Ο ρόλος της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής στο Πανεπιστήµιο του Βελιγραδίου 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής στο Πανεπιστήµιο του Βελιγραδίου 1"

Transcript

1 Ο ρόλος της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής στο Πανεπιστήµιο του Βελιγραδίου 1 1. Εισαγωγή Ana Elaković-Nenadović - Vojkan Stojičić Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούµε µε τη σηµασία της διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής ως βοηθητικό µέσο για την εκµάθηση και την ακριβή κατανόηση των γραµµατικών κανόνων στα Νέα Ελληνικά. Η έρευνά µας έχει συµπεριλάβει τους τριτοετείς φοιτητές του Τµήµατος Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου του Βελιγραδίου. Μολονότι οι φοιτητές µας πολύ συχνά αντιµετωπίζουν ορισµένες δυσκολίες στην εκµάθηση της Αρχαίας Ελληνικής, η έρευνά µας θα αποτελέσει µια προσπάθεια ώστε να εντοπιστούν ορισµένες λύσεις - προτάσεις για την αντιµετώπιση των προβληµάτων που έχουν παρατηρηθεί. Οι σύγχρονες µελέτες της διαδικασίας της γλωσσικής εκπαίδευσης, όλο και περισσότερο δίνουν σηµασία στη διαδραστική µέθοδο διδασκαλίας. Ως εκ τούτου, στην εισήγησή µας θα αναφερθούµε και στις δυνατότητες εφαρµογής των διαδραστικών µοντέλων στη διδασκαλία των κλασικών γλωσσών και ιδίως της Αρχαίας Ελληνικής. Μια από τις πιθανές λύσεις αποτελεί και η χρήση της συγκριτικής µεθόδου στη διεξαγωγή των µαθηµάτων της προαναφερθείσας γλώσσας. Ως βασική αφετηρία για την επίλυση του εν λόγω προβλήµατος, θα εξετάσουµε το ρόλο των κινήτρων, ο οποίος στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ουσιώδους σηµασίας για την ενθάρρυνση των φοιτητών στη διδασκαλία και ιδίως θα αναφερθούµε στα εξωγενή κίνητρα. Το ακαδηµαϊκό έτος στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών ενεγράφη η πρώτη γενιά φοιτητών που παρακολουθούσε µαθήµατα µε το νέο, αναµορφωµένο Πρόγραµµα Σπουδών, σύµφωνα µε τους κανόνες της Διακήρυξης της Bologna. Το νέο Πρόγραµµα Σπουδών που ονοµάστηκε «Γλώσσα, Λογοτεχνία, Πολιτισµός», ορίστηκε ως σύνολο πολλών προαιρετικών µαθηµάτων (πάνω από 3000) 2. Εκτός από την απόκτηση των γνώσεων στον τοµέα της γλώσσας, της λογοτεχνίας και του πολιτισµού, που οριστικοποιήθηκαν σύµφωνα µε την κατεύθυνση που επέλεξε ο κάθε φοιτητής, ο σκοπός του Προγράµµατος αυτού είναι να προσφέρει στο φοιτητή τη δυνατότητα απόκτησης και άλλων γνώσεων από άλλες επιστήµες. Οι φοιτητές, σύµφωνα µε τα δικά τους ενδιαφέροντα εν µέρει διαµορφώνουν τις σπουδές του, όλα αυτά µε την πρακτική εφαρµογή των γνώσεων που απέκτησαν και µε επίτευξη περισσότερων δυνατοτήτων από την άποψη της διεπιστηµονικότητας. Με το Νέο Πρόγραµµα Σπουδών, θεωρήσαµε ότι οι φοιτητές θα αποκτούσαν τις θεωρητικές γνώσεις που είναι απαραίτητες και αποτελούν τη βάση για τη συνέχεια των σπουδών τους σε µεταπτυχιακό επίπεδο. Τα µαθήµατα αποτελούνται από 3, 6 ή 9 πιστωτικές µονάδες σύµφωνα µε το Ευρωπαϊκό Σύστηµα Συσσώρευσης και Μεταφοράς 1 Η εργασία αυτή διεξήχθη στο πλαίσιο του προγράµµατος Γλώσσες και Πολιτισµοί στο χρόνο και στο χώρο, αρ. πρωτ , που συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Επιστήµης της Δηµοκρατίας της Σερβίας. Dr Ana Elaković Nenadović, Επίκουρη Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου του Βελιγραδίου. M.A. Vojkan Stojičić, Ανώτερος Λέκτορας της Νέας Ελληνικής γλώσσας στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου του Βελιγραδίου, mailto 2 Τα µαθήµατα αυτά συγκαταλέγονται στις τέσσερις υποχρεωτικές κατηγορίες µαθηµάτων, οι οποίες είναι ίδιες από το πρώτο έως το όγδοο εξάµηνο των προπτυχιακών σπουδών (Βάσεις της Φιλολογίας, Φιλολογικές Επιστήµες, Φιλολογικές Μελέτες και Σύγχρονες ξένες γλώσσες και δεξιότητες).

2 Μονάδων. Οι µονάδες αυτές εξαρτώνται από το πόση µελέτη απαιτείται για το εκάστοτε µάθηµα, και η καθεµία από τις τέσσερις προαναφερθείσες κατηγορίες έχει ένα συγκεκριµένο αριθµό σεµιναρίων που πρέπει να παρακολουθήσει ανελλιπώς ο κάθε φοιτητής. Όπως τονίζει η Jovanović, η µετάβαση στο νέο Πρόγραµµα Σπουδών ήταν κάτι πολύ µεγάλο, επειδή για πρώτη φορά ενώθηκαν κατά κάποιον τρόπο όλα τα Τµήµατα στη Φιλολογική Σχολή σε ένα νέο Πρόγραµµα (Τµήµατα ξένων γλωσσών, Τµήµα Γενικής Γλωσσολογίας, Τµήµα Γενικής Λογοτεχνίας µε Θεωρία Λογοτεχνίας, Τµήµα Βιβλιοθηκονοµίας και Πληροφορικής) (Jovanović 2012). Τα Τµήµατα Σερβικής γλώσσας και λογοτεχνίας και Σερβικής λογοτεχνίας και γλώσσας συνέχισαν να έχουν τα δικά τους µεµονωµένα Προγράµµατα, αλλά και αυτά προχώρησαν σε πολύ σηµαντικές µεταρρυθµίσεις, σύµφωνα µε τους κανόνες της Διακήρυξης της Bologna. Η ενσωµάτωση όλων των Προγραµµάτων Σπουδών που υπήρχαν µέχρι το 2006 σε ένα νέο, είχε, όπως αναφέρει η Jovanović, «κάποιο πρακτικό όφελος από την άποψη της εναρµόνισης των απαιτήσεων που ζητούνταν από τους φοιτητές», επειδή «όταν το εκάστοτε Τµήµα ήταν ανεξάρτητο, ο φόρτος εργασίας και οι πιστωτικές µονάδες ήταν λιγότερο ή περισσότερο ανόµοιοι και παρουσίαζαν πολλά µειονεκτήµατα» (Jovanović 2012, 382). Παρόλο που τα µαθήµατα της Νέας Ελληνικής σε σύγκριση µε τα µαθήµατα της Αρχαίας Ελληνικής δε συγκαταλέγονται στην ίδια κατηγορία, στην παρούσα εισήγηση θα προσπαθήσουµε να παρουσιάσουµε ένα µοντέλο βάσει του οποίου πραγµατοποιούνται οι συσχετισµοί µεταξύ των δύο µαθηµάτων αυτών. 2. Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής γλώσσας Στην εισήγηση µας θα ασχοληθούµε συγκεκριµένα µε τα µαθήµατα που διεξάγονται στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών από το ακαδηµαϊκό έτος Δεδοµένου ότι τα µαθήµατα Νέας Ελληνικής γλώσσας στο πλαίσιο του προγράµµατος σπουδών «Γλώσσα, Λογοτεχνία, Πολιτισµός» διεξάγονται σχεδόν πέντε χρόνια στην Ελληνική γλώσσα, σαφέστατα µπορούν να εντοπιστούν τα πλεονεκτήµατα οργάνωσης των διαλέξεων εφαρµόζοντας αυτό το µοντέλο, όλα αυτά σύµφωνα µε το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες, το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών και τη Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας. Με την εφαρµογή αυτού του µοντέλου τα µαθήµατα σε όλα τα έτη διεξάγονταν στην Ελληνική γλώσσα ως γλώσσα στόχο, είτε πρόκειται για τα µαθήµατα γλώσσας, είτε µαθήµατα λογοτεχνίας, είτε κάποια άλλα διεπιστηµονικά µαθήµατα φυσικά όσο αυτό ήταν αντικειµενικά εφικτό. Όταν πρόκειται για τα µαθήµατα γλώσσας σε όλα τα έτη, η Ελληνική γλώσσα αποτελεί βασικό µέσο για την κατάκτηση και εµπέδωση όλων των γλωσσικών δεξιοτήτων και στα πέντε επίπεδα (κατανόηση προφορικού, κατανόηση γραπτού, παραγωγή προφορικού, παραγωγή γραπτού, µετάφραση και διερµηνεία), δια µέσου των ειδικών τεσσάρων κατηγοριών µαθηµάτων που αναφέρονται παραπάνω (Stojičić 2011). Τη δεκαετία του 90 στους επιστηµονικούς κύκλους όλο και συχνότερα γίνεται λόγος για τη Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας, ήτοι για τη δυνατότητα διεξαγωγής των µη γλωσσικών µαθηµάτων σε ξένη γλώσσα. Αυτή η µορφή εκµάθησης αποτελεί συνδυασµό δίγλωσσης διδασκαλίας και του συγκεκριµένου αντικειµένου (π.χ. διδασκαλία Μαθηµατικών) που σηµαίνει ότι παράλληλα διδάσκεται η γλώσσα για τις ανάγκες του σχολικού προγράµµατος και αναπτύσσονται οι γνωστικές ικανότητες. Τέτοιου είδους εκµάθηση στην Ευρώπη είναι γνωστή ως Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

3 το 1995 ως µέρος της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πολυγλωσσία (Brewster 2004). Ο όρος αυτός συντάχθηκε από τον David Marsh, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα ερευνών και µελετών περιπτώσεων που πραγµατοποιήθηκαν σε Επαγγελµατικά Λύκεια στη Φινλανδία, στα οποία επί σειρά ετών το περιεχόµενο κάποιων µαθηµάτων διδάσκεται µέσω ξένης γλώσσας. Ο όρος αυτός είναι στην ουσία «ο γενικός» όρος που περιλαµβάνει κάθε δραστηριότητα στην οποία η ξένη γλώσσα χρησιµοποιείται ως µέσο στην εκµάθηση των µη γλωσσικών µαθηµάτων, όπου και η γλώσσα και το αντικείµενο έχουν εξίσου σηµαντικό ρόλο στο Πρόγραµµα Σπουδών (Marsh 2002, 58). Ήδη από τις δεκαετίες του 80 και 90 εµφανίζονται µελέτες που στο πλαίσιο της εφαρµοσµένης γλωσσολογίας θέτουν ως θέµα το συνδυασµό της µελέτης της γλώσσας και της λογοτεχνίας και σε επιστηµονικά περιοδικά δηµοσιεύονται συγκεκριµένες µελέτες σχετικά µε διαφορετικές προσεγγίσεις εκµάθησης της γλώσσας µέσω της λογοτεχνίας (Ćorković 2011). Όπως επισηµαίνει ο Met, τα µαθήµατα γλώσσας που βασίζονται στο περιεχόµενο είναι φυσικό συµπλήρωµα της επικοινωνιακής προσέγγισης εκµάθησης της γλώσσας και σε αντίθεση µε τα παραδοσιακά µοντέλα εκµάθησης, οι ολιστικές προσεγγίσεις δίνουν τη δυνατότητα στο φοιτητή να καταλάβει ακόµα εξ αρχής πώς τα µέρη εντάσσονται στο όλον (Met 1998). Οι Williams και Burden συµπληρώνουν ότι «ο δοµισµός επιτρέπει τη συµµετοχή των µαθητών κατά τη διάρκεια του µαθήµατος, εµπεριέχει τον έλεγχο της διαδικασίας εκµάθησης, δίνει τη δυνατότητα επιλογής των τρόπων εκµάθησης και των πολλαπλών διανοητικών ικανοτήτων που βοηθούν στην ανεύρεση της κλίσης του µαθητή και οδηγεί στην αύξηση της αυτονοµίας των µαθητών λόγω οµαδικής, ατοµικής και κατά ζεύγη εργασίας» (Williams και Burden 1997, 38). Η Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας θεωρείται εκπαίδευση µε διπλό στόχο και οι καθηγητές πιστεύουν ότι το προτέρηµα τέτοιου είδους εκµάθησης είναι βελτίωση των γενικών γνωστικών ικανοτήτων των φοιτητών. Αποτελεί µια καινοτόµα διαδικασία µε ολιστικά στοιχεία. Σε κάποιες χώρες αποτελεί προσπάθεια για να ξεπεραστούν τα παλιά προγράµµατα και στο µέλλον θα µπορούσε να οδηγήσει στη δηµιουργία ενσωµατωµένων προγραµµάτων σπουδών (Novotná και Hofmannová 2000). Χάρη στην πρακτικότητα και ευελιξία, η µέθοδος αυτή µπορεί να εφαρµοστεί µε διαφορετικούς τρόπους σε διαφορετικά µαθήµατα, σε διάφορα είδη σχολείων και σε διαφορετικές ηλικίες. Ως εκ τούτου, είναι ένα από τα συµπεράσµατα, ότι η µέθοδος αυτή απαιτεί διαδραστική διδασκαλία που όπως αναφέρουν οι Novotná και Hofmannová, πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από τη χρήση πολυµέσων (Novotná και Hofmannová 2000) Περιεχόµενο και σκοπός των µαθηµάτων Νέας Ελληνικής Η διδασκαλία της Νέας Ελληνικής γλώσσας στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Βελιγραδίου πραγµατοποιείται δια µέσου διαφόρων µαθηµάτων. Πρόκειται για συνδυασµό των εξής µαθηµάτων: Ελληνική Γραµµατική 1-8, Νέα Ελληνικά 1-8, Πράκτικουµ 1-4. Η διδασκαλία της Ελληνικής Γραµµατικής διεξάγεται στη σερβική τα πρώτα δύο εξάµηνα χρησιµοποιώντας τη γραµµατικό - µεταφραστική µέθοδο και καλύπτει 2 ώρες σεµιναρίων και 2 ώρες ασκήσεων εβδοµαδιαίως. Από το τρίτο έως το όγδοο εξάµηνο τα µαθήµατα αυτά διεξάγονται αποκλειστικά χρησιµοποιώντας τη γλώσσα στόχο, την Ελληνική. Η διδασκαλία της Νέας Ελληνικής διεξάγεται στη Σερβική στο πρώτο εξάµηνο,

4 καλύπτει 1 ώρα σεµιναρίων και 7 ασκήσεων, χρησιµοποιώντας την επικοινωνιακή µέθοδο. Από το δεύτερο έως το όγδοο εξάµηνο τα µαθήµατα διεξάγονται µόνο στην Ελληνική γλώσσα. Η διδασκαλία στο µάθηµα του Πράκτικουµ διεξάγεται εν µέρει στη Σερβική και εν µέρει στην Ελληνική γλώσσα, κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαµήνου και καλύπτει 1 ώρα σεµιναρίων και 3 ώρες ασκήσεων. Ιδιαίτερη έµφαση στο µάθηµα αυτό δίνεται στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων κατανόησης και παραγωγής προφορικού και γραπτού λόγου. Επιπροσθέτως, σε αυτά τα µαθήµατα στο δεύτερο, τρίτο και τέταρτο εξάµηνο η διδασκαλία διεξάγεται εξ ολοκλήρου στα Ελληνικά. Όσον αφορά τα προαναφερθέντα µαθήµατα, βάρος δίνεται στην ανάπτυξη των γνώσεων φωνητικής, µορφολογίας και σύνταξης της Νέας Ελληνικής. Γίνεται συγκριτική παρουσίαση των οµοιοτήτων και διαφορών µεταξύ του σερβικού και ελληνικού γλωσσικού συστήµατος. Στα µαθήµατα πρακτικών ασκήσεων εξετάζεται η ύλη που διδάχθηκε στα µαθήµατα θεωρίας, χρησιµοποιούνται κείµενα που προσαρµόζονται µε βάση θεµατικές οµάδες που είναι κατάλληλα για συγκριτική ανάλυση, σύµφωνα µε αυτά που γνωρίζουν και χρησιµοποιούν στη Σερβική γλώσσα οι φοιτητές. Ως εκ τούτου, οργανώνονται εργαστήρια µετάφρασης µε βάση το επίπεδο γλωσσοµάθειας των φοιτητών κατά ζεύγη ή κατά οµάδες µε την καθοδήγηση του διδάσκοντος. Δίνεται έµφαση στην εκπαίδευση και ανάπτυξη όλων των επικοινωνιακών δεξιοτήτων 3 στην Ελληνική γλώσσα µε παράλληλη ανάπτυξη όλων των γλωσσικών δεξιοτήτων 4. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών οι φοιτητές παρακολουθούν µαθήµατα διάφορων γραµµατικών, λεξιλογικών και σηµασιολογικών ασκήσεων µε παράλληλη εξάσκηση στην ανάγνωση διάφορων κειµένων από εγχειρίδια και από περιοδικά. Πέρα από το προσαρµοσµένο corpus κειµένων, οι φοιτητές χρησιµοποιούν επιστηµονική βιβλιογραφία σύµφωνα µε τα ενδιαφέροντά τους. Όταν γίνεται λόγος για το στόχο των µαθηµάτων αυτών, οι φοιτητές εµβαθύνουν τις γνώσεις και δεξιότητες που απέκτησαν στους προηγούµενους κύκλους µαθηµάτων µε έµφαση στη µορφολογία, το συντακτικό και το λεξιλόγιο. Οι φοιτητές είναι σε θέση να χρησιµοποιούν περιπλοκότερα γλωσσικά σύνολα όπως και µεµονωµένες εκφράσεις της Κοινής Νεοελληνικής στην επικοινωνία τους µε τους φυσικούς οµιλητές ή στη συντονισµένη συζήτηση κατά ζεύγη, µε βάση το επίπεδο γλωσσοµάθειας σύµφωνα µε τα αναµενόµενα αποτελέσµατα και µε βάση τους κανόνες του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες. Στο εκάστοτε επίπεδο ανεξάρτητα από το αντικείµενο είναι εφικτό να δούµε ποιες γνώσεις και δεξιότητες απέκτησε ο φοιτητής, αν είναι ικανός να τις εφαρµόσει καταλλήλως και να το δείξει σε πολλές περιοδικές αξιολογήσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο κάθε µαθήµατος 5. Η δυσκολία εφαρµογής µιας τέτοιας προσέγγισης στην εκµάθηση της γλώσσας διαφαίνεται στο ότι οι φοιτητές, ιδίως στα αρχικά επίπεδα, δε γνωρίζουν την Ελληνική γλώσσα και δεν µπορούν αµέσως να παρακολουθήσουν τη διδασκαλία στη γλώσσα στόχο. Πρέπει να ληφθεί υπόψη, ότι είναι σχετικά µικρός ο αριθµός εκείνων των φοιτητών που εγγράφονται στο Πανεπιστήµιο, οι οποίοι έχουν γνώσεις της Ελληνικής έστω και επιπέδου αρχαρίων, δεδοµένου ότι τα Ελληνικά δε διδάσκονται ακόµη στην Πρωτοβάθµια και Δευτεροβάθµια Εκπαίδευση στη Σερβία (Stojičić 2011). 3 Σε όλους τους τοµείς χρήσης της γλώσσας: προσωπικό, δηµόσιο, εκπαιδευτικό και επαγγελµατικό. 4 Κατανόηση και παραγωγή γραπτού και προφορικού λόγου. 5 Πολυάριθµα τεστ, πρόοδοι, και εξετάσεις.

5 Ακριβώς αυτός είναι ο λόγος που κατά τη διάρκεια της εκµάθησης της Νέας Ελληνικής σε αρχαρίους κατευθύνεται στη δοµή διδασκαλίας που η Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας προτείνει, δηλαδή, την παράλληλη χρήση και της Σερβικής αλλά και της Ελληνικής γλώσσας. Στα µεγαλύτερα έτη η διδασκαλία αυτών των µαθηµάτων, όπως είχαµε αναφέρει, διεξάγεται εξ ολοκλήρου στα Ελληνικά, είτε πρόκειται για τους διδάσκοντες που είναι φυσικοί οµιλητές, είτε πρόκειται για αυτούς που δεν είναι. Από αυτήν την άποψη αν συγκριθούν οι ικανότητες των απόφοιτων νεοελληνιστών από την ίδρυση του Τµήµατος το 1995 έως το 2006 και από το 2010 έως και σήµερα, θα λέγαµε ότι είναι ήδη ορατή η πρόοδος των φοιτητών στην κατάκτηση της Ελληνικής γλώσσας σε όλα τα επίπεδα, ιδίως όσον αφορά την κατανόηση προφορικού και γραπτού λόγου, όπως και την παραγωγή προφορικού λόγου. Μειονέκτηµα µιας τέτοιας προσέγγισης εντοπίζεται στην αδυναµία των φοιτητών να καταφέρουν µε τον ίδιο τρόπο ικανοποιητικά αποτελέσµατα και όσον αφορά την παραγωγή γραπτού λόγου 6. Όπως αναφέρουν οι Smit και Patterson, εκθέτοντας τα αποτελέσµατα µιας έρευνας, οι µη απαιτητικές µορφές µελέτης όπως για παράδειγµα η αντιγραφή ενός κειµένου ή η επανάληψη δεν προτρέπουν την εκµάθηση της γλώσσας. «Με την ενεργή συµµετοχή των φοιτητών σε διανοητικά απαιτητική εργασία δηµιουργείται η ανάγκη για την κατάκτηση της συγκεκριµένης γλώσσας» (Smit και Patterson 1998, 1). Ο Vygotsky αναφέρει ότι ο διδάσκων πρέπει να είναι ικανός να αντιµετωπίσει το µύθο για τη δίγλωσση ανικανότητα και αδιάκοπα να τείνει προς την αποφυγή των οποιονδήποτε δυσχερειών στην εκµάθηση. Οφείλει να δείξει κατανόηση για τις ανάγκες που έχει ο εκάστοτε φοιτητής, να παροτρύνει όλο και περισσότερο τους φοιτητές στη διδασκαλία δηµιουργώντας µε αυτόν τον τρόπο αλληλεξάρτηση µεταξύ του περιεχοµένου και της γλώσσας και ενθαρρύνοντας τη συνεργασία σε οµάδες κατά τη διδασκαλία (Vygotsky 1986). 3. Η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας Η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στο Τµήµα Νεοελληνικών Σπουδών διεξάγεται πρακτικά από την ίδρυση του Τµήµατος το Όπως τονίζει η Jovanović, «το µάθηµα της Γραµµατικής της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας περιελάµβανε στο τότε Πρόγραµµα Σπουδών βασικά θέµατα φωνολογίας, µορφολογίας και συντακτικού και διαρκούσε δύο εξάµηνα (2+2). Εκεί όπου η εξήγηση γλωσσικών φαινοµένων απαιτούσε να ερµηνευτούν και µε βάση τη διαχρονικότητα, στη διδασκαλία συµπεριλαµβάνονταν και ορισµένα στοιχεία ιστορικής γραµµατικής» (Jovanović 2012, 381). Οι φοιτητές µας αρχίζουν την εκµάθηση της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας στο δεύτερο έτος σπουδών. Στο πλαίσιο της διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας 1 και 2, διδάσκεται η γραµµατική, πρώτα απ όλα, στοιχεία φωνητικής 7, µορφολογία 8, κατόπιν 6 Η δεξιότητα αυτή (όχι µόνο στα Ελληνικά), όπως είναι ευρέως γνωστό, αναπτύσσεται µε πιο αργούς ρυθµούς από τη δεξιότητα παραγωγής προφορικού λόγου, ειδικά αν λάβουµε υπόψη ότι στη γραφή της Ελληνικής γλώσσας εφαρµόζεται η ετυµολογική ορθογραφία. Καθότι στην Ελληνική γλώσσα υπάρχουν µορφές που έχουν κληρονοµηθεί από τα Αρχαία Ελληνικά, απαιτείται συστηµατική µελέτη και οι φοιτητές πρέπει να καταβάλουν περισσότερη προσπάθεια, που θα έχει ως αποτέλεσµα την κατάκτηση ορθογραφίας. Η τελειοποίηση της δεξιότητας παραγωγής γραπτού λόγου προϋποθέτει ότι οι φοιτητές ενεργά µελετούν διαφορετικά µοντέλα κειµένων στο σπίτι και µετά, σύµφωνα µε την ικανότητά τους, στοχευµένα γράφουν διάφορα είδη εκθέσεων. Επειδή οι φοιτητές καµιά φορά δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αυτές θεωρώντας τες δύσκολες, αυτό ξεκάθαρα αντανακλάται στο επίπεδο της δεξιότητας παραγωγής γραπτού λόγου, το οποίο σε σχέση µε το απαιτούµενο και αναµενόµενο είναι χαµηλότερο (Stojičić 2011). 7 Φωνητικό σύστηµα και συγκεκριµένες φωνητικές µεταπτώσεις που είναι σηµαντικές για την κατανόηση

6 άκλιτες λέξεις, καθώς και στοιχεία σύνταξης πτώσεων και προτάσεων. Στα µαθήµατα πρακτικών ασκήσεων γίνεται µετάφραση προτάσεων από την Αρχαία Ελληνική στη Σερβική γλώσσα και το αντίστροφο. Οι προτάσεις ακολουθούν µια συγκεκριµένη γραµµατική ενότητα που οι φοιτητές διδάχτηκαν στα µαθήµατα θεωρίας. Στο τρίτο έτος, οι φοιτητές στο πλαίσιο του µαθήµατος Αρχαία Ελληνική γλώσσα 3 και 4, εξοικειώνονται περισσότερο µε το ρηµατικό σύστηµα 9, όπως και µε τη σύνταξη ονοµάτων και προτάσεων. Ο στόχος αυτού του µαθήµατος είναι οι φοιτητές να δείξουν τις γνωστικές τους ικανότητες, έτσι ώστε να είναι σε θέση να συγκρίνουν γραµµατικούς τύπους και σηµασίες κάποιων λέξεων στα Αρχαία και τα Νέα Ελληνικά. Αυτό ταυτόχρονα τους δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ευκολότερα το µάθηµα της Ιστορικής γραµµατικής 1-4. Στα µαθήµατα πρακτικών ασκήσεων µεταφράζονται αυθεντικά κείµενα µερικών αρχαίων συγγραφέων, πράγµα το οποίο τους βοηθά να εµβαθύνουν στη δοµή της γλώσσας. Με την ανάλυση κάποιων συντακτικών δοµών και µε τη βοήθεια της συγκριτικής µεθόδου, οι φοιτητές προχωρούν σε σύγκριση µε τη Νέα Ελληνική γλώσσα. 4. Διαδικασία «δικτύωσης γνώσεων» και κίνητρα για τη διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Όπως έχουµε ήδη αναφέρει, από τη δεκαετία του 90, στους επιστηµονικούς κύκλους όλο και συχνότερα γίνεται λόγος για την επονοµαζόµενη Συνδυασµένη Εκµάθηση Επιστηµονικού Αντικειµένου και Ξένης Γλώσσας (Marsh 2002). Η δυνατότητα αυτή να διδάσκονται κάποια µαθήµατα σε ξένη γλώσσα, εν τοιαύτη περιπτώσει τα Αρχαία Ελληνικά στα Νέα Ελληνικά, ενισχύει τη θεωρία ότι η εκµάθηση κάποιων γραµµατικών τύπων χωρίς να εξηγηθούν περαιτέρω σε ένα πιο διευρυµένο πλαίσιο, δε συµβάλλει στο να πετύχουµε το στόχο µας. Οι θεωρητικοί που ασχολούνται µε τη µνήµη αναφέρουν ότι ο άνθρωπος σκέφτεται βάσει δοµών και συµφραζοµένων, χρησιµοποιώντας παράλληλα συγκεκριµένους κανόνες. Η εκµάθηση της διδακτέας ύλης µε αποστήθιση, τακτική που ακολουθούν οι φοιτητές µας, θεωρείται από τους ειδικούς η πιο προβληµατική µέθοδος εκµάθησης. Μια τέτοιου είδους προσέγγιση της εκµάθησης δεν εξασφαλίζει το επονοµαζόµενο επίπεδο «δικτύωσης γνώσεων», το οποίο είναι κοµβικής σηµασίας για τα µετέπειτα επίπεδα εκπαίδευσης, όπου από τους φοιτητές αναµένονται πολύ πιο απαιτητικές γνωστικές ικανότητες (Nicoletti και Rumiati 2006, 92-94). Ως εκ τούτου, η διδακτέα ύλη χάνει την πρακτική της εφαρµογή και συνεπώς και τον σκοπό της. Ως εξαιρετικά σηµαντικός, αν όχι και καταλυτικός παράγοντας στη διδακτική διαδικασία αναφέρεται το κίνητρο (Vulfolk, Hjuz και Volkap 2014, ). Η κινητοποίηση αποτελεί περίπλοκο σύνολο στο οποίο συµµετέχουν όλοι όσοι ασχολούνται µε τη διδασκαλία, πρώτα από όλα οι διδάσκοντες, οι φοιτητές, καθώς και η ύλη που διδάσκεται. Συχνά αναφέρονται οι ακόλουθοι παράγοντες οι οποίοι αποτελούν σηµαντική πηγή κινητοποίησης για τη διδασκαλία: ψυχοσωµατική δοµή του φοιτητή και µαθητή, τα χαρακτηριστικά του διδάσκοντος, τα χαρακτηριστικά του περιεχοµένου της διδασκαλίας (Πρόγραµµα Σπουδών), τεχνικός εξοπλισµός, κοινωνικοπολιτισµικοί όροι και το περιβάλλον (Durbaba 2011, ). Η µεµονωµένη ανάλυση καθενός από τους προαναφερθέντες σχηµατισµού κάποιων γραµµατικών τύπων. 8 Κλιτά µέρη του λόγου: ουσιαστικά και επίθετα α, β και γ κλίσης και ρήµατα - θεµατική συζυγία: ενεστώτας, παρατατικός, µέλλοντας, αόριστος και παρακείµενος. 9 Θεµατική και αθέµατη συζυγία.

7 παράγοντες κινητοποίησης, σηµαντικά θα συµβάλει στην ανεύρεση των κατάλληλων στρατηγικών στη διδασκαλία. Δεδοµένου ότι πρόκειται για ένα µάθηµα που δεν είναι πρακτικά στο κέντρο του ενδιαφέροντος των φοιτητών µας, καθίσταται αναγκαίο να ανευρεθούν όλοι οι πιθανοί µηχανισµοί που είναι υπεύθυνοι για τη δηµιουργία των επονοµαζόµενων εξωγενών κινήτρων. Για αυτόν το λόγο, θα ήταν ουσιώδους σηµασίας να διαµορφωθεί ένα είδος δηµιουργικής διδασκαλίας που περιλαµβάνει, πρωτίστως, την ενεργή συµµετοχή του διδάσκοντα, που θα έπρεπε να παρουσιάσει την ύλη µε έναν ενδιαφέροντα και κατανοητό τρόπο. Με την ευκαιρία αυτή θα παρουσιάσουµε ένα µέρος της δικής µας ανάλυσης δεδοµένων, όπου χρησιµοποιήθηκε ερωτηµατολόγιο στο οποίο απάντησαν οι τριτοετείς φοιτητές µας, στο πλαίσιο των µαθηµάτων της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας 3 και 4. Θα αναφέρουµε τα ερωτήµατα που τέθηκαν, όπως και τις συχνότερες απαντήσεις σε αυτά. Στην έρευνά µας συµµετείχαν 20 φοιτητές ηλικίας 21 έως 25 χρονών (15 φοιτήτριες και 5 φοιτητές). ΠΡΩΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Τι σας παρακινεί να µάθετε την Αρχαία Ελληνική γλώσσα; ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας µας δίνει τη δυνατότητα να κατανοήσουµε καλύτερα το λογοτεχνικό και δηµοσιογραφικό ύφος στα Νέα Ελληνικά να αναγνωρίσουµε τα στοιχεία που κληρονοµήθηκαν από τα Αρχαία Ελληνικά στα Νέα Ελληνικά να κατανοήσουµε καλύτερα τη σηµασία κάποιων λέξεων στη Νέα Ελληνική να κατανοήσουµε καλύτερα τα γνωµικά γνωστών αρχαίων συγγραφέων, φιλοσόφων και πολιτικών κίνητρο αποτελεί η επιτυχής δοκιµασία στις τελικές εξετάσεις (πιστωτικές µονάδες, δωρεάν σπουδές) η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας δίνει τη δυνατότητα για καλύτερη και εις βάθος κατανόηση κάποιων φωνητικών και µορφολογικών αλλαγών στα Νέα Ελληνικά, οι οποίες στο πρώτο έτος κυρίως µαθαίνονται µε αποστήθιση και χωρίς να γίνονται κατανοητές τα Αρχαία Ελληνικά είναι νεκρή γλώσσα και την γνωρίζουν ελάχιστοι και ως εκ τούτου είναι πιο ενδιαφέρουσα για την εκµάθηση ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Τι θα µπορούσε, κατά την άποψή σας, να παρακινήσει τους φοιτητές να ενδιαφέρονται περισσότερο για να Αρχαία Ελληνικά; ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ να δοθεί περισσότερη έµφαση στη σύγκριση Νέας και Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας τη Νέα Ελληνική γλώσσα δεν µπορεί κάποιος να τη µάθει σωστά χωρίς να γνωρίζει τα Αρχαία Ελληνικά, καθώς η γνώση των Αρχαίων Ελληνικών συµβάλλει στην ορθή κατανόηση γραµµατικών φαινοµένων της Νέας Ελληνικής κάποιο είδος διαδραστικής διδασκαλίας, µε συνεχή µετάφραση προτάσεων ή αρχαίων κειµένων στη Σερβική γλώσσα πέραν της γραµµατικής, η µετάφραση συγκεκριµένων κειµένων που θα συµβάδιζαν µε την ύλη που έχει διδαχτεί και να εντοπίζονται µέσω της συγκριτικής µεθόδου οι οµοιότητες και οι διαφορές στη µετάφραση ορισµένων όρων από τα Αρχαία στα Σερβικά και Νέα Ελληνικά η συνεχής έµφαση στη σπουδαιότητα της εκµάθησης της Αρχαίας Ελληνικής, µε σκοπό την ευκολότερη κατανόηση συγκεκριµένων γραµµατικών µορφών στα Νέα Ελληνικά η µετάφραση κάποιων ενδιαφέροντων κειµένων σχετικά µε τα ιστορικά γεγονότα ή η

8 ανάλυση ελληνικών µύθων οι λιγότερες υποχρεώσεις όσον αφορά τα Νέα Ελληνικά, ώστε να είµαστε σε θέση να αφιερώσουµε περισσότερη προσοχή σε άλλα µαθήµατα, συµπεριλαµβανοµένου και του µαθήµατος της Αρχαίας Ελληνικής ο καλός σχεδιασµός των µαθηµάτων µε σαφές πρόγραµµα το οποίο θα έχει δηµιουργηθεί κατά τέτοιον τρόπο, ώστε τα σεµινάρια να ακολουθούν ορισµένα παραδείγµατα είτε πρόκειται για προτάσεις, είτε για πιο µικρά κείµενα στο πρώτο µέρος του µαθήµατος να δοθεί προσοχή στη γραµµατική και τη µεθοδολογία της µετάφρασης, ενώ στο δεύτερο να δοθεί περισσότερη προσοχή στη διαδραστική διδασκαλία, έτσι ώστε να συµµετάσχουν όλοι οι φοιτητές στην οµαδική ανάλυση και µετάφραση συγκεκριµένων κειµένων ΤΡΙΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ποιες είναι οι προτάσεις σας όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας και τη δηµιουργία θετικής στάσης απέναντι στο µάθηµα της Αρχαίας Ελληνικής; ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ να δοθεί η δυνατότητα παράλληλης παρακολούθησης µαθηµάτων Ιστορικής γραµµατικής 1-4 και Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας 1-4 να δοθεί έµφαση στη µετάφραση από τα Αρχαία Ελληνικά στα Νέα Ελληνικά να γίνεται παραλληλισµός µε τα Νέα Ελληνικά, είτε πρόκειται για την εµπέδωση βασικών γραµµατικών κατηγοριών, είτε για τη µετάφραση ορισµένων συντακτικών δοµών να υπάρχουν κάποια επιπλέον κείµενα στα Αρχαία Ελληνικά που σχετίζονται µε την πολιτιστική ιστορία της Ελλάδας τα αιτήµατα που τίθενται σε άλλα µαθήµατα πρέπει να συµφωνούν µε αυτά στα Αρχαία Ελληνικά, επειδή οι φοιτητές δεν µπορούν να αφοσιωθούν στην εκµάθηση της Αρχαίας Ελληνικής, όπως θα έπρεπε, καθώς και να εµπεδώσουν σε συγκεκριµένη χρονική περίοδο την απαραίτητη ύλη κατά τη διάρκεια του εξαµήνου να αναλύονται κείµενα παρόµοιας ή ίδιας δυσκολίας µε αυτά που δίνονται σε εξετάσεις, καθώς η µετάφραση τέτοιων κειµένων απαιτεί καλύτερη κατανόηση ειδικών δοµών της πρότασης στα Αρχαία Ελληνικά, ακριβή επιλογή ερµηνείας µερικών όρων, όπως και πολύ χρόνο για αναζήτηση ορισµένων λέξεων στο λεξικό, ειδικά όταν πρόκειται για το ρηµατικό σύστηµα (π.χ. παρατατικός). ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Σε ποιο βαθµό εντοπίζετε (ή όχι) σαφή συσχέτιση µεταξύ Αρχαίων Ελληνικών και Νέων Ελληνικών; ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στην ετυµολογία ορισµένων λέξεων στα Νέα Ελληνικά όταν µεταφράζουµε κάποιες λέξεις που υπάρχουν και στις δύο γλώσσες, αλλά έχουν διαφορετική σηµασία (τα συχνότερα λάθη εµφανίζονται στη σωστή µετάφραση κάποιων συνδέσµων ή για παράδειγµα στη µετάφραση του µορίου «δε», το οποίο οι φοιτητές συνήθως µεταφράζουν ως άρνηση, επειδή τους θυµίζει το νεοελληνικό δε(ν)) µεγάλο πρόβληµα αποτελεί η µετάβαση από την νεοελληνική προφορά στην ερασµιακή (καθώς η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής αρχίζει µόλις στο δεύτερο έτος σπουδών τη στιγµή που οι φοιτητές στα µαθήµατα Νέας Ελληνικής ήδη έχουν σε µεγάλο µέρος µάθει τη νεοελληνική προφορά) πρόβληµα αποτελούν και ορισµένες διαφορές είτε στη φωνητική, είτε στη µορφολογία, όπου οι φοιτητές έχουν συνηθίσει σε ορισµένα απλοποιηµένα γραµµατικά φαινόµενα και η διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής τους αναγκάζει να µελετήσουν περισσότερο την περίπλοκη προέλευση των λέξεων αυτών (π.χ. ο τονισµός των λέξεων, η µετακίνηση του

9 τόνου, είτε πρόκειται για το ονοµατικό, είτε για το ρηµατικό σύστηµα, οι ρηµατικές καταλήξεις, οι δίφθογγοι) καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας των πτώσεων ειδικά όσον αφορά τη σύµπτωση των πτώσεων συσχέτιση ορισµένων ρηµατικών τύπων και µε αυτό καλύτερη κατανόησή τους στα Νέα Ελληνικά (π.χ. συλλαβική και χρονική αύξηση που στα Αρχαία Ελληνικά αναλύεται στο πλαίσιο των σεµιναρίων του παρατατικού) τα Αρχαία Ελληνικά δε βοηθούν στην κατανόηση της Νέας Ελληνικής, αντίθετα, την κάνει πιο δύσκολη δεν υπάρχει επιθυµία για την εκµάθηση της Αρχαίας Ελληνικής, οπότε ούτε και τα κίνητρα για την εκµάθησή της. 5. Συµπεράσµατα Η βασική µας πρόταση είναι η διδασκαλία σε όλες τις µορφές της να διεξάγεται στη γλώσσα στόχο όσο περισσότερο αυτό γίνεται, στην προκειµένη περίπτωση στα Νέα Ελληνικά. Αυτό θα σήµαινε ότι θα έπρεπε και η διδασκαλία των µαθηµάτων της Αρχαίας Ελληνικής και Ιστορικής γραµµατικής να διεξάγεται εξ ολοκλήρου στα Νέα Ελληνικά. Πολλοί οι λόγοι που η διδασκαλία αυτή γίνεται στη Σερβική γλώσσα. Πρώτα απ όλα, πρόκειται για θεωρητικά µαθήµατα που απαιτούν οι φοιτητές να κατέχουν βασικές γνώσεις Γενικής Γλωσσολογίας, καθώς και να γνωρίζουν σχετική ορολογία στη γλώσσα στόχο, κάτι που δε συµβαίνει µε τους φοιτητές του Τµήµατός µας που µαθαίνουν ελληνικά µόλις ένα χρόνο. Με το Πρόγραµµα Σπουδών προβλέπεται η µελέτη της βασικής γραµµατικής της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, όπως και η σύγκρισή της µε όµοιες, παρόµοιες ή διαφορετικές µορφές στη Σερβική, όπως και τη Νέα Ελληνική. Η περιπλοκότητα της έρευνάς µας αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι οι κλασικές γλώσσες συχνά κατατάσσονται σε ξεχωριστή οµάδα γλωσσών, στην κατηγορία των επονοµαζόµενων «νεκρών γλωσσών», οπότε ως σύνηθες φαινόµενο εµφανίζεται µια λανθασµένη άποψη ότι η παιδαγωγική των κλασικών γλωσσών προϋποθέτει εντελώς άλλες µεθόδους διδασκαλίας σε σύγκριση µε τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται στη διδασκαλία των ζωντανών γλωσσών (Masciantonio, 1988: 53). Η ανάλυση της προαναφερθείσας έρευνας µάς δίνει τη δυνατότητα να καταλήξουµε σε µια πιο δηµιουργική και διεπιστηµονική προσέγγιση της διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, και αυτό σε αυστηρή σύγκριση µε γλωσσικά φαινόµενα της Νέας Ελληνικής. Έρευνες τέτοιου είδους συµβάλλουν πολύ στο να έχουµε πλήρη εικόνα της πραγµατικής κατάστασης σε αυτό το πεδίο, καθώς και στην ανάπτυξη κατάλληλων στρατηγικών για τη διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας. Έτσι τίθεται το πάντα επίκαιρο θέµα για το λόγο εκµάθησης των κλασικών γλωσσών, καθώς και του ρόλου τους στη συνολική διαδικασία της εκπαίδευσης. Βιβλιογραφία Brewster, J. (2004). Content-based language teaching: a way to keep students motivated and challenged? In: IATEFL SIG Newsletter, pp Ćorković, M. (2011). Učenje jezika kroz književnost: akademsko pisanje na rumunskom jeziku. Studija slučaja. U: Savremena proučavanja jezika i književnosti, Godina II, knjiga 1 (odg. urednik M. Kovačević). Kragujevac: FILUM, str Durbaba, O. (2011). Teorija i praksa učenja i nastave stranih jezika. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Jovanović, M. (2012). Klasični grčki jezik u savremenoj visokoškolskoj nastavi. U: Approaches and Methods in Second and Foreign Language Teaching (A. Akbarov and V. Cook eds.). Sarajevo: IBU Publications, pp March, D. (2002). CLIL/ EMILE: The European Dimension: Actions, Trends and Foresight

10 Potential. University of Jyväskyla. Masciantonio, R. (1988). Stephen Krashen and the Classical Languages. Classical Journal, Vol. 84, No. 1, pp Met, M. (1998). Curriculum Decision-Making in Content-based Language Teaching. In: Beyond Bilingualism (Cenoz, J. and Genesee, F. eds.). Clevedon: Multilingual Matters. Nicoletti, R., Rumiati, R. (2006). I processi cognitivi. Bologna: Il Mulino. Novotná, J., Hofmannová, M. (2000). CLIL and Mathematics Education. In Mathematics for Living. The Mathematics Education Into the 21 st Century Project (A. Rogerson ed.). Amman, Jordan, pp Smith, J., Patterson, F. (1998). Positively bilingual: classroom strategies to promote the achievement of bilingual learners. Nottingham: Nottingham Education Authority. Stojičić, V. (2011). Strategija primene Zajedničkog evropskog referentnog okvira u nastavi jezika na univerzitetskom nivou. U: Savremena proučavanja jezika i književnosti, Godina II, knjiga 1 (odg. urednik M. Kovačević). Kragujevac: FILUM, str Vulfolk, A., Hjuz, M., Volkap V. (2014). Psihologija u obrazovanju, II. Beograd: Clio. Vygotsky, L. (1962, 1986). Thought and Language. Cambridge, M.A.: MIT Press. Williams, M., Burden, R. (1997). Psychology for Language Teachers. Cambridge: Cambridge University Press.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Διάταξη Προγράμματος Σπουδών EGL / Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών EGL Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Επίπεδο Προπτυχιακό Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση

Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Ανάλυση των δραστηριοτήτων κατά γνωστική απαίτηση Πέρα όµως από την Γνωσιακή/Εννοιολογική ανάλυση της δοµής και του περιεχοµένου των σχολικών εγχειριδίων των Μαθηµατικών του Δηµοτικού ως προς τις έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

1= <2 Ώρες, 2=2-4 Ώρες, 3=4-6 Ώρες, 4=6-8 Ώρες, 5= >8 Ώρες

1= <2 Ώρες, 2=2-4 Ώρες, 3=4-6 Ώρες, 4=6-8 Ώρες, 5= >8 Ώρες ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ X2011-2012 Ονοµασία Μαθήµατος: Υπεύθυνος ιδάσκων (ονοµατεπώνυµο): Ηµεροµηνία και Ώρα: Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό: Βαθµολογική

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΟΣΟΧΗ! ΕΡΓΑΣΙΕΣ: Είναι υποχρεωτικές. Οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να ενημερώνονται και να επικοινωνούν με τους διδάσκοντες

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήµη της Γερµανικής Φιλολογίας έχει ως αντικείµενο κυρίως την έρευνα και τη διδασκαλία της γερµανικής γλώσσας και λογοτεχνίας.

Η επιστήµη της Γερµανικής Φιλολογίας έχει ως αντικείµενο κυρίως την έρευνα και τη διδασκαλία της γερµανικής γλώσσας και λογοτεχνίας. Προσοχή: Το ακόλουθο πρόγραµµα σπουδών ισχύει για όσους έχουν εγγραφεί ΕΩΣ το ακαδ. έτος 2004 Αντικείµενο της Γερµανικής Φιλολογίας Η επιστήµη της Γερµανικής Φιλολογίας έχει ως αντικείµενο κυρίως την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2)

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Eισαγωγή Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Σε τελείως αρχαρίους, οι οποίοι δε γνωρίζουν ούτε τo αλφάβητο. Σε σπουδαστές, οι οποίοι έχουν προβλήματα ανάγνωσης, γραφής, τονισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGA460 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ -ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Τα µαθήµατα της Νεοελληνικής και Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας σχετίζονται άµεσα και θεµελιωδώς µε τη γνώση, τη σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη) ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη) ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Λύκειο οι μαθητές μας έχουν ήδη διαμορφώσει άποψη (κάποτε αρνητική) για το μάθημα Στην Α Λυκείου διδάσκονται υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του Κολίτση Φιλοθέη ΠΛΑΝΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΚΣΕ 1. Θέµα της ενότητας Αναφέρετε το γνωστικό αντικείµενο της ενότητας, τη σχέση της µε το ΑΠΣ και το υλικό του ΚΣΕ. Ποιες ήταν οι κυριότερες νέες γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική επεξεργασία αξιολογήσεων μαθημάτων & διδακτικού έργου από τους φοιτητές

Στατιστική επεξεργασία αξιολογήσεων μαθημάτων & διδακτικού έργου από τους φοιτητές ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας UNIVERSITY OF THE PELOPONNESE Quality Assurance Unit Διασφάλιση Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση Στατιστική επεξεργασία αξιολογήσεων μαθημάτων &

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Μεταπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 51040101 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους 214-215 Μάθημα ΕΝΟΤΗΤΑ: Μάθημα Ερώτηση Πλήθος απαντήσεων Διάμεσος Μέσος Όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστη Μέγιστη Οι

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφική Αξιολόγηση

Περιγραφική Αξιολόγηση Περιγραφική Αξιολόγηση Κυρατσώ Τσιόπα Σχ. σύµβουλος ΕΑΕ Λάρισα, 25 Νοεµβρίου 2016 Π.Δ 8/1995 Αξιολόγηση Μαθητών Περιγραφική αξιολόγηση Μέθοδος που δεν χρησιµοποιεί βαθµολογικούς ή εγγράµµατους χαρακτηρισµούς,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο 1.1 Στόχοι Οι σπουδαστές στο Επίπεδο 1 του ICCLE είναι ικανοί να κατανοούν βασικά γλωσσικά στοιχεία που σχετίζονται με συνήθη καθημερινά θέματα. Είναι ικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DF8201 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διοίκηση Ποιότητας στον Τουρισμό ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους.

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Γ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εδώ, σας παρακαλούμε να μας πείτε ορισμένα στοιχεία για τον εαυτό σας και το παιδί σας. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα. ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Κρήτης Ερωτηματολόγιο 'Γλώσσα Προγραμματισμού Ι' Ερωτηματολόγιο

Αποτελέσματα. ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Κρήτης Ερωτηματολόγιο 'Γλώσσα Προγραμματισμού Ι' Ερωτηματολόγιο Αποτελέσματα Ερωτηματολόγιο 777 Σύνολο εγγραφών σε αυτό το ερώτημα: Σύνολο εγγραφών στο ερωτηματολόγιο: συνόλου: σελίδα / Ομάδα: Ερωτηματολόγιο Ερώτηση: S. Θέλετε να συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο; Ναι

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και Εκπαίδευση

Διγλωσσία και Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Διγλωσσία και Μάθηση Διδάσκουσα: Ρούλα Τσοκαλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1.ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1207002 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας

Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας PROFESSIONALIZATION OF LITERACY AND BASIC EDUCATION BASIC MODULES FOR TEACHER TRAINING TRAIN Module 3 Σλοβενία: Λεπτοµερές Σχέδιο Εργασίας Natalija Žalec Slovenian Institute for Adult Education (SIAE)

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικασία του Συστήµατος Ποιότητας ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

ιαδικασία του Συστήµατος Ποιότητας ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Κωδικός.210 Έκδοση 2 Η Σελίδα 1 από 5 1 ΣΚΟΠΟΣ Η προδιαγραφή του τρόπου υλοποίησης της µάθησης στο Τµήµα και της καταγραφής του εκπαιδευτικού έργου. 2 ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εφαρµόζεται για όλα τα µαθήµατα θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων Προσοχή: Το ακόλουθο πρόγραµµα σπουδών ισχύει για όσους έχουν εγγραφεί από το ακαδ. έτος 2004 έως και το 2010. Γενικά ύο είναι οι βασικοί επιστηµονικοί κλάδοι που διδάσκονται στο Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει.

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει. 2 Στο σημερινό περιβάλλον των έντονων αλλαγών, της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας, η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο αναγκαία σε παγκόσμιο επίπεδο, με κυρίαρχα στοιχεία το διαδίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό σημείωμα ΠΗΓΑΣΟΣ 1984

Εισαγωγικό σημείωμα ΠΗΓΑΣΟΣ 1984 Εισαγωγικό σημείωμα Τα Φροντιστήρια Πανελλαδικών Εξετάσεων ΠΗΓΑΣΟΣ ιδρύθηκαν το 1984 από τον Κωνσταντίνο Λαμπρόπουλο και εδρεύουν στα Βόρεια προάστια επί της οδού Θέμιδος 1 στην πλατεία του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2690

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2690 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2690 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αγγλικά για Τεχνολογία Πληροφορικής ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΕΠΑ.Λ. ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΓΝΗΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016 1 2 2 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ι. ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΠΡΟΩΡΗΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ48 Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Εαρινό εξάμηνο του ακ. έτους 15-16 Μάθημα ΕΝΟΤΗΤΑ: Μάθημα Ερώτηση Πλήθος απαντήσεων Διάμεσος Μέσος Όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστη Μέγιστη Οι στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Δημόσια Οικονομική. Διαλέξεις 4 6. Ελληνική. Ναι (στην Αγγλική)

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Δημόσια Οικονομική. Διαλέξεις 4 6. Ελληνική. Ναι (στην Αγγλική) ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ Κοινωνικών, Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών ΤΜΗΜΑ Οικονομικών Επιστημών ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΕ77 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ εξάμηνο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Ησυµβολή των Έργων ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών. Τίτλος Εργασίας: Πληροφοριακή Παιδεία και Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση:

Ησυµβολή των Έργων ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών. Τίτλος Εργασίας: Πληροφοριακή Παιδεία και Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση: 1 ο Επιστηµονικό Συµπόσιο Πληροφοριακή Παιδεία και Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση: Ησυµβολή των Έργων ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ των Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Τίτλος Εργασίας: Πληροφοριακή Παιδεία και Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 26-2-2015 (2 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σωτηρία Τζιβινίκου Λέκτορας ΠΤΕΑ Γραφικός χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει στο

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα