη. Φυσήσαμε άνεμος Ρίξαμε νερό βροχή Το σύμπαν 382

19 Μετά από τις παρατηρήσεις που έκαναν περιμένουμε να δικαιολογήσουν ότι τα ίχνη στην επιφάνεια της Σελήνης παραμένουν αναλλοίωτα λόγω της έλλειψης ατμόσφαιρας και κατά συνέπεια της βροχής και του ανέμου. Το σύμπαν 383

20 Φύλλο Εργασίας 4 Το ηλιακό μας σύστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να αναγνωρίσουν τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος Να ανακαλύψουν τη σχέση του χρόνου περιφοράς ενός πλανήτη με την απόσταση του από τον ήλιο. Περιγραφή δραστηριοτήτων δραστηριότητα (σελ. 136) Το απόσπασμα από το βιβλίο της Μάρως Λοϊζου "Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοσμικό αυγό", δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να ανακαλύψουν στις φράσεις του τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και τις κινήσεις που κάνουν. Αναμένεται στην περιγραφή των κινήσεων να αναφερθούν στην περιστροφή των πλανητών γύρω από τον εαυτό τους και στην περιφορά τους γύρω από τον ήλιο. Στη συνέχεια γράφουν με τη σειρά τα ονόματα των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος στο σχεδιάγραμμα της σελίδας 137. (Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Αρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός, Ποσειδώνας, Πλούτωνας) Ακολούθως οι μαθητές μελετούν τις πληροφορίες που δίνονται για κάθε έναν πλανήτη του ηλιακού Το σύμπαν 384

21 μας συστήματος(σελ ). Συνεργάζονται στην ομάδα τους για να συμπληρώσουν τον πίνακα της σελ πλανήτες Ερμής Ιδιαίτερο θέση σε σχέση Χρόνος χαρακτηριστικό με τον ήλιο περιφοράς γνώρισμα 1ος 3 μήνες ο κοντινότερος πλανήτης στον ήλιο Αφροδίτη 2ος 7 μήνες περιστρέφεται σε αντίθετη κατεύθυνση από τους άλλους πλανήτες ΓΠ 3ος 12 μήνες υπάρχει ζωή Άρης 4ος 23 μήνες κόκκινος πλανήτης (πορτοκαλί σκόνη που καλύπτει την επιφάνεια του) Δίας 5ος 142 μήνες ο μεγαλύτερος πλανήτης Κρόνος 6ος 354 μήνες έχει δακτυλίους Ουρανός 7ος 1008 μήνες Ποσειδώνας 8ος 1978 μήνες δεν έχει καθόλου στερεή επιφάνεια συμβαίνουν σφοδρές καταιγίδες στην επιφάνεια του Πλούτωνας 9ος 2976 μήνες ο πιο μικρός πλανήτης Από τη σύγκριση των δεδομένων της δεύτερης και της τρίτης στήλης αναμένεται να καταλήξουν οι μαθητές στο συμπέρασμα ότι: Ο χρόνος περιφοράς ενός πλανήτη εξαρτάται από την απόσταση του από τον ήλιο. θεατρικό παιχνίδι (σελ.141) Τα παιδιά συζητούν για τον τρόπο που θα αναπαραστήσουν το ηλιακό μας σύστημα. Διαλέγουν ρόλους, χρησιμοποιούν τα χαρακτηριστικά Το σύμπαν 385

22 των πλανητών για να επιλέξουν τα υλικά της μεταμφίεσης τους, επιλέγουν τη μουσική που θα δίνει ρυθμό στην κίνηση τους. Παρουσιάζουν το δρώμενο τους στην τάξη ή στην αυλή του σχολείου. Σημειώσεις Το σύμπαν 386

23 Φύλλο Εργασίας 5 Πέρα από το ηλιακό μας σύστημα Διδακτικοί στόχοι Οι μαθητές: Να γνωρίσουν τη δομή του διαστήματος (γαλαξίες αστερισμοί ηλιακά συστήματα ττλανήτες) Υλικά χάρτινο κουτί παπουτσιών ψαλίδι 3 μαύρα χαρτόνια (βεκ.χ 8εκ.) κόλλα ταινία (σελοτέιπ) μολύβι Σημείωση: Ο αριθμός των υλικών αφορά μία ομάδα εργασίας. Περιγραφή δρα στηριοτήτων δραστηριότητα (σελ 136) Το εισαγωγικό κείμενο πληροφορεί τους μαθητές για τη σχέση των ανθρώπων με το σύμπαν από τα αρχαία χρόνια, καθώς και για την εξέλιξη της τεχνολογίας που αφορά τις παρατηρήσεις για το σύμπαν. Μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να βρουν πληροφορίες που αφορούν την τεχνολογική εξέλιξη των μέσων παρατήρησης του διαστήματος(τηλεσκόπια). Το σύμπαν 387

24 Τα παιδιά συζητούν για τις πληροφορίες του κειμένου και συνεργάζονται στην ομάδα τους για να κατασκευάσουν ένα "τηλεσκόπιο". Πληροφορούμε τους μαθητές ότι τα τηλεσκόπια είναι πολύπλοκα όργανα. Η κατασκευή που πραγματοποιούν αφορά ένα παιχνίδι που μπορεί να δώσει την εικόνα που θα βλέπαμε από ένα πραγματικό τηλεσκόπιο και δεν είναι ομοίωμα πραγματικού τηλεσκόπιου. κάρτα (σελ.143) συζητάμε στην τάξη (σελ. 144) δραστηριότητα (σελ. 144) Οι μαθητές συζητούν για τις παρατηρήσεις που έκαναν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τους. Αναμένεται να συνδέσουν την έννοια του αστερισμού με το σχηματισμό που κάνουν κάποια αστέρια λόγω της θέσης τους και να παρατηρήσουν ότι το όνομα του αστερισμού προέρχεται από το σχηματισμό των αστεριών του. Στη συνέχεια τα παιδιά μελετούν τις πληροφορίες της κάρτας στη σελίδα 143 που αφορούν τη δομή του διαστήματος (γαλαξίες, αστερισμοί, ήλιοι, πλανήτες. Το απόσπασμα από εφημερίδα του 1998, που αναφέρεται στο εγχείρημα του Τζον Γκλεν να ταξιδέψει στο διάστημα σε μεγάλη ηλικία, δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να συζητήσουν για τις διαστημικές έρευνες και τη σημασία τους. Η ενότητα "το σύμπαν" ολοκληρώνεται με μια συνθετική εργασία στην οποία οι μαθητές μπορούν να συγκεντρώσουν έντυπο υλικό που αφορά τις εξερευνήσεις του διαστήματος. Το σύμπαν 388

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Το ηλιακό μας σύστημα

Το ηλιακό μας σύστημα 6o teuxos: 1 4/14/09 5:23 PM 68 φυσικές επιστήμες Το ηλιακό μας σύστημα Ένα σχέδιο εργασίας για τον Ήλιο μας και τους πλανήτες του (Γεωγραφία Στ δημοτικού) γράφει η Ειρήνη Σπυράτου* Το διάστημα, ο Ήλιος,

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Γενικός τίτλος «Ένας μαγικός αλλά άγνωστος κόσμος» Ένας μαγικός αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Θεόφιλος Στεργίου Αστρονομική Εταιρία ΩΡΙΩΝ Είδη Ερασιτεχνικής αστρονομίας (Δεν είναι αστροφυσική) Αστρονόμος του καναπέ Παρατηρησιακός αστρονόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με το διάστημα

Διδάσκοντας με το διάστημα Διδάσκοντας με το διάστημα (Ένα εικονικό ταξίδι στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό) Ελευθερία Φανουράκη Υπεύθυνη 1 ου ΕΚΦΕ Ηρακλείου Βασίλης Γαργανουράκης Υπεύθυνος 2 ου ΕΚΦΕ Ηρακλείου 1 Τι είναι τα Εργαστηριακά

Διαβάστε περισσότερα

Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών.

Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών. Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών. Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση Μικρή Περιγραφή: Το παρόν σχέδιο μαθήματος σχεδιάστηκε με σκοπό την αναδόμηση των ιδεών των μαθητών γύρω από τις αποστάσεις των

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

Hubble Το Hubble είναι ένα τελειοποιημένο ρομποτικό διαστημικό τηλεσκόπιο, που εκπέμπει από τη εξωτερική ατμόσφαιρα, σε κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και στα 593 km πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι εφαρμογές της τεχνολογίας στην αστρονομία

Οι εφαρμογές της τεχνολογίας στην αστρονομία Οι εφαρμογές της τεχνολογίας στην αστρονομία Δαμιανίδου Ε., Ελεύθερας Α., Ιονίδου Λ. Καραγεωργίου Β., Καραγιαννίδου Μ., Μαντόπουλος Α. Γενικό Λύκειο Αριστοτελείου Κολλεγίου Θεσσαλονίκης lykeio@aristotelio.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Κλεομένης Τσιγάνης Σεμινάριο στα πλαίσια του Μαθήματος Εισαγωγή στην Αστρονομία (τμ. Λ. Βλάχου), Νοέμβριος 2009 Εξερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διακοπές στο φεγγάρι: μία εκπαιδευτική μερική γνωστική προσέγγιση της Σελήνης Σταύρος Αυγολούπης Από τη στιγμή που το ταξίδι στη Σελήνη (Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Πιστεύω ότι η μελέτη του Σύμπαντος πρέπει να τοποθετηθεί στην πρώτη θέση ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα που μπορούν να κατανοηθούν, γιατί έρχεται πριν απ' όλα τ'

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 Διεθνής Διαστημικός Σταθμός: Συνεχής Αναζήτηση για την Κατάκτηση του Διαστήματος Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2. ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής)

Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Μέγιστον τόπος. Ἅπαντα γάρ χωρεῖ. (Θαλής) Από την εποχή που οι άνθρωποι σήκωσαν τα μάτια τους προς τον ουρανό και παρατήρησαν τον Ήλιο (τον θεό τους) και τα αστέρια, είχαν την πεποίθηση ότι η Γη είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός της επιτάχυνσης της βαρύτητας με φωτογράφιση πτώσης φωτοδιόδου LED

Υπολογισμός της επιτάχυνσης της βαρύτητας με φωτογράφιση πτώσης φωτοδιόδου LED Στη στήλη παρουσιάζονται ιδέες, πρακτικές και σχέδια μαθήματος που έχουν εφαρμοστεί στην τάξη και προτείνουν μια πρωτότυπη, διαφορετική, καινοτόμα διδακτική προσέγγιση που προκαλεί το ενδιαφέρον στα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

Οι καθρέφτες και οι φακοί

Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί 111 Επιστηµονικό µέρος ΦΩΣ Το φως είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ηλεκτροµαγνητικό κύµα) που η ταχύτητα του στο κενό είναι περίπου 300.000 Km/sec.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ Λεονάρδος Γκουβέλης Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου Συνοπτικά: Κοσμολογικές θεωρίες ανά τους αιώνες Σύγχρονη κοσμολογική άποψη Αστρονομικές αποδείξεις της θεωρίας του Big Bang Μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ Η Ατλαντίδα (στα Αρχαία Ελληνικά: Ἀτλαντὶς νῆσος) είναι ένα μυθικό νησί που πρωτοαναφέρθηκε στους διαλόγους του Πλάτωνα «Τίμαιος» [1] και «Κριτίας» [2] [3]. Στην περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ηλιακό ή πλανητικό μας σύστημα αποτελείται από: τον Ήλιο, που συγκεντρώνει το 99,87% της συνολικής μάζας του, τους 9 μεγάλους πλανήτες, που συγκεντρώνουν το υπόλοιπο 0,1299

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΠΩΣ ΕΓΙΝΕ Ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ηλιακό σύστημα ήταν μια φορά ένα τεράστιο σύννεφο αερίου και σκόνης γνωστών ως νεφέλωμα. Αυτήν την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι:

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 IOYNIOY 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας. Σκιά και παρασκιά

Φύλλο Εργασίας. Σκιά και παρασκιά Φύλλο Εργασίας Σκιά και παρασκιά Η ώρα της πρόβλεψης Στη μοναδική και ιστορική αυτή φωτογραφία, που πάρθηκε από τον δορυφορικό σταθμό ΜΙR, στις 11 Αυγούστου 1999, φαίνεται η Γη κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ος Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισµός Αστρονοµίας 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η µαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φωτογραφία

Τι είναι η φωτογραφία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Φωτογραφική μηχανή ονομάζεται η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη λήψη φωτογραφιών. Διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις συμπαγείς (compact) και στις μονοοπτικές ρεφλέξ (SLR).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Iωάννα Μιχαλάκη Σχολικό έτος 2013-2014 5ο Γυµνάσιο Μυτιλήνης Τµήµα Α2 Υπεύθυνοςκαθηγητής: κ. Ξενιτέλλης ηµοσθένης ΟΡΙΣΜΟΣ ιαστηµική Τεχνολογία ορίζεται ως εκείνος ο τοµέας της τεχνολογικής επιστήµης που

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ 28 Νοεµβρίου 2009 Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Το διαστημόπλοιο Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 29 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 29 Μαρτίου 2015 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες 1) Το δοκίµιο αποτελείται από οκτώ (8) σελίδες και δέκα (10) θέµατα. 2) Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

«Γιορτή επιστήμης στην παραλία της Καλλιθέας»

«Γιορτή επιστήμης στην παραλία της Καλλιθέας» «Γιορτή επιστήμης στην παραλία της Καλλιθέας» Για μικρούς και μεγάλους Μια συνεργασία του Ιδρύματος Ευγενίδου και του Δήμου Καλλιθέας Παρασκευή 31 Μαΐου 2013 Το Ίδρυμα Ευγενίδου και ο Δήμος Καλλιθέας συνεχίζουν

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Οι μεγάλοι πλανήτες ΠΛΑΝΗΤΗΣ

4.4 Οι μεγάλοι πλανήτες ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Πολλές φορές οι επιστήμονες από το παρελθόν έως σήμερα έχουν προσπαθήσει να δώσουν απάντηση στο ερώτημα «τι είναι πλανήτης» και ποια είναι εκείνα τα κριτήρια πάνω στα οποία βασιζόμαστε για να

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009 Q 40 th International Physics Olympiad, erida, exico, -9 July 009 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ No. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΗΣ-ΣΕΛΗΝΗΣ Οι επιστήμονες μπορούν να προσδιορίσουν την απόσταση Γης-Σελήνης, με μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για τον Ήλιο:

Πληροφορίες για τον Ήλιο: Πληροφορίες για τον Ήλιο: 1) Ηλιακή σταθερά: F ʘ =1.37 kw m -2 =1.37 10 6 erg sec -1 cm -2 2) Απόσταση Γης Ήλιου: 1AU (~150 10 6 km) 3) L ʘ = 3.839 10 26 W = 3.839 10 33 erg sec -1 4) Διαστάσεις: Η διάμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2005 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2005 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 005 Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1 ο Α Λυκείου Α. Ο Αλέξης και η Χρύσα σκαρφάλωσαν σε ένα λόφο που είχε κλίση 0 ο. Επιβιβάστηκαν σε ένα έλκηθρο, και άρχισαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας. Διαστημικοί Σταθμοί. Β. Ζαφειρόπουλος

Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας. Διαστημικοί Σταθμοί. Β. Ζαφειρόπουλος Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων» Διαστημικοί Σταθμοί Β. Ζαφειρόπουλος 22 Νοεμβρίου 2006 Τι είναι ένας Διαστημικός Σταθμός; Έτσι ονομάζονται τεχνητές κατασκευές, επανδρωμένες ή μη, οι οποίες τίθενται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κοσµολογία. Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος.

Κοσµολογία. Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος. Κοσµολογία Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος. Τι είναι όµως η Κοσµολογία; Ηκοσµολογία είναι ο κλάδος της φυσικής που µελετά την δηµιουργία και την εξέλιξη του Σύµπαντος. Με τον όρο Σύµπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1o A Λυκείου 22 Μαρτίου 28 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση 19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Ο διαθέσιμος χρόνος για την απάντηση των θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών.

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Υπολογισμός σταθεράς Hubble Εργαστήριο 2008 Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Εισαγωγή Το 1929, ο Edwin Hubble (με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 3 Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Ο άνθρωπος πάντοτε αισθανόταν εγκλωβισμένος στη γη από μια δύναμη που τον κρατά κοντά της, ακόμη και τώρα που κάποιοι

Διαβάστε περισσότερα