ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.) ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΛΕΤΗ «Συλλογή, Κριτικός Σχολιασμός και Οργάνωση της Ψηφιοποίησης της Υπάρχουσας Ερευνητικής Παραγωγής στον Τομέα της Ισότητας στην Εκπαίδευση» Συντονίστρια Έρευνας: Ναυσικά Μοσχοβάκου Υπεύθυνη Έρευνας: Γεωργία Κορέλλα Ερευνήτριες: Εύα Κ. Ξυδοπούλου Ελένη Σακελλαρίου Αγγελική Φλαγγίνη Βίλλυ Φωτοπούλου ΑΘΗΝΑ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 3 ABSTRACT 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ 8 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 14 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Βιβλιογραφία Κ.Ε.Θ.Ι Βιβλιογραφία Ε.Κ.Κ.Ε Βιβλιογραφία κοινή Ε.Κ.Κ.Ε.-Κ.Ε.Θ.Ι. 200 ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 213 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 223 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 225 2

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται η καταγραφή του συνόλου των εμπειρικών δεδομένων και των θεωρητικών αναλύσεων, που έχουν διεξαχθεί στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, σε σχέση με το φύλο και την εκπαίδευση, και η συστηματοποιημένη παρουσίασή τους με τη δημιουργία σχετικής ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, η λειτουργία της οποίας στηρίζεται σε μια λογική τροφοδοτικής βάσης τόσο ως προς την υποστήριξη των μελετών βιβλιογραφικής επισκόπησης, όσο και αντίστροφα, δεδομένου ότι η παραχθείσα βιβλιογραφία για το φύλο και την εκπαίδευση στην Ελλάδα, δεν έχει αξιοποιηθεί και συστηματοποιηθεί. Κύριος σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης είναι να αποτελέσει το έναυσμα για μία περισσότερο ουσιαστική και συστηματική επισκόπηση των θεωρητικών και εμπειρικών ευρημάτων και να συμβάλει σε μια οργανωμένη έκθεση των αναλύσεων για το φύλο και την εκπαίδευση στην Ελλάδα. Για την επίτευξη των παραπάνω πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της σχετικής με το φύλο ελληνικής, αλλά και ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας, ώστε να περιγραφεί το πλαίσιο και οι κυριότερες θεματικές της εθνικής και ευρωπαϊκής συγγραφικής παραγωγής σχετικά με την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, τα βιβλιογραφικά δεδομένα ταξινομήθηκαν με βάση τις θεματικές ενότητες που καλύπτουν και συμπληρώθηκαν έντυπα καταγραφής του υλικού. Τέλος, πραγματοποιήθηκε κριτικός σχολιασμός των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν και διατυπώνονται προτάσεις για την κάλυψη των ερευνητικών κενών που διαπιστώθηκαν κατά την εκπόνηση της εν λόγω μελέτης. 3

4 ABSTRACT In the present study, it is attempted the recording of the whole empirical data and theoretical approaches, that have been carried out in our country concerning gender and education. It is has been also fulfilled an organized presentation through an electronic data base, the operation of which is supported in a two ways feedback logic. The main aims of the study are to initiate a more essential and systematic review of the theoretical and empirical findings and to contribute in an organised report of gender and education analyses in Greece. A bibliographic review regarding gender was accomplished, in order to achieve the above mentioned and so as to record the framework and the main topics of the national and European bibliography production regarding gender equality in education. Furthermore, the bibliographic data were categorized according to the topics that cover, and forms of collected data were filled in. Finally, a critical annotation of the collected data was realised and proposals for the emerged research inadequacies that were noticed, were expressed. 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ισότητα ευκαιριών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης αποτελεί όχι μόνο αιτούμενο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν παράμετροι και φαινόμενα που ευνοούν τη διαιώνιση ανισοτήτων και διακρίσεων σε βάρος των γυναικών, αλλά αναφαίρετο και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, για το οποίο χρειάζεται να ληφθούν μέτρα, ώστε αφενός να επιτευχθεί η πλήρης και ουσιαστική πρόσβαση όλων των ατόμων στην ποιοτική εκπαίδευση και αφετέρου να δημιουργηθούν οι βάσεις και οι συνθήκες για την ενίσχυση της σπουδαιότητας της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής. Δεδομένου του γεγονότος ότι η εκπαίδευση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αγορά εργασίας, όπου παρατηρούνται οι περισσότερες ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων και οι διακρίσεις κατά των γυναικών αποτελούν ένα σταθερό και διαρκές αιτούμενο προς εξάλειψη, χρειάζεται να πραγματοποιηθεί σχεδιασμός για την εισαγωγή της ισότητας των φύλων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, προκειμένου να επιτευχθούν αφενός η εκ βάθρου καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων και αφετέρου η ισότιμη αντιμετώπιση και ένταξη των ανδρών και των γυναικών στην κοινωνία. Ως εκ τούτου, στην Ελλάδα -λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη ότι το σχολείο αποτελεί βασικό παράγοντα κοινωνικοποίησης και διαμόρφωσης στάσεων και αντιλήψεων- προωθούνται και έχουν τεθεί σε ισχύ οι κάτωθι ενέργειες-δράσεις από τους αρμόδιους φορείς 1 (Υπουργείο Εθνικής Παιδείας, Γενική Γραμματεία Ισότητας, κ.ά.): Πραγματοποιείται αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και δίνεται έμφαση στο φύλο και τις ίσες ευκαιρίες. Όπου κρίνεται αναγκαίο, προτείνεται αναθεώρηση του περιεχομένου των εγχειριδίων έτσι ώστε ο μαθητικός πληθυσμός να ευαισθητοποιείται, αποκτώντας εξοικείωση και γνώση αναφορικά με την ισότητα των φύλων. Τα προγράμματα επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών, τα οποία υλοποιήθηκαν με επιτυχία στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση» (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ.) στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, επεκτάθηκαν κατά την υλοποίηση του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. 1 Γενική Γραμματεία Ισότητας, Πολιτικές για την Ισότητα στην Εκπαίδευση, text at: 5

6 Ο σχολικός επαγγελματικός προσανατολισμός επαναπροσδιορίστηκε βάσει του επαγγελματικού διαχωρισμού λόγω φύλου και εμπλουτίστηκε με την εφαρμογή της αρχής του gender mainstreaming, προκειμένου να τροποποιηθούν οι διαφοροποιήσεις και πολώσεις που εμφανίζονται συχνά σε συγκεκριμένους κλάδους επαγγελμάτων και οι οποίες οφείλονται, κατά κύριο λόγο, στις στερεότυπες αντιλήψεις για την επιλογή «παραδοσιακά ανδρικών» ή «παραδοσιακά γυναικείων» επαγγελμάτων. Παράλληλα, ενισχύθηκε η συμβουλευτική επί θεμάτων ισότητας των φύλων στη συγγραφή των σχολικών εγχειριδίων και προωθείται ενεργά η διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φορέων και οργανισμών προς την κατεύθυνση της συστηματικής εισαγωγής αρχών ισότητας και καταπολέμησης των έμφυλων διακρίσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα τα τελευταία χρόνια έχει τροποποιηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να γίνεται λόγος για μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις και θεσμικές αλλαγές που προωθούν την παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτό, η ερευνητική (πρωτογενής ή δευτερογενής) προσπάθεια να καταγραφούν οι πρόοδοι, οι ελλείψεις και τα κενά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και η επιστημονικά τεκμηριωμένη κατάθεση προτάσεων σχεδιασμού για τη βελτίωση του τελευταίου, αποτελούν εχέγγυα και βασικά εργαλεία για την αποτελεσματική παρέμβαση στο χώρο της εκπαίδευσης. Ωστόσο, η παραχθείσα βιβλιογραφία για το φύλο και την εκπαίδευση στην Ελλάδα δεν έχει αξιοποιηθεί και συστηματοποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η εμβριθής τεκμηρίωση του εν λόγω αντικειμένου. Αν και υπάρχει αξιοσημείωτη ερευνητική παραγωγή και έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο σημαντικές μελέτες βιβλιογραφικής επισκόπησης (Κουϊμτζή, Παπαδήμου & Φρόση 2001, Βιτσιλάκη-Σορωνιάτη, Μαράτου-Αλιπράντη & Καππέλα-Λαγουδάκη 2001), οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν, παρ όλα αυτά κρίνεται σκόπιμη η διεύρυνση τόσο του χρονικού ορίζοντα εξέτασης του υλικού όσο και η ποιοτική διεύρυνση των επιμέρους εξεταζόμενων θεματικών αξόνων σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Χρειάζεται, κατά συνέπεια, να συγκεντρωθεί και να αναλυθεί τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά ο θεωρητικός Λόγος για την ισότητα των φύλων στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, προκειμένου να δημιουργηθεί ο διάλογος και η αντικειμενική και αξιόπιστη επανατροφοδότηση για το συγκεκριμένο θέμα. Επομένως, οι στόχοι της παρούσας μελέτης συνοψίζονται στους εξής: 6

7 - Η επισκόπηση του συνόλου των εμπειρικών δεδομένων και θεωρητικών αναλύσεων που έχουν διεξαχθεί στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, σε σχέση με το φύλο και την εκπαίδευση στην Ελλάδα. - Η συστηματική, οργανωμένη έκθεση, καθώς και η συνθετική παρουσίαση των συναφών θεωρητικών παραδοχών και εμπειρικών ευρημάτων, ώστε να προκύπτει μια διαυγής εικόνα του προβληματισμού που έχει αναπτυχθεί. - Η συνολική και επικαιροποιημένη αποτύπωση της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας σε σχέση με το υπό εξέταση ζήτημα. - Η κάλυψη ερευνητικών κενών και η σύνταξη πλαισίου διαμόρφωσης προτάσεων και πολιτικών για τη λήψη στρατηγικών μέτρων και την αποτελεσματική διαχείρισή του στην Ελλάδα. Αντικείμενο της μελέτης αποτελεί ο εντοπισμός και η καταγραφή (υπό μορφή ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης) του συνόλου του συγγραφικού έργου σχετικά με την (ή με σημαντική αναφορά στην) ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση στην Ελλάδα. Η παρούσα μελέτη διαρθρώνεται στα ακόλουθα επιμέρους τμήματα: 1. Εννοιολογικό πλαίσιο και ορισμοί. 2. Αναλυτική περιγραφή της μεθοδολογίας υλοποίησης του Έργου - Εύρος & περιορισμοί. 3. Αναλυτική θεματική οργάνωση του συλλεγόμενου ερευνητικού υλικού. 4. Δημιουργία ταξινομητικής μήτρας. 5. Σχολιασμός και αποτίμηση του υλικού (Πορίσματα & Συμπεράσματα). 6. Δημιουργία βάσης δεδομένων (υπαγωγή των σχετικών με το συνολικό έργο βιβλιογραφικών αναφορών σε ένα ενιαίο πλαίσιο) και επιμέρους κατηγοριοποίηση. 7. Έλεγχος ως προς τη στοχοθεσία του εγχειρήματος. 8. Προτεινόμενες διαδικασίες διαχείρισης, επικαιροποίησης και διάθεσής του. 7

8 ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα, στο χώρο των κοινωνικών επιστημών, εντάθηκαν οι θεωρητικές αναζητήσεις και συζητήσεις σχετικά με το ζήτημα του φύλου και, συγκεκριμένα, σχετικά με τη διάκριση του βιολογικού από το κοινωνικό φύλο, οι οποίες είχαν ήδη ξεκινήσει από τα μέσα της δεκαετίας του '70. Έτσι, αγγλοσαξονικής καταγωγής φεμινίστριες επιστήμονες επινόησαν τον όρο gender, επιδιώκοντας να αμφισβητήσουν την αναγωγή της γυναικείας υποτέλειας στη φύση και τη βιολογία. 2 Στο πλαίσιο της θεωρητικής ενασχόλησης με τον εν λόγω όρο, το φύλο, όπως επίσης και οι σχετικοί όροι «γυναίκα», «άνδρας», «θηλυκότητα», «ανδρισμός», μετατρέπονται από ένα αδιαμφισβήτητο δεδομένο της φύσης σε μια πολιτισμικά και κοινωνικά προσδιορισμένη αναλυτική κατηγορία, η οποία συνεχίζει ακόμη και σήμερα να απασχολεί τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και την ευρύτερη κοινωνία, εγείροντας πολιτικά και νομικά ζητήματα μείζονος σημασίας. Ο Λόγος για το φύλο συγκροτήθηκε, καταρχάς, προκειμένου να ασκήσει κριτική σε πλήθος βιολογικών θεωριών, που θέτουν στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας τους την ιδεολογία του βιολογικού ντετερμινισμού, σύμφωνα με την οποία οι έμφυλες διαφορές καθορίζονται αποκλειστικά και μόνο από απτά στοιχεία της ανθρώπινης φυσιολογίας (π.χ. χρωμοσώματα και ορμόνες). Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαδικασία «φυσικοποίησης» της έμφυλης ταυτότητας, με απώτερο σκοπό τη σύσταση, τη νομιμοποίηση και, σαφώς, την παγίωση κοινωνικών σχέσεων, κυρίως σχέσεων εξουσίας, οι οποίες έως και σήμερα τείνουν να εκλαμβάνονται από τις δυτικές κοινωνίες ως βιολογικά προσδιορισμένες και, κατά συνέπεια, αναπόφευκτες και αδιάβλητες από τις ιστορικές συγκυρίες, τα κοινωνικά συμφραζόμενα, την προσωπική επιλογή και δράση. Υπό το πρίσμα αυτών των θεωριών, το φύλο ορίζεται ως πρωτεύων βιολογικός παράγοντας, που καθορίζει την ανθρώπινη ζωή, προσδίδοντας στα άτομα φυσικά προσδιορισμένους ρόλους και θέτοντάς τους συγκεκριμένες κοινωνικές υποχρεώσεις και δικαιώματα, απαραίτητα για την εκπλήρωση του υποτιθέμενου φυσικού «προορισμού» τους. Το φύλο εκλαμβάνεται ως δοσμένο από τη φύση και ορίζεται ως κανονιστικό πρότυπο, βάσει του οποίου άνδρες και γυναίκες οφείλουν να συμπεριφερθούν ακολουθώντας έναν αδιαπραγμάτευτο ηθικό κώδικα, που στοιχειοθετείται από τις έμφυτες ιδιότητες και ικανότητές τους και αποσκοπεί στην 2 Γιαννακόπουλος, Κ., «Προλογικό Σημείωμα: Θεωρίες για το έμφυλο σώμα». Στο Th. Laquer Κατασκευάζοντας το Φύλο, (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου), σσ , Αθήνα: Πολύτροπον,

9 εδραίωση της κοινωνική ευταξίας και ευημερίας. 3 Η τήρηση του εν λόγω κώδικα από άνδρες και γυναίκες συνεπάγεται την «τυφλή» υπακοή σε φυσικά προσδιορισμένους κανόνες και αναδεικνύει ως αυτονόητη την ανάληψη αυστηρά προκαθορισμένων και σαφώς αντιθετικών ρόλων που βασίζονται στις ριζικά διαφορετικές σωματικές, πνευματικές και ψυχικές ιδιότητες του κάθε φύλου, πραγματώνονται εντός, επίσης, προκαθορισμένων και αντιθετικών πεδίων δράσης και προσβλέπουν, συνακόλουθα, στην εκτέλεση διαφορετικών κοινωνικών «προορισμών». Αυτονόητα, λοιπόν, ο άνδρας διαθέτει μεγάλη σωματική ρώμη, υψηλές πνευματικές ικανότητες και ελάχιστες ψυχικές ευαισθησίες, που τον καθιστούν κατάλληλο να αναλάβει το ρόλο του «κουβαλητή» και «αρχηγού» της οικογένειας, με αποκλειστική δράση στο χώρο της δημόσιας σφαίρας, σε τομείς, όπως η εκπαίδευση, η εργασία και η πολιτική, σε αντίθεση με τη γυναίκα, η οποία, όντας «φύσει» σωματικά αδύναμη, με έντονο συναισθηματισμό και χαμηλό πνευματικό επίπεδο, τείνει να δραστηριοποιείται εντός της οικιακής σφαίρας με κύριο μέλημά της τη δημιουργία οικογένειας, καθώς και την ανατροφή και φροντίδα των μελών αυτής. 4 Πρόκειται, ουσιαστικά, για την κατασκευή μιας κοινωνικής ιεραρχίας, κατά την οποία η εξύψωση των ανδρών κατακτάται μέσω της ταυτόχρονης υποτίμησης των γυναικών, που είναι «από τη φύση» καταδικασμένες στην έλλειψη των βιολογικών χαρισμάτων, απαιτούμενων για την αξιοποίηση των υποτιθέμενα ίσων ευκαιριών που προσφέρει η κοινωνία. Το ιεραρχικό περιεχόμενο αυτής της «φυσικά» προσδιορισμένης κατανομής ρόλων, που χρησιμοποίησε πλήθος εννοιολογικών διπόλων (π.χ. άνδρας/γυναίκα, φύση/πολιτισμός, οικιακό/δημόσιο), προκειμένου να επιβάλει και να νομιμοποιήσει την υπεροχή της βιολογίας έναντι της κοινωνίας και του πολιτισμού, άρχισε να αμφισβητείται από τις φεμινίστριες στα μέσα της δεκαετίας του '70 και ιδιαίτερα στη δεκαετία του '80, οπότε το δεύτερο κύμα του φεμινισμού βρέθηκε στο απόγειό του και ο όρος «κοινωνικό φύλο» (gender) τέθηκε στο προσκήνιο. Η έννοια του κοινωνικού φύλου αποτέλεσε τη δεκαετία του '80 εμβληματική αναλυτική κατηγορία για την επιχειρηματολογία φεμινιστριών θεωρητικών, οι οποίες έσπευσαν να υποστηρίξουν τη διαπίστωση ότι το φύλο αποτελεί μια κοινωνική 3 Παπαταξιάρχης, Ε., «Εισαγωγή: Απ τη σκοπιά του φύλου: Ανθρωπολογικές θεωρήσεις της Σύγχρονης Ελλάδας». Στο Ε. Παπαταξιάρχης & Θ. Παραδέλλης, (επιμ.), Ταυτότητες και Φύλο στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, Γκασούκα, Μ. Λέξεις και έννοιες για την προσέγγιση του προβληματισμού για το φύλο, από το βιολογικό φύλο (sex) στο κοινωνικό φύλο (gender). Text at : 9

10 κατασκευή, ένα πολιτισμικό σύμβολο, ένα «προϊόν» της διαντίδρασης των ανθρώπων και των σχέσεων που αυτοί αναπτύσσουν μεταξύ τους και, ως εκ τούτου, η ανάληψη στερεότυπων ρόλων από άνδρες και γυναίκες, καθώς επίσης και η υιοθέτηση έμφυλων ταυτοτήτων, απέχουν μακράν της βιολογικής αιτιοκρατίας. Γίνεται, λοιπόν, φανερό ότι η συμπεριφορά που αναπτύσσουν τα άτομα και οι ικανότητες που επιδεικνύουν δεν είναι παρά το αποτέλεσμα κοινωνικών στερεοτύπων, προσχηματισμένων, δηλαδή, κοινωνικών αντιλήψεων, οι οποίες, όσον αφορά στο φύλο, προσδίδουν στους μεν άνδρες τα χαρακτηριστικά της επιθετικότητας, της ανταγωνιστικότητας, της ανεξαρτησίας της αποφασιστικότητας, της εξυπνάδας, κ.λπ. στις δε γυναίκες τα χαρακτηριστικά της παθητικότητας, της υποχωρητικότητας, της εξάρτησης, της ευγένειας, της φιλαρέσκειας, κ.λπ. 5 Όμοια, η έμφυλη ταυτότητα που υιοθετούν άνδρες και γυναίκες, καθώς επίσης και οι ρόλοι που ασπάζονται εξαιτίας αυτής, αποτελούν μια νοητή κατασκευή, η οποία συγκροτείται μέσω της πολύπλοκης διαδικασίας της κοινωνικοποίησης, ανεξάρτητα από βιολογικές παραμέτρους, μέσω της ένωσης ορισμένων ανθρώπων μεταξύ τους, αλλά και της ταυτόχρονης διαφοροποίησής τους από κάποιους άλλους. Πρόκειται ουσιαστικά για μια αέναη διαδικασία σύγκρισης, άμυνας και επίθεσης, που χρησιμοποιεί πλήθος εννοιολογικών διπόλων, προκειμένου να επιτύχει τον προσδιορισμό και την επιβεβαίωση του έμφυλου «εαυτού» μέσω της αποστασιοποίησης και ενδεχομένως της υποτίμησης του έμφυλου Άλλου. 6 Κατά την πραγμάτωση της κοινωνικοποίησης και τη συνακόλουθη υιοθέτηση μιας συγκεκριμένης ταυτότητας ενεργοποιείται μια σειρά από αφομοιώσεις ρόλων και συμπεριφορών ως ανταπόκριση του ατόμου, άνδρα ή γυναίκας, στις κοινωνικές προσδοκίες και επιταγές. Η κοινωνικοποιητική διαδικασία συντελείται εντός θεσμοθετημένων και, συνεπώς, σταθερών δικτύων σχέσεων, οι οποίες προσδιορίζονται βάσει των ρόλων που αναλαμβάνει το κάθε άτομο εντός του δικτύου και οι οποίοι, με τη σειρά τους, επηρεάζονται από πλήθος κοινωνικών παραγόντων, όπως είναι για παράδειγμα το φύλο, η ηλικία, το επάγγελμα, κ.ά. Η ανάληψη ρόλων συνεπάγεται την κατοχύρωση δικαιωμάτων, καθώς επίσης και τη διεκπεραίωση υποχρεώσεων, γεγονός που εξ 5 Αλιπράντη, Λ., Στερεότυπα των φύλων στην οικογένεια και στην εκπαίδευση, χ.χ. Text at : %20μελών%20της%20Επιστημονικής%20Επιτροπής/Αλιπράντη%20Λ- Στερεότυπα%20των%20φύλων%20στην%20οικογένεια%20και%20στην%20εκπαίδευση.pdf 6 Πασχαλίδης, Γ., «Η Πολιτισμική Ταυτότητα ως Δικαίωμα και ως Απειλή. Η Διαλεκτική της Ταυτότητας και η Αμφιθυμία της Κριτικής». Στο Χρ. Κωνσταντοπούλου, Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Δ. Γερμανός & Θ. Οικονόμου (επιμ.), «Εμείς» και οι «Άλλοι». Αναφορά στις Τάσεις και τα Σύμβολα, σσ , Αθήνα: Τυπωθήτω,

11 αυτής. 9 Ο όγκος της διεξαγόμενης στην Ελλάδα επιστημονικής έρευνας, κατόπιν ορισμού καταδεικνύει τη δημιουργία σχέσεων εξουσίας και την αναπαραγωγή ανισοτήτων στη βάση εδραιωμένων στερεοτύπων. Στην παραδοσιακή, αγροτικήγεωργική κοινωνία, η οικογένεια αποτελεί το σημαντικότερο θεσμοθετημένο δίκτυο σχέσεων, στο πλαίσιο του οποίου συντελείται η διαδικασία της κοινωνικοποίησης υπό την καίρια επιρροή των παραγόντων του φύλου και της ηλικίας. Στη νεωτερική και μετανεωτερική κοινωνία, ωστόσο, οι οικογενειακές σχέσεις αρχίζουν να εξασθενούν, το άτομο αυτονομείται όλο και περισσότερο από την ομάδα, περιορίζεται σταδιακά η εξουσία που ασκείται πάνω του και, κατά συνέπεια, πολλές από τις αρμοδιότητες της οικογένειας, με σημαντικότερη εκείνη της κοινωνικοποίησης των μελών της και της κατανομής ρόλων ανάμεσα στα μέλη της, μεταφέρονται στην ευθύνη άλλων θεσμικών φορέων, όπως είναι η εκπαίδευση. 7 Η εκπαίδευση, ως θεσμός κοινωνικοποίησης, στο πλαίσιο του οποίου παράγονται και ταυτόχρονα αναπαράγονται αξίες, ιδανικά, πρότυπα συμπεριφοράς, στερεότυπα, ρόλοι και ταυτότητες, έχει συγκεντρώσει τις τελευταίες δεκαετίες το ερευνητικό ενδιαφέρον πλήθους μελετητών/-τριών, αρκετοί/-ές εκ των οποίων, ειδικότερα στο χώρο του παιδαγωγικού φεμινισμού, εστιάζουν στη σχέση αυτής με τον παράγοντα φύλο, εξετάζοντας μια σειρά παραμέτρων, όπως είναι η αλληλεπίδραση εκπαιδευτικών μαθητών/-τριών στην αίθουσα διδασκαλίας, το περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος και των εγχειριδίων, τα συστήματα εξέτασης και αξιολόγησης, ο επαγγελματικός προσανατολισμός. 8 Πιο συγκεκριμένα, έως τα τέλη της δεκαετίας του '80, οι εν λόγω ερευνητές/-τριες επικεντρώνουν στην κατηγορία «μαθήτριες», καταγγέλλοντας τις διαδικασίες που τείνουν να καθοδηγούν τα κορίτσια στα θεωρούμενα «γυναικεία» επαγγέλματα, προκειμένου να δημιουργηθούν οι ευνοϊκές συνθήκες για την επιτέλεση του ρόλου τους ως σύζυγοι και μητέρες. Μεταβαίνοντας, ωστόσο, στη δεκαετία του '90, η επιστημονική θεώρηση διευρύνεται και το βλέμμα των ερευνητών/-τριών αρχίζει να εστιάζει στη διαδικασία κατασκευής έμφυλων ταυτοτήτων στο χώρο της εκπαίδευσης και ειδικά στις στρατηγικές και μεθόδους που αναπτύσσουν αγόρια και κορίτσια, υιοθετώντας ρόλους και πρότυπα συμπεριφοράς, για την πραγματοποίηση της διαδικασίας 7 Αλιπράντη, Λ., ό.π. 8 Δεληγιάννη-Κουϊμτζή, Β., Ταυτότητες φύλου και σχολείο: νέες προσεγγίσεις για τον παράγοντα «φύλο» στο σχολικό πλαίσιο και ερευνητικά ευρήματα από την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα. Text at: 9 Στο ίδιο. 11

12 παρατήρησης, ανάλυσης και ερμηνείας των επιδράσεων του παράγοντα «φύλο» στην εκπαιδευτική διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει, όπως προαναφέρθηκε, την αλληλεπίδραση εκπαιδευτικών μαθητών/-τριών στην αίθουσα διδασκαλίας, το περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος και των εγχειριδίων, τα συστήματα εξέτασης και αξιολόγησης, τον επαγγελματικό προσανατολισμό, αναδεικνύει τελικά τη δόμηση δύο απόλυτα διακριτών έμφυλων ταυτοτήτων, μιας γυναικείας και μιας ανδρικής, η οποία βασίζεται στην ιεραρχική ταξινόμηση δικαιωμάτων και καθηκόντων. Συνοπτικά, η ανδρική ταυτότητα απαιτεί την ύπαρξη σωματικών χαρακτηριστικών, όπως δύναμη, ενέργεια και επιθετικότητα, συνδέεται με τη δημόσια σφαίρα και την επικράτηση σε αυτή μέσω της επαγγελματικής και οικονομικής επιτυχίας που θα φέρει η ενασχόληση με τις θετικές επιστήμες και επιβάλλει στον κάτοχό της την ανάληψη του οικογενειακού ρόλου του «αρχηγού» και «κουβαλητή». Αντίθετα, η γυναικεία ταυτότητα συνεπάγεται τον παθητικό, ήπιο και ευγενικό τρόπο συμπεριφοράς, συνδέεται με τον ιδιωτικό-οικιακό χώρο και προτάσσει την επιλογή των θεωρητικών επιστημών ως την πλέον ευνοϊκή για την ανάληψη του ρόλου της συζύγου και μητέρας και της συνακόλουθης μέριμνας και φροντίδας του άνδρα και των παιδιών. 10 Η κατασκευή και υιοθέτηση των εν λόγω ταυτοτήτων οδηγεί στη διαπίστωση ότι παρόλο που, συγκριτικά με το 19ο αιώνα, η συμμετοχή των γυναικών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης έχει αυξηθεί και η επαγγελματική τους θέση και σταδιοδρομία έχει βελτιωθεί, οι έμφυλες διακρίσεις εξακολουθούν να υφίστανται. Οι διακρίσεις αυτές παύουν πλέον να υπολογίζονται με όρους ποσοτικούς, δηλαδή βάσει των δυνατοτήτων πρόσβασης των γυναικών στην εκπαίδευση, αλλά αναδεικνύονται μέσα από ποιοτικά δεδομένα, τα οποία προκύπτουν από τις εκπαιδευτικές και τις συνακόλουθες επαγγελματικές επιλογές των γυναικών. Ο πρώιμος επαγγελματικός προσανατολισμός που συντελείται στο σχολικό περιβάλλον, άμεσα ή έμμεσα, μέσω του αναλυτικού προγράμματος διδασκαλίας, του περιεχομένου των εγχειριδίων, καθώς επίσης και των σχέσεων που αναπτύσσουν εκπαιδευτικοί και εκπαιδευόμενοι/-ες στη διάρκεια της καθημερινής τους επαφής και αλληλεπίδρασης, τείνει να επηρεάζει και συχνά να οδηγεί τις νέες γυναίκες στην επιλογή επαγγελμάτων που εξυπηρετούν το στερεοτυπικό τους ρόλο ως συζύγων και μητέρων. Υπό αυτές τις συνθήκες, τη δεκαετία του '80 και ακόμα περισσότερο τη 10 Στο ίδιο. 12

13 δεκαετία του '90, στον κλάδο των κοινωνικών, κυρίως, επιστημών, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, αναπτύσσεται ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μελέτη των κοινωνικά κατασκευασμένων έμφυλων διαφορών. Μελετώνται οι επιπτώσεις των εν λόγω διαφορών στην κατανομή της εξουσίας, την πρόσβαση στους οικονομικούς πόρους και, στην περίπτωση που εξετάζουμε εδώ, την πρόσβαση και συμμετοχή των φύλων στην παραγωγή της γνώσης και της τεχνολογίας. 11 Σκοπός όλης αυτής της ερευνητικής δραστηριότητας, μεγάλο μέρος της οποίας συντελείται στο πλαίσιο προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων Γυναικείων Σπουδών/Σπουδών Φύλου, είναι, μέσω της ανάλυσης, κατανόησης και αποδοχής του γεγονότος ότι το φύλο αποτελεί μια ιστορική και πολιτισμική κατασκευή, να προωθηθεί ο σχεδιασμός και, σαφώς, η υλοποίηση πολιτικών Προγραμμάτων και Δράσεων για την ισότητα των φύλων. Τα Προγράμματα αυτά είναι δυνατό να υλοποιηθούν (ορισμένα, μάλιστα, ήδη υλοποιούνται από αρμόδιους κρατικούς φορείς, όπως είναι η Γ.Γ.Ι. και το Κ.Ε.Θ.Ι. ως εποπτευόμενος φορέας αυτής, τα επιμέρους Εργαστήρια Σπουδών Φύλου, οι γυναικείες οργανώσεις και τα συνδικαλιστικά όργανα) με την επιδότηση, από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, θέτοντας ως κυρίαρχο στόχο την αναμόρφωση των εγχειριδίων και τον εμπλουτισμό των αναλυτικών προγραμμάτων διδασκαλίας, την ενθάρρυνση των κοριτσιών στη χρήση των δυνατοτήτων της Πληροφορικής, την επιμόρφωση και ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών σε θέματα ισότητας, την εξάλειψη των κατά φύλο επαγγελματικών στεγανών που περιορίζουν τον ορίζοντα εκπαιδευτικών και επαγγελματικών δραστηριοτήτων των γυναικών, κ.ά. 11 Γκασούκα, Μ., ό.π. 13

14 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Λόγω του μείζονος ρόλου που δυνητικά διαδραματίζει η εκπαίδευση, αφενός στην άρση των διακρίσεων και των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων και αφετέρου στην επιθυμούμενη επίτευξη της ισότητας μεταξύ αυτών, χρειάζεται να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες που πραγματοποιούνται προς την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων, προκειμένου το εκπαιδευτικό σύστημα να λειτουργήσει ρυθμιστικά και προς όφελος της ισότητας ανδρών και γυναικών. Στο πλαίσιο αυτό, κρίθηκε σκόπιμη η συγκέντρωση, καταγραφή και ταξινόμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας με κύριο αντικείμενο την εκπαίδευση στην Ελλάδα και τις συναφείς με την πρώτη μεταβλητές που σχετίζονται με τα δύο φύλα σε επίπεδο διδακτικού προγράμματος, επαγγελματικών επιλογών, διακρίσεων στο χώρο της εκπαίδευσης, κοινωνικών αναπαραστάσεων και στάσεων, εκπαιδευτικών πολιτικών κ.λπ. Παρά το γεγονός ότι έχουν πραγματοποιηθεί προσπάθειες να διερευνηθεί σε βάθος το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα και ο τρόπος που εντός αυτού αναπαράγονται ή καταπολεμούνται οι έμφυλες διακρίσεις, ωστόσο ελλείπει η συστηματική συγκέντρωση του όγκου της βιβλιογραφίας που αφορά στο υπό εξέταση θέμα και ο εμπλουτισμός της, ώστε να υπάρχει μια αξιόπιστη και επικαιροποιημένη βάση δεδομένων που να σχετίζεται με την εκπαίδευση και το φύλο ως μεταβλητές. Αν και έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο σημαντικές μελέτες βιβλιογραφικής επισκόπησης, 12 ωστόσο παρατηρείται ότι δεν έχει αξιοποιηθεί ο υπάρχον όγκος πληροφοριών σχετικά με την εκπαίδευση, κενό που καλείται να καλύψει η παρούσα μελέτη, στην οποία επιχειρείται η, κατά το δυνατόν, πληρέστερη καταγραφή της υπάρχουσας ελληνικής βιβλιογραφίας και μέρους της ξενόγλωσσης, προκειμένου να καταστεί εφικτή η ενδελεχής μελέτη του αντικειμένου και κατ επέκταση η πρόσφορη και αποτελεσματική χάραξη πολιτικής με βάση τα υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα. Κατόπιν αυτών, η ερευνητική ομάδα αναζήτησε την υπάρχουσα βιβλιογραφία με βάση τέσσερις κυρίως θεματικές ενότητες: Τα ζητήματα για την έμφυλα διαφοροποιημένη πρόσβαση των εκπαιδευτικών στις υψηλότερες βαθμίδες εκπαίδευσης. 12 Βλ. για περισσότερες πληροφορίες: Βιτσιλάκη-Σορωνιάτη, Χ., Μαράτου-Αλιπράντη, Λ. & Καπέλλα- Λαγουδάκη, Α., Εκπαίδευση και Φύλο, Αθήνα: Κ.Ε.Θ.Ι., Κουϊμτζή, Ε., Παπαδήμου, Χ. & Φρόση, Λ., Ο παράγοντας φύλο και η σχολική πραγματικότητα στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αθήνα: Κ.Ε.Θ.Ι.,

15 Τις διαφοροποιημένες επιλογές των μαθητών/-τριών ως προς τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Τα παραδοσιακά έμφυλα πρότυπα και στερεότυπα, τα οποία επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές φιλοδοξίες των μαθητών/-τριών. Τις κοινωνικές αναπαραστάσεις και στάσεις σχετικά με την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση κ.λπ. Οι παραπάνω ενότητες παρέμειναν «ανοικτές» και εμπλουτίστηκαν στη συνέχεια με το υλικό που εντοπίστηκε. Οι κυριότερες πηγές για τη συγκέντρωση της βιβλιογραφίας ήταν: α) οι ολοκληρωμένες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Αρχική Επαγγελματική Κατάρτιση» (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ.), β) η μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Κοινωνικής Καινοτομίας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε.) στο πλαίσιο του ίδιου Ε.Π. με τίτλο «Μελέτη της εθνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας σε θέματα ισότητας και εκπόνηση καταλόγου βιβλιογραφίας θεμάτων ισότητας για τον εμπλουτισμό των βιβλιοθηκών των ΤΕΕ και των ΙΕΚ της χώρας», 13 από την οποία απομονώθηκαν οι πηγές που αφορούσαν στην εκπαίδευση, και γ) οι μελέτες του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.) που αφορούν στην εκπαίδευση σε σχέση με την ισότητα των φύλων ή τις έμφυλες διακρίσεις. Η αναζήτηση στις ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες των Πανεπιστημίων της χώρας άλλων μελετών και ερευνών που εντάσσονται στους θεματικούς άξονες που εξετάζονται απέβη φτωχή, καθώς φαίνεται ότι οι βιβλιογραφικές πηγές που χρησιμοποιούνται στους προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς κύκλους σπουδών των Α.Ε.Ι. αναφορικά με το υπό συζήτηση θέμα καλύπτονται συντριπτικά από την ήδη συγκεντρωμένη βιβλιογραφία του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ., του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας και του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών. Συνολικά, συγκεντρώθηκαν τριακόσιες ογδόντα επτά (387) βιβλιογραφικές πηγές, από τις οποίες οι δεκαέξι (16) αποτελούν μεταφράσεις ξενόγλωσσων άρθρων στην ελληνική γλώσσα. Χρειάζεται να επισημανθεί ότι η παράλειψη της ενσωμάτωσης ξενόγλωσσης διαθέσιμης βιβλιογραφίας στη βάση δεδομένων αναφορικά με το υπό εξέταση αντικείμενο, αποφασίστηκε από την ερευνητική ομάδα με βάση το γεγονός ότι επιστημονικά δεν μπορούσε να αιτιολογηθεί επαρκώς και πειστικά η προτίμηση της αγγλόγλωσσης βιβλιογραφίας, για παράδειγμα, και όχι της γαλλόγλωσσης ή 13 Ινστιτούτο Κοινωνικής Καινοτομίας Ε.Κ.Κ.Ε. «Μελέτη της εθνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας σε θέματα ισότητας και εκπόνηση καταλόγου βιβλιογραφίας θεμάτων ισότητας για τον εμπλουτισμό των βιβλιοθηκών των ΤΕΕ και των ΙΕΚ της χώρας», Αθήνα: Ε.Κ.Κ.Ε.,

16 γερμανόγλωσσης, στις οποίες η βιβλιογραφία για την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση είναι εμβριθής. Για το λόγο αυτό, προτιμήθηκε να χρησιμοποιηθούν μόνο όσα βιβλία ή άρθρα έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά. Ακολούθησε η ενδελεχής διασταύρωση των στοιχείων των βιβλιογραφικών αναφορών προς αποφυγή επικαλύψεων και σφαλμάτων. Κατόπιν αυτού, η ερευνητική ομάδα προχώρησε στη δημιουργία τριών αρχείων: 1. Ενός αρχείου με κοινές βιβλιογραφικές αναφορές μεταξύ Ε.Κ.Κ.Ε. και Κ.Ε.Θ.Ι./Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. 2. Ενός αρχείου με βιβλιογραφικές πηγές που συναντώνται μόνο στη μελέτη του Ε.Κ.Κ.Ε., και 3. Ενός αρχείου με βιβλιογραφικές πηγές που συναντώνται μόνο στα παραδοτέα έργα του Κ.Ε.Θ.Ι. και του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. Με αυτό τον τρόπο, η ερευνητική ομάδα προέβη σε μια αρχική ταξινόμηση των πηγών, η οποία συνετέλεσε στην αποτελεσματική και συστηματική καταγραφή τους και διευκόλυνε τα περαιτέρω βήματα της μελέτης. Το επόμενο στάδιο της μελέτης αφορούσε στη δημιουργία της ταξινομητικής μήτρας που θα εντάσσονταν όλες οι βιβλιογραφικές πηγές και η οποία θα χρησίμευε ως εφαλτήριο σημείο τόσο για την καταγραφή των αναφορών σε ACCESS βάση δεδομένων όσο και για τη δημιουργία της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων στον ιστότοπο του Παρατηρητηρίου για την Ισότητα στην Εκπαίδευση. Για το λόγο αυτό, η ερευνητική ομάδα προέβη σε αναζήτηση των πλέον δημοφιλών και χρηστικών συστημάτων ταξινόμησης, όπως αυτό που χρησιμοποιείται στις βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου του Harvard, 14 του Πανεπιστημίου του Cambridge, 15 ή του Πανεπιστημίου του Yale. 16 Έτσι, δημιουργήθηκε η ταξινομητική μήτρα που θα χρησιμοποιούνταν στη συγκεκριμένη μελέτη, η οποία θα περιελάμβανε: - Το όνομα του/της συγγραφέα ή του/της επιμελητή/-τριας της έκδοσης. - Τον τίτλο της πηγής. - Τη χρονολογία έκδοσής της. - Τον τίτλο του περιοδικού (σε περίπτωση περιοδικού). - Τις εκδόσεις (σε περίπτωση βιβλίου). - Τη γλώσσα του κειμένου. - Το είδος (βιβλίο, άρθρο ή ηλεκτρονική καταχώρηση). 14 Βλ. ιστοσελίδα: 15 Βλ. ιστοσελίδα: 16 Βλ. ιστοσελίδα: 16

17 - Τις ενδεικτικές θεματικές κατηγορίες, βάσει των οποίων μπορεί κάποιος/-α να αναζητήσει την πηγή. - Το, όπου είναι διαθέσιμο. 17 Κατόπιν αυτού, οι βιβλιογραφικές αναφορές καταχωρήθηκαν στην ταξινομητική μήτρα και, αφού εξασφαλίστηκε η λειτουργικότητα της μήτρας, δημιουργήθηκαν οι γενικότερες θεματικές ενότητες, στις οποίες θα εντάσσονταν περαιτέρω οι πηγές που συγκεντρώθηκαν, με τη μέθοδο της ανάλυσης περιεχομένου. Η ανάλυση περιεχομένου αποτελεί σημαντικό εργαλείο στις κοινωνικές επιστήμες και συνίσταται στη συνοπτική και ποσοτική ή ποιοτική ανάλυση μηνυμάτων (υπό την ευρεία έννοια του όρου). Ακολουθεί τους κανόνες της αντικειμενικότητας, του εκ των προτέρων σχεδιασμού της έρευνας, της αξιοπιστίας, της εγκυρότητας, της γενικευσιμότητας των συμπερασμάτων, της δυνατότητας ακριβούς αναπαραγωγής των στοιχείων για μελλοντική χρήση σε άλλες έρευνες και του ελέγχου των υποθέσεων (επαλήθευση ή διάψευση αυτών) της έρευνας. Η ανάλυση περιεχομένου δεν περιορίζεται αναγκαστικά στον τύπο ή το είδος των μεταβλητών που μετρώνται σε μια συγκεκριμένη έρευνα ή στο περιβάλλον συμφραζομένων, εντός του οποίου τα μηνύματα που εξετάζονται δημιουργήθηκαν ή παρουσιάζονται. 18 Οι ευρύτερες θεματικές ενότητες, στις οποίες κατέληξε η ερευνητική ομάδα, είναι οι παρακάτω: Γυναίκες Εκπαίδευση Φύλο Ισότητα των Φύλων Απασχόληση Παιδιά. Οι παραπάνω θεματικές περιοχές υποδιαιρούνται σε άλλες, περισσότερο συγκεκριμένες ενότητες, ώστε ο/η χρήστης/-τρια της βάσης δεδομένων να έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει την πηγή που χρειάζεται με πολλαπλούς τρόπους και να 17 Δεδομένου του γεγονότος ότι η ερευνητική ομάδα αφενός δεν είχε σε όλες τις περιπτώσεις άμεση γνώση των περιεχομένων των πηγών και αφετέρου ότι για ένα σημαντικό αριθμό αναφορών δεν υπήρχε διαθέσιμη περίληψη των πηγών που χρησιμοποιήθηκαν, αποφασίστηκε να μην συμπεριληφθεί στη μήτρα συνοπτική περιγραφή της πηγής και αντί αυτής να δοθεί η κατηγορία «ενδεικτικές θεματικές κατηγορίες». Καθώς, ωστόσο, η παρούσα μελέτη και η βάση δεδομένων έχουν δημιουργηθεί, έτσι ώστε να μην είναι πεπερασμένες και διαρκώς να συμπληρώνονται από νέα δεδομένα, υπάρχει η πρόθεση σταδιακά η βάση δεδομένων να εμπουτιστεί και με περιλήψεις των πηγών προς διευκόλυνση του/της χρήστη/-τριας αυτής. 18 Βλ. σχετικά: Neuendorf K.A., The Content Analysis Guidebook Online, 2002, Txt at: Berelson, B., Content Analysis in Communication Research, Glencoe: Free Press,

18 καταλήξει στην πλέον ενδεδειγμένη κατόπιν μιας ταχείας αναζήτησης στις θεματικές ενότητες-ομπρέλες. Επιπρόσθετα, η αναζήτηση μπορεί να γίνει είτε βάσει του τίτλου της πηγής είτε βάσει του/της συγγραφέα. Όλα τα δεδομένα, αφού καταχωρήθηκαν στην ταξινομητική μήτρα και κατηγοριοποιήθηκαν περαιτέρω στις γενικές θεματικές ενότητες, εγγράφηκαν στο πρόγραμμα ACCESS 2003 (v.11), το οποίο αποτελεί λογισμικό που χρησιμοποιείται ευρέως για τη δημιουργία βάσης δεδομένων και ανάπτυξης εφαρμογών. 18

19 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 1. Βιβλιογραφία Κ.Ε.Θ.Ι. 1. Αβδελά, Ε. & Ψαρρά, Α., Ο Ρόλος των Εκπαιδευτικών. Φάκελος, 4, 21-23, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Αβδελά, Ε. & Ψαρρά, Α. Ο Ρόλος των Εκπαιδευτικών ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Φάκελος 4, Εκπαίδευση Εκπαιδευτικοί 2. Αβδελά, Ε. & Ψαρρά, Α., Ο Φεμινισμός στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου: Μια Ανθολογία. Αθήνα: Γνώση, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Αβδελά, Ε. & Ψαρρά, Α. Ο Φεμινισμός στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου: Μια Ανθολογία ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ 1985 Γνώση, Αθήνα ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Βιβλίο Γυναίκες Φεμινισμός, Ιστορία, Ελλάδα, Κοινωνικές συνθήκες 19

20 3. Αβδελά, E., Ποιες Δουλειές Παίρνουν οι Γυναίκες. Δίνη, 1, 60-61, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Αβδελά, Ε. Ποιες Δουλειές Παίρνουν οι Γυναίκες ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Δίνη, 1, Γυναίκες, Απασχόληση Εργασία 4. Αβδελά, Ε., Δημόσιοι Υπάλληλοι Γένους Θηλυκού: Καταμερισμός της Εργασίας κατά Φύλο στο Δημόσιο Τομέα, Αθήνα: Ίδρυμα Έρευνας και Παιδείας της Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Αβδελά, Ε. Δημόσιοι Υπάλληλοι Γένους Θηλυκού: Καταμερισμός της Εργασίας κατά Φύλο στο Δημόσιο Τομέα, ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ 1990 Ίδρυμα Έρευνας και Παιδείας της Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Βιβλίο Γυναίκες, Φύλο, Απασχόληση, Ισότητα των φύλων Δημόσιος τομέας, Δημόσιοι υπάλληλοι, Εργαζόμενες, Εργασία, Ελλάδα, Ιστορία, Καταμερισμός εργασίας

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια

Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αποδόµηση των έµφυλων ταυτοτήτων: προϋποθέσεις, αντιστάσεις και όρια Ελένη Μαραγκουδάκη Επίκ. Καθηγήτρια Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Tα κορίτσια φοιτούν σε ίσο ή και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Εκπαιδευτικός ΠΕ6 Αγγλικών με οργανική θέση στο 51 ο Γυμνάσιο Αθηνών

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Εκπαιδευτικός ΠΕ6 Αγγλικών με οργανική θέση στο 51 ο Γυμνάσιο Αθηνών ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Αγγελή-Παπανδρέου Διεύθυνση: Αγίου Θωμά 7, Αμπελόκηποι, 11527 Αθήνα Τηλέφωνο: 2107794853, 2105153318, 6977946874 Tόπος Γεννήσεως: Αθήνα Ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip Ισότητα των φύλων Πηγή: http://www.esfhellas.gr/index.asp?node=111 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 2. Δ' Κύκλος Σεμιναρίων. Γεώργιος. Παπακωνσταντίνου, Επικ. Καθηγητής, Διοίκησης και Οικονομίας της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

ΕΡΓΑΣΙΑ 2. Δ' Κύκλος Σεμιναρίων. Γεώργιος. Παπακωνσταντίνου, Επικ. Καθηγητής, Διοίκησης και Οικονομίας της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αθηνών. ΕΡΓΑΣΙΑ 2 ΘΕΜΑ Η Επιμορφωτική πολιτική σε επίπεδο εκπαιδευτικής μονάδας: Μύθος ή πραγματικότητα Δ' Κύκλος Σεμιναρίων Υπεύθυνος καθηγητής Γεώργιος. Παπακωνσταντίνου, Επικ. Καθηγητής, Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο

ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ για το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ Open Discovery Space «Ανοιχτές Εκπαιδευτικές

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ, ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα Ζκθεςη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Θέμα: Επόπτρια/ επόπτης: ΚΥΡΙΑΚΟΣ Θ. ΜΠΟΝΙΔΗΣ

Ονοματεπώνυμο: Θέμα: Επόπτρια/ επόπτης: ΚΥΡΙΑΚΟΣ Θ. ΜΠΟΝΙΔΗΣ Ονοματεπώνυμο: Θέμα: Επόπτρια/ επόπτης: ΚΥΡΙΑΚΟΣ Θ. ΜΠΟΝΙΔΗΣ 1 2 3 4 5 6 1 Stanworth, M., (1986), Gender and Schooling, σ. 9 2 Ηλιού, Μ., (1995), «Η διάτρητη ανισότητα και οι μεταμορφώσεις της ανισότητας»,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2

Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2 Διερεύνηση των Απόψεων εν Ενεργεία Γυναικών Εκπαιδευτικών Σχετικά με το Ρόλο του Οικογενειακού Περιβάλλοντος για την Επιμόρφωσή τους στα Πλαίσια της Δια Βίου Μάθησης Κ. Ζερβού 1, Α. Παρασκευάς 2 1 Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Αξιολόγησης ΕΚΤ 2011-2015

Σχέδια Αξιολόγησης ΕΚΤ 2011-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ Σχέδια Αξιολόγησης ΕΚΤ 2011-2015 Δεκέμβριος 2013 Ειδική Επιτροπή για την Αξιολόγηση Παρεμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ: Βουλευτές

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

http://didefth.gr ΘΕΜΑ : «2 ο πανελλήνιο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Σχολικών Συμβούλων (ΠΕΣΣ)»

http://didefth.gr ΘΕΜΑ : «2 ο πανελλήνιο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Σχολικών Συμβούλων (ΠΕΣΣ)» Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H Ενσωμάτωση ή η Ένταξη των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στον τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί ζωτικό μέρος της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ Αναβάθµιση Υποδοµών & Εξοπλισµών για την Προώθηση Ισότητας Ευκαιριών Πρόσβασης στην Αγορά Εργασίας Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΚΩ.OΠ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Ημερίδα για το Παρατηρητήριο «Οργάνωση υπηρεσιών για την ενσωμάτωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών ισότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας δράσης» Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα