Ανάκτηση Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Υπηρεσίες του Παγκόσµιου Ιστού Χρησιµοποιώντας Κατανεµηµένους Πίνακες Κατακερµατισµού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάκτηση Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Υπηρεσίες του Παγκόσµιου Ιστού Χρησιµοποιώντας Κατανεµηµένους Πίνακες Κατακερµατισµού"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ανάκτηση Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Υπηρεσίες του Παγκόσµιου Ιστού Χρησιµοποιώντας Κατανεµηµένους Πίνακες Κατακερµατισµού Σπυριδούλα Κ. Μηλιαράκη Επιβλέπων: Αλέξιος ελής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005

2 ii

3 ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ανάκτηση Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Υπηρεσίες του Παγκόσµιου Ιστού Χρησιµοποιώντας Κατανεµηµένους Πίνακες Κατακερµατισµού Σπυριδούλα Κ. Μηλιαράκη Α.Μ. Μ591 Επιβλέπων: Αλέξιος ελής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. Εξεταστική Επιτροπή: Αλέξιος ελής, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. Εµµανουήλ Κουµπαράκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. Ηµεροµηνία εξέτασης 4/11/2005

4 Περίληψη Παρουσιάζουµε το σύστηµα οµότιµων κόµβων Atlas που χρησιµοποιείται για την αποθήκευση, την ενηµέρωση και την αποτίµηση επερωτήσεων RDF δεδοµένων. Το σύστηµα Atlas έχει υλοποιηθεί χρησιµοποιώντας τον κατανεµηµένο πίνακα κατακερµατισµού Bamboo [80]. Οι κόµβοι του Atlas αποθηκεύουν δεδοµένα RDF(S) σε ένα δίκτυο Bamboo και ϑέτουν επερωτήσεις, παρόµοιες µε τις επερωτήσεις της γλώσσας RQL, µε στόχο να ανακτήσουν κάποια από αυτά τα δεδοµένα. Στην τυπική εφαρµογή του Atlas που οραµατιζόµαστε, τα δεδοµένα RDF(S) ϑα χρησιµοποιούνται για να περιγράφουν πόρους που ανήκουν σε κόµβους του δικτύου (π.χ. υπηρεσίες). Κάθε ϕορά που ένας κόµβος ϑέτει µια επερώτηση, οι υπόλοιποι κόµβοι του δικτύου συνεργάζονται για να ϐρούνε τα δεδοµένα RD F(S) που σχηµατίζουν την απάντηση σε αυτή. Περιγράφουµε την τρέχουσα υ- λοποίηση του συστήµατος, καθώς και ένα σενάριο εφαρµογής του Atlas για την ανακάλυψη υπηρεσιών. Επιπλέον, η διπλωµατική περιλαµβάνει µια ανασκόπηση της σχετικής έρευνας στις περιοχές όπου αναφέρεται η εργασία. Συγκεκριµένα, αρχικά γίνεται µια παρουσίαση των τεχνολογιών των δικτύων οµότιµων κόµβων και του πλαισίου RDF. Επειτα, παρουσιάζονται οι εργασίες που αφορούν στην διαχείριση RDF δεδοµένων σε δίκτυα οµότιµων κόµβων. Τέλος, παρουσιάζονται εργασίες σχετικές µε την ανακάλυψη και το ταίριασµα υπηρεσιών στα πλαίσια του Σηµασιολογικού Ιστού αλλά και στην περιοχή του Πλέγµατος. Επιστηµονική περιοχή: Κατανεµηµένα Συστήµατα Λέξεις κλειδιά: δίκτυα οµότιµων κόµβων, κατανεµηµένοι πίνακες κατακερµατισµού, RDF, Σηµασιολογικός Ιστός, υπηρεσίες του παγκόσµιου ιστού 5

5 Abstract We present Atlas, a peer to peer system for the distributed storage, updating and querying of RDF(S) metadata. Atlas is implemented on top of the Bamboo distributed hash table [80]. Atlas nodes store RDF(S) data in a Bamboo network and pose queries, similar to RQL queries, in order to retrieve these data. In the typical application we envision, the RDF(S) data will be used to describe resources that belong to the network nodes (e.g. services). Each time a node poses a query, the network nodes cooperate to find RDF(S) data that form the answer to the query. We describe the status of the current implementation of the system Atlas and describe a scenario where Atlas is used for the discovery of services. Moreover, this thesis includes a survey of the related work in this area. Firstly, we describe the technologies that made our work possible, particularly the technology of peer to peer networks and the RDF data model. Then, we present a comprehensive survey of the work in the management of RDF data in peer to peer systems. Finally, we present work in the area of discovery and matchmaking of Web services both in the context of the Semantic Web and in Grid environments. SUBJECT AREA: Distributed Systems KEYWORDS: peer to peer networks, distributed hash tables, RDF, Semantic Web, Web services 6

6 7 Στον µικρό µου αδερφό, Στέλιο.

7 . 8

8 Ευχαριστίες Αρχικά ϑέλω να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα Καθηγητή κ.αλέξη ελή. Επειτα, ϑέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον κ. Μανόλη Κουµπαράκη χωρίς την ϐοήθεια του οποίου η ολοκλήρωση αυτής της διπλωµατικής δεν ϑα ήταν δυνατή. Επιπλέον, ευχαριστώ ϑερµά την Ματούλα Μαγγιρίδου που µου επέτρεψε να χρησιµοποιήσω την συνοπτική της παρουσίαση για το πλαίσιο RDF (Ενότητα 2.5) και την Εριέττα Λιάρου που µου επέτρεψε να χρησιµοποιήσω την παρουσίαση της για τα δίκτυα οµότιµων κόµβων που χρησιµοποιούν RDF δεδοµένα (Ενότητα 3.1). Τέλος, ϑέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την Ζωή Καούδη για την εποικοδοµητική και ευχάριστη συνεργασία µας κατά την δηµιουργία του συστήµατος Atlas καθώς και για την συµπαράσταση της κατά της διάρκεια της διπλωµατικής εργασίας. 9

9 10

10 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή Οργάνωση του τόµου Θεωρητικό Υπόβαθρο ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Κατανεµηµένοι Πίνακες Κατακερµατισµού: Μία σύντοµη εισαγωγή Τρία ισχυρά συστήµατα δικτύων οµότιµων κόµβων: Napster, Gnutella και Freenet Ιεραρχικά ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Κατανεµηµένοι Πίνακες Κατακερµατισµού Chord Pastry Bamboo Το πλαίσιο RDF Γλώσσες επερωτήσεων RDF RQL RDQL SPARQL N SeRQL TRIPLE QEL rdfdb Versa Συµπεράσµατα Σχετικές εργασίες Αποθήκευση και Υποβολή Επερωτήσεων RDF εδοµένων σε ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Ανακάλυψη και Ταίριασµα Υπηρεσιών του Παγκόσµιου Ιστού Ανακάλυψη πόρων και υπηρεσιών σε Πλέγµατα

11 3.3.1 Ανακάλυψη στα συστήµατα Condor και Globus Σηµασιολογικές τεχνικές Συµπεράσµατα Atlas: Αποθήκευση, ενηµέρωση και αποτίµηση επερωτήσεων RDF(S) δεδοµένων χρησιµοποιώντας το ΚΠΚ Bamboo Η αρχιτεκτονική του συστήµατος Atlas Η επιλογή του ΚΠΚ Bamboo Μοντέλο εδοµένων και Γλώσσα Επερωτήσεων Επερωτήσεις σύζευξης Επερωτήσεις διάζευξης Πρωτόκολλα Σύνδεση και αποχώρηση από το δίκτυο του Atlas Αποθηκεύοντας RDF δεδοµένα Αποτίµηση επερωτήσεων Πιθανές ϐελτιστοποιήσεις Λεπτοµέρειες υλοποίησης Atlas v Αρχιτεκτονική ενός κόµβου του Atlas Atlas API Κατάσταση υλοποίησης Επερωτήσεις µε περιορισµούς στις µεταβλητές RDFS Υποστήριξη για RQL και RUL ηµοσίευση / Συνδροµή Συµπεράσµατα Ο ϱόλος του Atlas στο πρόγραµµα OntoGrid Το Atlas και η Υπηρεσία Μεταδεδοµένων Αποθήκευση, Αποτίµηση Επερωτήσεων και Ενηµέρωση Μεταδεδοµένων Σενάρια Χρησιµοποιώντας το Atlas για ανακάλυψη υπηρεσιών Άλλα ϑέµατα Συµπεράσµατα Επίλογος Σύνοψη και Συµπεράσµατα Μελλοντική Εργασία Βιβλιογραφία 99 12

12 Κατάλογος Σχηµάτων 2.1 Παράδειγµα ενός δακτύλιου αναγνωριστικών µε m=6 και 10 κόµβους RDFS σχήµα για υπηρεσίες του παγκόσµιου ιστού Αρχιτεκτονική του Atlas Σχήµα RDFS για υπηρεσίες του παγκοσµίου ιστού Αποθηκεύοντας ένα έγγραφο RDF Αρχιτεκτονική ενός κόµβου του Atlas Υπηρεσία µεταδεδοµένων Χρησιµοποιώντας το Atlas για ανακάλυψη υπηρεσιών Σχήµα RDFS για υπηρεσίες παγκόσµιου ιστού

13 14

14 Κατάλογος Πινάκων 3.1 ίκτυα οµότιµων κόµβων ϐασισµένα στο πλαίσιο RDF Κεντρικοποιηµένες τεχνικές για ανακάλυψη υπηρεσιών του παγκόσ- µιου ιστού Κατανεµηµένες τεχνικές για ανακάλυψη υπηρεσιών του παγκόσ- µιου ιστού Σηµασιολογική ανακάλυψη πόρων και υπηρεσιών στο Πλέγµα Κατάσταση της υλοποίησης του Atlas

15 16

16 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Οργάνωση του τόµου Η εργασία αυτή αποτελείται από 6 κεφάλαια. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται η τεχνολογία των δικτύων οµότιµων κόµβων, γίνεται µια σύντοµη περιγραφή των γνωστότερων συστηµάτων καθώς και του συστήµατος Bamboo το οποίο χρησιµοποιήσαµε για την υλοποίηση του συστήµατος Atlas. Επιπλέον περιγράφουµε το πλαίσιο RDF καθώς και µια σύντοµη περιγραφή γλωσσών επερωτήσεων για δεδοµένα RDF. Στο Κεφάλαιο 3 γίνεται µια ανασκόπηση των σχετικών εργασιών σε συγγενείς περιοχές της περιοχής της εργασίας. Συγκεκριµένα, αναφερόµαστε σε εργασίες που χρησιµοποιούν δίκτυα οµότιµων κόµβων για RDF δεδοµένα, εργασίες για ανακάλυψη και ταίριασµα υπηρεσιών του παγκόσµιου ιστού και τέλος για ανακάλυψη πόρων και υπηρεσιών στο Πλέγµα. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζεται λεπτοµερώς το σύστηµα Atlas. Στο Κεφάλαιο 5 περιγράφεται πως χρησιµοποιείται το σύστηµα Atlas στα πλαίσια του προγράµµατος OntoGrid. Στο Κεφάλαιο 6 γίνεται µια σύνοψη των όσων αναφέρθηκαν και αναφέρονται οι δυνατότητες µελλοντικής επέκτασης αυτής της εργασίας. Τέλος, ακολουθεί η ορολογία που χρησιµοποιήθηκε, ο πίνακας συντµήσεωναρκτικόλεξων και η σχετική ϐιβλιογραφία. 15

17 Σπυριδούλα Μηλιαράκη 16

18 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό Υπόβαθρο Σε αυτό το κεφάλαιο, ϑα αναφερθούµε στην τεχνολογία που κατέστησε δυνατή αυτήν την εργασία. Συγκεκριµένα, στην τεχνολογία των δικτύων οµότιµων κόµβων (peer to peer networks) και ειδικά στους Κατανεµηµένους Πίνακες Κατακερµατισµού (Distributed Hash Tables) και στο πλαίσιο RDF. Η περιγραφή του πλαισίου RDF γίνεται µαζί µε τις γλώσσες επερωτήσεων που το συνοδεύουν. Το µοντέλο δεδοµένων του RDF είναι αυτό που χρησιµοποιείται για την περιγραφή των δεδοµένων που αποθηκεύονται στο σύστηµα Atlas. 2.1 ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Κατανεµηµένοι Πίνακες Κατακερµατισµού: Μία σύντοµη εισαγωγή Στα δίκτυα οµότιµων κόµβων ένας µεγάλος αριθµός αυτόνοµων υπολογιστικών κόµβων (peers) συγκεντρώνουν τους πόρους τους και ϐασίζονται ο ένας στον άλλον τόσο για δεδοµένα όσο και για υπηρεσίες. Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων έχουν εµφανιστεί σαν ένας ϕυσικός τρόπος διαµοιρασµού δεδοµένων. Γνωστά συστήµατα όπως το Napster 1 (πλέον παρέχεται ως εµπορική υπηρεσία), το Gnutella 2, το Freenet 3, το Kazaa 4, το Morpheus 5 και άλλα συστήµατα έχουν κάνει δηµοφιλές το µοντέλο αυτό. Ιδέες από τα δίκτυα οµότιµων κόµβων µπορούν να εφαρµοστούν τόσο για τον απλό διαµοιρασµό δεδοµένων όσο και για άλλες κατανεµηµένες ε- ϕαρµογές όπως υπολογισµοί σε Πλέγµα (Grid computation) (π.χ., οι εφαρµογές 1 2 Υπάρχουν διάφοροι πελάτες που υλοποιούν το πρωτόκολλο Gnutella ή παραλλαγές του. Για παράδειγµα ϐλέπε

19 SETIHome 6 και DataSynapse 7 ), τα συνεργαζόµενα δίκτυα (collaboration networks, π.χ., Groove 8 ) ακόµη και για νέους τρόπους σχεδιασµού της υποδοµής του διαδικτύου έτσι ώστε να υποστηρίζει εξελιγµένα πρότυπα επικοινωνίας [96]. Ο πλούτος των επιχειρησιακών ευκαιριών που υπόσχονται τα δίκτυα οµότιµων κόµβων έχει προκαλέσει µεγάλο ενδιαφέρον από τη ϐιοµηχανία και έχει δηµιουργήσει διάφορα ερευνητικά και ϐιοµηχανικά προγράµµατα 9, εταιρείες και οµάδες ειδικού ενδιαφέροντος 10. Ερευνητές από τις περιοχές του κατανεµηµένου υπολογισµού, των δικτύων, των συστηµάτων πρακτόρων και των ϐάσεων δεδοµένων έχουν επίσης ενθουσιαστεί µε το όραµα που προσφέρουν τα δίκτυα οµότιµων κόµβων και άρθρα που ασχολούνται µε ανοιχτά προβλήµατα σε αυτήν την περιοχή έχουν αρχίσει να παρουσιάζονται σε τοποθεσίες υψηλού κύρους (όπως ICDCS, SIGCOMM, INFOCOM, CIDR, SIGMOD, VLDB, κ.ά.) αλλά και σε νέα ειδικευµένα συνέδρια και workshops Τρία ισχυρά συστήµατα δικτύων οµότιµων κόµβων: Napster, Gnutella και Freenet Τρία ισχυρά συστήµατα δικτύων οµότιµων κόµβων είναι τα συστήµατα Napster, Gnutella και Freenet. Αυτά τα τρία συστήµατα έχουν έναν κοινό στόχο, να διευκολύνουν την ανακάλυψη και τον διαµοιρασµό διάφορων αρχείων (π.χ. εικόνες, τραγούδια και ταινίες) ανάµεσα σε ένα µεγάλο σύνολο από κόµβους (χρήστες υπολογιστών). Τα αρχεία που ανταλλάσσονται ϐρίσκονται αποθηκευµένα σε κόµ- ϐους και αφού ανακαλυφθούν από τον ενδιαφερόµενο, αυτός µπορεί έπειτα να τα αποκτήσει χρησιµοποιώντας ένα πρωτόκολλο αντίστοιχο του πρωτοκόλλου ΗΤΤΡ. Εκτός όµως από αυτόν τον κύριο στόχο υπάρχουν ϐασικές διαφορές µεταξύ των τριών συστηµάτων όσον αφορά τα µεταδεδοµένα (metadata) που διατηρούνται σε κάθε κόµβο του δικτύου, την τοπολογία του κάθε δικτύου οµότιµων κόµβων, την τοποθεσία αποθήκευσης των αρχείων που ανταλλάσσονται, τους αλγόριθµους δρο- µολόγησης τόσο για επερωτήσεις όσο και για απαντήσεις, τον ϐαθµό ιδιωτικότητας που παρέχεται στους χρήστες κ.ά Βλέπε τα Ευρωπαικά προγράµµατα DIET (http://www.dfki.de/diet), BISON (http: //www.cs.unibo.it/bison/), MMAPPS (http://www.mmapps.org), SWAP (http:// swap.semanticweb.org/), EVERGROW (http://www.evergrow.org), DELIS (http: //delis.upb.de) και το πρόγραµµα IRIS από τις ΗΠΑ (http://iris.lcs.mit.edu/). 10 Για παράδειγµα δείτε τις δραστηριότητες της οµάδας που ασχολείται µε συστήµατα οµότιµων κόµβων του Global Grid forum στον σύνδεσµο 11 Για παράδειγµα στα παρακάτω: IEEE International Conference on P2P Computing (http://femto.org/p2p2004/), International Workshop on Agents and P2P Computing (http://p2p.ingce.unibo.it), International Workshop on Peer to Peer Systems (http: //iptps04.cs.ucsd.edu/) κ.ο.κ. Σπυριδούλα Μηλιαράκη 18

20 2.3 Ιεραρχικά ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Μια προσέγγιση που µπορεί να ακολουθηθεί για να χειριστούµε την αδυναµία κλιµάκωσης συστηµάτων, όπως το Gnutella, είναι να εισάγουµε µια ιεραρχία στους κόµβους διαχωρίζοντας τους σε υπερ-κόµβους (super peers) και σε πελάτες (clients). Αυτήν την προσέγγιση ακολούθησαν οι επόµενες εκδόσεις του συστήµατος Gnutella καθώς και άλλα νέα συστήµατα όπως το Kazaa και το Morpheus. Σε ένα ιεραρχικό δίκτυο όλοι οι υπερ-κόµβοι είναι ισότιµοι και έχουν τις ίδιες ευθύνες. Κάθε υπερ-κόµβος εξυπηρετεί ένα µέρος των πελατών και κρατάει τα ευρετήρια µε τους πόρους αυτών των πελατών. Οι υπερ-κόµβοι επικοινωνούν ακολουθώντας ένα πρωτόκολλο της επιλογής τους (π.χ. ένα συµ- µετρικό πρωτόκολλο όπως του Gnutella, ένα δοµηµένο όπως του Napster ή ένα πρωτόκολλο κατανεµηµένων πινάκων κατακερµατισµού). Οι πελάτες µπορεί να εκτελούνται σε υπολογιστές χρηστών και οι πόροι (π.χ. τα αρχεία σε µια εφαρ- µογή ανταλλαγής αρχείων) να αποθηκεύονται στους κόµβους αυτών των πελατών. Οι πελάτες είναι ισότιµοι µεταξύ τους δεδοµένου ότι το λογισµικό που τρέχει σε κάθε κόµβο πελάτη παρέχει την ίδια λειτουργικότητα. Οι πελάτες µαθαίνουν για πόρους ϑέτοντας επερωτήσεις σε υπερ-κόµβους, ενώ ανακτούν τους πόρους κατευθείαν από άλλους κόµβους πελάτες. Τα ϑέµατα που περιλαµβάνονται στον σχεδιασµό και την υλοποίηση ιεραρχικών δικτύων οµότιµων κόµβων έχουν προσφάτως µελετηθεί από διάφορους ερευνητές. Για παράδειγµα, δείτε το άρθρο [113] καθώς και τα συστήµατα Edutella [68] και P2P DIET [50, 24]. 2.4 Κατανεµηµένοι Πίνακες Κατακερµατισµού Η επιτυχία των πρωτοκόλλων των δικτύων οµότιµων κόµβων και των εφαρµογών τους, όπως το Napster και το Gnutella, έχουν δώσει κίνητρο στους ερευνητές από την περιοχή των κατανεµηµένων συστηµάτων, των δικτύων και των ϐάσεων δεδοµένων να µελετήσουν πιο προσεκτικά τους ϐασικούς µηχανισµούς αυτών των συστηµάτων και να ανακαλύψουν πως µπορούν αυτοί να υποστηριχτούν µε έναν τρόπο που διέπεται από συγκεκριµένες αρχές. Από αυτή την έρευνα προέκυψε ένα νέο κύµα κατανεµηµένων πρωτόκολλων που ονοµάστηκαν κατανεµηµένοι πίνακες κατακερµατισµού (ΚΠΚ) και που είχαν ως πρωταρχικό στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη των εφαρµογών των δικτύων οµότιµων κόµβων [97, 79, 82, 1, 46, 65, 4]. Οι ΚΠΚ αποτελούν δοµηµένα δίκτυα οµότιµων κόµβων και στοχεύουν στην επίλυση του ακόλουθου προβλήµατος αναζήτησης: Εστω X ένα αντικείµενο δεδοµένων αποθηκευµένο σε ένα κατανεµη- µένο δυναµικό δίκτυο από κόµβους. Βρες το αντικείµενο δεδοµένων X. Η ϐασική ιδέα σε όλους τους ΚΠΚ είναι να λύσουν αυτό το πρόβληµα αναζήτησης προσφέροντας κάποια µορφή κατανεµηµένης λειτουργικότητας µέσω ενός πίνα- Σπυριδούλα Μηλιαράκη 19

21 κα κατακερµατισµού: ϑεωρώντας ότι αυτά τα αντικείµενα δεδοµένων µπορούν να αναγνωριστούν χρησιµοποιώντας µοναδικά αριθµητικά κλειδιά, οι κόµβοι του ΚΠΚ συνεργάζονται για να αποθηκεύσουν τα κλειδιά µεταξύ τους (τα αντικείµενα δεδοµένων µπορεί να είναι τα πραγµατικά δεδοµένα ή δείκτες σε δεδοµένα). Οι υλοποιήσεις των ΚΠΚ παρέχουν µια πολύ απλή διεπαφή που αποτελείται από δύο ϐασικές λειτουργίες: put(id, item). Αυτή η λειτουργία εισάγει ένα αντικείµενο µε κλειδί ID και τιµή item στον ΚΠΚ. get(id). Αυτή η λειτουργία επιστρέφει έναν δείκτη στον κόµβο του ΚΠΚ που είναι υπεύθυνος για το κλειδί ID. Εστω κι αν οι διαθέσιµοι κατανεµηµένοι πίνακες κατακερµατισµού στην ϐιβλιογραφία διαφέρουν ως προς τις τεχνικές λεπτοµέρειες, γενικά ασχολούνται µε τις ακόλουθες ϐασικές ερωτήσεις: Πως αντιστοιχούµε κλειδιά σε κόµβους; Τα κλειδιά και οι κόµβοι αναγνωρίζονται µε έναν δυαδικό αριθµό. Τα κλειδιά αποθηκεύονται σε έναν ή περισσότερους κόµβους µε κοντινά αναγνωριστικά στο αναγνωριστικό του κλειδιού µέσα στον χώρο των αναγνωριστικών. Πως δροµολογούµε ερωτήσεις για κλειδιά; Οποιος κόµβος λάβει µια ερώτηση για το κλειδί k, αν διαθέτει το k, επιστρέφει το αντικείµενο δεδοµένων X που είναι συσχετισµένο µε το k, αλλιώς προωθεί την ερώτηση για το k στον κόµ- ϐο µε το κοντινότερο αναγνωριστικό χρησιµοποιώντας µόνο κάποια τοπική πληροφορία που διαθέτει. Πως διαχειριζόµαστε την δυναµικότητα του δικτύου ; Οι ΚΠΚ µπορούν να προσαρµόζονται σε εισαγωγές, αναχωρήσεις και αποτυχίες κόµβων και να ανανεώνουν τους πίνακες δροµολόγησης µε µικρή προσπάθεια. Οι απαντήσεις στις παραπάνω ερωτήσεις µας δίνουν µια καλή κατηγοριοποίηση υψηλού επιπέδου των υπάρχοντων ΚΠΚ [9, 5]. Στην υπόλοιπη ενότητα εξηγούµε κάποια από τα ϑέµατα που αναφέραµε επικεντρώνοντας σε δύο από τα πρώτα και ισχυρά συστήµατα, το Chord [97] και το Pastry [82]. Επιπλέον, παρουσιάζουµε το ΚΠΚ Bamboo δεδοµένου ότι είναι αυτό που επιλέξαµε για χρήση στην υλοποίηση του συστήµατος Atlas Chord Το Chord χρησιµοποιεί µια παραλλαγή της τεχνικής του συνεπή κατακερµατισµού (consistent hashing) [51] για να αντιστοιχήσει τα κλειδιά σε κόµβους. Στον συνεπή κατακερµατισµό, αντιστοιχείται ένα αναγνωριστικό m-δυφίων σε κά- ϑε κόµβο και αντικείµενο δεδοµένων, όπου το m πρέπει να είναι αρκετά µεγάλο Σπυριδούλα Μηλιαράκη 20

22 N48 N51 N59 N1 N8 N14 N21 Finger Table N14+1 N21 N14+2 N21 N14+4 N21 N14+8 N32 N14+16 N42 N14+32 N48 N42 N38 N32 Σχήµα 2.1: Παράδειγµα ενός δακτύλιου αναγνωριστικών µε m=6 και 10 κόµβους έτσι ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα διαφορετικά αντικείµενα να έχουν το ίδιο αναγνωριστικό (µια κρυπτογραφική συνάρτηση κατακερµατισµού όπως η SHA 1 µπορεί να χρησιµοποιηθεί για αυτό το σκοπό). Το αναγνωριστικό ενός κόµβου µπορεί να υπολογιστεί µε τον κατακερµατισµό της ΙΡ διεύθυνσης του. Για να προκύψει το αναγνωριστικό ενός αντικείµενου δεδοµένων πρέπει αρχικά να απο- ϕασίσουµε τι ϑα αποτελέσει το κλειδί και µετά να το κατακερµατίσουµε για να προκύψει το αναγνωριστικό. Για παράδειγµα, σε µια εφαρµογή ανταλλαγής αρχείων το κλειδί µπορεί να είναι το όνοµα του αρχείου (αυτό είναι µια απόφαση που εξαρτάται από την αντίστοιχη εφαρµογή). Τα αναγνωριστικά ταξινοµούνται σε έναν ιδεατό δακτύλιο αναγνωριστικών module 2 m, δηλαδή από 0 εώς 2 m 1. Το Σχήµα 2.1 δείχνει έναν δακτύλιο αναγνωριστικών µε 64 αναγνωριστικά (m = 6) αλλά µόνο 10 κόµβους. Η αντιστοίχηση των κλειδιών στους κόµβους του ιδεατού δακτυλίου αναγνωριστικών γίνεται όπως περιγράφεται παρακάτω. Εστω ότι H είναι η συνεπής συνάρτηση κατακερµατισµού που χρησιµοποιείται. Το κλειδί k αντιστοιχίζεται στον πρώτο κόµβο που έχει αναγνωριστικό που είναι ίσο ή ακολουθεί την τιµή H(k) στον χώρο των αναγνωριστικών. Για παράδειγµα, στο δίκτυο του Σχήµατος 2.1, ένα κλειδί µε αναγνωριστικό 8 ϑα αποθηκευόταν στον κόµβο N8. Με άλλα λόγια, ένα κλειδί k αντιστοιχεί στον κόµβο του οποίου το αναγνωριστικό είναι το πρώτο αναγνωριστικό ακολουθώντας την ϕορά των δεικτών ϱολογιού σ- τον δακτύλιο αναγνωριστικών ξεκινώντας από το H(k). Αυτός ο κόµβος καλείται ο διάδοχος κόµβος (successor) του αναγνωριστικού H(k) και συµβολίζεται µε successor(h(k)). Συχνά ϑα λέµε ότι αυτός ο κόµβος είναι υπεύθυνος για ένα κλειδί k. Στο παράδειγµα µας, ο κόµβος N32 είναι υπεύθυνος για όλα τα κλειδιά στο διάστηµα (21, 32]. Εάν κάθε κόµβος γνωρίζει τον διάδοχο του, µια ερώτηση για την εύρεση του κόµβου που είναι υπεύθυνος για το κλειδί k µπορεί να απαντηθεί πάντα σε O(N) ϐήµατα όπου N είναι το πλήθος των κόµβων του δικτύου. Για να µπορέσουµε να ϐελτιώσουµε αυτό το όριο, το σύστηµα Chord διατηρεί σε κάθε κόµβο έναν Σπυριδούλα Μηλιαράκη 21

23 πίνακα δροµολόγησης που ονοµάζεται πίνακας δεικτών (finger table) µε το πολύ m εγγραφές. Κάθε εγγραφή i στον πίνακα δεικτών του κόµβου n δείχνει στον πρώτο κόµβο s στον δακτύλιο αναγνωριστικών που ακολουθεί το αναγνωριστικό H(n) + 2 i 1. Αυτοί οι κόµβοι (δηλαδή ο successor(h(n) + 2 i 1 ) όταν 1 i m) ονοµάζονται δείκτες (fingers) του κόµβου n. εδοµένου ότι οι δείκτες δείχνουν σε επαναληπτικά διπλάσιες αποστάσεις από τον n µπορούν να επιταχύνουν την αναζήτηση για τον κόµβο που είναι υπεύθυνος για ένα κλειδί k. Εάν οι πίνακες δεικτών έχουν µέγεθος O(log N) τότε η εύρεση του διαδόχου του κόµβου n µπορεί να γίνει µε µεγάλη πιθανότητα σε O(log N) ϐήµατα [97]. Για την απλοποίηση των αφίξεων και των αναχωρήσεων, κάθε κόµβος n διατηρεί έναν δείκτη στον προκάτοχο του (predecessor), δηλαδή στον πρώτο κόµβο µε αντί- ϑετη ϕορά από αυτή του ϱολογιού στον δακτύλιο αναγνωριστικών ξεκινώντας από τον n. Οταν ένας κόµβος n ϑέλει να συνδεθεί σε ένα Chord δίκτυο ϐρίσκει έναν κόµβο n που είναι ήδη στο δίκτυο χρησιµοποιώντας κάποιο εξωτερικό µέσο και µετά Ϲητάει από τον n να τον ϐοηθήσει να ϐρει την ϑέση του στο δίκτυο ϐρίσκοντας τον διάδοχο κόµβο του [98]. Κάθε κόµβος εκτελεί περιοδικά έναν αλγόριθµο σταθεροποίησης (stabilization algorithm) για να µάθει για κόµβους που έχουν πρόσφατα συνδεθεί στο δίκτυο. Οταν ο n τρέχει το πρωτόκολλο σταθεροποίησης Ϲητάει από τον διάδοχο του να του πει τον προκάτοχο του p. Αν ο p έχει πρόσ- ϕατα συνδεθεί στο δίκτυο τότε µπορεί να καταλήξει να είναι αυτός ο διάδοχος του n. Κάθε κόµβος εκτελεί περιοδικά δύο επιπλέον αλγορίθµους για να ελέγξει ότι ο πίνακας δεικτών και ο δείκτης στον προκάτοχο του είναι έγκυροι [98]. Οι λειτουργίες σταθεροποίησης µπορεί να επηρεάσουν τις ερωτήσεις προκαλώντας καθυστέρηση στην εκτέλεση τους (δεδοµένου ότι οι δείκτες στους διαδόχους είναι σωστοί αλλά οι εγγραφές του πίνακα δεικτών µπορεί να µην είναι σωστές) ή και να είναι λάθος (όταν οι δείκτες στους διαδόχους δεν είναι ακριβείς). Υποθέτοντας όµως ότι οι δείκτες στους διαδόχους είναι σωστοί και η ώρα που χρειάζεται για την διόρθωση των πινάκων δεικτών είναι λιγότερη από την ώρα που ϑέλει το δίκτυο να διπλασιαστεί σε µέγεθος, αποδεικνύεται ότι οι επερωτήσεις µπορούν να απαντηθούν σωστά µε υψηλή πιθανότητα σε O(log N) ϐήµατα [98]. Για τον χειρισµό των αποτυχιών κόµβων και για την αύξηση της ευρωστίας του συστήµατος, κάθε κόµβος n του Chord διατηρεί µια λίστα διαδόχων µεγέθους r που περιέχει τους r πρώτους διαδόχους του n. Αυτή η λίστα χρησιµοποιείται όταν ο διάδοχος του n έχει αποτύχει. Στην πράξη, ακόµα και µικρές τιµές του r είναι αρκετές για να επιτευχθεί η ευρωστία του δικτύου [98]. Εάν ένας κόµβος επιλέξει να αποχωρήσει οικειοθελώς από το δίκτυο του Chord τότε µπορεί να ενηµερώσει τον διάδοχο και τον προκάτοχο του έτσι ώστε να µπορούν να αλλάξουν τους δείκτες τους και επιπλέον να µπορεί µεταφέρει τα κλειδιά στον διάδοχο του. Μπορεί να ϕανεί ότι µε µεγάλη πιθανότητα όποιος κόµβος συνδέεται ή αποσυνδέεται από ένα δίκτυο Chord µπορεί να χρησιµοποιήσει O(log 2 N) µηνύµατα για να δηµιουργήσει σωστά όλους τους δείκτες σε διαδόχους, σε προκατόχους και τους πίνακες δεικτών [97]. Σπυριδούλα Μηλιαράκη 22

24 2.4.2 Pastry Οι κόµβοι και τα αντικείµενα δεδοµένων στο Pastry [82] επίσης αντιστοιχούνται σε έναν κυκλικό χώρο αναγνωριστικών modulo 2 m χρησιµοποιώντας µια συνάρτηση κατακερµατισµού όπως η SHA 1. Ενας κόµβος διατηρεί την τοπική κατάσταση µε τρεις δοµές δεδοµένων: το σύνολο ϕύλλων (leaf set), τον πίνακα δροµολόγησης (routing table) και το σύνολο γειτόνων (neighbourhood set). Το σύνολο ϕύλλων ενός κόµβου n είναι το σύνολο των 2r κόµβων που ακολουθούν ή προηγούνται κατευθείαν του n στον κυκλικό χώρο αναγνωριστικών. Θα χρησιµοποιήσουµε το L = {L i, r i r} για να αναπαραστήσουµε αυτό το σύνολο όπου το L 0 ϑα είναι ο κόµβος n. Το σύνολο ϕύλλων του Pastry αντιστοιχεί στο σύνολο διαδόχων του Chord. Οπως στο Chord, το σωστό σύνολο ϕύλλων αρκεί για να εξασφαλίσει την σωστή δροµολόγηση στο Pastry (εντός O(N) ϐηµάτων όπου το N είναι ο αριθµός των κόµβων στο δίκτυο). Ας υποθέσουµε ότι τα αναγνωριστικά των κόµβων µπορούν να ϑεωρηθούν ακολουθίες ψηφίων ϐάσης 2 b. Ο πίνακας δροµολόγησης ενός κόµβου n στο Pastry οργανώνεται σαν ένας διδιάστατος πίνακας R µε log 2b N γραµµές και 2 b 1 στήλες. Εστω ότι µε R[l,i] αναφερόµαστε στο στοιχείο του πίνακα δροµολόγησης στη σειρά l και στη στήλη i. Ο κόµβος n επιλέγει την εγγραφή R[l,i] του πίνακα δροµολόγησης να είναι ένας κόµβος µε αναγνωριστικό που ταιριάζει µε το αναγνωριστικό του n στα πρώτα l ψηφία και το (l + 1)-στό ψηφίο είναι το i. Η επιλογή µεταξύ πολλών ενδεχοµένως κόµβων µε αυτήν την ιδιότητα µπορεί να γίνει χρησιµοποιώντας κάποιο µέτρο εγγύτητας. Το σύνολο γειτόνων ενός κόµβου n είναι ένα σύνολο κόµβων που είναι κοντά στο n ϐάσει κάποιου κλιµακωτού µέτρου εγγύτητας, π.χ. τον αριθµό των ϐηµάτων δροµολόγησης ΙΡ ή την γεωγραφική απόσταση. Η χρήση του συνόλου γειτόνων επιτρέπει στο Pastry να επιτυγχάνει καλές ιδιότητες τοπικότητας [82]. Η δροµολόγηση στο Pastry γίνεται ως εξής. Εάν ένας κόµβος n ϑέλει να εντοπίσει τον κόµβο µε το κλειδί k τότε πρώτα ελέγχει αν το k περιλαµβάνεται στο δικό του σύνολο ϕύλλων. Εάν περιλαµβάνεται, τότε ο n στέλνει ένα µήνυµα αναζήτησης (lookup) στο µέλος του συνόλου ϕύλλων µε αναγνωριστικό αριθµητικά κοντινότερο στο k (modulo 2 m ). Εάν αυτός ο κόµβος είναι ο n, τότε η διαδικασία αναζήτησης τερµατίζεται. ιαφορετικά, ο n υπολογίζει το µήκος l του µεγαλύτερου κοινού προθέµατος του k και του δικού του αναγνωριστικού και χρησιµοποιεί τον πίνακα δροµολόγησης για να στείλει ένα µήνυµα αναζήτησης στον κόµβο R[l,k[l]]. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό επειδή η εγγραφή R[l,k[l]] του πίνακα δρο- µολόγησης είναι κενή, ο κόµβος n στέλνει ένα µήνυµα αναζήτησης στο µέλος του συνόλου ϕύλλων µε αναγνωριστικό αριθµητικά κοντινότερο στο k. Ο κόµβος που λαµβάνει το µήνυµα αναζήτησης συνεχίζει µε τον ίδιο τρόπο έτσι ώστε τελικά να ϕτάσουµε στον κόµβο που είναι υπεύθυνος για το k. Μπορεί να αποδειχτεί ότι αυτή η διαδικασία δροµολόγησης ολοκληρώνεται σε O(log 2b N) ϐήµατα υποθέτοντας ακριβείς πίνακες δροµολόγησης και απουσία πρόσφατων αποτυχιών κόµβων [82]. Τα σύνολα ϕύλλων χρησιµοποιούνται όταν οι πίνακες δροµολόγησης δεν Σπυριδούλα Μηλιαράκη 23

25 είναι πλήρεις µε πιθανό κόστος µεγαλύτερα µονοπάτια αναζήτησης. Τα σύνολα ϕύλλων όµως προσθέτουν µεγάλη προσαρµοστικότητα (resilience) στο δίκτυο Pastry. Οπως ϕαίνεται στο άρθρο [38], εάν r = 16 και N = 65536, ακόµη και µετά από µια τυχαία αποτυχία 30% των συνδέσµων του δικτύου, υπάρχουν ακόµη συνδεδεµένα µονοπάτια µεταξύ κάθε Ϲεύγους κόµβων. Οταν ένας νέος κόµβος n µε κλειδί x ϑέλει να συνδεθεί σε ένα δίκτυο Pastry, πρέπει πρώτα να ϐρει έναν κόµβο n του δικτύου που είναι κοντά του ϐάσει κάποιου µέτρου εγγύτητας. Τότε ο n Ϲητάει από τον n να δροµολογήσει ένα µήνυµα σύνδεσης (join) στον κόµβο µε κλειδί x. Εάν ο κόµβος n είναι ο κόµβος προορισµού του µηνύµατος σύνδεσης τότε οι κόµβοι n,n και όλοι οι κόµβοι στο µονοπάτι από τον n στο n στέλνουν τους πίνακες κατάστασης τους στον n. Ο κόµβος n χρησιµοποιεί αυτούς τους πίνακες για να δηµιουργήσει τον πίνακα δροµολόγησης, το σύνολο ϕύλλων και το σύνολο γειτόνων καθώς και για να ενηµερώσει τους άλλους κόµβους για την παρουσία του. Αυτή η διαδικασία ολοκληρώνεται σε O(log 2 2b N) ϐήµατα [82]. Το Pastry µπορεί να διαχειριστεί αποτυχίες ή αποχωρήσεις κόµβων (ακόµη και ταυτόχρονες) χρησιµοποιώντας κατάλληλα πρωτόκολλα [82]. Για παράδειγµα, εάν ένας κόµβος n ανακαλύψει ότι ο κόµβος L i του συνόλου ϕύλλων του έχει αποτύχει, ϑα επικοινωνήσει µε τον κόµ- ϐο µε το µεγαλύτερο ευρετήριο σε σχέση µε τον κόµβο που απέτυχε (π.χ., L r εάν i > 0 και L r εάν i > 0) και ϑα Ϲητήσει ένα αντίγραφο του συνόλου ϕύλλων του. Μετά, αυτό το σύνολο ϑα χρησιµοποιηθεί από τον n για να ϐρεθεί ο κατάλληλος κόµβος που ϑα αντικαταστήσει τον L i. Επειτα, ο n στέλνει ένα µήνυµα σε όλους τους κόµβους από το σύνολο ϕύλλων του ενηµερώνοντας τους για αυτήν την αλλαγή. Εκτός κι αν r κόµβοι µε κοντινά αναγνωριστικά αποτύχουν ταυτόχρονα, αυτή η διαδικασία εγγυάται ότι οι κόµβοι µπορούν να ανακάµψουν όταν περιέχονται αποτυχηµένοι κόµβοι στο σύνολο ϕύλλων τους. Λόγω της διαφορετικότητας των κόµβων µε κοντινά αναγνωριστικά στο Pastry τέτοια αποτυχία δεν είναι πιθανό να συµβεί ακόµα και για µικρές τιµές του r [82] Bamboo Το Bamboo είναι ένα δίκτυο ΚΠΚ ϐασισµένο στο Pastry, από το οποίο κληρονοµεί τον κυκλικό χώρο αναγνωριστικών και τον αλγόριθµο δροµολόγησης [80]. Το Bamboo υπερισχύει του συστήµατος Pastry γιατί χρησιµοποιεί περισσότερο αυξητικούς αλγορίθµους για τις εισαγωγές κόµβων και την διαχείριση των γειτόνων. Αυτό επιτρέπει στο Bamboo να αντέχει σε πολύ δυναµικές αλλαγές του δικτύου δηλαδή προσαρµόζεται και σε υψηλούς ϱυθµούς αποχωρήσεων και αφίξεων (churn). Ο όρος churn είναι ένας όρος που χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει την συνεχή διαδικασία αφίξεων και αναχωρήσεων κόµβων που έχει παρατηρηθεί σε διάφορες εφαρµογές δικτύων οµοτίµων κόµβων όπως τα Napster, Gnutella και Kazaa [84, 91, 39]. Στο άρθρο [80] δοκιµάσανε µια υλοποίηση του Chord (MIT Chord) και του Pastry (FreePastry v1.3) από το Πανεπιστήµιο Rice. είξανε ότι κάτω από υψηλό ϱυθµό αφίξεων και αναχωρήσεων αυτές οι υλοποιή- Σπυριδούλα Μηλιαράκη 24

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 5: Resource Description Framework (RDF) Μ.Στεφανιδάκης 16-3-2015. Τα επίπεδα του Σημασιολογικού Ιστού RDF: Το κύριο πρότυπο του Σημασιολογικού Ιστού, χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μονάδα Αριστείας Ανοικτού Λογισμικού - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ψηφιακό Τεκμήριο Οτιδήποτε υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και μπορεί να προσπελαστεί μέσω υπολογιστή Μεταδεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Ανάπτυξη και Πειραματισμός Αλγορίθμων Αναζήτησης Πόρων σε Διομότιμα Συστήματα (Peer-to-Peer networks)

Διπλωματική Εργασία. Ανάπτυξη και Πειραματισμός Αλγορίθμων Αναζήτησης Πόρων σε Διομότιμα Συστήματα (Peer-to-Peer networks) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων Διπλωματική Εργασία Ανάπτυξη και Πειραματισμός Αλγορίθμων Αναζήτησης Πόρων σε Διομότιμα Συστήματα (Peer-to-Peer networks)

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το µάθηµα Αλγόριθµοι Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1 Εισαγωγή Οι παρακάτω σηµειώσεις παρουσιάζουν την ανάλυση του άπληστου

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και επανάληψη. Λογική έκφραση ή συνθήκη

Επιλογή και επανάληψη. Λογική έκφραση ή συνθήκη Επιλογή και επανάληψη Η ύλη που αναπτύσσεται σε αυτό το κεφάλαιο είναι συναφής µε την ύλη που αναπτύσσεται στο 2 ο κεφάλαιο. Όπου υπάρχουν διαφορές αναφέρονται ρητά. Προσέξτε ιδιαίτερα, πάντως, ότι στο

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Μαθήµατος

Επισκόπηση Μαθήµατος Βάσεις εδοµένων 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Επισκόπηση Μαθήµατος Εισαγωγή (Σ Β ) Το µοντέλο σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσιοστρεφής Αρχιτεκτονική SOA (Service Oriented Architecture)

Υπηρεσιοστρεφής Αρχιτεκτονική SOA (Service Oriented Architecture) Υπηρεσιοστρεφής Αρχιτεκτονική SOA (Service Oriented Architecture) Χρήστος Ηλιούδης Πλεονεκτήματα των Υπηρεσιών Ιστού Διαλειτουργικότητα: Η χαλαρή σύζευξή τους οδηγεί στην ανάπτυξη ευέλικτου λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Νικόλαος ηµόκας Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη

Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη Επερωτήσεις σύζευξης με κατάταξη Επερωτήσεις κατάταξης Top-K queries Οι επερωτήσεις κατάταξης επιστρέφουν τις k απαντήσεις που ταιριάζουν καλύτερα με τις προτιμήσεις του χρήστη. Επερωτήσεις κατάταξης Top-K

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΔΟΜΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1) Ποιοι είναι οι τελεστές σύγκρισης και

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ.

ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Υποβάλλεται στην ορισθείσα από την Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Δομουχτσίδης Παναγιώτης Γενικά Data warehouse (DW): Είναι μία αποθήκη πληροφοριών οργανωμένη από ένα ενοποιημένο μοντέλο. Τα δεδομένα συλλέγονται από

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου Εισαγωγή στο RDF Σταύρος Πολυβίου Το Resource Description Framework (RDF) RDF: µία γλώσσα περιγραφής πληροφοριών (metadata) που αφορούν πόρους (resources) στο world wide web. Παραδείγµατα: ο τίτλος, ο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Certified Data Base Designer (CDBD)

Certified Data Base Designer (CDBD) Certified Data Base Designer (CDBD) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας

Αποθετήρια. Κλειώ Σγουροπούλου. Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Αποθετήρια Κλειώ Σγουροπούλου Αριστεία ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιεχόμενα 2 Αποθετήρια, ψηφιακά αποθετήρια Άδειες ανοικτού περιεχομένου, Μεταδεδομένα Ψηφιακό Αποθετήριο 3 Πληροφοριακό σύστημα που αναλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

o AND o IF o SUMPRODUCT

o AND o IF o SUMPRODUCT Πληροφοριακά Εργαστήριο Management 1 Information Συστήματα Systems Διοίκησης ΤΕΙ Τμήμα Ελεγκτικής Ηπείρου Χρηματοοικονομικής (Παράρτημα Πρέβεζας) και Αντικείµενο: Μοντελοποίηση προβλήµατος Θέµατα που καλύπτονται:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Βάσεις εδοµένων 2011-2012 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Βασικές Έννοιες Τι είναι µια βάση δεδοµένων; Βάση Δεδοµένων: συλλογή από σχετιζόµενα δεδοµένα Ειδικού σκοπού λογισµικό

Διαβάστε περισσότερα

Δέντρα Απόφασης (Decision(

Δέντρα Απόφασης (Decision( Δέντρα Απόφασης (Decision( Trees) Το μοντέλο που δημιουργείται είναι ένα δέντρο Χρήση της τεχνικής «διαίρει και βασίλευε» για διαίρεση του χώρου αναζήτησης σε υποσύνολα (ορθογώνιες περιοχές) Ένα παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων Ευαγγελία Πιτουρά 1 Τι θα δούμε σήμερα I. Σύντομη εισαγωγή στις ΒΔ II. Περιγραφή σκοπού και περιεχομένου μαθήματος III. Ιστορία των ΣΔΒΔ IV. Διαδικαστικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1

Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1 Δυναμικά Πολυεπίπεδα Ευρετήρια (Β-δένδρα) Μ.Χατζόπουλος 1 Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ.Χατζόπουλος 2 Δένδρο αναζήτησης είναι ένας ειδικός τύπος δένδρου που χρησιμοποιείται για να καθοδηγήσει την αναζήτηση μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 Επιμέλεια: Ομάδα Διαγωνισμάτων από το Στέκι των Πληροφορικών Θέμα Α A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ P2P Εναλλακτική λύση των παραδοσιακών συστημάτων κεντρικών Η/Υ Κυριότερα συστήματα:napster κ Gnutella Μελέτη μέτρησης συστημάτων (μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική για τα cookie

Πολιτική για τα cookie Πολιτική για τα cookie Η BSEU χρησιµοποιεί cookie για να βελτιώνει συνεχώς την εµπειρία των επισκεπτών της διαδικτυακής τοποθεσίας της. Πρώτα από όλα, τα cookie µπορούν να βελτιώσουν άµεσα αυτή την εµπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Περιεχόμενα

Περιεχόμενα. Περιεχόμενα Περιεχόμενα xv Περιεχόμενα 1 Αρχές της Java... 1 1.1 Προκαταρκτικά: Κλάσεις, Τύποι και Αντικείμενα... 2 1.1.1 Βασικοί Τύποι... 5 1.1.2 Αντικείμενα... 7 1.1.3 Τύποι Enum... 14 1.2 Μέθοδοι... 15 1.3 Εκφράσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-460 Συστήµατα ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων ηµήτρης Πλεξουσάκης Βασίλης Χριστοφίδης

ΗΥ-460 Συστήµατα ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων ηµήτρης Πλεξουσάκης Βασίλης Χριστοφίδης Πανεπιστήµιο Κρήτης Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ΗΥ-460 Συστήµατα ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων ηµήτρης Πλεξουσάκης Βασίλης Χριστοφίδης Ονοµατεπώνυµο: Αριθµός Μητρώου: Επαναληπτική Εξέταση (3 ώρες) Ηµεροµηνία:

Διαβάστε περισσότερα

1η Οµάδα Ασκήσεων. ΑΣΚΗΣΗ 1 (Θεωρία)

1η Οµάδα Ασκήσεων. ΑΣΚΗΣΗ 1 (Θεωρία) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ KAI THΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ /5/007 η Οµάδα Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ (Θεωρία). α) Έστω fl() x η παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Ψηφιοποίηση Αρχειοθέτηση Παρουσίαση ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Open Discovery Space. ODS Portal Manual

Open Discovery Space. ODS Portal Manual ODS Portal Manual Project Acronym: ODS Project Title: Open Discovery Space: A socially powered and multilingual open learning infrastructure to boost the adoption of elearning resources ODS Portal Manual

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Κατακερματισμός. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Κατακερματισμός. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Δομές Δεδομένων Κατακερματισμός Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Λεξικό Dictionary Ένα λεξικό (dictionary) είναι ένας αφηρημένος τύπος δεδομένων (ΑΤΔ) που διατηρεί

Διαβάστε περισσότερα

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Ανοικτά και Συνδεδεμένα Δεδομένα Ανοικτά Δεδομένα Πληροφορίες, δημόσιες ή άλλες, στις

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές µορφές Ερωτήσεων - απαντήσεων Ανοιχτές Κλειστές Κλίµακας ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΓΓΕΛΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΠΘ 2 Ανοιχτές ερωτήσεις Ανοιχτές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος Εισαγωγή στους Αλγόριθµους Αλγόριθµοι Τι είναι αλγόριθµος; Τι µπορεί να υπολογίσει ένας αλγόριθµος; Πως αξιολογείται ένας αλγόριθµος; Παύλος Εφραιµίδης pefraimi@ee.duth.gr Αλγόριθµοι Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1

Κατακερματισμός. 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Κατακερματισμός 4/3/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 H ιδέα που βρίσκεται πίσω από την τεχνική του κατακερματισμού είναι να δίνεται μια συνάρτησης h, που λέγεται συνάρτηση κατακερματισμού ή παραγωγής τυχαίων τιμών

Διαβάστε περισσότερα

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας

Τα µπιτ και η σηµασία τους. Σχήµα bit. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) 1.7 Αποθήκευση κλασµάτων 1.8 Συµπίεση δεδοµένων 1.9 Σφάλµατα επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (1/2) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Αποθήκευση εδοµένων (2/2) 1.1 Τα bits και ο τρόπος που αποθηκεύονται 1.2 Κύρια µνήµη 1.3 Αποθηκευτικά µέσα 1.4 Αναπαράσταση πληροφοριών ως σχηµάτων bits

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ /ΝΣΗ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΕΩΝ» «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

FROM TESTOTA.REGISTRY

FROM TESTOTA.REGISTRY ΟΤΑ Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη Ενότητα: Βc1.1.3 Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη και Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (BI & IT) Πρακτική Άσκηση (επίπεδο 1): Στόχος της άσκησης είναι η εµβάθυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Quantum: Ένα Δίκτυο Ομότιμων Κόμβων για Κατανεμημένους Υπολογισμούς με Ενισχυμένη Ιδιωτικότητα

Quantum: Ένα Δίκτυο Ομότιμων Κόμβων για Κατανεμημένους Υπολογισμούς με Ενισχυμένη Ιδιωτικότητα Quantum: Ένα Δίκτυο Ομότιμων Κόμβων για Κατανεμημένους Υπολογισμούς με Ενισχυμένη Ιδιωτικότητα Γεώργιος Σταματελάτος, Γεώργιος Δροσάτος, Παύλος Εφραιμίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχ. & Μηχ. Υπολογιστών, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ 2010-2011 2011-2012 ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια της εργασίας θα δημιουργήσετε μια οντολογία που να αναπαριστά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών Κώστας Βίγλας, Ειρήνη Λουρδή, Μάρα Νικολαΐδη, Γιώργος Πυρουνάκης, Κώστας Σαΐδης Περιεχόμενα Πώς οδηγούμαστε στο σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα με Java. Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κατανεμημένα Συστήματα με Java. Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κατανεμημένα Συστήματα με Java Ενότητα # 14: Κατανεμημένα συστήματα αποθήκευσης Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή στις οµές εδοµένων 3. 2 Στοίβα (Stack) 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή στις οµές εδοµένων 3. 2 Στοίβα (Stack) 5 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή στις οµές εδοµένων 3 2 Στοίβα (Stack) 5 i ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ii Πληροφορίες Εργαστηρίου Σκοπός του εργαστηρίου Το εργαστήριο οµές εδοµένων αποσκοπεί στην εφαρµογή των τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι

Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι Χρήστος Γκόγκος ΤΕΙ Ηπείρου Χειμερινό Εξάμηνο 2014-2015 Παρουσίαση 19 Hashing - Κατακερματισμός 1 / 23 Πίνακες απευθείας πρόσβασης (Direct Access Tables) Οι πίνακες απευθείας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Web Forms. Το Web Forms βρίσκεται στο µενού Οργάνωση λειτουργίας -> Βοηθητικές εργασίες -> Web Forms.

Web Forms. Το Web Forms βρίσκεται στο µενού Οργάνωση λειτουργίας -> Βοηθητικές εργασίες -> Web Forms. Web Forms Το module Web Forms του Atlantis δίνει την δυνατότητα σχεδιασµού εφαρµογών που µπορούν να λειτουργήσουν µέσω ενός web browser. Η επικοινωνία µε το Atlantis γίνεται µέσω του RWS (Roads Web Service).

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρακτική Εφαρµογή των Οντολογιών ως Εργαλεία Αναπαράστασης και ιαχείρισης Γνώσης στην

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems. Μέρος Γ Συστήματα Ομοτίμων (Peer-to-Peer Systems) και Ανάκτηση Πληροφοριών

HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems. Μέρος Γ Συστήματα Ομοτίμων (Peer-to-Peer Systems) και Ανάκτηση Πληροφοριών Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άνοιξη 007 HΥ463 - Συστήματα Ανάκτησης Πληροφοριών Information Retrieval (IR) Systems Γιάννης Τζίτζικας ιάλεξη : 17b Ημερομηνία : 30-5-007 Μέρος Γ Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά Συστήματα

Υπολογιστικά Συστήματα Υπολογιστικά Συστήματα Ενότητα 3: Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού Visual Basic for Applications (VBA) Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση διαδικτυακών υπηρεσιών με χρήση τεχνικών σχεδιασμού ενεργειών

Σύνθεση διαδικτυακών υπηρεσιών με χρήση τεχνικών σχεδιασμού ενεργειών Σύνθεση διαδικτυακών υπηρεσιών με χρήση τεχνικών σχεδιασμού ενεργειών Ουρανία Χατζή raniah@hua.gr Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 29 Νοεμβρίου 2007 Outline Web Service Overview Standards & Model Syntactic vs Semantic

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης Περιεχόμενα Δομές δεδομένων 37. Δομές δεδομένων (θεωρητικά στοιχεία)...11 38. Εισαγωγή στους μονοδιάστατους πίνακες...16 39. Βασικές επεξεργασίες στους μονοδιάστατους πίνακες...25 40. Ασκήσεις στους μονοδιάστατους

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1 5 και δίπλα τη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 3: Από το μοντέλο EAV στους γράφους Μ.Στεφανιδάκης 4-3-2015. Το μοντέλο EAV σχηματικά Τα δεδομένα ως τώρα έχουν τη μορφή μεμονωμένων νιφάδων Είναι όμως πράγματι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα