ACHAIKI IATRIKI ΤΟΜΟΣ 28 ΤΕΥΧΟΣ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 VOLUME 28 ISSUE 2 OCTOBER 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ACHAIKI IATRIKI ΤΟΜΟΣ 28 ΤΕΥΧΟΣ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 VOLUME 28 ISSUE 2 OCTOBER 2009"

Transcript

1 ACHAIKI IATRIKI ΤΟΜΟΣ 28 ΤΕΥΧΟΣ 2 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 VOLUME 28 ISSUE 2 OCTOBER 2009 ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (ΙΕΔΕΠ) PUBLICATION OF THE MEDICAL SOCIETY OF WESTERN GREECE AND PELOPONNESUS Άρθρο Σύνταξης Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος. Kλινική Μελέτη Επιδημιολογία και Παθογένεια Λοιμώξεων σε Ασθενείς με Κίρρωση. Ανασκοπήσεις Νέα Γρίππη (Η1Ν1). Ενώπιον της πρώτης Πανδημίας Γρίππης του 21ου αι. Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Οξεία Σκωληκοειδίτιδα και Εγκυμοσύνη. Δερματικές Εκδηλώσεις της Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου. Ηπατοκυτταρικά Νοσήματα της Κύησης. Καυστική σκληρυντική χολαγγειίτιδα ως επιπλοκή μετά από χειρουργική αφαίρεση ηπατικής υδατίδας κύστης και χρήση διαλύματος 0,5% AgNO 3 ως σκωληκοκτόνου παράγοντα. Περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Γνωστό Άγνωστο Hibernating and Stunned Myocardium. Ενδιαφέρουσες Περιπτώσεις Η Διαφοροδιάγνωση και η Εξέλιξη της Άσηπτης Μεταναστευτικής και Υποτροπιάζουσας οστεομυελίτιδας. Περιγραφή περίπτωσης. Πολιτιστικά, ενημέρωση, ευρετήρια κ.ά.

2 Η Ιατρική Εταιρεία Δυτικής Ελλλάδος-Πελοποννήσου (ΙΕΔΕΠ) προήλθε από τη διεύρυνση της Ιατρικής Εταιρείας Πατρών η οποία μετά την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών είναι η μακροβιότερη Ιατρική Εταιρεία της χώρας μας. Η Ιατρική Εταιρεία Πατρών ιδρύθηκε το 1912 στην Πάτρα με σκοπό την επιμόρφωση των ιατρών, τον προβληματισμό των μελών της σε θέματα δημόσιας υγείας και τη μελέτη αυτών από επιστημονικής πλευράς καθώς και τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των μελών της. Το 1969 γίνεται η πρώτη διεύρυνση για να περιλάβει στους κόλπους της και το Ιατρικό δυναμικό των όμορων Ιατρικών Συλλόγων (Αιγίου, Αμαλιάδας, Πύργου, Αγρι νίου, Ζακύνθου και Κεφαλληίας) μετονομαζόμενη σε Ιατρική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδος (Ι.Ε.Δ.Ε.). Το 2003 έγινε η δεύτερη διεύρυνση για να περιλάβει όλους τους Ιατρικούς Συλλόγους της Πελοποννήσου και έτσι μετονομάστηκε σε Ιατρική Εταιρεία Δυτικής Ελλάδος Πελοποννή σου (Ι.Ε.Δ.Ε.Π.). Από την αρχή έχει διαχωρίσει τους στόχους της και τις δραστηριότητές με αυτές του Ιατρικού Συλλόγου (του καθαρά συνδικαλιστικού Ιατρικού οργάνου). Η ΙΕΔΕΠ έχει σαν κύρια δραστηριότητα την πραγματοποίηση επιστημονικών εκδηλώσεων (Στρογγυ λές τράπεζες, Ημερίδες, Διαλέξεις, Συνέδρια κ.λπ.) στην έδρα της και περιοδικώς σε άλλες πόλεις της δικαιοδοσίας της. Από το 1975 η ΙΕΔΕΠ εκδίδει το επιστημονικό περιοδικό ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ με συνεργασία ιατρών από την Πελο - πόννησο και όλη την Ελλάδα. Η ΙΕΔΕΠ συνέβαλλε σημαντικά στην ίδρυση και εγκατάσταση της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών (1975) με την οποία συνεργάζεται στενά. Το 1986 θέσπισε την Προκήρυξη Ιατρικών Βραβείων επί θεμάτων Παθολογίας, Χειρουργικής, Ιστορίας της Ιατρικής καθώς και πρόσφατα βραβείο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Τον ίδιο χρόνο ανέλαβε πρωτοβουλία για την ίδρυση Μουσείου της Ιατρικής στους χώρους του Παλαιού Νοσοκομείου Πατρών το οποίο είναι ακόμα σε εξέλιξη. Το 1994 η ΙΕΔΕΠ ξεκίνησε τον θεσμό του Παμπε - λοποννησιακού Ιατρικού Συνεδρίου με συνδιοργανωτές τους Ιατρικούς Συλλόγους ολόκληρης της Πελοποννήσου και γίνεται κάθε δύο χρόνια με μεγάλη επιτυχία. Επίσης έχει καθιερώσει κάθε χρόνο να γίνονται εναλλάξ οι Αχαϊκές Ημέρες Παθολογίας και Αχαϊκές Ημέρες Χειρουργικής. Εκτός αυτών σε συνεργασία με διάφορες ειδικότητες, κλινικές και φορείς διοργανώνει πλήθος άλλων επιστη - μονικών εκδηλώσεων όλο τον χρόνο καθώς και κοινωνικές εκδηλώσεις, εκδρομές εντός και εκτός Ελλάδος για τη γνωριμία, επικοινωνία και σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των μελών της. Απονέμει τιμητικές διακρίσεις σε συνα - δέλφους της δικαιοδοσίας της οι οποίοι διέπρεψαν με την εν γένει προσφορά τους στην ιατρική επιστήμη.

3 Έχει έδρα την Πάτρα και διοικείται από 13μελές Διοικητικό Συμβούλιο τριετούς θητείας που εκλέγεται από ενιαίο Ψηφοδέλτιο. Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο που προέκυψε πρόσφατα είναι: Πρόεδρος: Γώγος Χαράλαμπος, Παθολόγος Αντιπρόεδρος: Θεοδωρόπουλος Παναγιώτης, Νεφρολόγος Γενικός Γραμματέας: Γελαστοπούλου Ελένη, Ιατρός - Επιδημιολόγος Ειδικός Γραμματέας: Tσίρος Γεώργιος, Γενικός ιατρός Ταμίας: Xατζηαλεξάνδρου Ανδρέας, Γενικός ιατρός Μέλη: Aκτύπη Ανθή, Αιματολόγος Γαλανόπουλος Νικόλαος, Παθολόγος Κούνης Νικόλαος, Καρδιολόγος Κουρελέας Σωτήριος, Χειρουργός Mητρόπουλος Ανδρέας, Ρευματολόγος Τσολάκης Ιωάννης, Αγγειοχειρουργός Τσούνης Βασίλειος, Παθολόγος Χρυσανθόπουλος Κωνσταντίνος, Παθολόγος ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Βότση 42, Πάτρα, Τηλ.: , Fax:

4 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΧΑΪΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Διευθυντής Σύνταξης: Koύνης Νικόλαος, Καρδιολόγος Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης: Τσολάκης Ιωάννης, Αγγειοχειρουργός Χρυσανθόπουλος Κωνσταντίνος, Παθολόγος Μέλη: Γελαστοπούλου Ελένη, Ιατρός - Επιδημιολόγος Καραΐνδρος Ιωάννης, Παθολόγος Μητρόπουλος Ανδρέας, Ρευματολόγος Τσίρος Γεώργιος, Γενικός Ιατρός ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΧΑΪΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Καθηγητής Αλεξόπουλος Δημήτριος, Καρδιολόγος - Πάτρα Διευθυντής Ασημακόπουλος Γεώργιος, Παθολόγος - Σπάρτη Καθηγητής Γαρταγάνης Σωτήριος, Οφθαλμίατρος - Πάτρα Καθηγητής Γκούμας Πάνος, ΩΡΛαρυγγολόγος, τ. Αντιπρύτανης - Πάτρα Καθηγητής Γώγος Χαράλαμπος, Παθολόγος - Πάτρα Καθηγητής Δουγένης Δημήτριος, Καρδιοθωρακοχειρουργός, Αντιπρύτανης - Πάτρα Καθηγητής Ζούμπος Νικόλαος, Παθολόγος - Αιματολόγος, τ. Πρύτανης - Πάτρα Καθηγητής Καλφαρέντζος Φώτιος, Χειρουργός, Πρόεδρος Ιατρικού Τμήματος - Πάτρα Διευθυντής Κροκιδάς Γεώργιος, Παιδίατρος - Πάτρα Διευθυντής Κοροβέσης Παναγιώτης, Ορθοπαιδικός - Πάτρα Καθηγητής Μανταγός Στέφανος, Παιδίατρος - Πάτρα Καθηγητής, Μαραζιώτης Θεόδωρος, Νευροχειρουργός - Πάτρας Παναγιωτόπουλος Κωνσταντίνος, Καρδιολόγος - Άργος Καθηγητής Παπαθανασόπουλος Παναγιώτης, Νευρολόγος - Πάτρα Διευθυντής Φερέτης Διονύσιος, Οφθαλμίατρος - Πάτρα Διευθυντής Χριστόπουλος Παναγιώτης, Νευρολόγος - Ψυχίατρος - Πύργος

5 Περιεχόμενα Οδηγίες στους συγγραφείς / Instructions to authors Γράμμα του Διευθυντή της Σύνταξης Άρθρο Σύνταξης Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος Editorial Nonalcoholic fatty liver disease Τιμολέων Κουτσουράδης Kλινική Μελέτη Clinical Study Επιδημιολογία και Παθογένεια Λοιμώξεων σε Ασθενείς με Κίρρωση Bacterial Infections in Patients with Cirrhosis Epidemiology and Pathogenesis Μαρία Λαγκαδινού, Μαρίνα Καρακάτζα, Χαράλαμπος Μπασιάρης,Χαράλαμπος Α. Γώγος Aνασκοπήσεις Reviews Νέα Γρίππη (Η1Ν1) Ενώπιον της πρώτης Πανδημίας Γρίππης του 21ου αι. Novel Flu (H1N1) Towards the first influenza pandemic of the 21st Century Ματθαίος Παπαδημητρίου-Ολιβγέρης, Κωνσταντίνος Πήττας, Κωνσταντίνος Παπαθεοδώρου, Κλεάνθης Θεοδωρόπουλος, Μάρκος Μαραγκός Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας Age-related Macular Degeneration Μάριος Γιαννακόπουλος, Σωτήριος Γαρταγάνης Οξεία Σκωληκοειδίτιδα και Εγκυμοσύνη Acute appendicitis and Pregnancy Ιωάννης Θανασάς, Θεμιστοκλής Μπουρσιάνης, Βασιλική Σταυροπούλου, Παύλος Κεσκερίδης Δερματικές Εκδηλώσεις της Φλεγμονώδους Νόσου του Εντέρου Cutaneous Manifestations of inflammatory Bowel Disease Σoφία Γεωργίου, Δημήτριος Τσαμπάος

6 Περιεχόμενα Ηπατοκυτταρικά Νοσήματα της Κύησης Hepatocellular Diseases in Pregnancy Ιωάννης Θανασάς, Βασιλική Σταυροπούλου, Μιχαήλ Καλινδέρης, Παύλος Κεσκερίδης Quiz / Απάντηση / 181 Ενδιαφέρουσα περίπτωση Interesting Case Καυστική σκληρυντική χολαγγειίτιδα ως επιπλοκή μετά από χειρουργική αφαίρεση ηπατικής υδατίδας κύστης και χρήση διαλύματος 0,5% AgNO 3 ως σκωληκοκτόνου παράγοντα. Περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Caustic sclerosing cholangitis as a complication after surgical removal of hepatic hydatid cyst and use of AgNO 3 0,5% solution as a scolicidal agent. Case report and literature review Ιωάννης Ν. Σαραντίτης, Κωνσταντίνος Χρυσανθόπουλος Γνωστό Άγνωστο Hibernating and Stunned Myocardium Known Unknown Ενδιαφέρουσα περίπτωση Interesting Case Η Διαφοροδιαγνωση και η Εξέλιξη της Άσηπτης Μεταναστευτικής και Υποτροπιάζουσας οστεομυελίτιδας. Περιγραφή περίπτωσης Τhe long term Progress of Multifocal Chronic Recurrent Osteomyelitis. Report of a case Nικολαος Ποταμίτης, Ειρήνη Κατσαρού, Γεώργιος Διαμαντάκης, Ανδρέας Γκιόκας Πολιτισμός Η Δημοτική Πινακοθήκη Πατρών Δημήτρης Παπανικολάου Eυρετήριο 28ου τόμου Eυρετήριο Συγγραφέων Eυχαριστήριο

7 Οδηγίες για τους Συγγραφείς Γενικά Η Αχαϊκή Ιατρική (Αχ Ιατρ) είναι το περιοδικό με κριτές (Peer - reviewed journal) και αποτελεί το επίσημο περιοδικό της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος και Πελοποννήσου. Δημοσιεύει εργασίες που υποβάλλονται από τα μέλη και μη μέλη της εταιρείας. Οι εργασίες αφορούν όλες τις ειδικότητες της Ιαρικής και επιλεκτικά συναφείς επιστήμες που συμβάλλουν στην ενημέμρωση πάνω στις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν στη διάγνωση, στην πρόληψη και στη θεραπεία των διαφόρων νόσων. Είδη Εργασιών Η ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ δημοσιεύει τα πιο κάτω είδη εργασιών: 1. Άρθρα σύνταξης: μέχρι 4 διπλού διαστήματος δακτυλογραφημένες σελίδες με μέχρι 10 σύγχρονες βιβλιογραφικές παραπομπές. Τα άρθρα σύνταξης γράφονται με πρόσκληση του διευθυντού σύνταξης. 2. Ανασκοπήσεις: μέχρι 10 διπλού διαστήματος δακτυλογραφημένες σελίδες. 3. Κλινικές και πειραματικές εργασίες: μέχρι 10 διπλού διαστήματος δακτυλογραφημένες σελίδες. 4. Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις: μέχρι 6 διπλού διαστήματος δακτυλογραφημένες σελίδες με μέχρι 10 βιβλιογραφικές παραπομπές. 5. Ο θεραπευτής γιατρός: κάθε γιατρός άσχετα εάν εργάζεται ελεύθερα ή είναι γιατρός ασφαλιστικού ιδρύματος ή νοσοκομείου ενθαρρύνεται να υποβάλει προς δημοσίευση, ενδιαφέρουσες περιπτώσεις που αντιμετώπισες στην καθημερινή του πράξη με ασυνήθη, περίεργη, απρόβλεπτη, παράξενη ή ακόμη χιουμοριστική εξέλιξη. Μέχρι 5, διπλού διαστήματος, δακτυλογραφημένες σελίδες. 6. Νοσηλευτικά και άλλα: Eπιστήμονες από συναφείς επιστήμες υγείας ενθαρρύνονται να υποβάλλουν εργασίες μέχρι 5 δακτυλογραφημένες διπλού διαστήματος σελίδες. 7. Φοιτητικά και άλλα: Οι φοιτητές της Ιατρικής και των άλλων τμημάτων των επιστημών υγείας ενθαρρύνονται να υποβάλλουν σκέψεις, απόψεις αλλά και εργασίες ακόμη, μέχρι 5 διπλού διαστήματος δακτυλογραφημένες σελίδες. Επίσης δημοσιεύονται επιστολές προς τη σύνταξη, quizzes, γνωστά άγνωστα και τα νέα της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος και Πελοποννήσου. Δομή εργασιών Τα δακτυλογραφημένα χειρόγραφα κάθε εργασίας πρέπει να έχουν την εξής δομή: 1. Πρώτη σελίδα: περιλαμβάνονται ο τίτλος της εργασίας, τα ονόματα των συγγραφέων με την ειδικότητά τους, τα νοσοκομεία, κλινικές ή εργα στήρια ή άλλα ιδρύματα όπου πραγματοποιήθηκε η εργασία ή εργάζονται οι συγγραφείς και η πόλη. Επίσης στο κάτω μέρος της σελίδας η πλήρης ταχυδρομική διεύθυνση, τηλέφωνο, ή fax του πρώτου συγγραφέα προς επικοινωνία). 2. Δεύτερη σελίδα: αυτή περιλαμβάνει την περίληψη της εργασίας και 3-5 λέξεις ευρετηρίου. H περίληψη πρέπει να αποτελείται από λιγότερες από 200 λέξεις και στην περίπτωση των κλινικών ή πειραματικών εργασιών να είναι δομημένη στις εξής τέσσερις επώνυμες παραγράφους: Eισαγωγή, Μέθοδοι, Αποτελέσματα, Συμπεράσματα. Χρησιμοποιείται το πρώτο Πρόσωπο (ερευνήσαμε, βρήκαμε συμπε ραί νουμε κ.λπ.). 3. Οι επόμενες σελίδες: αυτές περιλαμβάνουν την οργάνωση του κυρίως κειμένου με εξής διάταξη: Eισαγωγή, Υλικό και Μέθοδος, Αποτελέσματα, Συζήτηση. Στις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις η οργάνωση του κυρίως κειμένου είναι: Eισαγωγή, Περιγραφή της περίπτωσης, Συζήτηση. 4. Ακολουθούν οι τυχόν πίνακες και εικόνες σε ξεχωριστές σελίδες με υπότιτλους στο κάτω μέρος του κάθε πίνακα ή εικόνας.

8 Οδηγίες για τους Συγγραφείς 5. Περίληψη στα αγγλικά: H αρχική περίληψη στα ελληνικά πρέπει να μεταφράζεται στα αγγλικά μαζί με τον τίτλο εργασίας, συγγραφείς, introduction, material and methods, results, discussion, conclusion. 6. H τελευταία σελίδα: Aυτή περιλαμβάνει τη βιβλιογραφία όπως στα πιο κάτω παραδείγματα κατά το σύστημα Vancouver. Τα ονόματα των περιοδικών γράφονται με την καθιερωμένη στον index medicus σύντμηση. Όλοι οι συγγραφείς πρέπει να περιλαμβάνονται. Α) Άρθρα σε περιοδικά: 1. Siegel-Axel Dl. Cervastatin: A cellular and molecular drug for the future? Cell Mol Life SCI 2003;60: B) Bιβλία: 2. Hudson R. Cardiovascular Pathology, 1st edition. Edward Arnold (Publishers) Ltd, London, 1965; Γ) Κεφάλαια σε βιβλία: 3. Οpie LH. Mechanism of cardiac contractions and relaxation. In: Braunwald E, editor. Heart disease, 5th ed. Philadelphia: Saunders; 1997; Ελληνική Βιβλιογραφία H αναφορά στην Ελληνική βιβλιογραφία είναι υποχρεωτική. Η διερεύνηση της Ελληνικής βιβλιογραφίας μπορεί να γίνει, γι αυτούς που διαθέτουν H/Y με modem, με απευθείας σύνδεση με τη βάση δεδομένων ΒΙΒΙ της ΙΑΤΡΟΤΕΚ που είναι εγκατεστημένη στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Προϋπόθεση για την απευθείας χρησιμοποίηση της ΒΙΒΙ είναι η καταβολή ετήσιας συνδρομής στην ΙΑΤROTEK (Σισίνη 5, Αθήνα ) για απόκτηση σχετικού κωδικού αριθμού και σύνδεση με το δίκτυο Hellas Pack του ΟΤΕ (Μέγαρο ΟΤΕ, β πτέρυγα, 3ος όροφος, Γραφείο 17, Λεωφ. Κηφισίας 99, Μαρούσι, τηλ ). Υποβολή των εργασιών Οι εργασίες υποβάλλονται στην Ελληνική γλώσσα αλλά και εργασίες στην Αγγλική γλώσσα μπορεί να γίνουν αποδεκτές. Οι εργασίες αποστέλλονται στον διευθυντή σύνταξης του περιοδικού Καθηγητή Νικόλαο Κούνη, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Οι συγγραφείς μπορούν επίσης να υποβάλλουν τα άρθρα τους σε δισκέτα ή CD στη διεύθυνση: Aράτου 7, Πλατεία Όλγας, Πάτρα

9 Instructions to Authors General ACHAIKI IATRIKI (Ach Iatr) is a peer-reviewd journal and constitutes the official publication of the Medical Society of Western Greece and Peloponnesus. It publishes papers of members of the Society. Contributions from non members are also welcomed. These articles deal with scientific developments from all fields of medicine. Types of articles The journal publishers the following type of articles: 1. Editorials: up to 4 typed double-space pages with no more than 10 contemporary references. Editorials are written after invitation of the Editor. 2. Comprehensive Reviews: Up to 10 typed doublespace pages 3. Clinical or experimental papers: Up to 10 typed double-space pages 4. Case reports: Up to 6 typed double-space pages with n o more than 10 references. 5. The general Practioner : Every physician working privately or in any institution is strongly encouraged to submit for publication any interesting case or subject which he has encountered in his everyday practice of unusual, strange, peculiar or even humorous course and ending, up to 5 typed doduble-space pages. 6. Nursing and allied disciplinens: Every scientist working in nursing or allied sciences is encouraged to submit papers of no more than 5 types double-space pages. 7. Student and other news: medical students and students of other health disciplines are also strongly encouraged to submit thoughts, views or even scientific work up to 5 typed double-space pages. ACAIKI IATRIKI also publishes letters to the editor, interesting images, scientific quizzes, vignettes and the news of the society of western Greece and Peloponnesus. Manuscript format 1. First page: Incluce a brief and descriptive title of the article, the author s full names with academic degrees, hospital and academic affiliations and the name, address, telephone, fax, of the author responsible for correspondence. 2. Second page: Include a brief structure abstract of no more than 200 words as follows: Objective and background, methods, results and conclusion in case of clinical or experimental articles. List 3-5 key words for indexiing. 3. Following pages: Include introduction, material and methods, results and discussion for clinical or experimental studies. For case reports include, introduction, report of the case, discussion, conclusion. 4. Include any relevant table or figure. 5. The last page: Include numbered references in the order in which they are cited in the text according to the Vancouver system as the following examples: Journal article: Zavras GM, Papadaki PJ, Kokkinis SE, Kalokairinou K, Kouni SN, Batsolaki M, Gouverou-Deligianni GV and Koutsojannis CM. Kounis syndrome secondary to allergic reaction following shellfish ingestion. Int J Clin Pract 2003;57: Textbook: Hudson R. Cardiovascular Pathology, 1st edition. Edward Arnold (publisher) Ltd, London, 1965; Book chapter: Opie LH. Mechanism of cardiac contraction and relaxation. In: Braunwald E., editor. Heart Disease, 5th ed. Pholadelphia: Saunders; 1997; Paper Submission Submit papers electronically to the following address: Manuscripts can also be submitted with computer disk or CD and the submitting letter to: the Editor, Prof Nicholas G. Kounis MD, FESC, FACC, 7 Aratou Street, Queen Olgas Square, Patras , Greece.

10 Γράμμα του Διευθυντή της Σύνταξης Νίκος Κούνης, MD, FESC, FACC Με το τρέχον τεύχος η ΑΧΑΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ αλλάζει μορφή όσον αφορά την παρουσίαση των άρθρων της. Όπως θα παρατηρήσουν, οι αναγνώστες του περιοδικού, σε κάθε άρθρο μετά τον τίτλο στα ελληνικά ακολουθεί, η πλήρης περίληψη με τους συγγραφείς, τις λέξεις κλειδιά, την διεύθυνση και το ίδρυμα προέλευσης της εργασίας στα αγγλικά. Με τον τρόπο αυτό σκοπεύουμε, όπως και άλλα περιοδικά μη αγγλο - φώνων χωρών, να υποβάλουμε αίτηση στην πιο μεγάλη βιβλιοθήκη του κόσμου την National Library of Medicine National Istitutes of Health, Bethesda, Maryland, USA και φιλοδοξούμε όπως το περιοδικό μας περιληφθεί στο PubMed. Αυτό θα καταστήσει δυνατό, σε ένα δεύτερο στάδιο, η ΑΧΑΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ να αποκτήσει συντελεστή εμβέλειας και αναγνωσιμότητας (impact factor). Οι ανωτέρω σκέψεις μας στηρίζονται στη μεγάλη προτίμηση των συναδέλφων, από όλη την Ελλάδα, να υποβάλλουν υψηλής ποιότητας άρθρα προς κρίση και δημοσίευση. Επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε για μια ακόμη φορά τους συναδέλφους και ιδιαίτερα του καθηγητές και τους διευθυντές των κλινικών και εργαστηρίων που ενθαρρύνουν και καθοδηγούν τους νεότερους ιατρούς να συγγράψουν άρθρα υψηλής ποιότητας και να τα υποβάλλουν προς κρίση. Οι μαχόμενοι θεράποντες ιδιώτες ιατροί συμμετέχουν επίσης στην προσπάθεια αυτή και τους ευχαριστούμε. Η επόμενη άμεση επιστημονική εκδήλωση της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου, «Αχαϊκές Ημέρες Παθολογίας» θα λάβει χώρα στην Πάτρα στις Ιανουαρίου 2010 για να ακολουθήσει το μεγάλο «9ο Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο» επίσης στην Πάτρα στις Οκτωβρίου Ελπίζω και εύχομαι να συναντηθούμε και να ανταλλάξουμε ιδέες και απόψεις όλοι στις ως άνω επιστημονικές εκδηλώσεις!

11 Άρθρο Σύνταξης Editorial Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος Nonalcoholic fatty liver disease Τιμολέων Κουτσουράδης Παθολόγος Διευθυντής Ε.ΣΥ Υπεύθυνος Τακτικών Εξωτερικών Ιατρείων Γενικού Νοσοκομείου Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας» Αλληλογραφία: Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας» Τσερτίδου 1, Πάτρα Tηλ , (Kινητό) Fax: Η Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος (ΜΑΛΝΗ) (Non Alkoholic Fatty Liver Disease,) είναι μια ολοένα και συχνότερα αναγνωριζόμενη νόσος του ήπατος η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική βλάβη τελικού σταδίου. Η ιστολογική εικόνα της νόσου μοιάζει με την ηπατική βλάβη που προκαλείται από την κατάχρηση αλκοόλ αλλά παρατηρείται σε ασθενείς με ελάχιστη ή καθόλου κατανάλωση οινοπνεύματος. Η συσσώρευση λίπους στα ηπατοκύτταρα περιγραφόταν παλαιότερα ως «λιπώδης διήθηση του ήπατος» αλλά ο ορισμός αυτός δεν ήταν ακριβής αφού δεν πρόκειται για διήθηση του ήπατος από λιποκύτταρα αλλά για αυξημένη εναπόθεση λίπους εντός των ηπατοκυττάρων (1). Η ΜΑΛΝΗ αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα ηπατικής βλάβης που εκτείνεται από την απλή και ποικίλου βαθμού συσσώρευση λίπους στα ηπατοκύτταρα -κατάσταση γνωστή ως Μη Αλκοολική Ηπατοστεάτωση (ΜΑΗ) - μέχρι την βλάβη με φλεγμονή και ίνωση, κατάσταση που είναι γνωστή ως Μη Αλκοολική Στεατοηπατίτιδα (ΜΑΣ) (Non Alcoholic Steatohepatitis). Και οι δύο καταστάσεις, αλλά κυρίως η τελευταία, μπορεί να καταλήξουν σε εκσεσημασμένη ίνωση του ήπατος και κίρρωση. Σε ασθενείς με ΜΑΛΝΗ, η μεγάλη ηλικία, η παχυσαρκία και ο διαβήτης, είναι παράγοντες κινδύνου για ίνωση και κίρρωση. Ο επιπολασμός της ΜΑΛΝΗ φτάνει στο 20% του γενικού πληθυσμού ενώ αυτός της ΜΑΣ στο 2-3%. Η νόσος είναι συχνότερη σε γυναίκες που διανύουν την 5η με 6η δεκαετία της ζωής τους και είναι παχύσαρκες ή πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη. Παθογένεση και Παράγοντες κινδύνου Η παθογένεση της νόσου δεν έχει μέχρι σήμερα διευκρινιστεί. Σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση της νόσου παίζουν η αντίσταση στην ινσουλίνη και το οξειδωτικό στρες. Σύμφωνα με την επικρατούσα σήμερα υπόθεση η πορεία της νόσου εξελίσσεται σε δύο φάσεις («υπόθεση των δύο χτυπημάτων»). Στην πρώτη φάση, αλλαγές τοπικών και συστηματικών παραγόντων (και ιδιαίτερα η αντίσταση στην ινσουλίνη) οι οποίοι ελέγχουν την ισορροπία μεταξύ της εισροής ή της σύνθεσης λιπιδίων στο ήπαρ και της εξόδου τους από αυτό ή της οξείδωσής τους, οδηγούν στη συσσώρευση λίπους στο ηπατικό παρέγχυμα. Στην δεύτερη φάση, το λιπώδες ήπαρ καθίσταται

12 ACHAIKI IATRIKI Volume 28, Issue 2, October ευάλωτο σε δευτεροπαθείς προσβολές οι οποίες οδηγούν σε ηπατοκυταρική φλεγμονή και ίνωση. Κατά την εξέλιξη της δεύτερης διαδικασίας φαίνεται ότι ενοχοποιείται μια ποικιλία συγκεκριμένων παραγόντων που συμπεριλαμβάνουν ορμόνες που παράγονται από τον λιπώδη ιστό, το οξειδωτικό στρές και βακτηριδιακές ενδοτοξίνες που παράγονται στο έντερο (2). Οι κυριότεροι παράγοντες που συμβάλουν στην εκδήλωση της νόσου μολονότι υπάρχουν και ασθενείς χωρίς γνωστό παράγοντα είναι οι ακόλουθοι* (1,3): 1. Η παχυσαρκία (περισσότερο από το 40% των ασθενών) 2. Ο σακχαρώδης διαβήτης (20%) 3. Η υπερτρυγλυκεριδιαιμία (20%) 4. Το μεταβολικό σύνδρομο (αντίσταση στην ινσουλίνη) 5. Φάρμακα (κορτικοστεροειδή, αμιοδαρόνη, διλτιαζέμη, ταμοξιφαίνη, τετρακυκλίνη, οξαλαπίνη, αντιϊκοί παράγοντες, συνθετικά οιστρογόνα, κοκαΐνη, κ.ά.) 6. Δηλητήρια (τετραχλωριούχος άνθρακας, κίτρινος φωσφόρος, Amanitus Phalloides ) 7. Ενδοκρινοπάθειες ( σύνδρομο Cushing, υποϋποφυσισμός) 8. Η υποβηταλιποπτωτεϊναιμία και άλλες μεταβολικές διαταραχές 9. Η αποφρακτική υπνική άπνοια 10. Η οξεία λιπώδης νόσος της εγκυμοσύνης 11. Η υποθρεψία, η ταχεία απώλεια βάρους και το σύνδρομο επανασίτισης 12. Η ολική παρεντερική διατροφή 13. Η ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου 14. Η εκκολπομάτωση του λεπτού εντέρου με βακτηριδιακή υπερανάπτυξη 15. Η χειρουργική εντερική παράκαμψη λόγω παχυσαρκίας Συμπτώματα και κλινικά ευρήματα Οι περισσότεροι ασθενείς με ΜΑΛΝΗ είναι ασυμπτωματικοί ή εμφανίζουν ελαφρά ενοχλήματα στο δεξιό υποχόνδριο. Ηπατομεγαλία είναι παρούσα στο 75% των ασθενών με ΜΑΛΝΗ αλλά σημεία χρόνιας ηπατικής νόσου δεν είναι συχνά. Η διάγνωση συνήθως γίνε- * Συχνά στην βιβλιογραφία οι παράγοντες 5-15 καταχωρούνται ως δευτερογενή αίτια «ηπατικής στεάτωσης» η οποία διαφορίζεται από την ΜΑΛΝΗ που θεωρείται ότι έχει διαφορετικό παθογενετικό μηχανισμό και έκβαση (4, 5). ται τυχαία είτε κατά την εκτέλεση βιοχημικού ελέγχου, οπότε αποκαλύπτεται αύξηση των τρασναμινασών είτε κατά την εκτέλεση υπερηχογραφικής εξέτασης του ήπατος οπότε ανευρίσκεται «λιπώδης διήθηση» του ήπατος. Εργαστηριακά ευρήματα Οι εργαστηριακές εξετάσεις μπορεί να είναι φυσιολογικές στο 80% των ασθενών με ΜΑΛΝΗ ενώ στους υπόλοιπους ασθενείς μπορεί να παρουσιάζονται αυξημένα επίπεδα τρανσαμινασών. Σε αντίθεση με την αλκοολική νόσο του ήπατος, η αναλογία της ALT (SCOT) προς την AST (SGPT) είναι σχεδόν πάντα μεγαλύτερη από την μονάδα αλλά η αναλογία αυτή μειώνεται όσο η αναπτύσσεται ίνωση και κίρρωση. Η αλκαλική φωσφατάση και η γgt παρουσιάζουν ήπια αύξηση ενώ η χολερυθρίνη σπανίως είναι αυξημένη. Η φερριτίνη μπορεί να είναι αυξημένη στο 50% των ασθενών. Αντιπυρηνικά αντισώματα ή αντισώματα κατά των λείων μυϊκών ινών μπορεί να αποκαλυφθούν στο ένα τέταρτο των ασθενών. Παράλληλα μπορεί να αποκαλυφθεί συνυπάρχουσα αύξηση του σακχάρου ή των λιπιδίων του ορού. Η ΜΑΛΝΗ μπορεί να αποκαλυφθεί στους υπερήχους (με ευαισθησία 89% και ειδικότητα 93%) και την αξονική ή την μαγνητική τομογραφία χωρίς όμως να μπορεί με τις προσεγγίσεις αυτές να διαπιστωθεί η σοβαρότητα της ηπατικής βλάβης ή να διευκρινισθεί εάν πρόκειται για ΜΑΣ. Η διαδερμική βιοψία του ήπατος είναι διαγνωστική και αποτελεί τον μοναδικό μέσο εκτίμησης του βαθμού της φλεγμονής και της ίνωσης. Παρά ταύτα, και δεδομένου ότι η νόσος έχει συνήθως καλοήθη πορεία, δεν είναι σαφές εάν και πότε θα πρέπει να εκτελείται. Σε γενικές γραμμές ο κίνδυνος από την τυχόν διενέργεια βιοψίας θα πρέπει κάθε φορά να συνεκτιμάται με τα οφέλη που θα προκύψουν από την απόκτηση επιπλέον πληροφοριών για την θεραπευτική απόφαση ή για την εκτίμηση της πρόγνωσης. Η βιοψία ήπατος θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει θέση στις ακόλουθες περιπτώσεις: 1) ALT> 2 πλάσιο του φυσιολογικού 2) AST>ALT 3) κεντρικού τύπου παχυσαρκία 4) σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ ή διαταραχή ανοχής στην γλυκόζη 5) υπέρταση και 6) υπερτρυγλυκεριδαιμία (6). Θεραπεία Η θεραπεία κατ αρχάς συνίσταται στην απομάκρυνση

13 108 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 28ος, τεύχος 2, Oκτώβριος 2009 ή τροποποίηση του βλαπτικού παράγοντα: Η (βραδεία) απώλεια βάρους, ο περιορισμός του λίπους της διατροφής και η άθληση (μέσω της μείωσης της κοιλιακής παχυσαρκίας) οδηγούν συχνά στην βελτίωση των ηπατικών εξετάσεων και στην μείωση της στεάτωσης σε ασθενείς με ΜΑΛΝΗ. Παράλληλα απαιτείται η μείωση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων του ορού καθώς και του σακχάρου αίματος μολονότι στην βιβλιογραφία δεν είναι σαφές εάν η ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη από μόνη της ελαττώνει το λίπος του ήπατος (1, 4). Για την αντιμετώπιση της νόσου δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή ενώ πολλά φάρμακα είναι ακόμα υπό μελέτη. Τέτοια φάρμακα είναι τα ακόλουθα: 1. Φάρμακα που μειώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη: Η μετφορμίνη βελτιώνει την διαταραγ μένη ηπατική βιοχημεία αλλά ενδεχομένως δεν βελτιώνει ουσιαστικά την ιστολογική εικόνα. Οι θειαζολιδινεδιόνες φαίνεται ότι βελτιώνουν τόσο τα επίπεδα των τρανσαμινασών όσο και την ιστολογική εικόνα αλλά οδηγούν σε προσθήκη βάρους (3,7). 2. Φάρμακα κατά της υπερλιπιδαιμίας: Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι στατίνες (ατορβαστατίνη) και τα ω-3 λιπαρά οξέα αλλά η ωφέλεια τους είναι ακόμα υπό έρευνα (1,8). 3. Aντιοξειδοτικά: Η βιταμίνη Ε η οποία θεωρητικά δρα μέσω μείωσης του οξειδωτικού στρές, δεν έχει επιβεβαιωμένη ωφέλεια. Η μπεταίνη, μεταβολίτης της χολίνης, βελτιώνει ή ενδεχομένως προλαμβάνει την ηπατική στεάτωση που οφείλεται στην παρεντερική διατροφή (3). 4. Πεντοξυφιλλίνη. Αναστέλλει τον ΤΝF-a, ο οποίος σχετίζεται αιτιολογικά με την αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης, βελτιώνει τα επίπεδα των ηπατικών δοκιμασιών αλλά συνοδεύεται από μεγάλη συχνότητα παρενεργειών και ιδιαίτερα ναυτίας (3). 5. Ουρσοδεσοξυχολικό οξύ. Μπορεί να είναι αποτελεσματικό σε συνδυασμό με βιταμίνη Ε (3). 6. Άλλα υπό μελέτη φάρμακα περιλαμβάνουν την ορλιστάτη (αναστολέα της γαστρεντερικής λιπάσης), την ανασυνδιασμένη ανθρώπινη λεπτίνη και την λοσαρτάνη (ανταγωνιστή των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης ΙΙ) (3). Επί αστοχίας της φαρμακευτικής αγωγής η μεταμόσχευση ήπατος αποτελεί την μοναδική διέξοδο μολονότι είναι δυνατόν η νόσος να επαναμφανιστεί στο μεταμοσχευμένο ήπαρ (9). Πρόγνωση Η ΜΑΛΝΗ είναι εύκολα ανατρέψιμη με την θεραπεία των υποκείμενων νόσων ενώ χωρίς αντιμετώπιση αναπτύσσεται κίρρωση στο 1-3% των ασθενών. Η ΜΑΣ οδηγεί σε ίνωση στο 40% των ασθενών και σε κίρρωση στο 9-25% η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε μη αντιρροπούμενη κίρρωση το 30-50% των κιρρωτικών ασθενών μέσα σε μια δεκαετία. Η εξέλιξη της νόσου μπορεί να είναι πιο ραγδαία σε διαβητικούς ασθενείς παρά σε μη διαβητικούς. Η γενική θνησιμότητα στους ασθενείς με ΜΑΛΝΗ είναι περισσότερο αυξημένη από ότι στον γενικό πληθυσμό και οφείλεται περισσότερο σε κακοήθεια ή στεφανιαία νόσο παρά σε νόσο του ήπατος (3,10). Βιβλιογραφία 1. Καραμήτσος Δ., Κολιούσκας Δ. Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Ελληνικά Διαβητολογικά Χρονικά 2008;21: Adams L., Angulo P., Lindor K. Nonalcoholic fatty liver disease. CMAJ 2005;172: Lawrence S. Freidman, Nonalcoholic fatty liver disease. In: Stephen McPhee, Maxime Papadakis, Senior Editor Lawrence M. Tierney, Current Medical Diagosis and Treatment, 47th edition, Lange, 2008; Βλαχογιαννάκος Ι., Αυγερινός Α. Μη αλκοολική λιπώδης εκφύλιση του ήπατος. Νοσοκομειακά Χρονικά 2003;65, Angulo P., Nonalcoholic fatty liver disease, New England Journal of Medicine, 2002;346: Day CP. Nonalcoholic steatoepatitis: Where are we now and where are we goinhg? Gut 2002,50: Βelfort R., et all., A placebo-controlled trial of Pioglitazone in Subjects with Non Alcoholic Steatoepatitis. New England Journal of Medicine, 2006;355: Hyogo H., Tazuma S., Arihiro K., Iwamoto K., Nabeshima Y., Inoue M., Ishitobi T., Nonaka M., Chayama K.: Efficacy of atorvastatin for the treatment of non alcoholic steatohepatitis with dyslipidemia. Metabolism 2008;57: Malnick S., Beergabel M., Knobler H., Non alkoholic fatty liver: a common manifestation of a metabolic disorder. Q J Med 2003;96: Target G. Non alcoholic fatty liver disease, metabolic syndrome and risk of cardiovascular disease: the plot thicknes. Diabetic Medicine 2007;24:1-6.

14 Επιδημιολογία και Παθογένεια Λοιμώξεων σε Ασθενείς με Κίρρωση Bacterial Infections in Patients with Cirrhosis Epidemiology and Pathogenesis Κλινική Μελέτη Clinical Study SUMMARY Bacterial Infections in Patients with Cirrhosis Epidemiology and Pathogenesis Maria Lagadinou, Marina Karakatza,Charalambos Bassaris,Charalambos Gogos Department of infectious diseases and Department of Hematology-Laboratory of Cytometry, University Hospital of Patras, Patras, Greece Introduction: Bacterial infections are very common among cirrhotic patients. The aim of the study was to identify the demographic characteristics of cirrhotic patients, the most frequent infections and the difference in lymphocyte subsets between cirrhotic patients with gastrointestinal bleeding as well as septic and no septic cirrhotic patients. Material and methods: We included 110 cirrhotic patients, who were admitted to the hospital from May 2006 to December We collected: demographic characteristics, etiology of cirrhosis, the cause of admission to hospital, the type of infection, the mortality and measured absolute T lymphocyte subpopulations. Results: 21.8% developed any infection, 19.1 % had gastrointestinal bleeding and 59.1 % were admitted for other causes. 30.6% had pulmonary tract infection, 22.2% spontaneous bacterial peritonitis, 13.9% gastrointestinal infections and 8.3% urinary tract infections. The mortality rate was 9%. We observed a significant decrease in absolute counts of total T lymphocyte subsets (CD3) between no septic cirrhotic patients and those with gastrointestinal bleeding on Day 3. A significant decrease (P< 0.05) in T-helper lymphocytes (CD4) on Day 3 and discharge day was observed in these groups. Conclusions: 30-50% of cirrhotic patients develop a type of infection upon admission to the hospital. T-helper (CD4) and total (CD3) lymphocyte subsets were lower (P<0,05) in patients with variceal bleeding. Patients with gastrointestinal bleeding seem to have a kind of immunosuppression. On the other hand, those with sepsis have satisfactory cellular immunity. [Ach Iatr 2009;28: ] Key words: cirrhosis, immune system, lymphocytes, bacterial infections Correspondence: Charalamos A. Gogos, Department of Infectious Diseases, University of Patras Medical School, Rio, Patras, Greece Tel: , Fax ,

15 110 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 28ος, τεύχος 2, Oκτώβριος 2009 Μαρία Λαγκαδινού Μαρίνα Καρακάτζα Χαράλαμπος Μπασιάρης Χαράλαμπος Α. Γώγος Tμήμα Λοιμώξεων, Παθολογική Κλινική Αιματολολικό Τμήμα-Εργαστήριο Κυτταρομετρίας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πάτρας ΠΕΡΙΛΗΨΗ : ΣΚΟΠΟΣ : Η διερεύνηση της συχνότητας εμφάνισης λοίμωξης σε ηπατοπαθείς, η καταγραφή των συχνότερων λοιμώξεων και η διερεύνηση της επίπτωσης της κίρρωσης στην κυτταρική ανοσία των κιρρωτικών. ΑΣΘΕΝΕΙΣ-ΜΕΘΟΔΟΙ : Περιλάβαμε 110 ασθενείς κατά την περίοδο Μάιος Δεκέμβριος Οι 67 (ομάδα 1) εισήχθησαν για διάφορους λόγους, οι 24 (ομάδα 2) παρουσίασαν λοίμωξη και οι 19 (ομάδα 3) κιρσορραγία. Καταγράψαμε τα δημογραφικά στοιχεία, τον τύπο λοίμωξης και μετρήσαμε τους Τ- λεμφοκυτταρικούς υποπληθυσμούς (CD3, CD4, CD5, CD8, CD14, CD20, CD56, CD64,CD4/CD8) με κυτταρομετρίας ροής. Οι μετρήσεις στους ασθενείς των ομάδων 2 και 3 έγιναν την πρώτη και τρίτη ημέρα νοσηλείας και την ημέρα εξόδου. Στους ασθενείς της ομάδας 1 οι μετρήσεις έγιναν μόνο την πρώτη ημέρα. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ : Οι συχνότερες λοιμώξεις ήταν: λοιμώξεις αναπνευστικού (30.6%), Αυτόματη Βακτηριακή Περιτονίτιδα (22.2%), γαστρεντερίτιδα (13.9%) λοιμώξεις ουροποιητικού (8.3%). Στο 11.1% δεν εξακριβώθηκε εστία λοίμωξης. Η θνητότητα ανήλθε σε 9%. Στην ομάδα των κιρσορραγούντων τα βοηθητικά (CD4) και τα ολικά Τ-λεμφοκύτταρα (CD3) την ημέρα εξόδου ήταν σημαντικά (Ρ< 0,05) μειωμένα σε σχέση με την ομάδα 1. Το ποσοστό συνέκφρασης στους δείκτες CD14/CD64 των ουδετεροφίλων ήταν σημαντικά μειωμένο στους σηπτικούς (Ρ<0,05) σε σχέση με τους μη σηπτικούς κιρρωτικούς. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ : Το σύνδρομο σήψης αποτελεί συχνό αίτιο εισαγωγής των κιρρωτικών στο νοσοκομείο. Στη μελέτη αυτή φάνηκε οτι 21.8% εισάγονται στο νοσοκομείο λόγω λοίμωξης. Οι υποπληθυσμοί των βοηθητικών (CD4) και των ολικών Τ λεμφοκυττάρων (CD3) σε κιρρωτικούς με κιρσορραγία είναι μειωμένοι. Φαίνεται πως οι ασθενείς με κίρρωση και σήψη έχουν ικανοποιητική κυτταρική ανοσιακή απάντηση ενώ αυτό δεν ισχύει για αυτούς με κιρσορραγία. [Αχ Ιατρ 2009;28: ] Λέξεις κλειδιά : Ανοσοποιητικό σύστημα, Κίρρωση, Λεμφοκύτταρα, Λοίμωξη Αλληλογραφία: Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Τμήμα Λοιμώξεων, 2ος όροφος Ρίο, Πάτρα Τ.Κ Τηλ: ή Fax: Ε-mail: Yποβλήθηκε 18/3.09 Αναθεωρημένη έγινε δεκτή 30/6/09 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι βακτηριακές λοιμώξεις είναι μια πολύ συχνά παρατηρούμενη επιπλοκή σε κιρρωτικούς ασθενείς και ανάμεσα σε όλες η αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα είναι η πιο συχνή 1,2. Σύμφωνα με πολλές μελέτες % των κιρρωτικών ασθενών έχουν κάποια λοίμωξη κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο ενώ 15-35% την αναπτύσσουν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. 3 Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού, η βακτηριαιμία, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού και η αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα είναι οι πιο συχνές.οι βακτηριακές λοιμώξεις στους κιρρωτικούς ασθενείς αυξάνουν τις πιθανότητες κιρσορραγίας, επιδεινώνουν το βαθμό της ηπατοκυτταρικής βλάβης, τις αιμοδυναμικές διαταραχές της κίρρωσης, τις διαταραχές της πήξης, τη νεφρική λειτουργία, την εγκεφαλοπάθεια και την θνητότητα. Η παθογένεια των βακτηριακών λοιμώξεων σε ηπατική ανεπάρκεια έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης τα τελευταία χρόνια, με ιδιαίτερη έμ-

16 ACHAIKI IATRIKI Volume 28, Issue 2, October φαση στην βακτηριακή μετακίνηση. Και η σχέση ανάμεσα στη λοίμωξη και τις επιπλοκές της κίρρωσης έχει διαλευκανθεί και έχουν προταθεί νέες στρατηγικές στη θεραπεία και πρόληψη των λοιμώξεων. ΑΣΘΕΝΕΙΣ- ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Στην παρούσα προοπτική μελέτη περιλαμβάνονται 110 κιρρωτικοί ασθενείς οποιασδήποτε αιτιολογίας που νοσηλεύθηκαν στην Παθολογική Κλινική του Περιφερικού Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών (ΠΠΓΝΠ) κατά την περίοδο από το Μάιο του 2006 μέχρι το Δεκέμβριο του Η διάγνωση της κίρρωσης στηριζόταν σε 1. κλινικά κριτήρια όπως : σπληνομεγαλία, ασκίτης, ίκτερος κ.α. 2. βιοχημικά κριτήρια: όπως παθολογικές τιμές τρανσαμινασών, παρατεταμένους χρόνους πήξης κ.α 3. απεικονιστικά ευρήματα από τον υπέρηχο ή/και 4. δεδομένα από από τη βιοψία ήπατος. Το σύνολο των ασθενών διαχωρίστηκε σε τρείς ομάδες. Στην πρώτη ομάδα (ομάδα 1) εντάχθηκαν κιρρωτικοί ασθενείς που εισήχθησαν στο νοσοκομείο για οποιαδήποτε αιτία πλην λοίμωξης ή κιρσορραγίας. Στη δεύτερη ομάδα (ομάδα 2) εντάχθηκαν ασθενείς με κίρρωση, που νοσηλεύθηκαν εξαιτίας κάποιας λοίμωξης. Τέλος, η τρίτη ομάδα (ομάδα 3) συστήθηκε από ασθενείς με κίρρωση, οι οποίοι νοσηλεύθηκαν στο νοσοκομείο λόγω αιμορραγίας κιρσών. Σέ όλους τους ασθενείς της μελέτης έγινε καταγραφή των δημογραφικών τους χαρακτηριστικών δηλαδή ηλικία και φύλο, του αιτίου της κίρρωσης καθώς επίσης και του λόγου εισαγωγής τους στο νοσοκομείο. Ιδιαίτερου ενδιαφέροντος ήταν η καταγραφή της εστίας της λοίμωξης όπως επίσης και η συχνότητα εμφάνισης του κάθε τύπου λοίμωξης. Επίσης έγινε καταγραφή του αριθμού των ασθενών που πέθαναν κατά την εισαγωγή τους ή κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Όσον αφορά τους κιρρωτικούς με ασκιτική συλλογή, κατά την εισαγωγή τους έγινε παρακέντηση περιτοναικού υγρού, υπό άσηπτες συνθήκες, για κυτταρολογική εξέταση (αριθμός, τύπος και ποσοστά κυττάρων ), βιοχημικό έλεγχο και καλλιέργεια αυτού. Σε όσους ασθενείς υπήρχε υποψία λοίμωξης (ομάδα 2) ελήφθησαν καλλιέργειες από τις πιθανές εστίες λοίμωξης (αιμοκαλλιέργιες, καλλιέργειες ούρων, καλλιέργειες βρογχικών εκκρίσεων...). Όλες οι εξετάσεις που αποτελούσαν μέρος της μελέτης αλλά και της διαγνωστικής διαδικασίας, πραγματοποιήθηκαν στο Μικροβιολογικό εργαστήριο του ΠΓΝΠ. ΜΕΘΟΔΟΙ Η καταγραφή των επιδημιολογικών στοιχείων γινόταν κατά την εισαγωγή του ασθενή, δηλαδή την πρώτη ημέρα της νοσηλείας τους. Σε έναν προσχεδιασμένο πίνακα κατάγραφονταν τα εξής : ηλικία, φύλο, αιτία κίρρωσης, αιτία εισαγωγής στο νοσοκομείο και έκβαση. Η συλλογή των δειγμάτων περιφερικού ολικού αίματος για τον προσδιορισμό των παραμέτρων της μελέτης μας έγιναν σε τρεις διαφορετικές χρονικές στιγμές. Συγκεκριμένα, έγιναν την ημέρα της εισαγωγής στο νοσοκομείο (ημέρα 1), την τρίτη ημέρα νοσηλείας (ημέρα 3) και την ημέρα που οι ασθενείς έπαιρναν εξιτήριο (ημέρα εξόδου). Τα δείγματα χρησιμοποιήθηκαν για το διαχωρισμό των Τ λεμφοκυττάρων και των μονοπύρηνων κυττάρων για τον υπολογισμό των υποπληθυσμών τους με τη μέθοδο της κυτταρομετρίας ροής. Στους 69 από τους 110 ασθενείς που συνολικά συμπεριλήφθηκαν στη μέλετη έγινε προσδιο ρισμός του απόλυτου αριθμού των Τ λεμφοκυττάρων και των υποπληθυσμών τους με τη μέθοδο της κυτταρομετρίας ροής. Είναι η μεθοδολογία μέτρησης των φυσικών και χημικών ιδιοτήτων κυττάρων που βρίσκονται σε εναιώρημα συνεχόμενης ροής. Ο προσδιορισμός των υποπληθυσμών έγινε μετά σήμανση με μονοκλωνικά αντισώματα. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν οι παρακάτω συνδυασμοί: CD3-FITC/CD56-PE CD4-FITC/CD8-PE CD5-PE/CD20-FITC CD14-FITC/CD64-PE Οι συμβολισμοί FITC και PE αναφέρονται στα χρώματα φθορισμού πράσινο και κόκκινο αντίστοιχα. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Στη μελέτη μας συμπεριλήφθηκαν συνολικά 110 κιρρωτικοί ασθενείς. Η μέση ηλικία όλων των ασθενών ήταν 61 ± 13 χρόνια. Οι περισσότεροι ασθενείς ήταν άνδρες. Από τους 110 ασθενείς που έλαβαν μέρος στη μελέτη μας, 24 ανέπτυξαν λοίμωξη, 19 παρουσίασαν κιρσορραγία και οι 67 εισήχθησαν στο νοσοκομείο για άλλη αιτία (βήχα, αδυναμία, επιδείνωση ασκιτικής συλλογής, πτώση αιματοκρίτη). Η πλειοψηφία των ασθενών παρουσίαζε αλκοολική κίρρωση. Δεύτερη σε συχνότητα, ήταν η ιογενούς αιτιολογίας κίρρωση (από ηπατίτιδα Β, C). Μόνο 5.4% των κιρρωτικών είχαν κίρρωση εξαιτίας κάποιας άλλης αιτίας όπως έιναι: αυτοάνοση, πρωτοπαθής χολική κίρ-

17 112 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 28ος, τεύχος 2, Οκτώβριος 2009 Counts Positive Dataset FITC Log Εικόνα 4: Δείγμα εικόνας από κυτταρομετρητή ρωση και σύνδρομο Budd-Chiari και σε 2.7% των περιπτώσεων δεν εξακριβώθηκε κάποια αιτία κίρρωσης (κρυπτογενής). Από το σύνολο των 110 ασθενών οι είκοσι τέσσερις (24) ανέπτυξαν κάποια λοίμωξη. Οι περισσότεροι από τους σηπτικούς ασθενείς είχαν λοίμωξη αναπνευστικού. Η δεύτερη πιο συχνή λοίμωξη των ασθενών της μελέτης μας ήταν η αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα.οι άλλες λοιμώξεις που παρατηρήθηκαν ήταν λοιμώξεις ουροποιητικού και λοιμώξεις από το γαστρεντερικό. Επίσης παρατηρήθηκαν και άλλου τύπου λοιμώξεις όπως: κυτταρίτιδα, λοίμωξη χοληφόρου δένδρου, απόστημα πνεύμονος και λεμφαδενοπάθεια. Η εστία της λοίμωξης δεν εξακριβώθηκε στο 11.1% των περιπτώσεων. Τρείς από τους 110 ασθενείς (2.7%) εμφάνισαν πυρετό κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Παθογόνοι μικροοργανισμοί δεν απομονώθηκαν σε όλες τις περιπτώσεις λοίμωξης. Συγκε κρι μένα, οι απομονωθέντες μικροοργανισμοί ήταν S.epidermis, E.coli σε καλλιέργειες αίματος, Klebsiella, Enterococcus, C.albicans και S.viridans σε καλλιέργειες ούρων και γενικότερα gram (-) σε βρογχικές εκκρίσεις. Σε καμία καλλιέργεια από τα συλλεχθέντα ασκιτικά υγρά δεν απομονώθηκε κάποιος μικροοργανισμός και έτσι η διάγνωση της αυτόματης βακτηριακής περιτονίτιδας βασίστηκε στον αριθμό των πολυμορφοπύρηνων (ΠΜΠ< 250/mm 3 ). Οι ασθενείς που πέθαναν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους ή και αμέσως μετά την εισαγωγή τους ήταν 10 επί συνόλου 110 ασθενών. Δηλαδή 9 %. Το αίτιο θανάτου στις 9 περιπτώσεις είναι καρδιοαναπνευστική ανακοπή ενώ ένας απεβίωσε λόγως σοβαρής σήψης. Από τους 110 οι 16, δηλαδή 14.56%, είχαν περισσότερες από μια εισαγωγές στο νοσοκομείο. Στους ασθενείς με κίρρωση και λοίμωξη διαπιστώθηκε ελάττωση του απόλυτου αριθμού των CD3 λεμφοκυττάρων όλες τις ημέρες της μελέτης. Παρατη ρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (Ρ<0,05) μεταξύ κιρρωτικών χωρίς λοίμωξη και σηπτικών στο ποσοστό συνέκφρασης των CD14/CD64 των ουδετεροφίλων. Τα ολικά Τ λεμφοκύτταρα (CD3) είναι μειωμένα στους κιρσορραγούντες με σημαντική διαφορά την ημέρα εξόδου. Τα CD4 βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα ήταν σημαντικά μειωμένα (Ρ< 0,05) στους κιρρωτικούς με αιμορραγία σε σχέση με τους κιρρωτικούς της ομάδας 1. Τα CD5 είναι ελαττωμένα την τρίτη ημέρα και στην έξοδο,στους ασθενείς με κιρσορραγία. Τα CD20 ήταν αυξημένα την πρώτη και τρίτη ημέρα νοσηλείας αλλά μειώθηκαν σημαντικά κατά την έξοδό τους.ο λόγος CD4/CD8 έμεινε σταθερός όλες τις ημέρες νοσηλείας. Οι δείκτες CD14-CD64 στα μονοκύτταρα των ασθενών με κιρσορραγία είναι πολύ αυξημένοι, όχι όμως σημαντικά, καθόλη τη διάρκεια της νοσηλείας. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η κίρρωση του ήπατος αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα εξαιτίας του μεγάλου αριθμού ατόμων που προσβάλλει και των κλινικών επιπτώσεων που έχει στην υγεία. Οι λοιμώξεις καθώς και η κιρσορραγία αποτελούν δύο πολύ συχνές επιπλοκές, οι οποίες αυξάνουν τη θνητότητα και αλληλεπιδρούν. Αυτό σημαίνει πως η εμφάνιση λοίμωξης αυξάνει τον κίνδυνο κιρσορραγίας και αντίστροφα.η επίπτωση των βακτηριακών λοιμώξεων σε κιρρωτικούς σύμφωνα με πολλές κλινικές μελέτες ανέρχεται σε 30-50% κατά την εισαγωγή τους στο νοσοσκομείο και 15-35% κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. 4 Όσον αφορά τους κιρσούς, αναφέρεται πως το 90% των ασθενών με κίρρωση θα αναπτύξει γαστροοισοφαγικούς κιρσούς αλλα μόνο το ένα τρίτο από αυτούς θα αιμορραγήσει. Η μελέτη μας περιέλαβε 110 κιρρωτικύς ασθενείς, 24 (21.8%) με κίρρωση και λοίμωξη, 19 ασθενείς (19.1%) με κιρσορραγία και τέλος 67 ασθενείς (59.1%) με κάποια άλλη κλινική εικόνα. Στη μελέτη μας απεβίωσαν 10 ασθενείς -ποσοστό 9 %-. Με βάση πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα, η

18 ACHAIKI IATRIKI Volume 28, Issue 2, October θνητότητα λόγω λοίμωξης σε κίρρωτικούς ασθενείς είναι εικοσαπλάσια από αυτή του υπόλοιπου πληθυσμού. 5 Οι βακτηριακές λοιμώξεις σε αυτή την κατηγορία ασθενών είναι μια πολύ συχνή επιπλοκή 3,6. Με βάση πρόσφατη βιβλιογραφία, οι λοιμώξεις σε ηπατοπαθείς παρατηρούνται σε ποσοστό 20-60% κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο και σχετίζονται με πτωχή πρόγνωση.() Οι πιο συχνές και καλά μελετημένες λοιμώξεις είναι οι ακόλουθες: αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα, πνευμονία, ουρολοιμώξεις και βακτηριαιμία. Οι ασθενείς της μελέτης μας εμφάνισαν κάποια από αυτές τις λοιμωξεις, με την πνευμονία (30.6%) και την αυτόματη βακτηριακή περιτονίτιδα (22.2%) να καλύπτουν περισσότερο από το μισό των περιπτώσεων. Κάποιος παθογόνος μικροοργανισμός απομονώνεται μόλις στις μισές περιπτώσεις με κυρίαρχα τα gram(- ) και ιδιαίτερα το κολοβακτηρίδιο E.coli. Το τελευταίο κυριαρχεί στις περιπτώσεις αυτόματης βακτηριακής περιοτονίτιδας και ουρολοίμωξης. Λοιμώξεις εξίσου συχνά παρατηρούνται και από Gram(+) κόκκους. Αυτοί κυριαρχούν στην περίπτωση πνευμονίας και βακτηριαιμίας, η οποία συνδέεται με κάποια επεμβατική διαδικασία 6, 7. Στην μελέτη μας, παθογόνος μικροοργα νισμός απομονώθηκε σε πολύ λίγες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, οι απομονωθέντες μικροοργανισμοί ήταν S.epidermis, E.coli σε καλλιέργειες αίματος, Klebsiella, Enterococcus, C.albicans και S.viridans σε καλλιέργειες ούρων και γενικότερα gram (-) σε βρογχικές εκκρίσεις ενώ σε καμία καλλιέργεια ασκιτικού υγρού δεν απομονώθηκε κάποιος μικροοργανισμός. Σύμφωνα με μελέτες οι κιρρωτικοί παρουσιάζουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Πληθώρα βιβλιογραφικών δεδομένων καταγράφουν διαταραχές τόσο στην έμφυτη όσο και στην επίκτητη ανοσία.τα στοιχεία που αναφέρονται να παίζουν βασικό ρόλο στην αιτιοπαθογένεια των λοιμώξεων στους κιρρωτικούς είναι τα ακόλουθα: το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα, το οποίο κατά 90% εντοπίζεται στο ήπαρ, παρουσιάζει σημαντική εξασθένηση στους κιρρωτικούς ασθενείς, η οψωνική ικανότητα του ορού έχει βρεθεί οτι είναι σημαντικά μειωμένη στους περισσότερους κιρρωτικούς, μείωση της χημειοταξίας των ουδετεροφίλων 2 και η φαγοκυτταρική ικανότητα των ουδετερόφιλων είναι εξασθενημένη στους περισσότερους κιρρωτικούς. Ανάμεσα στους παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη λοίμωξης, πέρα από αυτούς που αφορούν το ανοσοποιητικό σύστημα των κιρρωτικών, είναι και αυτοί που πυροδοτούνται από την ίδια τη νόσο όπως κακή διατροφή και αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό 2,8. Αναφορικά με τα λεμφοκύτταρα, σε κιρρωτικούς ασθενείς δεν υπάρχουν πολλές μελέτες που αναφέρονται σε διαφορές των λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών. Η δική μας μελέτη των υποπληθυσμών των Τ λεμφοκυττάρων στους κιρρωτικούς με λοίμωξη και κιρσορραγία ανέδειξε τα εξής: ο απόλυτος αριθμός των ολικών CD3 Τ λεμφοκυττάρων ήταν ελαττωμένος στους κιρρωτικούς με λοίμωξη την ημέρα της εισαγωγής, ο αριθμός των CD4 κυττάρων ήταν ελαττωμένος αυξήθηκε όμως σταδιακά κατά τη διάρκεια της νοσηλείας οπότε οι ασθενείς αντιμετωπίσθηκαν κατάλληλα.στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στο ποσοστό συνέκφρασης CD14/CD64 στα ουδετερόφιλα μεταξύ κιρρωτικών με λοίμωξη και χωρίς. Οι απόλυτες τιμές όλων των δεικτών στα κύτταρα σηπτικών ασθενών που απεβίωσαν ήταν πολύ μειωμένες. Με βάση τις μετρήσεις μας σημειώνεται μια μείωση του αριθμού των Τ υποπληθυσμών στους κιρρωτικούς με λοίμωξη, η οποία δεν είναι σημαντική. Άρα μπορούν να αντεπεξέλθουν ικανοποιητικά σε μια λοίμωξη. Επίσης αυτό που παρατηρούμε είναι οτι δεν σημειώνονται διαφορές στην κυτταρική ανοσία των κιρρωτικών τέτοιες που να προδιαθέτουν σε μια λοίμωξη ή να αποτελούν ανιχνεύοντάς τις προγνωστικό δείκτη για την εμφάνιση λοίμωξης ή μη. Σε ότι αφορά τους κιρρωτικούς με κιρσορραγία καταγράφηκαν τα εξής : τα ολικά Τ λεμφοκύτταρα είναι ελαττωμένα (CD3) στους κιρσορραγούντες με στατιστικά σημαντική τη διαφορά στην ημέρα εξόδου, τα βοηθητικά (CD4) T λεμφοκύτταρα είναι ελαττωμένα και μάλιστα στατιστικώς σημαντικά σε αυτή την ομάδα ασθενών. Οι κιρρωτικοί με κιρσορραγία παρουσιάζουν ανοσοκαταστολή σε μεγαλύτερο βαθμό από τους μη αιμορραγούντες. Η διαταραχή της ανοσίας που παρουσιάζουν και φαίνεται με τις μειωμένες τιμές στους υποπληθυσμούς και ιδιαίτερα στα CD4 T λεμφοκύτταρα, υποδηλώνει οτι οι κιρρωτικοί που εκδηλώνουν αιμορραγία από το πεπτικό είναι δυνητικα σηπτικοί. Αυτή η θέση μας έρχεται να ενισχύσει τα δεδομένα της βιβλιογραφίας σύμφωνα με τα οποία οι ασθενείς που εμφανίζουν αιμορραγία από το πεπτικό έχουν πολλές πιθανότητες για την ανάπτυξη λοίμωξης. 6,7,9 Σε αυτό συμβάλλει και η διαταραχή της παράγοντες κυτταρι-

19 114 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 28ος, τεύχος 2, Οκτώβριος 2009 κής ανοσίας, όπως αποδείχθηκε από τη μελέτη μας, πέρα από τους που μέχρι τώρα εχουν προταθεί και αφορούν τη βακτηριακή μετακίνηση, η οποία μπορεί να ενισχύεται είτε από την αυξημένη βλεννογονική διαπερατότητα μέσω της ισχαιμίας της σχετιζόμενης με την εντερική αιμορραγία είτε από τη βακτηριακή υπέρανάπτυξη μέσω της παρουσίας αίματος στο γαστρεντερικό σωλήνα 9,10. Για αυτό το λόγο στους κιρρωτικούς με κιρσορραγία θα πρέπει να τίθεται προληπτικά αντιβιοτική αγωγή κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, για την αποφυγή ανάπτυξης λοίμωξης η οποία όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία αυξάνει τη θνητότητα σε ποσοστό της τάξης του 39%. 6,7,11 ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Απόλυτες τιμές λεμφοκυτταρικών υπολπληθυσμών Ομάδα 1 vs Ομάδα 2 ΗΜΕΡΑ 1 ΗΜΕΡΑ 3 ΗΜΕΡΑ ΕΞΟΔΟΥ CD3 692±511 vs 525± ±511 vs 565± ± 511 vs 650±452 CD56 168±151 vs 140± ±151 vs 147± ±151 vs 167±181 CD4 442±277 vs 361± ±277 vs 370± ±277 vs 438±352 CD8 219±152 vs 198± ±152 vs 199± ±152 vs 208±239 CD5 659±475 vs 683± ±475 vs 642± ±475 vs 455±137 CD20 131±87 vs 213± ±87 vs 215± ±87 vs 91±48 CD4/CD8 2.4± 1.35 vs 2.23± ± 1.35 vs 2.6±2 2.4±1.35 vs 2.25± 0.65 CD14 378±224 vs 543± ±224 vs 432± ±224 vs 274±99 CD64 392±222 vs 560± vs 331± vs 277±99 ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Απόλυτες τιμές λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών Ομάδα 1 vs Ομάδα 3 ΗΜΕΡΑ 1 ΗΜΕΡΑ 3 ΗΜΕΡΑ ΕΞΟΔΟΥ CD3 692±511 vs 589± ±511 vs 485± ± 511 vs 339±144 CD56 168±151 vs 186± ±151 vs 124± ±151 vs 89 ±35 CD4 442±277 vs 425± ±277 vs 293± ±277 vs 178±113 CD8 219±152 vs 212± ±152 vs 169 ± ±152 vs 150±105 CD5 659±475 vs 666± ±475 vs 510± ±475 vs 343±140 CD20 131±87 vs 180± ±87 vs 160± ±87 vs 97±37 CD4/CD8 2.4±1.35 vs 2.35± ±1.35 vs 2.84± ± 1.35 vs 1.37±0.8 CD14 378±224 vs 547± ±224 vs 429± ±224 vs 453 CD64 43 vs 531± vs 440± vs ± 423±51

20 ACHAIKI IATRIKI Volume 28, Issue 2, October ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1) απόλυτος αριθμός CD3 Λεμφοκυττάρων 2) απόλυτος αριθμός CD4-CD8 Λεμφοκυττάρων 1. Fernandez J, Navasa M, Gomez J, Colmenero J, Vila J, Arroyo V, Rodes J. Bacterial infections in cirrhosis: epidemiological changes with invasive procedures and norfloxacin prophylaxis. Hepatology 2002;35: Yoneyama K. Risk factors for infections in cirrhotic patients with and without hepatocellurar carcinoma. J Gastroenterology 2002;37: Navasa M, Rimola A, Rodes J. Bacterial infections in liver disease. Semin liver Dis.1997;17: Navasa M., Rodes J. Bacterial infections in cirrhosis. Liver International. 2004;24: Christou L, Pappas G, Falagas M. Bacterial infection-related morbidity and mortality in cirrhosis. Am J Gastroenterology 2007;102: Boursier J, Asfar P, Joy-Gouillou ML, Cales P. Infection and variceal bleeding in cirrhosis. Gastroenterol Clin Biol 2007;31: Husova L, Lata J, Husa P, Senkyrik M, Jurankova J, Dite P. Bacterial infection and acute bleeding from upper gastrointestinal tract in patients with liver cirrhosis. Hepatogastroenterology 2005;52: Navasa M, Rodes J. Bacterial infections in cirrhosis. Liver Int. 2004;24: Almeida D, Lopes AA, Santos-Jesus R, Paes I, Bittencourt H, Paraná R Comparative study of bacterial infection prevalence between cirrhotic patients with and without upper gastrointestinal bleeding, Braz J Infect Dis 2001;5: Guarner C, Soriano G. Bacterial translocation and its consequences in patients with cirrhosis, Eur J Gastroenterol Hepatol. 2005;17: Almeida D, Parana R. Current aspects of antibiotic prophylaxis for upper gastrointestinal bleeding in cirrhosis patients, Braz J Infect Dis. 2002;6: ) απόλυτος αριθμός CD5-CD20 Λεμφοκυττάρων

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΗΠΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΜΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΗΠΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΗΠΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής Τμήμα Διατροφής Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘεσσαλονίκης απλή στεάτωση Στεατοηπατίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα;

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Πανελλήνιο Συνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Γ. Σαρόγλου Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 23-24/10/2015 ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΘΕΜΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ

Αθήνα, 23-24/10/2015 ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΘΕΜΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ 1 ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Αθήνα, 23-24/10/2015 17.00-17.30 Ανατομία-αγγείωση του ήπατος, αναγέννηση ήπατος Ν. Αρκαδόπουλος 17.30-18.15 Φυσιολογία ηπατικής λειτουργίας-χολικής έκκρισης Σπ. Ντουράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ημερομηνία θέμα εκπαιδευτές 20 Νοεμβρίου Οξεία και χρόνια ηπατίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΙ Α ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΗΠΑΤΟΣ

ΙΗΜΕΡΙ Α ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΗΠΑΤΟΣ 1 2 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑ ΟΣ ΙΗΜΕΡΙ Α ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΗΠΑΤΟΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Θεσσαλονίκη, 7 & 8 εκεµβρίου 2012 Makedonia Palace Hotel 3 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Στιλπ. Κυριακίδη 1 (Νοσ.

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δρ Δημήτρης Καπετάνος Γαστρεντερολογική Κλινική Γ.Ν. «Γεώργιος Παπανικολάου» Είναι απαραίτητη η πρόληψη; Κίνδυνος υποτροπής 60% σε 2 χρόνια Υψηλότερος τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 & 3. Αχαϊκές Ημέρες ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. Απριλίου 2011 ΠΑΤΡΑ. Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 & 3. Αχαϊκές Ημέρες ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. Απριλίου 2011 ΠΑΤΡΑ. Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Αχαϊκές Ημέρες ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (ΙΕΔΕΠ) ΠΑΤΡΑ 2 & 3 Απριλίου 2011 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών www.synedra.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΤΡΑ 2

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease)

Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease) EΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΕΙ ΙΚΕΥΟΜΕΝΟΥ 7 Νοεµβρίου 2007, Αθήνα Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease) Ντίνα Τηνιακού Εργαστήριο Ιστολογίας & Εµβρυολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012 1 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Πάτρα 2012 1979 Πτυχιούχος Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Βαθμός πτυχίου «Αριστα 9» 1987 Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δ) Οι δικαιούχοι του Προγράμματος "Χρυσή Υγεία" δικαιούνται μετά

Δ) Οι δικαιούχοι του Προγράμματος Χρυσή Υγεία δικαιούνται μετά Α) Μέσω του συνεργαζόμενου Συντονιστικού Κέντρου 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, δυνατότητα να κλείνονται ραντεβού με τις κλινικές και να παρέχονται ιατρικές συμβουλές ή να λαμβάνονται γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V Πρόγραμμα Ημερίδας Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2015 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. ΛΟΥΡΟΣ», ΜΗΤΕΡΑ Ώρα προσέλευσης 08:30 Διοργάνωση: Ηπατολογικό Τμήμα ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Οργανωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙV

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙV ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ευχαριστούμε για την υποστήριξη τις Εταιρείες: Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά διοργανώνεται και φέτος, από την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης του Ήπατος και το Ηπατολογικό Τμήμα του ΥΓΕΙΑ,

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες;

Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες; Η βιολογία του ιού της γρίπης Γιατίγίνονταιπανδημίες; Αλκιβιάδης Βατόπουλος Εργαστήριο Μικροβιολογίας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας & Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας ΚΕΕΛΟΝΟ 1. Δομή του Ιού Ιός Γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Χειμερινό Σχολείο Εσωτερικής Παθολογίας

2 ο Χειμερινό Σχολείο Εσωτερικής Παθολογίας 2 ο Χειμερινό Σχολείο Εσωτερικής Παθολογίας Διάγνωση και νεότερη θεραπευτική φαρέτρα για την αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη και των επιπλοκών του 6-7 Φεβρουαρίου 2015, Καστοριά ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ ΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κοπανάκι Φιλιατρά Γαργαλιάνοι Κυπαρισσία Πρόεδρος Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ ΗΜΕΡΙΔΑ Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ Σάββατο 26 Μαΐου 2012 Συνεδριακό Κέντρο Ν. ΛΟΥΡΟΣ, ΜΗΤΕΡΑ Ώρα προσέλευσης: 08:30 Διοργάνωση: Ηπατολογικό Τμήμα ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα.

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα. Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 5o 5-7 Φεβρουαρίου Athenaeum Intercontinental Αθήνα Oργάνωση - Γραμματεία: free spιrιt Getting you there! Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος των πολλών ειδικοτήτων

Η νόσος των πολλών ειδικοτήτων ΗΜΕΡΙΔΑ Οστεοπόρωση Η νόσος των πολλών ειδικοτήτων Σάββατο 23 Μαΐου 2015 Αίθουσα Εκδηλώσεων 6 ου ορόφου, YΓΕΙΑ Οργάνωση: Αλέξανδρος Γεράκης & Παντελής Τριανταφυλλίδης Υπό την αιγίδα των: Επιστημονικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο υπεύθυνος οργάνωσης της διημερίδας. Δημήτριος Θ. Καραμήτσος Καθηγητής Ιατρικής σχολής ΑΠΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο υπεύθυνος οργάνωσης της διημερίδας. Δημήτριος Θ. Καραμήτσος Καθηγητής Ιατρικής σχολής ΑΠΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, συνεχίζοντας την παράδοση των τελευταίων ετών, οργανώνει εκπαιδευτική διημερίδα που απευθύνεται σε νεαρούς ιατρούς Παθολόγους, Γενικής Ιατρικής καθώς και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 26 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Εδώ και αιώνες γίνεται έντονη προσπάθεια και συζήτηση για να απαντήσουµε στο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΗ 18/11/2015 Συντονιστής: Νικόλαος Καλλιακμάνης Η σημασία των βιταμινών στην πρόληψη, Γεώργιος Τυρογιάννης ΤΕΤΑΡΤΗ 2/12/2015 Συντονιστής: Ζαχαρίας Μαραγκογιάννης Νεότερες θεραπευτικές αγωγές στον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2014 24-26 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Eden Beach Resort Ανάβυσσος Αττικής 1 Πέμπτη 24 Απριλίου 2014 (15.30-20.30)

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Επιδημιολογία 2 Ενότητα 2η: Δείκτες Μέτρησης συχνότητας νοσημάτων Επιπολασμός (Ρ), Επίπτωση (Ι) Ροβίθης Μιχαήλ 2006 Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Δημογραφικά δεδομένα (demographic

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα