θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς"

Transcript

1 Ο ΛειτΟυρΓικΟΣ ΛΟΓΟΣ τησ ΟρΘΟδΟξΟυ εκκλησιασ Σημερα τῆνος, 9-2 Σεπτεμβρίου 20 ὀργάνωση εἰδικὴ Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως εἰσήγηση Γρ. Θ. ΣταΘη ΟμΟτιμΟυ καθηγητου ΠανεΠιΣτημιΟυ αθηνων θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς

2 2 Γρ. Θ. ΣταΘη θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς αἰδεσιμολογιώτατε Πρόεδρε τῆς συνεδρίας, Σεβασμιώτατοι μητροπολῖτες, Ἀγαπητοὶ Συνάδελφοι, καθηγητὲς καὶ καθηγήτριες, Σεβαστοί μου Γέροντες, κυρίες καὶ κύριοι π ρ ο ο ί μ ι ο... Σπεύδω ἀρχὴ-ἀρχὴ νὰ σᾶς πῶ πὼς μὲ διακατέχει δέος, κάθε φορὰ ποὺ μὲκάποια εὐκαιρία καταπιάνομαι μὲ τὴν ὑμνολογία τῆς λατρείας μας. Ἂν ἡ σαφὴς ὁμολογία ἑνὸς ὑμνογράφου, δηλαδὴ ὕμνους ὑφαίνειν συντόνως τεθηγμένους ἐργῶδές ἐστιν θέλει νὰ δικαιολογήσει τὴν ἀνθρώπινη ἀδυναμία γιὰ ὕμνηση κατ ἀξίαν, ὁ ὁμιλητὴς ποὺ ἔχει τὴν τιμὴ νὰ ἵσταται ἐνώπιόν σας ὁμολογεῖ καὶτὴν ποιητικὴ ἔνδεια καὶ τὴν θεολογικὴ ἀτέλεια νὰ προσεγγίσει τὰ ὑμνογραφικὰ κείμενα καὶ τὰἑρμηνεύσει ὀρθά. Ἐδῶ πρόκειται γιὰ ἀπόλυτα θέματα ὁ ὑμνούμενος εἶναι ὁ Θεὸς καὶ οἱ ὑμνητὲς-ποιητὲς

3 εἶναι ἅγιοι μὲ βιωματικὴ σχέση μαζί του, καὶ ὁ λόγος εἶναι ποιητικός, οὐρανοϋψής, ἀφοῦ φτάνει στὰ κράσπεδα τῆς δόξης καὶ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Θεοῦ, κι εἶναι μαζὶ ἀναλλοίωτος καὶ διαχρονικός, ἀπὸ τότε, τὸ ὁποιοδήποτε χρονικὰ τότε, ἴσαμε τώρα, ποὺ ἐγγίζει τὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν καὶ τὶς ἐκφράζει. Ὅταν ἄρχισα νὰ γράφω, αὐτὲς οἱ σκέψεις πρωτοφύτρωσαν στὸ νοῦ μου καὶ τὶς θεωρῶ σὰν μιὰν ἔμπνοια ἄνωθεν νὰ φυλαχτῶ ἀπὸ ἀμετροέπειες καὶ ρητορικὰ καμώματα. Στὸν σεπτὸ χῶρο τῆς ἱερῆς ὑμνολογίας, δηλαδὴ τῆς ποιήσεως καὶ τῆς μουσικῆς στὴ λατρεία, μὲ τὶς ὁποῖες γευόμαστε ἀπ τὴ γῆ τοὺς οὐρανούς, δὲν χωροῦν περιττὰ λόγια..... αὐτὸ τὸ μικρὸ προοίμιο, ὣς ἐδῶ, εἶναι ἕνα ἀπόσπασμα ἀπ τὸ προοίμιο τῆς ὁμιλίας μου κατὰ τὸ Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο, στὸ Βόλο τὸ 2000, μὲ θέμα καὶ τότε «Ἡ μουσικὴ ἔκφραση τῶν λειτουργικῶν ὕμνων καὶ ἡ δυνατότητα μετάφρασής τους στὴ νεοελληνικὴ γλῶσσα». [Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο,... ] α. Θεωρῶ χρήσιμο νὰ μεταφέρω πάλι ἐδῶ στὴν σύναξή μας ἐπὶ τὸ αὐτό τοὺς τίτλους τῶν παραγράφων τῆς διαπραγμάτευσης τοῦ θέματος ἐκείνης τῆς εἰσηγήσεώς μου, μὲ βραχύτατη περιγραφὴ τοῦ περιεχομένου τους, ἢ καὶ τωρινὸ σχολιασμό τους θὰ τὸ πράξω ὅμως στὸ δεύτερο μέρος τῆς παρούσης εἰσηγήσεώς μου.

4 κι ἔχω μιὰ κάποια δυσκολία, ἴσως παρόμοια καὶ μὲ ἄλλους ὁμιλητές, τί νὰ πῶ καὶ νά ναι πρωτότυπο, δηλαδὴ νὰ μὴν ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια πράγματα. Γιατὶ σὲ ἀρκετὲς εὔκαιρες περιστάσεις, στὴν διδασκαλία μου στὸ πανεπιστήμιο, σὲ συνέδρια, σὲ σχετικὲς συγγραφὲς σὲ συλλογικοὺς τόμους, ἀσχολήθηκα μὲ τὰ θέματα τῆς λατρείας μας γενικὰ καὶ τῆς μουσικῆς ὡς ἐνδύματος τῶν ὕμνων εἰδικότερα. [πρβλ. ἡ τῶν ἤχων τερπνότης, ἡ οὐσία τῆς λατρείας, ἡ εἰς οὐρανὸν ἄνοδος, ἦχος καθαρὸς ἑροταζόντων, κ. ἄ.]. Βέβαια, δὲν θεωρῶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ γνωρίζετε ἄλλωστε εἶναι δημοσιευμένα σὲ βιβλία ποὺ ἴσως εἶναι ἔξω ἀπ τὰ ἐνδιαφέροντα τῶν περισσοτέρων ἀπὸ σᾶς. τὸ πρόβλημα εἶναι δικό μου. τί νὰ πῶ τώρα καὶ πῶς νὰ τὸ πῶ, νὰ εἶναι πρόσφορο στὴν παροῦσα περίσταση. καμιὰ φορὰ καὶ ἡ διατύπωση τῶν λεγομένων ἐδῶ κι ἐκεῖ εἶναι δεσμευτική εἶναι ἀποτύπωση μιᾶς εὐτυχοῦς ἐμπνεύσεως ποὺ θά θελες νὰ τὴν ἐπαναλάβεις αὐτούσια κι ὅμως ἴσως πρέπει νὰ τὴν παραλείψεις. Θέλω, ὡστότο, νὰ ἐπιμείνω λίγο σὲ δυὸ καίριες ἐπισημάνσεις. α. συναμφότερο ἢ συνομοουσιότητα λόγου καὶ μέλους. νὰ ἀποσαφηνισθῆ πρῶτα ὅτι ὁ ὅρος μέλος ἐξ ὁρισμοῦ του ἐμπερικλείει τὸν λόγο. διδάσκει ὁ Πλάτων [Πολιτεία 98d] «τὸ μέλος ἐκ τριῶν συγκείμενον, λόγου τε καὶ ἁρμονίας καὶ ρυθμοῦ». Ἡ ἁρμονία» ἐδῶ σημαίνει μουσική. μέ-

5 λος εἶναι τὸ πᾶν ἄκουσμα, ἡ ἠχητικὴ ἔκφραση τῆς μουσικῆς τέχνης καὶ στὸ χῶρο τῆς ὀρθόδοξης λατρείας εἶναι φωνητικὴ ἐκφορά, χωρὶς δηλαδὴ τὴν χρήση ὀργάνων. Ὡστόσο, ὁ ὅρος χρησιμοποιεῖται, ἢ καὶ ἴσως προσφέρεται, μὲ πολὺ ἐξειδικευμένη ἔννοια νὰ χαρακτηρίζει τὸ ὅποιο μουσικὸ ἔνδυμα τοῦ λόγου, ἀφοῦ κανένας ἄλλος ὅρος δὲν εἶναι ἁρμόδιος οὔτε μουσική, οὔτε μελωδία, οὔτε ψαλμωδία, γιατὶ αὐτοὶ καὶ ἄλλοι ἀκόμα δηλώνουν κάτι συγκεκριμένο κάθε φορά. Φυσικὴ ἀπόρροια αὐτοῦ τοῦ ὁρισμοῦ εἶναι ἡ συνομοουσιότητα λόγου καὶ μουσικῆς ὁ λόγος εἶναι ψαλτὸς καὶ ἡ μουσικὴ εἶναι λογική. Ἡ ὑμνολογία, ὡς συναμφότερο λόγος καὶ μέλος, ὑπῆρχε ἐξ ἀρχῆς στὶς λατρευτικὲς συνάξεις τῆς Ἐκκλησίας. κι ὅταν διαμορφώθηκε σὲ τέλειες ποιητικὲς μορφές, ἄρχισε νὰ καταγράφεται καὶ μὲ τὴν σημειογραφία, κατὰ τὰ μέσα τοῦ ι αἰῶνα, ἢ καὶ λίγο νωρίτερα. Ἡ σημειογραφία ἢ σημαδογραφία εἶναι ἀποκύημα τοῦ βυζαντινοῦ πνεύματος καὶ πολιτισμοῦ καὶ εἶναι ἕνα σοφὸ σύστημα, στὴν κυριολεξία ἕνα ἠχητικὸ ἀλφάβητο, ἀπότοκο τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου τῶν γραμμάτων, γιὰ τὴν τέλεια ἔκφραση τῆς μονοφωνικῆς λογικῆς μουσικῆς. τὰ σημάδια ἢ σημαδόφωνα, ὡς ἡ τέλεια μουσικὴ ἀνάπτυξη τῶν τόνων καὶ πνευμάτων τῆς ἑλληνικῆς γραφῆς, παρασημαίνουν καὶ τὶς πιὸ λεπτὲς καὶ μυχιώτατες ἐκφράσεις τοῦ λόγου, τὸ πάθος τοῦ λόγου, ὅταν αὐτὸς συνεκφέρεται μὲ μέλος. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν τὸ ποιητικὸ κείμενο κάτω ἀπ τὰ σημάδια τῆς σημειογραφίας εἶναι ἄτονο. Ἤ, γιὰ νὰ τὸ πῶ ἀλλοιῶς, ἡ διπλῆ παράλληλη γραφικὴ πα-

6 ράσταση τῶν ἑλληνικῶν γραμμάτων τοῦ λόγου καὶ τῶν ἑλληνικῶν σημαδιῶν τοῦ μέλους, εἶναι τὸ τελειότερο μελικὸ ἀλφάβητο τῆς οἰκουμένης, ποὺ ὁ Θεὸς εὐδόκησε νὰ ἐπινοηθῆ καὶ ἀναπτυχθῆ ἀπ τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα. [Ἦχος ἑορταζόντων,... ] τὸ συναμφότερο σημαίνει τὴν ταυτόχρονη ποίηση λόγου καὶ μέλους μὲ ὑπεροχὴ τῆς μουσικῆς κατὰ τὴν κατασκευὴ τῶν μελικῶν ποδῶν μὲ συγκεκριμένες φωνητικὲς ὀξύτητες. Πάντως ἡ προΰπαρξη τοῦ λόγου στὴν διάνοια, ἢμὲἄλλα λόγια, ἡ γενεσιουργὸς ποιητικὴ διάθεση γιὰ δημιουργία τοῦ συναμφοτέρου, λόγου καὶ μέλους, ἀναφύεται ἀπ τὸν ἔνθετο λόγο, ὁ ὁποῖος μᾶς διακρίνει καὶ μὲ τὸν ὁποῖο ὁ λογικὸς ἀκριβῶς ἄνθρωπος ἀναφέρεται στὸν Θεό. Συμβαίνει βέβαια ὁ ἑλληνικὸς λόγος νὰ εἶναι μουσικὸς ἐκ γενετῆς τὰ πέρα ὅμως αὐτῆς τῆς ἔμφυτης μουσικότητος τὰ ρυθμίζει, τὰ συμπληρώνει καὶ τὰ τελειοῖ ἡ μουσική τέχνη. [Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο,... ] μετὰ ἀπ αὐτὴν τὴν διασάφηση κατανοοῦμε καλύτερα ὅτι κατὰ καιροὺς καὶ σὲ περιόδους ἀνθήσεως τῆς Ψαλτικῆς τέχνης ἔχουμε νέες μελοποιήσεις τῶν ἴδιων ὕμνων ἢ ψαλμῶν ἀπὸ διαφόρους περίφημους μελοποιούς, ποὺ σφραγίζουν τὴν κάθε ἐποχὴ μὲ τὴν τέχνη τους καὶ ἐμπλουτίζουν τὴν ὑμνητικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας. Ὑπάρχει λοιπὸν τὸ ταυτόχρονο συναμφότερο, λόγος καὶ μέλος, κατὰ τὴν πρώτη ποιητικὴ δημιουργία καὶ ἐκφορὰ τῶν ὕμνων, ἀλλὰ σαφῶς ὁ λόγος προϋπάρχει καὶ τὸμέλος ἕπεται. Ὁ λόγος εἶναι τὸ κύριον καὶ ὁ σκοπός τὸ μέλος εἶναι τὸ ὄχημα καὶ τὸ μέσον. καί, μὲ μιὰ ποιητικώτερη

7 ἔκφραση, λόγος καὶ μέλος εἶναι οἱ δυὸ φτεροῦγες μὲ τὶς ὁποῖες μποροῦμε νὰ φτερουγίσουμε, πάνω ἀπ τὰ γήινα, σὲ χώρους οὐράνιους καὶ ὑπερουράνιους, καὶνὰὑμνήσουμε ὡς πιὸ πλησιανοὶ καὶ οἰκεῖοι τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸθαῦμα τῆς δικῆς μας σωτηρίας. καὶ ὄχι, ὅτι ὁ Θεὸς ἔχει ἀνάγκη νὰ τοῦ ὑμνοῦμε τὴν δόξα, ὅπως λέει ὁ μέγας Βασίλειος, ἀλλὰ ὅτι σὲ βούλεται ἄξιον εἶναι τοῦ δοξασθῆναι. [Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο,...] Ἡ φροντίδα γιὰ θεοσέβεια, ἡ εὐπρέπεια καὶ ἡ ἑτοιμασία τῶν ἑλλήνων καὶ ἑλληνοφώνων βυζαντινῶν καὶ μεταβυζαντινῶν καὶ παντοιογλώσσων ἄλλων ὀρθοδόξων χριστιανῶν νὰ μιλήσουν στὸ Θεὸ καὶ στοὺς ἁγίους του δημιούργησαν ἕναν ἀπ τοὺς μεγαλύτερους μουσικοὺς πολιτισμοὺς τῆς οἰκουμένης, τὸν βυζαντινὸ καὶ μεταβυζαντινό, ποὺ εἶναι καὶ ὁ μακροβιώτερος ἀνάμεσα στοὺς γνωστοὺς μουσικοὺς πολιτισμούς, ὅσον ἀφορᾶ στὴν ὁμοιογενῆ γραπτὴ παράδοσή του. [Ἦχος ἑορταζόντων,...] Ἡ Ψαλτικὴ στὴν ὀρθόδοξη λατρεία εἶναι λογικὴ μουσική, μὲ τὴν ἔννοια ὅτι ἡ μουσικὴ ἀποτελεῖ τὸ ἔνδυμα τοῦ λόγου, ἤ, κατὰ πῶς λέει ὁ Γρηγόριος νύσσης ἡ μουσικὴ ἑρμηνεύει τὴν τῶν λεγομένων διάνοιαν. κατὰ συνέπεια, ἡ μουσικὴ αὐτή ὡς Ψαλτικὴ τέχνη τῆς λατρείας περιφρουρεῖ καὶ διαφυλάσσει καὶ παραδίδει τὴν γλῶσσα μας τὴν ἑλληνικὴ ἀλώβητη καὶ καθαρή, μὲ τὴν ποικιλία τῶν καταλήξεών της, μὲ τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματά της, ὅπως πέρασαν καὶ ἀναπτύχθηκαν στὴν σημειογραφία της, γιατὶ αὐτὰ εἶναι μελικὰ στοιχεῖα κι ἔχουν ἐκφραστικὸ βάρος ἀνεπανάληπτο. ντυμένη μὲ τὸ μέλος τῶν ψαλμάτων ἡ γλῶσσα μας ἔγινε ἱερή, καθ-ιερώθηκε, καὶ φθέγγεται τὶς προσευχές τῶν ὀρθοδόξων ἑλλήνων ἀπὸ γενεὰ σὲ γενεά. [Ἡ τῶν ἤχων τερπνότης,...] β. ἰσοκυρότητα τῆς Ψαλτικῆς τέχνης μὲ τὶς ἄλλες καλὲς τέχνες. Ὁμιλοῦντες γιὰ τὸ συναμφότερο, λόγο καὶ μέλος, τὴν ὀρθόδοξη ὑμνολογία, μιλοῦμε γιὰ μιὰ τέχνη ὑψηλὴ καὶ πανθαύμαστη, καὶ κορυφαία δημιουργία τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύ-

8 8 ματος καὶ ἀειφόρα συνοδοιπορία στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ σχεδὸν καταντάει νὰ εἶναι ἡ σύνολη ἔκφραση καὶ ὁ χαρακτήρας τῆς Ἐκκλησίας καὶ μάλιστα διπλοσύνθετη καὶ τελειότατη: ποίηση καὶ μουσική. καὶ ρωτάω: δὲν τὴν καταλαβαίνουμε αὐτὴν τὴν τέχνη; ἢ καλύτερα, δὲν μᾶς ἐγγίζει; Ἂν συμβαίνει κάτι τέτοιο πρέπει ν ἀναρωτηθοῦμε: φταίει ἡ τέχνη ἢ φταῖμε ἐμεῖς; καὶ θὰ τολμήσω μιὰ σύγκριση Ἡ Ψαλτικὴ τέχνη, ὡς συναμφότερο πάντοτε λόγος καὶ μέλος, ἔφτασε στὴν κορύφωσή της τὸν ιδ καὶ ιε αἰῶνα, ὡς παράλληλη ἔκφραση τῶν ἄλλων καλῶν τεχνῶν, τῆς ἀρχιτεκτονικῆς καὶ τῆς ζωγραφικῆς, κυρίως, ἀλλὰ καὶ τῆς κεντητικῆς, καὶ γέμιζε τοὺς μεγάλους καὶ μικρότερους βυζαντινοὺς ναοὺς τῆς οἰκουμένης ὡς περιήχημα καὶ λάλημα καὶ ἄκουσμα. καὶ συμβαίνει τὸ μέγα παράδοξο: τὰ μὲν θαυμάσια βυζαντινὰ ἀρχιτεκτονήματα, τοὺς ναοὺς δηλαδή, καὶ τὶς θαυμάσιες ζωγραφικές, ὡς ψηφιδωτὰ καὶ τοιχογραφίες καὶ φορητὲς εἰκόνες καὶ μινιατοῦρες στὰ χειρόγραφα, καὶ κοσμήματα καὶ ποικίλματα, τὰ συντηροῦμε - τὰ διατηροῦμε - τὰ ἐκθέτουμε νὰ τὰ βλέπει ὅλος ὁ κόσμος (καὶ μὲ εἰσιτήριο μάλιστα) καὶ νὰ τὰ θαυμάζει κι ἐμεῖς καυχόμαστε τὴν καλὴ καύχηση ὅτι εἶναι ὁ ἀνεπανάληπτος ἢ καὶ ἀνυπέρβλητος πολιτισμός μας. καὶ ρωτάω πάλι πόσο τὰ καταλαβαίνει ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, γιὰ τὸν ὁποῖο ἐνδιαφερόμαστε τώρα, μὲ πρόσχημα τάχα τὴν ἀκαταληψία τοῦ λειτουργικοῦ λόγου, ἢ πόσο αὐτὲς οἱ ἄλλες καλὲς τέχνες ἐγγίζουν τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο; Ἂν τὰ καταλαβαίνουμε ἢ ἂν μᾶς ἐγγίζουν εἶναι παραλογισμὸς νὰ θέλουμε νὰ τὰ ἀλλάξουμε καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἐξέλιπε τόσο

9 9 ἡ ἀγάπη καὶ ὁ ζῆλος γιὰ τὴν εὐπρέπεια τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ, ὅσον ἀφορᾶ στὰ μέσα καὶ τοὺς τρόπους τῆς λατρείας του. Ἂν δὲν τὰ καταλαβαίνουμε ἢ ἂν δὲν μᾶς ἐγγίζουν θά πρεπε νὰ τὰ παραμερίσουμε, ἢ νὰ τὰ σκεπάσουμε μὲ πανιὰ καὶ κουρτίνες, ὅπως ὅταν ἐγκαταλείπουμε γιὰ πολὺ καιρὸ ἕνα ἀρχοντικὸ σπίτι, ἢ ἑτοιμαζόμαστε γιὰ μετακόμιση. Ἀλγεινὴ εἰκόνα καὶ σκληρὰ λόγια. Ἀκριβῶς αὐτὸ ἐπιχειρεῖται μὲ τὴν κακομεταχείριση ἢ ἐγκατάλειψη τῆς ἄλλης καλῆς τέχνης, τῆς ὑμνολογίας στὴ λατρεία, τοῦ λόγου καὶ τοῦ μέλους. Θεωρῶ ὅτι ἔγινε κατανοητὴ ἡ φύση καὶ ἡ οὐσία τῆς ὑμνολογίας εἶναι, δηλαδή, μιὰ καλὴ τέχνη, ἰσόκυρη καὶ παράλληλη μὲ τὶς ἄλλες καλὲς τέχνες, μὲ μιὰ συνοδοιπορία στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας ἀπ τὴν ἀρχή της ἴσαμε τώρα, καὶ κυρίως κατὰ τὴν ὄψιμη βυζαντινὴ καὶ τὴν μεταβυζαντινὴ καὶ τὴν νεώτερη ἑλληνικὴ ἐποχή, ποὺ ἐκφράζουν τὴν ὀρθόδοξη λατρεία. καὶ θὰ φέρω μιὰν εἰκόνα ἀκόμα, ποὺ πολλὲς φορὲς τὴν ἀνέφερα στὴν πανεπιστημιακή μου διδασκαλία, ἀλλὰ καὶ σὲ ψαλτικὰ συνέδρια, γιὰ νὰ ψέξω ἢ νὰ τὸ πῶ ἡπιότερα νὰ καταστήσω ἐμφαντικὰ σαφὲς ὅτι ἡ τάχα ἑρμηνευτικὴ προσέγγιση, ἀνεξέλεκγτη ὁπωσδήποτε, τῆς σημειογραφίας τῆς Ψαλτικῆς τέχνης καὶ τοῦ ἴδιου τοῦ μέλους ὡς ἀκούσματος, καταντάει νὰ εἶναι ἀλλοίωση καὶ φθορὰ τῆς ψαλτῆς παράδοσης, ποὺ εἶναι κοινὸ κληροδότημα. κοινὸ κληροδότημα λέγω καὶ ἐννοῶ ἐθνικὸ κεφάλαιο, ἐθνικὸ μνημεῖο, καὶ τὰ ἐθνικὰ μνημεῖα ἀνήκουν σὲ ὅλους κι εἶναι σεβαστὰ ἀπολυπραγμόνητα. δὲν μπορεῖς δὲν σοῦ ἐπιτρέπεται σὲ ἕνα ἄγαλμα, σὰν τὸν Ἑρμῆ τοῦ Πραξι-

10 0 τέλη ἢ τὰ γλυπτὰ τοῦ Παρθενῶνα νὰ πάρεις ἕνα καλέμι κι ἕνα σφυρὶ καὶ νὰ πῆς αὐτὴ ἡ μύτη δὲν μοῦ ἀρέσει, καὶ νὰ τὴν πελεκήσεις ὅπως θέλεις, ἢ αὐτὸ τὸ πηγούνι ἂς τὸ κάνω ἔτσι, καὶ νὰ τὸ πελεκήσεις εἶναι ἔγκλημα, ἔγκλημα μέγιστο, ἐθνικὴ συμφορά!. Ἢ νὰ θελήσεις νὰ τοῦ βάλεις ἕνα προσωπεῖο τῆς ἀρεσκείας σου, κι ἕνας ἄλλος ἕνα ἄλλο προσωπεῖο πάνω σ' αὐτό, κι ἕνας τρίτος ἀκόμα ἕν' ἄλλο προσωπεῖο, καὶ ἄλλα καὶ ἄλλα ἀκόμα, ποὺ ἂν μένουν πολὺ μὲ τὸν καιρὸ φθείρονται κιόλας καὶ καταντοῦν ἐλεεινὸ θέαμα. τὸ ἴδιο καὶ μὲ τὸ μέγα-μέγιστο ἐθνικὸ μνημεῖο, τὴν Ψαλτική μας τέχνη, τὴν τέχνη τῆς ὑμνολογίας τῆς ὀρθόδοξης λατρείας μας τέτοιες μεταχειρίσεις εἶναι ἔγκλημα. [καταληκτήριος δ διεθνοῦς Συνεδρίου, «Θεωρία καὶ Πράξη τῆς Ψαλτικῆς τέχνης», 8- δεκεμβρίου 2009] τουναντίον, χρέος μας εἶναι ἡ ἀποκατάσταση στὸ πρωτόκοπο κάλλος τους. νὰ τὰ θαυμάζουμε καὶ νὰ παίρνουμε φωτιά ἀμπάριζα ποὺ λέγαμε στὰ παιδικά μας παιχνίδια καὶ νὰ τραβᾶμε μπροστά. νὰ πορευόμαστε μπροστὰ δημιουργῶντας τὴν δική μας τέχνη, τὸν δικό μας πολιτισμό, καὶ ἐν προκειμένῳ τὴν δική μας ὑμνολογία, ὅπως ἡ παράδοση θὰ ἐμπνέει καὶ θὰ κανοναρχεῖ καὶ ὁ καλὸς Θεὸς θὰ εὐλογεῖ.

11 Β. ὡς πρὸς τὴν μετάφραση τῶν ὕμνων τώρα ἐδῶ θὰ ἀναφερθῶ στοὺς τίτλους τῶν παραγράφων τῆς εἰσηγήσεώς μου, ὅπως ἀνέφερα στὴν ἀρχή, στὸ Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο, τὸ σωτήριο ἔτος 2000, καὶ θὰ κάνω μικρὰ σχόλια, συνοψίζοντας ἢ τονίζοντας τὰ νοούμενα τῶν λεγομένων μου ἐκεῖ. α. α. ἡ μουσικὴ ἑρμηνεύειν βούλεται τὴν τῶν λεγομένων διάνοιαν (Γρηγόριος νύσσης, εἰς τὴν ἐπιγραφὴν τῶν ψαλμῶν, Βιβλίον α κεφ. Γ, PG,d). Ἡ μουσικὴ βοηθάει καὶ ἑρμηνεύει τὸ νόημα τῶν λεγομένων ποιητικὰ στοὺς ὕμνους, γιὰ καλύτερη κατανόησή τους, μὲ τοὺς ἐκφραστικοὺς τρόπους ποὺ διαθέτει. καὶ βοηθῶντας τὴν κατανόηση τοῦ λόγου τῶν ὕμνων λειτουργεῖ ἑρμηνευτικὰ νὰ καταλαβαίνουμε παράλληλα τὸν παρόμοιο λόγο, ἢ τὴν γλῶσσα, τῶν ἄλλων δύο εἰδῶν λατρευτικοῦ λόγου τοῦ βιβλικοῦ καὶ τοῦ εὐχητικοῦ. β. τὰ εἴδη τῶν ὑμνογραφημάτων. Ἡ ποικιλία τῶν εἰδῶν τῶν ὑμνογραφημάτων, ὁριστικοποιημένων σχεδὸν ὅλων τὸν ια - ιβ αἰῶνα, φανερώνουν τὸν μέγα καὶ ποικίλο πλοῦτο τῆς ὑμνήσεως κατὰ τὴν ἀναφορά μας στὸν Θεό. Ὅλα τὰ εἴδη τῶν ὑμνογραφημάτων, ὡς στέρεες καὶ παραμόνιμες μορφὲς ποιήσεως, καὶ βέβαια σ ἕναν

12 2 ψηλότερο ἀναβαθμὸ γιὰ κατ ἀξίαν ὕμνηση, ἔμειναν ἀναλλοίωτα καὶ χρησίμευσαν ὡς πρότυπα κατὰ τὴν ποίηση νέων ὑμνογραφημάτων. γ. οἱ τρόποι μελικῆς μεταχειρίσεως. Ἡ μελικὴ μεταχείριση, ποικίλη καὶ αὐτή, νοεῖται ὡς τὸ ἔνδυμα τῶν ὕμνων, ἄλλοτε ἁπλὸ καὶ ἄλλοτε περίτεχνο, καὶ κάποτε μὲ ἀπέριττο ἀλλὰ πάντοτε κομψὸ ὕφος, καὶ σὲ ἄλλες περιπτώσεις περίτεχνο καὶ μελισταγές, μὲ πανηγυρικοὺς πλατυσμοὺς καὶ ἀσυγκράτητους ἀλαλαγμοὺς χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως. καὶ νοεῖται στὴ μελικὴ μεταχείριση ἡ κινοῦσα τὸ μέλος αὔρα, δηλαδὴ ὁ ρυθμός, μὲ τὴν ποικιλία τῶν ρυθμικῶν ποδῶν γιὰ ἔμφαση τῶν τονισμῶν τοῦ κειμένου, καὶ ἄρα εὐκόλυνση στὴν κατανόηση τῶν νοημάτων. δ. οἱ θέσεις τῆς μελοποιίας. Ἡ μελοποιία, ὡς τέχνη καθαυτή, ἐποίησε τὶς λεγόμενες θέσεις τῶν σημαδιῶν καὶ καθιέρωσε συγκεκριμένο μέλος γιὰ συγκεριμένους ὅρους καὶ συγκεκριμένα νοήματα τῶν ὕμνων, καὶ σὲ συγκεκριμένα σημεῖα μιᾶς μουσικῆς περιόδου: στὴν ἀρχή, στὴ μέση καὶ στὸ τέλος. αὐτὴ ἡ παγίωση τοῦ συναμφοτέρου, λόγου-μέλους, καὶ ἡ ἀναλλοίωτη ἐπανάληψή τους, αἰῶνες τώρα, εἶναι τὸ πολύμορφο ἠχητικὸ στερέωμα ποὺ πληροῖ τὸ μεσοδιάστημα γῆς καὶ οὐρανοῦ, γιὰ νὰ νοιώθουμε πιὸ πλησιανοὶ στὸ Θεὸ κατὰ τὴν ἀνάπεμψη τῶν ὕμνων μας. ε. τὰ μελικὰ τόξα τοῦ συντόμου μέλους.

13 Ἀντίστοιχη λειτουργία μὲ τὶς θέσεις γιὰ τὰ ἀργὰ κυρίως μέλη, ἐπιτελοῦν τὰ συγκεκριμένα μελικὰ τόξα κατὰ τὴν σύντομη ψαλμώδηση τῶν ὕμνων. καὶ γνωρίζονται πλέον οἱ ὕμνοι ὄχι τόσο ὡς ποιητικὰ κείμενα ἀλλὰ ὡς μελικοὶ νὰ τὸ πῶ καὶ πιὸ ἁπλᾶ ὡς τραγουδιστικοὶ σκοποί. Λέμε Ἀνοίξω τὸ στόμα μου καὶ ἐνηχεῖ στὴν ἀκοή μας τὸ μέλος του Ἀναστάσεως ἡμέρα καὶ μαζὶ μὲ τὸ μέλος ἔρχεται στὴν καρδιά μας τὸ Πάσχα καὶ μυρίζει ἔαρ καὶ εὐωδία ἢ τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ κι ἡ ψυχή μας φτερουγίζει στὴν κωνσταντινούπολη καὶ στὰ κάθε θεοφύλαχτα κάστρα τῆς ἱστορίας μας. ³. τὸ μελίζειν, ἄρα καὶ ψάλλειν, κατὰ τὰ νοούμενα. τὸ μελίζειν καὶ ψάλλειν κατὰ τὰ νοούμενα εἶναι ἕνας ἀπ τοὺς μελοποιητικοὺς κανόνες, ποὺ βοηθεῖ πολὺ στὴν ἔκφραση καὶ τὴν μελικὴ ἑρμηνεία τῶν νοουμένων: ὕψος, ὄρος, οὐρανός, ἀνάστασις, ἢ βάθος, ἅδης, ἢ χαρὰ - λύπη, ζωὴ - θάνατος, ἁμαρτία, σκότος, καὶ τὰ παρόμοια. Β. α. ἡ γνώση τῶν ψαλομένων: ἄραγε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις; Οἱ ὕμνοι εἶναι ποιημένοι στὴ γλῶσα τῆς ἐποχῆς τους, μὲ ἐξαίρεση τοὺς κανόνες, στοὺς ὁποίους, καὶ μάλιστα στοὺς βραχεῖς εἱρμοὺς καὶ τὰ τροπάρια, τὰ νοήματα εἶναι πυκνὰ γιὰ νὰ χωροῦν στοὺς κομψοὺς στενοὺς στίχους. Ἡ μουσικὴ

14 ὡς ἔνδυμά τους τοὺς καθιστᾶ κατανοητούς. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἐκκλησιάζονται καὶ τοὺς ἀκοῦν τοὺς ὕμνους, ποὺ πολλοὶ ἀπ αὐτοὺς ἐπαναλαμβάνονται συχνά, ὅπως οἱ καταβασίες, τὰ ἀναστάσιμα ἐξαποστειλάρια καὶ ἀπολυτίκια καὶ κοντάκια καὶ ἄλλα ἀκόμα, γινώσκουν ἃ ἀναγινώσκουν καὶ αὐτὰ ποὺ ἀκοῦνε. β. εἶναι ἀκατάληπτα τὰ λειτουργικὰ κείμενα; τὸ ἐρώτημα μπορεῖ νὰ ἐπιδέχεται πολλὲς ἀπαντήσεις. Ἀπὸ ὅλη τὴν ἔκθεση ἐδῶ περὶ λόγου καὶ μέλους ἀπορρέει ὅτι οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι κατανοοῦν τὰ νοήματα τῶν ἀκουομένων στὴ λατρεία σὲ ἱκανοποιητικὸ βαθμό. μὰ θέλουμε ἡ λατρεία νὰ προσλαμβάνει χαρακτῆρα φροντιστηρίου ἑλληνικῆς γλώσσας γιὰ ἀλλογλώσσους, ἢ ἀναλύσεως θεολογικῶν ὅρων, ἢ ἐξετάσεως καὶ ἱστορικῆς διακριβώσεως γεγονότων ποὺ τυχὸν ἀναφέρονται στοὺς ὕμνους; Ἀκόμα κι ἂν κάποια λεγόμενα ἢ ψαλλόμενα μένουν ἀκατάληπτα σὲ πολλούς, ἔχω τὴν αἴσθηση ὅτι οἱ ἴδιοι προτιμοῦν νὰ μένουν στὴν γοητεία καὶ τὸ μυστήριο τοῦ ἀκαταλήπτου τοὺς ἀρκεῖ τὸ μουσικὸ περιήχημα καὶ ἡ ὅλη αὔρα τῆς λατρείας ποὺ ἀναδεύει γύρω τους καὶ τοὺς κατανύσσει. γ. τὸ συναμφότερο λόγου καὶ μέλους: ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ἑνὸς συμπαρασύρει καὶ τὸ ἄλλο. Ἡ δυνατότητα μετάφρασης τοῦ ποιητικοῦ λόγου τῶν ὕμνων, ὑπαρκτὴ καθ ἑαυτήν, προσκρούει, πέρα ἀπὸ ἐνδογενεῖς δυσκολίες ἀποδόσεως θεολογικῶν ὅρων καὶ νοημάτων, καὶ στὸ μουσικὸ ἔνδυμα τοῦ λόγου, τὸ ὁποῖο καὶ ἐπηρεάζει σὲ

15 πολλὲς περιπτώσεις καταστροφικά. Ὁ ἀπολυπραγμόνητος σεβασμὸς στὸ πατροπαράδοτο κληρονόμημά μας, ποὺ εἶναι ὁ πολιτισμός μας, δὲν ἐπιτρέπει φθορὰ καὶ ἀλλοίωση γιατὶ θὰ πρόκειται γιὰ βεβήλωση καὶ ἱεροσυλία. δ. δυνατὴ καὶ εὐκταία ἡ μετάφραση τῶν ὕμνων γιὰ παράλληλη βοήθεια. Θεωρῶ ὅτι δὲν χρειάζεται κανένα σχόλιο σ ἀυτὴν τὴν διατύπωση. εἶναι ὁπωσδήποτε δυνατή, καὶ ἐκτὸς ἀπὸ εὐκταία ἴσως εἶναι ἐπιτακτικὰ ἀναγκαία ἡ μετάφραση τῶν ὕμνων γιὰ παράλληλη, ἐξωλατρευτικὴ βοήθεια. πρόταση νέα δημιουργία λόγου καὶ μέλους. Ὡς ἀκροτελεύτιο λόγο σ ἐκείνη τὴν εἰσήγηση εἶχα ἀναφέρει μιὰ τολμηρὴ πρότασή μου, διατυπωμένη μὲ τὴν ἰκμάδα τῆς νεότητος στὰ εἰκοσιέξι μου χρόνια (ἄνοιξη τοῦ 9) στὶς ἀπαρχὲς τῆς ἐνασχολήσεώς μου μὲ τὴν ὑμνολογία τῆς λατρείας μας. «... καὶ ἴσως πρέπει [ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία] νὰ ἐπισκοπήσει στὸν συντελεσμὸ ἑνὸς ἄλλου ποιητικοῦ εἴδους, δὲν ξέρω πῶς μπορεῖ νὰ ὀνομασθῆ, συντομοτέρου, ἱκανοῦ ὅμως νὰ περιλάβει ὅλον τὸν Ὄρθρο μέχρι τοὺς αἴνους, μὲ νέα γλῶσσα, νέα δομή, νέα μορφή, ἀλλὰ μὲ τὸ ἴδιο, βέβαια, δόγμα, τὰ ἴδια δοξολογητικὰ ἢ παρακλητικὰ στοιχεῖα, τὴν ἴδια μουσικὴ σὲ καινούργια σύνθεση καὶ λειτουργία τῶν στοιχείων της.... Σὲ μιὰ τέτοια εὐκταία νέα δημιουργία ἡ γλῶσσα

16 νὰ εἶναι ἡ κοινὴ σύγχρονη, ποιητικὰ δουλεμένη, καὶ ἡ ψαλτικὴ ἐπιτήδευση, ὡς ἔνδυμα τοῦ λόγου, νὰ εἶναι ἡ μονοφωνικὴ ἑλληνικὴ μουσικὴ μὲ νέα δομὴ καὶ λειτουργία τῶν στοιχείων της, πρὸς σύνθεση νέων μελῶν, πρωτοτύπων, αὐτομέλων ὅπως λέγονται στὴν τέχνη, ἱκανῶν νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς πρότυπα γιὰ προσομοιακὴ ἔπειτα ὑμνογραφία. Στὰ ποιητικὰ γραφτά μου ἐκείνης τῆς ἐποχῆς ἢ λίγο ἀργότερα, ὑπάρχει ἡ δοκιμή μου γιὰ σχετικό ὑμνολόγημα στὸν Ὄρθρο τοῦ ἁγίου κοσμᾶ τοῦ αἰτωλοῦ....» [Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο,... ] Πλῆρες τὸ ἀκροτελεύτιο καὶ ἐπιλογικὸ ἐκεῖνο μέρος εἶναι τὸ ἀκόλουθο: «Ἴσως πρέπει ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, σὲ μέλλουσα πανορθόδοξηοἰκουμενικὴ Σύνοδο, νὰ ὁρίσει σχετικὰ μὲ τὶς Ἀκολουθίες ποὺ πρέπει νὰ τελοῦνται στὰ μοναστήρια καὶ στὶς κατὰ κόσμον ἐκκλησίες-ἱεροὺς ναούς, ἢ νὰ διαχωρίσει τὶς Ἀκολουθίες σὲ λογικὰ χρονικὰ διαστήματα, γιὰ νὰ τὶς παρακολουθοῦν οἱ ὅσοι πιστοὶ καὶ νὰ γλυτώσουν ἔτσι ἀπ τὴν ἐξαφάνιση οἱ ποιητικώτατοι κανόνες καὶ τὰ καθίσματα καὶ οἱ Ἀναβαθμοὶ ποὺ προηγοῦνται. κι ἴσως πρέπει νὰ ἐπισκοπήσει στὸν συντελεσμὸ ἑνὸς ἄλλου ποιητικοῦ εἴδους, - δὲν ξέρω πῶς μπορεῖ νὰ ὀνομασθῆ -, συντομοτέρου, ἱκανοῦ ὅμως νὰ περιλάβει ὅλον τὸν Ὄρθρο μέχρι τοὺς αἴνους, μὲ νέα γλῶσσα, νέα δομή, νέα μορφή, ἀλλὰ μὲ τὸ ἴδιο, βέβαια, δόγμα, τὰ ἴδια δοξολογητικὰ ἢ παρακλητικὰ στοιχεῖα, τὴν ἴδια μουσικὴ σὲ καινούργια σύνθεση καὶ λειτουργία τῶν στοιχείων της. Θαρροῦμε στὸ ἅγιον Πνεῦμα τῆς προσκυνητῆς τριάδος ποὺ τὰ πάντα πληροῖ στὴν Ἐκκλησία καὶ πάντοτε ἐπιφοιτᾶ στοὺς μῦστες καὶ στοὺς λειτουργοὺς κάνοντας αὐτὴν τὴν πρόταση. Ἂν ἡ ἐποχή μας εἶχε ἕναν ρωμανό, ἢ Ἀνδρέα, ἢ κοσμᾶ, ἢ Ἰωάννη δαμασκηνὸ θὰ χαιρόμαστε μιὰ νέα ἐποχὴ στὴν ὑμνωδία-ὑμνολογία, γιατὶ οὔτε ὁ ρωμανὸς θὰ ποιοῦσε κοντάκια οὔτε ὁ δαμασκηνὸς κανόνες, - μιᾶς καὶ θὰ προϋπῆρχαν -, ἀλλὰ κάποιο ἄλλο εἶδος, ποὺ θὰ ἦταν ἀποκύημα

17 τῆς ἁγιασμένης μεγαλοφυιίας τους. Ἔχουμε τὴν παράδοση καὶ τὶς δυνατότητες τῆς Βυζαντινῆς {υμνολογίας καὶ} μουσικῆς στὰ χέρια μας ἡ ἔμπνευση εἶναι στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ καὶ στὴ δική μας ἀφοσίωση σ αὐτόν». {Γρ. Θ. Στάθη, Ἡ Βυζαντινὴ μουσικὴ στὸν ἑλληνικὸ χῶρο σήμερα, Βυζαντινὰ, Θεσσαλονίκη 92, σσ ~ Ὁ β αὐτὸς Λόγος μιᾶς τετραλογίας, γράφτηκε στὴ Θεσσαλονίκη, ὅπου ὑπηρετοῦσα τὴν στρατιωτική μου θητεία, τὴν ἄνοιξη τοῦ 9, μὲ δοκιμιακὸ χαρακτῆρα.} Σὲ μιὰ τέτοια εὐκταία νέα δημιουργία ἡ γλῶσσα νὰ εἶναι ἡ κοινὴ σύγχρονη, ποιητικὰ δουλεμένη, καὶ ἡ ψαλτικὴ ἐπιτήδευση, ὡς ἔνδυμα τοῦ λόγου, νὰ εἶναι ἡ μονοφωνικὴ ἑλληνικὴ μουσικὴ μὲ νέα δομὴ καὶ λειτουργία τῶν στοιχείων της, πρὸς σύνθεση νέων μελῶν, πρωτοτύπων, αὐτομέλων ὅπως λέγονται στὴν τέχνη, ἱκανῶν νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς πρότυπα γιὰ προσομοιακὴ ἔπειτα ὑμνογραφία. Στὰ ποιητικὰ γραφτά μου ἐκείνης τῆς ἐποχῆς ἢ λίγο ἀργότερα, ὑπάρχει ἡ δοκιμή μου γιὰ σχετικὸ ὑμνολόγημα στὸν Ὄρθρο τοῦ ἁγίου κοσμᾶ τοῦ αἰτωλοῦ. Στὴ συνέχεια ἄλλα μελήματα πῆραν προτεραιότητα καὶδὲν μοῦ ἐπέτρεψαν τὴν εἰδικότερη ἐνασχόληση μὲ αὐτὸ τὸὑμνολογικὸ εἶδος. Σᾶς ὁμολογῶ πάντως ὅτι χρέωσα τὸν ἑαυτό μου νὰ ποιήσω, ἂν ὁ Θεὸς εὐδοκήσει καὶμὲἱκανώσει, ἕνα δεῖγμα ὑμνολογίας, ἢ καὶ περισσότερα, σύμφωνα μὲ τὴν σύλληψη τῆς ἰδέας μου αὐτῆς. Θὰ πρόκειται γιὰ ποίηση τοῦ συναμφοτέρου, δηλαδὴ λόγου καὶ μέλους. κι ἴσως ὁ Θεὸς φωτίσει μιὰ γενιὰ ὑμνολόγων του, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁριοθετήσουν τὸ ζητούμενο αὐτὸ νέο ὑμνολόγημα τῆς ὀρθόδοξης λατρείας. Ἀμήν. Γ. τί δέον γενέσθαι. Ἡ τέχνη στὴ λατρεία ἐκφράζει πρέπει νὰ ἐκφράζει τὸ σύνολο τῶν πιστῶν εἶναι μέσο καὶ ὄχημα γιὰ τὴν θέωση, δὲν

18 8 εἶναι αὐτοσκοπὸς τοῦ καλλιτέχνη καὶ τὸ χειρότερο, ναρκισσισμὸς ἀτομικός. Ὁ ψάλτης ψάλλει ὄχι γιὰ κέφι του, ἀλλὰ δανείζει τὴν φωνή του στοὺς ἐκκλησιαζόμενους νὰ ψάλουν, μὲ τὰ ἰδιαίτερα συναισθήματα ὁ καθένας. Ὁ χαρακτήρας τῆς τέχνης εἶναι πάγκοινος, εὐχαριστιακός, ἀφοῦ πρόκειται γιὰ ἀναφορὰ πάσης τῆς ζωῆς ἡμῶν, τῶν ἀδελφῶν μεταξύ μας, στὸν Χριστὸ τὸν Θεὸ ἡμῶν. Ἡ νέα δημιουργία καὶ αἴγλη, τὸ ὅποιο καινούργιο, συντελεῖται σὲ καιροὺς πνευματικῆς ἀνάτασης καὶ ἀκμῆς. Ἡ ἐποχή μας, ἐποχὴ πνευματικῆς πενίας καὶ ἀπεμπόλησης τῆς παράδοσης, γιὰ τοὺς ἐχέφρονες πρέπει νὰ κανοναρχεῖ ἐπαναγωγὴ καὶ ἐπάνοδο στὸ ἀρχαῖον κάλλος καὶ στὶς παραδεδομένες μορφὲς τέχνης, καὶ ἀπολυπραγμόνητο σεβασμὸ σ αὐτές, καὶ ἄσκηση καὶ μαθητεία... γιὰ νὰ βοηθηθῆ ἡ πνευματικὴ ἀνόρθωση καὶ ἀνάταση καὶ μέσ ἀπ αὐτὴν καὶ ἡ ὅποια καινούργια ἔκφραση καὶ δημιουργία. ἡ στάση τῶν κληρονόμων καὶ φορέων τῶν καλῶν τεχνῶν. Ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ, μὲ τὴν ὁποία εἶναι πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ὑμνεῖται ἀκατάπαυστα ἀπὸ ὅλη τὴν ὁρατὴ καὶ ἀόρατη κτίση, ἀσίγητα ἀπ τὶς νοερὲς δυνάμεις, τὰ χερουβὶμ καῖ σεραφίμ, καὶ ἀγγελομίμητα ἀπ τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὸ κυριώτατο ὄργανο τῆς λογικῆς ὑμνήσεως, τὸν ἐμμελῆ λόγο. κι ὅπως ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ ἔτσι καὶ ἡ ὕμνησή της εἶναι γῆς καὶ οὐρανοῦ τὸ περιήχημα καὶ ὁ μόνος δρόμος ποὺ μᾶς καθυποδείχτηκε ἄνωθεν, μέσω τῶν θείων ἀναγνωσμάτων καὶ τῶν διδαχῶν τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, γιὰ τὴν εἰς οὐρανοὺς

19 9 ἄνοδό μας. Ἐκείνη ἡ θεολογικώτατη παρατήρηση τοῦ Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου μὲ ἀναφορὰ στὸ θαῦμα τῆς σωτηρίας τῶν τριῶν παίδων στὴν κάμινο διὰ τοῦτο μὲν οὖν ἐσώθησαν, ὅτι ὕμνουν ᾐδέσθη τὴν προθυμίαν αὐτῶν τὸ πῦρ, ὕστερον ᾐδέσθη καὶ τὴν ὠδὴν τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην καὶ τοὺς ὕμνους (εἰς τὴν πρὸς Ἐφεσίους, Λόγος η, 9) εἶναι ἕνας βέβαιος καὶ ἀταλάντευτος κανόνας νὰ συμμετέχουμε κι ἐμεῖς, ἢ καὶ νὰ προκαλοῦμε, τὸ θαῦμα τῆς σωτηρίας μας, μὲ τὸν ἁπλούστερο καὶ μαζὶ τερπνότερο τρόπο, τὴν ὕμνηση δηλαδὴ τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ. αὐτὸ ἄλλωστε παρακελεύεται κι ὁ ψαλμωδός διὰ παντὸς ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόματί μου. Ἡ καλύτερη συγκεφαλαίωση τῆς ἀέναης ὕμνησης, ὡς ὀφειλόμενη ἀναφορὰ τοῦ λογικοῦ ἀνθρώπου, βρίσκεται διατυπωμένη ἀριστοτεχνικὰ στὴν εὐχὴ τῆς ἀναφορᾶς τῆς θείας εὐχαριστίας τοῦ ἁγίου Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου, στὴν ὁποία ἀπηχεῖται ὁ δοξολογικὸς καὶ εὐχαριστιακὸς χαρακτήρας τῶν συνάξεων τῶν πρώτων χριστιανῶν. [Ἡ εἰς οὐρανοὺς ἄνοδος,... ] Ὡς ἀληθῶς ἄξιόν ἐστι καὶ δίκαιον, πρέπον τε καὶ ὀφειλόμενον, σὲ αἰνεῖν, σὲ ὑμνεῖν, σὲ προσκυνεῖν, σὲ δοξολογεῖν, σοὶ εὐχαριστεῖν τῷ πάσης κτίσεως ὁρατῆς τε καὶ ἀοράτου δημιουργῷ, τῷ θησαυρῷ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν, τῇ πηγῇ τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀθανασίας, τῷ πάντων Θεῷ καὶ δεσπότῃ ὃν ὑμνοῦσιν οἱ οὐρανοὶ καὶ οἱ οὐρανοὶ τῶν οὐρανῶν καὶ πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτῶν, ἥλιός τε καὶ σελήνη καὶ πᾶς ὁ τῶν ἄστρων χορός, γῆ, θάλασσα καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς Ἱερουσαλὴμ ἡ ἐπουράνιος πανήγυρις ἐκλεκτῶν, ἐκκλησία πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς πνεύματα δικαίων καὶ προφητῶν ψυχαὶ μαρτύρων καὶ ἀποστόλων ἄγγελοι, ἀρχάγγελοι, θρόνοι, κυριότητες, ἀρχαί τε καὶ ἐξουσίαι καὶ δυνάμεις φοβεραί, χερουβὶμ τὰ πολυόμματα καὶ

20 20 τὰ ἑξαπτέρυγα σεραφίμ, ἃ ταῖς μὲν δυσὶ πτέρυξι κατακαλύπτει τὰ πρόσωπα ἑαυτῶν, ταῖς δυσὶ τοὺς πόδας, καὶ ταῖς δυσὶν ἱπτάμενα κέκραγεν ἕτερον πρὸς τὸ ἕτερον ἀκαταπαύστοις στόμασιν, ἀσιγήτοις δοξολογίαις τὸν ἐπινίκιον ὕμνον τῆς μεγαλοπρεποῦς σου δόξης, λαμπρᾷ τῇ φωνῇ ᾄδοντα, βοῶντα, δοξολογοῦντα, κεκραγότα καὶ λέγοντα ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος κύριος Σαβαώθ, πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης σου (Θ. Λειτουργία Ἰακώβου τοῦ Ἀδελφοθέου). Στὴν θαυμάσια εὐχαριστιακὴ αὐτὴ εὐχὴ γίνεται μιὰ σαφέστατη ἀναφορὰ στὴν ἐπουράνια ἀέναη τέλεση τῆς θείας λατρείας, ὅπως μαρτυρεῖται στὴν βίβλο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, καὶ μαζὶ μιὰ προβολὴ καὶ ἐπιβολὴ ἐκείνης τῆς ὑμνήσεως, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, νῦν καὶ ἀεί. μετὰ ταῦτα ἤκουσα ὡς φωνὴν μεγάλην ὄχλου πολλοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ λεγόντων ἀλληλούια ἡ σωτηρία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ὅτι ἀληθιναὶ καὶ δίκαιαι αἱ κρίσεις αὐτοῦ... καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ὄχλου πολλοῦ, καὶ ὡς φωνὴν ὑδάτων πολλῶν, καὶ ὡς φωνὴν βροντῶν ἰσχυρῶν λεγόντων ἀλληλούια ὅτι ἐβασίλευσεν κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ παντοκράτωρ. χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιῶμεν καὶ δώσωμεν τὴν δόξαν αὐτοῦ (Ἀποκάλυψις 9, - 2 καί - ). [Ἡ εἰς οὐρανοὺς ἄνοδος,...] Ἀλήθεια, ἀναρωτηθήκαμε ποτὲ ἂν οἱ ἄγγελοι ἐν οὐρανοῖς ποὺ ὑμνοῦν ἀσιγήτως μετέφρασαν στὴ σύγχρονη γλῶσσα τους ἂν ὑπάρχει τέτοια τοὺς ὕμνους τους; τὸ λέω αὐτὸ γιατὶ καὶ ἐπὶ γῆς ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ψάλλουμε ἀγγελομιμήτως, ἀφοῦ ἡ βιοτή μας καὶ τὸ πολίτευμά μας πρέπει νὰ τείνει πρὸς τὴν τελείωση καὶ τὴν πρὸς οὐρανοὺς ἄνοδο. κι

21 2 ἕνα ἀπ τὰ τελεσφορώτερα ἀναγωγικὰ μέσα εἶναι τὸ μέλος τῆς Ἑλληνικῆς Ψαλτικῆς τέχνης, ποὺ ἐκφράζει μὲ τὸν καλύτερο δυνατὸ τρόπο, ὡς συνομοούσιο στοιχεῖο τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου, τὴν ἀναφορὰ κατὰ τὴν δημόσια λατρεία. τὸ μέλος εἶναι τὸ πάντερπνο περιήχημα ποὺ πληροῖ καὶ ἑνοποιεῖ τὸ μεσοδιάστημα γῆς καὶ οὐρανοῦ. εἶναι τὸ ἅπλωμα τῶν φτερῶν γιὰ τὴν ἀνάτασή μας, πάντοτε, νῦν καὶ ἀεί, ὅπως ἐκεῖνο τὸ κοσμοσωτήριο ἅπλωμα τῶν χεριῶν τοῦ Χριστοῦ πάνω στὸ σταυρό, γιὰ τὸ ὁποῖο μιλάει, πολὺ ποιητικὰ καὶ προφητικά, ὁ ἅγιος Ἰωάννης δαμασκηνὸς στὸ τροπάριο τῆς η ὠδῆς τοῦ ἀναστασίμου κανόνος τοῦ δ ἤχου Χεῖρας ἐκπετάσας ἐν σταυρῷ τὰ ἔθνη πάντα ἐπισυνήγαγες καὶ μίαν ἔδειξας, δέσποτα, ἐκκλησίαν ἀνυμνοῦσάν σε τοῖς ἐπὶ γῆς καὶ οὐρανοῦ συμφώνως ψάλλουσιν εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα κυρίου τὸν κύριον. [Ἡ εἰς οὐρανοὺς ἄνοδος,... ] προτάσεις Συγκεφαλαιώνοντας τὶς ἀπόψεις μου θεωρῶ ὅτι τρεῖς προτάσεις μου θὰ συνεισέφεραν στὸ Συμπόσιο μας δημιουργικά. α. νὰ ἐκπονηθοῦν ἑρμηνευτικὰ βοηθήματα μὲ μετάφραση, λογοτεχνικὴ βέβαια, στὴν σύγχρονη γλῶσσα μας, καὶ μὲ γνώση καὶ σοβαρότητα καὶ εὐαισθησία, τῶν κυριωτέρων

22 22 ἀκολουθιῶν τῆς λατρείας μας. Ὁ μουσικὸς κώδικας Ἀνθολόγιον, ποὺ περιέχει τὶς ἀκολουθίες τῶν δεσποτικῶν καὶ θεομητορικῶν καὶ τῶν μεγάλων ἁγίων ἑορτῶν, ἴσως εἶναι ἕνας ὁδηγὸς γιὰ τὴν ἐπιλογὴ τῶν ὑμνογραφημάτων ποὺ πρέπει νὰ δοθοῦν στὸ σύγχρονο πλήρωμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. καὶ θὰ ἦταν μιὰ ἀπ τὶς μεγαλύτερες ἀγαθοεργίες τῆς Ἐκκλησίας ἡ δωρεὰν προσφορά, ὅπως καὶ τὸ ἀντίδωρο, στὸ χριστεπώνυμο πλήρωμα ποὺ ἐκκλησιάζεται, μέσω τῶν ἐνοριῶν. β. Ἡ ὁποιαδήποτε μετάφραση τῶν ὕμνων, σὲ μικρὴ ἢ μεγαλύτερη ἢ καὶ γενικευμένη κλίμακα, μὲ ταυτόχρονη προσαρμογὴ τοῦ μουσικοῦ ἐνδύματος καὶ μὲ σκοπὸ τὴν ψαλμώδηση στὴ λατρεία, σὲ παραμερισμὸ τῆς αὐθεντικῆς καὶ πρωτότυπης δημιουργίας, ὁπωσδήποτε εἶναι ἀτελέσφορη καὶ ἀδόκιμη, καὶ τάραχο θὰ ἐγείρει οὐ τὸν μικρόν, γιατὶ ἔτσι φθείρεται καὶ ἀλλοιώνεται ἡ μορφὴ ἑνὸς ἔργου τέχνης, ὅπως εἶναι τὸ κάθε ὑμνολόγημα. γ. Ἡ ποιμαίνουσα καὶ κηρύττουσα Ἐκκλησία, κατὰ κύριο λόγο, καὶ ὅλοι ἐμεῖς οἱ πιστοὶ μὲ τὰ ὅποια χαρίσματά μας, μποροῦμε νὰ ἐπιδείξουμε μεγαλύτερο ζῆλο γιὰ τὴν εὐπρέπεια τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δική μας τελείωση, κατὰ τὸ θεῖο λόγιο γίνεσθε τέλειοι καθὼς καὶ ὁ πατήρ μου τέλειός ἐστι, γιὰ νὰ βοηθήσουμε σὲ μιὰ πνευματικὴ ἀνόρθωση σ αὐτοὺς τοὺς τωρινοὺς χαλεποὺς καὶ ἄμουσους καιρούς. καὶ εἶναι βέβαιο ὅτι σὲ μιὰ τέτοια πνευματικὴ ἀνάταση καὶ ἀκμή, εἰς κάποιους καιροὺς καὶ χρόνους, θὰ εὐδοκήσει ὁ Θεὸς νὰ φανοῦν ὑμνολόγοι νὰ ἀνυμνολογήσουν τὴ δόξα του μὲ

23 2 νέες μορφὲς ὑμνήσεως, συντόνως τεθηγμένες. Ὡστόσο, ἐμεῖς ὡς φρόνιμοι, ἂς πάρουμε καιρό ἀπὸ τώρα. Σᾶς εὐχαριστῶ. Γρ. Θ. ΣταΘηΣ τετάρτη - Σάββατο, - σεπτέμβρη 20 βιβλιογραφία Γρ. Θ. Στάθη, Ἡ μουσικὴ..., Ἐκκλησία Οη (200), σσ. 8-2, καὶ Β Λειτουργικὸ Συμπόσιο. Γρ. Θ. Στάθη, Ἡ οὐσία τῆς λατρείας..., Πρακτικὰ α Ἐπιστημονικοῦ Συνεδρίου Βυζαντινὴ μουσικὴ παράδοση καὶ σύγχρονη τεχνολογία, δεκέμβριος 99 ὑπὸ Ο.μ.Σ.ι.ε., Ἀθήνα 99, σσ. -. Γρ. Θ. Στάθη, Ἡ τῶν ἤχων τερπνότης. Ἡ χειρόγραφη παράδοση τῆς Βυζαντινῆς καὶ μεταβυζαντινῆς μουσικῆς, ἤτοι τῆς Ἑλληνικῆς Ψαλτικῆς τέχνης, μέγαρο μουσικῆς Ἀθηνῶν ~ περίοδος 99-99, κύκλος Ἑλληνικῆς μουσικῆς: Βυζαντινοὶ μελουργοί, σσ Γρ. Θ. Στάθη, Ἡ εἰς οὐρανοὺς ἄνοδος... Γρ. Θ. Στάθη, Ἦχος καθαρὸς ἑορταζόντων...

24 2 πορίσματα Ὁ ποιητικὸς λόγος καὶ τὸ μέλος ὡς μουσικὸ ἔνδυμα τοῦ λόγου συνυφάνθηκαν ὀργανικὰ καὶ συνεκφαίρονται ἀδιάσπαστα ὡς ἄκουσμα εἶναι ἡ ὑμνολογία, δηλαδὴ τὰ ἀνεπανάληπτα δημιουργήματα τῆς Ψαλτικῆς τέχνης. τὸ μέλος ἔντυσε τὶς λέξεις καὶ τὰ νοήματα μὲ συγκεκριμένη μορφὴ στὸ κάθε εἶδος τῆς ὑμνογραφίας καὶ στὸν κάθε ἦχο τῆς ὀκτωηχίας καὶ στὴν κάθε μελικὴ μεταχείριση τῆς μελοποιίας. Ἡ παγίωση αὐτῶν τῶν μελικῶν μορφῶν καὶ ἡ ἀέναη ψαλτὴ παράδοσή τους ἀποτελεῖ τὸ περιήχημα τῆς Ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ κυριώτερα γνωρίσματά της. Ἡ Ὑμνολογία, λόγος καὶ μέλος, ὡς Ψαλτικὴ τέχνη εἶναι μία ἀπ τὶς καλὲς τέχνες τὴν ἀρχιτεκτονική, τὴν ζωγραφική, τὴν κεντητική ποὺ διακονοῦν καὶ ἐκφράζουν τὴν ὀρθόδοξη πίστη κατὰ τὴν λατρεία. Ἡ πίστη ἐμπνέει τὴν τέχνη, κι ἡ τέχνη ἀγλαοκοπεῖ τὴν πίστη. Οἱ καλὲς τέχνες, ἱερὲς στὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο, ὡς καθ ιερωμένες στὴν λατρεία, εἶναι ὁ πολιτισμός μας ποὺ ἔφτασε ὣς ἐμᾶς μέσ ἀπ τοὺς ἁγιασμένους δρόμους τῆς δισχιλιόχρονης ἐκκλησιαστικῆς μας παράδοσης. Ἡ δυνατότητα μετάφρασης τοῦ ποιητικοῦ λόγου τῶν ὕμνων, ὑπαρκτὴ καθ ἑαυτήν, προσκρούει, πέρα ἀπὸ ἐνδογενεῖς δυσκολίες ἀποδόσεως θεολογικῶν ὅρων καὶ νοημάτων, καὶ στὸ μουσικὸ ἔνδυμα τοῦ λόγου, τὸ ὁποῖο καὶ ἐπηρεάζει σὲ πολλὲς περιπτώσεις καταστροφικά.

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας

Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε ὁ Θρασύβουλος Στανίτσας Γ Συνέδριο «Θεωρία καί Πράξη τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ἡ Ὁκταηχία» Τετάρτη 18 Ὀκτωβρίου 2006 Ἡδιά ζώσης διδασκαλία (ἀκουστική παράδοση) τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης ὃπως τήν μεταλαμπάδευσε Ἀθανάσιος Ἰ. Παϊβανᾶς www.paivanas.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο ὑπὸ ημ. Κ. Μπαλαγεώργου Προοίμιο Ἐπιθυμῶ, κατ ἀρχάς, νὰ ἐκφράσω θερμότατες εὐχαριστίες πρὸς τὴν Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως γιὰ τὴν τιμητικὴ πρόσκληση συμμετοχῆς

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Διοργάνωση Σχολείον Ψαλτικής Yπό τη αιγίδα της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ International Conference ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ of Musicology 1814-2014: 1814-2014: 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ 200 YEARS FROM THE

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΧΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΒΕΡΟΙΑΣ, ΝΑΟΥΣΗΣ & ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ «ΚΟΣΜΑΣ Ο ΜΑΔΥΤΙΝΟΣ» ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ Ἐπιμέλεια Βασίλειος Κ. Μαυράγκανος ΒΕΡΟΙΑ 2013 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ Ἐπιμέλεια Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Σὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖο στὴν ἀποψινή μας σύναξη θὰ ἀσχοληθοῦμε, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα. Θὰ προσπαθήσουμε χωρὶς νὰ εἰσέλθουμε σὲ λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 16 Δεκεμβρίου. Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Προπατόρων καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ἀγγαίου καὶ τοῦ ἁγίου Μοδέστου, Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων. Ἦχος γ. Ἑωθινὸν Ϟ. Σημείωσις: Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Προφήτου

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΓΕΛΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Η ΑΓΓΕΛΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Η ΑΓΓΕΛΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Τοῦ Παναγιώτη Ἰ. Σκαλτσῆ Καθηγητῆ Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ. Ἡ θεία Λειτουργία ὡς συγκεφαλαίωση τοῦ μυστηρίου τῆς ἐν Χριστῷ οἰκονομίας 1 ἀποτυπώνει καὶ βιώνει μυστικὰ

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε!

Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΣΑΣ Ἐν Δημητσάνῃ τῇ 3ῃ Ὀκτωβρίου 2009 Ἀγαπητοί ἀδελφοί, Συντάκτες τῆς Ἐφημερίδος «Ὀρθόδοξος Τύπος», Εὐλογεῖτε! Εὑρισκόμενος, λόγῳ ποιμαντικῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ ΑΓΑΘΩΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ β Κατωτέρα ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ὁρισμός. Ὑμνολογία εἶναι τό μάθημα, τό ὁποῖο ἀσχολεῖται μέ τήν ἐν γένει

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

Ἀχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης. Ἡ γυναικεία αἰσθητικὴ στὴν Βυζαντινὴ Μελοποιία

Ἀχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης. Ἡ γυναικεία αἰσθητικὴ στὴν Βυζαντινὴ Μελοποιία 1 Ἀχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης Ἡ γυναικεία αἰσθητικὴ στὴν Βυζαντινὴ Μελοποιία Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα: ἀποτυπώθηκε ποτὲ στὴ βυζαντινὴ μελοποιία κάποια ἰδιαίτερη «γυναικεία αἰσθητικὴ» κατὰ τὴν κατασκευὴ ὁποιουδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31!)*."$ DA D 0@$)%!"$ >EE 27! "#$%&' ( ) * +,-./&' Ἁγίου Δημητρίου 38 162 31 Βύρωνας Ἀθήνα E-mail: vtrizonis@yahoo.com Abstract Sotiris Zisis (b. 1902, Koulakia,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985.

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. 1 ΕΙΚΟΝΕΣ 2 ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. Γιαννόπουλου, Ἡ ψαλτικὴ τέχνη Γιαννόπουλου Ἐμμανουὴλ Στ., Ἡ ψαλτικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β.

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * *

Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα * * * * * * * * * 1 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα 2015 Ὁ Ὁσιώτατος Γέροντας Διονύσιος, ὁ Κολιτσιώτης, ὡς πνευματικὸς καθοδηγητής, ὅπως τὸν γνώρισα Ὁ ὁσιώτατος

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, ΟΜΙΛΙΑ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 14 11 2011 «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου.

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ Ὁ ὕπνος, παρότι κοινὸ βίωμα ὅλων μας, ἔχει μελετηθεῖ ἐντυπωσιακὰ λίγο. Χαμένος χρόνος γιὰ κάποιους, χρόνος ἀνασυγκρότησης τῶν ψυχικῶν καὶ σωματικῶν δυνάμεων κατὰ ἄλλους, θὰ

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ Τὴ δύναμη ποὺ ἔχει ἡ μουσικὴ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω παράγωγα ουσιαστικά στην κατηγορία στην οποία ανήκουν (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά): κυνηγέσιον, πευκών, σφηκιά, κηπάριον, χαλκεῖον, πυργίσκος, ξιφίδιον,

Διαβάστε περισσότερα

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r)

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The Byzantine Mathematics, 3 rd edition Volume Ι Arithmetic, Αlgebra Volume ΙΙ Geometry

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἰστῶμεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΕΦΑΛΑΣ- ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ

ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΕΦΑΛΑΣ- ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΕΦΑΛΑΣ- ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Βιογραφικά στοιχεία Ο Θεόφιλος θεωρείται ως ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς Έλληνες λαϊκούς ζωγράφους. Γεννήθηκε κατά το διάστημα 1867 1870 στη Βαρειά της Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα

Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Διήγημα Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Διήγημα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἀπρίλιος 2011 8 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰάκωβος Γαριβάλδης ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ (Β' Βραβεῖο Λογοτεχνίας ἀπὸ τὸν Ἑλληνο-Αὐστραλιανὸ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ ΟΙ ΕΣΦΑΓΜΕΝΟΙ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ Στοιχειοθεσία, ιακόσµησις, Ἐπιµέλεια Ἐκδόσεως: Ἀδελφότης Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα