Χειρουργός Ιωάννης Κ. Μπολάνης Νόσος Crohn Επιμέλεια Ιωάννης Κ. Μπολάνης Χειρουργός.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "www.bolanis.gr Χειρουργός Ιωάννης Κ. Μπολάνης Νόσος Crohn Επιμέλεια Ιωάννης Κ. Μπολάνης Χειρουργός."

Transcript

1 Επιμέλεια. Μετάφραση από την Αγγλική έκδοση του NACC Ίλια Δαούση.

2 Τηλ.: , Κιν.: , Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 2 Τι είναι η Νόσος του Crohn;... 3 Πως λειτουργεί το πεπτικό σύστημα;... 4 Πως επηρεάζεται το πεπτικό σύστημα από την Crohn;... 4 Γιατί η Crohn αποκαλείται κάποιες φορές χρόνια;... 5 Ποια είναι τα συμπτώματα;... 5 Μπορεί η Crohn να προσβάλει άλλα μέρη του σώματος;... 5 Γιατί οι ασθενείς με Crohn χάνουν βάρος;... 6 Ποιους προσβάλλει η Crohn;... 7 Τι προξενεί την Crohn;... 7 Το άγχος προξενεί Crohn;... 7 Πως γίνεται διάγνωση της Crohn;... 7 Επαναλαμβανόμενες εξετάσεις... 8 Τι θεραπείες υπάρχουν;... 8 Φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην Crohn... 8 Επεμβάσεις για την Crohn Ισορροπία μεταξύ επεμβάσεων και άλλων θεραπειών Διατροφικές θεραπείες υπό ιατρική παρακολούθηση Ο ρόλος της διατροφής Ζώντας με την Crohn Εγκυμοσύνη και Crohn Είναι η Crohn κληρονομική; Ποια είναι τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν παιδιά με Crohn; Η Crohn οδηγεί σε καρκίνο; Εναλλακτικές προσεγγίσεις Πως επηρεάζει η Crohn το μέλλον ενός ασθενή; / 2

3 Τηλ.: , Κιν.: , Τι είναι η Νόσος του Crohn; Την Νόσο του Crohn την περιέγραψε για πρώτη φορά το 1913 ένας Σκοτσέζος χειρούργος, ο Dalziel. Εντούτοις δεν έγινε ευρέως αποδεκτή ως το 1932, όταν ένας Νεοϋορκέζος γιατρός, ο Burrill Crohn, και δύο συνάδελφοί του ανέφεραν μια σειρά περιπτώσεων. Η Crohn είναι μια νόσος που μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε μέρος του πεπτικού συστήματος, αλλά συνηθέστερα το λεπτό και το παχύ έντερο. Η Crohn δεν είναι κολλητική και δεν αποτελεί μορφή καρκίνου. Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί ολοκληρωτική θεραπεία για τη νόσο, όμως η φαρμακευτική και κάποιες φορές χειρουργική αγωγή μπορούν να αποφέρουν ανακούφιση από τα συμπτώματα για ένα χρονικό διάστημα. Εικ. 1: Η γαστροεντερική οδός 3 / 3

4 Τηλ.: , Κιν.: , Πως λειτουργεί το πεπτικό σύστημα; Όλη η γαστροεντερική οδός (βλ. εικ. 1) μπορεί να νοηθεί σαν ένας συνεχής κούφιος σωλήνας που ξεκινά από το στόμα και φτάνει ως τον πρωκτό. Η γαστροεντερική οδός απορροφά θρεπτικές ουσίες μέσα στον σωλήνα μέσω της πέψης των τροφών. Στη συνέχεια τροφοδοτεί το υπόλοιπο σώμα με πηγές ενέργειας και ουσίες που χρειάζονται για την ανάπτυξη και ανάρρωση του οργανισμού. Η διαδικασία λειτουργεί ως εξής: Κατά την κατάποση, η τροφή περνά από τον οισοφάγο στο στομάχι. Εδώ ξεκινά η πεπτική διάλυση των τροφών. Το στομάχι λειτουργεί πρωτίστως σαν μια δεξαμενή ή σαν χώρος συγκέντρωσης τροφής, καθώς οι βασικές διεργασίες για την πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών λαμβάνουν χώρα στο λεπτό έντερο. Υγρά απόβλητα περνούν από το λεπτό έντερο στο κόλον (παχύ έντερο), όπου το νερό επαναπορροφάται στη κυκλοφορία του αίματος και τα κατάλοιπα απόβλητα μετατρέπονται σε κόπρανα. Αυτά περνούν στο ορθό (το κατώτερο τμήμα του παχέος εντέρου) και από εκεί αποβάλλονται μέσω του πρωκτού. Πως επηρεάζεται το πεπτικό σύστημα από την Crohn; Η Νόσος Crohn είναι μια επίμονη φλεγμονή εξαιτίας της οποίας τα τοιχώματα ενός ή περισσοτέρων τμημάτων του πεπτικού συστήματος υφίστανται οίδημα (φωτο.1) και πάχυνση. Η πάχυνση του τοιχώματος του πεπτικού σωλήνα μπορεί να οδηγήσει σε στένωση (φωτο.2) εσωτερικά της περιοχής που έχει προσβάλει. Η φλεγμονή μπορεί να προσβάλει μόνο μερικά εκατοστά από την έκταση του εντέρου, ή περισσότερο. Οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού συστήματος, από το στόμα ως τον πρωκτό, μπορεί να προσβληθεί. Επίσης μπορεί να προσβάλλει ταυτόχρονα παραπάνω από ένα τμήματα. Το τμήμα που πάσχει συχνότερα είναι ο τελικός ειλεός (το κατώτερο τμήμα του λεπτού εντέρου), όμως η Crohn μπορεί επίσης να προσβάλλει το κόλον (παχύ έντερο), ή το παχύ και λεπτό έντερο συγχρόνως. φωτο. 1 φωτο. 2 Η περιοχή του πρωκτού μπορεί επίσης να προσβληθεί από: ραγάδες (ελκώδεις σχισμές) στην πρωκτική οδό συρίγγια (φωτο.3) (μικρά ανοίγματα με πύον) γύρω από τον πρωκτό αποστήματα ή δοθιήνες (σπυράκια με πύον) γύρω από τον πρωκτό, ή οιδήματα (πρησμένα αλλά συχνά χωρίς πόνο εξογκώματα) ακριβώς έξω από τον πρωκτό. φωτο. 3 4 / 4

5 Τηλ.: , Κιν.: , Πολλοί ασθενείς με νόσο Crohn δεν παρουσίασαν ποτέ προβλήματα στον πρωκτό. Κάποιοι μπορεί να αισθανθούν μια μικρή δυσφορία από τα οιδήματα και τις ραγάδες τα οποία έρχονται και φεύγουν με κάποια θεραπεία. Ένας μικρός αριθμός ασθενών έχουν πιο σοβαρά προβλήματα με συρίγγια και αποστήματα, τα οποία μπορεί να χρειαστούν παρατεταμένη φαρμακευτική θεραπεία και κατά περιπτώσεις επέμβαση. Γιατί η Crohn αποκαλείται κάποιες φορές χρόνια; Χρόνιο σημαίνει ότι κάτι βρίσκεται σε εξέλιξη. Μια χρόνια ή σε εξέλιξη νόσος μπορεί να προκαλεί προβλήματα για πολλά χρόνια, παρόλο που μπορεί να υπάρχουν και περίοδοι καλής υγείας που εναλλάσσονται με περιόδους που τα συμπτώματα είναι πιο ενεργά. Αυτό συχνά αναφέρεται ως «υποτροπή», όταν υπάρχει έξαρση των συμπτωμάτων, ή «ύφεση» όταν τα συμπτώματα είναι λιγότερο ενεργά. Ποια είναι τα συμπτώματα; Η Νόσος του Crohn δημιουργεί συχνά κοιλιακό πόνο και διάρροια. Η διάρροια μπορεί να συνοδεύεται από αιμορραγία αν η φλεγμονή βρίσκεται στο κόλον (παχύ έντερο) ή στο ορθό. Αν η στένωση του λεπτού εντέρου δημιουργεί κάποια απόφραξη, τα απόβλητα (κόπρανα) δεν μπορούν να περάσουν εύκολα. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει δυσκοιλιότητα ή, στην περίπτωση που το λεπτό έντερο γεμίσει από το σημείο της απόφραξης και πάνω με υγρά και αέρια, ναυτία και εμετό. Οι ασθενείς με ενεργή Crohn αισθάνονται συχνά κόπωση και λήθαργο, και μπορεί να ανεβάσουν πυρετό. Μπορεί να παρουσιαστεί αναιμία (μειωμένος αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων) από απώλεια αίματος, φτωχό διαιτολόγιο ή κακή απορρόφηση των βιταμινών και μπορεί να συμβάλει στην αίσθηση κόπωσης. Μερικές φορές η αναιμία, όπως και ο πυρετός, απλά υποδεικνύει την παρουσία μιας φλεγμονής στο έντερο, η οποία θα βελτιωθεί μόλις η Crohn ηρεμήσει (μπει σε ύφεση) είτε από μόνη της είτε με φαρμακευτική ή εγχειρητική θεραπεία. Μπορεί η Crohn να προσβάλει άλλα μέρη του σώματος; Ναι. Ένα μικρό ποσοστό ασθενών με Crohn υποφέρουν από επεισόδια φλεγμονής στα μάτια, στο δέρμα, στο στόμα, στις κλειδώσεις ή την σπονδυλική στήλη, ή μπορεί τα οστά τους να χάσουν οστική μάζα. Τα μάτια μπορεί να κοκκινίσουν και να ερεθιστούν εξαιτίας μιας πάθησης που ονομάζεται επισκληρίτιδα που προσβάλει το λευκό των ματιών. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, η ίριδα μπορεί να προσβληθεί από μια πάθηση που ονομάζεται ιριδοκυκλίτιδα (φωτο. 4). Και στα δύο είδη φλεγμονής μπορεί να εφαρμοστεί θεραπεία με κορτικοστεροειδή κολλύρια. Να αναφέρεις πάντα τυχόν νέα συμπτώματα στο γιατρό σου, ο οποίος μπορεί να σε παραπέμψει σε οφθαλμίατρο. φωτο. 4 Η πιο συνηθισμένη πάθηση του δέρματος είναι το οζώδες ερύθημα (φωτο.5) το οποίο προξενεί επώδυνες κόκκινες διογκώσεις, συνήθως στα πόδια, που όταν υποχωρούν αφήνουν πίσω μελανές κηλίδες. Αυτό συμβαίνει όταν η Crohn βρίσκεται σε έξαρση και αντιδρά καλά σε κορτικοστεροειδή φάρμακα από το στόμα. 5 / 5

6 Τηλ.: , Κιν.: , φωτο. 5 Κάποιες φορές παρουσιάζεται γαγγραινώδες πυόδερμα (φωτο.6) (ένα χρόνιο έλκος), συνήθως χαμηλά στο πόδι κοντά στον αστράγαλο. Αυτό συνήθως σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή του εντέρου και βελτιώνεται με την θεραπεία της υποκείμενης νόσου. φωτο. 6 Κατά τη διάρκεια έξαρσης της Crohn, κάποιοι ασθενείς αναπτύσσουν φλεγμονή και διόγκωση μέσα και γύρω από το στόμα, καθώς και επώδυνα στοματικά έλκη. Ο οδοντίατρος σας μπορεί να σας προτείνει ένα αντιβιοτικό στοματικό διάλυμα ή ένα κορτικοστεροειδές σπρέι. Η Crohn μπορεί να προκαλέσει επώδυνη διόγκωση των αρθρώσεων, συνήθως στα γόνατα ή στις άλλες μεγάλες αρθρώσεις, εξαιτίας της συσσώρευσης υγρού στο χώρο της άρθρωσης. Συνήθως η διόγκωση εξαφανίζεται με την θεραπεία, χωρίς να αφήσει κατάλοιπα στην κλείδωση. Πολλοί ασθενείς με Crohn αισθάνονται πόνο στις κλειδώσεις χωρίς καμιά εμφανή διόγκωση. Κάποιοι παρουσιάζουν διόγκωση και πόνο στις κλειδώσεις των χεριών ή ποδιών που μοιάζει με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Πιο σπάνια, μπορεί να παρουσιαστεί φλεγμονή στις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης, πάθηση που ονομάζεται αγκυλωποιητική σπονδυλίτιδα. Τα συμπτώματα της πάθησης αυτής δεν σχετίζονται πάντα με την Crohn. Στην πραγματικότητα, η φλεγμονή της σπονδυλικής στήλης μπορεί να παρουσιαστεί πολλά χρόνια πριν ή μετά την εμφάνιση εντερικών συμπτωμάτων. Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα είναι ο πόνος στις αρθρώσεις στις δυο πλευρές του κατώτερου τμήματος της σπονδυλικής στήλης, στις ιερολαγόνιες αρθρώσεις. Η δυσκαμψία και ο πόνος στην σπονδυλική στήλη μπορεί σταδιακά να οδηγήσει σε μείωση της κινητικότητας. Οι ασθενείς με Crohn έχουν αυξημένο τον κίνδυνο να αναπτύξουν αδυναμία στα οστά. Η μείωση της οστική μάζας μπορεί να οφείλεται στην εξέλιξη της φλεγμονής, τη χαμηλή απορρόφηση ασβεστίου απαραίτητου για την οστεοπλασία, την μη κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, και τη χρήση κορτικοστεροειδών. Η νόσος Crohn μπορεί επίσης να προσβάλει και άλλα μέρη του σώματος. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος δημιουργίας χολολιθίασης και σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί φλεγμονή στο συκώτι και στη χοληφόρο οδό. Υπάρχει επίσης πιθανότητα δημιουργίας πέτρας στα νεφρά αν έχεις διάρροιες και χαμηλή κατανάλωση υγρών, αλλά αυτά δεν είναι συνήθη. Τέλος, για τους ασθενείς με Crohn υπάρχει ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος δημιουργίας θρόμβων στις φλέβες και τις αρτηρίες. Γιατί οι ασθενείς με Crohn χάνουν βάρος; 6 / 6

7 Τηλ.: , Κιν.: , Όταν η Crohn βρίσκεται σε έξαρση συνήθως συνοδεύεται από μειωμένη όρεξη και συχνά οι ασθενείς αποφεύγουν να φάνε από φόβο επιδείνωσης του πόνου ή της διάρροιας. Το χάσιμο βάρους μπορεί να αποτελεί άμεσο επακόλουθο μιας φλεγμονής σε εξέλιξη ή αποτέλεσμα της έλλειψης δυνατότητας του σώματος να απορροφήσει θρεπτικές ουσίες όταν ένα μεγάλο τμήμα του λεπτού εντέρου έχει φλεγμονή. Ποιους προσβάλλει η Crohn; Η Νόσος Crohn προσβάλει έναν στους 1000 ανθρώπους. Πρόσφατες διεθνείς έρευνες έδειξαν ότι παρουσιάζονται όλο και περισσότερες περιπτώσεις Crohn, ειδικά ανάμεσα σε έφηβους και παιδιά. Ο ακριβής λόγος παραμένει άγνωστος. Φαίνεται ότι οι γυναίκες έχουν περισσότερη προδιάθεση στην Crohn από τους άντρες, και η νόσος εμφανίζεται πιο συχνά σε καπνιστές παρά σε μη καπνιστές. Η Crohn μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, συνήθως όμως εμφανίζεται μεταξύ 10 και 40 ετών. Τι προξενεί την Crohn; Αν και έχει πραγματοποιηθεί εκτενής έρευνα, η αιτία της Νόσου Crohn παραμένει ασαφής. Κάποιες οικογένειες έχουν πιο αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν την Crohn, σε σχέση με τον γενικότερο πληθυσμό, πράγμα που πιθανόν επηρεάζεται από τη γενετική σύνθεση. Ένας αριθμός ερευνητών πιστεύει ότι κάποιος ιός ή βακτήριο προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση στα έντερα. Είναι πιθανό το ανοσοποιητικό σύστημα κάποιων ανθρώπων να υπεραντιδρά στα ερεθίσματα (όπως σε τροφές και φυσικά βακτήρια των εντέρων) και παράγει ένα τύπο φλεγμονής και βλάβης στο έντερο. Το άγχος προξενεί Crohn; Δεν υπάρχουν ουσιαστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Νόσος Crohn προκαλείται από άγχος ή στρες, ή ότι αντίξοες συνθήκες προξενούν εξάρσεις της νόσου. Εντούτοις κάποιοι ασθενείς με Crohn αισθάνονται ότι το υπερβολικό άγχος μπορεί να πυροδοτήσει υποτροπή ή επιδείνωση. Πως γίνεται διάγνωση της Crohn; Υπάρχει υποψία Νόσου Crohn όταν κάποιος, ειδικά νεαρός ενήλικας, παρουσιάζει διάρροια, κοιλιακό άλγος και χάσιμο βάρους, συμπτώματα που διαρκούν για βδομάδες ή και μήνες. Μια γενική εξέταση αίματος μπορεί να δείξει αναιμία και άλλες γενικές ενδείξεις φλεγμονής. Επιπλέον εξετάσεις πιθανόν να περιλάμβαναν: Ενδοσκόπηση (κολονοσκόπηση) : ένα κολονοσκόπιο (μακρύ εύκαμπτο τηλεσκόπιο) εισάγεται στο ορθό και στο κόλον και επιτρέπουν στον γιατρό να εντοπίσει σημεία φλεγμονής. Στη περίπτωση της κολονοσκόπησης, αυτή πραγματοποιείται μετά την χορήγηση ενός ελαφρού καταπραϋντικού. Συχνά λαμβάνονται βιοψίες (μικρά κομμάτια) από τα τοιχώματα του εντέρου για περαιτέρω εξέταση κάτω από μικροσκόπιο. Ενδοσκοπική κάψουλα: μετά από ελαφρά διατροφή το προηγούμενο βράδυ, ο ασθενής χρειάζεται να καταπιεί μια μικρή κάψουλα με μικροσκοπική κάμερα, η οποία περνώντας από το έντερο στέλνει εικόνες σε ένα υπολογιστή μέσω ενός μηχανήματος αναπαραγωγής εικόνων που τοποθετείται με μια ζώνη πάνω στο σώμα 7 / 7

8 Τηλ.: , Κιν.: , του. Η κάψουλα βγαίνει από το σώμα με φυσικό τρόπο και δεν ξαναχρησιμοποιείται. Αυτή η εξέταση δεν αποτελεί συνηθισμένη διαδικασία αλλά πραγματοποιείται όταν άλλες εξετάσεις απέτυχαν να επιβεβαιώσουν μια διάγνωση (προσοχή να αποφεύγεται σε στενώσεις). Εντερόκληση με βάριο: ακτινολογική εξέταση μετά από κατάποση υγρού βαρίου (μια λευκή ουσία ορατή στις ακτινογραφίες) που δίνει τη δυνατότητα στο στομάχι και το λεπτό έντερο να φωτογραφηθούν. Βαριούχος υποκλυσμός: ακτινολογική εξέταση όπου ένα παρόμοιο υγρό χορηγείται με σωληνάκι στο ορθό ώστε να φωτογραφηθεί το κόλον (παχύ έντερο). Σπινθηρογράφημα με σεσημασμένα λευκά αιμοσφαίρια: μια άλλη μέθοδος εντοπισμού εστίας φλεγμονής επιτυγχάνεται με το να «σημαδευτούν» κάποια λευκά αιμοσφαίρια στο αίμα με μια μικροσκοπική ποσότητα ραδιενεργής ουσίας. Στη συνέχεια χρησιμοποιείται μια «γάμμα-κάμερα», που εντοπίζει τη ραδιενέργεια, και παρουσιάζει αν τα αιμοσφαίρια αυτά περνούν από το αίμα στην ερεθισμένη περιοχή. Οι ακτινολογικές εξετάσεις μπορεί να παράσχουν ικανοποιητικές αποδείξεις ώστε να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη Crohn, αλλά και η βιοψία είναι συχνά βοηθητική. Κάποιες φορές είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς την Crohn στο κόλον, από άλλου είδους φλεγμονώδεις ασθένειες, ειδικά από την ελκώδη κολίτιδα, μια ασθένεια που προσβάλλει την επίστρωση του παχέος (βλεννογόνο), προκαλώντας φλεγμονή και μικρά έλκη. Οι γιατροί μπορεί να χρειαστούν κάποιο διάστημα για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση. Σε κάποιες, επίσης, περιπτώσεις η φλεγμονή μπορεί να θεωρηθεί «απροσδιόριστη». Εντούτοις, κάτι τέτοιο δε θα επηρεάσει την έναρξη θεραπείας. Επαναλαμβανόμενες εξετάσεις Οι ιατροί που παρακολουθούν τους ασθενείς με Crohn συνήθως προσπαθούν να αποφεύγουν της επαναλαμβανόμενες ενδοσκοπικές ή ακτινολογικές εξετάσεις, όμως ενίοτε αυτές μπορεί να είναι απαραίτητες ώστε να επαναξιολογηθούν οι αλλαγές στο λεπτό και/ή το παχύ έντερο. Τι θεραπείες υπάρχουν; Οι θεραπείες μπορεί να είναι φαρμακευτικές, χειρουργικές ή ένας συνδυασμός και των δύο. Για κάποιους ασθενείς επιλογή μπορεί να αποτελέσει και μια διατροφική θεραπεία. Η τελική επιλογή θεραπείας θα εξαρτηθεί από την κατάσταση και τις προτιμήσεις του ασθενή. Οποιαδήποτε φαρμακευτική, χειρουργική ή διατροφική θεραπεία κι χρησιμοποιηθεί, μια από τις πιο σημαντικές θεραπείες είναι οι ασθενείς που καπνίζουν να κόψουν το κάπνισμα εντελώς. Φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην Crohn Οι φαρμακευτικές θεραπείες μπορούν να διαχωριστούν σε τρεις κατηγορίες: 1) Αντιφλεγμονώδη φάρμακα (για να περιορίσουν την φλεγμονή) 8 / 8

9 Τηλ.: , Κιν.: , 2) Συμπτωματικά φάρμακα (για να μειώσουν τα συμπτώματα της Νόσου Crohn) 3) Αντιβιοτικά (για να καταπολεμηθούν οι βακτηριδιακές λοιμώξεις που σχετίζονται με την Crohn). Αυτά τα διαφορετικά είδη φαρμάκων περιγράφονται στους πίνακες που ακολουθούν. Μην ξεχνάς ότι είναι πάντοτε σημαντικό η κάθε θεραπεία και φαρμακευτική αγωγή να γίνεται κάτω από την καθοδήγηση του γιατρού σου. Η λήψη ενός φαρμάκου καθορίζεται από τη θέση της φλεγμονής. Για παράδειγμα, τα στεροειδή και τα αμινοσαλικυλικά μπορούν να εισαχθούν στο ορθό (το κατώτερο τμήμα του παχέος εντέρου) σε μορφή υγρού ή αφρώδους υποκλυσμού και υπόθετων. Για τα λιγότερο προσβάσιμα τμήματα του εντέρου, μπορούν να χορηγηθούν ταμπλέτες. Η ειδική επίστρωση σε κάποια στεροειδή και αμινοσαλικυλικά επιτρέπουν στο φάρμακο να ενεργήσει κοντά στο σημείο της φλεγμονής. 9 / 9

10 Τηλ.: , Κιν.: , 1) Αντι-φλεγμονώδη φάρμακα 2) Φάρμακο Δράση Πιθανές παρενέργειες α. Κορτικοστεροειδή υδροκορτιζόνη πρεδνισολόνη μπουντεσονίδη (Entocort, Medrol, Prezolon, Budecol) Μειώνουν την φλεγμονή που προξενεί πόνο, μειώνουν τις διάρροιες και επαναφέρουν την όρεξη Μπορεί να βοηθήσουν κατά την λήψη μετάλλων (νατρίου) και νερού Επίσης μειώνουν τη φλεγμονή των ματιών και των κλειδώσεων Αύξηση βάρους Στρογγύλεμα του προσώπου Τριχοφυΐα και εμφάνιση ακμής στο πρόσωπο Αύξηση πίεσης Εξασθένηση των οστών, των μυών και του δέρματος Αύξηση του ζαχάρου στο αίμα, περιστασιακά διαβήτης Τα επινεφρίδια μπορεί να αδρανήσουν λόγω της διαχρονικής χρήσης στεροειδών. Αυτό μειώνει τη δυνατότητα του σώματος να αντιμετωπίσει το stress μια επέμβασης ή ενός ατυχήματος. Ο ασθενής θα πρέπει να κρατά πάνω του πάντοτε μια κάρτα που αναφέρει τα στεροειδή που λαμβάνει ώστε να μπορούν οι γιατροί να χορηγήσουν και επιπλέον στεροειδή αν χρειαστεί. β. Αμινοσαλικυλικά (5ASA) σουλφασαλαζίνη (Σαλαζοπυρίνη) μεσαλαζίνη (Asacol) (Mesren) (Ipocol) (Pentasa) (Salofalk) ολσαλαζίνη (Dipentum) βαλσαλαζίδη (Colazide) γ. Ανοσοκατασταλτικά αζαθιοπρίνη (Imuran) 6-μερκαπτοπουρίνη (Purinethol) μεθοτρεξάτη Μειώνουν την φλεγμονή και διατηρούν την ύφεση Δεν παρουσιάζουν τις αντενδείξεις των κορτικοστεροειδών, και επομένως μπορούν να λαμβάνονται για μεγαλύτερα διαστήματα Καταστέλλει τη φλεγμονή για μεγάλα χρονικά διαστήματα Πονοκέφαλοι και δερματίτιδα Δυσπεψία, ναυτία και διάρροια Η σουλφασαλαζίνη μπορεί να μειώσει προσωρινά την ανδρική γονιμότητα, και μπορεί να προκαλέσει πορτοκαλόχρωμα ούρα και στα δύο φύλα Μπορεί να μειώσει τον αριθμό ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων (επομένως χρειάζονται τακτικές αιματολογικές εξετάσεις) Μπορεί να προξενήσει ναυτία, μια νόσο που μοιάζει με γρίπη, κοιλιακό άλγος και φλεγμονή στο πάγκρεας (δερματίτιδα σε κάποιες περιπτώσεις) ινφλιξιμάμπη (Remicade) Αναστέλλει τον TNFα (Tumor Necrosis Factor) ένα ισχυρό παράγοντα φλεγμονής Ναυτία Πονοκέφαλος Αντιδράσεις σε εγχύσεις σε ασθενείς όπου έχει χορηγηθεί έγχυση περισσότερο από ένα χρόνο νωρίτερα 10 / 10

11 Τηλ.: , Κιν.: , 2) Συμπτωματικά φάρμακα Υπάρχουν πολλά διαθέσιμα φάρμακα για τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη φλεγμονή. Φάρμακο Δράση Πιθανές παρενέργειες α. Αντιδιαρροϊκά διφενοξυλάτη (Lomotil) λοπεραμίδη (Imodium, Arret) Μειώνουν τις συσπάσεις του εντέρου, μειώνοντας κατά συνέπεια και τον αριθμό των κενώσεων Απορροφούν το Δυσκοιλιότητα Ναυτία/δυσπεψία πρόσθετο νερό στο έντερο Χολεστυραμίνη (Questran) β. Αναλγητικά (Παυσίπονα) παρακεταμόλη ασπιρίνη γ. Θεραπείες Αναιμίας Συμπληρώματα σιδήρου, φυλλικού οξέος και Βιταμίνη Β12 δ. Καθαρκτικά οσμωτικά (Movicol) Μειώνει την ερεθιστική επίδραση των οξέων της χολής στο κόλον Ανακουφίζουν από τον πόνο Μπορούν να μειώσουν το πρήξιμο των κλειδώσεων (παρόλο που δεν μειώνουν τη φλεγμονή στο έντερο) Επιτρέπουν στο σώμα να ανακτήσει τα ερυθρά αιμοσφαίρια που χάθηκαν κατά τη διάρκεια αιμορραγίας ή που καταστράφηκαν σαν παρενέργεια κάποιου άλλου φαρμάκου Μπορεί να δοθεί σε ενέσιμη μορφή κατόπιν εκτομής του λεπτού εντέρου Μαλακώνει τα κόπρανα αυξάνοντας τη ποσότητα νερού στο παχύ έντερο Θεωρούνται ασφαλέστερα από πολλά καθαρτικά, εξαιτίας του ότι ενεργούν αργά και το σώμα δεν τα απορροφά Δυσκοιλιότητα Ζαλάδα Εξανθήματα Ερεθισμός στομάχου (χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην περίπτωση της ασπιρίνης) Ο σίδηρος μπορεί να προκαλέσει διάρροια, ναυτία ή δυσκοιλιότητα Αέρια Στομαχικές κράμπες (ειδικά στην αρχή της θεραπείας) διογκωτικός παράγοντας (Fybogel) Περιέχει ίνες που απορροφούν νερό για να διογκώσουν τα κόπρανα 11 / 11

12 Τηλ.: , Κιν.: , 3) Αντιβιοτικά Οι ασθενείς με Νόσο Crohn μπορεί να είναι επιρρεπείς σε βακτηριδιακές λοιμώξεις, οι οποίες μπορεί να επιδεινώσουν τη φλεγμονή. Ακολουθεί μια λίστα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται περιστασιακά από τους γιατρούς για να θεραπεύσουν τις βακτηριδιακές λοιμώξεις που σχετίζονται με την Crohn. Φάρμακο Δράση Πιθανές παρενέργειες α. Αντιβιοτικά μετρονιδαζόλη (Flagyl) Σιπροφλοξασίνη (Ciproxin) Κλαριθρομυκίνη (Klaricid) Χρησιμοποιούνται ως αγωγή σε αποστήματα ή για να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής του λεπτού ή του παχέως εντέρου μετρονιδαζόλη Ναυτία Δυσάρεστη μεταλλική γεύση Αίσθηση μυρμηγκιάσματος στα περιφερικά νεύρα σιπροφλοξασίνη και κλαριθρομυσίνη Ναυτία και έμετοι Διάρροια Δεν ενδείκνυται η κατανάλωση οινοπνευματωδών κατά τη λήψη των φαρμάκων β. Αντιμυκοβακτηριδιακά φάρμακα ριφαβουτίνη Η μυκοβακτηριδιακή παραφυματίωση είναι ριφαβουτίνη Αρχικά συναίσθημα γρίπης Πόνος στις κλειδώσεις κλαριθρομυκίνη μια λοίμωξη που Φλεγμονή στα μάτια clofazamine κάποιοι ερευνητές Κιτρίνισμα του δέρματος σχετίζουν με την Νόσο Crohn 12 / 12

13 Τηλ.: , Κιν.: , Επεμβάσεις για την Crohn Η επέμβαση συνήθως προτείνεται όταν τα συμπτώματα δεν μπορούν να ελεγχθούν ικανοποιητικά με άλλο τρόπο. Το πότε θα γίνει η επέμβαση μπορεί μερικά να εξαρτάται από το πότε ο α ασθενής δεν διατίθεται πια να ανέχεται τα συμπτώματα που παρουσιάζει. Η επέμβαση συνήθως περιλαμβάνει την αφαίρεση του τμήματος του εντέρου που έχει προβληθεί περισσότερο και την ένωση του υπόλοιπου υγιούς εντέρου. Περιστασιακά μπορεί να είναι απαραίτητο να αφαιρεθεί όλο το κόλον (παχύ έντερο) και να δημιουργηθεί μια στομία (ένα χειρουργικά δημιουργημένο άνοιγμα στην κοιλιακή χώρα που καλύπτεται με σάκο). Η αφαίρεση ενός μεγάλου τμήματος του εντέρου μπορεί να προξενεί φόβο, όπως και η προοπτική χρήσης ενός σάκου στομίου. Στις μέρες μας έχουν γίνει μεγάλες πρόοδοι και βελτιώσεις στο σχεδιασμό των προϊόντων για στομίες. Είναι πολύ πιο διακριτικά και άνετα. Υπάρχουν ειδικά εκπαιδευμένοι νοσηλευτές για να προσφέρουν βοήθεια σε ασθενείς με ειλεοστομία (κατά την οποία το αποκομμένο τμήμα του ειλεού βγαίνει στην επιφάνεια του κοιλιακού τοιχώματος μέσα από ένα άνοιγμα) ή κολοστομία (κατά την οποία το αποκομμένο τμήμα του κόλου βγαίνει στην επιφάνεια του κοιλιακού τοιχώματος μέσα από ένα άνοιγμα). Ο Σύλλογος Ατόμων με νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Αττικής (www.crohnhellas.gr) και Βορείου Ελλάδος (ibd-gr.blogspot.com) μπορούν να προσφέρουν πρακτικές συμβουλές και υποστήριξη. Παρακάτω περιγράφονται με περισσότερες λεπτομέρειες μερικές από τις επεμβάσεις. Για την ανατομία του εντέρου δείτε την Εικ. 2. 1) Στενωπλαστική Αυτή η επέμβαση πραγματοποιείται όταν υπάρχουν μικρά τμήματα του λεπτού εντέρου το εύρος ων οποίων έχει περιοριστεί δημιουργώντας στενώσεις. Ο χειρούργος διευρύνει τον εντερικό σωλήνα στα σημεία των στενώσεων, ανοίγοντας, αναμορφώνοντας και τοποθετώντας στο τέλος ράμματα. Αυτό μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα απόφραξης χωρίς να αφαιρεθεί το έντερο. 2) Εκτομή Αυτή περιλαμβάνει την αφαίρεση των τμημάτων του εντέρου που παρουσιάζουν σοβαρές αλλοιώσεις και την ένωση των υγιών τμημάτων μεταξύ τους. Η επέμβαση αυτή βοηθά ασθενείς που δεν υποχωρούν τα συμπτώματα απόφραξης με φαρμακευτική αγωγή εξαιτίας της στένωσης του λεπτού ή του παχέος εντέρου. Κάποιος με συρίγγιο που ενώνει το έντερο που νοσεί με το δέρμα (στο μπροστινό μέρος την κοιλιάς),ή που ενώνεται με κάποιο εσωτερικό όργανο (π.χ. την ουροδόχο κύστη ή άλλο τμήμα του εντέρου) μπορεί να βοηθηθεί και από μια επέμβαση που θα αφαιρέσει το τμήμα του εντέρου που παρουσιάζει την ανωμαλία. 3) Πρωκτοκολεκτομή και ειλεοστομία Στην επέμβαση αυτή ο χειρούργος αφαιρεί όλο το κόλον και το ορθό και το τέλος του λεπτού εντέρου βγαίνει στο κοιλιακό τοίχωμα δημιουργώντας ένα μόνιμο στόμιο (ειλεοστομία). Ένας σάκος τοποθετείται πάνω στο στόμιο στον οποίον καταλήγουν 13 / 13

14 Τηλ.: , Κιν.: , τα απόβλητα του λεπτού εντέρου που προηγουμένως θα περνούσαν από το κόλον και θα κατέληγαν στον πρωκτό. Ο σάκος αδειάζει ή αντικαθίσταται όταν είναι απαραίτητο. Μια άλλη διαδικασία, η «επέμβαση με λήκυθο», που πραγματοποιείται συχνά σε ασθενείς με Ελκώδη Κολίτιδα που χρειάζεται να τους αφαιρεθεί το παχύ έντερο, δεν ενδείκνυται για ασθενείς με Νόσο Crohn. Αυτό οφείλεται στο ότι η Crohn μπορεί να εμφανιστεί και στο λεπτό έντερο, σε αντίθεση με την Ελκώδη Κολίτιδα. Αν παρουσιαστεί η Crohn στη λήκυθο και δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική αγωγή, η αφαίρεση της ληκύθου συνεπάγεται την αφαίρεση ενός σημαντικού τμήματος του λεπτού εντέρου. 4) Ειλεοορθική αναστόμωση Σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα και όταν χρειάζεται να αφαιρεθεί όλο το κόλον, μπορεί να είναι δυνατόν να ενωθεί ο ειλεός (το κατώτερο άκρο του λεπτού εντέρου) στο ανώτερο άκρο του ορθού. Αυτό ονομάζεται ειλεοορθική αναστόμωση. Αυτό είναι εφικτό διότι το ορθό συχνά δεν προσβάλλεται ακόμα και όταν το κόλον νοσεί σοβαρά. Η επέμβαση αυτή δεν ενδείκνυται όταν υπάρχει σοβαρή φλεγμονή ή έλκος στο ορθό, ή όταν οι πρωκτικοί μυς έχουν υποστεί κάποια ζημιά, διότι ο έλεγχος των κενώσεων του εντέρου γίνεται δυσκολότερος. 5) Μερική κολεκτομή Αν μόνο το κατώτερο τμήμα έχει προσβληθεί και το ανώτερο τμήμα μπορεί να παραμείνει, τότε είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια στομία (κολοστομία) με το άκρο του υγιούς τμήματος του εντέρου, συνήθως στο κάτω αριστερό τμήμα της κοιλιάς. 6) Προσωρινή στομία: ειλεοστομία ή κολοστομία Κάποιες φορές η προσωρινή ειλεοστομία και κολοστομία πραγματοποιείται ώστε να εκτραπούν τα εντερικά απόβλητα και να δοθεί έτσι ευκαιρία στο έντερο να επουλωθεί. Κατά την επέμβαση ο ειλεός (το κατώτερο άκρο του λεπτού εντέρου) ή το κόλον (το παχύ έντερο) βγαίνουν στο τοίχωμα της κοιλιάς και δημιουργούν στομία που αδειάζει το περιεχόμενο του εντέρου σε σάκο. Μόλις το κόλον έχει αναρρώσει ικανοποιητικά θα γίνει σύγκλειση της στομίας σε κατοπινή επέμβαση. 14 / 14

15 Τηλ.: , Κιν.: , Εικ. 2 Ανατομία του πεπτικού Ισορροπία μεταξύ επεμβάσεων και άλλων θεραπειών Μια επέμβαση πραγματοποιείται για να αφαιρεθεί κάποιο τμήμα του εντέρου που νοσεί ή έχει υποστεί στένωση. Εντούτοις, στη Νόσο Crohn, άλλα τμήματα του εντέρου μπορεί επίσης να προσβληθούν αργότερα και να θεωρηθεί απαραίτητη κι άλλη επέμβαση. Αν κάποιος ασθενής χειρουργηθεί επανειλημμένα, μπορεί να έχει αφαιρεθεί ένα σημαντικό τμήμα του εντέρου. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάρροιες και διατροφικά προβλήματα που δεν οφείλονται στην Crohn, αλλά στην έλλειψη επαρκούς μήκους υγιούς εντέρου που θα επιτρέπει ικανοποιητική απορρόφηση των τροφών. Οι γιατροί προσπαθούν να πετύχουν μια ισορροπία μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των πιθανών προβλημάτων της χειρουργικής θεραπείας γι αυτό και προσπαθούν να μεταπείσουν τους ασθενείς από το να χειρουργηθούν, εκτός από περιπτώσεις που υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι αυτό. Διατροφικές θεραπείες υπό ιατρική παρακολούθηση Υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιες ειδικές υδρικές δίαιτες -επονομαζόμενες στοιχειακές ή πολυμερικές- μειώνουν την φλεγμονή της Crohn, ειδικά στα αρχικά της στάδια. Οι δίαιτες αυτές περιέχουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά σε απλοποιημένη μορφή ώστε το σώμα να μπορέσει να τα απορροφήσει με μικρή ή και χωρίς πέψη. Αντικαθιστούν τις τροφές για κάποιες βδομάδες. Επειδή η γεύση τους μπορεί να είναι δυσάρεστη, κάποιοι ασθενείς βρίσκουν τη θεραπεία αυτή δύσκολη και αρκετά απαιτητική. Είναι πιο βοηθητικό να πίνεται το συμπλήρωμα παγωμένο. Η υδρική δίαιτα έχει φανεί να είναι αποτελεσματική στη μείωση της φλεγμονής σε κάποιους ασθενείς κατά τη διάρκεια έξαρσης της Crohn, όμως δεν είναι ακριβές πόσο βοηθά στο να διατηρήσει την νόσο σε ύφεση. 15 / 15

16 Τηλ.: , Κιν.: , Η υδρική δίαιτα βοηθά και στην ανάπτυξη των παιδιών. Συχνά χρησιμοποιείται ένας ρινογαστρικός καθετήρας ένα σωληνάκι που περνά από τη μύτη και καταλήγει στο στομάχι. Μόλις ολοκληρωθεί η περίοδος της υδρικής δίαιτας, κάποιοι γιατροί συνιστούν οι συνηθισμένες τροφές να εισάγονται σταδιακά. Με αυτό τον τρόπο ανακαλύπτουν αν ο ασθενής έχει δυσανεξία σε κάποιες τροφές. Κάποιοι ασθενείς βρίσκουν ότι κάποιες τροφές προκαλούν εξάρσεις ή επιδεινώνουν την κατάστασή τους, ενώ άλλοι καταναλώνουν όλα τα είδη τροφών χωρίς πρόβλημα. Η μέθοδος της αυστηρής δίαιτας και στη συνέχεια η εισαγωγή διαφορετικών τροφών σταδιακά είναι γνωστή σαν «δίαιτα αποκλεισμού», όμως προς το παρόν δεν υπάρχει ομοφωνία για το ρόλο της στη θεραπεία της Crohn. Ο ρόλος της διατροφής Δεν έχει βρεθεί κάποια άμεση σχέση μιας φυσιολογικής δίαιτας ή κάποιου διατροφικού συμπληρώματος με τους λόγους που προξενούν την Crohn. Γενικά, για τον περισσότερο κόσμο δίνεται έμφαση σε μια ποικίλη θρεπτική δίαιτα που αποσκοπεί στην διατήρηση του βάρους και στην τόνωση του οργανισμού. Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις που κάποιες τροφές πρέπει να αποφεύγονται. Μερικοί ασθενείς βρίσκουν ότι τους βοηθά να μειώσουν τις ίνες ή διακόψουν την κατανάλωση ορισμένων τροφών όπως το σιτάρι ή τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όμως κάθε αλλαγή στον τρόπο διατροφής πρέπει να συζητάται πρώτα με τον γιατρό ή τον διαιτολόγο σου. Όταν παρουσιάζονται στενώσεις στο έντερο, συνιστάται μια διατροφή που δεν περιέχει δύσπεπτες τροφές όπως: Σκληρό κρέας ή χόνδρους Ξηρούς καρπούς και σπόρους Ινώδη λαχανικά Ωμό πορτοκάλι Άλλες τροφές που η κατάποσή τους γίνεται σε σβώλους όπως τα μανιτάρια Οι σβώλοι, ή ακόμα και ένα μεγάλο γεύμα, μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη (προσωρινό μπλοκάρισμα) στο σημείο της στένωσης οδηγώντας σε ειλεό, μια αίσθηση διάτασης (φουσκώματος) με αυξημένους κοιλιακούς ήχους και πόνο. Χαρακτηριστικό είναι η διακοπή της αποβολής αεριών και κοπράνων. Σε ασθενείς που το έντερό τους δεν απορροφά τα θρεπτικά συστατικά σωστά, εξαιτίας της εκτεταμένης φλεγμονής ή ενός μικρότερου εντέρου κατόπιν επέμβασης, μπορεί να υπάρξει βελτίωση των διαρροιών αν διατηρήσουν μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά. Τα διατροφικά συμπληρώματα είναι κάποιες φορές απαραίτητα για να αντικαταστήσουν την απώλεια βιταμινών και μετάλλων λόγω της έλλειψης όρεξης ή κατανάλωσης τροφής, της κακής απορρόφησης εξαιτίας της εξέλιξης της νόσου, ή 16 / 16

17 Τηλ.: , Κιν.: , της απώλειας λόγω διάρροιας. Πριν τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής, ζήτησε την γνώμη του γιατρού σου. Ζώντας με την Crohn Μια χρόνια κατάσταση μπορεί να έχει συναισθηματικές αλλά και πρακτικές επιπτώσεις στη ζωή του ασθενούς. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας για οτιδήποτε σας απασχολεί ή σας προβληματίζει. Εγκυμοσύνη και Crohn Οι γυναίκες που έχουν ενεργή νόσο Crohn έχουν κάπως μικρότερη πιθανότητα από τις υγιείς να μείνουν έγκυες. Αυτό οφείλεται κατά ένα μέρος στο ότι η σεξουαλική επαφή μπορεί να είναι δυσάρεστη και συνεπώς όχι και τόσο συχνή, και κατά ένα άλλο στο ότι η γονιμότητα μπορεί να μειωθεί εξαιτίας της ακανόνιστης ωορρηξίας ή κάποιας τοπικής βλάβης στις σάλπιγγες που έχει προκληθεί από τη φλεγμονή στο παρακείμενο έντερο. Οι άντρες που παίρνουν σουλφασαλαζίνη μπορεί να έχουν μειωμένη γονιμότητα επίσης. Η συμβουλή των γιατρών είναι συνήθως να αποφεύγεται η εγκυμοσύνη όταν η νόσος βρίσκεται σε έξαρση. Εντούτοις δεν είναι λιγότερο πιθανό να υπάρξει έξαρση της φλεγμονής κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης. Τα αντισυλληπτικά χάπια είναι ασφαλή και δραστικά εκτός από την περίπτωση έντονης διάρροιας, όπου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται άλλοι αντισυλληπτικοί τρόποι. Οι γυναίκες μπορούν να συνεχίσουν τις περισσότερες φαρμακευτικές θεραπείες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των στεροειδών, αμινοσαλικυλικών και αζαθιοπρίνης, αλλά δεν πρέπει να παίρνουν μεθοτρεξάτη. Η εγκυμοσύνη πρέπει να αποφεύγεται στα ζευγάρια όπου ένας εκ των δύο έχει πάρει μεθοτρεξάτη μέσα στους τελευταίους τρεις με δώδεκα μήνες, ανάλογα με τη συμβουλή του γιατρού τους. Είναι η Crohn κληρονομική; Η νόσος Crohn δεν είναι κληρονομική με την ίδια έννοια με την αχρωματοψία ή τις νόσους όπως η αιμοφιλία. Εντούτοις, αν κάποιος υποφέρει από τη Νόσο Crohn υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα οι απόγονοί του ή κάποιος άλλος συγγενής του να αναπτύξει Crohn (ή την σχετική πάθηση, την Ελκώδη Κολίτιδα) απ ότι κάποιον που δεν νοσεί. Παρόλα αυτά οι πιθανότητες να αναπτύξει Crohn το παιδί ενός ασθενούς είναι σχετικά μικρές, ίσως κάπου μία στις εκατό, μικρό ποσοστό για να αποφασίσει κανείς να μην αποκτήσει οικογένεια. Οι ερευνητές έχουν αρχίσει να κατανοούν πως οι διαφορές στη γενετική σύνθεση του ατόμου μπορεί να οδηγήσουν στην τάση εμφάνισης της Crohn ή, για παράδειγμα, γιατί κάποια μέρη του εντέρου ή του σώματος νοσούν ενώ άλλα όχι. 17 / 17

18 Τηλ.: , Κιν.: , Ποια είναι τα ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν παιδιά με Crohn; Στους ενήλικες με τη Νόσο Crohn σε έξαρση, η χαμηλή κατανάλωση τροφής οδηγεί σε χάσιμο βάρους, ενώ στα παιδιά μπορεί επιπλέον να καθυστερήσει την σωματική και σεξουαλική τους ανάπτυξη. Κατά συνέπεια, δίνεται μεγάλη έμφαση στην αποκατάσταση της κατανάλωσης τροφής στα παιδιά, ώστε η διατροφή τους να έρθει σε κανονικά επίπεδα, με συμπληρώματα ή από το στόμα ή περιστασιακά ενδοφλεβίως. Η παρατεταμένη θεραπεία με στεροειδή μπορεί επίσης να καθυστερήσει την ανάπτυξη. Οι στοιχειακές δίαιτες χρησιμοποιούνται συχνότερα σε παιδιά για να αποφευχθούν οι παρενέργειες των στεροειδών, ενώ συγχρόνως παρέχουν ικανοποιητική διατροφή. Κατά συνέπεια, για τα παιδιά και τους ενήλικες που δεν ανταποκρίνονται στην φαρμακευτική αγωγή, υπάρχει πιο ουσιαστικός λόγος για επέμβαση ώστε να αφαιρεθούν οι περιοχές του εντέρου που έχουν προσβληθεί. Αυτό διευκολύνει την ομαλή ανάπτυξη του ασθενούς. Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορεί επίσης να αντιμετωπίσουν ειδικά προβλήματα εξαιτίας απουσίας από το σχολείο, την αίσθηση ότι είναι «διαφορετικοί» από τα άλλα παιδιά, και μια δυσκολία στην ανάπτυξη της ανεξαρτησίας. Η Crohn οδηγεί σε καρκίνο; Υπάρχει ένας ελαφρά αυξημένος κίνδυνος καρκίνου του λεπτού εντέρου, του κόλου, ή του πρωκτού, όταν ο ασθενής νοσεί από τη Νόσος Crohn για πολλά χρόνια. Εναλλακτικές προσεγγίσεις Κάποια άτομα με Νόσο Crohn δοκιμάζουν εναλλακτικές ή συμπληρωματικές θεραπείες για να τα βοηθήσουν να ανταπεξέλθουν στις επιδράσεις που δημιουργεί η πάθηση. Για παράδειγμα, αρωματοθεραπεία (για χαλάρωση), βελονισμό (για ανακούφιση του πόνου) και θεραπείες που έχουν ως βάση τα βότανα π.χ την αλόη (aloe vera) και ένα είδος φτελιάς (slippery elm). Δεν υπάρχει εκτεταμένη αξιόπιστη έρευνα σχετικά με τις θεραπείες αυτές και κατά συνέπεια είναι δύσκολο να σχολιαστεί η πιθανή τους προσφορά στη νόσο. Αν παρόλα αυτά θέλεις να δοκιμάσεις κάτι το εναλλακτικό, συμβουλεύσου τον γιατρό σου και μην διακόψεις τη φαρμακευτική σου αγωγή προτού τον ενημερώσεις. Πως επηρεάζει η Crohn το μέλλον ενός ασθενή; Δεν υπάρχει κάποια μεμονωμένη απάντηση σε αυτή την ερώτηση, αφού ο κάθε ασθενής βιώνει την κατάστασή του πολύ διαφορετικά. Αυτή μπορεί να επηρεαστεί από τη βαρύτητα της νόσου καθώς επίσης και από το αν η νόσος βρίσκεται σε έξαρση ή σε ύφεση. 18 / 18

19 Τηλ.: , Κιν.: , Πολλά άτομα με Νόσο Crohn μπορεί να μην παρουσιάζουν τίποτα περισσότερο από ήπια και όχι και τόσο συχνά συμπτώματα διάρροιας και πόνου. Τα άτομα αυτά είναι πιθανόν να θεωρήσουν ότι η ζωή τους δεν επηρεάζεται πολύ από τη νόσο. Άλλα άτομα, όμως, έχουν συνεχή και σοβαρά συμπτώματα, παρ όλη την εντατική φαρμακευτική και χειρουργική αγωγή, και πρέπει να προσαρμόσουν τη ζωή τους σε μεγάλο βαθμό. Η κατανόηση του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος, των φίλων και του χώρου της δουλειάς είναι σημαντική και μπορεί να αποβεί πολύ βοηθητική. 19 / 19

20 Τηλ.: , Κιν.: , Ευχαριστώ θερμά τη φίλη και συνεργάτη Ίλια Δαούση για την εξαιρετική μεταφορά του πρωτοτύπου στην Ελληνική γλώσσα και την ανιδιοτελή προσφορά της προς τους ασθενείς με φλεγμονώδεις παθήσεις. Λαπαροσκοπική - Ογκολογική - Γενική Χειρουργική Εξειδικευθείς στις παθήσεις του Γαστροεντερικού συστήματος Επιμέλεια. Μετάφραση από την Αγγλική έκδοση του NACC Ίλια Δαούση. 20 / 20

XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ

XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ XEΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΦΝΕ 1 Περιεχόµενα Εισαγωγή 3 Πότε είναι απαραίτητη η επέµβαση; 3 1) Μη-ανταπόκριση σε φαρµακευτική θεραπεία ή σοβαρές παρενέργειες των φαρµάκων 3 2) Επείγοντα προβλήµατα (Οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

www.bolanis.gr Χειρουργός Ιωάννης Κ. Μπολάνης Ελκώδης Κολίτιδα Επιμέλεια Ιωάννης Κ. Μπολάνης Χειρουργός.

www.bolanis.gr Χειρουργός Ιωάννης Κ. Μπολάνης Ελκώδης Κολίτιδα Επιμέλεια Ιωάννης Κ. Μπολάνης Χειρουργός. Επιμέλεια. Μετάφραση από την Αγγλική έκδοση του NACC Ίλια Δαούση. Τηλ.: 210 72.10.000, Κιν.: 6945 588 540, Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 2 Επέμβαση Ελκώδους Κολίτιδας... 3 Ανατομία... 3 Παθολογία... 4 Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα );

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ή SIBO Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); Θα μπορούσε απλώς να είναι μια εντερική βακτηριακή υπερανάπτυξη του λεπτού εντέρου

Διαβάστε περισσότερα

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά.

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά. Μετά την χειρουργική επέµβαση Η ανάρρωση µετά από την χειρουργική επέµβαση στους πνεύµονες επέρχεται µετά από πάροδο µερικών εβδοµάδων. Κάποιοι ασθενείς φυσικά αναρρώνουν πιο γρήγορα από άλλους. Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια.

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια. Εξατοµικευµένo έντυπο ενηµέρωσης και συµβουλευτικής εκπαιδευτικών για τις ανάγκες µαθητών σχολικής ηλικίας δηµοτικού, γυµνασίου ή λυκείου µε Ιδιοπαθή Φλεγµονώδη Νόσο του Εντέρου (ελκώδη κολίτιδα ή νόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ. «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & «Καούρα» «Ξινίλες» ΑΘΗΝΑΙ 2008 Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος Απλό κάψιμο στο στήθος και ξινίλα ή κάτι περισσότερο; Τι είναι και πως εκδηλώνεται η

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου;

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Περιεχόμενα Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Γιατί και με ποιό μηχανισμό εμφανίζονται τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Αρθραλγίες κάτω άκρων από 10ημέρου Εμπύρετο από 24ώρου Προ εβδομάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου

Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου Ελκώδης Κολίτις Νόσος του Crohn Αθήνα 2008 ΟΡΙΣΜΟΣ Οι Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδης Νόσοι του Εντέρου (ΙΦΝΕ), δηλαδή η Eλκώδης Kολίτις και η νόσος του Crohn είναι νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Τα κάτωθι στοιχεία καλείστε να τα δώσετε στον διευθυντή του σχολείου που φοιτά ο µαθητής/τρια παιδί έφηβος.

Τα κάτωθι στοιχεία καλείστε να τα δώσετε στον διευθυντή του σχολείου που φοιτά ο µαθητής/τρια παιδί έφηβος. Έντυπο Εξατοµικευµένης Ενηµέρωσης και Συµβουλευτικής του σχολικού προσωπικού για την νόσο και τις ανάγκες µαθητών µε Ιδιοπαθή Φλεγµονώδη Νόσο του Εντέρου (νόσο του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα) Το παρόν έντυπο

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές συμβουλές για την φροντίδα της στομίας

Πρακτικές συμβουλές για την φροντίδα της στομίας Πρακτικές συμβουλές για την φροντίδα της στομίας Περιεχόμενα 03 Εισαγωγή 04 Πως λειτουργεί φυσιολογικά το πεπτικό σύστημα 05 Τι είναι η κολοστομία/ ειλεοστομία; 06 Γιατί πραγματοποιείται μια επέμβαση που

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Ελκώδης CROHN. Κολίτις. Νόσος. του. Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου. Α θ ή ν α ι 20 03 Õ Ì Ë Å Ã Á Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã É Ê Ï Ñ Õ Ì Á

Ελκώδης CROHN. Κολίτις. Νόσος. του. Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου. Α θ ή ν α ι 20 03 Õ Ì Ë Å Ã Á Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã É Ê Ï Ñ Õ Ì Á Ó Ó Ë Å Ë Ç Í É Ê Ï É Ä Ñ Õ Ì Á Å Ë Ë Ç Í É Ê Ï Ã Á Ã Á Ó Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã É Á Ó & Ä É Á Ô Ñ Ï Ö Ç Ó Ô Ñ Å Í Ô Å Ñ Ï Ë Ï Ã Ë Å Ë Ç Í É Ê Ï É Ä Ñ Õ Ì Á Å Ë Ë Ç Í É Ê Ï Ã Á Ελκώδης & Ã Á Ó Ô Ñ Å Í Ô

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη αιτία διεθνώς, θανάτων από κακοήθη νόσο. Ο λόγος είναι ότι οι πολύποδες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Λαπαροσκοπική Κολεκτομή

Λαπαροσκοπική Κολεκτομή Λαπαροσκοπική Κολεκτομή Η νοσηλεία σας Οι παρακάτω πληροφορίες αφορούν τη νοσηλεία σας για μία επέμβαση κολεκτομής. Επιπλέον ερωτήματα μπορούν να απαντηθούν από τον ιατρό και τους συνεργάτες του. Που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Αρθρίτιδα Η αρθρίτιδα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος.

Η εξήγηση αποτελείται από τρία μέρη-λευκοκύτταρα, φλεγμονή κι ένα λάθος του ανοσοποιητικού συστήματος. Πάσχω από Ρευματοειδή Αθρίτιδα; Ποιο από τα ακόλουθα κοινά συμπτώματα της ΡΑ έχετε; 3 ή περισσότερες επώδυνες αρθρώσεις ταυτόχρονα, συνήθως και στις δυο μεριές του σώματος; Πρωινή δυσκαμψία που διαρκεί

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος ΟΜΙΛΗΤΕΣ - Μερκούρης Μποδοσάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Myxina. Νιμεσουλίδη 100mg δισκία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

Myxina. Νιμεσουλίδη 100mg δισκία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ REGULATORY AFFAIRS DEPARTMENT Edit: 06/2011 Myxina Νιμεσουλίδη 100mg δισκία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ - ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ - ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ - ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ; Όταν η νεφρική ανεπάρκεια είναι σε προχωρημένο στάδιο, οι νεφροί σας έχουν υποστεί τέτοια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Πρόληψη Ορισμός Οι νεφρικοί λίθοι (νεφρική λιθίαση, νεφρολιθίαση) είναι μικρά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

MIN-A-PON 100mg, δισκία

MIN-A-PON 100mg, δισκία ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ MIN-A-PON 100mg, δισκία Νιµεσουλίδη (Νimesulide) Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρµακο. - Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι άδικη. Μερικοί είναι άρρωστοι, ενώ άλλοι είναι υγιείς John F. Kennedy, 1962 ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ: ΝΟΣΟΣ ADDISON Daniel Davies [Ιατρός] Ιατρός], 1947 Αυτός ο νεαρός φίλος σου δεν

Διαβάστε περισσότερα