Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις μέσα από ποικίλα κείμενα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις μέσα από ποικίλα κείμενα"

Transcript

1 Π Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις μέσα από ποικίλα κείμενα ΜΑΡΙΑ ΝΕΖΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Θεσσαλονίκη 2012

2 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ ΠΡΑΞΗ: «Δημιουργία πρωτότυπης μεθοδολογίας εκπαιδευτικών σεναρίων βασισμένων σε ΤΠΕ και δημιουργία εκπαιδευτικών σεναρίων για τα μαθήματα της Ελληνικής Γλώσσας στην Α/βάθμια και Β/βάθμια εκπαίδευση» MIS (κωδ ), - ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΠΡΑΞΗ, στους άξονες προτεραιότητας του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», η οποία συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και εθνικούς πόρους. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Ι. Ν. ΚΑΖΑΖΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Π Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΗΣ ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ: Καραμαούνα 1 Πλατεία Σκρα Τ.Κ Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη Τηλ.: , Φαξ: , Σελίδα 2 από 34

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ... 4 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ... 6 ΣΤΟΧΟΙ ΣΚΕΠΤΙΚΟ... 7 Γνώσεις για τον κόσμο και στάσεις, αξίες, πεποιθήσεις... 7 Γνώσεις για τη γλώσσα... 8 Γραμματισμοί... 9 Γνώσεις για τη Λογοτεχνία Α ΕΚΔΟΧΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Φάση 1 η : Εξοικείωση με το θέμα Φάση 2 η : Διερεύνηση του θέματος: 3 διδακτικές ώρες Φάση 3 η : Παραγωγή Λόγου Διαμορφωτική αξιολόγηση: 1 διδακτική ώρα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Β ΕΚΔΟΧΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Φάση 1 η : Εξοικείωση με το θέμα Φάση 2 η : Διερεύνηση του θέματος: 4 διδακτικές ώρες Φάση 3 η : Αναστοχασμός: 1 διδακτική ώρα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΛΛΕΣ ΕΚΔΟΧΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Σελίδα 3 από 34

4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος: Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις μέσα από ποικίλα κείμενα Δημιουργός: Μαρία Νέζη Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα και Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη: Α Γυμνασίου Ενότητα: Νεοελληνική Γλώσσα: Ενότητα 1Β (Επικοινωνία), 2Β (Είδη προφορικού και γραπτού λόγου), 3Ε (Πολυτροπικότητα). Νεοελληνική Λογοτεχνία: Σχολική ζωή. 1 Τάξη ή ηλικίες στις οποίες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί: Η βασική ιδέα του σεναρίου αναπτύσσεται γύρω από την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του διαδικτύου για την ανεύρεση αυθεντικού κειμενικού υλικού, ειδολογικά ποικίλου, που ανταποκρίνεται στις προσλαμβάνουσες των μαθητών/τριών προκειμένου να αναδειχθούν οι παράμετροι της επικοινωνίας που επηρεάζουν τη νοηματοδότηση των κειμένων. Η ανάγνωση αυτού του υλικού στο αυθεντικό περιβάλλον δημιουργίας του και όχι σε έντυπη μορφή, όπως είναι η συνήθης διδακτική πρακτική, θεωρούμε ότι συμβάλλει στην άσκηση των μαθητών/τριών σε στρατηγικές κατανόησης κειμένων. Ως προς αυτήν τη διάσταση, δηλαδή την αυθεντικότητα του υλικού, το συγκεκριμένο σενάριο είναι μια πρόταση που μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες τάξεις, προκειμένου οι νεαροί χρήστες της γλώσσας να αναπτύξουν δεξιότητες κατανόησης κειμένων και υπερκειμένων, γλωσσικών και πολυτροπικών. Στο πλαίσιο των ισχυόντων ΑΠΣ και ΔΕΠΠΣ, το σενάριο που προτείνουμε μπορεί να αξιοποιηθεί και στη Β Γυμνασίου στο πλαίσιο ενός ευρύτερου project για το σχολείο, τη σχολική ζωή και τις ποικίλες αναπαραστάσεις τους, καθώς 1 Σύμφωνα με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, η οργάνωση της διδασκαλίας της Λογοτεχνίας αναπτύσσεται σε τρεις φάσεις: προ-ανάγνωση, ανάγνωση, μετά την ανάγνωση. Η διδακτική πρόταση που εισηγούμαστε ανταποκρίνεται στη φάση της προ-ανάγνωσης για την ενότητα Σχολική Ζωή. Στο πλαίσιο των ισχυόντων ΑΠΣ και ΔΕΠΠΣ, η διδακτική μας πρόταση μπορεί να αξιοποιηθεί κατά τη διδασκαλία του κειμένου του Ν. Καζαντζάκη «Η Νέα Παιδαγωγική» που ανθολογείται στο σχολικό εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου. Σε αυτήν την περίπτωση, ζητούμενο συνιστά ο τρόπος που αναπαρίσταται η πρώτη μέρα στο σχολείο σε κείμενα παλαιότερων εποχών. Οι νεαροί αναγνώστες ασκούνται στο να αναγνωρίζουν πώς ο χρόνος και ο χώρος συνιστούν μεταβλητές που επηρεάζουν τη νοηματοδότηση των κειμένων και την επικοινωνία. Σελίδα 4 από 34

5 προβλέπεται θεματική ενότητα στο σχολικό εγχειρίδιο της Νεοελληνικής Γλώσσας (4 η ενότητα: Το σχολείο στο χρόνο) και ανθολογούνται κατάλληλα κείμενα στο σχολικό εγχειρίδιο της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Β τάξης (ενδεικτικά αναφέρουμε τις συγγραφείς Ζωρζ Σαρή και Άλκη Ζέη, κείμενα των οποίων ανθολογούνται και ανταποκρίνονται στη θεματική που εξετάζουμε). Χρονική διάρκεια που προβλέπεται να απαιτηθεί: Στην πρώτη εκδοχή του το σενάριο προβλέπει τέσσερις - πέντε διδακτικές ώρες. Στη δεύτερη εκδοχή απαιτούνται πέντεέξι διδακτικές ώρες. Η διαφοροποίηση στον διδακτικό χρόνο συναρτάται προς τις συμμετοχικές διδακτικές πρακτικές που επιλέγονται κάθε φορά. Στις πιθανές επιφυλάξεις συναδέλφων θα απαντήσουμε ότι καθώς πρόκειται για διαθεματική δραστηριότητα ο απαιτούμενος διδακτικός χρόνος κατανέμεται στα μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Στην πράξη το συγκεκριμένο σενάριο καταργεί τα στεγανά ανάμεσα στα δύο μαθήματα και αντιμετωπίζει ολιστικά τη μάθηση. Χώρος: Το σενάριο στην πρώτη εκδοχή του υλοποιήθηκε στην αίθουσα διδασκαλίας, η οποία είναι εξοπλισμένη με διαδραστικό πίνακα, βιντεοπροβολέα και σύνδεση με το διαδίκτυο. 2 Στη δεύτερη εκδοχή του δεν περιορίστηκε στην αίθουσα διδασκαλίας με τον εξοπλισμό που αναφέραμε, αλλά εφαρμόστηκε και στο εργαστήριο φιλολογικών μαθημάτων του σχολείου, που διαθέτει οκτώ σταθμούς εργασίας και σύνδεση με το διαδίκτυο. Το εργαστήριο είναι διαμορφωμένο με τέτοιον τρόπο χωροταξικά, ώστε οι μαθητές/τριες να εργάζονται σε ομάδες των τριών - τεσσάρων ατόμων στους σταθμούς εργασίας. 3 Εφαρμογή στην τάξη: Πρόκειται για σενάριο που δοκιμάστηκε μερικώς και στις δύο εκδοχές του στην Α τάξη του Βαρβακείου Πειραματικού Γυμνασίου κατά τη 2 Σε περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα σύνδεσης με το διαδίκτυο ή δεν υπάρχει διαδραστικός πίνακας, ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει τον Η/Υ ως dvd player ή να χρησιμοποιήσει ένα dvd player και μια τηλεόραση (ως οθόνη). Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιήσει έγχρωμες εκτυπώσεις του υλικού. 3 Είναι προφανές ότι ο εκπαιδευτικός μπορεί να εφαρμόσει το σενάριο και στην αίθουσα Πληροφορικής, με τη μόνη διαφορά ότι σε κάθε σταθμό εργασίας θα εργάζονται οι μαθητές/τριες σε δυάδες. Σελίδα 5 από 34

6 σχολική χρονιά στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία στο Γυμνάσιο. Η συγκεκριμένη διδακτική πρόταση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό διαθεματικής προσπέλασης Νεοελληνικής Γλώσσας και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας με άξονα τη σχολική ζωή, καταργώντας τα στεγανά που επιβάλλει συχνά το ωρολόγιο πρόγραμμα. Άλλωστε, τα Νέα Προγράμματα Σπουδών στο Γυμνάσιο διευκολύνουν τέτοιου είδους προσεγγίσεις. Προϋποθέσεις υλοποίησης για εκπαιδευτικό και μαθητή: Κατά την εφαρμογή της διδακτικής αυτής πρότασης, διαπιστώσαμε ότι παράγοντες που επηρέασαν καθοριστικά το μαθησιακό αποτέλεσμα ήταν: Το θετικό συγκινησιακό κλίμα που είχαμε επιδιώξει να διαμορφώσουμε στην κοινότητα μάθησης σε προγενέστερη φάση, μέσα από δραστηριότητες αλληλογνωριμίας και τη σύναψη Συμβολαίου. Ανταποκρινόμενοι στη βασική αρχή του Μείζονος Προγράμματος Επιμόρφωσης «η σχέση διδάσκει» (Πολέμη-Τοδούλου 2011), αφιερώσαμε διδακτικό χρόνο στην αρχή της χρονιάς για τη διαμόρφωση ομάδων και την οικοδόμηση σχέσεων. Η επιλογή μας να μετακινηθούμε από τον ρόλο του εκπαιδευτικού ως διεκπεραιωτή της διδακτέας ύλης, όπως αναπτύσσεται στα σχολικά εγχειρίδια, στον ρόλο του διαμορφωτή του μαθησιακού υλικού που αναδιαρθρώνει τη σχολική ύλη προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες των μαθητών/τριών του. Τέλος, η ύπαρξη κατάλληλου τεχνολογικού εξοπλισμού και σύνδεσης με το διαδίκτυο στην αίθουσα διδασκαλίας συνιστά αυτονόητο προαπαιτούμενο. 4 ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 4 Ωστόσο, και στην περίπτωση που οι τεχνολογικές υποδομές δεν επαρκούν, ο εκπαιδευτικός μπορεί με ευελιξία να προσαρμόσει το μαθησιακό υλικό που θα αξιοποιήσει στα τεχνολογικά δεδομένα που διαθέτει, χωρίς να απομακρυνθεί από τη βασική ιδέα του σεναρίου. Σελίδα 6 από 34

7 Το σενάριο αναπτύσσεται εντός του πεδίου της Θεωρίας της Εμπλαισιωμένης ή Εγκαθιδρυμένης Μάθησης (Situated Learning Theory) (Lave & Wenger 1991) και οργανώνεται γύρω από την επίλυση αυθεντικού προβλήματος που έχει νόημα για τους ίδιους τους μαθητές/τριες (problem-based learning). Ζητούμενο είναι να διερευνήσουν μέσα από ποικίλα κείμενα (λογοτεχνικά, ψηφιακά, εικόνες, γελοιογραφίες, video) πώς παρουσιάζεται η πρώτη μέρα στο σχολείο. Καθώς πρόκειται για μαθητές/τριες της Α τάξης 5 οι οποίοι/ες βιώνουν τις πρώτες μέρες προσαρμογής τους στο νέο περιβάλλον του γυμνασίου, το ζητούμενο που τίθεται ανταποκρίνεται στα βιώματά τους, το δε μαθησιακό υλικό που επιλέγεται έχει ως αφετηρία τις προσλαμβάνουσές τους. Οι μαθητές/τριες καλούνται να επεξεργαστούν ποικίλο ειδολογικά κειμενικό υλικό (video, σκίτσα, εικόνες, ιστοσελίδες, λογοτεχνικά κείμενα), ακολουθώντας τις οδηγίες Φύλλου Εργασίας, προκειμένου να διευρύνουν την οπτική τους γύρω από ένα επίκαιρο θέμα που έχει νόημα για τους ίδιους. Το πρόβλημα που κατευθύνει τον σχεδιασμό μας είναι η άσκηση των μαθητών/τριών μας στην ανάπτυξη στρατηγικών ανάγνωσης και κατανόησης μονοτροπικών και πολυτροπικών κειμένων και υπερκειμένων και η εξοικείωσή τους με τους μηχανισμούς κατασκευής νοήματος κατά την επικοινωνιακή διαδικασία. ΣΤΟΧΟΙ ΣΚΕΠΤΙΚΟ Γνώσεις για τον κόσμο και στάσεις, αξίες, πεποιθήσεις Το σενάριο και στις δύο εκδοχές του επιδιώκει μέσα από την ανάγνωση ποικίλων κειμένων οι μαθητές/τριες να έχουν την ευκαιρία να διευρύνουν την οπτική τους 6 γύρω από ένα ζήτημα που έχει νόημα γι αυτούς, όπως η επιστροφή στα θρανία και η 5 Για τους εκπαιδευτικούς που θα αποφασίσουν να αξιοποιήσουν το σενάριο στη Β τάξη στην αρχή της σχολικής χρονιάς, σύμφωνα με τα ισχύοντα ΑΠΣ και ΔΕΠΠΣ, ως αφετηρία μπορεί να λειτουργήσει το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (το κείμενο της Ζωρζ Σαρή «Και πάλι στο σχολείο» που ανθολογείται, προσφέρεται) και όχι της Νεοελληνικής Γλώσσας, καθώς η ενότητα με θέμα το σχολείο είναι η 4 η στη διάρθρωση του σχολικού εγχειριδίου της Νεοελληνικής Γλώσσας. 6 Άλλωστε, για την κατανόηση κειμένων παλαιότερων εποχών όπως του Ν. Καζαντζάκη «Νέα Παιδαγωγική», που ανθολογείται στο σχολικό εγχειρίδιο της Α τάξης, είναι αναγκαία η προετοιμασία του μαθητή-αναγνώστη προκειμένου να αντιμετωπιστεί η απόσταση ανάμεσα στον κόσμο του κειμένου και τον ορίζοντα προσδοκιών του αναγνώστη (Φρυδάκη 2003). Σελίδα 7 από 34

8 πρώτη μέρα στο σχολείο, και μάλιστα στο γυμνάσιο. Καθώς τα κείμενα ως πράξεις κοινωνικές αναδεικνύουν διαφορετικές αναπαραστάσεις του θέματος, οι νεαροί αναγνώστες συνειδητοποιούν ότι η νοηματοδότησή τους ως πράξη επικοινωνίας εντός συγκεκριμένου πλαισίου προϋποθέτει ανταλλαγή διαφορετικών γνώσεων και στάσεων και απαιτεί ενσυναίσθηση κατά τη διαπραγμάτευση του νοήματος. Θεωρούμε ότι η συγκεκριμένη διδακτική πρόταση ενισχύει το θετικό συγκινησιακό κλίμα στην κοινότητα μάθησης, καθώς επιτρέπει στους μαθητές/τριες να μοιραστούν σκέψεις και συναισθήματα, να επεξεργαστούν αυθεντικά κείμενα και να παραγάγουν λόγο εμπλεκόμενοι ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία, καθώς και να αναστοχαστούν πάνω στις προσωπικές στάσεις και πεποιθήσεις τους για το σχολείο και στις ποικίλες αναπαραστάσεις αυτού του θέματος. Άλλωστε, η διαμόρφωση ενός κλίματος διαπραγμάτευσης, πολυφωνίας και αποδοχής της διαφορετικής φωνής μέσα στην τάξη συνιστά αναγκαία συνθήκη για τη διδασκαλία της Λογοτεχνίας, 7 όπως τονίζεται στα Νέα Προγράμματα Σπουδών για το συγκεκριμένο μάθημα. 8 Γνώσεις για τη γλώσσα Η αξιοποίηση του διαδικτύου για τη συγκέντρωση αυθεντικού κειμενικού υλικού, και στις δύο εκδοχές του σεναρίου, κινείται εντός του πεδίου της επικοινωνιακής θεωρίας για τη διδασκαλία της γλώσσας 9, που εστιάζει στους παράγοντες οι οποίοι συνιστούν 7 Υπενθυμίζουμε ότι η συγκεκριμένη διδακτική πρόταση εμπλέκει και λογοτεχνικά κείμενα στην αναγνωστική διαδικασία. 8 Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα: «Θεμέλιος λίθος του μαθήματος της λογοτεχνίας είναι η ανάγνωση, ένα πολιτισμικό φαινόμενο που σχετίζεται με όλες σχεδόν τις πλευρές της ζωής και του πολιτισμού της ομάδας των ανθρώπων για την οποία μιλούμε. Η επιθυμία για ανάγνωση μεταδίδεται μέσω των ανθρώπινων σχέσεων: των σχέσεων του μαθητικού κοινού με τον εκπαιδευτικό, των μαθητών και μαθητριών μεταξύ τους, των μαθητών και μαθητριών με την οικογένειά τους. Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στην υποχρεωτική εκπαίδευση είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τη σπουδή της Φιλολογίας και δεν έχει αποκλειστική σχέση με τα κείμενα. Δεν διδάσκουμε απρόσωπα το εκάστοτε λογοτεχνικό κείμενο. Διδάσκουμε τον μαθητή με την υποκειμενικότητά του, δηλαδή την κοινωνική του προέλευση, το μορφωτικό επίπεδο της οικογένειάς του, τη θρησκευτική και εθνική του ταυτότητα, το φύλο και τα ιδιαίτερα προβλήματά του. Στην ίδια τη σχέση μας με τη λογοτεχνία ανακαλύπτουμε έναν κώδικα συμπεριφοράς, έναν ηθικό κανόνα επικοινωνίας και συνδιαλλαγής με τον πολιτισμικό Άλλο.» Νέα Προγράμματα Σπουδών: Η αντίληψη αυτή διατρέχει και τα ισχύοντα ΑΠΣ και ΔΕΠΠΣ για τη Νεοελληνική Γλώσσα στο Γυμνάσιο (Κουτσογιάννης 2010). Σελίδα 8 από 34

9 την εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση και τον ρόλο που διαμορφώνουν αυτοί. Τα κείμενα δεν αντιμετωπίζονται απλά ως συστήματα δομών αλλά ως πράξεις επικοινωνίας, για την κατανόηση των οποίων λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως ο πομπός, ο δέκτης, οι κώδικες που αξιοποιούνται για τη συγκρότηση του μηνύματος, τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη μετάδοσή του, ο σκοπός στον οποίο αποβλέπει ο δημιουργός του. Η αντίληψη αυτή για τα κείμενα ανταποκρίνεται στον στόχο που θέτουν τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, οι μαθητές/τριες να μπορούν «να κατανοήσουν ότι κάθε επικοινωνιακό συμβάν διαμορφώνεται από διάφορους επικοινωνιακούς παράγοντες (σκοπός, πομπός, δέκτης, κοινωνικό πλαίσιο, θεσμοθετημένες κοινωνικές πρακτικές, σχέσεις ισότητας, ανισότητας, αυθεντίας, αλληλεγγύης μεταξύ των συμμετεχόντων, παγιωμένες ή μη γλωσσικές και κειμενικές πρακτικές κτλ.), ώστε να είναι σε θέση να τους ανακαλύπτουν, να τους κατονομάζουν και να εξηγούν το ρόλο τους». 10 Η επιδίωξη της αυθεντικότητας κατά τη μαθησιακή διαδικασία συνάδει με την αντίληψη ότι η γλωσσική εκπαίδευση δεν μπορεί να συντελείται αποπλαισιωμένα. Άλλωστε, σύμφωνα με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, οι μαθητές/τριες ως χρήστες της γλώσσας επιδιώκεται «να κατανοήσουν ότι τα κειμενικά είδη και η γλωσσική τους μορφή αποτελούν προϊόντα κοινωνικών παραγόντων και σχέσεων εξουσίας μεταξύ των επικοινωνούντων, δηλαδή ότι δεν είναι τυπολογικά σταθερές και αναλλοίωτες κατηγορίες, αλλά ότι μετασχηματίζονται ιστορικά αλλά και συγχρονικά ανάλογα με τις επικοινωνιακές ανάγκες της εκάστοτε κοινότητας αλλά και στη βάση οικονομικών, πολιτικών και πολιτισμικών αλλαγών.». 11 Γραμματισμοί Ως προς τους γραμματισμούς, το συγκεκριμένο σενάριο και στις δύο εκδοχές του επιδιώκει, σύμφωνα με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, οι μαθητές/τριες: Να κατανοήσουν ότι ο λόγος των κειμένων που αναδύονται μέσα από τις τεχνολογίες της πληροφορίας και των πολυμέσων είναι 10 Νέα Προγράμματα Σπουδών: Ό.π., 9. Σελίδα 9 από 34

10 λόγος που διαφέρει ως προς τα χαρακτηριστικά του από τον καθημερινό προφορικό και γραπτό λόγο, ώστε να είναι σε θέση να τον αναγνωρίζουν, να τον αξιολογούν και να τον χρησιμοποιούν. [ ] Να κατανοήσουν ότι η γλώσσα κατέχει μεν κεντρική θέση στην πρόσληψη της πραγματικότητας και στην επικοινωνία, αλλά ότι και άλλα σημειωτικά συστήματα όπως οι εικόνες, τα γραφήματα, τα σύμβολα, τα διαγράμματα και άλλα οπτικά σύμβολα παίζουν και αυτά σημαντικό ρόλο. 12 Η άσκηση των μαθητών/τριών στην ανάγνωση και κατανόηση πολυτροπικών κειμένων, έντυπων ή ψηφιακών, συνιστά τη συμβολή της συγκεκριμένης διδακτικής πρότασης στην ανάπτυξη εκ μέρους των μαθητών/τριών δεξιοτήτων νέου γραμματισμού. Όσον αφορά δεξιότητες κριτικού γραμματισμού, οι μαθητές/τριες και στις δύο εκδοχές της διδακτικής μας πρότασης έχουν την ευκαιρία ως ιστορικοπολιτισμικά προσδιορισμένα υποκείμενα να κάνουν τις ερμηνευτικές επιλογές τους και μέσα σε ένα περιβάλλον που ευνοεί την πολυφωνία και τον αναστοχασμό να επιχειρούν την αυτο-ερμήνευσή τους (Πασχαλίδης 1999). Γνώσεις για τη Λογοτεχνία Όπως ήδη έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο σημείο της εισήγησής μας, η διδακτική αυτή πρόταση έχει σχεδιαστεί και εφαρμοσθεί στο πλαίσιο της Πιλοτικής Εφαρμογής των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση. Σύμφωνα με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τη Λογοτεχνία στο Γυμνάσιο, της ανάγνωσης των λογοτεχνικών κειμένων προηγείται μια φάση Πριν από την ανάγνωση. Πρόκειται για πολύ σημαντική φάση, καθώς «χτίζει τις γέφυρες» μεταξύ των κειμένων και των μαθητών και μαθητριών μας. «Ο κυριότερος σκοπός της είναι να δώσει κίνητρα για την ανάγνωση που θα 12 Ό.π., 9. Σελίδα 10 από 34

11 ακολουθήσει και να πλουτίσει τον γνωστικό και πολιτισμικό ορίζοντα των μαθητών και μαθητριών, δημιουργώντας ένα πλαίσιο προβληματισμού που θα διευκολύνει την εξαγωγή νοήματος. Οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν έρχονται στο μάθημα έχοντας ήδη την επιθυμία να διαβάσουν και δεν διαπιστώνουν με αυτονόητο και φυσικό τρόπο τη λογοτεχνική αξία των κειμένων. Οι προσπάθειές μας σε αυτήν τη φάση κατατείνουν στο να εισαγάγουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες στο θέμα της διδακτικής ενότητας επιστρατεύοντας τα προσωπικά τους βιώματα, τις προηγούμενες γνώσεις τους (σχολικές και εξωσχολικές), τις παραστάσεις και τις εμπειρίες τους» 13. Οι δραστηριότητες που σχεδιάζουμε στο προτεινόμενο σενάριο ανταποκρίνονται στα ζητούμενα αυτής της φάσης. 14 Α ΕΚΔΟΧΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Η α εκδοχή κινείται εντός του πεδίου της μάθησης με επίλυση προβλήματος (problem-based learning) αλλά αναγνωρίζει ισχυρό τον καθοδηγητικό ρόλο του εκπαιδευτικού στη μαθησιακή διαδικασία. Είναι αυτός που έχει διαμορφώσει το μαθησιακό υλικό λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ανάγκες των μαθητών/τριών του, έχει σχεδιάσει με προσοχή τα βήματα κατά την πορεία της διδασκαλίας και είναι σε θέση να τα αναπροσαρμόζει ανάλογα με τα δεδομένα που προκύπτουν κάθε φορά. Επιλέγει ως διδακτικές πρακτικές τις στοχευμένες ερωτήσεις και τον κατευθυνόμενο διάλογο σε συνδυασμό με έντυπο Φύλλο Εργασίας. Έχει τον έλεγχο στον χειρισμό των τεχνολογικών εργαλείων (Η/Υ, βιντεοπροβολέας, διαδραστικός πίνακας, διαδίκτυο). Οι μαθητές/τριες σε επίπεδο δυάδας 13 Ό.π.: Σύμφωνα με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τη Λογοτεχνία στο Γυμνάσιο (σ. 31), στη διάρκεια της φάσης Πριν από την ανάγνωση, «γίνονται συζητήσεις στην τάξη και διάφορες δραστηριότητες, ατομικές ή ομαδικές, προφορικές ή γραπτές, συνήθως ερευνητικής φύσεως (σε μη λογοτεχνικές πηγές ή στο πεδίο). Τα κείμενα που χρησιμοποιούμε σε αυτήν τη φάση είναι συνήθως μη λογοτεχνικά (πληροφοριακά, δημοσιογραφικά, οπτικά, ηλεκτρονικά) αλλά και μικρά λογοτεχνικά κείμενα (σύντομες ιστορίες, παραμύθια, ποιήματα και τραγούδια) που διαβάζονται μέσα στην τάξη και προετοιμάζουν την κυρίως ανάγνωση που θα ακολουθήσει». Σελίδα 11 από 34

12 διαπραγματεύονται το νόημα των κειμένων. Η επιλογή του εκπαιδευτικού να μην απευθύνεται αποκλειστικά στην ολομέλεια αλλά να αφήνει περιθώρια αλληλεπίδρασης στη δυάδα διευκολύνει τους μαθητές/τριες με μεγαλύτερη εσωστρέφεια και λιγότερο «δυνατή φωνή» να παραγάγουν λόγο στο πιο προστατευμένο περιβάλλον της δυάδας. Καθώς το θέμα της πρώτης μέρας στο σχολείο αγγίζει ένα ευαίσθητο ζήτημα προσαρμογής των ίδιων των μαθητών/τριών στο νέο περιβάλλον του γυμνασίου, ο χειρισμός του από τον εκπαιδευτικό απαιτεί διακριτικότητα και παιδαγωγικό τακτ. Καλό είναι ο εκπαιδευτικός να αποφεύγει προσωπικού τύπου ερωτήσεις στους μικρούς μαθητές σχετικά με τα συναισθήματά τους και τις εντυπώσεις τους από το σχολείο, αλλά να δανείζεται τη φωνή των κειμένων για να ανιχνεύσει τις στάσεις τους. Εφαρμόζεται η αρχή της αναλογίας (Πολέμη-Τοδούλου 2011). Αναλυτικά: Φάση 1 η : Εξοικείωση με το θέμα 1 η διδακτική ώρα Ο εκπαιδευτικός στην αίθουσα διδασκαλίας προβάλλει απόσπασμα από την ταινία κινουμένων σχεδίων Ψάχνοντας τον Νέμο. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα παρουσιάζεται η πρώτη μέρα του Νέμο στο σχολείο. Το O εκπαιδευτικός μπορεί να αναζητήσει υλικό στη διεύθυνση Οι αντιδράσεις των νεαρών θεατών είναι θετικές, καθώς πρόκειται για κινηματογραφικό έργο γνωστό στους περισσότερους. Τις αξιοποιεί σε συνδυασμό με τα σχόλια σε greeklish ή σε συντομογραφίες και emoticons που συνοδεύουν το βίντεο για να προχωρήσει στην επεξεργασία του θέματος. Ο διδάσκων μπορεί να επιλέξει κάποια από αυτά τα σχόλια για να συζητήσει με τους μαθητές/τριές του για τα συναισθήματα που αναπαρίστανται μέσω αυτών και έτσι να εκμαιευτούν και τα συναισθήματα των μαθητών/τριών για το θέμα, αλλά και για να ενταχθούν και αυτά στη διερεύνηση των τρόπων και παραγόντων που διαμορφώνουν την περίσταση επικοινωνίας. Με αυτόν τον τρόπο, μέσα από αυθεντικό υλικό, κατάλληλο για τις Σελίδα 12 από 34

13 προσλαμβάνουσες των νεαρών χρηστών της γλώσσας, ο εκπαιδευτικός αποσαφηνίζει τους όρους «κώδικας/τρόπος», τους οποίους θα χρησιμοποιήσουν κατά την επεξεργασία του υλικού τους. Τονίζει ότι και η κινηματογραφική ταινία είναι κείμενο που αξιοποιεί ποικίλους τρόπους/κώδικες για να οργανώσει το μήνυμά του (πολυτροπικό κείμενο). Θέτει το πρώτο ερώτημα στις δυάδες: Ποιους τρόπους αναγνωρίζετε σε αυτό το απόσπασμα που είδαμε; Συγκεντρώνει τις απαντήσεις στον πίνακα και προχωρά στο δεύτερο ερώτημα: Ποια είναι η συμπεριφορά και τα συναισθήματα του Νέμο; Ποια είναι η συμπεριφορά και τα συναισθήματα του πατέρα του Νέμο; Καταγράφει στον πίνακα σε δυο στήλες τις απαντήσεις των δυάδων. Τους ζητά στη συνέχεια να συγκρίνουν τις αντιδράσεις των κινηματογραφικών ηρώων και θέτει το επόμενο ερώτημα: «Με βάση αυτό το απόσπασμα της ταινίας, σε ποιους νομίζετε ότι απευθύνεται η ταινία;». Οι μαθητές/τριες σε δυάδες επεξεργάζονται το ερώτημα και αποκρίνονται τεκμηριωμένα αξιοποιώντας τα δεδομένα του συγκεκριμένου αποσπάσματος. Οι απαντήσεις μοιράζονται σε όσες αναγνωρίζουν τα παιδιά ως αποδέκτες και σε όσες τους γονείς ως αποδέκτες της κινηματογραφικής αφήγησης. Η διδακτική ώρα κλείνει με το επόμενο ερώτημα του εκπαιδευτικού: «Για ποιο σκοπό νομίζετε ότι επέλεξα να σας δείξω αυτό το απόσπασμα;». Οι μαθητές στις δυάδες τους αναστοχάζονται τη διαδικασία. Θετικά συναισθήματα για την πρώτη μέρα στο σχολείο, αλλαγή οπτικής σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το σχολείο, μετακίνηση της οπτικής μας στην πλευρά των γονιών, μπορεί να είναι κάποιες από τις αποκρίσεις των παιδιών. Φάση 2 η : Διερεύνηση του θέματος: 3 διδακτικές ώρες 1 η διδακτική ώρα Ο εκπαιδευτικός σε αυτήν τη φάση μπορεί να κινηθεί με δυο τρόπους: α) είτε συνοψίζει τα δεδομένα που έχουν προκύψει σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους συγκροτείται και νοηματοδοτείται ένα μήνυμα, ανακαλώντας την προγενέστερη εμπειρία των μαθητών/τριών του (εφόσον η φάση αυτή δεν πραγματοποιείται τη δεύτερη συνεχόμενη διδακτική ώρα), β) είτε ζητά από τους μαθητές/τριες του στη Σελίδα 13 από 34

14 δεύτερη αυτή ώρα (εφόσον είναι συνεχόμενη) να μοιραστούν στην ολομέλεια τα συναισθήματα και τις προσδοκίες με τις οποίες έρχονται στο μάθημα. Οι μαθητές/τριες καταθέτουν με συντομία τα συναισθήματα και τις προσδοκίες τους και ο εκπαιδευτικός στη συνέχεια θέτει το ζήτημα που θα διερευνήσουν: «Πώς παρουσιάζεται η πρώτη μέρα στο σχολείο σε ποικίλα κείμενα;». Εξηγεί στους μαθητές/τριες πώς θα δουλέψουν σε αυτήν τη φάση (με τη δική του καθοδήγηση θα συμπληρώνουν ένα έντυπο Φύλλο Εργασίας) και σε τι μαθησιακό αποτέλεσμα θα φτάσουν («Θα μάθουμε πώς να διαβάζουμε και να κατανοούμε ένα κείμενο»). Τα κείμενα που επιλέγονται σε αυτήν τη φάση είναι πολυτροπικά και ψηφιακά. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη σειρά με την οποία θα παρουσιάσει το κειμενικό υλικό ανάλογα με τις προσλαμβάνουσες του μαθητικού δυναμικού. Τα κείμενα που προτείνονται είναι: 15 Εικόνα 1 (σχολικό βιβλίο Νεοελληνικής Γλώσσας Α Γυμνασίου, ενότητα 1) Ο εκπαιδευτικός επιλέγει αν θα χρησιμοποιήσει το προτεινόμενο κειμενικό υλικό στο σύνολό του. Σελίδα 14 από 34

15 Εικόνα 2 (πηγή: Εικόνα 3 (πηγή: 16 Επειδή κατά τη διάρκεια υλοποίησης του συγκεκριμένου σεναρίου οι μαθητές/-τριες δεν διέθεταν σχολικά εγχειρίδια, έγινε αξιοποίηση της σελίδας του Ψηφιακού Σχολείου Σελίδα 15 από 34

16 Εικόνα 4 (πηγή: Ο εκπαιδευτικός με στοχευμένες ερωτήσεις κατευθύνει τη διαδικασία της επεξεργασίας του υλικού. Οι μαθητές/τριες σε δυάδες συμπληρώνουν το ακόλουθο Φύλλο Εργασίας: Σε κάθε ένα από τα κείμενα που επεξεργαζόμαστε να εντοπίζετε: Ποιος μιλάει; Δηλαδή με απλά λόγια ποιος είναι ο Πομπός, αυτός που στέλνει το μήνυμα; Σε ποιον στέλνει το μήνυμα; Δηλαδή σε ποιον φαίνεται να απευθύνεται; Ποιος είναι ο Αποδέκτης; Τι μας λέει το κείμενο; Ποιο είναι δηλαδή το μήνυμα; Δίνουμε έναν τίτλο. Με ποιους τρόπους/κώδικες κατασκευάζει το μήνυμα; Με ποιο μέσο (δίαυλο) μεταδίδεται το μήνυμα; Ποιος είναι ο σκοπός του μηνύματος; Δηλαδή το μήνυμα μάς δίνει πληροφορίες, μας δημιουργεί συναισθήματα, μας κάνει να προβληματιστούμε πάνω σε κάτι; Η διδακτική ώρα ολοκληρώνεται με την ανακεφαλαίωση των βασικών σημείων της ενότητας. 2 η και 3 η διδακτική ώρα Ο τρόπος που οργανώνονται αυτές οι διδακτικές ώρες συνδέεται άμεσα με τη συνολική διευθέτηση του χρόνου. Εάν πρόκειται για τη δεύτερη ώρα σε συνεχές Σελίδα 16 από 34

17 δίωρο, ο εκπαιδευτικός φροντίζει για τη σύνδεση με τα προηγούμενα και εισάγει το καινούργιο στοιχείο: θα επεξεργαστούν κείμενα που αξιοποιούν τον γραπτό γλωσσικό κώδικα. Εάν πρόκειται για μεμονωμένο δίωρο στο ωρολόγιο πρόγραμμα, ο εκπαιδευτικός φροντίζει για τη διαμόρφωση του κατάλληλου συγκινησιακού κλίματος πριν προχωρήσει στην επεξεργασία του υλικού. Το κειμενικό υλικό που αξιοποιείται είναι: α) Οι εντυπώσεις από την πρώτη μέρα στο σχολείο των μαθητών της Α Τάξης στο Θεοφράστειο Γυμνάσιο Ερεσού β) Το κείμενο [Πρώτη μέρα στο Γυμνάσιο] (κείμενο 1) από τα εισαγωγικά κείμενα της 1 ης Ενότητας του σχολικού εγχειριδίου της Νεοελληνικής Γλώσσας της Α τάξης (ηλεκτρονικά διαθέσιμο στη σελίδα digitalschool.minedu.gov.gr/). Η επεξεργασία γίνεται με τον τρόπο που αναπτύξαμε πρωτύτερα. Οι μαθητές/τριες διερευνούν με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού τους παράγοντες της επικοινωνιακής πράξης: πομπός, δέκτης, μήνυμα, κώδικες, μέσα, σκοπός επικοινωνίας και συμπληρώνουν ανάλογο έντυπο Φύλλο Εργασίας. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε μια ιστοσελίδα. Ο εκπαιδευτικός κατευθύνει με κατάλληλες οδηγίες τους μικρούς αναγνώστες στο να συνειδητοποιήσουν τον κυρίαρχο ρόλο του αναγνώστη στην περίπτωση του υπερκειμένου. Το μαθησιακό αποτέλεσμα που επιδιώκεται είναι μέσα από τη σύγκριση των κειμένων σε σχέση με το μέσο που επιλέγεται για τη μετάδοση του μηνύματος τόσο κειμένων που αναπλαισιώθηκαν σε πολυμεσικό περιβάλλον (εντυπώσεις μαθητών στην ιστοσελίδα του σχολείου, λογοτεχνικό κείμενο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου), όσο και αυθεντικά ψηφιακών κειμένων (βίντεο) ή κειμένων ασύγχρονης επικοινωνίας σε ψηφιακό περιβάλλον κοινωνικής δικτύωσης (σχόλια για το βίντεο του Νέμο) οι μαθητές/τριες «να κατανοήσουν ότι ο λόγος των κειμένων που αναδύονται μέσα από τις τεχνολογίες της πληροφορίας και των πολυμέσων είναι Σελίδα 17 από 34

18 λόγος που διαφέρει ως προς τα χαρακτηριστικά του από τον καθημερινό προφορικό και γραπτό λόγο, ώστε να είναι σε θέση να τον αναγνωρίζουν, να τον αξιολογούν και να τον χρησιμοποιούν». 17 Φάση 3 η : Παραγωγή Λόγου Διαμορφωτική αξιολόγηση: 1 διδακτική ώρα Σε αυτήν τη φάση ο εκπαιδευτικός ζητά από τους μαθητές/τριές του σε επίπεδο δυάδας να παραγάγουν γραπτό λόγο 18. Το κείμενό τους θα έχει τη μορφή δημοσιογραφικού άρθρου έρευνας που θα αναρτήσουν στην ηλεκτρονική εφημερίδα του σχολείου τους 19. Εξηγεί στους νεαρούς «δημοσιογράφους» ότι το άρθρο τους πρέπει να συνοδεύεται από τίτλο, δεδομένα από τα κείμενα που επεξεργάστηκαν κατά την «έρευνά» τους και προσωπικό σχόλιο για τα ευρήματά τους. Τους υπενθυμίζει ότι σκοπός του κειμένου τους είναι να πληροφορήσουν τους συμμαθητές/τριες - αναγνώστες/τριες της εφημερίδας για το «πώς παρουσιάζεται η πρώτη μέρα στο σχολείο σε διαφορετικά κείμενα και περιστάσεις επικοινωνίας». Η δραστηριότητα αυτή λειτουργεί ανατροφοδοτικά για τον εκπαιδευτικό, καθώς του επιτρέπει να συγκεντρώσει δεδομένα για τις δεξιότητες κατανόησης που ανέπτυξαν οι μαθητές/τριές του και για το επίπεδο της γλωσσικής ικανότητάς τους. Ταυτόχρονα επιτρέπει την άσκηση επικοινωνιακών δεξιοτήτων εκ μέρους των νεαρών χρηστών της γλώσσας, καθώς συνειδητοποιούν στην πράξη τον βαρύνοντα ρόλο που διαδραματίζουν κατά την παραγωγή ενός κειμένου οι περιστάσεις επικοινωνίας. Οι μαθητές/-τριες αναμένεται να είναι σε θέση: Να κατηγοριοποιούν τα κείμενα με βάση τους τρόπους συγκρότησής τους. 17 Νέα Προγράμματα Σπουδών: Εάν υπάρχει η δυνατότητα αυτή η δραστηριότητα να γίνει στο εργαστήριο της Πληροφορικής, η χρήση του επεξεργαστή κειμένου θα διευκολύνει τους μαθητές/τριες στη συνεργατική παραγωγή γραπτού λόγου. 19 Το επικοινωνιακό πλαίσιο είναι απαραίτητο να προσδιορίζεται με σαφήνεια. Επιδίωξη του εκπαιδευτικού είναι να διαμορφώνει συνθήκες αυθεντικότητας στη μαθησιακή διαδικασία. Συνεπώς, αν το σχολείο δεν εκδίδει μαθητική εφημερίδα σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, η ανάθεση αυτής της δραστηριότητας δεν έχει νόημα για τους μαθητές/τριες. Σε αυτήν την περίπτωση επιλέγουμε ένα άλλο κειμενικό είδος, ημερολόγιο ή γράμμα σε έναν φίλο κλπ. Σελίδα 18 από 34

19 Να κατηγοριοποιούν τα κείμενα με βάση τα μέσα επικοινωνίας που αξιοποιούν. Να αναγνωρίζουν την οπτική του πομπού στις αναπαραστάσεις της πρώτης μέρας στο σχολείο. Να αναγνωρίζουν τον πραγματικό ή υποτιθέμενο αναγνώστη του κειμένου. Να προσδιορίζουν τον σκοπό στον οποίο αποβλέπει κάθε φορά το κείμενο, ως πράξη κοινωνική. Σελίδα 19 από 34

20 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σε κάθε ένα από τα κείμενα που επεξεργαζόμαστε να εντοπίζετε: Ποιος μιλάει; Δηλαδή με απλά λόγια ποιος είναι ο Πομπός, αυτός που στέλνει το μήνυμα; Σε ποιον στέλνει το μήνυμα; Δηλαδή σε ποιον φαίνεται να απευθύνεται; Ποιος είναι ο Αποδέκτης; Τι μας λέει το κείμενο; Ποιο είναι δηλαδή το μήνυμα; Δίνουμε έναν τίτλο. Με ποιους τρόπους/κώδικες κατασκευάζει το μήνυμα; Με ποιο μέσο (δίαυλο) μεταδίδεται το μήνυμα; Ποιος είναι ο σκοπός του μηνύματος; Δηλαδή το μήνυμα μάς δίνει πληροφορίες, μας δημιουργεί συναισθήματα, μας κάνει να προβληματιστούμε πάνω σε κάτι; Σελίδα 20 από 34

21 Β ΕΚΔΟΧΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Η β εκδοχή του σεναρίου επιλέγει περισσότερο συμμετοχικές διδακτικές πρακτικές εντός του πεδίου της μάθησης με επίλυση προβλήματος (problem-based learning). Οι μαθητές/τριες καλούνται να διερευνήσουν ένα ζήτημα που έχει νόημα για τους ίδιους: αναπαραστάσεις της πρώτης μέρα στο σχολείο μέσα από ποικίλα κείμενα. Εργάζονται σε ομάδες των τριών ή τεσσάρων ατόμων, η συγκρότηση των οποίων μπορεί να γίνει με τη διακριτική επέμβαση του εκπαιδευτικού. Βασική οδηγία που κατευθύνει την εργασία των ομάδων είναι ότι όλες οι φωνές ακούγονται και καταγράφονται. Καμιά γνώμη δεν περισσεύει αλλά αντίθετα εμπλουτίζει την οπτική μας γύρω από ένα θέμα. Μέσα στο πλαίσιο της ομάδας μπορούν να αναληφθούν και συγκεκριμένοι ρόλοι, όπως του συντονιστή, του γραμματέα, του διαμεσολαβητή, του εκπροσώπου της ομάδας. Οι μαθητές/τριες αξιοποιούν έντυπο και ψηφιακό Φύλλο Εργασίας καθώς και έντυπο και ψηφιακό υλικό στους σταθμούς εργασίας 20. Κάθε ομάδα μπορεί να επεξεργάζεται διαφορετικό κείμενο/κείμενα αλλά το μαθησιακό αποτέλεσμα που επιδιώκεται είναι κοινό: οι νεαροί αναγνώστες να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τους επικοινωνιακούς παράγοντες (πομπός, δέκτης, κώδικας, σκοπός, μέσο επικοινωνίας) που επηρεάζουν τη νοηματοδότηση του κειμενικού μηνύματος. Στο πλαίσιο της ομάδας οι μαθητές/τριες ασκούνται σε στρατηγικές ανάγνωσης και κατανόησης κειμένων μονοτροπικών, πολυτροπικών, υπερκειμένων σε ένα όσο το δυνατόν αυθεντικό περιβάλλον επικοινωνίας που επιτρέπει την αλληλεπίδραση και την πολυφωνία. Επιπλέον, δοκιμάζονται σε διαδικασίες διαπραγμάτευσης του νοήματος και συνεργασίας για την παραγωγή του τελικού προϊόντος της εργασίας τους (επικοινωνιακές δεξιότητες). Ασκούνται στην παραγωγή προφορικού λόγου, προσχεδιασμένου και μη, τόσο κατά την επεξεργασία του υλικού όσο και κατά την παρουσίαση των ευρημάτων τους στην ολομέλεια. 20 Τόσο το Φύλλο Εργασίας όσο και το μαθησιακό υλικό είναι οργανωμένα από τον εκπαιδευτικό. Σελίδα 21 από 34

22 Η μαθησιακή διαδικασία ολοκληρώνεται με την παρουσίαση στην ολομέλεια των ευρημάτων κάθε ομάδας εργασίας. Ο εκπαιδευτικός συντονίζει την κοινότητα και συνθέτει τα επιμέρους δεδομένα σε ενιαίο όλον. Η εφαρμογή ολοκληρώνεται με αναστοχαστικές πρακτικές που δίνουν την ευκαιρία στους μαθητές/τριες να προβληματιστούν πάνω στις επιλογές τους και τις στρατηγικές τους στην ανάγνωση και κατανόηση κειμένων (μεταγνωστικές δεξιότητες) αλλά και στον ρόλο τους στη μαθησιακή διαδικασία. Αναλυτικά: Φάση 1 η : Εξοικείωση με το θέμα 1η διδακτική ώρα Ο εκπαιδευτικός στην αίθουσα διδασκαλίας προβάλλει απόσπασμα από την ταινία κινουμένων σχεδίων Ψάχνοντας τον Νέμο. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα παρουσιάζεται η πρώτη μέρα του Νέμο στο σχολείο. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αναζητήσει το υλικό στη διεύθυνση Σε αυτήν τη φάση ο εκπαιδευτικός με αφετηρία την προβολή του συγκεκριμένου video εισάγει τους μαθητές στην προβληματική του θέματος που θα επεξεργαστούν οι μαθητές/τριες σε ομάδες στη συνέχεια: η πρώτη μέρα στο σχολείο και οι ποικίλες αναπαραστάσεις της. Η μαθησιακή διαδικασία σε αυτήν τη φάση κινείται εντός του πεδίου του αναγνωριστικού γραμματισμού. Οι μαθητές/τριες ασκούνται στην αναγνώριση των βασικών παραγόντων της επικοινωνιακής πράξης (πομπός, δέκτης, κώδικας, σκοπός, μέσο επικοινωνίας) και στον τρόπο που συνεργάζονται για τη νοηματοδότηση του κειμένου. Ο εκπαιδευτικός με σαφήνεια εξηγεί στους μαθητές/τριες ότι το μαθησιακό αποτέλεσμα στο οποίο προσβλέπει είναι να καταστούν ικανοί να αναγνωρίζουν τους επικοινωνιακούς παράγοντες που νοηματοδοτούν ένα κείμενο. Σελίδα 22 από 34

23 Ο εκπαιδευτικός αξιοποιεί τη διδακτική πρακτική της πυραμίδας (δυάδατετράδα-ολομέλεια) με στόχο σταδιακά να διαμορφωθούν οι ομάδες εργασίας που θα δουλέψουν ομαδοσυνεργατικά στην επόμενη φάση. 21 Η φάση αυτή διαφοροποιείται σε σχέση με την πρώτη εκδοχή του σεναρίου στις περισσότερο συμμετοχικές διδακτικές πρακτικές που επιλέγονται. Φάση 2 η : Διερεύνηση του θέματος: 4 διδακτικές ώρες 22 Για την πραγματοποίηση της δεύτερης φάσης απαιτούνται δύο 23 συνεχόμενα διδακτικά δίωρα, κατά προτίμηση στο εργαστήριο, τουλάχιστον για το πρώτο δίωρο. Αν δεν υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης του εργαστηρίου, τότε ο εκπαιδευτικός μπορεί να καταφύγει στη λύση του έντυπου υλικού (σε αυτήν την περίπτωση βέβαια παραγνωρίζεται το στοιχείο της αυθεντικότητας). Στην περίπτωσή μας αξιοποιήσαμε το εργαστήριο φιλολογικών μαθημάτων του σχολείου, που διαθέτει οκτώ σταθμούς εργασίας και σύνδεση με το διαδίκτυο. Το εργαστήριο είναι διαμορφωμένο με τέτοιο τρόπο χωροταξικά, ώστε οι μαθητές/τριες να εργάζονται σε ομάδες των τριών - τεσσάρων ατόμων στους σταθμούς εργασίας. Στο πρώτο διδακτικό δίωρο οι ομάδες επεξεργάζονται το κειμενικό υλικό 24 που έχει επιλέξει ο εκπαιδευτικός σύμφωνα με τις οδηγίες Φύλλου Εργασίας που έχουν στη διάθεσή τους και σε έντυπη μορφή. 21 Όπως ήδη έχουμε αναφέρει, η διαμόρφωση των ομάδων γίνεται με τη διακριτική επέμβαση του εκπαιδευτικού. Για τις δυάδες ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει τον τρόπο που ήδη έχουν επιλέξει να κάθονται οι μαθητές/τριες. Για τη διαμόρφωση της τριάδας-τετράδας μπορεί ως κριτήριο να λειτουργήσει ο ρόλος του Νέμο και του πατέρα του. Δηλαδή κάποιες δυάδες συμπαθούν τον Νέμο και κάποιες συμπαθούν τον πατέρα του. Στην τριάδα ή τετράδα υπάρχουν και οι δύο ρόλοι. Η πρότασή μας δεν είναι δεσμευτική. Είναι ένας τρόπος για να διαμορφωθούν οι ομάδες όσο το δυνατόν αβίαστα και κανένα παιδί να μη μείνει απέξω. 22 Ο χρόνος που προτείνουμε είναι ενδεικτικός. Η εμπειρία μας από την εφαρμογή του σεναρίου είναι ότι ανάλογα με τη δυναμική της ομάδας ο χρόνος διαστέλλεται ή συστέλλεται. Εμείς προτείνουμε τη μέγιστη δυνατή διάρκεια. 23 Ο χρόνος που διατίθεται είναι ενδεικτικός. Συναρτάται προς τον βαθμό εξοικείωσης των μαθητών/τριών με τέτοιου είδους διδακτικές πρακτικές. Ενδεχομένως η δραστηριότητα αυτή να ολοκληρωθεί και σε μια διδακτική ώρα. Ωστόσο, στην πρότασή μας εισηγούμαστε τον μέγιστο χρόνο, έτσι ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί να προγραμματίσει ευρύτερα τη διδασκαλία του. 24 Το κειμενικό υλικό δεν διαφοροποιείται σε σχέση με την πρώτη εκδοχή. Σελίδα 23 από 34

24 Το κειμενικό υλικό που επεξεργάζονται οι ομάδες είναι τόσο πολυτροπικό όσο και μονοτροπικό. Κάθε ομάδα επεξεργάζεται ένα από τα προτεινόμενα κείμενα. Ο τρόπος που γίνεται η επιλογή του κειμένου από κάθε ομάδα είναι στη διακριτική ευχέρεια του εκπαιδευτικού να διευθετηθεί. Και στην περίπτωση που δυο ομάδες επιλέξουν το ίδιο υλικό προς επεξεργασία, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος που αλληλοσυμπληρώνονται οι ομάδες. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει αυτό το δεδομένο, για να δείξει στην πράξη στους μαθητές/τριές του την αξία των πολλών διαφορετικών οπτικών και το νόημα της πολυφωνίας στη διαπραγμάτευση ενός θέματος. Τα κείμενα που προτείνονται είναι: Εικόνα 1 (σχολικό βιβλίο Νεοελληνικής Γλώσσας Α Γυμνασίου, ενότητα 1) Σελίδα 24 από 34

25 Εικόνα 2 (πηγή: Εικόνα 3 (πηγή: Σελίδα 25 από 34

26 Εικόνα 4 (πηγή: Επιπλέον κειμενικό υλικό που προτείνεται να αξιοποιηθεί είναι: α) Οι εντυπώσεις από την πρώτη μέρα στο σχολείο των μαθητών της Α τάξης στο Θεοφράστειο Γυμνάσιο Ερεσού β) Το κείμενο [Πρώτη μέρα στο Γυμνάσιο] (κείμενο 1) από τα εισαγωγικά κείμενα της 1 ης Ενότητας του σχολικού εγχειριδίου της Νεοελληνικής Γλώσσας της Α τάξης (ηλεκτρονικά διαθέσιμο στη σελίδα digitalschool.minedu.gov.gr). γ) Απόσπασμα από λογοτεχνικό κείμενο. Πρόκειται για το μυθιστόρημα σε κόμικς του Τζεφ Κίνι «Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα», εκδόσεις Ψυχογιός, : Η επιλογή αυτού του κειμένου γίνεται με κριτήριο όχι μόνο τη θεματική του, αλλά κυρίως γιατί πρόκειται για ένα δημοφιλές ανάγνωσμα των μαθητών/τριών αυτής της ηλικίας 25 και ταυτόχρονα συνιστά κείμενο πολυτροπικό Προκειμένου να δημιουργήσουμε το κατάλληλο μαθησιακό κλίμα στην τάξη και να ενισχύσουμε τη φιλαναγνωσία των μαθητών/τριών, καλό είναι ο εκπαιδευτικός να μην περιορίζεται σε κείμενα του λογοτεχνικού κανόνα αλλά να επιλέγει κείμενα οικεία στους νεαρούς αναγνώστες αποστιγματίζοντας τις αναγνωστικές προτιμήσεις τους (Πασχαλίδης 1999). 26 Στην α εκδοχή του σεναρίου το συγκεκριμένο κείμενο δεν περιλαμβάνεται. Ο πιο ενεργός ρόλος που επιφυλάσσεται για τους μαθητές/τριες στη μαθησιακή διαδικασία σε αυτήν την εκδοχή του σεναρίου επιβάλλει να ληφθούν υπόψη σε κάποιο βαθμό και οι αναγνωστικές συνήθειες και προτιμήσεις τους. Σελίδα 26 από 34

27 Το Φύλλο Εργασίας είναι διαμορφωμένο με τέτοιον τρόπο ώστε οι μαθητές/τριες οι οποίοι καλούνται να επιλύσουν ένα πρόβλημα ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα να οδηγούνται σε αποτέλεσμα. Κάθε ομάδα οφείλει να παραδώσει ένα συγκεκριμένο προϊόν στο τέλος του διδακτικού δίωρου. Επίσης, γίνονται σαφή από την αρχή και τα κριτήρια αξιολόγησης της δουλειάς: η ολοκλήρωση της εργασίας εντός του ορισμένου χρόνου, η πληρότητα του περιεχομένου της εργασίας με την καταγραφή και των διαφορετικών φωνών στην ομάδα, η οργάνωση της παρουσίασης με έμφαση στα βασικά σημεία της επικοινωνιακής διαδικασίας, η εκφορά του λόγου στην προφορική επικοινωνία, συνιστούν κριτήρια που ενδεικτικά προτείνουμε. Θεωρούμε ότι σταδιακά οι μαθητές/τριες εξοικειώνονται με διαδικασίες αξιολόγησης και αναπτύσσουν μεταγνωστικές δεξιότητες. Το προτεινόμενο Φύλλο Εργασίας έχει την ακόλουθη μορφή: Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο Εισαγωγή Στο μάθημα της Γλώσσας και Λογοτεχνίας οι πρώτες ενότητες αναφέρονται στη σχολική ζωή. Αποστολή Αποστολή μας είναι να διερευνήσουμε μέσα από ποικίλα κείμενα (λογοτεχνικά, ψηφιακά, εικόνες, γελοιογραφίες) πώς παρουσιάζεται η πρώτη μέρα στο σχολείο. Διαδικασία Για να τα καταφέρουμε καλό είναι να ακολουθήσουμε κάποια βήματα. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε σε κάθε κείμενο είναι Ποιος μιλάει. Δηλαδή με απλά λόγια ποιος είναι ο Πομπός, αυτός που στέλνει το μήνυμα; Στη συνέχεια κάνουμε υποθέσεις για τον Αποδέκτη του μηνύματος. Δηλαδή σε ποιον φαίνεται να απευθύνεται, σε ποιον στέλνει το μήνυμα; Στη συνέχεια προσέχουμε το ίδιο το Μήνυμα. Δηλαδή προσέχουμε τι μας λέει το κείμενο. Για να κατανοήσουμε το περιεχόμενο του: Σελίδα 27 από 34

28 1.Παρατηρούμε τον κώδικα που επιλέγει ο πομπός: γραπτός γλωσσικός κώδικας, εικονιστικό υλικό, σε μορφή σκίτσων, γελοιογραφίας, εικόνας. 2.Εντοπίζουμε τις πληροφορίες που μας δίνει για τον τόπο, τον χρόνο, τα πρόσωπα. 3.Προσέχουμε τους διαλόγους ανάμεσα στα πρόσωπα και τα σημεία στίξης που συνοδεύουν τον λόγο τους και καταγράφουμε τις πληροφορίες που περιέχουν και τα συναισθήματα που εκπέμπουν. 4.Παρατηρούμε με προσοχή τα χρώματα, τις εκφράσεις των προσώπων, τα μεγέθη, τη γραμματοσειρά και προσπαθούμε να συσχετίσουμε αυτά τα δεδομένα με τις πληροφορίες ή τα συναισθήματα που αναγνωρίσαμε πρωτύτερα. 5.Προσέχουμε το λεξιλόγιο που επιλέγει ο πομπός: καθημερινό λεξιλόγιο, ξένες λέξεις, ειδικό λεξιλόγιο και προσπαθούμε να το συσχετίσουμε με την ταυτότητα του πομπού και τον πιθανό αποδέκτη του μηνύματος. 6.Αξιοποιούμε όλα αυτά τα δεδομένα, σε συνδυασμό με τον τίτλο, αν υπάρχει, για να αναγνωρίσουμε το θέμα του κειμένου και την οπτική που αναδεικνύεται. Προσπαθούμε να αποδώσουμε το περιεχόμενο του κειμένου με έναν ΤΙΤΛΟ. Τέλος κάνουμε υποθέσεις για τον σκοπό του μηνύματος. Δηλαδή σκεφτόμαστε αν το μήνυμα μάς δίνει πληροφορίες, μας δημιουργεί συναισθήματα, μας κάνει να προβληματιστούμε πάνω σε κάτι. Για να αναγνωρίσουμε τον σκοπό για τον οποίο έχει κατασκευαστεί το συγκεκριμένο μήνυμα, παρατηρούμε τον χρόνο, την έγκλιση και το πρόσωπο των ρηματικών φράσεων, αν υπάρχουν, ακόμα και τα σημεία στίξης που αξιοποιούνται. Συζητούμε στην ομάδα μας σε ποιες περιπτώσεις το εικονιστικό υλικό ενισχύει τον πληροφοριακό χαρακτήρα του κειμένου ή διεγείρει συναισθηματικά τον αποδέκτη του μηνύματος. Αποτέλεσμα Μετά από τόοοοση δουλειά είστε έτοιμοι να παρουσιάσετε τη δουλειά σας. Για να τα καταφέρετε φτιάξτε ένα σύντομο κείμενο με τη μορφή σημειώσεων αξιοποιώντας το λογισμικό παρουσίασης. Δηλαδή κρατάτε τα βασικά σημεία της δουλειάς σας με τη μορφή πλαγιότιτλων που θα συμβουλεύεται ο εκπρόσωπος της ομάδας σας στην προφορική παρουσίαση των ευρημάτων σας. Αξιολόγηση Η δουλειά κάθε ομάδας θα αξιολογηθεί θετικά από όλους μας εφόσον: 1.ολοκληρωθεί στον συγκεκριμένο χρόνο που έχουμε ορίσει Σελίδα 28 από 34

29 2.έχει περιλάβει τις απόψεις όλων κατά την επεξεργασία του κειμένου και έχει ακολουθήσει τα προτεινόμενα βήματα έτσι ώστε να είναι πλήρης 3.έχει οργανώσει τα βασικά σημεία της προφορικής παρουσίασης με τη μορφή πλαγιότιτλων, χωρίς να παραλείψει κανέναν από τους παράγοντες της επικοινωνίας 4.ο εκπρόσωπος της ομάδας με καθαρή και δυνατή φωνή και σοβαρότητα παρουσιάσει τη δουλειά της ομάδας του στην ολομέλεια. Στο δεύτερο διδακτικό δίωρο 27 γίνεται η παρουσίαση της δουλειάς των ομάδων σε προσχεδιασμένο προφορικό λόγο. Ο εκπρόσωπος κάθε ομάδας αναλαμβάνει να παρουσιάσει την εργασία τους με βάση το κείμενο υπό μορφή σημειώσεων που έχει συντάξει η ομάδα αξιοποιώντας το λογισμικό παρουσίασης. 28 Η φάση αυτή είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί στην αίθουσα διδασκαλίας, εφόσον υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός (Η/Υ, βιντεοπροβολέας, σύνδεση με το διαδίκτυο ή διαδραστικό σύστημα) ή ακόμα και στη βιβλιοθήκη του σχολείου, αν εκεί υπάρχει κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση (ακόμα και όταν υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός) επιβάλλεται σε αυτήν τη φάση ο εκπαιδευτικός να προμηθεύσει όλα τα παιδιά με το υλικό όλων των ομάδων σε έντυπη μορφή, ώστε όλοι να μπορούν να παρακολουθούν τη διαδικασία. Ο εκπαιδευτικός συντονίζει τη διαδικασία και καταγράφει τις απόψεις που ακούγονται. Ο εκπρόσωπος κάθε ομάδας παίρνει τον λόγο στην ολομέλεια πλαισιωμένος από τους συνεργάτες του. Χωροταξικά η αίθουσα διδασκαλίας έχει διαμορφωθεί σε ένα μεγάλο ημικύκλιο ή σε σχήμα Π. Οι μαθητές/τριες στην ολομέλεια αξιολογούν την εργασία των ομάδων με βάση τα κριτήρια που τους είναι εξ αρχής γνωστά. Μια δυσκολία που συνήθως 27 Ο χρόνος που διατίθεται είναι επίσης ενδεικτικός. Το μαθητικό δυναμικό καθορίζει τον απαιτούμενο χρόνο. Εμείς εισηγούμαστε το μέγιστο χρόνο. Ωστόσο, ο εκπαιδευτικός καλό είναι να προβλέπει να έχει στη διάθεσή του συνεχές δίωρο. 28 Η αξιοποίηση του λογισμικού παρουσίασης κατά την παραγωγή προσχεδιασμένου προφορικού λόγου δίνει την ευκαιρία στους μαθητές/τριες ως παραγωγούς νοήματος να συνειδητοποιήσουν το βαρύνοντα ρόλο των επικοινωνιακών περιστάσεων στην επιλογή των σημειωτικών τρόπων. Ωστόσο σε περίπτωση που ο τεχνολογικός γραμματισμός των μαθητών/τριών δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο, μπορούμε να τους ζητήσουμε για την παρουσίαση του υλικού τους να κατασκευάσουν μια εφημερίδα τοίχου όπου με τη μορφή τίτλων θα σημειώνουν τα βασικά σημεία της δουλειάς τους τα οποία θα συμβουλεύεται ο εκπρόσωπός τους. Σελίδα 29 από 34

30 προκύπτει σε τέτοιου τύπου διδακτικές πρακτικές είναι η ανησυχία και ο θόρυβος που κάνουν συχνά οι ομάδες όταν δεν είναι ο δικός τους εκπρόσωπος που μιλά. Οι μαθητές/τριες νομίζουν ότι η συμμετοχή τους στο μάθημα ολοκληρώνεται με το πέρας της εργασίας τους και δεν είναι πρόθυμοι ακροατές. 29 Γι αυτόν τον λόγο η φάση αυτή προβλέπει όχι μόνο την παρουσίαση των εργασιών στην ολομέλεια αλλά και την αξιολόγηση της δουλειάς κάθε ομάδας από την ολομέλεια. Ο εκπαιδευτικός επιμένει στα κριτήρια και αποτρέπει οποιαδήποτε άλλου είδους κριτική των ομάδων. 30 Η εξοικείωση των μαθητών/τριών με διδακτικές πρακτικές που τους καθιστούν υπεύθυνους για τη μάθησή τους συνιστά ζητούμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και η υιοθέτηση ομαδοσυνεργατικών σχημάτων κατά τη διδασκαλία δεν εγγυώνται αυτόματα τη μεταβολή της στάσης των μαθητών/τριών απέναντι στη μαθησιακή διαδικασία. Πρόκειται για μια εσωτερική διεργασία που απαιτεί πολύ χρόνο και κόπο από τον εκπαιδευτικό. Στον σχεδιασμό του σεναρίου μας έχουμε λάβει υπόψη αυτό το δεδομένο και καλό είναι ο εκπαιδευτικός που θα επιλέξει να το εφαρμόσει να το εντάξει σε μια ευρύτερη στρατηγική του σχετικά με την ανάπτυξη υπεύθυνης στάσης εκ μέρους των μαθητών/τριών στη μαθησιακή διαδικασία. Φάση 3 η : Αναστοχασμός: 1 διδακτική ώρα Η αναστοχαστική διαδικασία κρίνεται απαραίτητη για την ολοκληρωμένη εφαρμογή του συγκεκριμένου σεναρίου. Ο εκπαιδευτικός θέτει το ερώτημα στην ολομέλεια 31 του τμήματος: «Πώς σας φάνηκε το μάθημα έτσι όπως το κάναμε; Τι νομίζει ο 29 Για την επίλυση αυτής της δυσκολίας, ο εκπαιδευτικός μπορεί να «σκηνοθετήσει» ως εξής τη διαδικασία: να διαμορφώσει ένα στρογγυλό τραπέζι όπου οι εκπρόσωποι συμμετέχουν και αυτός συντονίζει τη συζήτηση, οι δε μαθητές/ακροατές της ολομέλειας ως ρεπόρτερ-δημοσιογράφοι οφείλουν να καταγράφουν τα λεγόμενα, τα οποία στο τέλος θα παραδώσουν στον εκπαιδευτικό προκειμένου να αξιοποιηθούν στη φάση της αξιολόγησης. Κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να επινοήσει ποικίλους τρόπους διευθέτησης τέτοιων ζητημάτων. 30 Η αξιολόγηση γίνεται σε επίπεδο ομάδας, όχι ατομικά. Αλλιώς ο χρόνος δεν επαρκεί για να ακουστούν όλες οι φωνές. 31 Καλό είναι η διάταξη των θρανίων σε αυτήν τη φάση να έχει το σχήμα ημικυκλίου ή Π και να αποφεύγεται η μετωπική διάταξη. Σελίδα 30 από 34

31 καθένας από εσάς ότι κέρδισε από αυτήν τη διαδικασία; Τι τον δυσκόλεψε;». Κάθε μαθητής/τρια έχει στη διάθεσή του κάποια λεπτά για να σκεφτεί. Με τη βοήθεια ενός παιδιού, που εναλλάσσεται, καταγράφονται στον πίνακα οι σκέψεις και τα συναισθήματα των παιδιών που ακούγονται. Ο εκπαιδευτικός σε όλη αυτήν τη φάση όχι μόνο ακούει με προσοχή τον κάθε ομιλητή χωρίς να διακόπτει ή να σχολιάζει, αλλά και παρατηρεί τα εξωγλωσσικά και παραγλωσσικά στοιχεία που συνοδεύουν τον λόγο του παιδιού και τις αντιδράσεις των συμμαθητών/-τριών του. Στο κλείσιμο συνοψίζει τα βασικά σημεία των όσων ακούστηκαν συμβουλευόμενος τις σημειώσεις στον πίνακα. Σε περίπτωση που έχει στη διάθεσή του διαδραστικό πίνακα μπορεί αξιοποιώντας το περιβάλλον του Wordle (http://www.wordle.net) να αποδώσει με τη μορφή νέφους τις λέξεις που έχουν καταγραφεί. Αυτό το περιβάλλον οπτικοποιεί τον βαθμό συχνότητας εμφάνισης μιας λέξης-φράσης. Οι μαθητές/τριες συνειδητοποιούν με τρόπο οπτικό τους βασικούς άξονες που διατρέχουν τις αντιδράσεις τους. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να εκτυπώσει ή να αποθηκεύσει αυτό το υλικό για να θυμούνται όλοι αυτό το μάθημα Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η αναστοχαστική διεργασία μπορεί να εξελιχθεί αποτελεσματικά και χωρίς τη χρήση της τεχνολογίας. Είναι ο ευαίσθητος και υποψιασμένος εκπαιδευτικός που την καθιστά επιτυχή. Σελίδα 31 από 34

32 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο Εισαγωγή Στο μάθημα της Γλώσσας και Λογοτεχνίας οι πρώτες ενότητες αναφέρονται στη σχολική ζωή. Αποστολή Αποστολή μας είναι να διερευνήσουμε μέσα από ποικίλα κείμενα (λογοτεχνικά, ψηφιακά, εικόνες, γελοιογραφίες) πώς παρουσιάζεται η πρώτη μέρα στο σχολείο. Διαδικασία Για να τα καταφέρουμε καλό είναι να ακολουθήσουμε κάποια βήματα. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε σε κάθε κείμενο είναι Ποιος μιλάει. Δηλαδή με απλά λόγια ποιος είναι ο Πομπός, αυτός που στέλνει το μήνυμα; Στη συνέχεια κάνουμε υποθέσεις για τον Αποδέκτη του μηνύματος. Δηλαδή σε ποιον φαίνεται να απευθύνεται, σε ποιον στέλνει το μήνυμα; Στη συνέχεια προσέχουμε το ίδιο το Μήνυμα. Δηλαδή προσέχουμε τι μας λέει το κείμενο. Για να κατανοήσουμε το περιεχόμενο του: 1.Παρατηρούμε τον κώδικα που επιλέγει ο πομπός: γραπτός γλωσσικός κώδικας, εικονιστικό υλικό, σε μορφή σκίτσων, γελοιογραφίας, εικόνας. 2.Εντοπίζουμε τις πληροφορίες που μας δίνει για τον τόπο, τον χρόνο, τα πρόσωπα. 3.Προσέχουμε τους διαλόγους ανάμεσα στα πρόσωπα και τα σημεία στίξης που συνοδεύουν τον λόγο τους και καταγράφουμε τις πληροφορίες που περιέχουν και τα συναισθήματα που εκπέμπουν. 4.Παρατηρούμε με προσοχή τα χρώματα, τις εκφράσεις των προσώπων, τα μεγέθη, τη γραμματοσειρά και προσπαθούμε να συσχετίσουμε αυτά τα δεδομένα με τις πληροφορίες ή τα συναισθήματα που αναγνωρίσαμε πρωτύτερα. 5.Προσέχουμε το λεξιλόγιο που επιλέγει ο πομπός: καθημερινό λεξιλόγιο, ξένες λέξεις, ειδικό λεξιλόγιο και προσπαθούμε να το συσχετίσουμε με την ταυτότητα του πομπού και τον πιθανό αποδέκτη του μηνύματος. Σελίδα 32 από 34

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

«Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο:

«Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Τίτλος: «Η Πρώτη Μέρα

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ταξίδι στο διάστημα» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ταξίδι στο διάστημα» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Η παράσταση αρχίζει» ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι»

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ο φίλος μας ο άνεμος» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Η παράσταση αρχίζει»

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Γνωριμία με τα κειμενικά είδη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια

Μάθημα 12 ο. Διδακτικά σενάρια Μάθημα 12 ο Διδακτικά σενάρια 1 Τι είναι το διδακτικό σενάριο; 2 Διδακτικό σενάριο είναι η δομημένη, πλήρης και λεπτομερειακή περιγραφή της διαδικασίας που ακολουθείται σε μια διδασκαλία η οποία: εστιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις σε αφηγηματικά κείμενα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις σε αφηγηματικά κείμενα Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Η Πρώτη Μέρα στο Σχολείο: αναπαραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Με την Αστραδενή στο μουσείο. Διδάσκουσα: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο Νεοελληνικής Γλώσσας Β Δημοτικού Τίτλος: «Αλληλογραφώ»

Παραδειγματικό σενάριο Νεοελληνικής Γλώσσας Β Δημοτικού Τίτλος: «Αλληλογραφώ» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο Νεοελληνικής Γλώσσας Β Δημοτικού Τίτλος: «Αλληλογραφώ» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύνσεις Δ.Ε. της Τ.Κ. Πόλη: Μαρούσι. χώρας Ιστοσελίδα: ΚΟΙΝ:

Διευθύνσεις Δ.Ε. της Τ.Κ. Πόλη: Μαρούσι. χώρας Ιστοσελίδα:  ΚΟΙΝ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ρώτα το νερό τι τρέχει»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ρώτα το νερό τι τρέχει» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ρώτα το νερό τι τρέχει» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ημερολόγια»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ημερολόγια» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ημερολόγια» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανοικτή αυτή πρακτική έχει διάρκεια 2 διδακτικών ωρών και λαμβάνει μέρος στο εργαστήριο πληροφορικής του σχολείου.

Η ανοικτή αυτή πρακτική έχει διάρκεια 2 διδακτικών ωρών και λαμβάνει μέρος στο εργαστήριο πληροφορικής του σχολείου. ΣΧΟΛΕΙΟ Η συγκεκριμένη εκπαιδευτική πρακτική υλοποιήθηκε από τους μαθητές της Ε τάξης δημοτικού κατά την διάρκεια των παρεμβάσεων «εφαρμογής στην τάξη» της 6ης περιόδου επιμόρφωσης Β επιπέδου ΤΠΕ, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Π Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη

Π Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Θέατρο: από το

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Παιχνίδια με τα κείμενα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Παιχνίδια με τα κείμενα Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Παιχνίδια με τα κείμενα ΜΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το οικογενειακό μου δέντρο»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το οικογενειακό μου δέντρο» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το οικογενειακό μου δέντρο»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Άσκηση στην παραγωγή περιληπτικού κειμένου

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. Άσκηση στην παραγωγή περιληπτικού κειμένου Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας Άσκηση στην παραγωγή περιληπτικού

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

... Τεχνολογία Επικοινωνιών Τεχνολογικής Κατεύθυνσης

... Τεχνολογία Επικοινωνιών Τεχνολογικής Κατεύθυνσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα