Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας στην ποιότητα ζωής των ουραιμικών ασθενών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας στην ποιότητα ζωής των ουραιμικών ασθενών"

Transcript

1 Copyright 2009 ΕΡΕΥΝΑ Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας στην ποιότητα ζωής των ουραιμικών ασθενών Κουτσοπούλου Σοφικίτη Ε. Βασιλική 1, Κελέση Σταυροπούλου Ν. Μάρθα 2, Βλάχου Δ. Ευγενία 3, Φασόη Μπαρκά Γ. Γεωργία 4 1. Νοσηλεύτρια ΠΕ, PhD Κλινική Νοσηλευτική, Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής Β', ΤΕΙ Αθήνας 2. Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, PhD Οργάνωση και Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας, Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής Β', ΤΕΙ Αθήνας 3. Νοσηλεύτρια ΠΕ, PhD Κλινική Νοσηλευτική, Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Νοσηλευτικής Β', ΤΕΙ Αθήνας 4. Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, Καθηγήτρια Εφαρμογών, Τμήμα Νοσηλευτικής Β', ΤΕΙ Αθήνας ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η επιβίωση και η ποιότητα ζωής εξαρτάται από την περιοδική διόρθωση βιολογικών παραμέτρων με την ανάλογη τεχνική βοήθεια, όπως συμβαίνει με τους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η εκτίμηση της διαταραχής της προσωπικότητας και οι επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής. ΥΛΙΚΟ ΜΕΘΟΔΟΣ: Τα δεδομένα συλλέχτηκαν μέσω ερωτηματολογίου (EPQ), το οποίο έχει κριθεί αξιόπιστο για την εκτίμηση ομάδων ασθενών του ελληνικού πληθυσμού. Στην εργασία αυτή συμπεριελήφθησαν 103 ασθενείς, 54 (55%) άνδρες, ηλικίας 51,5±15,4 και 49 (45%) γυναίκες, ηλικίας 50,3±15,5 ετών, που ευρίσκονται σε ΧΠΑ σε μία από τρεις μονάδες τεχνητού νεφρού, σε αντίστοιχα νοσοκομεία των Αθηνών. Οι ασθενείς συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο EPQ, το οποίο αποτελείται από 84 ερωτήσεις εκ των οποίων οι 24 αποσκοπούν στον έλεγχο των διαταραχών ψυχωτισμού, 22 στον έλεγχο διαταραχών νευρωτισμού, 19 για τον έλεγχο της εξω asklipiou.gr Σελίδα 41

2 Copyright 2009 εσωστρέφειας, 16 για τον έλεγχο πρόθεσης ψεύδους, ενώ οι υπόλοιπες έχουν συμπεριληφθεί προς αντιπερισπασ μό. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Διαπιστώθηκε ότι και οι τρεις κλίμακες ελέγχου διαταραχών προσωπικότητας έχουν συστηματικά επηρεασθεί, συγκριτικά με ομάδα 138 υγιών ατόμων της ομάδας ελέγχου, αντιστοιχισμένων ως προς την ηλικία και το φύλο. Ειδικότερα διαπιστώθηκε ότι οι άνδρες υπό ΧΠΑ βρέθηκαν σε χαμηλότερη περιοχή της κλίμακας μέτρησης νευρωτισμού ενώ οι γυναίκες ασθενείς εμφάνισαν χαμηλότερη βαθμολογία στην κλίμακα μέτρησης ψυχωτισμού. Η αρχική πάθηση που προκάλεσε την αρχική ανεπάρκεια και την εξ αυτής υποχρέωση ένταξης σε πρόγραμμα ΧΠΑ συσχετίσθηκε με συγκεκριμένου τύπου διαταραχές προσωπικότητας. Ειδικότερα οι πάσχοντες από αγγειακές παθήσεις εμφάνισαν τάση να αναπτύσσουν νευρωτισμό σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι οι πάσχοντες από σπειραματονεφρίτιδα των οποίων η κλίμακα μέτρησης ψυχωτισμού εμφάνισε μεγαλύτερη υποστροφή. Η διαταραχή του νευρωτισμού εμφανίστηκε σημαντικά μειωμένη στους πάσχοντες από πολυκυστικό νεφρό, ενώ αντίθετα, η διαταραχή του ψυχωτισμού έλαβε τιμή παρόμοια με εκείνη των ασθενών με σπειραματονεφρίτιδα. Το ιστορικό αποτυχημένης μεταμόσχευσης ή η προσδοκία μεταμόσχευσης άσκησαν σημαντική επίδραση στην διαμόρφωση διαταραχών προσωπικότητας. Η οικογενειακή κατάσταση είχε τέλος σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση διαταραχών προσωπικότητας καθώς μεγαλύτερος βαθμός νευρωτισμού παρατηρήθηκε μεταξύ των αγάμων ασθενών, που μπορεί να ερμηνεύεται από την ευχερέστερη προσαρμογή των εγγάμων στις συνθήκες ΧΠΑ με την υποστήριξη της οικογ ένειας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Συμπερασματικά, οι ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια απότοκη συστηματικών αγγειακών παθήσεων ή μη ιάσιμων παθολογικών καταστάσεων του ουροποιητικού, εκδηλώνουν διαταραχές της προσωπικότητας. Ο τύπος και η βαρύτητα των διαταραχών εξαρτώνται από το φύλο, την ηλικία, την αρχική παθολογική εκτροπή που προκάλεσε την χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και την υποχρέωση ένταξης σε πρόγραμμα χρόνιας asklipiou.gr Σελίδα 42

3 Copyright 2009 περιοδικής αιμοκάθαρσης, καθώς επίσης και από το ιστορικό ή την προσδοκία πτωματικής ή «εν ζωή» μεταμόσχευσης νεφρού. Λέξεις κλειδιά: Χρόνια Περιοδική Αιμοκάθαρση, Ποιότητα ζωής σε χρόνια αιμοκαθερόμενους ασθενείς, Διαταραχές προσωπικότητας ουραιμικών ασθενών ORIGINAL PAPER ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ Βασιλική Ε. Κουτσοπούλου Σοφικίτη, Καλογήρου Σαμουήλ 18, Γαλάτσι, 11146, Τηλ: , , e mail: The long term consequences of chronic renal failure in the quality of life of the uremic patients Kutsopulu Sofikiti E. Vasiliki, 1 Kelesi Stavropulu N. Martha, 2 Vlachu D. Evgenia, 3 Fasoi Barka G. Georgia 4 1. RN, PhD Clinical Nursing, Assistant Professor, Faculty of Nursing Β', ΤΕΙ of Athens 2. RN, MSc, PhD Managmend and Administration of Health Services, Assistant Professor, Faculty of Nursing Β', ΤΕΙ of Athens 3. RN, PhD Clinical Nursing, Assistant Professor, Faculty of Nursing Β', ΤΕΙ of Athens 4. RN, MSc, Lecturer of Nursing, Faculty of Nursing Β', ΤΕΙ of Athens ABSTRACT The survival and the quality of life depends on the recurred improvement of the biological parameters followed by the according technical support as it happens with patients of chronic renal failure. AIM: The aim of the present study was the evaluation of personality disorders disturbance and the consequences on quality o f life. MATERIAL METHODS: The facts were selected through a questionnaire (EPQ) which is estimated as reliable for the estimation of groups of patients belonging to the Greek population. asklipiou.gr Σελίδα 43

4 Copyright 2009 In the present study 103 patients were included, 54 (55%) men between the age 51,5±15,4 and 49 (45%) women between the age 50,3±15,5, who belong to (CRH) one of the three medical units of artificial kidney in corresponding hospitals of Athens. The patients fulfills the above mentioned questionnaire, EPQ which contains 84 questions from which 24 for the control of psychotism, 22 for neurotism and 19 questions for the extroversion, 16 for the control of lie intention and the rest included diversion tactics. RESULTS: We concluded that all three scales of personality disorders appeared to be systematically affected in comparison with a group 138 healthy persons of the control group, matched according to their age and sex. In details, we recognized that males patients under the CRH program have been concentrated in a lower area of the scale of neurotism while female patients appeared to be concentrated in a lower area of scale of psychotism. The initial complaint, which provoked the initial disorder and the resultant need of incorporation into CRH program, was contributed to specific types of personality disturbance. Moreover, the patients with vascular complaints appeared with the tense to develop neurotism in a higher degree than patients with glomerulonephritis, whose account scale showed higher reduction. The disorder of neurotism appeared significantly reduced in patients with multicystic disease of the kidney. In the opposite side the disorder of psychotism reached a scale degree similar to that of patients with glomerulonephritis. The history of failed renal transplantation or the hope of transplantation in the future modulated the personality disorder appearance. Finally, the marital status of patients had serious impact on the modulation of personality disturbances. Specifically, it has been observed that larger number of single patients deal with problems related to the neurotism than married patients. This can be a proof of the fact that the contribution and support of the family during a CRH program may be a matter of crucial importance. CONCLUSIONS: in conclusion, the patients with chronic renal failure which comes as a result of systematic vascular complaints or uncurable pathological situations of urinary system appear to face personality disturbances. The type and the seriousness of those disorders depend on the sex, the age and the initial pathological base of the patients, which provoked the chronic renal failure and the need of incorporation into a program for chronic recurrent heamodialysis. Moreover, the type and the importance of the disorder is attributed to the history of the patient or the hope of cadaveric or live transplantation of kidney. asklipiou.gr Σελίδα 44

5 Copyright 2009 Key words: Chronic periodic heamodialysis, Quality of life for chronically heamodialysed patients, Personality disorders uremic patients ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ι σύγχρονες εξελίξεις της Ιατρικής και της Νοσηλευτικής Επιστήμης σε συνδυασμό με την τεχνολογία συνέβαλλαν σημαντικά στην επιμήκυνση του προσδόκιμου επιβίωσης για τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα. Όταν όμως η επιβίωση και η ποιότητα ζωής εξαρτάται από την περιοδική διόρθωση βιολογικών παραμέτρων, με την ανάλογη τεχνική βοήθεια, όπως συμβαίνει με τους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η κατάσταση αυτή επιδρά τόσο στον ασθενή όσο και στο περιβάλλον του 1,2. Οι διαταραχές προσωπικότητας μεταξύ ασθενών με χρόνια προβλήματα προσεγγίζονται με ψυχιατρική συνέντευξη ή συμπλήρωση ερωτηματολογίων προσωπικότητας, που έχουν προηγούμενα αξιολογηθεί ως αποδοτικά στον πληθυσμό που πρόκειται να εφαρμοσθούν κι έχουν αποδειχθεί ευαίσθητα στην αποτύπωση CORRESPONDING AUTHOR Vasiliki E. Kutsopulu Sofikiti, Kalogiru Samuil 18, Galatsi, Tel: , E mail: ψυχοπαθολογικών εκτροπών, αποδιδόμενων στην χρόνια πάθηση. Οι επιδράσεις που αναμένονται στην προσωπικότητα των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια εμφανίζονται από τη στιγμή που οι ασθενείς θα κατανοήσουν τη χρονιότητα της πάθησής τους και αντιληφθούν την οριστική τους εξάρτηση από τον τεχνητό νεφρό 3. Η διαδικασία της αιμοκάθαρσης επιβάλλει στους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια σημαντικές προσαρμογές στην καθημερινή δραστηριότητά τους και επηρεάζει σημαντικά την οικογενειακή, επαγγελματική, κοινωνική και οικονομική υπόσταση του ασθενούς, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ψυχολογικών συγκρούσεων και ενίοτε, την εκδήλωση ψυχωσικών φαινομένων 4,5. Η έρευνα για τη ψυχολογική προσαρμογή των ασθενών που αντιμετωπίζονται με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου (ΧΝΑΤΣ) είναι asklipiou.gr Σελίδα 45

6 περιορισμένη και τα αποτελέσματά της, σε ικανό βαθμό ασαφή ή και αντικρουόμενα. Υπό τις συνθήκες της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας και της οριστικής εξάρτησης από μονάδες τεχνητού νεφρού, οι ασθενείς υποχρεώνονται σε επαναπροσαρμογή στο κοινωνικοοικονομικό, επαγγελματικό και οικογενειακό τους περιβάλλον. Το γεγονός αυτό δεν αφήνει αμετάβλητη τη ψυχική σφαίρα. Έχει εκπονηθεί μεγάλος αριθμός μελετών, στην προσπάθεια κατανόησης των μηχανισμών, μέσω των οποίων αναπτύσσονται οι διαταραχές στην προσωπικότητα των χρόνιων ουραιμικών ασθενών με αντικρουόμενα ή και με αμφισβητούμενα αποτελέσματα 3. Στην Ελλάδα το 74,2 % των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση. Οι σημαντικές εξελίξεις της σύγχρονης θεραπευτικής, στους χρόνιους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς διασφαλίζει σημαντικά παρατεταμένη επιβίωση. Συνεπώς, η κατανόηση των διαταραχών προσωπικότητας, οι παθογενετικοί τους μηχανισμοί και οι ανάδειξη μεθόδων πρόληψης και αποκατάστασης κρίνεται απόλυτα αναγκαία και επιβεβλημένη, ιδίως σε ότι αφορά τον τρόπο προσέγγισης, πληροφόρησης, ψυχολογικής παρέμβασης και υποστήριξης των ασθενών υπό χρόνια αιμοκάθαρση 3,6. Copyright 2009 Οι αντιδράσεις που παρατηρούνται στους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ποικίλουν και διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία, την οικογένεια, την οικονομική κατάσταση, την κοινωνική και επαγγελματική θέση και αποδοχή. Οι κυριότερες αντιδράσεις στην αρχή είναι η άρνηση της ασθένειας, ο θυμός, η επιθετικότητα, ο φόβος, οι ενοχές, η πιθανή παλινδρόμηση της συμπεριφοράς που αποτελούν και μηχανισμούς άμυνας του ατόμου. Στη συνέχεια μπορεί να παρουσιαστούν φοβίες, κατάθλιψη, απομόνωση και μια σχέση εξάρτησης με το μηχάνημα και με την θεραπευτική ομάδα 7. Ο Wright το 1966 τονίζει, στην μελέτη του τον ομφαλικό συμβολισμό του μηχανήματος ο οποίος αντιπροσωπεύει τον πλακούντα και οι γραμμές του τις ομφαλικές φλέβες. Ο ίδιος μελέτησε την σεξουαλική συμπεριφορά των ασθενών υπό χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση (ΧΠΑ) και ανέφερε ότι το 18% των ασθενών είχαν ικανοποιητικές σεξουαλικές σχέσεις, 50 % μειωμένες έως πολύ μειωμένες και το 32 % ανύπαρκτες. Η πιο συχνή παρατήρηση είναι η ελάττωση της Libido και η μείωση της σεξουαλικής δραστηριότητας. Είναι πρόδηλο ότι οι ψυχολογικές επιπτώσεις στη διάσταση της προσωπικότητας ως ένα σημείο είναι κατανοητές και η ικανότητα αυτών των ασθενών να καταφέρουν να αποδεχθούν την νέα κατάσταση και να προσαρμοστούν στις asklipiou.gr Σελίδα 46

7 ιδιαιτερότητες, είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης διεργασίας προκειμένου να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στους στρεσσογόνους παράγοντες της νόσου και της ψυχικής υγείας των ατόμων με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Η εργασιακή απασχόληση αποτελεί επίσης έναν δείκτη συσχέτισης με την ποιότητα ζωής 5. Οι Carol και συνεργάτες αναφέρουν ότι η ικανότητα για πλήρη εργασία διατηρείται στο 50 % των ασθενών, το 25 % έχει μερική απασχόληση και το άλλο 25 % εγκαταλείπει την εργασία του 8. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της διαταραχής της προσωπικότητας σε ασθενείς με χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση (ΧΠΑ). Στη μελέτη αυτή έγινε προσπάθεια να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο οι ασθενείς βιώνουν τη νέα κατάστασή τους, τις αλλαγές που συμβαίνουν, το βαθμό άγχους, τις αντιδράσεις τους, το θυμό, την επιθετικότητα, την απομόνωση, την κατάθλιψη και τις επακόλουθες ψυχολογικές επιπτώσεις. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Στην εργασία αυτή συμπεριελήφθησαν 103 ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και 138 άτομα της ομάδας ελέγχου, ηλικίας 50.90±15.4 ετών. Από αυτούς οι 54 (55%) Copyright 2009 ήταν άνδρες, μέσης ηλικίας 51.5±15.4 ετών και οι 49 γυναίκες (45%), μέσης ηλικίας 50.3±15.5 ετών. Η ηλικία των ανδρών ασθενών που συμπεριελήφθησαν στη μελέτη κυμάνθηκε μεταξύ 17 και 84 ετών (μέση τιμή ± σταθερή απόκλιση 51.5±15.4) και της ομάδας ελέγχου 18 και 79 (μέση τιμή ± σταθερή απόκλιση 52±16.4), ενώ των γυναικών ασθενών, μεταξύ 16 και 86 (μέση τιμή ± σταθερή απόκλιση 50.3±15.5) και της ομάδας ελέγχου 19 και 78 (μέση τιμή ± σταθερή απόκλιση 49±16). Οι ασθενείς του δείγματος προέρχονταν από τις Μονάδες Τεχνητού Νεφρού των Νοσοκομείων: Κυανούς Σταυρός, Π.Γ.Ν.Ν «Αλεξάνδρα» και Π.Γ.Ν.Ν «Ιπποκράτειο». Οι νοσηλευτικές συνθήκες των τριών κέντρων είναι συγκρίσιμες μεταξύ τους και οι ασθενείς είναι όλοι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου Αττικής. Από τα συμπεριλαμβανόμενα κέντρα το πρώτο είναι ιδιωτικό, ενώ τα δύο άλλα είναι Δημόσια. Οι ασθενείς της μελέτης εναλλάσσονταν κατά τυχαίο τρόπο σε διαφορετικού τύπου συσκευές, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες στο κάθε Κέντρο. Και τα τρία κέντρα είχαν διαφόρων τύπων μηχανήματα τεχνητού νεφρού. Στη μελέτη οι ασθενείς εντάχθηκαν οικειοθελώς, μετά προφορική και γραπτή ενημέρωση του σκοπού και της μεθοδολογίας της. asklipiou.gr Σελίδα 47

8 Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο προσωπικότητας (EPQ) το οποίο συμπεριλαμβάνει 84 ερωτήσεις οι οποίες μετρούν διαστάσεις προσωπικότητας (ψυχωτισμός εξωστρέφεια/εσωστρέφεια νευρωτισμός). Οι ερωτήσεις «αντιπερισπασμού» αποσκοπούν στον έλεγχο της ειλικρίνειας των απαντήσεων στις ερωτήσεις προσωπικότητας. Οι ασθενείς συμπλήρωναν το ερωτηματολόγιο αμέσως μετά την αποδέσμευσή τους από τον τεχνητό νεφρό και πριν αναχωρήσουν από τη μονάδα. Σε μικρή αναλογία ασθενών, οι οποίοι είχαν αδυναμία να διαβάσουν ή να γράψουν, τους παρασχέθηκε γραμματειακή βοήθεια από νοσηλεύτρια της Μονάδας, που δεν είχε προηγουμένως ενημερωθεί για το σκοπό του ερωτηματολογίου. Οι ασθενείς συγκρίνονται με ομάδα 138 υγιών ατόμων (ομάδα ελέγχου), αντιστοιχισμένων κατά ομάδες, ως προς την ηλικία και τον τόπο μόνιμης κατοικίας. Από την ομάδα ελέγχου, 70 (51.72%) ήταν άνδρες, ηλικίας 52±16.4 ετών και 68 (49.27%) γυναίκες, ηλ ικίας 49± 16 ετών. Ανάλογα με την αρχική πάθηση που προκάλεσε τη νεφρική ανεπάρκεια και την υποχρέωση ΧΠΑ, οι ασθενείς διακρίθηκαν σε τρείς ομάδες: Στην ομάδα 1 (ΧΠΑ1) εντάχθηκαν 58 ασθενείς, (56.3%), για την νεφρική ανεπάρκεια των οποίων υπεύθυνο νόσημα ήταν η σπειραματονεφρίτιδα. Στην ομάδα ΧΠΑ2 εντάχθηκαν 34 ασθενείς (33%), Copyright 2009 οι οποίοι έπασχαν από πολυκυστικό νεφρό, ενώ στην ομάδα ΧΠΑ3 εντάχθηκαν 11 ασθενείς (10,7%), των οποίων τη νεφρική ανεπάρκεια και την υποχρέωση ΧΠΑ προκάλεσαν διαφόρων τύπων αγγειοπάθειες. Ανεξάρτητα με την ηλικία, το φύλλο, την αρχική πάθηση που προκάλεσε τη νεφρική ανεπάρκεια και τη διάρκεια ΧΠΑ, οι ασθενείς επαναταξινομήθηκαν σε τρείς κατηγορίες, ανάλογα με το ιστορικό μεταμόσχευσης νεφρού. Συγκεκριμένα, στην κατηγορία «ΜΕΤ0» περιλαμβάνονται ασθενείς υπό αιμοκάθαρση, χωρίς προσδοκία μεταμόσχευσης, ενώ στην κατηγορία «ΜΕΤ1» περιλαμβάνονται ασθενείς υπό χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση, οι οποίοι έχουν ενταχθεί σε κατάλογο, προς μεταμόσχευση. Τέλος, στην κατηγορία «ΜΕΤΧ» περιλαμβάνονται ασθενείς υπό χρόνια περιοδική αιμοκάθαρση, οι οποίοι υπεβλήθησαν σε μεταμόσχευση νεφρού, στο παρελθόν, αλλά το μόσχευμα απερρίφθη. Οι ασθενείς ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με το επάγγελμά τους σε δύο επαγγελματικές κατηγορίες. Στην ομάδα Α συμπεριελήφθησαν ανειδίκευτοι ενώ στην ομάδα Β συμπεριελήφθησαν οι υπάλληλοι γραφείου. Ανεξαρτήτως φύλου, οι ασθενείς ομαδοποιήθηκαν επίσης ανάλογα με τα έτη σπουδών σε τρεις ομάδες, την Α (βασικές σπουδές, μέχρι 9 έτη σπουδών), την Β (μέση εκπαίδευση, μέχρι 12 έτη σπουδών) και την asklipiou.gr Σελίδα 48

9 Γ (ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, πάνω από 12 έτη σπουδών). Σε σχέση με την οικογενειακή κατάσταση οι ασθενείς ταξινομήθηκαν σε δύο ομάδες, έγγαμοι (ΟΙΚ1) και άγαμοι (ΟΙΚ2). Τα δεδομένα της μελέτης, μετά την αποδελτίωσή τους, επεξεργάστηκαν με κατάλληλο λογισμικό που είχε τη δυνατότητα επαναταξινόμησης των ασθενών, ανάλογα με το φύλλο, την ηλικία, το αρχικό νόσημα που προκάλεσε τη νεφρική ανεπάρκεια, την οικογενειακή κατάσταση, τα έτη σπουδών, το Νοσηλευτικό Ίδρυμα στο οποίο γίνεται η ΧΠΑ, το ιστορικό ή την προσδοκία μεταμόσχευσης και την επαγγελματική τους κατάσταση. Η σύγκριση των μέσων τιμών των παραμέτρων των διαφόρων ομάδων έγινε είτε με τη χρήση του Τ student test είτε με τη χρήση του F test από ANOVA. Το Τ test χρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση σύγκρισης των διαφόρων παραμέτρων μεταξύ δύο ομάδων. Η σύγκριση παραμέτρων σε περισσότερες από δύο ομάδες απαιτεί F test. Οι τυχόν αποκλίσεις των διαφόρων μεταβλητών από την κανονική κατανομή εξομαλύνονται λόγω του Κεντρικού Οριακού Θεωρήματος από το αρκετά μεγάλο δείγμα. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στην παρούσα εργασία περιελήφθησαν 111 ασθενείς στην πειραματική ομάδα και 138 Copyright 2009 άτομα στην ομάδα ελέγχου από τους οποίους οι 8 αρνήθηκαν να απαντήσουν ή δεν απάντησαν σε όλες τις ερωτήσεις και εξαιρέθηκαν της περαιτέρω ανάλυσης. Οι ασθενείς (54 άνδρες και 49 γυναίκες) ήταν ποικίλης κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, δεν είχαν τρέχοντα νοσηλευτικά προβλήματα και υποβάλλονταν σε ΧΠΑ από 3 μήνες μέχρι 10 χρόνια. Στον πίνακα 1 φαίνονται τα αποτελέσματα της σύγκρισης (Anova), των ασθενών με την ομάδα ελέγχου κατά φύλο. Επίσης, καταχωρούνται, η μέση (±SD, η ελάχιστη και η μέγιστη) τιμή της βαθμολογίας που επέτυχαν οι ασθενείς υπό ΧΠΑ και η ομάδα ελέγχου για κάθε παράμετρο προσωπικότητας που ελέγχθηκε. Η δοκιμασία Anova δείχνει ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες ασθενείς διαφοροποιούνται από τους άνδρες και τις γυναίκες της ομάδας ελέγχου αντίστοιχα ως προς τις τρείς διαστάσεις προσωπικότητας και τον έλεγχο ειλικρίνειας. Διαπιστώθηκε λοιπόν ότι και τα δύο φύλα ασθενών έχουν σε όλες τις διαστάσεις προσωπικότητας και στον έλεγχο ειλικρίνειας χαμηλότερη βαθμολογία από την ομάδα ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία της ΧΠΑ επηρεάζει σημαντικά τις διαστάσεις της προσωπικότητας των ασθενών και στα δύο φύλα. Συγκεκριμένα, συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου, ως προς την κλίμακα asklipiou.gr Σελίδα 49

10 ψυχωτισμού, τόσο οι άνδρες (p=0.017), όσο και οι γυναίκες (p=0.021) ασθενείς επέτυχαν σημαντικά χαμηλότερη βαθμολόγηση ως προς την κλίμακα του νευρωτισμού, τόσο οι άνδρες (p=0.015) όσο και οι γυναίκες (p=0.045) ασθενείς επέτυχαν σημαντικά χαμηλότερη βαθμολογία. Ανάλογες διαφορές διαπιστώθηκαν στις βαθμολογήσεις της κλίμακας εξωστρέφειας (p=0.002 και p=0.0031, αντίστοιχα για τους άνδρες και γυναίκες ασθενείς), καθώς, επίσης και στην κλίμακα που ελέγχει την πρόθεση ειλικρίνειας (p=0.001 και p=0.003, αντίστοιχα για τα δύο φύλα). (Πίνακας 1) Από τους πίνακες 2 και 3 διαπιστώνεται ότι σημαντικά μεγαλύτερη αναλογία ασθενών κατέληξαν σε ΧΠΑ, λόγω σπειραματονεφρίτιδας, παρά λόγω πολυκυστικού νεφρού ή αγγειακών παθήσεων. Οι διαταραχές προσωπικότητας που παρουσίασαν οι ασθενείς υπό ΧΠΑ, συσχετίζονται με την υποκείμενη οργανική πάθηση. Ειδικότερα, οι πάσχοντες από αγγειακές παθήσεις, που κατέληξαν σε ΧΠΑ εμφάνισαν τάση να αναπτύσσουν νευρωτισμό σε μεγαλύτερο βαθμό (t=3.12, p=0.023), από ότι οι πάσχοντες από σπειραματονεφρίτιδα, των οποίων η διάσταση ψυχωτισμού εμφάνισε μεγαλύτερη (p=0.027) υποστροφή. Η διάσταση νευρωτισμού εμφανίστηκε περιορισμένη, επίσης, στους πάσχοντες από πολυκυστικό νεφρό, ενώ αντίθετα, η διάσταση ψυχωτισμού, έλαβε τιμή παρόμοια Cop yright 2009 με εκείνη των ασθενών με σπειραματονεφρίτ ιδα. Με τη χρήση το F test (πίνακας 4) συμπεραίνουμε ότι το επίπεδο ψυχωτισμού και νευρωτισμού δεν είναι το ίδιο σε όλες τις κατηγορίες ασθενών σε σχέση με το ιστορικό μεταμόσχευσης. Στον πίνακα 5 που ακολουθεί, ελέγχονται με τη βοήθεια του T test οι τρείς κατηγορίες ιστορικού μεταμόσχευσης ανά δύο, ως προς το επίπεδο του ψυχωτισμού και νευρωτισμού. Διαπιστώνεται ότι η κατηγορία ΜΕΤ1 εμφανίζει τον μεγαλύτερο δείκτη ψυχωτισμού από τις άλλες δύο κατηγορίες και η κατηγορία ΜΕΤΧ τον μικρότερο. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς οι οποίοι έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε μεταμόσχευση και το μόσχευμά τους έχει απορριφθεί εμφανίζουν μεγαλύτερο ψυχωτισμό σε σχέση με τους ασθενείς των άλλων δύο ομάδων, ενώ οι ασθενείς που αναμένουν μόσχευμα (ΜΕΤ1) εμφανίζουν τον χαμηλότερο ψυχωτισμό. Η τελευταία αυτή κατηγορία ασθενών εμφανίζει τον περισσότερο νευρωτισμό εν αντιθέσει με την κατηγορία των ασθενών που δεν είναι υποψήφιοι για μεταμόσχευση (ΜΕΤ0) που εμφανίζουν τον μικρότερο ψυχωτισμό. Στον πίνακα επίσης εμφανίζεται ο έλεγχος στατιστικής σημαντικότητας των διαφορών στην κλίμακα ψυχωτισμού ή νευρωτισμού μεταξύ των ομάδων ως προς το ιστορικό ή την προσδοκία μεταμόσχευσης. Πιθανόν, η asklipiou.gr Σελίδα 50

11 αδημονία εξεύρεσης μοσχεύματος και απαλλαγής τους από τη βασανιστική υποχρέωση της ανά διήμερο υποβολής σε αιμοκάθαρση καθιστά τους υποψήφιους για μεταμόσχευση ασθενείς της κατηγορίας ΜΕΤ1 νευρωτικούς, ενώ η παραίτηση και η απογοήτευση των ασθενών που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση, στο παρελθόν, αλλά το μόσχευμά τους απερρίφθη (ΜΕΤΧ), τους αποδιοργάνωσε ψυχικά. Ο έλεγχος Anova απορρίπτει την υπόθεση της ισότητας του ψυχωτισμού και νευρωτισμού στις τρείς κατηγορίες ασθενών ανάλογα με το ιστορικό μεταμόσχευσης. Ακολουθεί έλεγχος των τριών ομάδων ανά δύο με τη χρήση του T test. Στον πίνακα 6 οι ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, υπό ΧΠΑ ταξινομήθηκαν ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση, ανεξάρτητα από το φύλο τους, σε εγγάμους και αγάμους. Διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των αγάμων και εγγάμων στις τιμές των διαστάσεων ψυχωτισμού και νευρωτισμού. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ευρεία εφαρμογή της ΧΠΑ, με τη βοήθεια τεχνητού νεφρού και της περιτοναϊκής κάθαρσης συνετέλεσε στην μακροχρόνια επιβίωση πολλών ασθενών με χρόνια Copyright 2009 νεφρική ανεπάρκεια 9,10. Παράλληλα, προς τις μεθόδους αυτές, έχουν σημειωθεί σημαντικές πρόοδοι στη νεφρική μεταμόσχευση, ώστε, σήμερα, αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι η επιτυχής μεταμόσχευση νεφρού αποτελεί την καλύτερη θεραπεία της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Είναι αυτονόητο, ότι επί ΧΠΑ ο ασθενής εξακολουθεί να παραμένει ουραιμικός και, εξ αυτού παρουσιάζει ποικίλα προβλήματα, όπως αναιμία, σκελετικές διαταραχές, και άλλα, που επιβάλλουν στον ασθενή σημαντικές προσαρμογές στην καθημερινή δραστηριότητα και επηρεάζουν σημαντικά την οικογενειακή, επαγγελματική, κοινωνική και οικονομική υπόσταση του ασθενούς, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ψυχολογικών συγκρούσεων και ενίοτε, την εκδήλωση ψυχωσικών φαινομένων 11, 12, 13. Πιο αναλυτικά στη μελέτη μας παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στη βαθμολόγηση των διαστάσεων ψυχωτισμού, νευρωτισμού και εξωστρέφειας μεταξύ της πειραματικής ομάδας (p=0.001) και της ομάδας ελέγχου. Συγκεκριμένα, η διάσταση ψυχωτισμού βρέθηκε σημαντικά χαμηλότερη τόσο για τους άνδρες (F=5.85, p=0.017), όσο και για τις γυναίκες (F=5.47, p=0.021), ουραιμικούς ασθενείς, συγκριτικά με τους αντιστοιχισμένους ως προς την ηλικία και το φύλο της ομάδας ελέγχου. asklipiou.gr Σελίδα 51

12 Τ Ο ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2009 Η επίδραση της αρχικής πάθησης η οποία πρόβλημα της υγείας τους, όπως τα προκάλεσε τη νεφρική ανεπάρκεια και τη περισσότερα άτομα με ένα χρόνιο νόσημα 16. χρόνια ουραιμία και υποχρέωσε τους Μετά την ένταξή τους όμως, στο πρόγραμμα ασθενείς να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα αιμοκάθαρσης, εμφανίζουν σημαντικά χρόνιας περιοδικής αιμοκάθαρσης, άσκησε ψυχολογικά προβλήματα, όπως αλεξιθυμία σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση και νευρωτισμός. Έχει, επομένως, μεγάλη διαταραχών προσωπικότητας. σημασία προκειμένου να αποτιμηθούν οι Συγκεκριμένα, οι ασθενείς των οποίων τη αναμενόμενες ψυχολογικές διαταραχές, μετά χρόνια νεφρική ανεπάρκεια προκάλεσαν την ένταξη σε πρόγραμμα αιμοκάθαρσης, αγγειοπάθειες, μεταξύ των οποίων σε εάν η πάθηση που προκάλεσε τη χρόνια μέγιστη αναλογία, διαβητικής αιτιολογίας νεφρική ανεπάρκεια χρονολογείται από εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερη μακρού ή η εγκατάστασή της είναι σχετικά βαθμολόγηση στη διάσταση του πρόσφατη. Αναμφίβολα, μια νευρωτισμού, συγκριτικά με τους ασθενείς, των οποίων τη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια συστηματικότερη αξιολόγηση της ποιότητας της ζωής που να συμπεριλαμβάνει την προκάλεσαν άλλες παθήσεις, όπως η αλεξιθυμία θα οδηγήσει σε πραγματική σπειραματονεφρίτιδα (ΧΠΑ1) ή ο βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών πολυκυστικός νεφρός (ΧΠΑ2). Τα ευρήματα σε αιμοκάθαρση 17. άλλων συγγραφέων συνηγορούν με τα Η ποιότητα της ζωής διαβητικών ασθενών αποτελέσματά μας. Συγκεκριμένα, έχει τελικού σταδίου που είναι υποχρεωμένοι να βρεθεί ότι οι ασθενείς υπό ΧΠΑ με διαβητική νεφροπάθεια είχαν χαμηλή ποιότητα ζωής 14, από ιατρικής άποψης, παρότι είχαν καλή κάνουν αιμοκάθαρση έχει διερευνηθεί σε σειρά μελετών 18,19 και τα αποτελέσματά τους συμβατά με τα αποτελέσματα της ποιότητα ζωής από ψυχολογικής και μελέτης αυτής, είναι συνηγορητικά της κοινωνικής άποψης. Παρατηρήθηκε υψηλή επικράτηση αλεξιθυμίας σχετιζόμενης με την ικανότητα αυτοελέγχου. Στην προηγούμενα διαπίστωσης ότι οι ουραιμικοί ασθενείς με πάθηση που χρονολογείται από μακρού βιώνουν χαμηλής ποιότητας ζωή, παρόλο ότι αναφερόμενη μελέτη, εξετάστηκε η οι αντιλήψεις των ίδιων των ασθενών αλεξιθυμία, από ψυχοσωματικής άποψης, μπορεί να είναι διαφορετικές, καθώς η πριν και μετά την έναρξη της στάθμη της μέσης ικανοποίησης για το αιμοδιάλυσης 15. Όπως αναφέρθηκε, οι αναμενόμενο μέλλον ήταν σχεδόν τόσο ουραιμικοί ασθενείς πριν την ένταξή τους σε υψηλή όσο και στο παρελθόν, παρά τα πρόγραμμα ΧΠΑ αντιμετωπίζουν το βιώματα μιας μακροχρόνιας επιδείνωσης της asklipiou.gr Σελίδα 52

13 κατάστασης της υγείας τους. Οι ψυχοσωματικές εκδηλώσεις των ασθενών σε διάλυση με διαβητική νεφροπάθεια εξετάστηκαν χρησιμοποιώντας διάφορα ψυχολογικά τεστ όπως η κλίμακα MMPI για την αλεξιθυμία. Αλεξιθυμικά χαρακτηριστικά παρατηρήθηκαν στο 83% των ασθενών σε διάλυση με διαβητική νεφροπάθεια. Ειδικότερα, επιπλοκές οπτικών διαταραχών όπως σοβαρή ρετινοπάθεια είναι πιθανό να επιταχύνουν περισσότερο αυτή την κατάσταση 18,19,20. Από την εργασία αυτή συμπεραίνεται ότι το ιστορικό ή η προσδοκία μεταμόσχευσης διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη διατήρηση καλής ποιότητας ζωής και σε παρόμοια συμπεράσματα έχουν καταλήξει άλλοι ερευνητές 21,22,23. Συγκεκριμένα, ανάλογα με το ιστορικό μεταμόσχευσης, οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί στο παρελθόν σε μεταμόσχευση, αλλά το μόσχευμά τους απορρίφθηκε παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερη βαθμολόγηση της κλίμακας ψυχωτισμού. Τα ευρήματα αυτά είναι συμβατά με τα αποτελέσματα μιας εκτεταμένης έρευνας στην οποία αποτιμήθηκε η ποιότητα 859 ασθενών που είχαν υποβληθεί σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση, με στόχο να διασαφηνιστεί το κατά πόσο υποκειμενικές και αντικειμενικές μετρήσεις της ποιότητας ζωής είχαν επηρεαστεί από την ανάμιξη των περιστατικών ή τη θεραπεία 24,25. Βρέθηκε Copyright 2009 ότι 79,1% μεταμοσχευμένων ήταν ικανοί να λειτουργούν σε κανονικά επίπεδα, σε σύγκριση προς ένα ποσοστό ανάμεσα στο 47,5 και το 59,1% των ασθενών που αντιμετωπίστηκαν με αιμοκάθαρση (ανάλογα με το είδος). Σχεδόν το 75% των μεταμοσχευμένων ήταν ικανοί να εργαστούν, σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό των αιμοκαθαιρόμενων, που κυμαίνεται μεταξύ του 24,7 και του 59,3% 26,27. Οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση εμφάνιζαν περισσότερη κατάθλιψη από τους μεταμοσχευμένους, παρόλο που οι ασθενείς με μεταμόσχευση έδειξαν υψηλότερα επίπεδα άγχους 28. Σε μια μελέτη 29 παρουσιάζεται η εφαρμογή μίας πληρέστερης μεθοδολογίας για την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής ασθενών σε αιμοκάθαρση 30 και ασθενών με μεταμόσχευση 31, 32. Ωστόσο, σε μετρήσεις για την υποκειμενική ποιότητα ζωής οι ασθενείς με επιτυχή μεταμόσχευση και εκείνοι σε αιμοκάθαρση βρέθηκαν σε παρόμοια επίπεδα όσον αφορά τη φυσιολογική επίδραση της θεραπείας στη ζωή τους. Αντίθετα, εκείνοι με αποτυχημένη μεταμόσχευση επέδειξαν μειωμένη ποιότητα ζωής 33,34,35. Ως προς δύο υποκειμενικές μεταβλητές (ικανοποίηση από τη ζωή και ψυχολογική επιρροή), οι μεταμοσχευμένοι είχαν υψηλότερη ποιότητα ζωής από ότι οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση 36. Ανάμεσα στους ασθενείς σε αιμοκάθαρση, εκείνοι που asklipiou.gr Σελίδα 53

14 υποβάλλονταν σε θεραπεία στο σπίτι είχαν την υψηλότερη ποιότητα ζωής. Όλες οι διαφορές οι σχετικές με την ποιότητα ζωής βρέθηκε ότι επέμεναν ακόμα και αφού είχαν σταθμιστεί στατιστικά τα περιστατικά. Τέλος, η ποιότητα ζωής των μεταμοσχευμένων βρισκόταν σε καλό επίπεδο προς εκείνη του γενικού πληθυσμού, ενώ, αντίθετα, οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση δεν εργάζονταν, ούτε λειτουργούσαν στο ίδιο επίπεδο με ανθρώπους του γενικού πληθυσμού 37. Αντίθετα, με άλλους συγγραφείς 38, διαπιστώθηκε ότι η οικογενειακή κατάσταση δεν επέδρασε στη διαμόρφωση συγκεκριμένου τύπου διαταραχών προσωπικότητας. Μερικοί συγγραφείς διαπιστώνουν, ειδικότερα, ότι οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση βιώνουν περισσότερες δυσκολίες στο γάμο τους και στην οικογενειακή προσαρμογή τους, υπό τις νέες συνθήκες της χρόνιας ουραιμίας, των αυστηρών όρων διαβίωσης, της διατήρησης, της αρτηριοφλεβικής αναστόμωσης και της υποχρέωσης μετακίνησης ανά διήμερο σε νοσηλευτικό ίδρυμα, προκειμένου να πραγματοποιήσουν την αιμοκάθαρσή τους. Αντίθετα, οι ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια που αντιμετωπίσθηκε επιτυχώς με μεταμόσχευση νεφρού, επανεντάχθηκαν στο οικογενειακό περιβάλλον χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα 39. Copyright 2009 Συμπερασματικά, οι ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια απότοκη συστηματικών αγγειακών παθήσεων ή μη ιάσιμων παθολογικών καταστάσεων του ουροποιητικού, εκδηλώνουν διαταραχές της προσωπικότητας, διαπιστούμενες με τη χρήση ερωτηματολογίων προσωπικότητας ή ψυχιατρικών συνεντεύξεων. Ο τύπος και η βαρύτητα των διαταραχών εξαρτώνται από το φύλο, την ηλικία, την αρχική παθολογική εκτροπή που προκάλεσε την χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και την υποχρέωση ένταξης σε πρόγραμμα χρόνιας περιοδικής αιμοκάθαρσης, καθώς επίσης και από το ιστορικό ή την προσδοκία πτωματικής ή «εν ζωή» μεταμόσχευσης νεφρού. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Raravi D., Delvaux N. Limpact psychosocial de la maladie et de la mort de l enfant: conceptions actuelles. Ann. Med. Psychol., 1988, 146 (6): Parkes ML. Psychosocial transitions. A field for study. Study Science and Medicine, 1971, 5: Dell O. Coping with the enormity of illness and disability. Rihabil.Lit., 1984, 45: Larkin J. Factors influencing one s ability to adapt to chronic illness, during. Clinics of North America, 1987, 3: Wright R.G., Sand, P., Livingstou, G. Psychological stress during asklipiou.gr Σελίδα 54

15 hemodialysis for chronic renal failure. Annals of Internal Medicine, 1966, 64: Καϊτελίδου Δ. Οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της αιμοκάθαρσης στη ζωή των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Νοσηλευτική, 2007, 46, 2: Σαπουτζή Κρέπια Δ. Χρόνια Ασθένεια και Νοσηλευτική Φροντίδα. Μια ολιστική προσέγγιση. Ελλήν, Αθήνα, Carol E.F., Marjorie J.P. The employment Potential of Hemodialysis Patients. Nursing Research, 1985, 34: Cameron JS. The future of nephrology. With special regard to advances treatment. Kidney Int.,1992, 42 (supl 38), s203 s Osberg JW., Meares GJ, McKee DC, Burnett GB. Research issues in psychological studies of chronic dialysis. Psychiatry Res., 1980, 3(3): Lefevbre P., Norbert A., Crombez J. Psychological and psychopathological reactions iv relation to chronic hemodialysis. Canadian Psychiatric Association J., 1972, 17: Nolph KD. Continuous ambulatory peritoneal dialysis as long term treatment for end stage renal diseases. American Journal of Kidney Diseases, 1992, 17: Paul L. Kimmel MD. Towards View of End Stage Renal Disease. American Journal of Kidney Diseases, 1990, 15(3). Copyright Andreoli SP. The pathophysiology of the hemolytic uremic syndrome. Curr. Opin. Nephrol. Hypertens, 1999, Jul., 8(4): Fukunishi I. Psychosomatic aspects patients on hemodialysis. Clinical usefulness of alexithymia. Psychother Psychothom, 1990, 54(4): / IMΔ= Hoothay F. DeStefano AE, Leary EM, Foley Hartel TC. ANNA J, 1990, 17 (5): 361 4, d iscussion 365 /IMD= Fukunishi I. Psychosomatic aspects of patients on hemodialysis. The relationship between quality of life and alexithymia. Psychother Psychothom, 1990, 54 (4): /IMD= Fukunishi I. Psychosomatic aspects of patients on hemodialysis. Alexithymic trait of hemodialysis patients with diabetic nephropathy. Psychother Psychothom, 1989, 52 (1 3): /IMD= Edgell ET, Coons SJ, Carter WB, Kallich JD, Mapes D, Damush TM, Hays RD. A review of health related quality of life measures used in end stage renal disease. Clin. Ther., 1996, 18(5) : Fukunishi I. Psychosomatic aspects of patients on hemodialysis. With special reference to aged patients. Psychother Psychothom, 1989, 52 (1 3): 51 7 /IMD= Abram H.S. Psychiatric reflections on adaptation to repetitive dialysis. Kidney, 1991, 6: asklipi ou.gr Σελίδα 55

16 Τόμος 8 ος, Τεύχο ς 1 ο, Ιανουάριος - Μάρτιος Levy NB. Psychological factors affecting long term survivorship on hemodialysis. Dialysis and transplantation, 1979, 8: Cumming JW. Hemodialysis Feeling, Factors, Fantasies. The pressure and how patients respond. Am. J. Nursing., 1970, 70: Vourlekis BS., Rivera Mizzoni RA. Psychosocial problem assessment and end stage rental disease patient outcomes. Adv. Ren. Replace. Ther., 1997, 4(2 ): Merkus MP., Jager KJ., Dekker FW., Boeschoten EW., Stevens P., Krediet RT. Quality of life in patients on chronic dialysis: self assessment 3 months after the start of treatment. The Necosad Study Group. Am J Kidney Dis., 1997, 29(4): Benedetti E., Asolati M., Dunn T., Walczak DA., Papp P., Bartholomew AM., Smith Y., Washington AW., Pollak R. Kidney transplantation in recipients with mental retardation: clinical results in a single center experience. Am J Kidney Dis., 1998, 31(3): Harries F. Psychosocial care in end stage renal failure. Prof Nurse, 1996, 12(2): Greenberg RP., Davis G., Massey R. The psychological evaluation of patients for a kidney transplant and hemodialysis program. Am. J. Psychiatry, 1973, 130: asklipiou.gr Copyright Rodin G. Depression in patients with endstage renal disease: psycho pathology or normative response? Adv Ren Replace Ther., 1994, 1(3): Eschbach JW. Recombinant human erythropoietin in anemic patients with end stage renal disease: Results of phase III multicenter clinical trial. Ann Intern Med., 1989, 111: Fox E., McDowall J., Neale TJ., Morrison RB., Hatfield PJ. Cognitive function and quality of life in end stage renal failure. Ren Fail., 1993, 15(2): Naumann EG., Korten B., Pankalla S., Michalk DV., Querfeld U. Personality and rehabilitation in young adults with renal replacement therapy. Prax Kinderpsychol Kinderpsychiatr,1999, 48(3): Killingworth A. Psychosocial impact of endstage renal disease. Br J. Nurs., 1993, 14 27; 2(18): Devins GM., Mann J., Mandin H., Paul LC., Hons RB., Burgess ED., Taub K., Schorr S., Letourneau PK., Buckle S. Psychosocial predictors of survival in end stage renal disease. J Nerv Ment Dis., 1990, 178(2): John P. Johnson, Clark R., Mccauley AND John B. Copley. The quality of life of hemodialysis and transplant patients. Kidney International, 1982, 22: Rettig RA., Sadler JH. Measuring and improving the health status of end Σελίδα 56

17 Τόμο ς 8 ος, Τεύχος 1 ο, Ιανουάριος - Μάρτιος 2009 stage renal disease patients. Health Care Financ Rev., 1997, 18(4): Roger W. Evans, PhD., Diane L. Maninnen, PhD., Louis P. Garrison, JR., PhD. L. Gary Hart, M.S., Christopher R. Blagg, M.D. Robert A. Gutman, M.D., and Edmund G.Lowrie. The quality of life of patients with end stage renal disease. N Engl J Med., 1985, 312: Jorres A., Gahl GM., Dobis C., Polenakovic MH., Cakalaroski K., Rutkowski B., Kisielnicka E., Krieter DH., Rumpf KW., Guenther C., Gaus W., Hoegel J. Haemodialysis membrane biocompatibility and mortality of patients with dialysisdependent acute renal failure: a prospective randomised multicentre trial. International Multicentre Study Group. Lancet, 1999, Oct 16; 354(9187): Glass CA., Fielding DM., Evans C., Ashcroft JB. Factors related to sexual functioning in male patients undergoing hemodialysis and with kidney transplants. Arch Sex Behav., 1987, 16(3): /IMD=8710νικά Χρονικά 2008, 31(2). Copyright asklipiou.gr Σελίδα 57

18 Τ Ο ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2009 Πίνακας 1. Μέσες τιμές μεταξύ ασθενών και ομάδας ελέγχου ανά φύλο στις διαστάσεις προσωπικότητας EPQ. Ν ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΙΜΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΙΜΗ SD F test Τιμή Ρ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΥ ΑΝΔΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 54 12, , ΑΝΔΡΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 70 17, ,84 P=0.017 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 49 10, , ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 68 16, ,03 P=0.021 ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΥ ΑΝΔΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 54 9, , ΑΝΔΡΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 70 15, ,44 P=0.015 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 49 11, , ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 68 14, ,14 P=0.045 ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ ΑΝΔΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ , ΑΝΔΡΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 70 14, ,87 P=0.002 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 49 11, , ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 68 15, ,87 P= ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑΣ ΑΝΔΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 54 7, , ΑΝΔΡΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 70 15, ,79 P=0.001 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 49 7, , ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ 68 16, ,35 P= asklipiou.gr Σελίδα 58

19 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟ Υ Copyright 2009 Τόμος 8 ος, Τεύχος 1 ο, Ιανο υάριος - Μάρτιος 2009 Πίνακας 2. Μέσες τιμές διαταραχής προσωπικότητας ανάλογα με την αρχική πάθηση πρόκλησης νεφρικής ανεπάρκειας (ΧΠΑ1: σπειραματονεφρίτιδα, ΧΠΑ2: πολυκυστικός νεφρός, ΧΠΑ3: αγγειοπάθειες). ΑΡΧΙΚΗ ΠΑΘΗΣΗ ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ TΙΜΗ SD ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ SD ΧΠΑ ΧΠΑ ΧΠΑ (*) Τιμή ANOVA κριτηρίου F Τιμή Ρ Πίνακας 3. Έλεγχος των διαφορών στις διαταραχές προσωπικότητας των ασθενών ανάλογα με την αρχική τους πάθηση. ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΣ ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΣ ΧΠΑ2 ΧΠΑ3 ΧΠΑ2 ΧΠΑ3 ΧΠΑ1 Τ=3,12 P=0,027 T=3,82 P=0,033 Τ=3,71 P=0,022 T=3,9 P=0,017 ΧΠΑ2 T=0,55 P=0,72 Τ=0,80 P=0.44 Πίνακας 4. Μέσες τιμές ψυχωτισμού και νευρωτισμού των ασθενών ανάλογα με το ιστορικό μεταμόσχευσης. N ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ TΙΜΗ SD ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ SD ΜΕΤ , , ΜΕΤ , , ΜΕΤΧ 9 9, , Τιμή κριτηρίου F Τιμή Ρ anova asklipiou.gr Σελίδα 59

20 Copyright 2009 Πίνακας 5. Έλεγχος με τη δοκιμασία T test για την ισότητα του δείκτη ψυχωτισμού ή νευρωτισμού, μεταξύ των ασθενών με ιστορικό ή προσδοκία μεταμόσχευσης. ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΣ ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤ1 ΜΕΤΧ ΜΕΤ1 ΜΕΤΧ ΜΕΤ0 Τ=3,11 P=0,04 T=4,96 P=0,09 Τ=5,66 P=0,0012 T=4,91 P=0,007 ΜΕΤ1 T=3,11 P=0,033 Τ=0,80 ΜΣ Πίνακας 6. Μέσες τιμές ψυχωτισμού νευρωτισμού σε σχέση με την οικογενειακή κατάσταση. ΨΥΧΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ TΙΜΗ SD t test p ΝΕΥΡΩΤΙΣΜΟΣ ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ SD t test ΟΙΚ , , ΟΙΚΧ , P asklipiou.gr Σελίδα 60

Η επίδραση της χρόνιας αιμοκάθαρσης στην προσωπικότητα των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Η επίδραση της χρόνιας αιμοκάθαρσης στην προσωπικότητα των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ΕΡΕΥΝΑ Η επίδραση της χρόνιας αιμοκάθαρσης στην προσωπικότητα των ασθενών με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια Κουτσοπούλου Σοφικίτη Ε. Βασιλική 1, Κελέση Σταυροπούλου Ν. Μάρθα 2, Βλάχου Δ. Ευγενία 3, Φασόη Μπαρκά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Τόμος 13, Τεύχος 3 (Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014) _ΕΙΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ_ Ο Ρόλος του Νοσηλευτή στην Εκπαίδευση και Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών με Νεφρική Ανεπάρκεια Kαμπά Ευρυδίκη 1, Γερογιάννη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Καραμανίδου Χριστίνα Διεύθυνση: Δυοβουνιώτου 18, Κουκάκι, 11741, Αθήνα Τηλ.: 210 9241191 Email: ckaramanidou@gmail.com

Καραμανίδου Χριστίνα Διεύθυνση: Δυοβουνιώτου 18, Κουκάκι, 11741, Αθήνα Τηλ.: 210 9241191 Email: ckaramanidou@gmail.com Καραμανίδου Χριστίνα Διεύθυνση: Δυοβουνιώτου 18, Κουκάκι, 11741, Αθήνα Τηλ.: 210 9241191 Email: ckaramanidou@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 11/2001-11/2005 (απονομή πτυχίου 09/2006) Institute of Psychiatry, King's

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής Γ Παν Ψυχιατρική Κλινική ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2):177-183 Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της μελέτης ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Αγλαΐα Ειρήνη Λένη 1, Μαρία Τουρκογιάννη 1, Αρετή Σταυροπούλου 2, Ζαχαρίας Ζηδιανάκης 3 1. Νοσηλεύτρια ΤΕ, απόφοιτη Τμήματος Νοσηλευτικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ Μάριος Βασιλείου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Τηλ.: (2310) 999136 Fax: (2310) 999139 E-mail: ealetra@hotmail.com ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιµότητα του ιατρείου του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Η χρησιµότητα του ιατρείου του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Interscientific Health Care (2010) Τόµος 2, Τεύχος 2, 93-98 Η χρησιµότητα του ιατρείου του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Κουρκούτα Λ. 1,Σαπουντζή-Κρέπια. 1, Λαβδανίτη Μ 2, Φραντζάνα Α 3, Αµπραχίµ Σ 3, Μπάρµάς Γ 3 1

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Α. Φουρτούνας Ημερομηνία γέννησης: 14/08/1965 Τόπος γέννησης: Σουφλί Έβρου Υπηκοότητα: Ελληνική Διεύθυνση οικίας: Εθνάρχου Μακαρίου 31, Νίκαια-Λάρισα

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης, Ι., Καπετανάκη, Δ., Καραπιπέρη, Α., Σωτηράκου, Α. & Κατσαδώρος, Κ.

Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης, Ι., Καπετανάκη, Δ., Καραπιπέρη, Α., Σωτηράκου, Α. & Κατσαδώρος, Κ. Τίτλος έρευνας: «Δουλεύοντας με αλλοδαπές γυναίκες θύματα βίας και σωματεμπορίας: πιλοτική έρευνα για την εφαρμογή της φόρμας καταγραφής κλινικών και πολιτισμικών στοιχείων». Συγγραφείς: Κολίρη, Μ.Ε, Μαλογιάννης,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και

Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2008 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και αναγκαιότητες στην Ελληνική Νοσηλευτική πραγματικότητα Γεωργία Κ. Γερογιάννη, 1 Αικατερίνη N. Πλεξίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ

Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ Τι είναι το ISO? Διεθνής οργάνωση δημιουργίας και έκδοσης προτύπων για προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή. Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή. Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 1. Τι είναι η Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση «Ανοιχτή Αγκαλιά»; Ποια είναι η αποστολή και ο σκοπός της στην ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 49, ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ Ε-ΜΑΙL:

ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 49, ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ Ε-ΜΑΙL: ΒΙΟΡΓΑΦΙΚΟ ΟΝΟΜΑ: ΕΡΜΙΟΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΛΑΣΚΑ ΗΜΕΡ. ΓΕΝ. 23-12-1961 ΤΗΛ. 210 9634522, 6979675187 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 49, ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ Ε-ΜΑΙL: erpalka@windowslive.com ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ: 1. Πτυχίο Μαιευτικής :

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣΤΟΥ www.exem.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΟΝ ΜΑΣΤΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣΤΟΥ www.exem.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΟΝ ΜΑΣΤΟ ΤΟΜΕΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ (Τ.Ν.Ο.) ΕΣΝΕ Μ έ λ ο ς Ε υ ρ ω π α ϊ κ ή ς Ε τ α ι ρ ε ί α ς Ν ο σ η λ ε υ τ ώ ν Ο γ κ ο λ ο γ ί α ς ( E O N S ) Μ έ λ ο ς Δ ι ε θ ν ο ύ ς Έ ν ω σ η ς Ν ο σ η λ ε υ τ ώ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου

Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου Μπαμπάτσικου Π. Φωτούλα 1, Γερογιάννη Κ. Γεωργία 2 1. Επίκουρος Καθηγήτρια Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Κοινοτικής Νοσηλευτικής,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές. Εύη Κυράνα

Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές. Εύη Κυράνα Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Εύη Κυράνα Από τον Φρόυντ στους PDE5i Ψυχαναλυτική προσέγγιση Αρχή 20 αιώνα 60 s Κεντρική ιδέα: εσωτερικές συγκρούσεις παιδικής ηλικίας Αιτία σεξουαλικών προβλημάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ HELLENIC COLLEGE OF NEPHROLOGY AND HYPERTENSION ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ HELLENIC COLLEGE OF NEPHROLOGY AND HYPERTENSION ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Γ. Ευστρατιάδης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αντιπρόεδρος Γρ. Μυσερλής Γεν. Γραμματέας Κ. Κολλιός Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 Ταμίας Ε. Βασιλείου Ειδ. Γραμματέας Γρ. Δήμας Μέλη Αγγ. Ζέρβα Σε

Διαβάστε περισσότερα