Αγρο ενέργεια : Μια µορφή ήπιας ενέργειας Τοπικές πρωτοβουλίες αξιοποίησής της. Εισηγητής : Αντ. Παλαιολόγος Γεωπόνος



Σχετικά έγγραφα
Νέες Ιδέες & Προτάσεις για την Αγροτική Οικονοµία του Τόπου µας

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΩΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

υνατότητες καλλιέργειάς των ενεργειακών φυτών στον Ελληνικό χώρο

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Κωνσταντίνος Κίττας. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος. Οδός Φυτόκου Ν. Ιωνία Μαγνησίας, Βόλος

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Οργάνωση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Βιοµάζας για Εφαρµογές Μικτής Καύσης σε Λιγνιτικούς ΑΗΣ Προοπτικές για το Νοµό Φλώρινας

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

Ενεργειακά φυτά Βιομάζα. Εισαγωγή στην καλλιέργεια, συγκομιδή, διακίνηση και χρήση βιομάζας

Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης


ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

INTERREG IIIa Πρόγραμμα BIOSIS ΕΛΑΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΗΖΕΛ Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ-Α. ΚΟΥΒΕΛΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Βιομάζα. Πρόεδρος Γεώργιος Ζανάκης (Pioneer Hellas) Αντιπρόεδρος καθ. Νικόλαος Δαναλάτος (ΠΘ)

ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ενέργεια και περιφερειακή ανάπτυξη

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ


ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ. Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης Χημικός Mcs Σχολικός Σύμβουλος.

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας,

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Πιλοτικοί Αγροί Ενεργειακών Καλλιεργειών στη Περιφέρεια. Ευθυμία Αλεξοπούλου Γεωπόνος Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

Καύσιµα Μεταφορών και Αειφορός Ανάπτυξη

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

Κεφάλαιο 8: Λοιπές Πηγές Ενέργειας. Αιολική & Ηλιακή ενέργεια 30/5/2016. Αιολική ενέργεια. Αιολική ενέργεια. Αιολική ισχύς στην Ευρώπη

Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα. Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ

Νερό & Ενέργεια. Όνομα σπουδαστών : Ανδρέας Κατσιγιάννης Μιχάλης Παπαθεοδοσίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

(biodiesel) (bioethanol) 1895 Rudolf Diesel

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Περιφερειακό Τμήμα Νομού Αιτωλοακαρνανίας

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

Τίτλος δράσης. υφιστάμενες εγκαταστάσεις τηλεθέρμανσης. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ. Μαρτίκας Σαράντος, Γεωπόνος

Ενέργεια από Βιομάζα στην Ελλάδα: Παρούσα κατάσταση και προοπτικές

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΙΓΕ. Οι Προοπτικές Ενεργειακών Φυτών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

Αικ. Καρυώτη 1.2. & Ν. Γ. Δαναλάτος 1

2. Τεμαχισμένο / θρυμματισμένο ξύλο (woodchips) foto

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Ήπιες µορφές ενέργειας

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α» 11,12,13 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α ΣΙΤΗΡΑ (Χειμερινά, Εαρινά)

ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ

ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ

Σιτηρά (Χειμερινά, Εαρινά)

1. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Κοστολόγηση στους πιλοτικούς αγρούς και ανταγωνιστικότητα των ενεργειακών καλλιεργειών

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ

Γενικά στοιχεία Φυτείες Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου για παραγωγή βιομάζας & θερμικές χρήσεις

Χατζηγεωργίου Ι., Φορτάτος Ε., Ζέρβας Γ. Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και Διατροφής, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών, Γ.Π.Α.

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ PROJECT

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

Βιομάζα - Δυνατότητες

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Η συμβολή της ορθής γεωργικής πρακτικής στον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Ο προγραμματισμός παραλαβής βιομάζας από την ΕΣΕΚ

Μυρσίνη Χρήστου Γεωπόνος. Υπ. Τµήµατος Βιοµάζας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας - ΚΑΠΕ. «Ενέργεια Β2Β» Αθήνα 25/11/2010

Καθ. Ζήσης Σαμαράς, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ Δημήτρης Μερτζής, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Εγκατάσταση, διαχείριση και συγκομιδή Φυτειών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΕΝΑΡΧΗ ΗΝ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Παναγιώτης Α. Σίσκος Καθηγητής Χηµείας Περιβάλλοντος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΑΠΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΠΗΓΩΝ ΤΡΟΦΗΣ

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

η ενέργεια του μέλλοντος

ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 24% ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ 25% ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 6% ΛΙΓΝΙΤΗΣ 45%

Transcript:

Αγρο ενέργεια : Μια µορφή ήπιας ενέργειας Τοπικές πρωτοβουλίες αξιοποίησής της. Εισηγητής : Αντ. Παλαιολόγος Γεωπόνος Η αγρο- ενέργεια, κατά µία γενική θεώρηση, είναι µια µορφή ανανεώσιµης ενέργειας που έχει άµεση σχέση µε το αγρο-περιβάλλον ( τους αγρούς, τα χωράφια, τις αγροτικές καλλιέργειες ). Παρότι, η αγρο- ενέργεια δεν έχει, ακόµη, καθιερωθεί ως επίσηµη ενεργειακή ορολογία, όπως συµβαίνει για άλλες ενεργειακές πηγές, για παράδειγµα την ηλιακή ενέργεια ( ενέργεια από τον ήλιο ), την αιολική ενέργεια ( ενέργεια από τον άνεµο ), αυτοπροσδιορίζεται ως η ενέργεια που προέρχεται από τα ενεργειακά αποθέµατα των ανανεώσιµων πηγών της γεωργίας και της δασοπονίας. Κατά συνέπεια η αγρο-ενέργεια, πέραν του γεγονότος ότι αποτελεί µια υπολογίσιµη ενεργειακή πηγή, είναι και ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κεφάλαιο για την αγροτική οικονοµία του τόπου µας και κατ' επέκταση την οικονοµία της χώρας µας, καθόσον δηµιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης δραστηριοτήτων : σε ατοµικό επίπεδο ( αγρότης / καταναλωτής ), σε συλλογικό επίπεδο ( ενώσεις αγροτών, οµάδες παραγωγών, ενώσεις καταναλωτών, άλλες συµπράξεις κ.'α. ), αλλά και σε επίπεδο τοπικής διοίκησης µε απώτερο στόχο τη µέγιστη δυνατή ωφέλεια από τη χρήση της. Η εκµετάλλευση των ενεργειακών αποθεµάτων από τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας της γεωργίας και της δασοπονίας, είναι δυνατή µέσα από την αξιοποίηση της αγρο βιοµάζας, ή στερεάς βιοµάζας, δηλ. από την αξιοποίηση της οργανικής γεωργικής και δασικής ύλης, που αποτελεί και το πλέον υποσχόµενο απόθεµα της γης, αλλά και των ενεργειακών καλλιεργειών, για τις οποίες τελευταία γίνεται αρκετά λόγος. Η αγρο βιοµάζα ή βιοµάζα αποτελεί το φυσικό επίγειο ενεργειακό κοίτασµα ή αλλιώς τη φυσική δεξαµενή αποθήκευσης ενέργειας, που τροφοδοτείται από µια ανεξάντλητη και πολύ σηµαντική λειτουργία των φυτών, τη φωτοσύνθεση. Όπως είναι γνωστό, τα φυτά απορροφούν ηλιακή ακτινοβολία και µε τη διαδικασία, της φωτοσύνθεσης δεσµεύουν το διοξείδιο του άνθρακα από την 1

ατµόσφαιρα και το µετατρέπουν σε σάκχαρα - τους υδατάνθρακες ( οργανικές ενώσεις του άνθρακα ). Οι υδατάνθρακες αυτοί αποτελούν το ενεργειακό απόθεµα των φυτών, το οποίο κατά ένα µέρος αξιοποιείται από τα ίδια τα φυτά στη διάρκεια του βιολογικού τους κύκλου, κατά ένα άλλο µέρος αποδίδεται στο άνθρωπο και στα ζώα µέσω της τροφής, ενώ ένα άλλο πολύ σηµαντικό και εξαιρετικά υπολογίσιµο µέρος, αλλά µε πολύ αργούς ρυθµούς αξιοποίησής του, αποδίδεται στο περιβάλλον για άλλες χρήσεις, όπως για θερµότητα, για ηλεκτροπαραγωγή και καύσιµα, είτε υγρά, είτε στερεά, είτε ακόµη και σε αέριο µορφή. Η εξεύρεση εναλλακτικών δυνατοτήτων αξιοποίησης της αγρο - ενέργειας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήµερα για οικονοµικούς, οικολογικούς και ενεργειακούς λόγους. Οικονοµικούς, γιατί θα προσφέρει συµπληρωµατικό εισόδηµα, άµεσα ή έµµεσα, στον αγρότη, ιδιαίτερα στη σηµερινή συγκυρία που οι παραδοσιακές καλλιέργειες στη χώρα µας ( σιτηρά, βαµβάκι, ελαιοκαλλιέργεια κ. α ) βιώνουν µια οικονοµική κρίση. Οικολογικούς, γιατί γεωργικά υπολείµµατα και παραπροϊόντα που στο παρελθόν δεν χρησιµοποιούντο, δίνεται η δυνατότητα ανακύκλωσής τους για την παραγωγή νέων χρήσιµων προϊόντων. Ενεργειακούς, γιατί η παραγωγή καυσίµων από βιοµάζα και υποκατάστασης µε αυτά των ορυκτών καυσίµων ( πετρέλαιο, λιγνίτη, φυσικό αέριο ) έχει περιβαλλοντικά οφέλη και συµβάλλει στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής οδηγίας 28/2009 για την αύξηση της χρήσης Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας, µε χαµηλές εκποµπές αερίων του θερµοκηπίου. Σηµειώνεται ότι σε πρόσφατη έκθεση του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ( ΟΟΣΑ ) τονίζεται πως εάν το παγκόσµιο ενεργειακό µείγµα δεν αλλάξει, τα ορυκτά καύσιµα θα προµηθεύουν περίπου το 85% της ενεργειακής ζήτησης το 2050, γεγονός που συνεπάγεται αύξηση κατά 50% των εκποµπών αερίων θερµοκηπίου ( κυρίως CO2 ), και την επιδείνωση της αστικής ατµοσφαιρικής ρύπανσης. Τα ορυκτά καύσιµα, όπως το πετρέλαιο, οι γαιάνθρακες και το φυσικό αέριο, θα περιλαµβάνουν το 85%, ενώ οι ΑΠΕ το 10% και η πυρηνική ενέργεια το υπόλοιπο 5%. Εξαιτίας της µεγάλης εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιµα οι εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα αναµένεται να αυξηθούν, γεγονός που θα έχει συνέπεια η παγκόσµια µέση θερµοκρασία να αυξηθεί από 3 έως 6 βαθµούς Κελσίου µέχρι το 2100. 2

Για να αποφευχθούν οι συνέπειες της υπερθέρµανσης η διεθνής πρωτοβουλία για την κλιµατική αλλαγή θα πρέπει να ξεκινήσει άµεσα και να αναπτυχθούν οι ΑΠΕ, µε τον τοµέα της ενέργειας να είναι αναγκαίο να µετατραπεί σε χαµηλής περιεκτικότητας άνθρακα. Η χηµική σύσταση της αγρο- βιοµάζας ποικίλει ανάλογα µε το είδος προέλευσής της. Τα περισσότερα φυτά περιέχουν περίπου 25% λιγνίνη και 75% υδατάνθρακες. Η γεωργική ύλη που θα µπορούσε να αξιοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας διακρίνεται : σε υπολείµµατα γεωργικών καλλιεργειών, όπως : στελέχη, κλαδιά, φύλλα, άχυρο, κλαδέµατα, κλπ., και σε υπολείµµατα επεξεργασίας γεωργικών προϊόντων, όπως : υπολείµµατα εκκοκκισµού βαµβακιού, πυρηνόξυλο, πυρήνες καρπών, υπολείµµατα εκχύµωσης φρούτων, κ.'α. Η δασική ύλη που αξιοποιείται ή µπορεί να αξιοποιηθεί για ενεργειακούς σκοπούς συνίσταται : στα καυσόξυλα στα υπολείµµατα καλλιέργειας των δασών ( αραιώσεων και υλοτοµίας ) στα προϊόντα καθαρισµών των δασών για την προστασία τους από τις πυρκαγιές, καθώς και στα υπολείµµατα επεξεργασίας του ξύλου, όπως φλούδες, πριονίδια, κ.ά. Να σηµειώσουµε ότι η χώρα µας διαθέτει µεγάλο πλούτο σε ξυλώδη βιοµάζα, λόγω των τεράστιων ποσοτήτων δασικών υπολειµµάτων, αλλά µε µικρά ποσοστά αξιοποίησής της. Η αξιοποίηση της αγρο-βιοµάζας στον τοµέα της ενέργειας θα µπορούσε να µειώσει τη συσσώρευση βιοµάζας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην ύπαιθρο και είναι αιτία αρκετές φορές πρόκλησης πυρκαγιών µε δυσάρεστες συνέπειες. Οι ενεργειακές καλλιέργειες είναι καλλιεργούµενα ή αυτοφυή είδη, παραδοσιακά ή νέα, τα οποία παράγουν οργανική µάζα, φυτοµάζα, ως κύριο προϊόν που µπορεί να χρησιµοποιηθεί για διάφορους ενεργειακούς σκοπούς, όπως : για καύση ή συµπαραγωγή ηλεκτρισµού µε γαιάνθρακες, για ηλεκτροπαραγωγή για θέρµανση, επίσης 3

σαν πρώτη ύλη σε θερµοχηµικές και βιοχηµικές διεργασίες παραγωγής, κυρίως, υγρών βιοκαυσίµων ( βιοαιθανόλης, βιοντίζελ ). Οι παραδοσιακές καλλιέργειες των οποίων το τελικό προϊόν χρησιµοποιείται για την παραγωγή ενέργειας και καυσίµων θεωρούνται επίσης ενεργειακές καλλιέργειες και τέτοιες είναι το σιτάρι, το κριθάρι, ο αραβόσιτος, τα ζαχαρότευτλα, ο ηλίανθος, κ.'α. Οι '' νέες '' ενεργειακές καλλιέργειες είναι είδη µε υψηλή παραγωγικότητα σε φυτική µάζα, ανά µονάδα γης και διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, τις γεωργικές και τις δασικές, Οι γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες διακρίνονται περεταίρω σε ετήσιες και πολυετείς. Η έρευνα σχετικά µε τις ενεργειακές καλλιέργειες στη χώρα µας ξεκίνησε γύρω στη δεκαετία του 90 µέσω της εφαρµογής σχετικών κοινοτικών προγραµµάτων. Οι σηµαντικότερες ενεργειακές καλλιέργειες που έχουν µελετηθεί και θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν µε επιτυχία στον τόπο µας για παραγωγή καυσίµων, είναι : Α. Από τις δασικές ενεργειακές καλλιέργειες. Eίδη ευκαλύπτων, κυρίως Eucalyptus globulus και Eucalyptus camaidulensis Η Ψευδακακία ( Robinia pseudoacacia L. ) Να σηµειώσουµε ότι η δηµιουργία δασικών ενεργειακών φυτειών µε δυνατότητα χρησιµοποίησης των επεξεργασµένων υγρών αστικών λυµάτων για την άρδευσή τους αποτελεί µια ρεαλιστική µέθοδο διαχείρισής τους, καθώς, αφενός, ανακυκλώνονται υδάτινοι πόροι και άλλα συστατικά, αφετέρου, λόγω της φωτοσύνθεσης των δένδρων απορροφάται διοξείδιο του άνθρακα από την ατµόσφαιρα, ενώ η παραγόµενη βιοµάζα θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί επωφελώς σε διάφορους τοµείς, όπως είναι και ο τοµέας της ενέργειας. B. Από τις πολυετείς γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες. Η αγραγκινάρα ( Cynara cardunculus L. ) O µίσχανθος ( Miscanthus... ) Το καλάµι Γ. Από τις ετήσιες γεωργικές ενεργειακές καλλιέργειες. 4

Το Κενάφ ( Hibiscus cannabinus L. ) To Γλυκό και ινώδες σόργο ( Sorghum bicolor L. ) Σύµφωνα µε τα µέχρι σήµερα αποτελέσµατα των ερευνών στη χώρα µας, οι παραγωγικότερες ενεργειακές καλλιέργειες είναι το καλάµι, η αγριαγκινάρα και το γλυκό και ινώδες σόργο, µε παραγωγική δυναµικότητα που ξεπερνά τους 2,5 3,0 τόνους ξηρής µάζας ανά στρέµµα. Σχετικά µε το παραγόµενο προϊόν, από τις ετήσιες καλλιέργειες, το γλυκό σόργο είναι το πλέον υποσχόµενο είδος για παραγωγή της γνωστής βιοαιθανόλης ( βενζίνης ) και ο ηλίανθος για παραγωγή βιοντίζελ (πετρέλαιο ). Από τις πολυετείς ενεργειακές καλλιέργειες, το καλάµι και η αγριαγκινάρα ενδείκνυνται για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για θέρµανση ( στερεά καύσιµα ) καλλιεργούµενα σε εδάφη µε υψηλή υπόγεια στάθµη νερού και ξηρικά χαµηλής γονιµότητας, αντίστοιχα. Τα κριτήρια για την τελική επιλογή της κατάλληλης ενεργειακής καλλιέργειας σε µια περιοχή, γενικά, είναι : 1. προσαρµογή στις εδαφοκλιµατικές συνθήκες 2. ευκολία εισαγωγής στο υπάρχον σύστηµα εναλλαγής καλλιεργειών 3. σταθερές αποδόσεις ( ποσοτικά και ποιοτικά ) που να προσφέρουν ανταγωνιστικό εισόδηµα έναντι των παραδοσιακών καλλιεργειών 4. καλλιεργητικές τεχνικές σύµφωνες µε την αειφόρο γεωργία 5. ανθεκτικότητα σε εχθρούς και ασθένειες 6. χρήση υπαρχόντων γεωργικών εργαλείων και µηχανηµάτων ( κυρίως για τη συγκοµιδή ) ή µε µικρές µετατροπές αυτών 7. διαθεσιµότητα κατάλληλου γενετικού υλικού ( σπόροι, ριζώµατα ). 8. θετικό ενεργειακό ισοζύγιο εισροών εκροών ( καθαρό ενεργειακό κέρδος ). Σύµφωνα µε τα µέχρι σήµερα αποτελέσµατα των ερευνών και την εµπειρία που έχει αποκτηθεί, ιδιαίτερα, µέσα από το πρόγραµµα Agro Industrial Research ( A.I.R. 1991-1996 ) από την καλλιέργεια ενεργειακών φυτών φαίνεται ότι η αγριαγκινάρα συγκεντρώνει σηµαντικά πλεονεκτήµατα για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για θέρµανση. Τι είναι η αγριαγκινάρα ; Η αγριαγκινάρα, Cynara cardunculus L., γνωστή και ως cynara είναι ένα πολυετές βαθύρριζο, χειµερινό αλλά και ανοιξιάτικο φυτό φυτό µεσογειακής προέλευσης, που προσαρµόζεται άριστα σε ξηρο-θερµικές συνθήκες, µε ενδιαφέρουσες παραγωγικές ιδιότητες. 5

Ανήκει στην οικογένεια των Compositae Συνθέτων ( σήµερα οικογένεια Asteraceae ) και παράγει ταξιανθίες «κεφάλια», όπου αναπτύσσονται πολλοί ελαιούχοι καρποί ( γνωστοί ως σπόρια ), όπως ακριβώς παρατηρείται και στον ηλίανθο, ο οποίος ανήκει στην ίδια οικογένεια. Η αγριαγκινάρα ( Cynara cardunculus L. ) αποτελεί ξεχωριστό φυτικό είδος και δεν πρέπει να συγχέεται µε το γαϊδουράγκαθο ( Silybum marianum ), το οποίο είναι ένα αυτοφυές ζιζάνιο καλλιεργήσιµων αλλά και χέρσων εκτάσεων ( χρήσιµο στη βοτανοθεραπευτική ). Πως γίνεται η εγκατάστασή της ; Σπορά. Η αγριαγκινάρα και ειδικότερα η ποικιλία Κάρντο σπέρνεται µε πνευµατική µηχανή σε αποστάσεις : 75 εκ. µεταξύ των γραµµών, και 14-17 εκ. επί των γραµµών, µε βάθος σποράς : 3-5 εκατοστά. ( περίπου 7.600-9.100 φυτά / στρ. ). Απαιτούµενη ποσότητα σπόρου : 400 γραµ./στρ. ( αξία του σπόρου : 23-24 ευρώ / κιλό ). Απαιτείται καλή προετοιµασία του εδάφους ( βαθειά άροση, καλλιεργητής ) καθόσον η καλλιέργεια είναι πολυετής ( η σπορά γίνεται µια φορά κάθε 10 µε 12 χρόνια ). Εποχή σποράς. για φθινοπωρινές σπορές : από 15/9 έως 15/10 για ανοιξιάτικες σπορές : από 5/3 έως 15/4 Για καλύτερο φύτρωµα συνιστάται η εφαρµογή κυλινδρίσµατος µετά τη σπορά ( πλήρη ενσωµάτωση των σπόρων µε το έδαφος, καλύτερη συγκράτηση της εδαφικής υγρασίας ). Λίπανση. Συνιστάται η ενσωµάτωση στο έδαφος πριν τη σπορά, σε βάθος 20 30 εκ. και ανάλογα µε την θρεπτική του κατάσταση : 0-46-0 περίπου 25 κιλά / στρ. 0-26-0 περίπου 40 κιλά/ στρ. 16-20-0 περίπου 40 κιλά / στρ. 6

Ζιζανιοκτονία. Συνιστάται η εφαρµογή ζιζανιοκτονίας πριν τη σπορά. Συνήθως δεν αντιµετωπίζει η καλλιέργεια προβλήµατα από ζιζάνια, καθόσον παρεµποδίζεται η ανάπτυξή τους από την ισχυρή φυλλική επιφάνεια των φυτών αγριαγκινάρας. Καταπολέµηση εχθρών και ασθενειών. εν απειλείται σοβαρά από εχθρούς και ασθένειες. Συνιστάται µε τη σπορά η εφαρµογή ενός κατάλληλου κοκκώδους εντοµοκτόνου για τη καταπολέµηση των εντόµων εδάφους. εν ακολουθείται κάποιο συγκεκριµένο πρόγραµµα φυτοπροστασίας, όπως συµβαίνει σε πολλές άλλες καλλιέργειες, γιατί δεν έχουν αναφερθεί, µέχρι σήµερα, σοβαρές ασθένειες. Άρδευση. Η καλλιέργεια µεγαλώνει µε τις βροχές του χειµώνα και της άνοιξης. Παρόλα αυτά η διάρκεια, η συχνότητα και το εύρος άρδευσης είναι ανάλογα µε τις τοπικές εδαφοκλιµατικές συνθήκες. Συνήθως 4-6 αρδεύσεις την πρώτη χρονιά και λιγότερες τα επόµενα χρόνια ( στάγδην άρδευση ή καταιονισµός ) Απαιτούνται 2-3 ποτίσµατα ανάλογα µε την περιοχή µέσα στους µήνες Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο, όταν πρόκειται για ποτιστική καλλιέργεια. Συγκοµιδή - Θέρισµα. Κατά την ωρίµανση του φυτού ( Ιούλιος Αύγουστος ) µε θεριζοαλωνιστική µε θέρισµα και δέσιµο µε σιρροκοπτικό Η απόδοση της καλλιέργειας κυµαίνεται από 1.200 έως 1.600 κιλά σε ξηρή ουσία / στρέµµα σε ξηρικά χωράφια, ενώ διπλασιάζεται η απόδοσή της µε 2 3 αρδεύσεις την άνοιξη. Μπορεί να καλλιεργηθεί και ως ποτιστική, δίνοντας 4-7 τόνους χλωρή µάζα. Έχει έξοδα εγκατάστασης µόνο τον πρώτο χρόνο ( το κόστος εγκατάστασης ανέρχεται σε 40-45 ευρώ / στρ. ), ενώ για όλα τα υπόλοιπα χρόνια οι δαπάνες είναι µειωµένες. 7

Ο φυσικός κύκλος του φυτού είναι ο εξής : Φυτρώνει το φθινόπωρο δηµιουργώντας µία ροζέτα φύλλων, η οποία αναπτύσσεται σταθερά κατά τη διάρκεια του χειµώνα και των αρχών της άνοιξης. Στη συνέχεια αναπτύσσει το κύριο στέλεχος, το οποίο φέρει και τα «κεφάλια»µε το σπόρο. Όταν ωριµάσουν οι σπόροι τον Ιούλιο ή Αύγουστο, η υπέργεια βλάστηση ξεραίνεται, ενώ οι ρίζες παραµένουν ζωντανές. Αργότερα το καλοκαίρι έρχεται η ώρα της συλλογής Στη συνέχεια ακολουθούν οι πρώτες βροχές του φθινοπώρου ( Σεπτέµβριο Οκτώβριο ) και το φυτό αναβλαστάνει από το ρίζωµα που πλέον έχει µορφοποιηθεί κατάλληλα και έτσι συνεχίζεται ο ετήσιος κύκλος για πάνω από 10-12 χρόνια. Η αγριαγκινάρα είναι το πλέον κατάλληλο είδος για άµεση και οικονοµική καλλιέργεια, ενώ προσφέρει µια βιώσιµη εναλλακτική λύση για τους γεωργούς, κυρίως ξηρικών καλλιεργειών. Τα πολλαπλά περιβαλλοντικά οφέλη. 1. Προστασία από τη διάβρωση των εδαφών, λόγω του ότι δεν χρειάζεται να ξαναµπούµε στο χωράφι για καλλιέργεια για δέκα και πλέον χρόνια. 2. Λόγω του βαθύτατου ριζικού συστήµατός της αξιοποιεί τα βαθύτερα µόνιµα υγρά σηµεία των εδαφών ( οικονοµία αρδευτικού ύδατος, φυσικών πόρων ) 3. Εµπλουτισµός των εδαφών µε οργανική ουσία 4. Χαµηλές εισροές 5. Φθηνή πρώτη ύλη για τη βιολογική κτηνοτροφία 6. Φθηνή πρώτη ύλη για πράσινη ενέργεια 7. Πολύ θετικό ενεργειακό ισοζύγιο καλλιέργειας. Τι παράγουµε από την αγριαγκινάρα ; Η αγριαγκινάρα (Κάρντο) είναι πολυετές αναβλαστάνον φυτό και παράγει τρία είδη προϊόντων: Ζωοτροφές. Παρά το γεγονός ότι η αγριαγκινάρα προβλήθηκε αρχικά ως ενεργειακό φυτό, γιατί πραγµατικά προσφέρει πολύ ενέργεια σε θερµίδες, είναι δυνατή η 8

χρησιµοποίησή της στη διατροφή των ζώων λόγω ακριβώς του υψηλού θερµιδικού δυναµικού της ( αποδιδόµενη ενέργεια µέσω της πέψης 60-70% ). Έτσι, η αγριαγκινάρα µπορεί να αξιοποιηθεί, ως : Βοσκήσιµη χλωροµάζα-λειµώνας. Ενσίρωµα όταν το φυτό έχει 70% υγρασία -κατά προτίµηση την εποχή της καρπόδεσης - όπως το καλαµπόκι, µε υψηλό συντελεστή πεκτικότητας. Παράγει 4-7 τόνους χλωρή µάζα το στρέµµα κατάλληλη για ενσίρωση. Αποξηραινόµενη χλωροµάζα που δένεται σε µπάλα όπως το τριφύλλι. Ο σπόρος της που είναι ελαιούχος έχει διατροφικά χαρακτηριστικά παρόµοια µε της σόγιας και χρησιµοποιείται σαν συµπύκνωµα στην διατροφή των ζώων. Η συγκοµιδή για ζωοτροφή ξεκινάει στα τέλη Ιουνίου αρχές Ιουλίου. Υγρά βιοκαύσιµα. Ο σπόρος τους σαν ελαιούχος -25-32% λάδι- χρησιµοποιείται για παραγωγή βιοντίζελ. Απαιτούνται όµως περισσότερο εξειδικευµένες εγκαταστάσεις βιοµηχανικής επεξεργασίας. Στερεά βιοκαύσιµα. Η στερεά βιοµάζα χρησιµοποιείται όλο και περισσότερο σήµερα σαν ανανεώσιµο καύσιµο, για την παραγωγή στερεών βιοκαυσίµων, γνωστών ως pellets, σε υποκατάσταση των ορυκτών καυσίµων ( πετρέλαιο ). εδοµένου ότι κατά την καύση της βιοµάζας εκλύεται διοξείδιο του άνθρακα στην ατµόσφαιρα, σε ποσότητα ίση µε αυτή που δεσµεύεται κατά τη φωτοσύνθεση ισόποσης βιοµάζας, η χρήση των καυσίµων θεωρείται ότι έχει µηδενική καθαρή συνεισφορά στην αύξηση της συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα. Η συγκοµιδή στεγνής βιοµάζας αγριαγκινάρας µε ποσοστό υγρασίας > 16% υγρασία ξεκινάει ανάλογα µε τη χρονιά περίπου στα µέσα Αυγούστου. Τι είναι τα pellets ( πελλέτες ) ; Τα pellets ή πελλέτες είναι συµπιεσµένη αγρο- βιοµάζα, δηλαδή ανανεώσιµο ανεξάντλητο καύσιµο που δεν ρυπαίνει το περιβάλλον. Πρόκειται για µια άριστη, φθηνή και καθαρή ενεργειακή λύση για αντικατάσταση του πετρελαίου θέρµανσης σε κτίρια, αγροβιοµηχανίες, θερµοκηπιακές µονάδες, ενώ υπόσχεται να συµβάλει στην ενεργειακή απαγκίστρωση από τα ορυκτά καύσιµα και την αυτονοµία των νοικοκυριών της υπαίθρου και των πόλεων. 9

Τα pellets έχουν σαν κύριο χαρακτηριστικό τη χαµηλή περιεκτικότητα σε υγρασία ( < 8% ) και έτσι κατά την καύση του παρέχει πολύ υψηλή απόδοση. Η εξέλιξη των τιµών των διαφόρων πηγών ενέργειας κατά τα τελευταία χρόνια αναδεικνύει ακόµη περισσότερο τα οφέλη από τη χρήση των στερεών βιοκαυσίµων ως φιλικά προς το περιβάλλον και ελκυστικά από οικονοµικής άποψης. Η ξηρά αγρο- βιοµάζα της αγριαγκινάρας µπορεί να χρησιµοποιηθεί είτε απευθείας για καύση και παραγωγή θερµότητας ή ηλεκτρισµού, είτε να µετατραπεί σε στερεά µορφοποιηµένα καύσιµα ( πελλέτες ή µπριγκέτες ) κατόπιν συµπίεσης, σε ειδικές µονάδες τα πελλετάδικα. Η τεχνολογία µετατροπής των γεωργικών υπολειµµάτων και παραπροϊόντων αλλά και της ξηρής βιοµάζας της αγριαγκινάρας σε pellets - πελλέτες είναι σχετικά απλή. Αφού µαζευτεί η αγριαγκινάρα σε µπάλες, οδηγείται στα πελλετάδικα, περνάει από σπαστήρες τεµαχιστές όπου γίνεται ο τεµαχισµός σε λεπτά τεµαχίδια, ακολουθεί άλεση µετατρέποντας τα λεπτά τεµαχίδια σε ψιλοκοµµένη µάζα, στη συνέχεια και ανάλογα µε την πρώτη ύλη ακολουθεί ξήρανση της ψιλοκοµµένης µάζας, η οποία συµπιέζεται σε υψηλές πιέσεις και έτσι παράγονται µικρά εύκαµπτα κυλινδρικά τεµάχια, γνωστά ως pellets ή πελλέτες ( µήκος µέχρι 30 χιλ. και διάµετρο 6 χιλ. ), που θα αποτελέσουν την πρώτη ύλη καύσης, συσκευάζονται, µεταφέρονται και αποθηκεύονται εύκολα. Η αντιστοιχία µε το πετρέλαιο είναι : 2 κιλά pellets αγριαγκινάρας είναι ίσο µε 1 λίτρο πετρέλαιο. Στη χώρα µας τα τελευταία τρία τέσσερα χρόνια τα pellets αποκτούν µια ιδιαίτερη δυναµική για την οικονοµία των νοικοκυριών και αποτελούν µια εναλλακτική και αναδυόµενη τεχνολογία που µπορεί να συµβάλλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών µε την ανάπτυξη των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας ( ΑΠΕ ) και στην οικονοµική βιωσιµότητα του τόπου µας. Στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη η αγορά pellets γνωρίζει µεγάλη ζήτηση ( pellet boom ), Στις ευρωπαϊκές χώρες τα pellets χρησιµοποιούνται ευρέως εδώ και δύο δεκαετίες, αντικαθιστώντας το πετρέλαιο θέρµανσης και το φυσικό αέριο, µε πολύ θετικά αποτελέσµατα για την οικονοµία τους και το περιβάλλον. Υπάρχει ενδιαφέρον σήµερα ; Η αγριαγκινάρα καλλιεργείται σήµερα στο Θεσσαλικό κάµπο, στην Καρδίτσα, στην περιοχή της Κοζάνης, της Ξάνθης, του Βόλου, της Ηλείας και σιγά, σιγά απλώνεται και σε άλλες περιοχές, όπου έχουν γίνει ανάλογες επενδύσεις, είτε σε µονάδες συµπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είτε σε αυτόνοµες 10

µονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είτε ακόµη σε µονάδες παραγωγής pellets. Ποιά είναι η πρότασή µας για την τοπική ανάπτυξη ; 1.Ένταξη στο καλλιεργητικό πλάνο των αγροτών 5 7 στρέµµατα αγριαγκινάρας, ανάλογα µε τις δυνατότητες κάλυψης των αναγκών τους σε θέρµανση. ηλαδή,κάθε αγροτικό νοικοκυριό µπορεί να αυτονοµηθεί ενεργειακά από το πετρέλαιο, αξιοποιώντας την αγριαγκινάρα, αλλά και τα υπολείµµατα των καλλιεργειών του, υπό µορφή pellets. Απαιτείται η χρήση ατοµικών µηχανών τεµαχισµού και πελλετοποίησης ( µικρής κλίµακας ) και φυσικά αλλαγή του καυστήρα εφόσον πρόκειται για κεντρική θέρµανση ( ενεργειακοί καυστήρες pellet, υψηλής τεχνολογίας ). Υπάρχουν και ειδικές ενεργειακές σόµπες αερόθερµα καύσης pellet. 2.Συλλογική διαχείριση ενεργειακών καλλιεργειών και µετατροπής τους σε στερεά καύσιµα pellets από οµάδα παραγωγών. 3. Ανάπτυξη µικρού και µεσαίου µεγέθους µονάδων παραγωγής pellets, από την τοπική διοίκηση, κοντά στα κέντρα παραγωγής πρώτης ύλης ( αγρο-ενεργειακή περιοχή ) Ποιά είναι τα οφέλη για την αγροτική οικονοµία του τόπου µας ; Είναι εύκολο να καταλάβει ο καθένας τι σηµαίνει να παράγεις το καύσιµό σου ή τουλάχιστον ένα µέρος του. 1. Μείωση της εξάρτησης από τα διεθνή µονοπώλια ενέργειας για εισαγόµενες πρώτες ύλες ( πετρέλαιο, φυσικό αέριο ). 2. Αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας µας. 3. Εξοικονόµηση πολύτιµου συναλλάγµατος 4. Χρήση της αγριαγκινάρας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. 5. Η καλλιέργεια της αγριαγκινάρας σε µεγάλη κλίµακα ( > από 2 εκατ. στρέµµατα ) θα λειτουργήσει ως καταλύτης και για τις υπάρχουσες καλλιέργειες ( µικρότερη παραγωγή καλύτερες τιµές προϊόντων ) Ποιά είναι τα οφέλη για τον καταναλωτή ; Μείωση του κόστους θέρµανσης περίπου κατά 40% σε σχέση µε το πετρέλαιο θέρµανσης. Το οικονοµικό όφελος από τη µείωση του κόστους θέρµανσης, γίνεται πολλαπλάσιο στην περίπτωση των µεγάλων κτιρίων ( σχολεία, νοσοκοµεία, 11

ξενοδοχεία, λοιπά δηµόσια κτίρια, κ. α. ) ή των αγροβιοµηχανικών - µεταποιητικών και θερµοκηπιακών µονάδων, ενώ µεγάλες είναι οι προοπτικές για τη χρήση των pellets στην τηλεθέρµανση οικισµών. ιακριβώνει κανείς, ύστερα από όλα αυτά, το βασικό ρόλο που διαδραµατίζει η γεωργία στον τοµέα της παροχής ενέργειας αφού µπορεί να διασφαλίσει, σε σηµαντικό βαθµό, την ενεργειακή επάρκεια, κατ αρχήν, σε τοπικό επίπεδο. Να σηµειώσουµε, ακόµη, τον καίριο ρόλο της στη µετατόπιση της ισορροπίας των πηγών ενέργειας προς περιβαλλοντικά βιώσιµους συνδυασµούς και φυσικά στην ενίσχυση του αγροτικού εισοδήµατος σε περιόδους µάλιστα δύσκολων καιρών. Στον τοµέα της γεωργίας πέραν του στόχου που µπαίνει για την ασφάλεια των τροφίµων και της διατροφής, συνέπεια της αύξησης του πληθυσµού της γης στα επόµενα χρόνια, µπαίνει και η διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας, γι αυτό θα πρέπει πολύ σοβαρά να δούµε και να αξιοποιήσουµε τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για την οικονοµική ανάπτυξη του τόπου µας, αλλά και την περιβαλλοντική του βιωσιµότητα. Προς αυτή την κατεύθυνση ο τοµέας της ενεργειακής γεωργίας και ειδικότερα οι ενεργειακές καλλιέργειες µε κατεύθυνση τα στερεά βιοκαύσιµα µας δείχνουν το δρόµο, µε δυνατότητα αύξησης της απασχόλησης και ορθολογικής διαχείρισης των φυσικών πόρων, προσφέροντας επικερδή απασχόληση σε µικροκαλλιεργητές, ενώ ταυτόχρονα θα αποτελέσουν µια πηγή ανάκαµψης της οικονοµίας του τόπου µας. Ο τοµέας της ενέργειας αποτελεί κρίσιµο ζήτηµα για την οικονοµική βιωσιµότητα του τόπου µας, της χώρας µας. Ας τον εκµεταλλευτούµε. 12

Βιβλιογραφία : Εκδόσεις Agrotypos : Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 7/2010. Ενέργεια και Γεωργία Γιάννης Βουρδουµπάς ΤΕΙ Κρήτης. Εκδόσεις Agrotypos : Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2010. Κλιµατική αλλαγή & Γεωργία Γιάννης Βουρδουµπάς ΤΕΙ Κρήτης Εκδόσεις Agrotypos : Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 3/2011. Θέρµανση κατοικιών µε στερεά βιοµάζα Γιάννης Βουρδουµπάς ΤΕΙ Κρήτης. Αναπτυξιακή υτικής Μακεδονίας Α.Ε. : Ενηµερωτικό σηµείωµα για την καλλιέργεια της αγριαγκινάρας. ιαδικτυακοί τόποι : www.agricon.gr www.agrotypos.gr www.agronews.gr www.biofuels.gr www.tob.gr www.paseges.gr 13