Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ) Η λατινογράφηση της Νέας Ελληνικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ) Η λατινογράφηση της Νέας Ελληνικής"

Transcript

1 Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ) Εκδήλωση με θέμα: «GREEKLISH - Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣ;» Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014, ώρα Ξενοδοχείο «Χίλτον», Αίθουσα «Σαντορίνη 4 5 6» Η λατινογράφηση της Νέας Ελληνικής Κώστας Βαλεοντής Φυσικός Ηλεκτρονικός Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ορολογίας (ΕΛΕΤΟ) 1. Οι λέξεις και η αισθητική τους «Οι λέξεις από μόνες τους δεν σημαίνουν τίποτα! Οι λέξεις είναι: είτε ομάδες διαδοχικών ήχων (φθόγγων) που παράγονται από τον λάρυγγα, διαμορφώνονται από την φωνητική συσκευή και εκπέμπονται από το στόμα (και τη μύτη) του ανθρώπου, αλλά και συλλαμβάνονται από το αυτί και αποθηκεύονται στον εγκέφαλο ως ακουστικές εικόνες μαζί με τον τρόπο παραγωγής τους από τα μέρη του σώματος που συμμετέχουν στην δημιουργία τους (κιναισθητικές εικόνες) είτε οι ζωγραφιές αυτών των φθόγγων πάνω σε κάποιο υλικό μέσο (π.χ. πάνω σε μια πέτρα, στο μάρμαρο μιας κολόνας, στον πάπυρο ή στην περγαμηνή ενός αρχαίου βιβλίου, στο χαρτί, στην οθόνη ενός υπολογιστή ή ενός κινητού), που συλλαμβάνονται από το μάτι και αποθηκεύονται στον εγκέφαλο ως οπτικές εικόνες είτε οι «άυλες» μορφές 1 με τις οποίες παριστάνονται αυτοί οι ήχοι ή αυτές οι ζωγραφιές μέσα στα ηλεκτρικά ρεύματα των καλωδίων ή στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία των οπτικοακουστικών μέσων πριν φτάσουν στα αυτιά μας ή στα μάτια μας. Καί στις τρεις περιπτώσεις, όμως, τις λέξεις μόνο ο ανθρώπινος νους τις (έχει) κάνει να σημαίνουν αυτό που σημαίνουν. Είναι αλήθεια ότι «νους ορά και νους ακούει» 2 και ότι χωρίς την νοητική επεξεργασία θα ήταν άχρηστες οι πληροφορίες που συλλαμβάνουν τα αισθητήρια όργανα. Από τον νό-ο (νου) παράγεται το νο-έω (νοώ), που πρωταρχικά σήμαινε «βλέπω» και αργότερα «αντιλαμβάνομαι με τον νου». Και όταν ο άνθρωπος εν-νοεί τότε «φέρνει ή έχει μέσα στην σκέψη του / στον νου του / στο μυαλό του» τα ερεθίσματα που προέρχονται από τις ιδιότητες των αντικειμένων, των οντοτήτων του εξωτερικού κόσμου του κόσμου «έξω από τον νου του» και σχηματίζει τις έννοιές τους. Κάθε μία από αυτές τις έννοιες τις «αντανακλάσεις», δηλαδή, των αντικειμένων στον νου του τις έχει αντιστοιχίσει ή τις αντιστοιχίζει με μία ή περισσότερες λέξεις. Και κάθε τέτοια λέξη ή ομάδα λέξεων (φράση) που είναι αντιστοιχισμένη με μία έννοια είναι ένας όρος, είτε πρόκειται για έννοια της γενικής γλώσσας είτε για έννοια κάποιας από τις ειδικές γλώσσες που υπάγονται στην γενική γλώσσα. Ποιος καθορίζει όμως αυτήν την αντιστοιχία; Η απάντηση είναι: ο νους του ανθρώπου. Κάθε όρος βασίζεται σε μία ή περισσότερες συμφωνίες ή συμβάσεις συμφωνίες μεταξύ των λίγων ή πολλών ατόμων που χρησιμοποίησαν ή χρησιμοποιούν τον όρο που αν εξεταστούν αυστηρά δεν είναι «άυλες» «Νοῦς ὁρᾷ καὶ νοῦς ἀκούει τἂλλα κωφὰ καὶ τυφλά.» (Επίχαρμος, κωμικός ποιητής και φιλόσοφος από την Κω, π.χ.) Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις, Τάκης Νατσούλης

2 » Κατά τον Αριστοτέλη, «Ἒστι μὲν οὖν τὰ ἐν τῇ φωνῇ τῶν ἐν τῇ ψυχῇ παθημὰτων σύμβολα, καὶ τὰ γραφόμενα τῶν ἐν τῇ φωνῇ» (Όσα λέγονται με τη φωνή είναι σύμβολα των καταστάσεων της ψυχής, ενώ όσα γράφονται είναι σύμβολα αυτών που λέγονται με τη φωνή) [Περί Ερμηνείας, 16a, 3-5] Σε δική μας παράφραση: Η γλώσσα είναι ταυτόχρονα νους, φωνή/ομιλία και γραφή. Μπορούμε να πούμε ότι οι λέξεις είναι «συμφωνημένα» σύμβολα γεννιούνται στον νου του ανθρώπου για να αποδώσουν έννοιες κωδικεύονται και εξωτερικεύονται με την ομιλία και εμφανίζουν επομένως ακουστική αισθητική (ακουστικές εικόνες) κωδικεύονται και εξωτερικεύονται με τη γραφή και εμφανίζουν, επομένως, οπτική αισθητική (οπτικές εικόνες) κωδικεύονται και εξωτερικεύονται και με άλλα συστήματα και εμφανίζουν επομένως και άλλου είδους αισθητική ταυτόχρονα, όμως, όλα αυτά τα εξωτερικά σύμβολα, όλες αυτές οι εικόνες, εσωτερικεύονται με αποτέλεσμα στον νου του ανθρώπου να συνδέονται μεταξύ τους αδιαχώριστα: νοήματα, ακούσματα κι οράματα... Σαν σκέφτεσαι μια λέξη, ταυτόχρονα την «ακούς» και την «βλέπεις». Και "νοιώθεις" πίσω της την έννοια ή τη σειρά από έννοιες που αυτή αντιπροσωπεύει. Αν η λέξη είναι ειδικός όρος η έννοια κατά κανόνα είναι μία, αν είναι λέξη της γενικής γλώσσας τότε οι έννοιες μπορεί να είναι πολλές και ο νους μπορεί να «πηδάει» από την μία στην άλλη και από ένα συγκείμενο ή θεματικό πεδίο σε άλλο, εφόσον έχει γνώση των εννοιών αυτών και των αντίστοιχων θεματικών πεδίων, εφόσον, δηλαδή, είναι γνώστης των αντίστοιχων συμφωνιών. Μόνο οι λειτουργικές λέξεις δεν έχουν «πίσω» τους έννοιες, εκτός από αυτήν της λειτουργίας τους» Τα παραπάνω είναι δύο αποσπάσματα από την ανακοίνωση: «Γιατί κλοτσάτε τους όρους;» στο 9ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 7 9 Νοεμ [2]. Στην διεργασία της επικοινωνίας ανάμεσα στον αποστολέα ενός μηνύματος και στον παραλήπτη του, η διαδρομή από τις έννοιες που έχει στον νου του ο αποστολέας ως τις έννοιες που σχηματίζει τελικά στον τον νου του ο παραλήπτης ακολουθεί την διαδοχή [ 3]: αντικείμενα έννοιες όροι/ονόματα λέξεις/σύμβολα σήματα (κώδικας) λέξεις/σύμβολα όροι/ονόματα έννοιες αντικείμενα Στο διάγραμμα που ακολουθεί περιγράφονται όλα τα διαδοχικά στάδια της γραμμής επικοινωνίας. σχηματισμός των εννοιών κατασήμανση των εννοιών κωδίκευση των κατασημάνσεων σε σήματα μετάδοση των σημάτων λήψη και αποκωδίκευση των σημάτων ανάκτηση των κατασημάνσεων σχηματισμός των εννοιών 2

3

4 Ας έρθουμε τώρα στη σημερινή μορφή της ελληνικής γλώσσας, με την μη φωνητική γραφή της, με το ελληνικό αλφάβητο και με την ιστορική ορθογραφία της. Η τελευταία, αναδεικνύοντας όλα τα εννοιολογικώς διαφοροποιητικά μορφολογικά χαρακτηριστικά (ρίζες, προθήματα, επιθήματα, καταλήξεις, ειδικά συνθετικά) της ελληνικής, συμβάλλει τα μέγιστα στην υπαγωγή των λέξεων στις οικογένειες στις οποίες αυτές ανήκουν προσδίδοντας έτσι διαφάνεια στις λέξεις και στους όρους, δηλαδή εναργέστερη γραφική παράσταση των εννοιών από αυτούς. Όταν πρωτοδιαβάζεις έναν νεοελληνικό σύμπλοκο όρο (το 80% περίπου των όρων είναι σύμπλοκοι), που εξ ορισμού είναι είτε μια ελληνική σύνθετη λέξη είτε μια ελληνική φράση αποτελούμενη από δύο ή περισσότερες λέξεις), δεν τον αντιλαμβάνεσαι τις περισσότερες φορές ως ένα αυθαίρετα συμφωνημένο σύμβολο της έννοιας που αυτός αντιπροσωπεύει, αλλά προσπαθείς να διακρίνεις πίσω από αυτόν την έννοια αυτή. Για τον σκοπό αυτόν επιστρατεύεις όλους τους γλωσσικούς κανόνες της ελληνικής (κανόνες φωνολογικής, γραμματικής και ορολογικής ανάλυσης και κανόνες σύνθεσης, παραγωγής και σύνταξης, τους οποίους κατέχεις ως γνώστης της ελληνικής). Και μπορεί να μην καταλάβεις πλήρως (μόνο από τον όρο) τη νέα έννοια, διακρίνεις όμως κάποια ουσιώδη χαρακτηριστικά της. Ώστε, μόλις σου κάνουν γνωστή την έννοια (με μια περιγραφή ή έναν ορισμό), αναγνωρίζοντας τα χαρακτηριστικά αυτά, «δένεις» αμέσως, στο νου σου, την ακουστική και τη γραπτή μορφή του όρου με την έννοια. 2. Σε ποιες περιπτώσεις και για ποιους λόγους λατινογραφείται η Ελληνική Είναι δεδομένο ότι μια ομιλούμενη γλώσσα μπορεί να καταγραφεί με διάφορα συστήματα γραφής επομένως, σε κάθε ένα από αυτά, μια λέξη ή ένας όρος, χωρίς να αλλάζει φωνητική μορφή (και ακουστική αισθητική), θα έχει διαφορετική γραπτή μορφή και επομένως διαφορετική οπτική αισθητική. Είναι δεδομένο, επίσης, ότι υπάρχουν και γλώσσες που δεν έχουν γραπτή εκδοχή μέσω κάποιου συστήματος γραφής. Η αλφαβητική γραφή της ελληνικής χρονολογείται από τον 8 ο αιώνα π.χ. έχει δηλαδή ζωή 28 αιώνων. Στη διάρκεια αυτών των αιώνων πέρασε από την αρχικά μεγαλογράμματη γραφή στην μικρογράμματη γραφή με τους τόνους και τα πνεύματα και, τελευταία (1982), στο μονοτονικό σύστημα. Με μια μικρή ορθολογική βελτίωση του μονοτονικού, η σημερινή ελληνική γραφή θα βρίσκεται σε ένα στάδιο που αφενός θα αναδεικνύει τα μορφολογικά στοιχεία που διατήρησε μέχρι σήμερα η ιστορική ορθογραφία της και αφετέρου θα αποδίδει καλύτερα τον δυναμικό τονισμό των λέξεων μέσα στα εκφωνήματα στα οποία αυτές εμπεριέχονται. Κατά τη γνώμη του γράφοντος, δεν είναι δυνατόν να γίνουν περαιτέρω απλοποιήσεις της ελληνικής γραφής χωρίς σημαντικές απώλειες. Μεγάλες συζητήσεις γίνονται κάθε τόσο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα γκρίκλις και την λατινογράφηση της ελληνικής, όπου μια πολύ μικρή μειονότητα ομιλητών της ελληνικής υποστηρίζει τα γκρίκλις ως «σύστημα γραφής» της ελληνικής περίπου ισότιμο με το καθιερωμένο ανά τους αιώνες σύστημα γραφής με το ελληνικό αλφάβητο. Σε ποιες περιπτώσεις, όμως, και για ποιους λόγους, συναντούμε τη γραφή λέξεων της ελληνικής γλώσσας με λατινικούς χαρακτήρες; Ας δούμε μερικές περιπτώσεις στις οποίες έχουν λατινογραφηθεί ελληνικές λέξεις ή προβλέπεται ή προβάλλεται η λατινογράφησή τους: 1. Στα ελληνικά δάνεια των λατινόγραπτων γλωσσών. Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι σε όλες τις γλώσσες που γράφονται με το λατινικό αλφάβητο, τα δάνεια που έχουν εισαχθεί από την ελληνική (και που δεν είναι λίγα) είναι λατινογραφημένες ελληνικές λέξεις (και όχι μόνο). Ως παράδειγμα αναφέρουμε τη λέξη «δημοκρατία» (δίπλα από κάθε λέξη αναγράφεται ενδεικτικά ο αριθμός εμφανίσεών της στο Ίντερνετ τον οποίο έδωσε η μηχανή Γκουγκλ στις 4 Δεκεμβρίου 2014): δημοκρατία (Ελληνικά) democracy (Αγγλικά) démocratie (Γαλλικά) Demokratie (Γερμανικά)

5 democrazia (Ιταλικά) democracia (Ισπανικά) democratie (Ολλανδικά) demokratia (Φινλανδικά) demokracja (Πολωνικά) demokrasi (Τουρκικά) demokratija (Λιθουανικά) Επίσης, οι ελληνογενείς επιστημονικοί όροι, που έχουν δημιουργηθεί, ή δημιουργούνται ακόμα και σήμερα, από ελληνικά γλωσσικά στοιχεία (ρίζες, προθήματα, επιθήματα, ) σε λατινόγραπτες γλώσσες-πηγές και, στη συνέχεια, εντάσσονται στα ελληνικά, γράφονται, στις γλώσσες αυτές, με το λατινικό αλφάβητο. Το λατινικό αλφάβητο, στην περίπτωση αυτή, όχι μόνο δεν αποτέλεσε και δεν αποτελεί «κίνδυνο» για την ελληνική γλώσσα, αλλά αποτέλεσε και αποτελεί εργαλείο διάδοσης των στοιχείων σύνθεσης και παραγωγής της ελληνικής γλώσσας σε όλες τις παραπάνω γλώσσες. Ας προσθέσουμε εδώ ότι οι ξένοι όσοι τουλάχιστον έχουν φοιτήσει στη μέση εκπαίδευση στη γλώσσα τους δεν είναι άγευστοι της γνώσης του ελληνικού αλφαβήτου. Σχεδόν όλα τα γράμματά του τα συναντούν στις ειδικές γλώσσες των μαθηματικών και της φυσικής γωνίες: α, β, γ, δ, ε, θ, φ, ψ, δείκτες/εκθέτες: λ, μ, ν, το περιβόητο π, συντελεστές: σ, τ, γωνιακές ταχύτητες/συχνότητες: ω). 2. Όταν υπάρχει αδυναμία, ή δυσκολία, μετάδοσης του ελληνικού αλφαβήτου μέσω ηλεκτρικών, ηλεκτρομηχανικών ή ηλεκτρονικών συστημάτων που δεν το υποστηρίζουν. Κάποιοι «παλιοί» θα θυμούμαστε τον καιρό που η τηλεγραφία υποστήριζε μόνο το κεφαλαιογράμματο λατινικό αλφάβητο και τα τηλεγραφήματα ήταν κάπως έτσι: XRONIA POLLA STOP XAIRETISMOUS SE OLOUS STOP DIMITRIS Αργότερα ήρθε η τηλετυπία, έγιναν προδιαγραφές και εγκαταστάσεις συστημάτων και συσκευών (τηλετύπων) που υποστήριζαν το ελληνικό αλφάβητο και τα τηλεγραφήματα έγιναν έτσι: ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ Παράλληλα αναπτυσσόταν η τηλεφωνία και βελτιωνόταν η ποιότητά της για τη μετάδοση της προφορικής γλώσσας. Η ψηφιακοποίηση, όμως, των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και η ανάπτυξη των υπολογιστών «απογείωσαν» την επικοινωνία, προφορική και γραπτή. Το μολύβι και το στυλό αντικαταστάθηκαν από το πληκτρολόγιο. Και, φυσικά, την πρωτοκαθεδρία στην ηλεκτρονική «γραπτή» επικοινωνία την είχε ποιό άλλο; το λατινικό αλφάβητο! Η πενιχρή έως μηδαμινή υποστήριξη του ελληνικού αλφαβήτου από τα πρώτα ηλεκτρονικά συστήματα, στην αρχή της ηλεκτρονικής εποχής, (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, αποστολή και λήψη δεδομένων με πρωτόκολλο Χ25, ) ανάγκαζε τους ελληνόγλωσσους χρήστες να γράφουν την ελληνική γλώσσα στο λατινικό αλφάβητο. Αυτή η κατάσταση κράτησε μερικά χρόνια, ώσπου αναπτύχθηκαν σε εμπορική κλίμακα συστήματα που υποστηρίζουν απόλυτα και το ελληνικό αλφάβητο (όχι μόνο αυτό αλλά και πάμπολλα άλλα μη λατινικά αλφάβητα) και το σπουδαιότερο η χρήση των συστημάτων αυτών διαδόθηκε ευρύτατα. Σήμερα, υπάρχουν ελάχιστα «κατάλοιπα» αυτής της εποχής. (π.χ. σε κάποιες ασυμβατότητες συστημάτων παρατηρείται αλλοίωση των ελληνικών χαρακτήρων του θέματος ενός ηλμηνύματος ή μετατροπή τους σε αγγλικά ερωτηματικά (?)). Θα έλεγα ότι: σήμερα με τις απίστευτες δυνατότητες των πληροφορικών συστημάτων επικοινωνίας δεν υπάρχει κανένας τεχνικός λόγος που να δικαιολογεί την αποφυγή της χρήσης του ελληνικού αλφαβήτου για τη γραφή της ελληνικής γλώσσας. 5

6 3. Σε περιπτώσεις νέων προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή, τα οποία δεν έχουν ακόμα τοπικοποιηθεί, δηλαδή προσαρμοστεί στην ελληνική γλώσσα, ώστε να καλύπτουν και το ελληνικό αλφάβητο. Σ αυτές τις περιπτώσεις υπάγονται πολλά ηλεκτρονικά παιχνίδια που παίζονται από τους νέους, αλλά και χρήσιμα προγράμματα, όπως π.χ. προγράμματα διαχείρισης ηλεκτρονικών αρχείων. Οπότε ο χρήστης για να είναι σίγουρος ότι δεν θα αντιμετωπίσει στο μέλλον προβλήματα στη διαχείριση των ηλεκτρονικών αρχείων του, από κάποιο νεότερο πρόγραμμα, ονοματίζει τα αρχεία του χρησιμοποιώντας μόνο λατινικό αλφάβητο. Σ αυτό το σημείο να τονίσουμε την μεγάλη σπουδαιότητα που έχει όχι μόνο για το ελληνικό αλφάβητο αλλά για την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ορολογία η τοπικοποίηση (localization) κάθε νέου λογισμικού. 4. Σε περιπτώσεις χρήσης μετατροπής 3 (μεταγραμματισμού 4 ή μεταγραφής 5 ) των χαρακτήρων μη λατινικών αλφαβήτων (μέσω Διεθνών Προτύπων π.χ. [4] [5]) για εφαρμογές, σε διεθνές επίπεδο, όπως οι ακόλουθες: Μεταγραμματισμός: ανταλλαγή πληροφοριών βιβλιογραφικών παραπομπών, υπηρεσίες καταλόγου, οπουδήποτε χρειάζεται αμφιμονοσήμαντη αντιστοιχία ώστε να μπορεί να ανακτηθεί το αρχικό κείμενο μηχανικά, από άνθρωπο που δεν ξέρει ελληνικά ή από μηχανές (από πληροφορικές εφαρμογές, υπηρεσίες τηλεπληροφορικής κ.ά). Μεταγραφή: δελτία ταυτότητας, διαβατήρια, οδικά σήματα, χάρτες, οπουδήποτε προεξάρχει η προφορά έναντι της αντιστρεπτότητας. Προκειμένου για το ελληνικό αλφάβητο, ισχύει το Διεθνές Πρότυπο ISO 843 [3], του οποίου ταυτόσημο είναι το Ελληνικό Πρότυπο ΕΛΟΤ 743 [6]. Μια διαδικτυακή εφαρμογή της μεταγραφής του ΕΛΟΤ 743 διαθέτει η εταιρεία Lexicon Μεταφράσεις [7]. Οι χαρακτήρες των παραπάνω προτύπων περιλαμβάνονται στο Διεθνές Πρότυπο ISO/IEC [8]. Η εφαρμογή του ΕΛΟΤ 743 έχει καταστεί υποχρεωτική για τη Δημόσια Διοίκηση με νομοθετήματα όπως η ΚΥΑ Αριθ. 3021/19/53 /ΦΕΚ Β 1440/2005 και η ΚΥΑ Αριθμ. 3021/22/10-θ /ΦΕΚ Β 1298/2010. Κάποια προβλήματα εφαρμογής του ΕΛΟΤ 743 μπορούν να αντιμετωπιστούν με αναθεώρηση του προτύπου από τον ΕΛΟΤ. Η λατινογράφηση των ελληνικών λέξεων στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου ΕΛΟΤ 743 και του ισοδύναμου ISO 843 με καμιά έννοια δεν σημαίνει καθιέρωση συστήματος γραφής της ελληνικής γλώσσας με το λατινικό αλφάβητο. 5. Στα διαδικτυακά ηλεκτρονικά φόρα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Τουίτερ, Φέισμπουκ, ιστολόγια κτλ.) και στην κινητή επικοινωνία, όπου ευδοκιμούν τα «γκρίκλις». Παρά το γεγονός ότι σήμερα τα διαδικτυακά ηλεκτρονικά συστήματα υποστηρίζουν σχεδόν όλες τις γλώσσες του ανεπτυγμένου κόσμου και οπωσδήποτε την ελληνική γλώσσα με το «ελληνικό αλφάβητό» της, πολλοί (κυρίως νέοι) επιμένουν να γράφουν με λατινικούς χαρακτήρες την ελληνική γλώσσα στις «ηλεκτρονικές συζητήσεις» τους (chat), με το πρόσχημα της ταχύτητας, αφού οι «συζητήσεις» αυτές γίνονται σχεδόν «σε πραγματικό μετατροπή (conversion): απόδοση των χαρακτήρων ενός αλφαβήτου με χαρακτήρες ενός άλλου αλφαβήτου μεταγραμματισμός (transliteration): μετατροπή χαρακτήρα προς χαρακτήρα ανεξάρτητα από τη φωνητική απόδοσή τους (Ο μεταγραμματισμός είναι πάντοτε αντιστρεπτός) μεταγραφή (transcription): μετατροπή που αποδίδει τη φωνητική απόδοση των χαρακτήρων ανεξάρτητα από την αντιστρεπτότητα ή μη της μετατροπής 6

7 χρόνο». Υπάρχουν, βέβαια, και ιστολόγια και φόρα, ή ομάδες στο Φέισμπουκ, των οποίων οι διαχειριστές συντάσσουν και εφαρμόζουν κανονισμούς που δεν επιτρέπουν τα «γκρίκλις». Προφανώς, η «οικονομία» σε ταχύτητα οφείλεται στο ότι οι επικοινωνούντες «απαλλάσσονται» από την ορθογραφία και από τον τονισμό που απαιτούνται από το ελληνικό σύστημα γραφής (το σύστημα γραφής με το ελληνικό αλφάβητο). 6. Τέλος υπάρχει και μία περίπτωση που «παρεξηγημένα» θεωρείται από μερικούς λατινογράφηση (γκρίκλις) ενώ δεν πρόκειται για συνήθη γραφή, αλλά για φωνητική απόδοση. Αυτή είναι η περίπτωση της παράστασης της προφοράς των ελληνικών λέξεων με χαρακτήρες του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου (ΔΦΑ). Το ΔΦΑ (IPA 6 ) είναι ένα σύνολο χαρακτήρων λατινικών, ελληνικών και άλλων, με τους οποίους συμβολίζεται μέσα σε αγκύλες η προφορά φθόγγων και λέξεων από ένα πολύ μεγάλο σύνολο γλωσσών, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής. π.χ. <γλώσσα> [γlósa], <άγχος> [áŋxos], <παιδί> [peδí] Με το ΔΦΑ παριστάνεται επακριβώς η προφορά οποιασδήποτε λέξης της Νέας Ελληνικής (της Κοινής Νεοελληνικής αλλά και των ελληνικών διαλέκτων και ιδιωμάτων), ώστε αυτή μπορεί να διαβαστεί και να αποδοθεί προφορικά σωστά από οποιονδήποτε (γνώστη του ΔΦΑ) έστω και αν αυτός δεν έχει την παραμικρή ιδέα για την νεοελληνική γλώσσα. Στην περίπτωση 1 που αναφέραμε παραπάνω η λατινογράφηση των ελληνικών λέξεων είναι αναγκαία και όχι μόνο δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, αλλά και ευνοεί τον δανεισμό τους από την ελληνική σε άλλες γλώσσες. Στις περιπτώσεις 2 και 3, η λατινογράφηση της ελληνικής έχει συγκεκριμένη χρήση, που μάλιστα, αντιμετωπίζεται με την ανάπτυξη νέων ηλεκτρονικών συστημάτων, που καλύπτουν και το ελληνικό αλφάβητο, και με την τοπικοποίηση των νέων λογισμικών περιορίζεται συνεχώς. Η περίπτωση 4 εφαρμόζεται σε συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής για την κάλυψη πραγματικών αναγκών της διεθνούς επικοινωνίας. Εκεί όπου υπάρχει ένα ζήτημα είναι η περίπτωση 5. Στους «χώρους» αυτούς ακούγονται κάποιες φωνές ότι «γλώσσα» είναι μόνο η προφορική και ότι τα γκρίκλις είναι ένα σύστημα γραφής της ελληνικής γλώσσας που ούτε λίγο ούτε πολύ διεκδικεί τα ίδια δικαιώματα με το ελληνικό σύστημα γραφής (το σύστημα γραφής με το ελληνικό αλφάβητο) και μπορεί να θεωρηθεί ισότιμο με αυτό. 3. Αισθητική αλλοίωση και αδιαφάνεια Ας προσπαθήσουμε να διαβάσουμε την ακόλουθη πρόταση γραμμένη στο λατινικό αλφάβητο και στην απλούστερη δυνατή γραφή (για να έχει και νόημα η καταφυγή στο λατινικό αλφάβητο, που τόσο συμπαθούν οι φίλοι των γκρίκλις: δηλ. χωρίς κανόνες ορθογραφίας): I grafi tis elinikis me to eliniko alfavito exi ali esthitiki apo ti grafi tis me to latiniko alfavito. Τί λέει; Με ελληνική γραφή, λέει: Η γραφή της ελληνικής με το ελληνικό αλφάβητο έχει άλλη αισθητική από τη γραφή της με το λατινικό αλφάβητο. Κοιτάζοντας κανείς αυτήν την πρόταση γραμμένη με το ένα και με το άλλο «σύστημα γραφής», έχει καμιά αμφιβολία για το νόημά της; Ότι δηλαδή πρόκειται για δύο διαφορετικές «αισθητικές»; Και γεννιέται το ερώτημα: Για ποιο λόγο κάποιος που γνωρίζει την ελληνική γλώσσα και έχει «δέσει» στον νου του τις ελληνόγραπτες εικόνες των λέξεων με την νοητική και ακουστική υπόστασή τους να προτιμήσει τη γραφή της με λατινικούς χαρακτήρες, αν δεν τον αναγκάζουν οι συνθήκες να το κάνει (π.χ. στις περιπτώσεις 1 έως 4 που προαναφέρθηκαν); Γιατί να προτιμήσει μια αισθητική τόσο διαφορετική από την, από πολλούς αιώνες, πατροπαράδοτη αισθητική της ελληνικής γλώσσας γραμμένης με το δικό της αλφάβητο; 6 IPA: International Phonetic Alphabet Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο (ΔΦΑ) 7

8 Συχνά η απάντηση που δηλώνεται ρητά ή υπονοείται είναι: γιατί έτσι δεν εφαρμόζει κανόνες ορθογραφίας και γράφει πιο γρήγορα. Ασφαλώς, όταν γράφει κανένας ένα <i> αντί των έξι: <ι>, <η>, <υ>, <οι>, <ει>, <υι> και ένα <e> αντί των δύο: <ε>, <αι> και ένα <ο> αντί των δύο: <ο>, <ω>, εξοικονομεί χρόνο. Το «όφελος», δηλαδή, της λατινογράφησης είναι η απαλλαγή της ελληνικής από τους κανόνες ορθογραφίας! Εδώ ακριβώς βρίσκεται ένα πρόβλημα πολύ σοβαρότερο από την αλλαγή αισθητικής στη γραφή. Σοβαρότερο είναι το ότι η λατινογράφηση της ελληνικής (χωρίς κανόνες ορθογραφίας) εξισώνει (γραπτώς) διαφορετικές ρίζες και προσφύματα, διαφορετικές κλιτικές και παραγωγικές καταλήξεις, διαφορετικούς ενικούς και πληθυντικούς αριθμούς, διαφορετικά γένη και πρόσωπα ή ακόμα και διαφορετικά μέρη του λόγου, καθιστώντας έτσι την αναγνώριση και κατανόηση των ελληνικών λέξεων πάρα πολύ εξαρτημένη από το συγκείμενο, προσθέτοντας δηλαδή μεγάλη αδιαφάνεια στη γραπτή μορφή της νέας ελληνικής. Στις λέξεις της προηγούμενης πρότασης: I = «η», «ή», «οι» ή το λόγιο «ει» (που χρησιμοποιείται και σήμερα σε κάποιες εκφράσεις); grafi = «γραφή», «γραφεί», «γράφει» ή «γράφοι» (μαθηματικός όρος); tis = «της», «τις» ή το λόγιο «τοις» (που χρησιμοποιείται και σήμερα σε κάποιες εκφράσεις); ali = «άλλη»,«άλλοι» ή «αλί»; esthitiki = «αισθητική» ή «αισθητικοί»; apo = «από» ή «άπω»; Στην ανάγνωση της ελληνικής, όταν αυτή είναι γραμμένη με το δικό της αλφάβητο (που γι αυτό και λέγεται ελληνικό), ο αναγνώστης αναγνωρίζει, καθώς προχωρεί, έναν έναν τους λεκτικούς τύπους που συναντά και αποκτά γνώση του τι θα ακολουθήσει, ενώ όταν αυτή είναι γραμμένη με το λατινικό αλφάβητο, συχνά ο αναγνώστης θα συναντά διλήμματα και θα αποφασίζει για την ταυτότητα του λεκτικού τύπου που μόλις διάβασε μόνο αφού διαβάσει τον επόμενο ή και περισσότερους από έναν επόμενους λεκτικούς τύπους. Έτσι, π.χ. για την πρόταση που εξετάσαμε, στην πρώτη περίπτωση (ελληνική γραφή), ο αναγνώστης αρχίζοντας την ανάγνωση από το ελληνικό «Η», το αναγνωρίζει ως το άρθρο του θηλυκού στον ενικό και αναμένει ότι θα ακολουθήσει όνομα ή ονοματική φράση θηλυκού γένους στον ενικό και πράγματι ακολουθεί η «γραφή» η επόμενη λέξη («της») αναγνωρίζεται αμέσως ως γενική ενικού του θηλυκού άρθρου και αναμένεται να ακολουθήσει θηλυκό όνομα σε γενική πτώση και πράγματι ακολουθεί το ουσιαστικό «ελληνικής». Στη δεύτερη περίπτωση (λατινική γραφή), αρχίζοντας από το λατινικό «Ι» έχει το τετράλημμα: για ποιο από τα τέσσερα ενδεχόμενα πρόκειται: «η», «ή», «οι» ή «ει» αλλά και αφού διαβάσει τη δεύτερη λέξη «grafi» εξακολουθεί να έχει το τρίλημμα: πρόκειται για την ονοματική φράση «η γραφή», μήπως για τήν διαζευκτική ρηματική φράση «ή γράφει», ή μήπως πρόκειται για την ονοματική φράση «οι γράφοι»; Αλλά και με την επόμενη λέξη (tis) δεν αίρεται το τρίλημμα: πρόκειται για τη φράση «η γραφή της» (και θα ακολουθηθεί από τη γενική ενός θηλυκού ουσιαστικού) ή πρόκειται για τη φράση «ή γράφει τις» (και θα ακολουθηθεί από την αιτιατική πληθυντικού ενός θηλυκού ουσιαστικού) ή μήπως «οι γράφοι της» (και θα ακολουθηθεί, επίσης από τη γενική ενός θηλυκού ουσιαστικού); Μόνο όταν διαβάσει την επόμενη λέξη «elinikis» και την αναγνωρίσει ως γενική αντικειμενική που αποτελεί προσδιορισμό της λέξης «grafi» ως ονόματος θα αποφασίσει ότι πρόκειται για το ουσιαστικό «γραφή» και όχι για το ρήμα «γράφει» όπως π.χ. σε μια πρόταση σαν αυτή: «Ή γράφει τις απαντήσεις ο εξεταζόμενος ή τις λέει προφορικά» ούτε για το ουσιαστικό «γράφοι» στην εκφώνηση μιας άσκησης μαθηματικών: «Οι γράφοι της εικόνας αφορούν το πρόβλημα του περιοδεύοντος πωλητή». Σήμερα, λοιπόν, κάποιος γνώστης της ελληνικής, όταν διαβάζει ένα λατινογραφημένο, με αυτόν τον τρόπο, κείμενο, συχνά, για να διακρίνει τη λέξη που μόλις διάβασε, χρειάζεται το συγκείμενο που ακολουθεί, κάτι που δεν συμβαίνει με τη σημερινή ιστορική γραφή της ελληνικής, με την οποία ο αναγνώστης αναγνωρίζει σχεδόν όλες τις λέξεις από τη μορφή τους και όχι μέσω των επόμενων λέξεων του συγκειμένου. Φυσικά, υπάρχει και στην ελληνική γραφή η ομωνυμία με τα διάφορα ομόγραφα, αλλά εκεί είναι πολύ περιορισμένα, ενώ στη λατινογράφηση τα ομόγραφα, όπως προκύπτει από τα παραπάνω, είναι πολλαπλάσια. 8

9 Ας υποθέσουμε ότι κάποια στιγμή στο μέλλον οι «οπαδοί» των γκρίκλις θα αποτελούν την πλειονότητα των ομιλητών της ελληνικής και η μοιραία «γλωσσική αλλαγή» θα απαιτήσει να καθιερωθεί η λατινογράφηση της ελληνικής. Τότε τα λεξικά θα προσαρμοστούν ανάλογα. Με την εξομοίωση πολλών κλιτικών καταλήξεων ονομάτων και ρημάτων (όπως των: -η, -οι, -ει, -υ που θα γίνουν όλα -i) αν η σημερινή λημματογράφηση δεν αλλάξει θα είναι δύσκολο να οδηγηθεί ο χρήστης του λεξικού από έναν τύπο στο κατάλληλο λήμμα. Έτσι, μάλλον θα πρέπει να λημματογραφηθούν όλοι οι τύποι και τα λήμματά τους πολύ πιθανό να έχουν τη μορφή που έχει το παρακάτω λήμμα: poli 1. us. megalos ikismos me pano apo katikus (< πόλη) 2. epir. se megali posotita (< πολύ) 3. epith. thil. enik. megali se arithmo, plithos i posotita (< πολλή) 4. epith. ars. plith. megali se arithmo, plithos i posotita (< πολλοί) 5. us. ars. plith. ta dio akra tu aksona enos peristrefomenu somatos (< πόλοι) 6. us. ars. plith. ta mikra tu alogu, tu gaidaru, tu mulariu (< πώλοι). Πώς σας φαίνεται; Πόση πληροφορία έχει χαθεί από αυτήν τη «συρρίκνωση» της γραφής της ελληνικής γλώσσας; Ίσως μας πει κάποιος οπαδός της λατινογράφησης ότι: «σήμερα, ο αναγνώστης ενός λατινογραφημένου κειμένου όπου συναντά τον λεκτικό τύπο poli δυσκολεύεται γιατί δεν έχει στον νου του αποθηκευμένο τον τύπο αυτό, γι αυτό ανατρέχει, αναζητεί και τον συνδέει με τις ήδη αποθηκευμένες εικόνες για τους τύπους: πόλη, πολύ, πολλή, πολλοί, πόλοι, πώλοι και μέσω αυτών αποφασίζει με ποια έννοια να τον συνδέσει. Στο μέλλον, όμως δεν θα χρειάζεται να έχει στον νου του όλες αυτές τις εικόνες, αλλά θα έχει μόνο μία: poli» Η απάντησή μας είναι: «Ναι, θα έχει μόνο την οπτική εικόνα του τύπου poli. Θα χρειάζεται, όμως, κάθε φορά που θα συναντά αυτόν τον τύπο στη γραφή, να χρησιμοποιεί και διάφορους «αλγορίθμους» για να τον αναγνωρίσει και να αποφασίσει ποια από τις πιο πάνω 6 σημασίες έχει ο τύπος που μόλις διάβασε.». 4. Ορθογραφία: εχθρός ή σύμμαχος; Γιατί, όμως, τόσο «μίσος» για την ορθογραφία της ελληνικής; Σήμερα μάλιστα, που, από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, οι μαθητές αρχίζουν να μαθαίνουν αγγλικά, μια γλώσσα, με πολύ περισσότερες απαιτήσεις ορθογραφίας από την ελληνική, τη κοινή μητρική τους γλώσσα; Είναι αλήθεια ότι «τα πιο πολλά γράμματα της αγγλικής προφέρονται με περισσότερους από έναν τρόπους (φωνήματα, διφθόγγους, συμπλέγματα φωνημάτων) και ότι σχεδόν κάθε φώνημα αντιπροσωπεύεται με περισσότερους από έναν τρόπους (γράμματα, δίψηφα ή συμπλέγματα γραμμάτων)» [9]. Δυο παραδείγματα φθόγγων της αγγλικής: Φθόγγοι [ɛə] [ei] Λέξεις όπου ο ίδιος φθόγγος αποδίδεται με διαφορετικά γράμματα σε καθεμιά air [ɛə(ɹ)], care [kɛə(ɹ)], bear [bɛə(ɹ)], there [ðɛə(ɹ)], their [ðɛə(ɹ)] ape [eip], pain [pein], gaol [dʒeil], pay [pei], great [greit], eight [eit], obey [obei] Δυο παραδείγματα γραμμάτων της αγγλικής: Γράμματα <a> <ea> Φθόγγοι που αποδίδονται με τα ίδια γράμματα σε διαφορετικές λέξεις make [ei], ask [a], care [ɛə], what [ɔ], at [ə], bar [ɑː], all [ɔː] bear [bɛə(ɹ)], ear [ɪə ], great [eɪ], reappear [eə], jealous [ɛ], heart [ɑː], heard [ɜ] 9

10 Μιλώντας για την αγγλική, ας ρωτήσουμε έναν διεθνώς γνωστό άγγλο γλωσσολόγο, τον Ντέιβιντ Κρύσταλ [10] πώς αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ορθογράφησης μιας λέξης ο ομιλητής της αγγλικής 7. Στα ελληνικά τι γίνεται; Και στα ελληνικά γίνεται η ίδια διεργασία, μόνο που η «δουλειά» είναι πολύ λιγότερη. Στα ελληνικά η όποια δυσκολία περιορίζεται κυρίως στη ορθογράφηση των δίψηφων φωνηέντων (<αι>, <ει>, <οι> <υι>) εκτός του <ου> ή των <ο> και <ω> και μάλιστα μόνο όταν αυτά βρίσκονται στις ρίζες των λέξεων ή των συνθετικών τους. Τα διαδεδομένα προθήματα και επιθήματα, καθώς και οι κλιτικές καταλήξεις αναγνωρίζονται εύκολα οι τελευταίες διδάσκονται ως κλιτικά συστήματα στη γραμματική. Αλλά και οι ρίζες δεν εμφανίζουν τη δυσκολία της αγγλικής. Ιδιαίτερα εκείνες που αποτελούν βάση για οικογένειες λέξεων που έχουν συνειδητοποιηθεί μέσω των μηχανισμών παραγωγής και σύνθεσης. Ο γνώστης της ελληνικής που έχει συνειδητοποιήσει π.χ. τον πλούτο της οικογένειας λέξεων του ρήματος θέτω (< αρχ. τίθημι) οι οποίες έχουν δημιουργηθεί από τις ρίζες -θε- και -θη- μέσω παραγωγής και σύνθεσης (με λεξικογραφική έρευνα έχουμε εντοπίσει 571 μέλη αυτής της οικογένειας [11]) αποκλείεται να γράψει ανορθόγραφα τις ρίζες -θε- και -θη- στα μέλη της οικογένειας αυτής, μερικά από τα οποία είναι: θέση, διάθεση, παράθεση, αντιπαράθεση, παρένθεση, θέτω, διαθέτω, παραθέτω, εκθέτω, αθετώ, τοποθετώ, αθέτηση, τοποθέτηση, τοποθεσία, πολυθεσίτης, θήκη, διαθήκη, παρακαταθήκη, προθημα, επίθημα. Στα ελληνικά, επιπλέον, ο γνώστης της ελληνικής γραφής αν δει γραμμένη μια ελληνική λέξη «άγνωστη» (που την συναντά για πρώτη φορά) μπορεί να την προφέρει σωστά, έστω και αν δεν ξέρει την έννοια που η λέξη αντιπροσωπεύει, γιατί υπάρχουν συγκεκριμένες αντιστοιχίες φωνημάτων γραμμάτων και λίγοι φωνολογικοί κανόνες κάτι που δεν συμβαίνει στα αγγλικά. Ξέρει π.χ. ότι όταν βλέπει <αι> πάντοτε θα προφέρει τον φθόγγο: [e], αλλά και όταν βλέπει <άι> ή <αϊ> πάντοτε θα προφέρει τους δύο φθόγγους: [ai] κτλ. 7 Στο απόσπασμα που ακολουθεί ο μεταφραστής χρησιμοποιεί λανθασμένα το ρήμα «προφέρω» για την απόδοση του ρήματος «spell» που σημαίνει «εκφέρω ένα ένα με τη σειρά τα ονόματα των γραμμάτων μιας λέξης» δηλαδή το ρήμα αυτό δεν έχει σχέση με την προφορά, αλλά με την ορθογραφία θα λέγαμε «ορθογραφώ». Στα ελληνικά η αγγλική προτροπή Spell the word [Χ]! διατυπώνεται ως ερώτηση «Πώς γράφεται η λέξη [Χ];» 10

11 Γράφει ο Κρύσταλ για την αγγλική: «Αν η ορθογραφία μας είναι πολύ παράξενη, οι άλλοι μπορεί να μην καταλάβουν τι λέμε» και συνεχίζει: Το ίδιο ισχύει και για μας. Σήμερα, η Κοινή Νεοελληνική είναι το κοινό γλωσσικό πρότυπο που χρησιμοποιούμε όλοι οι Έλληνες για να επικοινωνούμε μεταξύ μας, από οποιοδήποτε ελληνόφωνο μέρος και αν καταγόμαστε. Είναι το πρότυπο που διδάσκεται στα σχολεία που χρησιμοποιείται στη Διοίκηση που χρησιμοποιείται στις επιστήμες και καλλιεργείται από τους λογοτέχνες που μιλιέται στα αστικά κέντρα, αλλά και στην περιφέρεια σε πολλές περιοχές της οποίας, όμως, υπάρχουν ακόμα τοπικά ιδιώματα τα οποία χρησιμοποιούνται παράλληλα με την Κοινή Νεοελληνική στην επικοινωνία των ντόπιων μεταξύ τους. Ως κοινό πρότυπο, η Κοινή Νεοελληνική οφείλει να έχει διατυπωμένους και συγκεκριμένους φωνολογικούς, γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες, οι οποίοι πρέπει να διδάσκονται συστηματικά, να συνειδητοποιούνται και να εφαρμόζονται από όλους με τον ίδιο τρόπο ωστε να συνεννοούμαστε μεταξύ μας αυτό σημαίνει «πρότυπο». Το πρότυπο αυτό περιγράφουν, αναλύουν, προβάλλουν, καθιερώνουν και εκπροσωπούν οι σύγχρονες γραμματικές και τα σύγχρονα λεξικά της Κοινής Νεοελληνικής. 5. Συμπεράσματα Ας συνοψίσουμε όλα τα προηγούμενα (ένα ένα με τη σειρά) προσπαθώντας να δώσουμε απάντηση στην ερώτηση του τίτλου της παρούσας εκδήλωσης, ή οποία μπορεί να διατυπωθεί και ως εξής: «Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα από την λατινογράφησή της;» 1. Από την λατινογράφηση των πάμπολλων ελληνικών λέξεων που δάνεισε η ελληνική στις λατινόγραπτες γλώσσες όπως δεν προέκυψε κανένας κίνδυνος επί αιώνες, έτσι δεν πρόκειται να προκύψει και στο μέλλον. Οι λέξεις αυτές έχουν ενσωματωθεί και αποτελούν λέξεις των γλωσσών αυτών και δεν εμπλέκονται στη χρήση της Νέας Ελληνικής ώστε να επηρεάσουν τη γραφή τους σ αυτήν. Όσο για τις λέξεις (όπως είναι πολλοί ελληνογενείς τεχνικοί όροι) που σχηματίζονται πρώτα στο λατινικό αλφάβητο, από ξένους ονοματοθέτες, και αργότερα εισάγονται στην ελληνική, κατά την εισαγωγή τους γράφονται με την ορθογραφία των ριζών, προθημάτων, επιθημάτων και καταλήξεων τους στα ελληνικά. π.χ. ἳημι > ἱόν > ion > ion-iz-e > ιοντ-ίζ-ω. 2. Η ανάγκη λατινογράφησης λόγω αδυναμίας, ή δυσκολίας, μετάδοσης του ελληνικού αλφαβήτου μέσω των διάφορων ηλεκτρονικών συστημάτων, σήμερα έχει σχεδόν εκλείψει και σίγουρα δεν εξαναγκάζει τον χρήστη να καταφύγει στο λατινικό αλφάβητο. 3. Η έλλειψη τοπικοποίησης (localization) ενός νέου προϊόντος λογισμικού είναι υπαρκτός παράγοντας που επιβάλλει σε πολλούς χρήστες να χρησιμοποιούν μόνο το λατινικό αλφάβητο τόσο για τις ξενόγλωσσες όσο και για τις ελληνικές λέξεις. Γι αυτόν τον λόγο, όσο γρηγορότερα τοπικοποιείται ένα προϊόν τόσο καλύτερα. 4. Η μετατροπή (μεταγραμματισμός ή μεταγραφή) των χαρακτήρων του ελληνικού αλφαβήτου στο λατινικό σύμφωνα με το ΕΛΟΤ 743 (ISO 643) έχει σαφέστατο πεδίο εφαρμογής (π.χ. στις ταυτότητες, στα διαβατήρια, στις βιβλιοθήκες) και δεν αποσκοπεί σε καθιέρωση συστήματος λατινογράφησης της ελληνικής. 5. Στα διαδικτυακά ηλεκτρονικά φόρα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην κινητή επικοινωνία, υπάρχουν ακόμα πολλοί που χρησιμοποιούν μεταξύ τους τα «γκρίκλις» ή 11

12 και την «συντετμημένη γραφή», με τις ελληνικές λέξεις μισές, με παραλειπόμενα τα περισσότερα φωνήεντα. Στον βαθμό που η επικοινωνία αυτή γίνεται μεταξύ τους δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Όταν όμως αποκτούν και «θεωρητικούς» υποστηρικτές ότι τάχα τα γκρίκλις είναι ένα σύστημα γραφής της ελληνικής και ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, είναι ισοδύναμο με το ελληνικό σύστημα γραφής, τότε πράγματι υπάρχει πρόβλημα που χρειάζεται αντιμετώπιση. Και θα πρέπει, σε φόρα, ιστολόγια και ομάδες, οι διαχειριστές, προκειμένου να επιτρέψουν σε κάποιο μέλος να γράφει σε γκρίκλις, να έχουν την συγκατάθεση όλων των μελών. Αν έστω και ένα μέλος έχει αντίρρηση να μην το επιτρέπουν. Γεγονός, πάντως, είναι ότι και οι γραπτές διαδικτυακές συζητήσεις (chats) έχουν αρχίσει να περιορίζονται. Διότι, πλέον, έχει διαδοθεί ευρέως η διαδικτυακή τηλεφωνία (π.χ. το Σκάιπ), που εξασφαλίζει άμεση και δωρεάν φωνητική επικοινωνία, Κατά τη γνώμη του γράφοντος, αποτρέπεται κάθε «κίνδυνος» για τη Νέα Ελληνική από τα γκρίκλις ή και από αλλους τρόπους γραφής μεταξύ των μελών κλειστών ομάδων, εφόσον κατά τη γλωσσική εκπαίδευση των παιδιών και των νέων διδάσκουμε σταθερά και μεθοδικά το γλωσσικό πρότυπο της Κοινής Νεοελληνικής και ειδικότερα: Να μην σταματήσουμε να διδάσκουμε γραμματική! Να μην σταματήσουμε να διδάσκουμε συντακτικό! Να μην σταματήσουμε να διδάσκουμε oρθογραφία, ετυμολογία, φωνολογία και ιστορία των λέξεων! Όταν ο νέος απόφοιτος της μέσης εκπαίδευσης έχει αποκτήσει εμπεδωμένη γνώση της Κοινής Νεοελληνικής, όποιους τρόπους γραφής και αν επινοήσει για να επικοινωνεί (παίζοντας) με τους φίλους του, όταν θα απευθύνεται σε τρίτους θα το κάνει χρησιμοποιώντας σωστή Κοινή Νεοελληνική. Κι ας επικοινωνεί με τον φίλο του λατινογραφημένα: Se perimeno to vradi na ta pume. Κι ας επικοινωνεί με τον φίλο του συντετμημένα: ΣΕ ΠΡΜΝ Τ ΒΡΔ Ν ΤΑ ΠΜ. Κι ας επικοινωνεί με τον φίλο του κορακίστικα (όπως κάναμε εμείς, οι «παλιοί», στα παιδικά μας χρόνια): Σέφε πεφεριφιμέφενώφω τόφο βράφαδίφι νάφα τάφα πούφουμέφε. Τέλος, όλοι μας και ιδιαίτερα οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, έχουμε χρέος απέναντι στη γλώσσα μας να την παραδώσουμε στις μελλοντικές γενιές καλύτερη από ό,τι την παραλάβαμε. Γι αυτό, ας μην θεωρούμε ότι τα γλωσσικά φαινόμενα «ρέουν μόνα τους», γιατί περιλαμβανόμαστε κι εμείς σ αυτά και αποτελούμε μέρος τους. Η γλώσσα εξελίσσεται η γλωσσική αλλαγή είναι αναπόφευκτη αλλά σ αυτήν μπορούμε και πρέπει να συμμετέχουμε ενεργά όλοι μας. Όχι με απαγορεύσεις και δια νόμου επιβολές. Να συμμετέχουμε ενεργά με την προβολή θετικών παραδειγμάτων, που θα αντισταθμίζουν τα όποια αρνητικά και θα βελτιώνουν τη θέση της Νέας Ελληνικής τόσο στο εθνικό όσο και στο παγκόσμιο περιβάλλον (όπως π.χ. στο Διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης). Όλοι μας είτε το θέλουμε είτε όχι συμβάλλουμε στις συνιστώσες της γλωσσικής αλλαγής συνιστώσες που έχουν διάφορες κατευθύνσεις. Στόχος μας θα πρέπει να είναι να ενισχύσουμε τις θετικές συνιστώσες ώστε: η συνισταμένη να έχει θετική κατεύθυνση. 12

13 Παραπομπές [ 1] Βαλεοντής, Κ. (2014), Λατινογράφηση της ελληνικής αισθητική αλλοίωση και αδιαφάνεια (ιστοσ. ΕΛΕΤΟ, Ορόγραμμα αρ.128, Σεπ. Οκτ [ 2] Βαλεοντής, Κ. (2013), Γιατί κλοτσάτε τους όρους, τόμος Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία, Ανακοινώσεις 9 ου Συνεδρίου σ , ΕΛΕΤΟ, 2013 (ιστοσ. Conferences/9th%20Conference/Papers-and-speakers/9th_ _ValeontisKostas_Paper_V47.pdf) [ 3] Valeontis K. (2008), The wonderful Line of Concept Communication, Infoterm Newsletter, (http://www.infoterm.info/pdf/activities/inl/inl pdf) [ 4] International Standard ISO 843:1997(rev. 2010), Information and documentation Conversion of Greek characters into Latin characters [ 5] International Standard ISO 9:1995, Information and documentation Transliteration of Cyrillic characters into Latin characters Slavic and non-slavic languages [ 6] Ελληνικό Πρότυπο ΕΛΟΤ 743:2004, Πληροφορίες και τεκμηρίωση Μετατροπή των ελληνικών χαρακτήρων με χαρακτήρες λατινικούς [ 7] Lexicon ΑΕ, Μεταγραφή ΕΛΟΤ 743 (http://www.lexicon.com.gr/el/tools/elot743.php) [ 8] International Standard ISO/IEC :2000 Information technology Universal Multiple- Octet Coded Character Set (UCS) Part 1: Architecture and Basic Multilingual Plane [ 9] Βαλεοντής, Κ. (1987), Προφορά των γραμμάτων της Αγγλικής (ανάρτηση στο Academia.edu) [10] Κρύσταλ, Ντ. (2010), Ένα μικρό βιβλίο για τη γλώσσα, Εκδόσεις Πατάκη [11] Βαλεοντής, Κ. (1992), Προβλήματα της τεχνικής ορολογίας, Πρακτικά Διημέρου Ορολογίας, σ.121, ΤΕΕ ΕΛΟΤ/ΤΕ21 Κ. Βαλεοντής Φυσικός-Ηλεκτρονικός Υπεύθυνος ομάδων ορολογίας Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ορολογίας (ΕΛΕΤΟ) Ηλ.Ταχ.: 13

Η λατινογράφηση της Νέας Ελληνικής

Η λατινογράφηση της Νέας Ελληνικής Οργανισμός για την Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ) Εκδήλωση με θέμα: «GREEKLISH - Η ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ ΠΤΕΡΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΑΣ;» Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014, ώρα 20.00 22.00 Ξενοδοχείο «Χίλτον», Αίθουσα «Σαντορίνη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Βιβέτα Λυμπεράκη Ξένια Κωνσταντινοπούλου Καθηγήτριες αγγλικών ειδικής αγωγής Ποιοί μαθητές αναμένεται να αντιμετωπίσουν δυσκολία στις ξένες γλώσσες Μαθητές που: παρουσιάζουν δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 4: Χαρακτηριστικά της Ομιλίας Φωνητική και Φωνολογία (2ο Μέρος) Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Tο ύφος........ γραφής! Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα. <<Επικοινωνία και Γλώσσα>>

Ομάδα. <<Επικοινωνία και Γλώσσα>> Ομάδα Η αρνητική επιρροή των greeklish στους μαθητές Η αυξανόμενη χρήση των greeklish από μαθητές επηρεάζει την ορθογραφική τους ικανότητα. Ένα ιδιαίτερα αυξανόμενο ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει στο

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες Η διάγνωση των διαταραχών λόγου πρέπει να γίνεται έγκαιρα, μόλις οι γονείς αντιληφθούν οτι κάτι ισως δεν πάει καλά και πρέπει να παρουσιάσουν το παιδί τους στον ειδικό. Ο ειδικός θα λάβει μέτρα για την

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης)

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) 1. Χαρακτηριστικά προς αξιολόγηση Α. Περιεχόμενο: πλούτος ιδεών σχετικών με το εξεταζόμενο θέμα. Β. Διάταξη νοημάτων: διάταξη ύλης και

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 1η Πάλι μαζί Γραμματική Συντακτικό Οικογένειες λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο γραπτός λόγος είναι μια βασική μορφή επικοινωνίας του ανθρώπου που τον βοηθά να αντλήσει, αλλά και να μεταδώσει γνώσεις και πληροφορίες. Απαραίτητη για το σκοπό αυτό είναι η κατάκτηση των δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 5-12/11/2014. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 3 ου και 4 ου ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Η/Υ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

Τετάρτη 5-12/11/2014. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 3 ου και 4 ου ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Η/Υ Α ΕΞΑΜΗΝΟ Τετάρτη 5-12/11/2014 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 3 ου και 4 ου ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Η/Υ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: ΤΡΟΧΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ 1. Παράσταση και οργάνωση δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

MULTICOM 112. Οδηγίες χρήσης

MULTICOM 112. Οδηγίες χρήσης MULTICOM 112 Οδηγίες χρήσης Σκοπός Στόχος του προγράμματος Multicom-112 είναι να βοηθήσει το προσωπικό των επιχειρησιακών κέντρων να αναπτύξουν βασικές γλωσσικές δεξιότητες μέχρι το σημείο όπου θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog Σελίδα 1 μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο για ενήλικες (ηλικία άνω 25 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 1: Επικοινωνία, Λόγος, Ομιλία (2ο Μέρος) Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1

ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1 ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ, ΕΣΠΙ 1 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Η έννοια της συνάρτησης είναι θεμελιώδης στο λογισμό και διαπερνά όλους τους μαθηματικούς κλάδους. Για το φοιτητή είναι σημαντικό να κατανοήσει πλήρως αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΜΑΖΙ. ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ», ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΕ 70 ΜΕΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΠΕ 70 12 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΕΡΟΙΑΣ \ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΑΣ. Οι παρακάτω δραστηριότητες πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Ποιοι μιλούν Η γλώσσα των ζώων Είναι αυτόγλώσσα; Η Dr Pepperberg και ο Alex (ο παπαγάλος) 3 Δομή της γλώσσας Πώς μελετούν τη γλώσσα η γνωστική ψυχολογία, η νευροψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα:

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα: [ Στον τομέα των ερευνών, σ αυτή την ιστοσελίδα, μπορεί να δει κανείς μια μικρή μας έρευνα για τα ορθογραφικά λάθη στο δημοτικό σχολείο. Με βάση τη συχνότητα των λαθών που διαπράχτηκαν κατά τμήμα, καταρτίσαμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Αντίληψη της ομιλίας Απεικόνιση της πρότασης «θα σας διηγηθώ την ιστορία των δύο νέων» κυματομορφή Φασματόγραμμα Συνάρθρωση Οι φθόγγοι αλληλεπικαλύπτονται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Ένας σωστός μαθητής πρέπει : να είναι πειθαρχημένος. να μάθει να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς. Αυτός είναι ο πιο βασικός δείκτης επιτυχίας.

Ένας σωστός μαθητής πρέπει : να είναι πειθαρχημένος. να μάθει να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς. Αυτός είναι ο πιο βασικός δείκτης επιτυχίας. Νέα Ελληνικά Ένας σωστός μαθητής πρέπει : να είναι πειθαρχημένος. να μάθει να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς. Αυτός είναι ο πιο βασικός δείκτης επιτυχίας. Πολλοί μαθητές έρχονται χωρίς βιβλία, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Y404. ΔΙΜΕΠΑ: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΜΑΘΗΤΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΕΜ: 3734 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Στα ίχνη της Γραφής. Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr

Στα ίχνη της Γραφής. Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Στα ίχνη της Γραφής Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Γ.1. «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Βασική ιδέα της έκθεσης είναι η παρουσίαση της γραφής ως μορφή

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ βιβλιο_layout 1 24/12/2015 11:50 πμ Page 7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1. Εισαγωγή... 21 2. Τα αλφάβητα και οι λειτουργίες τους... 24 2.1 Το ελληνικό αλφάβητο: χαρακτήρες και χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας A Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

1 Νεοελληνική Γραμματική, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1995, σελ. 227.

1 Νεοελληνική Γραμματική, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1995, σελ. 227. 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Το να γράφει κάποιος μαθητής ορθογραφημένα συχνά αποτελεί ένδειξη πως πρόκειται για άτομο μεθοδικό και με υψηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις. Αντίθετα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια // Διαμόρφωση και οργάνωση κειμένου Η γλωσσική επιμέλεια αφορά τη γλωσσική μορφή και το περιεχόμενο, ενώ η διαμόρφωση και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο 1.1 Στόχοι Οι σπουδαστές στο Επίπεδο 1 του ICCLE είναι ικανοί να κατανοούν βασικά γλωσσικά στοιχεία που σχετίζονται με συνήθη καθημερινά θέματα. Είναι ικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα : Ορισμός, Ανάπτυξη & Διαταραχές. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Γλώσσα : Ορισμός, Ανάπτυξη & Διαταραχές. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Γλώσσα : Ορισμός, Ανάπτυξη & Διαταραχές Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Προϋποθέσεις Προγράμματος Παρέμβασης Η καλή κατανόηση της φύσης της διαταραχής Η σε βάθος

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (3) Δυσκολίες στην ανάγνωση Τα θεωρητικά μέρη του δικτύου οπτικής αναγνώρισης λέξεων και οι εκτιμώμενες θέσεις τους στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου του έμπειρου

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών

Προγραμματισμός Υπολογιστών Προγραμματισμός Υπολογιστών Αναπαράσταση Πληροφορίας Κ. Βασιλάκης, ΣΤΕΦ, ΤΕΙ Κρήτης Δεδομένα και πληροφορία Δεδομένα είναι ένα σύνολο διακριτών στοιχείων σχετικά με ένα συμβάν ή μια διαδικασία χωρίς κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Σύµφωνα µε άρθρα και πληροφορίες που δηµοσιεύτηκαν τύπο του σαββατοκύριακου δηµοσιοποιήθηκαν τα βασικά στοιχεία του σχεδίου του υπουργείου παιδείας για τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ CLOUD COMPUTING ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ - Καθορισμός του πλαισίου μετάβασης στο περιβάλλον του cloud computing - Αναγνώριση ευκαιριών και ανάλυση κερδών/κόστους από την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. Λύση θέματος 1 ο Α.

Θέμα 1 ο. Λύση θέματος 1 ο Α. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τα πιο κάτω θέματα δόθηκαν στις εξετάσεις Ιουνίου 013 στο 17 ο ΓΕΛ από τους καθηγητές Ν.Κ, Κ.Μ, Δ.Α. Παρακάτω παρατίθενται τα θέματα και οι λύσεις ανεπτυγμένες σε κάποια σημεία, με σχόλια καθώς

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

Η φωνολογική επίγνωση. Ευφημία Τάφα

Η φωνολογική επίγνωση. Ευφημία Τάφα Η φωνολογική επίγνωση Ευφημία Τάφα Γλωσσική ανάπτυξη Κλάμα ή γέλιο (0-2 μηνών) Βαβίσματα (2-4 μηνών) Συγκεκριμένοι ήχοι (6 μηνών περίπου) Πρώτες λέξεις (1 ο έτος) Τηλεγραφικός λόγος (2 ο έτος) 1000 λέξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 1 ο : «Γλώσσα και διάλεκτος»

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 1 ο : «Γλώσσα και διάλεκτος» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 06/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) 1 ο : «Γλώσσα και διάλεκτος» ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΑ Ποια είναι άραγε η διαφορά μιας γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012

ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΜΑΪΟΥ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Α (Α1 «στοιχειώδης γνώση» και Α2 «βασική γνώση») 8.00-9.05 Ενότητα 1: «Κατανόηση γραπτού λόγου και γλωσσική επίγνωση» 9.20-10.00 Ενότητα 2: «Παραγωγή γραπτού λόγου»

Διαβάστε περισσότερα

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου Πώς τροποποιούµε το µήνυµα: 1. Έγκλιση (σελ. 1) 2. Άποψη - Ποιόν Ενεργείας (σελ. 7) 3. Άρνηση - Ερώτηση (σελ. ) 4. Τροπικά (σελ. 13). Επιτονισµός και τόνος (σελ. 13) 1 1. Έγκλιση: Οριστική (+/-) Απαρέµφατο

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν

Διαγώνισµα 111. Αναλφαβητισµός ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ, MED ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν Διαγώνισµα 111 Αναλφαβητισµός ΚΕΙΜΕΝΟ Τα παιδιά µελετούν, αλλά δεν κατανοούν «Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω. Όταν τα κείµενα είναι αρχαία µε νέα ελληνικά µαζί, µου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύοµαι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα