ΒΕΝΕΤΙΑΣ Δ. ΤΣΑΚΑΛΙΔΟΥ Διπλωματούχου Αρχιτέκτονα Α.Π.Θ. MArch in Architectural Design U.C.L. Η ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΕΝΕΤΙΑΣ Δ. ΤΣΑΚΑΛΙΔΟΥ Διπλωματούχου Αρχιτέκτονα Α.Π.Θ. MArch in Architectural Design U.C.L. Η ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ & ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΒΕΝΕΤΙΑΣ Δ. ΤΣΑΚΑΛΙΔΟΥ Διπλωματούχου Αρχιτέκτονα Α.Π.Θ. MArch in Architectural Design U.C.L. Η ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006

2 1. εισαγωγή

3 2. γενικό μέρος

4 3. ειδικό μέρος

5 4. βιβλιογραφία

6 5. παράρτημα

7 Βενετία Δ. Τσακαλίδου Α.Π.Θ. Η συνθετική λογική της παρεμβολής στην αρχιτεκτονική ISBN «Η έγκριση της παρούσης Διδακτορικής Διατριβής από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών της συγγραφέως» (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ. 2)

8 ΒΕΝΕΤΙΑΣ Δ. ΤΣΑΚΑΛΙΔΟΥ Διπλωματούχου Αρχιτέκτονα Α.Π.Θ. MArch in Architectural Design U.C.L. H ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Υποβλήθηκε στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων, Τομέας Αρχιτεκτονικού και Αστικού Σχεδιασμού Ημερομηνία Προφορικής Εξέτασης: 2006 Εξεταστική Επιτροπή Καθηγητής Α.Μ. Κωτσιόπουλος, Επιβλέπων Καθηγητής Ν. Καλογήρου, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Επικ. Καθ. Ειρ. Σακελλαρίδου, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Καθηγητής Π. Τζώνος, Εξεταστής Καθηγητής Ε. Κάστρο, Εξεταστής Αναπλ. Καθ. Τ. Παπαδοπούλου, Εξεταστής Επικ. Καθ. Ι. Ποταμιάνος, Εξεταστής 1

9 2 Σ όλους τους δασκάλους μου που μου δίδαξαν να αναζητώ, να ερευνώ, να σκέφτομαι, να προβληματίζομαι

10 πρόλογος Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η εισαγωγή ισχυρών αισθητικών και λειτουργικών αντινομιών σε δημόσιους χώρους συγκέντρωσης (μουσεία, πολιτιστικά και εμπορικά κέντρα), σε χώρους διέλευσης (σταθμοί, αεροδρόμια), στο περιβάλλον εργασίας και κατοικίας, καθώς και στο ευρύτερο αστικό τοπίο. Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται σε επεκτάσεις κτιρίων, στον εγκλεισμό όγκων σε νέο κέλυφος, στη δημιουργία αυτόνομων πυρήνων μέσα σε κτιριακά συμπλέγματα, κ.α. Η διατριβή αυτή ερευνά και προσπαθεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο της παρεμβολής τέτοιων αντινομιών στην αρχιτεκτονική. Ειδικότερα, επιχειρεί να καθορίσει ένα ιστορικό πλαίσιο εμφάνισης της παρεμβολής στην αρχιτεκτονική και να προχωρήσει με την περαιτέρω συντακτική ανάγνωση και ανάλυση του φαινομένου, ώστε να προκύψουν κάποια συμπεράσματα χρήσιμα για τη σύνθεση. Συγκεκριμένα, η παρούσα μελέτη πραγματεύεται τη συνύπαρξη μιας συνολικής κανονικότητας με κάποιες επιμέρους νησίδες-οντότητες, που είναι σε τέτοιο βαθμό διαφορετικές, ώστε η παρείσδυσή τους να δηλώνει την ισχυρή αντίθεση. Το ενδιαφέρον μου για τη διερεύνηση της παρεμβολής στην αρχιτεκτονική ξεκίνησε ήδη από το 1998, κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών στην Bartlett School of Architecture του University College London (U.C.L.), υπό την επίβλεψη του καθηγητή Peter Cook, ως προβληματισμός για τον σχεδιασμό εφαρμοσμένων περιπτώσεων παρεμβολής σε κτιριακά έργα. Η μεταπτυχιακή μου εργασία αφορούσε την παρεμβολή κοινόχρηστων νησίδων στο περιβάλλον εργασίας και συγκεκριμένα την παρείσδυση μιας ιδιόμορφης εμβρυϊκής μορφής μέσα στο υπάρχον κτίριο διοίκησης του UCL, στην Torrington Place, που θα χρησίμευε ως χώρος διαλόγου, παρουσίασης και συνάθροισης των εργαζομένων. Παράλληλα, και μετά την επίσκεψή μου στο Παρίσι και στο Βερολίνο, η εισαγωγή της πυραμίδας στο μουσειακό συγκρότημα του Λούβρου (I.M.Pei, ) και η προσθήκη της κουπόλας στο Reichstag (Ν. Foster, ) μαζί με την απειλητική μορφή, που αιωρούνταν μέσα στα γραφεία της DG Bank ακριβώς απέναντι (F.Gehry, ), αποτέλεσαν την αρχή μιας σειράς παρατηρήσεων και προβληματισμών, που οδήγησαν στην επιλογή του θέματος. Η αλήθεια βέβαια είναι, ότι μελετώντας στη συνέχεια κάποια από τα πρώτα αρχιτεκτονικά παραδείγματα, που συγκέντρωσα για την έρευνα του θέματος, διαπίστωσα ότι τράβηξαν την προσοχή μου, επειδή ακριβώς η αρχιτεκτονική τους ήταν της προτίμησής μου. Η διατριβή αυτή εκπονήθηκε στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και επιδοτήθηκε, κατόπιν διαγωνισμού, από το Πρόγραμμα Ηράκλειτος Υποτροφίες Έρευνας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, για το διάστημα 8/11/02-28/02/06. Με την περάτωσή της θα ήθελα να εκφράσω τη βαθειά ευγνωμοσύνη μου στον καθηγητή κ. Α.Μ. Κωτσιόπουλο, κυρίως επιβλέποντα της διατριβής, ο οποίος υπήρξε μέντορας και καθοδηγητής μου σε όλα τα χρόνια των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών μου και πολύ περισσότερο σε όλα τα στάδια εξέλιξης της παρούσας μελέτης. Στην αρχή, η ενθουσιώδης 3

11 ενθάρρυνσή του να μελετήσω εις βάθος το θέμα, που είχα επιλέξει και στη συνέχεια, οι εκτεταμένες συζητήσεις μας και οι ευφυείς υποδείξεις του για τον τρόπο προσέγγισης του θέματος, η ανεξάντλητη υπομονή του και το ακαδημαϊκό ύφος διδασκαλίας, που κατεύθυναν και διαμόρφωσαν την επιστημονική μου σκέψη, μου πρόσφεραν τα κίνητρα αλλά και τα εφόδια, που μου χρειάζονταν για να ενδιατρίψω με ζήλο και αφοσίωση στο φαινόμενο της παρεμβολής. Από τη θέση αυτή τον ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά. Τον καθηγητή κ. Ν.Καλογήρου, μέλος της τριμελούς επιτροπής, ευχαριστώ θερμά για τις εποικοδομητικές παρατηρήσεις του και τις πολύτιμες συμβουλές του κατά τις παρουσιάσεις της προόδου της διατριβής. Θερμότατες ευχαριστίες εκφράζω και στην επικ. καθηγήτρια κ. Ειρ. Σακελλαρίδου, επίσης μέλος της τριμελούς επιτροπής, για τη συνεχή επίβλεψη και συμπαράστασή της κατά τη διεξαγωγή αυτής της έρευνας, την κριτική ανάγνωση του πονήματος και τις πολύτιμες υποδείξεις της στην τελική διαμόρφωση του κειμένου της διατριβής. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον επικ. καθηγητή κ. Ι.Ποταμιάνο για τις εποικοδομητικές συζητήσεις μας γύρω από το αντικείμενο της διατριβής και τις υποδείξεις του για τη χρήση ορισμένων βιβλιογραφικών πηγών, που διεύρυναν τις γνώσεις μου στη Θεωρία της Αρχιτεκτονικής. Επίσης στον καθηγητή κ. Χ. Αθανασόπουλο και στην επικ. καθηγήτρια κ. Ε. Αμερικάνου, εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου για την ευκαιρία που μου έδωσαν και την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν, ώστε να διδάσκω επί τριετία κοντά τους, στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Δ.Π.Θ. και να ανταλλάσσω σκέψεις και ιδέες στο αντικείμενο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης. Παράλληλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή κ. Ε.Κάστρο και τον αναπλ. καθηγητή κ. Κ.Αντωνίου για την εμπειρία που απέκτησα μαζί τους στην εφαρμογή της αρχιτεκτονικής θεωρίας σε πράξη. Θα ήταν παράλειψη αν δεν ευχαριστούσα από τη θέση αυτή τον καθηγητή μου στην Bartlett School of Architecture, του University College London (UCL) Peter Cook, η πληθωρική προσωπικότητα του οποίου και το ανήσυχο πνεύμα του, μου διοχέτευσαν την έφεση για έρευνα και αναζήτηση νοήματος σε ένα αρχιτεκτονικό έργο. Η μεταπτυχιακή εκπαίδευσή μου κοντά του σημάδεψε την πορεία μου για ακαδημαϊκή σταδιοδρομία. Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου στους γονείς μου και στον σύζυγό μου για όλη τη συμπαράσταση και την υποστήριξη, που μου πρόσφεραν κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής αυτής της μελέτης. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τη μητέρα μου Φ. Κανακούδη Τσακαλίδου, καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ., για την υπομονή της να μου διδάξει τον σωστό τρόπο έκφρασης του επιστημονικού λόγου. 4

12 περιεχόμενα 1. εισαγωγή Ο ΟΡΟΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ γενικό μέρος ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20 ου ΑΙΩΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΦΟΡΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΔΥΟ ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Ο ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ο ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΥΟ ΣΤΑΣΕΙΣ: Α) ΝΕΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ, Β) ΥΠΕΡΕΚΦΡΑΣΗ ΣΧΟΛΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ DOES DECONSTRUCTION STILL MATTER? ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗΣ ΤΟ ΑΠΟ-ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗΣ DOES DECONSTRUCTION STILL MATTER? ΣΧΟΛΙΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ειδικό μέρος (υλικό, μεθοδολογία, ευρήματα, συζήτηση, συμπεράσματα) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ (υλικό) ΕΙΣΑΓΩΓΗ η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΣΕ ΥΠΑΡΧΟΝ ΚΤΙΡΙΟ η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΣΕ ΝΕΟ ΚΤΙΡΙΟ η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΝΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΣΕ ΥΠΑΡΧΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ 2 ης ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 125 5

13 3.2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ - ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ (μεθοδολογία ευρήματα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΤΕΧΝΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΚΥΡΙΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΞΕΝΙΣΤΗ ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ (συζήτηση) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΑΥΤΟN - ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΩΣ ΟΡΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ; Η ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ - ΞΕΝΙΣΤΗ ΣΧΟΛΙΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ (συζήτηση) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΙΑΤΙ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ Η ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ; ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΟΘΕΙ Η ΕΝΤΟΝΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΞΕΝΙΣΤΗ; Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΙΡΜΟΥ - Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΙΡΜΟΥ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Η ΣΥΝΘΕΤΙΚΉ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ - Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΘΥΤΕΡΕΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ (συζήτηση) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΙΑΣ ΑΤΑΞΙΑΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΤΑΞΗ - Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΑΞΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ; ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΧΑΣΜΟΥ - TO ΔΙΠΟΛΟ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΝΕΟΥ ΜΟΝΤΕΡΝΟΥ ΜΕ ΥΠΕΡΕΚΦΡΑΣΗ ΜΙΑ ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗΣ; ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ βιβλιογραφία παράρτημα

14 1. εισαγωγή 1.1. O ΟΡΟΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ Η διατριβή αυτή επιχειρεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο της παρεμβολής στην αρχιτεκτονική, δηλαδή της δημιουργίας ισχυρών αισθητικών και λειτουργικών αντιθέσεων, όταν σε ένα δεδομένο αρχιτεκτονικό ή αστικό τοπίο, παρεμβάλλονται ενότητες τελείως διάφορης συνθετικής λογικής. Η παρεμβολή, σύμφωνα με το νέο ορθογραφικό ερμηνευτικό λεξικό του Δ. Δημητράκου, ορίζεται ως η παρείσδυση, η προσθήκη, το παράπηγμα. Το ρήμα παρεμβάλλω αντίστοιχα ορίζεται με τα συνώνυμα παρεισάγω, παρενθέτω, κάνω εισβολή έννοιες που απορρέουν από καθημερινά ερεθίσματα και εικόνες. Στην ενέργεια της παρεμβολής σε μία σχέση πραγμάτων ή σε μία κατάσταση, εμπεριέχεται η πρόθεση της επιρροής και συχνά η αίσθηση της αποδοκιμασίας. 1 Η παρεμβολή είναι μια έννοια, που έχει επικρατήσει στις φυσικές επιστήμες 2. Σύμφωνα με το Oxford Universal Dictionary 3, η παρεμβολή στον χώρο της φυσικής ορίζεται ως: - η αμοιβαία δράση δύο κυμάτων ή δύο συστημάτων κύματος, τα οποία ενδυναμώνουν ή εξουδετερώνουν το ένα το άλλο, όταν διασταυρωθούν. 4 - η σύγκρουση απόψεων που προκύπτει όταν προτείνονται δύο εφαρμογές (λύσεις) για την ίδια πατέντα (1888) - η εισβολή ηλεκτρικής ενόχλησης κατά την υποδοχή ενός σήματος. Στο σημείο αυτό αξίζει να σταθεί κανείς στη λέξη ενόχληση. Πράγματι, στην καθομιλουμένη η παρεμβολή συχνά χρησιμοποιείται αντί της λέξης παράσιτο, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε ηχητικό σήμα. Αυτό το αρνητικά φορτισμένο πρόσημο είναι και ο λόγος που έχει επιλεγεί η λέξη παρεμβολή αντί άλλων λέξεων όπως η παρένθεση, η παρείσδυση, ή η πιο γενική και ουδέτερη λέξη παρέμβαση. Το παράσιτο αποτελεί επίσης ένα δάνειο, τόσο από τον χώρο της φυσικής όσο και από τον χώρο της βιολογίας 5. Είναι ένας ακόμη αρνητικά προσημασμένος όρος, που χρησιμοποιείται συχνά στον θεωρητικό λόγο. Ο Benjamin, 6 εξετάζοντας τη δυνατότητα του παράσιτου να παίξει έναν ρόλο στη γένεση της φόρμας, ορίζει τον παρασιτισμό ως τη συμπαρουσία διατήρησης και 1 Sinclair, John (editor), Collins Cobuild English Language Dictionary, Collins Birmingham University International Language Database, Collins London and Glasgow, 1987, p Ο δανεισμός ενός όρου από τη φυσική και η εισαγωγή του σε μια επιστήμη υποκειμενική, με κοινωνικές μεταβλητές, που ερμηνεύει την τέχνη, όπως η αρχιτεκτονική, έχει κάποιες συνέπειες, που θα αναπτυχθούν εκτενέστερα σε επόμενο κεφάλαιο. 3 Onions, C.T. (editor), The Oxford Universal Dictionary Illustrated, Oxford University Press, The Caxton Publishing Company Ltd, (1933) 1965, Vol. I, p Αρχικά ο όρος εισήχθη πριν από την καθιέρωση της κυματικής θεωρίας, για να προσδιορίσει τα φαινόμενα, που παρατηρούνται κατά την αμοιβαία δράση δύο ακτίνων φωτός. Έπειτα η ερμηνεία επεκτάθηκε στα ηχητικά κύματα, στα κύματα της επιφάνειας του νερού, κ.ά. 5 Παράσιτο: (βιολ.) Ένας ζωντανός οργανισμός που ζει μέσα ή πάνω σε έναν άλλον οργανισμό (ξενιστή) και τρέφεται αποκλειστικά από αυτόν. (βλ. Onions, C.T. (editor), The Oxford Universal Dictionary Illustrated, Oxford University Press, The Caxton Publishing Company Ltd, (1933) 1965, Vol. ΙI, p.1431) 6 Benjamin, Andrew, B.4. Ο Παρασιτισμός στην Αρχιτεκτονική, Συνοδευτικά κείμενα προκήρυξης για τον Διεθνή Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό: Εφήμερες κατασκευές Αθήνα 2004, Cultural Olympiad , Hellenic Cultural Heritage SA, Φεβρουάριος

15 μετάλλαξης. Με άλλα λόγια, υποστηρίζει πως όταν ένα παράσιτο προσκολληθεί σε μια υπάρχουσα δομή, η επιβίωσή του εξαρτάται από την επιβίωση αυτής της δομής. Αυτό συνεπάγεται τη διατήρηση μιας υπάρχουσας κατάστασης, και ταυτόχρονα τη μεταμόρφωσή της, που επέρχεται ως αποτέλεσμα της παρουσίας του παράσιτου, το οποίο πρέπει να διατηρήσει τη διαφορά του. Ο συνδυασμός δομής και παράσιτου είναι πάντοτε μια κατάσταση ασταθής και διατηρείται για όσο καιρό η σύνδεσή τους παράγει τα αποτελέσματα μιας ημιτελούς μεταμόρφωσης. Υπό την έννοια αυτή, διακρίνεται μια ομοιότητα με τον όρο της παρεμβολής, όπως αυτός εκφράζεται στην παρούσα μελέτη. Έτσι, στα παραδείγματα που αναλύονται στη συνέχεια, γίνεται εμφανής η αμοιβαιότητα των σχέσεων μεταξύ του παρεμβαλλόμενου στοιχείου και του περιβάλλοντος που το υποδέχεται, το οποίο ονομάζεται ξενιστής. Σύμφωνα με τον Cousins, 7 ένα χαρακτηριστικό του παράσιτου είναι η υπερ-προσαρμοστικότητά του προς τον ξενιστή, που σημαίνει πως το παράσιτο, όχι μόνο προσαρμόζεται κατά τον συνήθη βιολογικό τρόπο, αλλά είναι στη φύση του να υιοθετεί στοιχεία της μορφής και των λειτουργιών του ξενιστή, ως μέρος της δικής του μορφής και λειτουργίας. Καθώς λοιπόν το παρασιτικό στοιχείο, πχ. σε ένα κτίριο, αλληλεπιδρά με το συνοριακό του περιβάλλον, δημιουργεί πολλαπλές σχέσεις. Ενδυναμώνει την ταυτότητά του, περικλείοντας εγγραφές της ιστορίας του γύρω κτιρίου και της καθημερινότητας των ανθρώπων, που το βιώνουν. Και ενώ διαφοροποιείται από τον περίγυρό του, όπως ένας κακοήθης όγκος σε έναν οργανισμό, παράγει ένα αστικό τοπίο, που συντηρεί και μεταμορφώνει την ιστορική ανάμνηση. Ωστόσο, το παράσιτο ως έννοια εμπεριέχει το τυχαίο, και ως ένα βαθμό το αυτόματο. Αντίθετα, στα παραδείγματα που διερευνώνται στη μελέτη αυτή, η πρόθεση του αρχιτέκτονα είναι η εσκεμμένη εισαγωγή ενός διαφορετικού στοιχείου. Για τον λόγο αυτόν, η πιο κοντινή ερμηνεία της παρεμβολής σε σχέση με τον παρασιτισμό, είναι αυτή της εσκεμμένης εμφύτευσης ενός οργανισμού σε έναν άλλο. 8 7 Cousins, Mark, B.2. Περιγραφή του Διαγωνισμού, Συνοδευτικά κείμενα προκήρυξης για τον Διεθνή Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό: Εφήμερες κατασκευές Αθήνα 2004, Cultural Olympiad , Hellenic Cultural Heritage SA, Φεβρουάριος Για να γίνει περισσότερο κατανοητή η διαφορά μεταξύ παράσιτου και εμφύτευσης, συγκρίνονται ενδεικτικά δύο αρχιτεκτονικοί χειρισμοί, που εκφράζουν αντίστοιχα την έννοια του αυτόματου και του τυχαίου, στη μεταμόρφωση ενός κτιρίου χωρίς τη συμμετοχή κάποιου αρχιτέκτονα και την έννοια της εσκεμμένης εμφύτευσης από τον αρχιτέκτονα σε ένα κτίριο. Συγκρίνονται έτσι, α) η πολυκατοικία Sheung Wan and the Peak στο Hong Kong, από τον Jerzy Wojtowicz και β) η πρόταση για τα Lobby Ports, από την ομάδα Servo. α) Η λειτουργική διευκόλυνση και παράλληλα η διάθεση για αντίθεση και εκκεντρικότητα έχουν οδηγήσει την πολυκατοικία Sheung Wan and the Peak στη σημερινή της μορφή. Οι χρήστες, παίρνουν την πρωτοβουλία του αρχιτέκτονα και χωρίς να είναι προκαθορισμένο το αποτέλεσμα, εισάγουν, με τυχαίο τρόπο, στοιχεία της ιδιωτικής τους ζωής, για να διαμορφώσουν τον καθημερινό τους χώρο και να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες, που έχει ο κάθε ένας, αλλάζοντας συγχρόνως ριζικά την εικόνα του υπάρχοντος κτιρίου. Μέσα από αυτές τις άναρχες εκφράσεις των ενοίκων για περισσότερο χώρο αλλά και αναγνώριση, δημιουργείται μια πολυπλοκότητα -ένα μουσικό ποίκιλμα- στην κανονικότητα του κτιρίου, που προεκτείνει το λεξιλόγιο της αρχιτεκτονικής, προς απροσδιόριστες κατευθύνσεις. Πρόκειται για μια μεταβλητή, οργανική και ανοικτή κατασκευή, τυπικό παράδειγμα της παραδοσιακής ανώνυμης αρχιτεκτονικής του Hong Kong. Ο αρχιτέκτονας της αρχικής κατασκευής, ελάχιστα έχει συνεισφέρει στην αλλαγή της μορφής της. Το αυτόματο, συνδυασμένο τυχαία από τους διάφορους χρήστες, επιζητεί την αποκατάσταση της ισορροπίας της μορφής, καθώς αυτή μεταλλάσσεται στον χρόνο. Η αρχιτεκτονική αυτή της ανάπτυξης, αν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως τέτοια, έχει να κάνει με μια ζωντανή, αυτόνομη δύναμη, με έναν δικό της μεταβολισμό. β) Τα Lobby Ports προτείνονται από την ομάδα αρχιτεκτόνων Servo, για την έκθεση New Hotels for Global Nomads το 2002, έπειτα από ανάθεση του Cooper-Hewitt National Design Museum. Στη συνέχεια, η ιδέα 8

16 Στην παρούσα μελέτη, η έννοια της παρεμβολής χρησιμοποιείται για να περιγράψει κυρίως ακραίες με την έννοια της ισχυρής αντίθεσης - αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις, που μπορεί να γίνουν σε ήδη διαμορφωμένο κτιριακό περιβάλλον, ή μπορεί να συνιστούν μια εξ αρχής ανατρεπτική χειρονομία ακόμη και κατά τον σχεδιασμό ενός νέου κτιρίου. Έτσι, η παρεμβολή συνδέεται με μια έντονη διάθεση διαφοροποίησης, με την εισαγωγή μιας εσκεμμένης αντινομίας και με τη δημιουργία δύο ευδιάκριτων στοιχείων που αντιτίθενται. Φορτίζεται με τη χροιά της ενόχλησης και της σύγκρουσης και είναι ανάλογη με την έννοια της αντίφασης και του παράδοξου. 9 Εκφράζεται δε, με κάποιους εκ προθέσεως δείκτες (indexes), που αναφέρονται στο περιτύλιγμα μιας δομής, στον συνειδητό εγκλεισμό ενός όγκου σε έναν άλλο, στο κολάζ μορφών, στην ανατροπή ενός κατεστημένου ή ενός ολοκληρωμένου συντακτικού. Πέρα όμως από τη διαφοροποίηση μεταξύ των δύο αντιθετικών στοιχείων, μπορεί να αντιληφθεί κανείς ότι τουλάχιστον το ένα από αυτά φορτίζεται με κάποιες συνειρμικές αναφορές και αναλογίες. Φαίνεται λοιπόν πως η έννοια της παρεμβολής έχει σχέση αφ ενός με την αντίθεση αλλά ταυτόχρονα και με την παραγωγή συνειρμών ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα σχετικά με το φαινόμενο της παρεμβολής στην αρχιτεκτονική βασίζεται κυρίως στη μελέτη διαφόρων κτιριακών συνθέσεων. Έτσι, μέσα από την ανάλυση παραδειγμάτων της σύγχρονης αρχιτεκτονικής πρακτικής, η μελέτη αυτή επιχειρεί να απαντήσει στα ερωτήματα: Τι είναι η παρεμβολή; Πώς εκφράζεται στην αρχιτεκτονική σύνθεση; Πώς δομείται; Ποια είναι η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ της παρεμβολής και του περιβάλλοντος που την υποδέχεται- δηλαδή του ξενιστή; επεκτείνεται και αναπτύσσεται σε κλίμακα και λεπτομέρεια για την 9 η Biennale της Βενετίας το Η κεντρική σύλληψη του δεύτερου αυτού παραδείγματος αναφέρεται σε ένα σύστημα αρχιτεκτονικών εμφυτευμάτων, που χρησιμεύουν για την αναβάθμιση υπαρχόντων πολυώροφων κτιρίων. Τα εμφυτεύματα αυτά, που προσαρτώνται στον αρχιτεκτονικό φλοιό ενός πολυώροφου κτιρίου ως αποφύσεις, βασίζονται στην έννοια της μετάβασης, που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη αίθουσα αναμονής ενός ξενοδοχείου (lobby). Η προσάρτηση των εμφυτευμάτων γίνεται με τέτοιον τρόπο, ώστε να μοιάζουν με σταθμούς σε μια νέα διάφανη επιδερμίδα του κτιρίου, που έχει τη μορφή υαλοπετάσματος. Η επιδερμίδα αυτή δημιουργεί θύλακες για την κατανομή των σταθμών, ενισχύει την υπάρχουσα υποδομή του κτιρίου με ασύρματα δίκτυα και κατασκευαστικές επινοήσεις και τέλος, κατανέμει οριζόντια και κατακόρυφα στοιχεία κυκλοφορίας, που ενεργούν σαν ένα κύκλωμα για τη μετάδοση εικόνων και ήχων στις επιφάνειες του κτιρίου. 8 Στην περίπτωση των Lobby Ports, είναι ξεκάθαρη η πρόθεση του αρχιτέκτονα να εισάγει ξένα σώματα, για τη συστηματική οργάνωση της λειτουργίας και τη διαφοροποίηση του υπάρχοντος φλοιού του κτιρίου. (βλ. επίσης Forster, Kurt, Surfaces, in Trajectories>Metamorph>9 th International Architecture Exhibition, La Biennale di Venezia, Marsilio, 2004, pp.225,229) 9 Παράδοξα θεωρούνται προτάσεις ή περιγραφές, οι οποίες έρχονται σε σύγκρουση με αυτό που αναμένεται από τις ισχύουσες θεωρίες μας ή με την κοινή λογική. Ο Ζήνων ο Ελεάτης (485π.Χ.) διατύπωσε ορισμένα αινίγματα, που ήταν συλλογισμοί συνδεόμενοι με απλά προβλήματα, τα οποία όμως του επέτρεπαν να προκαλεί την κοινή λογική, ερχόμενος σε σύγκρουση μαζί της. Τα προβλήματα αυτά διατυπώθηκαν υπό μορφήν παραδόξων, τα οποία έκτοτε επανέρχονται στην φυσική και τη φιλοσοφία, ιδίως μέσα στον 20 ο αι. (βλ. Χρηστίδης, Θεόδωρος Μ., Χάος και η Πιθανολογική Αιτιότητα: Μεταξύ Προκαθορισμού και Τύχης μια Σπουδή των Φυσικών Εννοιών και Αρχών, Φιλοσοφία και Επιστήμες 3, Εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1997, σ.232) 9

17 Πώς ερμηνεύεται η σύγκρουση ως αρχιτεκτονικός όρος; Ποια η σημασία της αντίθεσης και του συνειρμού στη σύνθεση; Στην προσπάθεια αναζήτησης λογικών σχημάτων, που ερμηνεύουν τα παραπάνω ερωτήματα, λαμβάνεται υπόψη ότι, το πεδίο της έρευνας οφείλει να είναι ευρύ και η αντιμετώπιση του θέματος πολύπλευρη, καθώς η αρχιτεκτονική είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο, που δέχεται επιρροές από διαφορετικούς επιστημονικούς χώρους. Μια τέτοια ανάλυση, οφείλει λοιπόν να καλύπτει τόσο την εφαρμοσμένη έρευνα (μελέτες περιπτώσεων), όσο και τη θεωρητική, για να έχει σχετική πληρότητα. Για τον λόγο αυτόν, η διερεύνηση αναπόφευκτα έχει χαρακτήρα γενικής επισκόπησης και καλύπτει όσο είναι δυνατόν: α) το σώμα της αρχιτεκτονικής σκέψης, τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται (ιστορία, θεωρία, κριτική, μεθοδολογία σχεδιασμού) και τις σχέσεις μεταξύ τους β) τις τρέχουσες τάσεις της αρχιτεκτονικής πρωτοπορίας, με αναφορές στους κυριότερους εκπροσώπους και τα χαρακτηριστικά τους έργα και γ) τη σχέση της θεωρίας και της πρακτικής με τα ευρύτερα επιστημολογικά ρεύματα. Μεθοδολογικά, η διερεύνηση του φαινομένου της παρεμβολής επιχειρείται σε δύο επίπεδα: Α) Στο επίπεδο του συντακτικού: Η έρευνα συμπεριλαμβάνει χαρακτηριστικά παραδείγματα παρεμβολής και τα μελετάει συγκριτικά. Αναδεικνύει και αναλύει τους συνθετικούς χειρισμούς, που εμφανίζονται κατ επανάληψη στα παραδείγματα αυτά. Με άλλα λόγια, η μελέτη εστιάζεται στην ανάδειξη της συνθετικής δομής της παρεμβολής και στην ανάλυση λογικών εννοιών, που οδηγούν στην αποσαφήνιση της σχέσης παρεμβολής ξενιστή. Για την ανάλυση αυτή, η έρευνα βασίζεται κυρίως α) στο μοντέλο σύνταξης του χώρου από τον Hillier, β) στην οργάνωση του χώρου και στη συντακτική δομή της αρχιτεκτονικής από τον Φατούρο και γ) στην αναλυτική προσέγγιση της αρχιτεκτονικής σύνθεσης από την Sakellaridou. Β) Στο επίπεδο του νοήματος: To εμπειρικό κομμάτι της μελέτης τοποθετείται σε ένα γενικότερο πλαίσιο. Συγκεκριμένα, συνδυάζονται οι θεωρητικές απόψεις των Hillier, Bonta και Broadbent πάνω στο θέμα της παραγωγής του νοήματος, προκειμένου να διαμορφωθεί μία πρόταση, που υποστηρίζει η διατριβή για την παρεμβολή και τη συνθετική λογική της. Η όλη μελέτη διακρίνεται στην εισαγωγή, στο γενικό και στο ειδικό μέρος. Στόχος του γενικού μέρους είναι να οριοθετήσει χρονικά το φαινόμενο της παρεμβολής, χρησιμοποιώντας στυλιστικούς όρους για την τρέχουσα πολυμορφία και ευκινησία της αρχιτεκτονικής σκέψης. Με τον τρόπο αυτόν, επιχειρείται ο καθορισμός ενός ιστορικού πλαισίου, μέσα από το οποίο προσεγγίζεται το ιδιαίτερο φαινόμενο της παρεμβολής και ταυτόχρονα υπογραμμίζονται ορισμένα αντικείμενα συζήτησης, που φαίνονται σημαντικά για την κατανόησή του. Στόχος του ειδικού μέρους είναι να προχωρήσει στη συντακτική ανάλυση της παρεμβολής και συγκεκριμένα να εξετάσει κατά πόσο η παρεμβολή σε ένα αρχιτεκτονικό έργο, μπορεί να οδηγήσει σε κάποιο καλό, και όχι κατ ανάγκη 10

18 αρνητικά φορτισμένο, αποτέλεσμα. Να προσδιορίσει με άλλα λόγια κατά πόσο το φαινόμενο της παρεμβολής εμπλουτίζει το νόημα στην αρχιτεκτονική και δεν αποτελεί απλώς διαταραχή ή ενόχληση με αρνητικές επιπτώσεις στη σύνθεση. Η πρόθεση είναι η έρευνα αυτή να χρησιμεύσει ως σημείο εκκίνησης για πειραματισμούς και σκέψεις πάνω στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Για τον λόγο αυτόν, οι σκέψεις, που παρατίθενται στη μελέτη, σκοπεύουν να είναι ενδεικτικές και όχι δογματικές. Πολλοί από τους όρους που χρησιμοποιούνται, έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά κατά προσέγγιση. Σ αυτές τις περιπτώσεις, αναγράφεται δίπλα στη λέξη, που θεωρείται καταλληλότερη στα ελληνικά και η αγγλική ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Όπως ήδη αναφέρθηκε, η μελέτη διακρίνεται σε τρία μέρη: στην εισαγωγή, στο γενικό και στο ειδικό μέρος. 1. Εισαγωγή Στην εισαγωγή προσδιορίζεται ο όρος της παρεμβολής και το αντικείμενο της έρευνας, περιγράφεται η οργάνωση της διατριβής αναλυτικά σε κεφάλαια και τονίζεται η σημασία της έρευνας. 2. Γενικό μέρος Το γενικό μέρος της έρευνας περιλαμβάνει τέσσερα κεφάλαια: 2.1. ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20 ου ΑΙΩΝΑ Μια σύντομη ιστορική αναδρομή, στην οποία ανιχνεύονται αναλογίες του φαινομένου της παρεμβολής στον 20 ο και στις αρχές του 21 ου αιώνα. Εξετάζεται, με τον τρόπο αυτόν, αν το φαινόμενο της παρεμβολής αποτελεί ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της σύγχρονης αρχιτεκτονικής ή συναντάται και σε προηγούμενες περιόδους και εμπειρίες Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΔΥΟ ΣΤΑΣΕΙΣ Μια αναφορά στις πρόσφατες προσεγγίσεις και στάσεις στην αρχιτεκτονική και στη σύγχρονη κοινωνία γενικότερα. Διατυπώνονται και υποστηρίζονται θεωρητικά υποθέσεις, που ασχολούνται με την ανατροπή της θεώρησης του κόσμου και την εισαγωγή πολυάριθμων ιδεών και κινημάτων, τις απόπειρες υπέρβασης και τις θέσεις απέναντι στην αισθητική, στον συμβολισμό, στον πλουραλισμό. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε δύο φαινομενικά ασύμβατες στάσεις, το Νέο Μοντέρνο και την Υπερέκφραση, που κυριαρχούν στην αρχιτεκτονική πρωτοπορία. Φαίνεται πως η παρεμβολή συνδέεται άμεσα με τις δύο αυτές στάσεις αλλά και με το ίδιο το γεγονός της ιστορικής τους συγκυρίας, δηλαδή της ταυτόχρονης συνύπαρξής τους τα τελευταία χρόνια DOES DECONSTRUCTION STILL MATTER? ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ Επίσης μια σύντομη αναφορά στην πρόσφατη τάση της αποδόμησης, η οποία φαίνεται πως συγκεντρώνει αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με την παρεμβολή. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι περισσότεροι αρχιτέκτονες, που πρωτοστατούν 11

19 στην αποδομητική θεωρία και πρακτική, εμφανίζονται κατ επανάληψη στα παραδείγματα παρεμβολής, που καταγράφονται στην παρούσα μελέτη. Έτσι, η ανάλυση της αποδόμησης και οι πιθανές προεκτάσεις της θεωρείται πως μπορεί να βοηθήσουν στη διερεύνηση του ζητήματος που μας απασχολεί Η ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Ένα σύντομο κεφάλαιο που οριοθετεί χρονικά το φαινόμενο της παρεμβολής και που συνδέει το γενικό με το ειδικό μέρος της μελέτης που ακολουθεί. 3. Ειδικό μέρος Το ειδικό μέρος της διατριβής περιλαμβάνει το υλικό και τη μεθοδολογία της μελέτης, τα ευρήματα (αποτελέσματα) που προκύπτουν, τη συζήτηση και τα συμπεράσματα. Αναλυτικότερα, παρουσιάζονται περισσότερο ή λιγότερο γνωστά παραδείγματα της τρέχουσας αρχιτεκτονικής, που ανήκουν στη χρονική περίοδο των τελευταίων 20 ετών ( ). Τα παραδείγματα επιλέγονται από αρχιτεκτονικά περιοδικά, μονογραφίες και προσωπικές επισκέψεις, και υποβάλλονται σε ανάλυση θεωρητική, στατιστική και κριτική ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ Για λόγους διευκόλυνσης τα παραδείγματα ομαδοποιούνται σε τρεις κατηγορίες: 1 η : παρεμβολή σε υπάρχον κτίριο 2 η : παρεμβολή σε νέο κτίριο 3 η : παρεμβολή νέου κτιρίου σε υπάρχον κτιριακό περιβάλλον αστικό ιστό. Το σύνολο των παραδειγμάτων της κάθε κατηγορίας καταγράφεται και ταξινομείται χρονολογικά σε πίνακες. Στη συνέχεια, ακολουθεί στατιστική ανάλυση όλων των δημοσιευμένων έργων της περιόδου σε δύο διεθνώς αναγνωρισμένα αρχιτεκτονικά περιοδικά (το Architectural Review και το Domus), η οποία δείχνει ότι το φαινόμενο της παρεμβολής δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μια πραγματικότητα, που παρουσιάζει σταδιακή εξέλιξη. Λόγω περιορισμένης έκτασης, δεν είναι δυνατή η συστηματική και εκτενής ανάλυση όλων των παραδειγμάτων παρεμβολής, που συναντά κανείς στο διάστημα της εικοσαετίας. Γι αυτό, επιλέγονται προς μελέτη ορισμένα παραδείγματα και αιτιολογείται η επιλογή τους. Αρχικά, γίνεται μια σύντομη αρχιτεκτονική περιγραφή των επιλεγμένων παραδειγμάτων παρεμβολής και συνθετική διάταξη των δεδομένων του κάθε έργου. Επισημαίνεται η παρεμβολή και διαχωρίζεται από το κτίριο - ξενιστή που την υποδέχεται ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ - ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Η παρούσα μελέτη είναι συγχρόνως ποιοτική και ποσοτική. Ξεκινά με την παρατήρηση ομοιοτήτων, τάσεων και τεχνασμάτων και καταλήγει σε αναζήτηση κύριων θεμάτων, κριτηρίων και σε ποσοτικές μετρήσεις. Με άλλα λόγια, χρησιμοποιεί την ποιοτική προσέγγιση για να συγκρίνει τα ευρήματα της έρευνας και να θέσει τελικά ερωτήματα, που απευθύνονται σε ποσοτικά μεγέθη. Έτσι, επιχειρείται μια συντακτική διερεύνηση του παρεμβαλλόμενου χώρου, ταυτόχρονα με ποσοτικές και ποιοτικές διαβαθμίσεις. Με τον τρόπο αυτόν (ποιοτικό και ποσοτικό) γίνεται στη συνέχεια η ανάλυση των παραδειγμάτων, που έχουν επιλεγεί. Μέσα από την αρχιτεκτονική 12

20 περιγραφή, ήδη από την αρχή, διαφαίνονται κάποιες πρώτες παρατηρήσεις σχετικά με τις ομοιότητες ανάμεσα στα παραδείγματα. Παράλληλα, υπογραμμίζονται κάποιες γενικές τάσεις, που παρατηρούνται στις προσεγγίσεις και διερευνώνται ορισμένα τεχνάσματα, με τα οποία παράγει και ερμηνεύει κανείς αρχιτεκτονικές παρεμβολές. Από τις πρώτες αυτές παρατηρήσεις προκύπτουν ορισμένα κύρια θέματα, δηλαδή ορισμένοι συνθετικοί χειρισμοί, που εμφανίζονται κατ επανάληψη στα παραδείγματα παρεμβολής. Η διατριβή προχωρά με την ανάδειξη και εκτενέστερη ανάλυση αυτών των συνθετικών χειρισμών, τόσο στο επίπεδο του συντακτικού όσο και στο επίπεδο του νοήματος. Σύμφωνα με τις απόψεις των Hillier και Sakellaridou, τα κύρια θέματα προτείνονται ως κανόνες, των οποίων οι σχέσεις δομούν το αρχιτεκτονικό αντικείμενο. Η διερεύνησή τους οδηγεί στη σύγκριση της παρεμβολής και του ξενιστή με τη βοήθεια δύο μεταβλητών: (α) το μέγεθος της παρεμβολής (ποσότητα) (β) τον βαθμό διαφοροποίησης της παρεμβολής από τον ξενιστή (διαφορετικότητα, αντίθεση) οι οποίες προσεγγίζονται ποσοτικά και μετατρέπονται σε μετρήσιμα μεγέθη με τη βοήθεια κριτηρίων, που αναφέρονται στη μάζα, στην κάτοψη και στις όψεις των αρχιτεκτονικών παραδειγμάτων. Στη συνέχεια τα παραδείγματα ομαδοποιούνται σε μοντέλα σύμφωνα με τη φύση και τη θέση της παρεμβολής στον ξενιστή και σύμφωνα με τη μορφή, τη δομή και τη χρήση τόσο της παρεμβολής όσο και του ξενιστή. Στα επόμενα τρία κεφάλαια ακολουθεί η συζήτηση των ευρημάτων της διατριβής ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ Στο πρώτο κεφάλαιο της συζήτησης αναζητείται το συντακτικό της παρεμβολής. Ειδικότερα, περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται κανείς την παρεμβολή σε σχέση με τον χώρο, ορίζεται η σύγκρουση ως αρχιτεκτονικός όρος, αναλύεται η μορφή και η δομή της παρεμβολής και προσδιορίζεται η σχέση παρεμβολής-ξενιστή. Περιγράφεται η άποψη ότι ο αρχιτεκτονικός χώρος γίνεται αντιληπτός είτε ως μια αυτοτελής ενότητα, άπειρη ή πεπερασμένη, ικανή να υποδέχεται πράγματα, είτε ως μια σχέση αντικειμένων. Με βάση την άποψη αυτή, ανιχνεύεται ο τρόπος, με τον οποίο γίνεται αντιληπτή η παρεμβολή στο αρχιτεκτονικό έργο, έτσι ώστε να κατανοηθεί η λογική, με την οποία σχεδιάζεται, δηλαδή η συνθετική λογική της. Παράλληλα, τονίζεται ότι η μορφή και ο χώρος, οι συνθετικές αρχές, ακόμη και το χρώμα ή οι υφές συμβάλλουν στον σχηματισμό της δομής μιας αρχιτεκτονικής παρεμβολής. Η σχέση παρεμβολής ξενιστή προσδιορίζεται μέσα από την ανάλυση των παραδειγμάτων της 2 ης κατηγορίας, σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρθηκαν. Οι μετρήσεις που χρησιμοποιούνται, εξετάζουν συσχετίσεις μεταξύ των δύο μεταβλητών: του μεγέθους (α) και του βαθμού διαφοροποίησης (β). Φαίνεται πως το φαινόμενο της παρεμβολής δεν κρύβει μονάχα τη μαγεία της ιδιοφυΐας του αρχιτέκτονα. Η συνθετική της λογική έχει να κάνει με τις αναλογίες των όγκων, την αντίθεση, την κυριαρχία μέσα σε μια ενότητα, σε μια συνολική ατμόσφαιρα. Έχει να κάνει τόσο με το συντακτικό των αρχιτεκτονικών 13

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 6c: Ολόσωμες Κατασκευές Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος Ημερίδα, 23-5-2013 Αποθήκες Καρδιτσομαγούλας Ένα σύγχρονο «Κέντρο Πολιτισμού και Εκπαίδευσης» γεννιέται Συντήρηση - Αποκατάσταση Επίπλων και Ξύλινων κατασκευών Δραστηριότητες Εργαστηρίου Δρ. Τσίποτας Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2005 þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿ¼µä±»»±ãì¼µ½  µ¹ºì½±â º±¹

Διαβάστε περισσότερα

þÿÿ L e C o r b u s i e r, ¼¹± Å Á ÁÁ þÿ±¹ã Ĺº À Ã Ä Å ÇÁ ÃĹº Í

þÿÿ L e C o r b u s i e r, ¼¹± Å Á ÁÁ þÿ±¹ã Ĺº À Ã Ä Å ÇÁ ÃĹº Í Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2007 þÿÿ L e C o r b u s i e r, ¼¹± Å Á ÁÁ þÿ±¹ã Ĺº À

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης. Ιωάννης Κλαψόπουλος. 1. Εισαγωγή Η

Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης. Ιωάννης Κλαψόπουλος. 1. Εισαγωγή Η ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΕΙ ΚΑΙ... 27 27 Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης Ιωάννης Κλαψόπουλος 1. Εισαγωγή Η παρούσα εισήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα»

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα» Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου Βασίλης Γραμματικόπουλος, Επίκουρος καθηγητής Θεματολογία Ορισμός του όρου «έρευνα» Ιστορική αναδρομή & φιλοσοφία της έρευνας Διαδικασία διεξαγωγής της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια ΕΜΠ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Πρόγραμμα Διατμηματικών Μεταπτυχιακών Σπουδών Εξειδίκευσης ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ. Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΠΡΙΑΜΗ ΒΑΓΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ15 / Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Τέχνη Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ15

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Π Ε Ρ Ι Ο Χ Η : Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Χ Ω Ρ Ο Σ Κ Α Ι Ε

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Συνθεση πινακίδας παρουσίασης συνθετικά και γεωμετρικά στοιχεία Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγήτρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Athens by sound. Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008. Δελτίο Τύπου

Athens by sound. Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008. Δελτίο Τύπου Αθήνα, 22 Ιουλίου 2008 Δελτίο Τύπου Athens by sound Αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο το κτισμένο. Αρχιτεκτονική συγκροτούν όλες οι ποιότητες του χώρου υλικές και άυλες. Η ατμόσφαιρα, οι ήχοι, οι μυρωδιές,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο). ΜΙΑ ΣΥΝΟΨΗ Η κατανόηση της νοητικής διεργασίας και της νοητικής εξέλιξης στην πράξη απαιτεί τη συνεχή και σε βάθος αντίληψη τριών σημείων, τα οποία είναι και τα βασικά σημεία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Χαρακτηριστικό Παράδειγµα της Πολιτιστικής Πολιτικής της Ελλάδας Γενικές Αρχές: Α. Η πολιτιστική πολιτική της χώρας µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ 31/01/2014 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΕΡΟΥΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Α/ΘΜΙΑΣ 4 Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΧΑΝΙΩΝ Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ & ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σχολείο και Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ Υποέργο 1 «Εκπαίδευση Ενηλίκων» 1 ος κύκλος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Δεκέμβριος 2012 Φεβρουάριος 2013 Αθήνα, 2012 Σελίδα 2 από 25 Εικόνα Εγγράφου Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΦΥΣΗ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ:

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΦΥΣΗ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΦΥΣΗ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: Η αισθητική της Φύσης και της Τέχνης και η Λογική των Μαθηματικών» για όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ»,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης Άξιες και τιμές παραγωγής: Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» του Γιώργου Σταμάτη 1. Εισαγωγή Σκοπός μας δεν είναι να δείξουμε απλώς, ότι μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η προσεγγιση της. Αρχιτεκτονικης Συνθεσης. ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Η προσεγγιση της. Αρχιτεκτονικης Συνθεσης. ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Η προσεγγιση της Αρχιτεκτονικης Συνθεσης Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση υπομνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 21 Μαΐου 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας πραγματεύεται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την είσοδο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ / Θεολόγος Καθηγητής DEA

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός

Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Λόγια Αρχιτεκτονική - Νεοκλασικισµός Ο 19ος αι. είναι µια περίοδος σηµαντικών αλλαγών στον ελλαδικό χώρο - Ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830 - Μεταρρυθµίσεις της οθωµανικής αυτοκρατορίας (Τανζιµάτ,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP61 / ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP61 Θεατρική Αγωγή Επίπεδο Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα