O Γαλαξίας μας. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O Γαλαξίας μας. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής"

Transcript

1 O Γαλαξίας μας Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Ένας από τους πολλούς σπειροειδείς γαλαξίες του Σύμπαντος, τύπου Sa ή Sb, είναι και ο Γαλαξίας μας, τον οποίο παρατηρούμε πάνω στον ουρανό σαν μία φωτεινή γαλακτόχρωμη ζώνη χωρίς σαφή όρια, που ιδιαίτερα το καλοκαίρι φαίνεται να αγκαλιάζει την ουράνια σφαίρα από τα B.Δ. και να κατευθύνεται προς τα N.A. O Γαλαξίας μας, εκτός από τα δισεκατομμύρια των άστρων του, περιέχει πολλά νεφελώματα, φωτεινά και σκοτεινά, καθώς και άφθονη μεσοαστρική ύλη που είναι συγκεντρωμένη κυρίως κοντά στο γαλαξιακό επίπεδο. H ύλη αυτή μεσοαστρικό αέριο και κόκκοι αποτελεί το 2% περίπου της μάζας του. Στοιχεία του Γαλαξία μας Aπόσταση του Ήλιου από το γαλαξιακό κέντρο Aπόσταση του Ήλιου από το γαλαξιακό επίπεδο Διάμετρος Γαλαξία Hλικία του Γαλαξία μας Mάζα γαλαξιακού συστήματος Xρόνος πλήρους περιστροφής του Ήλιου μας γύρω από το γαλαξιακό κέντρο 10 pc 14 pc 30 pc 1-1,5x1010 έτη 2x1011 μάζες Hλίου 250x106 έτη H μυθολογία του Γαλαξία μας H γαλακτόχρωμη φωτεινή ζώνη που φαίνεται ν αγκαλιάζει την ουράνια σφαίρα, είχε προσελκύσει το ενδιαφέρον των παρατηρητών του ουρανού από τα πανάρχαια χρόνια. O πρώτος που έδωσε μια μυθολογική εξήγηση για τον σχηματισμό της ήταν ο Eρατοσθένης, ο οποίος αναφέρει ότι ο θεός Eρμής εξαπάτησε τη θεά Ήρα και την έπεισε να θηλάσει τον μικρό τότε Hρακλή, καρπό τού έρωτα του συζύγου της Δία, με τη θνητή Aλκμήνη. H ζηλότυπη θεά, αφού τον θήλασε για λίγο, κατάλαβε την απάτη, τον έσπρωξε μακριά και το γάλα της τινάχτηκε προς τον ουρανό σχηματίζοντας μια υπόλευκη ζώνη, που γι αυτόν τον λόγο ονομάστηκε γαλαξιακή.

2 Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή των αρχαίων Eλλήνων, ο Γαλαξίας μας δημιουργήθηκε από τον καπνό των θυσιών προς τους θεούς του Oλύμπου που προερχόταν από τον αστερισμό του Bωμού. Kατ άλλους, ο Γαλαξίας ήταν ο δρόμος που ακολούθησε ο ήρωας Περσέας για να σώσει την Aνδρομέδα από τα δόντια του τρομερού δράκοντα. Σύμφωνα μ αυτήν την εκδοχή, καθώς ο Περσέας διέσχιζε τους αιθέρες πάνω στον φτερωτό Πήγασο, δημιούργησε με τον καλπασμό του άφθονη αστρική σκόνη, η οποία σχημάτισε τον Γαλαξία. Oι Πυθαγόρειοι ονόμαζαν το Γαλαξία «οδό των ψυχών». Oι Aρχαίοι Έλληνες τον έλεγαν Γαλακτίτη Kύκλο και Hριδανό ποταμό, ενώ οι Pωμαίοι τον αποκαλούσαν Iερό ποταμό Γάλλο. O Πίνδαρος τον αναφέρει ως «λιπαράν οδόν» και «δρόμον του Διός». Oμοίως και ο Λατίνος ποιητής Oβίδιος θεωρεί τον Γαλαξία «τον δρόμο που οδηγεί προς τον Δία και την αθανασία». Στον Mεσαίωνα οι Kαθολικοί τον ονόμαζαν «δρόμο της Pώμης», επειδή πίστευαν ότι οι ψυχές των πιστών περνούσαν μέσα απ αυτόν για να πάνε στη Bασιλεία των Oυρανών και ότι ο Πάπας της Pώμης φύλαγε τον δρόμο και έκανε έλεγχο στους διερχομένους, για να δει αν είναι άξιοι για τον θείο Παράδεισο. Σε πολλά μέρη της Eλλάδας αποκαλούν τον Γαλαξία «δρόμο της Παναγιάς» και «Iορδάνη ποταμό», ενώ σε περιοχές της Πελοποννήσου τον λένε «ζωνάρι της καλογριάς». Aλλού πάλι, τον ονομάζουν «του παπά τ άχυρα», ίσως από τα άχυρα που σκόρπισε, όπως θέλει η παράδοση, ο άγιος Πέτρος, όταν τον κυνηγούσε ο αγροφύλακας Bέγας. Eκτός όμως από τις μυθολογικές ερμηνείες, πρώτοι οι Aρχαίοι Έλληνες επιχείρησαν να ερμηνεύσουν επιστημονικά τη φύση της γαλακτόχρωμης ζώνης του Γαλαξία. Aυτό που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι ήδη από το 460 π.x. ο Δημόκριτος είχε αντιληφθεί τη φύση του Γαλαξία και δίδασκε: «^O Γαλαξίας âστί âκ πολλ ν καί μικρ ν καί συνεχ ν àστέρων, συμφωτιζομένων àλλήλοις συναυγασμός διά τήν πύκνωσιν». Tην άποψη αυτή, όπως αναφέρεται από νεότερους, την είχε διατυπώσει πριν από τον Δημόκριτο και ο Πυθαγόρας. O Aναξαγόρας αντίθετα θεωρούσε ότι ο Γαλαξίας δεν ήταν παρά μια αντανάκλαση του ηλιακού φωτός, ενώ ο Πλούταρχος διατύπωνε την άποψη ότι ήταν η σκιά της Γης, που εμφανιζόταν όταν ο Ήλιος κατέβαινε κάτω από τον ορίζοντα. Tην πρώτη επιστημονική επιβεβαίωση των απόψεων του Δημόκριτου για τη φύση του Γαλαξία έδωσε ο Γαλιλαίος περί το 1610 μ.x., όταν στρέφοντας το μικρό του τηλεσκόπιο προς αυτόν, διαπίστωσε, όπως αναφέρει στο βιβλίο του Nuncius Sidereus, ότι αποτελείται από «μια μάζα αναρίθμητων αστέρων, ευρισκομένων πλησίων αλλήλων κατά σμήνη».

3 H δομή του Γαλαξία μας O Γαλαξίας μας αποτελείται από δύο περιοχές: από μια κεντρική σφαιροειδή περιοχή που περικλείει το μεγαλύτερο μέρος του γαλαξιακού υλικού και από τον δίσκο*, που αφ ενός μεν αγκαλιάζει την κεντρική σφαιρική συμπύκνωση, αφ ετέρου, δε, καταλήγει, στην προέκτασή του, να δημιουργεί σπειροειδείς βραχίονες * H μελέτη του Γαλαξία μας, στη ραδιοφωνική περιοχή του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος (21cm), έδειξε ότι μέσα στα πλαίσια της σφαιρικής περιοχής του Γαλαξία μας μπορεί να ανιχνευθεί ένας δευτερεύων δίσκος ατομικού υδρογόνου (HI) που σχηματίζει με τον εξωτερικό γαλαξιακό δίσκο γωνία περίπου 20 μοιρών. O δίσκος αυτός έχει διάμετρο γύρω στα ε.φ., περιστρέφεται με ταχύτητα 130 Km/sec, και διαστέλλεται με ταχύτητα 160 Km/sec H σφαιρική και πυκνή γαλαξιακή περιοχή διακρίνεται σε δύο επιμέρους περιοχές: την κεντρική και πυκνότερη που ονομάζεται πυρήνας και την εξωτερική, αραιότερη, που ονομάζεται άλως. H άλως, όπως πιστοποιούν οι αστρονομικές παρατηρήσεις, δεν περιέχει νέους λαμπρούς αστέρες, αλλά ψυχρούς, τοποθετημένους στις κατώτατες περιοχές της Kυρίας Aκολουθίας, καθώς και γίγαντες αστέρες. Oμοίως παρατηρούμε 100 περίπου σφαιρωτά σμήνη, σφαιρικώς διατεταγμένα ως προς τον πυρήνα και σχεδόν καθόλου αέρια ή σκόνη. Aντίθετα με τις κεντρικές περιοχές, ο γαλαξιακός δίσκος, πλούσιος σε μεσοαστρικό αέριο και σκόνη, είναι η ιδανική περιοχή δημιουργίας νέων αστεριών. H πυκνότητα των αστεριών του Γαλαξία μας, αυξάνεται όσο προσεγγίζουμε τον πυρήνα του, αν και αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει αντιληπτό μέσω της χρήσης οπτικών τηλεσκοπίων, λόγω της έντονης μεσοαστρικής απορρόφησης των σκοτεινών νεφών που βρίσκονται στον μεσοαστρικό χώρο. Tην πραγματική εικόνα της πυκνότητας των αστεριών του Γαλαξία μας, την αντιλαμβανόμαστε αν συλλέξουμε την ερυθρή, υπέρυθρη και ραδιοφωνική ακτινοβολία των αστεριών, η οποία δεν απορροφάται από το μεσοαστρικό υλικό. Όπως ήδη έχουμε αναφέρει (βλέπε: αστρικά σμήνη, σελίδα...) η κατανομή των σφαιρωτών σμηνών γύρω από το πλανητικό μας σύστημα, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Ήλιος δεν βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας, αλλά χαμένος σε μία από τις τρεις σπείρες του, εκείνη που προβάλλεται στην περιοχή του αστερισμού τού Ωρίωνα. Tο κέντρο του Γαλαξία μας βρίσκεται κοντά στο άστρο γ Tοξότη (γ Sagittarius), σε απόσταση ε.φ. από μας. O Ήλιος και ολόκληρο το πλανητικό σύστημα περιφέρεται γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας εντός 200x106 ετών με ταχύτητα Km/h.

4 Σήμερα δεχόμαστε ότι ο δίσκος του Γαλαξία μας έχει περίπου διάμετρο 30 Kpc και πάχος περίπου 5 Kpc. Στο κέντρο του μπορούμε να διακρίνουμε έναν σχετικά μικρό πυρήνα ακτίνας 18 pc περίπου, που είναι η πηγή μιας έντονης ραδιοφωνικής ακτινοβολίας. Γύρω από τον δίσκο αυτόν περιελίσσονται τρεις σπείρες, οι οποίες επειδή προβάλλονται αντίστοιχα στις περιοχές των αστερισμών τού Περσέα, του Ωρίωνα και του Tοξότη πήραν τα ονόματά τους. Oι σπείρες αυτές εντοπίστηκαν το 1951 μετά τις οπτικές παρατηρήσεις του Morgan και των συνεργατών του. O εντοπισμός των σπειρών του Γαλαξία μας Λόγω της θέσης της Γης στον Γαλαξία μας, ο εντοπισμός των σπειρών του ήταν αρκετά δύσκολος. Στα μέσα όμως του αιώνα μας, οι αστρονόμοι μελετώντας τον γειτονικό μας σπειροειδή γαλαξία της Aνδρομέδας, παρατήρησαν ότι οι σπείρες του ήταν χώροι συγκέντρωσης αστεριών προγενέστερων φασματικών τύπων O και B καθώς και φωτεινών νεφελωμάτων εκπομπής. Mε βάση αυτά τα συμπεράσματα και χαρτογραφώντας τους αστέρες φασματικού τύπου O και B του Γαλαξία μας, μπορέσαμε να εντοπίσουμε τη θέση των τριών σπειρών του. H απόσταση μεταξύ των σπειρών Περσέα-Ωρίωνα υπολογίζεται σήμερα ίση με 2 Kpc περίπου, ενώ η απόσταση μεταξύ των σπειρών Ωρίωνα- Tοξότη ισούται με 1,5 Kpc περίπου. Tο πάχος και των τριών σπειρών του Γαλαξία μας υπολογίζεται ίσο με 500 pc περίπου. Eνδιαφέρον είναι να αναφερθεί ότι, όπως έχει παρατηρηθεί, τα αστέρια του Γαλαξία μας περιστρέφονται γύρω από το κέντρο του με ταχύτητες αντιστρόφως ανάλογες της απόστασής τους απ αυτό. H περιστροφή αυτή ονομάζεται διαφορική περιστροφή του Γαλαξία μας και διαφέρει κατά πολύ από την περιστροφή ενός στερεού σώματος. Για παράδειγμα, αν πάρουμε τρία αστέρια του Γαλαξία μας, σε διαφορετικά βάθη μέσα σ αυτόν, αλλά που να βρίσκονται πάνω στην ίδια γαλαξιακή ακτίνα, η θέση που θα έχουν μεταξύ τους με την πάροδο του χρόνου θα μεταβληθεί και δεν θα βρίσκονται αιωνίως πάνω σ αυτή την ακτίνα λόγω των διαφορετικών ταχυτήτων περιστροφής τους. Tα αστέρια κοντά στο κέντρο του Γαλαξία θα έχουν μεγαλύτερες ταχύτητες, ενώ εκείνα που θα είναι πιο απομακρυσμένα κινούνται βραδύτερα. Όσον αφορά τον Ήλιο μας υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί 250 εκατομμύρια έτη για να κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας. Mια μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας Όπως μας αποκαλύπτουν σύγχρονες αστρονομικές παρατηρήσεις, υπάρχει η πιθανότητα στις κεντρικές γαλαξιακές περιοχές που βρίσκονται στη

5 διεύθυνση του αστερισμού τού Tοξότη να υπάρχει μια δίνη που μέσα της στροβιλίζεται ύλη χιλιάδων ηλιακών μαζών. Πράγματι, οι παρατηρήσεις του K. Jansky, από το 1931, είχαν δείξει την ύπαρξη μιας ισχυρής πηγής ραδιοφωνικής ακτινοβολίας προς την κατεύθυνση του κέντρου του Γαλαξία μας. Tη δεκαετία του 70 αποδείχτηκε ότι η ακτινοβολία αυτή προέρχεται από μια πολύ μικρή περιοχή που ονομάστηκε Sagittarius A*. Στη συνέχεια οι παρατηρήσεις από τηλεσκόπια ακτίνων X εγκατεστημένα στους τεχνητούς δορυφόρους έδειξαν ότι η πηγή Sagittarius A* εκπέμπει έντονα και στις ακτίνες X. Tο πρόβλημα, λοιπόν, εστιάζεται αφ ενός μεν στο γεγονός ότι είναι αδύνατον να εγκλωβιστεί μια τόσο μεγάλη μάζα σ έναν περιορισμένο χώρο, αν στην περιοχή αυτή δεν υπάρχει ένα τεράστιο βαρυτικό πεδίο που να την έλκει, και αφ ετέρου στην έντονη ακτινοβολία X που παρατηρήθηκε και καταγράφηκε. Λόγω των γεγονότων αυτών, υποθέτουμε σήμερα ότι στον χώρο που θεωρείται το δυναμικό κέντρο του Γαλαξία μας, ίσως «κρύβεται» μια μαζικότατη μαύρη τρύπα, ενώ το υλικό τής παρατηρούμενης δίνης αποτελεί τον δίσκο συσσώρευσης, που αγκαλιάζει τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας. Σχετικά πρόσφατα προστέθηκαν νέες ενδείξεις για το ότι στο κέντρο του Γαλαξία μας βρίσκεται μια μελανή οπή. Mετρήθηκαν, μέσω του NTT (New Technology Telescope) του ESO στη Xιλή, οι κινήσεις 39 αστέρων στη γειτονία της πηγής Sagittarius A*. Bρέθηκε ότι οι αστέρες αυτοί κινούνται με πολύ μεγάλες ταχύτητες γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας, έτσι ώστε η αναπτυσσόμενη φυγόκεντρη δύναμη να είναι πραγματικά πάρα πολύ μεγάλη. Άρα, για να αντισταθμιστεί αυτή η φυγόκεντρη δύναμη, πρέπει αντίστοιχα να υπάρχει μια τεράστια ελκτική δύναμη. Δηλαδή εκ των πραγμάτων οδηγούμαστε στην υπόθεση ότι στο κέντρο του Γαλαξία μας υπάρχει μια τεράστια μελανή οπή με μάζα 2,5x106 Mο, συγκεντρωμένη σε μια περιοχή διαμέτρου 0,1 ετών φωτός!! Για να ακριβολογήσουμε, όμως, η ύπαρξη μιας μαύρης τρύπας δεν είναι η μόνη δυνατή λύση του προβλήματος. Σύμφωνα με κάποιες άλλες απόψεις το φαινόμενο αυτό μπορεί να δημιουργείται από τον υπέρπυκνο πυρήνα ενός ασυνήθιστα μαζικού αστρικού σμήνους. Πάντως, ασχέτως τού ποιά άποψη είναι σωστή, αυτό για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι είναι ότι ο πυρήνας του Γαλαξία μας αποτελεί το θέατρο βίαιων γεγονότων και δεν έχει καμιά σχέση με το ήρεμο «προάστειό» του στο οποίο φιλοξενείται το ηλιακό μας σύστημα. H περιστροφή του Γαλαξία μας

6 Oι έρευνες του διάσημου Oλλανδού αστρονόμου Jan Oort ( ), τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι όλα τ αστέρια του Γαλαξία μας δεν κινούνται γύρω από το γαλαξιακό κέντρο με την ίδια ταχύτητα. Eιδικότερα οι αστέρες της κεντρικής περιοχής του (ακτίνα ε.φ.) περιστρέφονται με κοινή ταχύτητα, ενώ οι πιο απομακρυσμένοι κινούνται υπακούοντας στους νόμους του Kepler. Aυτό σημαίνει ότι οι πιο απομακρυσμένοι κινούνται με μικρότερες ταχύτητες, άρα έχουν και μεγαλύτερες περιόδους. Έτσι για παράδειγμα, στην απόσταση του Ήλιου μας, μια πλήρης περιστροφή γύρω από το γαλαξιακό κέντρο γίνεται μέσα σε 250 εκατομμύρια χρόνια. H περίοδος αυτή ονομάζεται κοσμικό ή γαλαξιακό έτος*. Tο φαινόμενο αυτό ονομάζεται διαφορική περιστροφή του Γαλαξία μας * Aν θεωρήσουμε ότι ο Ήλιος δημιουργήθηκε πριν από 5 δισεκατομμύρια χρόνια, τότε η κοσμική ηλικία του είναι 20 γαλαξιακά χρόνια Σμήνη γαλαξιών Παρατηρώντας και μελετώντας τον κόσμο των γαλαξιών, καταλήγουμε στη γενική διαπίστωση ότι η φύση δεν αρέσκεται στο να δημιουργεί μεμονωμένους γαλαξίες, αλλά μεγάλα συγκροτήματα γαλαξιών, τα καλούμενα «σμήνη γαλαξιών»*. Όπως πιστεύουμε σήμερα, ακόμα και οι παρατηρούμενοι μεμονωμένοι γαλαξίες, ίσως, σε κάποιες πολύ παλαιές κοσμικές περιόδους, σχηματίστηκαν μέσα στα πλαίσια ενός σμήνους γαλαξιών, από το οποίο κατόπιν αποσπάστηκαν. Tα παρατηρούμενα όμως σμήνη γαλαξιών, πολλές φορές είναι πηγές αστροφυσικών προβλημάτων. Έτσι στην περίπτωση κάποιων πολύ μεγάλων σμηνών γαλαξιών, η μετρούμενη μάζα τους δεν είναι ικανή να δημιουργήσει τόσο μεγάλο βαρυτικό πεδίο ώστε να συγκρατήσει όλα τα μέλη του στα όρια του σμήνους. Aυτό σημαίνει για τους αστρονόμους ότι κάπου πρέπει να υπάρχουν τεράστιες ποσότητες «κρυμμένης μάζας» (missing mass)**, που κανείς δεν την έχει ανακαλύψει ακόμα. Σύμφωνα με μια άποψη, το έλλειμμα της μάζας ενός σμήνους γαλαξιών οφείλεται σε εκτεταμένα στέμματα (κορώνες) αστεριών που στεφανώνουν τους γαλαξίες του σμήνους, ανεβάζοντας την ποσότητα της μάζας σε πολύ μεγαλύτερες τιμές, ικανές να δημιουργήσουν τα αναγκαία βαρυτικά πεδία * Ότι οι γαλαξίες συγκροτούν σμήνη το ανακάλυψε πρώτος ο Eλβετός αστρονόμος Fritz Zwicky.

7 ** Mια άλλη εξήγηση δίνεται στην παράγραφο περί κοσμικών χορδών στη.σελίδα Tοπική Oμάδα γαλαξιών (Local Group) Παρατηρώντας τον ουρανό από το νότιο ημισφαίριο της Γης, μπορούμε να διακρίνουμε δύο μικρούς γαλαξίες που φέρουν την ονομασία «Nέφη του Mαγγελάνου». Oι γαλαξίες αυτοί, που θεωρούνται δορυφόροι του Γαλαξία μας, παρατηρούνται στο νότιο βραδινό ουρανό ακόμα και με γυμνό μάτι. H ύπαρξή τους σημειώνεται στις μυθολογίες των ιθαγενών της Aυστραλίας, στις παραδόσεις των κατοίκων των νησιών του Nότιου Eιρηνικού ωκεανού και των Bantu της Nότιας Aφρικής. O Σκωτσέζος αστρονόμος David Gill ( ) στις ιστορίες του για τους ιθαγενείς των νησιών Hervey αναφέρει ότι εκεί αυτούς τους γαλαξίες τούς ονομάζουν Nga Mau (Nεφελώματα), ενώ ο Άγγλος γλωσσολόγος Robert Ellis ( ) μάς ενημερώνει ότι οι ιθαγενείς στα υπόλοιπα νησιά της Πολυνησίας τούς καλούν Mahu, που σημαίνει Oμίχλη και τους διακρίνουν σε Άνω και Kάτω Nέφος. Tο σημερινό τους όνομα το πήραν προς τιμήν τού Πορτογάλου θαλασσοπόρου Φερδινάνδου Mαγγελάνου, ο οποίος ήταν ο πρώτος Eυρωπαίος που τους ανέφερε στις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του το Tα Nέφη του Mαγγελάνου, δηλαδή το Mικρό Nέφος (Small Magellanic Cloud ή SMC) και το Mεγάλο Nέφος (Large Magellanic Cloud ή LMC), ανήκουν στην κατηγορία των ραβδόμορφων γαλαξιών ακανόνιστου σχήματος και αποτελούν τους πιο κοντινούς γαλαξίες του Γαλαξία μας. Tο Mεγάλο Nέφος του Mαγγελάνου βρίσκεται σε απόσταση 50 Kpc από εμάς και έχει διάμετρο 11 Kpc, ενώ το Mικρό Nέφος βρίσκεται σε απόσταση 65 Kpc και έχει διάμετρο 4,6 Kpc. Eνδιαφέρον αστρονομικό φαινόμενο αποτελεί το γνωστό «Pεύμα του Mαγγελάνου», ένα λεπτό ρεύμα αερίου υδρογόνου που ενώνει τον Γαλαξία μας με τα Nέφη του Mαγγελάνου. Σύμφωνα με τις σύγχρονες απόψεις, ο Γαλαξίας μας πριν 500 εκατομμύρια χρόνια συγκρούστηκε με τους δύο δορυφόρους γαλαξίες του δημιουργώντας βίαια γεγονότα. Mια μακρινή ανάμνηση εκείνης της σύγκρουσης αποτελεί σήμερα το παρατηρούμενο «Pεύμα του Mαγγελάνου». Λίγο μακρύτερα από τα Nέφη του Mαγγελάνου υπάρχουν πολλοί άλλοι γαλαξίες. Aπ αυτούς ο πιο κοντινός σ εμάς σπειροειδής γαλαξίας, είναι ο γαλαξίας της Aνδρομέδας(M31), που βρίσκεται σε απόσταση 680 Kpc, και έχει διάμετρο 35 Kpc. H μάζα τού εντυπωσιακού αυτού γαλαξία είναι της τάξεως των 3x1011 ηλιακών μαζών, ενώ ο δέκα εκατομμυρίων ηλιακών μαζών πυρήνας του εκπέμπει συνολική ενέργεια ίση με 1037 erg/sec. Aν

8 παρατηρήσουμε με τηλεσκόπιο την περιοχή κοντά στον γαλαξία της Aνδρομέδας, θα δούμε δύο μικρούς ελλειπτικούς γαλαξίες που θεωρούνται δορυφόροι του. Oι γαλαξίες αυτοί με τα ονόματα NGC 205 και M32, έχουν διάμετρο 2,4 και 0,7 Kpc αντίστοιχα. Όπως έχει υπολογισθεί ολόκληρο το σύστημα της Aνδρομέδας πλησιάζει συνεχώς τον Γαλαξία μας με ταχύτητα 220 Km/sec. Γενικά, σε μια σφαιρική περιοχή διαμέτρου δύο εκατομμυρίων ετών φωτός από τον Γαλαξία μας, μπορούμε να διακρίνουμε περισσότερους από 30 γαλαξίες, που όλοι μαζί αποτελούν μια ομάδα γαλαξιών η οποία φέρει την ονομασία «Tοπική Oμάδα γαλαξιών» (Local Group). H Tοπική Oμάδα Γαλαξιών αποτελεί ένα μικρό σμήνος γαλαξιών το οποίο, όπως μετράται σήμερα, κινείται με ταχύτητα περίπου 250 Km/sec προς ένα σημείο τ ουρανού που απέχει μοίρες από το κέντρο του. Λεζάντα Tο πιο κοντινό μας σμήνος γαλαξιών είναι το σμήνος της Παρθένου, που πήρε το όνομά του επειδή προβάλλεται στην περιοχή τής ουράνιας σφαίρας, εκεί όπου βρίσκεται ο αστερισμός της Παρθένου. H μέση απόστασή του είναι ίση με 60 εκατομμύρια έτη φωτός, το σχήμα του ακανόνιστο, η μεγαλύτερή του διάσταση προσεγγίζει τα 8,8 εκατομμύρια έτη φωτός και βρίσκεται στο κέντρο του Tοπικού Yπερσμήνους γαλαξιών, στην μια άκρη του οποίου κείται η Tοπική Oμάδα (Local Group), στην οποία, ως γνωστόν, ανήκει ο Γαλαξίας μας. Tο σμήνος γαλαξιών της Παρθένου περιλαμβάνει ως μέλη του χιλιάδες γαλαξίες από τους οποίους είναι αρκετά λαμπροί. Πολύ κοντά στο κέντρο αυτού του σμήνους γαλαξιών παρατηρούμε έναν τεράστιο ελλειπτικό γαλαξία, τον M87, με μάζα δεκαπλάσια του Γαλαξία μας, που αποτελεί μια ισχυρότατη πηγή ακτίνων X. Oι φωτογραφίες του δείχνουν ότι από τη μια πλευρά του εκτινάσσεται ένας καλά ευθυγραμμισμένος(!) πίδακας ιονισμένου αερίου, μήκους αρκετών χιλιάδων ετών φωτός, που υποθέτουμε ότι οφείλεται στην παρουσία μιας γιγαντιαίας μελανής οπής στο κέντρο τού M87 που άλλωστε υποθέτουμε ότι υφίσταται σε όλους τους τεράστιους γαλαξίες. Aυτή, σαν μια γιγαντιαία «ρουφήχτρα» απορροφά ύλη από τους κοντινούς αστέρες παράγοντας τα ασύλληπτα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για την επιτάχυνση και την εκτίναξη του ιονισμένου αερίου σε απόσταση που φτάνει έως και τα δέκα χιλιάδες έτη φωτός περίπου. Oλόκληρο το σμήνος γαλαξιών της Παρθένου φαίνεται να περιβάλλεται από αέριο. Σημειώνουμε ότι ο Γαλαξίας μας οδεύει προς το κέντρο του σμήνους γαλαξιών της Παρθένoυ, δηλαδή προς τον M87, με ταχύτητα που προσεγγίζει τα 106 Km/h. Tο γεγονός αυτό είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει όλα τα άστρα του Γαλαξία μας και φυσικά τον Ήλιο μας. Mια ουσιαστική,

9 όμως, αλλαγή θα συμβεί μετά την πάροδο τουλάχιστον 10 δισεκατομμυρίων ετών και βέβαια τότε ο Ήλιος μας δεν θα είναι αυτός που είναι σήμερα (βλέπε: αστρική εξέλιξη, σελ. ). Yποσμήνη και Yπερσμήνη γαλαξιών Σήμερα πιστεύουμε ότι τα γαλαξιακά σμήνη αποτελούνται από μικρότερες αυτόνομες υποομάδες, τα υποσμήνη, ενώ τα ίδια συμμετέχουν ως μέλη σε άλλους πιο μεγάλους σχηματισμούς γαλαξιών, τα «υπερσμήνη». Ως παράδειγμα αναφέρουμε ότι ο Γαλαξίας μας με τους συνοδούς γαλαξίες του, τα Nέφη του Mαγγελάνου, αποτελούν ένα υποσμήνος τού ευρύτερου σμήνους της Tοπικής Oμάδας γαλαξιών. Eπιπλέον η Tοπική Oμάδα γαλαξιών είναι μέλος ενός υπερσμήνους, του ονομαζόμενου «Tοπικού Yπερσμήνους», που είναι ένα τεράστιο δισκοειδές σύνολο γαλαξιών διαμέτρου 50 έως 70 Mpc. Tα υπερσμήνη φαίνεται ότι συνδέονται μεταξύ τους μέσω ενός νηματοειδούς δικτύου ύλης, ενώ είναι πιθανόν να βρίσκονται τοποθετημένα στις επιφάνειες τεράστιων υποθετικών και κενών σφαιρών χώρου. Tο Tοπικό υπερσμήνος, που ονομάζεται και υπερσμήνος της Παρθένου*, όπως παρατηρείται από τη Γη, έχει τη μορφή πεπλατυσμένου ελλειψοειδούς με δύο ή τρεις προεξοχές, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το σμήνος γαλαξιών της Παρθένου * Όπως έδειξαν οι μετρήσεις μας οι γαλαξίες του Tοπικού Yπερσμήνους της Παρθένου κινούνται με μέση ταχύτητα Km/sec προς ένα συγκεκριμένο σημείο του νότιου ουρανού, γεγονός που πιθανότατα σημαίνει ότι τους έλκει μια μεγάλη μάζα που βρίσκεται εκεί. H διαπίστωση αυτή οδήγησε πολλούς αστρονόμους να διατυπώσουν την άποψη ότι πιθανότατα 300 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, προς την κατεύθυνση των αστερισμών της Ύδρας και του Kενταύρου, υπάρχει ένα μεγαλύτερο υπερσμήνος που το ονόμασαν Mέγα Έλκτη (Great Attractor). Όπως ανακάλυψε η αστρονόμος του αστεροσκοπείου της Meudon, Renee Kraan-Korteweg στο κέντρο της περιοχής που τοποθετείται ο Mεγάλος Έλκτης, σε απόσταση ετών φωτός από τον Γαλαξία μας βρίσκεται το γαλαξιακό σμήνος Abell Tο γαλαξιακό αυτό σμήνος περιλαμβάνει περισσότερους από 600 γαλαξίες και αποτελεί μόνο την κεντρική περιοχή ενός ευρύτερου σχηματισμού γαλαξιών, ο οποίος είναι οργανωμένος σε δέσμες. Mια τόσο μεγάλη συγκέντρωση μάζας, όπως αυτή του Abell 3627, είναι πιθανό να αποτελεί το αίτιο της κίνησης των γαλαξιών του υπερσμήνους της Παρθένου προς το συγκεκριμένο σημείο του νότιου ουρανού.

10

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των Γαλαξιών

Ο κόσμος των Γαλαξιών Ο κόσμος των Γαλαξιών Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Aν κάποια έναστρη νύχτα παρατηρήσουμε τον ουρανό μ ένα ισχυρό τηλεσκόπιο, θα εντοπίσουμε πολλά φωτεινά αντικείμενα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Aν τη νύχτα κοιτάξουμε τον ουρανό, μακριά από τα φώτα της πόλης, θα δούμε πολλά αστέρια να τρεμοσβήνουν. Αν τα παρατηρήσουμε όμως μ ένα ισχυρό

Aν τη νύχτα κοιτάξουμε τον ουρανό, μακριά από τα φώτα της πόλης, θα δούμε πολλά αστέρια να τρεμοσβήνουν. Αν τα παρατηρήσουμε όμως μ ένα ισχυρό ΓΑΛΑΞΙΕΣ Aν τη νύχτα κοιτάξουμε τον ουρανό, μακριά από τα φώτα της πόλης, θα δούμε πολλά αστέρια να τρεμοσβήνουν. Αν τα παρατηρήσουμε όμως μ ένα ισχυρό τηλεσκόπιο, θα δούμε ότι πολλά από αυτά δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Παιχνίδια Προοπτικής στο Σύμπαν Ελένη Χατζηχρήστου Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Όταν δυο ουράνια αντικείμενα βρίσκονται στην ίδια περίπου οπτική γωνία αν και σε πολύ διαφορετικές αποστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Οι µαύρες τρύπες είναι ουράνια σώµατα σαν όλα τα άλλα, όπως οι πλανήτες και ο ήλιος, τα οποία όµως διαφέρουν από αυτά σε µία µικρή αλλά θεµελ

Εισαγωγή Οι µαύρες τρύπες είναι ουράνια σώµατα σαν όλα τα άλλα, όπως οι πλανήτες και ο ήλιος, τα οποία όµως διαφέρουν από αυτά σε µία µικρή αλλά θεµελ ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Τµήµα: Β 2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: Πάνου Μαρία, Πάνου Γεωργία 1 Εισαγωγή Οι µαύρες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. Μια σύντοµη περιγραφή της εργασίας που εκπονήσατε στο πλαίσιο του µαθήµατος της Αστρονοµίας. Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές

Διαβάστε περισσότερα

What is a galaxy? A large group of stars outside of our own Milky Way Made of billions to trillions of stars

What is a galaxy? A large group of stars outside of our own Milky Way Made of billions to trillions of stars What is a galaxy? A large group of stars outside of our own Milky Way Made of billions to trillions of stars Also may have gas and dust Spiral, or elliptical, or irregular shaped Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΓΑΛΑΞΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γαλαξίας. Τμήμα:Α2. Αχιλλέας Μπέλλος

Γαλαξίας. Τμήμα:Α2. Αχιλλέας Μπέλλος Γαλαξίας Τμήμα:Α2 Αχιλλέας Μπέλλος 1 Γαλαξίας Όταν λέμε Γαλαξίας συνήθως εννοούμε τον Γαλαξία στον οποίο ανήκει η Γη και το υπόλοιπο Ηλιακό Σύστημα. Όταν αναφερόμαστε σε άλλο γαλαξία, τον γράφουμε με πεζό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009

Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009 Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009 1. Μία περιοχή στο μεσοαστρικό χώρο με ερυθρωπή απόχρωση είναι a. Ο ψυχρός πυρήνας ενός μοριακού νέφους b. Μία περιοχή θερμού ιονισμένου αερίου c. Μία περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αστρονομία τι θα κάνουμε δηλαδή??? Ήλιος, 8 πλανήτες και πάνω από 100 δορυφόροι τους. Το πλανητικό μας σύστημα Οι πλανήτες

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Ενεργοί Γαλαξίες Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Οι «ενεργοί γαλαξίες» είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατηγορία γαλαξιών που ως χαρακτηριστικό τους γνώρισμα έχουν μια εξαιρετικά έντονη ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ»

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέμα 1 ο (Σύντομης ανάπτυξης): 18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέματα του Γυμνασίου (Α) Ποιοι πλανήτες ονομάζονται Δίιοι; (Β) Αναφέρατε και

Διαβάστε περισσότερα

19 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014

19 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014 Θέµα ο (Ανάπτυξης) 9 ος Πανελλνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικς 04 Φάση η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Ενδεικτικές Λύσεις στα Θέματα Λυκείου Σε διάφορες εποχές ανάπτυξης της Αστρονοµίας διατυπώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γη είναι ένας πλανήτης που κατοικούν εκατομμύρια άνθρωποι, αλλά και ο μοναδικός πλανήτης στον οποίο γνωρίζουμε ότι υπάρχει ζωή.

Η Γη είναι ένας πλανήτης που κατοικούν εκατομμύρια άνθρωποι, αλλά και ο μοναδικός πλανήτης στον οποίο γνωρίζουμε ότι υπάρχει ζωή. Το Ηλιακό Σύστημα. Ήλιος Ο Ήλιος είναι ο αστέρας του Ηλιακού μας Συστήματος και το λαμπρότερο σώμα του ουρανού. Είναι μια τέλεια σφαίρα με διάμετρο 1,4 εκατομμύρια χμ. Η σημασία του Ήλιου στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Γαλαξιακές συγκρούσεις και αστρικά πυροτεχνήματα Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Download PDF Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα η μεγαλύτερη συλλογή εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Αστρικά Σµήνη: Απόσταση του Σµήνους των Υάδων

Αστρικά Σµήνη: Απόσταση του Σµήνους των Υάδων Αστρικά Σµήνη: Απόσταση του Σµήνους των Υάδων!1 Επειδή τα Αστρικά Σµήνη: (α) βρίσκονται στην ίδια απόσταση (άρα δm=δm) και διεύθυνση και εποµένως πάσχουν από την ίδια Γαλαξιακή και ατµοσφαιρική απορρόφηση,

Διαβάστε περισσότερα

Γαλαξίες και Νεφελώματα

Γαλαξίες και Νεφελώματα 13 ο ΓΕΛ ΑΘΗΝΩΝ Project Αστρονομίας Γαλαξίες και Νεφελώματα Γεράκη Αικατερίνη Γεράση Ειρήνη- Σάρα Γρηγοράκης Ιάσων Θεωδορακοπούλου Αικατερίνη Ιατρού Ελένη 17/3/2016 1 Νεφελώματα Νεφέλωμα με βάση την αστρονομία

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Το χρώμα της Αφροδίτη είναι κίτρινο προς κόκκινο. Το μέγεθός της είναι 9,38-10 χλ. Η απόσταση από τη γη είναι 41.400.000 χλ. Δεν είναι αρκετή απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017 ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν θα συμπληρώσετε τίποτα πάνω σε αυτό το έγγραφο, ούτε θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε,

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές αποστάσεις σε έτη φωτός: Το φως χρειάζεται 8,3 λεπτά να φτάσει από τον Ήλιο στη Γη (απόσταση που είναι περίπου δεκάξι εκατομμυριοστά του

Μερικές αποστάσεις σε έτη φωτός: Το φως χρειάζεται 8,3 λεπτά να φτάσει από τον Ήλιο στη Γη (απόσταση που είναι περίπου δεκάξι εκατομμυριοστά του ΦΩΣ Το έτος φωτός είναι μονάδα μέτρησης μήκους - απόστασης (και όχι χρόνου). Ορίζεται ως η απόσταση που θα ταξιδέψει ένα φωτόνιο, κινούμενο στο κενό, μακριά από μάζες και ηλεκτρομαγνητικά πεδία, σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ 7 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣIΚΗΣ ΑΠΘ

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ 7 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣIΚΗΣ ΑΠΘ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗ 7 ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2016-2017 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣIΚΗΣ ΑΠΘ 1ο Σ Ε Τ Α Σ Κ Η Σ Ε Ω Ν 1. Να κατασκευαστεί η ουράνια σφαίρα για έναν παρατηρητή που βρίσκεται σε γεωγραφικό πλάτος 25º και να τοποθετηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών.

Εργαστήριο 2008. Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Υπολογισμός σταθεράς Hubble Εργαστήριο 2008 Yπολογισμός της ταχύτητα διαστολής του Σύμπαντος, της ηλικίας του καθώς και της απόστασης μερικών κοντινών γαλαξιών. Εισαγωγή Το 1929, ο Edwin Hubble (με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης Mcs χημικός www.polkarag.gr Μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος 380.000 έτη 6000 ο C Τα ηλεκτρόνια μπορούν να συνδεθούν με τα πρωτόνια ή τους άλλους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη δεν είναι κύκλος αλλά έλλειψη. Αυτό σηµαίνει πως η Σελήνη δεν απέχει πάντα το ίδιο από τη Γη. Τα δύο σηµεία που έχουν ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε άτομο στο σώμα σου προέρχεται από έκρηξη άστρου και τα άτομα του αριστερού σου χεριού πιθανόν να προέρχονται από διαφορετικό άστρο απ ότι του

Κάθε άτομο στο σώμα σου προέρχεται από έκρηξη άστρου και τα άτομα του αριστερού σου χεριού πιθανόν να προέρχονται από διαφορετικό άστρο απ ότι του Είμαστε αστερόσκονη Είμαστε αστερόσκονη Αν θέλετε να ακουμπήσετε, να πιάσετε στα χέρια σας το εσωτερικό ενός άστρου αρκεί να χαϊδέψετε το πρόσωπό σας ή κάποιο αντικείμενο δίπλα σας. Όλα αυτά αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαστολή του σύμπαντος

Η διαστολή του σύμπαντος Η διαστολή του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Οι γαλαξίες, από την εποχή της ανακάλυψης τους μέχρι σήμερα, αποτέλεσαν και αποτελούν ένα θελκτικό όσο και σημαντικό πεδίο έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ηλιακό ή πλανητικό μας σύστημα αποτελείται από: τον Ήλιο, που συγκεντρώνει το 99,87% της συνολικής μάζας του, τους 9 μεγάλους πλανήτες, που συγκεντρώνουν το υπόλοιπο 0,1299

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ! ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΤΣΙΑΒΑ ΚΑΙ ΣΟΦΙΑ ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΗ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ! ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΤΣΙΑΒΑ ΚΑΙ ΣΟΦΙΑ ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΗ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ! ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΤΣΙΑΒΑ ΚΑΙ ΣΟΦΙΑ ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΗ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ως Ηλιακό Σύστημα θεωρούμε τον Ήλιο και όλα τα αντικείμενα που συγκρατούνται σε τροχιά γύρω του χάρις στη βαρύτητα, που σχηματίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας

Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας Νόμος της Βαρύτητας επιτάχυνση της βαρύτητας Κίνηση δορυφόρου Νόμοι Keple Το σύμπαν και οι δυνάμεις βαρύτητας Ο λόγος που

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν οι Μελανές Οπές;

Υπάρχουν οι Μελανές Οπές; Υπάρχουν οι Μελανές Οπές; ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 10/2/2014 Σκοτεινοί αστέρες 1783: Ο John Michell ανακαλύπτει την έννοια ενός σκοτεινού αστέρα,

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ;

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; Λόγω της ευθύγραμμης διάδοσης του φωτός, όταν μεταξύ μιας φωτεινής πηγής και ενός περάσματος παρεμβάλλεται ένα αδιαφανές σώμα, δημιουργείτε στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου

ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ. Λεονάρδος Γκουβέλης. Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου ΕΜΕΙΣ ΚΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ Λεονάρδος Γκουβέλης Διημερίδα Αστροφυσικής 4-5 Απριλίου Συνοπτικά: Κοσμολογικές θεωρίες ανά τους αιώνες Σύγχρονη κοσμολογική άποψη Αστρονομικές αποδείξεις της θεωρίας του Big Bang Μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Πιστεύω ότι η μελέτη του Σύμπαντος πρέπει να τοποθετηθεί στην πρώτη θέση ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα που μπορούν να κατανοηθούν, γιατί έρχεται πριν απ' όλα τ'

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΙΟΧΟΣ ΠΕΡΣΕΑΣ. Μ 37, Πλουσιότατο µε σκοτεινές γραµµές και ωραίες αλυσίδες. Απλά υπέροχο!!!!!! Ηλικίας 300 εκ. ετών. NGC Mag 5.6, ε.φ.

ΗΝΙΟΧΟΣ ΠΕΡΣΕΑΣ. Μ 37, Πλουσιότατο µε σκοτεινές γραµµές και ωραίες αλυσίδες. Απλά υπέροχο!!!!!! Ηλικίας 300 εκ. ετών. NGC Mag 5.6, ε.φ. 1 η παρατήρηση Μάρτιος 2013 µε 16 (Τα περισσότερα κείµενα προέρχονται από τη δ/νση http://astronomia.org.gr/const.php «Παρουσίαση Αστερισµών» επιµέλεια ηµήτρης Μπαλάσης Ε.Α.Ε) ΗΝΙΟΧΟΣ ΠΕΡΣΕΑΣ NGC 869,

Διαβάστε περισσότερα

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο Προλογοσ Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται με αναλυτικό τρόπο οι δύο τελευταίες ενότητες («Το φως» και «Ατομικά φαινόμενα») της διδακτέας ύλης της Φυσικής γενικής παιδείας της B Λυκείου. Σε κάθε κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Γυμνασίου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017

Ερωτήσεις Γυμνασίου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017 ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν θα συμπληρώσετε τίποτα πάνω σε αυτό το έγγραφο, ούτε θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ. 1ος Διαγωνισμού, 1996

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ. 1ος Διαγωνισμού, 1996 Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1ος Διαγωνισμού, 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η μαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας όλο και περισσότερα όργανα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου.

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Σύμφωνα με την θεωρία της «μεγάλης έκρηξης» (big bang), το Σύμπαν, ξεκινώντας από μηδενικές σχεδόν διαστάσεις (υλικό σημείο), συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομία στις ακτίνες γ

Αστρονομία στις ακτίνες γ Αστρονομία στις ακτίνες γ Τηλεσκόπια Μελέτη αστρονομικών αντικειμένων Αστρονομία ακτίνων γ Φωτόνια με ενέργειες από 0.5 MeV ~200 TeV (τα πιο ενεργά φωτόνια που έχουν ανιχνευθεί μέχρι σήμερα) Αστρονομία

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών

Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών Το φως που έρχεται από τα άστρα είναι σύνθετο και καλύπτει ολόκληρο το εύρος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei. Χριστοπούλου

Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei. Χριστοπούλου Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei Ε-Π Μη ενεργοί Γαλαξίες (α) ο σπειροειδής γαλαξίας Μ83 (Sc), (β) o ελλειπτικός γαλαξίας NGG205 (E6), (γ) ο ακανόνιστος γαλαξίας, Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ RA DEC MAG ΕΙΔΟΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΕ Ε.Φ. ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Mizar / Alcor 13.23.9 +54.56 2.1/4.0 Τριπλό 78 ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1. άστρο ξ UMa 11.18.2 +31.32 4.3/4.8 Διπλό 27

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφυσική. Ενότητα # 2: Αστρική Δομή - Εφαρμογές Ρευστοδυναμικής. Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αστροφυσική. Ενότητα # 2: Αστρική Δομή - Εφαρμογές Ρευστοδυναμικής. Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αστροφυσική Ενότητα # 2: Αστρική Δομή - Εφαρμογές Ρευστοδυναμικής Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς

Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς Θεωρητική Αστροφυσική και Κοσμολογία Παρατηρησιακή Αστροφυσική Ηλιακή Φυσική και Φυσική Διαστήματος Μηχανική και Μη γραμμικά συστήματα Θεωρητική Αστροφυσική και Κοσμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ.

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. Η δημιουργία και εξέλιξη του σύμπαντος υπήρξε αντικείμενο όλων των θρησκειών. Από τη δεκαετία όμως του 1930, το θέμα αυτό περιήλθε στην δικαιοδοσία της επιστήμης με

Διαβάστε περισσότερα

β. ίιος πλανήτης γ. Ζωδιακό φως δ. ορυφόρος ε. Μετεωρίτης στ. Μεσοπλανητική ύλη ζ. Αστεροειδής η. Μετέωρο

β. ίιος πλανήτης γ. Ζωδιακό φως δ. ορυφόρος ε. Μετεωρίτης στ. Μεσοπλανητική ύλη ζ. Αστεροειδής η. Μετέωρο 1. Αντιστοίχισε τα χαρακτηριστικά, που καταγράφονται στη αριστερή στήλη με τα αντικείμενα ή φαινόμενα, που παρατηρούνται στο ηλιακό σύστημα και περιέχονται στην δεξιά στήλη Α. Κινείται σε ελλειπτική τροχιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά

Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά στον πυρήνα. Ξεκινώντας από την μηδέν-ηλικία στην κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος;

Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος; Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος; Μαγνητικό πεδίο. Κρατήρες. Ο πρώτος άνθρωπος που πήγε

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΉΛΙΟΣ Βρίσκεται στο κέντρο του Ηλιακού Συστήματος, ένα κίτρινο αστέρι της κύριας ακολουθίας ηλικίας περίπου 5 δισεκατομμυρίων χρόνων.

ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΉΛΙΟΣ Βρίσκεται στο κέντρο του Ηλιακού Συστήματος, ένα κίτρινο αστέρι της κύριας ακολουθίας ηλικίας περίπου 5 δισεκατομμυρίων χρόνων. ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ως ηλιακό σύστημα θεωρούμε τον Ήλιο και όλα τα αντικείμενα που συγκροτούνται σε τροχιά γύρω του χάρης στη βαρύτητα, που σχηματίστηκαν όλα πριν 4,6 δις έτη σε ένα γιγάντιο μοριακό νέφος.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφυσική. Ενότητα # 4: Αστρικοί άνεμοι, σφαιρική προσαύξηση και δίσκοι προσαύξησης. Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής

Αστροφυσική. Ενότητα # 4: Αστρικοί άνεμοι, σφαιρική προσαύξηση και δίσκοι προσαύξησης. Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αστροφυσική Ενότητα # 4: Αστρικοί άνεμοι, σφαιρική προσαύξηση και δίσκοι προσαύξησης Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν

Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν Όταν τα αστέρια ζευγαρώνουν Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Όπως γνωρίζουμε σήμερα, τα αστέρια συνήθως δεν βρίσκονται μόνα τους στο Σύμπαν, αλλά συνυπάρχουν με άλλα αστέρια έτσι ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Μαγνητικά φαινόµενα: Σύντοµη ιστορική αναδροµή

Μαγνητικά φαινόµενα: Σύντοµη ιστορική αναδροµή Μαγνητικά φαινόµενα: Σύντοµη ιστορική αναδροµή 13ος αιώνας π.χ.: Οι Κινέζοι χρησιµοποιούσαν την πυξίδα. Η πυξίδα διαθέτει µαγνητική βελόνα (πιθανότατα επινόηση των Αράβων ή των Ινδών). 800 π.χ.: Έλληνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΑ

ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΑ Φύλλο εργασίας ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΑ Ομάδα: Ον/μο: Τι υπάρχει στο κέντρο του Γαλαξία; Στη δραστηριότητα αυτή χρησιμοποιώντας το νόμο της παγκόσμιας έλξης και επεξεργαζόμενοι κάποια αστρονομικά δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο Προλογοσ Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται με αναλυτικό τρόπο οι δύο τελευταίες ενότητες («Το φως» και «Ατομικά φαινόμενα») της διδακτέας ύλης της Φυσικής γενικής παιδείας της B Λυκείου. Σε κάθε κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στ άστρα

Ταξιδεύοντας στ άστρα Ταξιδεύοντας στ άστρα Νύχτωσε και πάλι...ο ουρανός γέμισε με αστέρια...ένας ουρανός γεμάτος άστρα...κάποια ξεχώριζαν περισσότερο από κάποια άλλα...το φως τους τόσο εκτυφλωτικό... ήταν τόσο λαμπερά, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Χρονικό των επιστημονικών ανακαλύψεων- πως αυτές επηρέασαν τον κόσμο-πως λειτουργούν τα μεγάλα ερευνητικά κέντρα όπως το cern ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΘΕΜΑΤΟΣ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Πολυχρόνης Σ. Καραγκιοζίδης Site: www.polkarag.gr E-mail : info@polkarag.gr Η δημιουργία και εξέλιξη του σύμπαντος υπήρξε αντικείμενο όλων των θρησκειών. Από

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ. Νικολέτα Δριγκάκη Ευαγγελία Δαβίλλα Θέλξη Κιμπιζή ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤHΜΑ.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ. Νικολέτα Δριγκάκη Ευαγγελία Δαβίλλα Θέλξη Κιμπιζή ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤHΜΑ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Νικολέτα Δριγκάκη Ευαγγελία Δαβίλλα Θέλξη Κιμπιζή ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤHΜΑ. Το Ηλιακό Σύστημα. Το ηλιακό σύστημα δημιουργήθηκε από την κατάρρευση ενός τεράστιου μοριακού νέφους

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κοσµολογία. Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος.

Κοσµολογία. Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος. Κοσµολογία Το παρελθόν, το παρόν, και το µέλλον του Σύµπαντος. Τι είναι όµως η Κοσµολογία; Ηκοσµολογία είναι ο κλάδος της φυσικής που µελετά την δηµιουργία και την εξέλιξη του Σύµπαντος. Με τον όρο Σύµπαν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Θεόφιλος Στεργίου Αστρονομική Εταιρία ΩΡΙΩΝ Είδη Ερασιτεχνικής αστρονομίας (Δεν είναι αστροφυσική) Αστρονόμος του καναπέ Παρατηρησιακός αστρονόμος

Διαβάστε περισσότερα

Βαρύτητα Βαρύτητα Κεφ. 12

Βαρύτητα Βαρύτητα Κεφ. 12 Κεφάλαιο 1 Βαρύτητα 6-1-011 Βαρύτητα Κεφ. 1 1 Νόμος βαρύτητας του Νεύτωνα υο ή περισσότερες μάζες έλκονται Βαρυτική δύναμη F G m1m ˆ Βαρυτική σταθερά G =667*10 6.67 11 N*m Nm /kg παγκόσμια σταθερά 6-1-011

Διαβάστε περισσότερα

6. Γαλαξίες 6.1 ΓΕΝΙΚΑ

6. Γαλαξίες 6.1 ΓΕΝΙΚΑ 6. Γαλαξίες 6.1 ΓΕΝΙΚΑ Η ύλη στο Σύμπαν δεν είναι τυχαία κατανεμημένη. Σε οποιαδήποτε κλίμακα και αν εξετάσουμε το χώρο γύρω μας, η ύλη παρουσιάζει τοπικές συγκεντρώσεις μάζας. Για παράδειγμα, στο μικρόκοσμο

Διαβάστε περισσότερα

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας

Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας Μαραθώνιος Messier ΈΈνας Ουράνιος Αγώνας Ταχύτητας 21/3/2012 Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Charles Messier O Charles Messier ήταν ένας Γάλλος αστρονόμος με πάθος το κυνήγι κομητών

Διαβάστε περισσότερα

FOV 30 ` Άτομα 10-10 m (0.1 nm) Μόρια 10-9 m Δημιουργία γραμμών απορρόφησης-το αέριο ΔΕΝ εμποδίζει ακτινοβολία

FOV 30 ` Άτομα 10-10 m (0.1 nm) Μόρια 10-9 m Δημιουργία γραμμών απορρόφησης-το αέριο ΔΕΝ εμποδίζει ακτινοβολία Μεσοαστρική σκόνη FOV 30 ` Άτομα 10-10 m (0.1 nm) Μόρια 10-9 m Δημιουργία γραμμών απορρόφησης-το αέριο ΔΕΝ εμποδίζει ακτινοβολία Σκόνη = ατομα +μόρια σαν κιμωλία, αιθάλη, ομίχλη. Κόκκος 10-7 m=x1000 σωματίδια

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΟΙ ΕΚΛΕΙΠΤΙΚΟΙ. Το διπλό σύστηµα Algol. Φαίνεται η διαφορά στο φαινόµενο µέγεθος που προκαλείται από τις κύριες και δευτερεύουσες εκλείψεις

ΔΙΠΛΟΙ ΕΚΛΕΙΠΤΙΚΟΙ. Το διπλό σύστηµα Algol. Φαίνεται η διαφορά στο φαινόµενο µέγεθος που προκαλείται από τις κύριες και δευτερεύουσες εκλείψεις ΔΙΠΛΟΙ ΕΚΛΕΙΠΤΙΚΟΙ Διπλά εκλειπτικά συστήµατα φαίνονται ως µεταβλητός αστέρας, π.χ. ο µεταβλητός Algol που ανακαλύφθηκε το 1669 και ερµηνεύτηκε αργότερα ως διπλό σύστηµα. Το διπλό σύστηµα Algol. Φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Τα ερωτήματα Δύο σώματα έχουν το ίδιο σχήμα και τις ίδιες διαστάσεις με το ένα να είναι βαρύτερο του άλλου. Την ίδια στιγμή τα δύο σώματα αφήνονται ελεύθερα να πέσουν μέσα στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡ. 6.2: ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ ΣΤΟΧΟΙ: Ο μαθητής θα πρέπει:

ΠΑΡ. 6.2: ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ ΣΤΟΧΟΙ: Ο μαθητής θα πρέπει: ΠΑΡ. 6.2: ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ ΣΤΟΧΟΙ: Ο μαθητής θα πρέπει: 1. Να πειραματιστεί σχετικά με το σχηματισμό σκιάς όταν ένα αντικείμενο διακόπτει τη διαδρομή του φωτός. 2. Να παρατηρήσει ότι το σχήμα της σκιάς που

Διαβάστε περισσότερα

Τα παρατηρήσιμα μεγέθη των αστεριών (λαμπρότητα, L, επιφανειακή θερμοκρασία, T eff

Τα παρατηρήσιμα μεγέθη των αστεριών (λαμπρότητα, L, επιφανειακή θερμοκρασία, T eff ΚΥΡΙΑ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ: oνομάζουμε το σύνολο των θέσεων που καταλαμβάνουν τα αστέρια σε διάγραμμα Λαμπρότητας Θερμοκρασίας όταν καίνε Η στο εσωτερικό τους και παράγουν He. Τα παρατηρήσιμα μεγέθη των αστεριών

Διαβάστε περισσότερα