ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ [ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ]

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ [ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ]"

Transcript

1 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ Ν. ΠΑΣΧΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΠΑΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΩ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΛΕΩΦΟΡΟΥ ΝΙΚΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ 3 Τ.Κ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΗΛ. / FAX GSM ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ [ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ] Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αρχικά, θα ήθελα να ζητήσω εξ αρχής συγγνώμη για τυχόν κακοποίηση από τη πλευρά μου ιατρικών όρων. Στις μέρες μας παρατηρείται μία αύξηση του αριθμού των αγωγών και μηνύσεων που στρέφονται κατά ιατρών για το λόγο ότι «έσφαλαν» κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Με αφορμή αυτό το γεγονός, επιλέξαμε στo πλαίσιο αυτού του συνεδρίου να θίξουμε έστω και ακροθιγώς την ιατρική ευθύνη και ειδικότερα το ιατρικό σφάλμα. Αφού παραθέσουμε τα είδη ευθύνης που μπορεί να ανακύψουν για κάποιον ιατρό, θα προβούμε σε μία παρουσίαση των προϋποθέσεων, που θα πρέπει να συρρέουν, για να κριθεί κάποιος ιατρός «υπεύθυνος» για μία προκληθείσα σε ασθενή του βλάβη ή και το θάνατό του. Εάν θα μπορούσαμε να ορίσουμε επακριβώς το ιατρικό σφάλμα, θα λέγαμε ότι είναι η υπαίτια από το ιατρό παράβαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης και εμπειρίας ή έλλειψη καταβολής της απαιτούμενης επιμέλειας γενικά, που οφείλει ο μέσος συνετός εκπρόσωπος του κύκλου στον οποίο ανήκει ο ιατρός, που με ενέργεια ή παράλειψή του προκάλεσε ζημία στον ασθενή με αποτέλεσμα τη δημιουργία σωματικής βλάβης στον ασθενή ή ακόμα και το θάνατό του. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο νομοθέτημα το οποίο να ρυθμίζει συγκεκριμένα τα ζητήματα που ανακύπτουν σχετικά με την ευθύνη των ιατρών. Η σχετική φιλολογία αναφορικά με το ιατρικό σφάλμα κυρίως στηρίζεται στη νομολογία και παρεμπιπτόντως σε κάποια νομοθετήματα. Ειδικότερα, με το Ν. 3418/2005 τέθηκε σε ισχύ ο Νέος Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας. Επικουρικά, ισχύουν και οι γενικές διατάξεις του Ν. 2251/1994, όπου εντάσσεται γενικώς η ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες επαγγελματία. Ο ιατρός με τον ασθενή έχει μία ιδιαίτερη σχέση. Τα δύο μέρη συμβάλλονται, γραπτά ή προφορικά, ρητά ή σιωπηρά, με μία ιδιότυπη σύμβαση και κατ αυτό το τρόπο δημιουργούνται και για τους δυο δικαιώματα και υποχρεώσεις. Εάν ο ιατρός Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 1

2 παράσχει τις υπηρεσίες του και ο ασθενής αναρρώσει, τότε η σύμβαση λύεται ομαλά, καθόσον ο μεν ιατρός εκπλήρωσε το έργο του απέναντι στον ασθενή κι ο ασθενής είναι πλέον υποχρεωμένος να καταβάλει στον ιατρό την αμοιβή του. Αντιθέτως, εάν ο ιατρός δεν παράσχει αποτελεσματικά τις υπηρεσίες του, τότε είναι πολύ πιθανό ο ασθενής να υποστεί κάποια σωματική βλάβη ή ακόμα και να αποβιώσει, γεγονός το οποίο δύναται να συνεπάγεται μία πολυεπίπεδη μορφή ευθύνης για τον ιατρό. ΙΙ. Η «ΙΑΤΡΙΚΗ» ΔΙΚΗ - ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Στην περίπτωση της ιατρικής δίκης και επειδή ακριβώς αναφερόμαστε σε δίκη, το οποίο σημαίνει ότι έχει θιγεί ένα έννομο δικαίωμα του ενάγοντος υπάρχει μια πολλαπλότητα των προστατευτέων δικαιωμάτων από την έννομη τάξη. Προστατευόμενα δικαιώματα σε μια ιατρική δίκη αποτελούν το δικαίωμα της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της υγείας εκείνου που είτε κάνει χρήση είτε έχει δικαίωμα να κάνει χρήση ιατρικών υπηρεσιών. Επομένως, γίνεται αντιληπτό ότι εν τέλει προσβάλλεται και συνεπώς προστατεύεται σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα στην προσωπικότητα του (άρθρο 57 ΑΚ), εκδηλώσεις αυτού του ενιαίου και αυτοτελούς δικαιώματος είναι η ζωή, η σωματική ακεραιότητα και η υγεία. Εκτός όμως από τα σωματικά αγαθά στο πεδίο εφαρμογής του δικαιώματος στην προσωπικότητα εντάσσεται και η τιμή, η οποία προσβάλλεται λ.χ. με την ανακοίνωση απορρήτων που είχε εμπιστευθεί ο ασθενής στο γιατρό του και η ψυχική υγεία, η οποία προσβάλλεται λ.χ με τη μετάδοση κάποιας ασθένειας εξαιτίας ελλιπούς καθαρισμού των ιατρικών εργαλείων ή με την πρόκληση κάποιας δυσμορφίας εξαιτίας μη επιτυχημένης πλαστικής εγχείρησης. Τέλος, το δικαίωμα στην προσωπικότητα καλύπτει και την ελευθερία του προσώπου ασθενούς να αποφασίζει σχετικά με το σώμα και την υγεία του (αυτοκαθορισμός). Το δικαίωμα αυτό του ασθενούς συνδέεται άρρηκτα με την υποχρέωση ενημέρωσης του εκ μέρους του ιατρού. ΙΙ. 1. Υποκείμενα προστασίας: Υποκείμενο προστασίας είναι το φυσικό πρόσωπο που δέχεται τις ιατρικές υπηρεσίες και του οποίου πλήττεται κάποιο έννομο αγαθό από την παράλειψη παροχής επιβεβλημένων ιατρικών υπηρεσιών. Επομένως, τα πρόσωπα τα οποία συμπλέκονται σε μια ιατρική δίκη είναι αφενός ο ασθενής και αφετέρου ο παρέχων τις ιατρικές υπηρεσίες φορέας είτε αυτός λέγεται ιδιώτης γιατρός είτε ασφαλιστικό ταμείο είτε ιδιωτικό ή δημόσιο νοσοκομείο. Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 2

3 ΙΙ. 2. Ιατρική ευθύνη - Η νομική ευθύνη των ιατρών: Θεμελιώδες και ακανθώδες ζήτημα της ιατρικής δίκης αποτελεί η διακρίβωση και απόδειξη της ευθύνης του φορέα παροχής ιατρικών υπηρεσιών. Κατά την θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών τους εμφανίζεται γενικότερα σε τρία επίπεδα: 1ο ως πειθαρχική ευθύνη του ιατρού απέναντι σε επαγγελματικά όργανα, όπως π.χ. έναντι των ιατρικών συλλόγων της χώρας για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας. (Δε θα υπεισέλθουμε στο σκέλος αυτό). 2ο ως αστική ευθύνη απέναντι στον ασθενή, όταν ο ιατρός προκαλεί σε αυτόν ζημία κατά την άσκηση της δραστηριότητάς του, οπότε και γεννάται υποχρέωση αποζημίωσης, και τέλος, 3ο ως ποινική ευθύνη, στη βάση της οποία η πολιτεία τιμωρεί τον ιατρό για την προσβολή των εννόμων αγαθών του ασθενή, όπως π.χ. για την πρόκληση σωματικής βλάβης ή θανάτου με ποινές, οι οποίες πέρα από τον κατασταλτικό τους χαρακτήρα συνεπάγονται και ένα ιδιαίτερο στιγματισμό του ιατρού στον κοινωνικό χώρο. Βέβαια, ο ασθενής ο οποίος θεωρεί ότι έχει υποστεί κάποια βλάβη λόγω ιατρικού σφάλματος συνήθως προσφεύγει τόσο στην αστική όσο και στη ποινική δικαιοσύνη, προκειμένου να ζητήσει αντίστοιχα εύλογη αποζημίωση και την ποινική καταδίκη του ιατρού. ΙΙ. 3. Προϋποθέσεις : Σε όλες τις περιπτώσεις η ύπαρξη ευθύνης του ιατρού απέναντι στο ασθενή αναζητείται με βάση συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τις οποίες ένα Δικαστήριο θα εξετάσει προκειμένου να διαπιστώσει εάν ένας ιατρός ευθύνεται ή όχι για κάποια βλάβη προκληθείσα σε κάποιον ασθενή. ΙΙ Πρώτη παράμετρος που θα εξεταστεί είναι το κατά πόσο ο ιατρός προέβη σε όλες τις αναγκαίες πράξεις κατά τη διάγνωση και τη θεραπεία ή την εγχείρηση ενός ασθενούς. Με άλλα λόγια εξετάζεται εάν ο ιατρός ενήργησε σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης (lege artis). Ο ιατρός, κατά την άσκηση της ιατρικής, ενεργεί με πλήρη ελευθερία, στο πλαίσιο των γενικά αποδεκτών κανόνων και μεθόδων της ιατρικής επιστήμης, όπως αυτοί διαμορφώνονται με βάση τα αποτελέσματα της εφαρμοσμένης σύγχρονης επιστημονικής έρευνας. Έχει δικαίωμα για την επιλογή της μεθόδου θεραπείας, την οποία κρίνει ότι υπερτερεί σημαντικά έναντι άλλης, για το Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 3

4 συγκεκριμένο ασθενή, με βάση τους σύγχρονους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, και παραλείπει τη χρήση μεθόδων που δεν έχουν επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση. Οποιαδήποτε διαγνωστική ή θεραπευτική μέθοδος, η οποία δεν εφαρμόζεται από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, χαρακτηρίζεται ως πειραματική και η εφαρμογή της επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με το νομικό και δεοντολογικό πλαίσιο που διέπει τη διεξαγωγή της επιστημονικής έρευνας (άρθρο 3 του N. 3418/2005). Επίσης, το μέτρο ευθύνης που θεσπίζεται για το ιατρό δεν είναι εκείνο του μέσου ανθρώπου αλλά του κάθε συνετού επιμελή ιατρού. Ακόμη, θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο ιατρός από τη στιγμή που μπορεί να κριθεί ως θεράπων, έχει δηλαδή τουλάχιστον αναλάβει από τις περιστάσεις τη φροντίδα του ασθενή, έχει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε όλες τις ενδεικνυόμενες ενέργειες που μπορούν να συμβάλλουν στην αποκατάσταση της υγείας του ή στη διατήρηση της ζωής του (άρθρο 15 ΠΚ). ΙΙ.3.2. Δεύτερη παράμετρος αποτελεί το καθήκον αληθείας προς τον ασθενή. Ο ιατρός οφείλει να ενημερώνει πλήρως και κατανοητά τον ασθενή για την πραγματική κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της προτεινόμενης ιατρικής πράξης, τις συνέπειες και τους ενδεχόμενους κινδύνους ή επιπλοκές από την εκτέλεση της, τις εναλλακτικές προτάσεις, καθώς και για τον πιθανό χρόνο αποκατάστασης (άρθρο 11 του Ν. 3418/2005). Ζήτημα έχει δημιουργήσει και η χρήση ιατρικών όρων από την πλευρά του ιατρού στο πλαίσιο του καθήκοντος ενημέρωσης του ασθενούς. ΙΙ.3.3. Τρίτη παράμετρος αποτελεί η καθαρή συναίνεση του ασθενούς. Η συναίνεση σχετίζεται άμεσα με την υποχρέωση ενημέρωσης του ασθενούς, διότι εάν ο ιατρός έχει φερ ειπείν παραλείψει να αναφέρει ορισμένες πληροφορίες στον ασθενή, η συναίνεσή του θα είναι άκυρη ως προϊόν πλάνης. Τόσο με το θέμα της ενημέρωσης όσο και με το θέμα της συναίνεσης σχετίζεται το λεγόμενο «θεραπευτικό προνόμιο» του ιατρού. Σύμφωνα με αυτό ο ιατρός μπορεί να αποκρύψει την αλήθεια από τον ασθενή ή να περιορίσει την έκταση της ενημέρωσης που σύμφωνα με τα παραπάνω δικαιούται ο ασθενής, εάν ο ίδιος κρίνει ότι αυτό είναι προς όφελος του ασθενούς και ιατρικά ενδεδειγμένο. Βέβαια, το προνόμιο αυτό έχει προκαλέσει διάφορες συζητήσεις. Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 4

5 ΙΙ.3.4. Τέταρτη παράμετρος, θα πρέπει οι ενέργειες ή παραλείψεις του ιατρού αναφορικά με τα προηγουμένως εκτεθέντα να συνδέονται αιτιωδώς με την βλάβη ή το θάνατο του ασθενούς. Δηλαδή, θα πρέπει αυτές οι πράξεις ή παραλείψεις να οδήγησαν στο αποτέλεσμα και όχι κάποιος τρίτος παράγοντας, όπως μία λοίμωξη ή μία ζημία στο νοσοκομειακό εξοπλισμό, κ.ο.κ. ΙΙ.3.5. Πέμπτη παράμετρος, θα πρέπει να διασαφηνιστεί πως η συμβατική ευθύνη του ιατρού δεν είναι ευθύνη εκ του αποτελέσματος, καθώς περιεχόμενο των υποχρεώσεών του είναι η προσπάθεια επίτευξης ενός θετικού αποτελέσματος και όχι τελικά η ίδια η επίτευξή του. Δηλαδή, αυτό που θα κριθεί δεν είναι το εάν τελικά ο ασθενής ανάρρωσε από την όποια ασθένειά του, αλλά το εάν η εγχείρηση πέτυχε Ακόμα κι αν ο ασθενής απεβίωσε. Συνοψίζοντας, ο ιατρός μπορεί να θεωρηθεί ότι υπέχει ευθύνη εάν λειτούργησε κατά παράβαση των ανωτέρω υποχρεώσεών του και το γεγονός αυτό οδήγησε στη σωματική βλάβη ή τον θάνατο του ασθενούς. ΙΙΙ. ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΥ ΙΑΤΡΟΥ IIΙ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια έχει σχεδόν παγιωθεί η εικόνα να βρίσκονται καθισμένοι στο εδώλιο του κατηγορουμένου και ειδικευόμενοι ιατροί, έχοντας βέβαια (κατά κανόνα τουλάχιστον) δίπλα τους, ως συγκατηγορούμενο, τον ειδικό ιατρό, Επιμελητή, Διευθυντή Κλινικής ή Νοσοκομείου, ή ακόμη και Καθηγητή Πανεπιστημίου. Η εικόνα αυτή σαφώς ξενίζει, κυρίως όμως προκαλεί ερωτηματικά σχετικά με τη θέση -και την ευθύνη που αυτή συνεπάγεται- του ειδικευομένου ιατρού απέναντι στον ασθενή. Σημαντικό έναυσμα αποτελεί η πρόσφατη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου, της , η οποία αφορούσε το θάνατο Βρετανού τουρίστα, και ως εκ τούτου έλαβε ιδιαίτερη δημοσιότητα στα ΜΜΕ. Το Πλημμελειοδικείο Ρόδου προέβη στην καταδίκη και του ειδικευόμενου ιατρού. Πρέπει να τονιστεί ότι τυχόν ευθύνη του ειδικευομένου ιατρού αναζητείται μόνο στα πλαίσια κινητοποίησης του ποινικού μηχανισμού, πρόκειται δηλαδή κατεξοχήν για ποινική ευθύνη και όχι για αστική. Ο αποκλεισμός της αστικής ευθύνης του ειδικευόμενου ιατρού προκύπτει, εκ των πραγμάτων, από το γεγονός ότι η ειδίκευση λαμβάνει χώρα εντός κρατικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων (Πανεπιστημιακών ή μη), Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 5

6 συνεπώς οποιαδήποτε αγωγή αποζημίωσης θα στραφεί υποχρεωτικά κατά του Νοσοκομείου ως νομικού προσώπου και όχι κατά του φυσικού προσώπου του ιατρού, ειδικού ή ειδικευόμενου. Ο λόγος είναι ο εξής : Ιατροί εργαζόμενοι σε δημόσια νοσοκομεία, έχουν την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου και καλύπτονται από το ανεύθυνο των δημοσίων υπαλλήλων, που καθιερώνει το άρθρο 38 παρ.1 του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα, δεν μπορούν κατά συνέπεια να εναχθούν από τον ασθενή. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη, ο δημόσιος υπάλληλος δεν υπέχει προσωπική ευθύνη έναντι του διοικούμενου - πολίτη για τις υπαίτιες πράξεις ή παραλείψεις του, που λαμβάνουν χώρα μέσα στα πλαίσια της υπηρεσίας του και των ανατεθειμένων σε αυτόν καθηκόντων, ως εκ τούτου δε υπεύθυνη είναι μόνον η Υπηρεσία. Αποκλειστικά αρμόδιος φορέας για την αποζημίωση του ασθενούς είναι συνεπώς το Νοσοκομείο, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου (ΝΠΔΔ). Σε περίπτωση δόλου ή βαριάς αμέλειας του δημοσίου υπαλλήλου, το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να στραφεί αναγωγικά κατά του υπαλλήλου του (δηλαδή του ιατρού), αναζητώντας τα ποσά που αναγκάσθηκε να καταβάλει στον παθόντα ασθενή, εξαιτίας της δόλιας ή βαριά αμελούς συμπεριφοράς του ιατρού. Η αναγωγή αυτή ασκείται ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν υπάρχει όμως αντίστοιχο προηγούμενο στη νομολογία αυτού του Δικαστηρίου, το οποίο να αφορά περίπτωση ιατρικής αμέλειας, πόσο δε μάλλον για ειδικευόμενο ιατρό. Καθίσταται, κατά συνέπεια βέβαιο όσο και σαφές, ότι ο ειδικευόμενος ιατρός δεν επέχει αστική ευθύνη. Σε κάθε περίπτωση ιατρικού πταίσματος αποφασιστικό κριτήριο αποτελεί το μέτρο προσοχής που απαιτείται από τον ιατρό. Γίνεται παγίως δεκτό, ότι η επιμέλεια που καλείται να επιδείξει ο εκάστοτε συγκεκριμένος ιατρός κρίνεται με βάση εκείνη που είναι σε θέση να καταβάλλει ο μέσος ιατρός, ευρισκόμενος μπροστά στις ίδιες ή παρόμοιες (με την κρινόμενη) περιστάσεις. Για να προσδιοριστεί το μέτρο της ιατρικής επιμέλειας λαμβάνονται υπόψη οι αντικειμενικές ικανότητες του ιατρού, οι εξωτερικές συνθήκες και τα υπόλοιπα προσωπικά στοιχεία του συγκεκριμένου ιατρού. Κατ' αποτέλεσμα διαφορετικό πρέπει να είναι το μέτρο επιμέλειας που απαιτείται και από τον ίδιο ακόμη ιατρό σε διαφορετικές καταστάσεις, όταν δηλαδή διαφοροποιούνται οι εξωτερικές συνθήκες και οι περιστάσεις, κάτω από τις οποίες ο ιατρός καλείται να παράσχει την ιατρική φροντίδα λ.χ. διαφορετικό θα είναι το απαιτούμενο μέτρο επιμέλειας στα πλαίσια γενικής εφημερίας με αλλεπάλληλα περιστατικά από ότι σε κάποιο προγραμματισμένο περιστατικό, επίσης διαφορετικό θα είναι το μέτρο για τον Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 6

7 αναισθησιολόγο σε κατεπείγον χειρουργείο, με τον ασθενή να μην έχει τις αισθήσεις του από ότι σε προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση, όπου έχει την ευχέρεια να λάβει πλήρες ιστορικό. Το ίδιο ισχύει όταν διαφοροποιείται η προσωπική κατάσταση και συνεπακόλουθα οι ικανότητες του ιατρού. Αν π.χ. ο ιατρός προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση, παρότι ο ίδιος δε νιώθει απολύτως καλά σωματικά ή και ψυχολογικά, τότε το μέτρο της απαιτούμενης επιμέλειας θα χαμηλώσει όπως θα ίσχυε για τον μέσο ιατρό σε ανάλογες συνθήκες. Ο συγκεκριμένος ιατρός, βεβαίως, μπορεί μεν να απαλλαχθεί για την ελλιπή επιμέλεια που επέδειξε, ενόψει των συγκεκριμένων συνθηκών, θα του καταλογισθεί όμως η ίδια η ανάληψη των ιατρικών του καθηκόντων έπειτα από υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων του και των πιθανοτήτων επιτυχίας του εγχειρήματός του. Πρόκειται για το λεγόμενο σφάλμα «ανάληψης». Η βλάβη που επέρχεται στον ασθενή προκαλείται από κάποιο ειδικότερο σφάλμα του ιατρού, στο οποίο υπέπεσε λόγω ακριβώς της εξαρχής αδυναμίας του να ανταποκριθεί στο ζητούμενο πρότυπο επιμέλειας. Για το λόγο αυτό γίνεται δεκτό ότι το μοναδικό γενικά αποδεκτό αξίωμα στην ιατρική επιστήμη ορίζει ότι «δεν υπάρχουν ασθένειες, αλλά ασθενείς» και ότι ακόμη και θεμελιώδεις κανόνες της ιατρικής δεν είναι απόλυτοι, αλλά σχετικοί, διατυπούμενοι με μόνο σκοπό τη συστηματοποίηση της γνώσης. Κατ ανάγκη, το μέτρο της επιμέλειας που καλείται να καταβάλλει ο ιατρός προσδιορίζεται και από τη συγκεκριμένη κάθε φορά ιατρική πράξη, από τις κατ ιδίαν συνθήκες και περιστάσεις της συγκεκριμένης παθήσεως και του συγκεκριμένου ασθενούς. Όπως προειπώθηκε λοιπόν, οι αντικειμενικές ικανότητες του ιατρού συνιστούν μέγεθος καθοριστικής σημασίας για τον προσδιορισμό της απαιτούμενης από αυτόν επιμέλειας. Έτσι διαφορετικό είναι το μέτρο του ειδικού από ότι του γενικού ή ανειδίκευτου ιατρού, όπως επίσης διαφορετικό είναι το μέτρο του πολύπειρου από του λιγότερο έμπειρου ειδικού ιατρού. Στο κάτω άκρο της άτυπης αυτής κλίμακα βρίσκεται ο ειδικευόμενος ιατρός, στην περίπτωση του οποίου τα ανατιθέμενα σ αυτόν καθήκοντα πρέπει πάντοτε να συμβαδίζουν με τις γνώσεις και τις ικανότητές του. Όπως γίνεται αντιληπτό, τα καθήκοντα που ανατίθενται στους ειδικευόμενους ιατρούς, στο πλαίσιο της άσκησης και εκπαίδευσης τους, συγκροτούν τον τομέα ευθύνης των ιατρών αυτών. Ο τομέας ευθύνης συνιστά σημαντικό νομικό μέγεθος, δεδομένου ότι για τον καταλογισμό στον δράστη-ιατρό του αρνητικού αποτελέσματος κάποιας πράξεως ή παραλείψεως, πρέπει ο δράστης-ιατρός να είναι επιφορτισμένος Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 7

8 με το καθήκον επίβλεψης του ασθενούς και την αποτροπή αρνητικών αποτελεσμάτων. Μόνο στην περίπτωση αυτή επέχει ο ιατρός εγγυητική θέση απέναντι στη ζωή και την υγεία του συγκεκριμένου ασθενούς. Σε αντίθετη περίπτωση διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξεως και του αξιόποινου αποτελέσματος (δηλαδή της ανθρωποκτονίας ή σωματικής βλάβης του ασθενούς). Είναι, πάντως, δυνατό ο ειδικευόμενος ιατρός να έχει καταστεί εγγυητής ή έστω συνεγγυητής της υγείας και ασφάλειας του ασθενούς, παρόλο ότι στον ειδικευόμενο δεν μπορεί ποτέ να αποδοθεί ο τίτλος αλλά και η ιδιότητα του θεράποντος ιατρού. Θεράπων ιατρός θα είναι, πάντοτε και άνευ εξαιρέσεως, ο ειδικός ιατρός. Εντούτοις, είναι δυνατή η συγκλίνουσα, δηλαδή η συντρέχουσα αμέλεια περισσοτέρων προσώπων, στην προκειμένη περίπτωση δηλαδή τόσο του ειδικού όσο και του ειδικευομένου ιατρού. Η πλημμελής συμπεριφορά του καθενός θα κριθεί αυτοτελώς και ανεξάρτητα από την αμέλεια του άλλου, ενώ δεν δύναται να απαλλαγεί κανείς από τους ιατρούς, αντιθέτως θα κριθούν και οι δύο, κατά το μέτρο της ευθύνης τους. III. 2. Υποχρεώσεις επιμέλειας του ειδικευόμενου ιατρού Ως θεμελιώδη και πρωταρχική υποχρέωση του ειδικευόμενου ιατρού, τόσο η νομική θεωρία, όσο και η νομολογία, προκρίνουν την παράλειψη, εκ μέρους του ειδικευομένου, έγκαιρης ειδοποίησης του (εφημερεύοντος ή επιβλέποντος) ειδικού ιατρού. Ο ειδικευόμενος οφείλει, πρωταρχικά να ειδοποιεί τον ειδικό ιατρό παρέχοντας του τις απαραίτητες πληροφορίες για τη φύση και τη σοβαρότητα της εκάστοτε παθήσεως. Τυχόν παράλειψη της ειδοποίησης ή μη έγκαιρη διενέργεια αυτής θα στοιχειοθετεί την επίδειξη εξωτερικής αμέλειας, δηλαδή αντικειμενικά αμελούς και πλημμελούς ιατρικής αντιμετώπισης, κατά παράβαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης και θα καθιστά τον ειδικευόμενο ιατρό υπεύθυνο, έστω και κατά δευτερεύοντα τρόπο, για την επέλευση της ζημίας στον ασθενή. Βεβαίως, θα πρέπει, επιπλέον, να κριθεί ότι η παράλειψη του αυτή συνδέεται αιτιακά με το απευκταίο αποτέλεσμα και ότι οι προσωπικές ιδιότητες του συγκεκριμένου ειδικευόμενου ιατρού ήταν επαρκείς, ώστε να δύναται να αξιωθεί από αυτόν η επίδειξη της αντίστοιχης επιμέλειας και προσοχής. Πρέπει εντούτοις να σημειωθεί ότι πέραν της ειδοποιήσεως του ειδικού ιατρού, οι ειδικευόμενοι δεν είναι ολοκληρωτικά απαλλαγμένοι των υπολοίπων ευθυνών τους, ούτε αντιμετωπίζονται πάντοτε με ευμενή τρόπο από τα Δικαστήρια της ουσίας, ή τα Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 8

9 Δικαστικά Συμβούλια. Είναι και οι ειδικευόμενοι ιατροί υποχρεωμένοι, στο πλαίσιο πάντα των δυνατοτήτων τους, να καταβάλλουν όλες τις αναγκαίες προσπάθειες που απαιτούνται για την αποτροπή του θανάτου ή της σωματικής βλάβης του ασθενούς. Έπειτα από την ανωτέρω ανάπτυξη η ευθύνη του ειδικευόμενου μπορεί να υπαχθεί σχηματικά στις ακόλουθες περιπτώσεις: Ο ειδικευόμενος παραλείπει ή καθυστερεί να ειδοποιήσει τον ειδικό ιατρό, μολονότι αυτό ήταν ευχερές. Αναλαμβάνει μόνος του τη διεξαγωγή διαγνωστικού ή θεραπευτικού εγχειρήματος, χωρίς να παραπέμψει το περιστατικό σε ειδικό ιατρό, κρίνοντας εσφαλμένα ότι οι γνώσεις και ικανότητες του επαρκούν για την περίπτωση. Παραλείπει να παράσχει ή παράσχει κατά τρόπο εσφαλμένο και πλημμελή τις πρώτες βοήθειες ή άλλες στοιχειώδεις ιατρικές πράξεις που δεν απαιτούν εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία. Παραλείπει να δώσει εντολή για τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων, απαραίτητων για την εκτίμηση του περιστατικού. Παραλείπει να προβεί σε διενέργεια κλινικής εξέτασης και αξιολόγησης των συμπτωμάτων, προκειμένου να διαγνώσει την ανάγκη ενημέρωσης του εφημερεύοντος ιατρού ή προβαίνει σε λανθασμένη ερμηνεία των ευρημάτων της κλινικής και εργαστηριακής εξέτασης, σε περιπτώσεις που η διάγνωση και η ορθή ερμηνεία των συμπτωμάτων είναι προφανής. Ενεργεί κατά παράβαση των υποδείξεων και εντολών του ειδικού ιατρού. Παραλείπει ή διστάζει να αναπτύξει πρωτοβουλία και να προβεί άμεσα στις ενδεικνυόμενες ιατρικές πράξεις, παρόλο που γνωρίζει ότι η (έγκαιρη) παρουσία του ειδικού είναι εκ των πραγμάτων αδύνατη και ότι το περιστατικό είναι επείγουσας φύσεως. Nα σημειωθεί ότι στην πράξη οι ειδικευόμενοι ιατροί παραπέμπονται συνήθως επειδή ο ειδικός ιατρός δεν ήταν παρών στην εφημερία (ανεξάρτητα αν υπήρχε αντίστοιχη υποχρέωση ή όχι, σε κάθε περίπτωση), με αποτέλεσμα να πρέπει να διερευνηθεί, αν και κατά ποιο τρόπο ειδοποιήθηκε εγκαίρως και ενημερώθηκε επαρκώς ο ειδικός ιατρός από τον ειδικευόμενο. Εξετάζοντας το ζήτημα αυτό οι δικαστικές αποφάσεις τείνουν να λαμβάνουν υπόψη τους το πραγματικό όσο και κρίσιμο γεγονός ότι οι ειδικευόμενοι, στο πλαίσιο γενικής εφημερίας, είναι κατά κανόνα Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 9

10 ιδιαίτερα επιβαρυμένοι με αλλεπάλληλα, επειγούσης φύσης περιστατικά. Παρά το συνυπολογισμό αυτό, όμως, δεν παύει να αξιώνεται από τον ειδικευόμενο η επαγρύπνηση και η εύρεση του απαραίτητου χρόνου, ώστε, προβαίνοντας σε στάθμιση της σοβαρότητας και επικινδυνότητας κάθε περιστατικού, να ειδοποιεί άμεσα και χωρίς χρονοτριβή τον εφημερεύοντα ειδικό ιατρό. Όταν, τέλος, ανακύπτει ζήτημα ευθύνης του ειδικευόμενου (συνηθέστατα χειρουργικής ειδικότητας ή αναισθησιολογίας), στο πλαίσιο της συμμετοχής του σε χειρουργική ομάδα, τότε τα δικαστήρια είναι πολύ φειδωλά στην επίρριψη ευθυνών. Γίνεται, παγίως, δεκτό ότι η παρουσία του ειδικού ιατρού (πολλές φορές ακόμη και Καθηγητή Πανεπιστημίου, δηλαδή δασκάλου του ειδικευόμενου) ο οποίος έχει την ευθύνη διενέργειας της επεμβάσεως, απαλλάσσει τον ειδικευόμενο από οποιαδήποτε σχεδόν ευθύνη του. Ο λόγος είναι ότι οποιαδήποτε ενέργεια του ειδικευόμενου τελεί υπό την εποπτεία και καθοδήγηση του ειδικού, ο οποίος σε περίπτωση προκλήσεως ζημίας στον ασθενή, θα είναι υπόλογος για την έλλειψη της επιβαλλομένης επιτήρησης. IV. ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΟΓΚΟΛΟΓΩΝ IV. 1. Ποινική ευθύνη από χρήση εναλλακτικών θεραπειών του καρκίνου Στο πλαίσιο των παραπάνω γενικότερων παραδοχών για την ιατρική ευθύνη από αμέλεια θα μπορούσαν να γίνουν οι ακόλουθες παρατηρήσεις αναφορικά με την χρήση εναλλακτικών θεραπειών του καρκίνου, η εφαρμογή των οποίων στην πράξη φαίνεται να έχει πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Πρώτα από όλα σε σχέση με τη χρήση φαρμάκων που βρίσκονται ακόμα σε πειραματικό στάδιο, έχουν όμως εγκριθεί από τον ΕΟΦ για την χορήγησή τους στον άνθρωπο θα πρέπει να τηρούνται όλοι οι προβλεπόμενοι όροι από τις σχετικές διατάξεις του Πρωτοκόλλου καθώς και τις διεθνείς συνθήκες, ενώ θα πρέπει να υπάρχει και η απαιτούμενη συναίνεση του ασθενή. Στις περιπτώσεις αυτές αν προκύψει ένα αρνητικό για τον ασθενή αποτέλεσμα, δηλαδή μια σωματική βλάβη ή ακόμη και ο θάνατος που αποδεδειγμένα οφείλεται στη χρήση του φαρμάκου, τότε γεννάται θέμα ποινικής ευθύνης του ιατρού, ιδίως όταν η επιλογή του για το συγκεκριμένο φάρμακο έγινε χωρίς να έχουν δοκιμαστεί προηγουμένως οι παραδοσιακές μέθοδοι αντιμετώπισης της νόσου και ενώ τούτο ήταν εφικτό. Σε μια τέτοια περίπτωση το φάρμακο αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων επικίνδυνο για τον Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 10

11 ασθενή, ενώ παράλληλα δεν θα μπορούσε να πει κανείς ότι τηρήθηκαν οι κανόνες της ιατρικής τέχνης, στο μέτρο που ελήφθη η παραδοσιακή - και με αυτή την έννοια ασφαλέστερη- μέθοδο αντιμετώπισης. Και σε υποκειμενικό επίπεδο εξάλλου η αμέλεια του ιατρού θα πρέπει να θεωρηθεί δεδομένη, αφού η οφειλόμενη προς το έννομο αγαθό της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας του ασθενή προσοχή επέβαλε την εφαρμογή των παραδοσιακών, ασφαλέστερων μεθόδων και τούτη η προσοχή δεν επεδείχθη, ενώ κατά κανόνα και οι προσωπικές ιδιότητες ενός ιατρού επαρκούν για κάτι τέτοιο. Αν αντίθετα η χρήση ενός εγκεκριμένου από τον ΕΟΦ αλλά πειραματικού ακόμη φαρμάκου γίνει με όλες τις προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω (τήρηση απαιτούμενων διαδικασιών, συναίνεση ασθενή κ.λ.π.) σε μια περίπτωση ασθενή για τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν οι παραδοσιακές μέθοδοι χωρίς θετικό αποτέλεσμα και αποδεδειγμένα από το νέο αυτό φάρμακο προκύψει βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος του ασθενή, τότε η συναίνεση δεν είναι βέβαια ικανή να άρει τον άδικο χαρακτήρα των αποτελεσμάτων που προέκυψαν, αλλά πάντως στον ιατρό δεν θα μπορούσε να αποδοθεί αμέλεια σε υποκειμενικό επίπεδο πλέον, γιατί με την εξάντληση των παραδοσιακών μεθόδων αλλά και τη χρήση ενός πειραματικού μεν αλλά εγκεκριμένου φαρμάκου, για το οποίο βεβαιώνεται επιστημονικά υψηλό ποσοστό πιθανότητας επιτυχίας και την τήρηση όλων των ασφαλιστικών δικλείδων για τη χορήγησή του, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο ιατρός δεν κατέβαλε την οφειλόμενη από τις περιστάσεις για το έννομο αγαθό προσοχή, για το οποίο η χρήση του συγκεκριμένου φαρμάκου, ήταν και η μόνη εναπομένουσα ελπίδα. Σε ό,τι αφορά τη χρήση γνωστών ήδη και καθιερωμένων φαρμάκων αλλά σε μη καθιερωμένους γι αυτά συνδυασμούς και ενδείξεις θα πρέπει να σημειωθεί ότι το ποινικό ενδιαφέρον αφυπνίζεται κατά κανόνα και σε αυτές τις περιπτώσεις, οπότε αν αποδειχθεί ότι η συγκεκριμένη σωματική βλάβη ή ο θάνατος οφειλόταν στα συγκεκριμένα φάρμακα που χορηγήθηκαν και στο συνδυασμό τους, τότε θα πρέπει να θεωρείται πολύ πιθανή και η ευθύνη του ιατρού που τα χρησιμοποιεί σε μη καθιερωμένες ενδείξεις, όχι μόνο γιατί υπήρξε εξωτερικά αμελής, δηλαδή επικίνδυνη πράξη, αλλά και επειδή η χρήση φαρμάκων σε μη καθιερωμένες ενδείξεις δείχνει έλλειψη της οφειλόμενης από τις περιστάσεις προσοχής για το έννομο αγαθό της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας του ασθενούς και τούτη την προσοχή μπορεί βέβαια να την καταβάλλει κατά κανόνα ο κάθε ιατρός. Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 11

12 Για τις περιπτώσεις της ομοιοπαθητικής ή εφαρμογής άλλων παρόμοιων μεθόδων πέραν της κλασικής ιατρικής θα πρέπει να επισημαίνει κανείς ότι, αν αυτές οι μέθοδοι δεν συνεπάγονται βλαπτικά για τον ασθενή αποτελέσματα, δε γεννούν κατά κανόνα και ποινική ευθύνη για τον ιατρό. Ωστόσο εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι από την στιγμή που ο ιατρός μπορεί να κριθεί ως θεράπων, έχει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε όλες τις ενδεικνυόμενες ενέργειες που μπορούν να συμβάλλουν στην αποκατάσταση της υγείας ή στη διατήρηση της ζωής του ασθενή (άρθρο 15ΠΚ). Έτσι αν χρησιμοποιεί μια μέθοδο σίγουρα αναποτελεσματική για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης ασθένειας, τότε γεννάται ένα ζήτημα ενδεχόμενης ευθύνης του για τυχόν βλάβη του ασθενή με παράλειψη, η οποία από την πλευρά της προϋποθέτει ότι ο ιατρός κατέχει και μπορεί να εφαρμόσει την ενδεικνυόμενη για την περίπτωση του ασθενή αποτελεσματική μέθοδο, και πάντως αν τούτο δε συμβαίνει, η υποχρέωσή του περιορίζεται στο να παραπέμψει τον ασθενή σε έναν άλλο ιατρό, για να αποφευχθεί η χειροτέρευση της υγείας του. Ακραίες εξάλλου περιπτώσεις χρήσης ουσιών, που δεν αποτελούν καν φάρμακα στη θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή, αντιμετωπίζονται με τους άξονες της ίδιας λογικής που παρουσιάστηκε παραπάνω. IV. 2. Το θέμα της ευθανασίας Στην ιατρική δραστηριότητα που συνδέεται με τους καρκινοπαθείς αναφύεται πέρα από τα παραπάνω και ένα πολύπλοκο, κατά καιρούς επαναλαμβανόμενα συζητούμενο ζήτημα, το θέμα της ευθανασίας, το οποίο τίθεται ειδικά αναφορικά με τους καρκινοπαθείς, ενόψει της ιδιαίτερα επώδυνης κατάληξης ενός σημαντικού μέρους αυτής της κατηγορίας των ασθενών. Αυτό που πρέπει να τονιστεί πρώτα από όλα είναι ότι το θέμα της ευθανασίας πέρα από την όποια ηθική, κοινωνική ή ιατρική του διάσταση είναι κατεξοχήν ζήτημα νομικό, καθώς το άρθρο 5 παρ.2 του Ελληνικού Συντάγματος ορίζει ως υποχρέωση της πολιτείας να προστατεύσει τη ζωή όλων όσων διαβιούν στην επικράτειά της. Γι αυτό και θα ήταν εντελώς λάθος να θεωρείται η ευθανασία ένα ζήτημα που εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια των ιατρών. Ένα δεύτερο σημείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι ότι η παροχή βοήθειας κατά το θάνατο, όπως π.χ. η χορήγηση αναλγητικών, χωρίς όμως η πράξη να οδηγεί σε σύντμηση της ζωής, δηλαδή η κατά κυριολεξία ευθανασία, όπως θα λέγαμε, δεν εμπίπτει εννοιολογικά καν στην πράξη της ανθρωποκτονίας, αφού εδώ δεν Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 12

13 προκαλείται ο θάνατος του ασθενή από την πράξη του ιατρού και με αυτή την έννοια τούτος είναι ποινικά αδιάφορος. Το ενδιαφέρον το ποινικού δικαίου αφυπνίζεται από τη στιγμή που τα χορηγούμενα στον ασθενή αναλγητικά έχουν είτε ως ευθεία συνέπεια, είτε ως ενδεχόμενη παρενέργεια την πρόκληση θανάτου. Και εδώ θα πρέπει να διακρίνουμε: Αν τα χορηγούμενα αναλγητικά έχουν ως βέβαιο αποτέλεσμα την πρόκληση θανάτου, έστω και αν μειώνουν για κάποιο διάστημα τον πόνο και μάλιστα ακόμη και αν η πράξη το ιατρού γίνεται μετά από σπουδαία και επίμονη απαίτηση του ασθενή και από οίκτο προς αυτόν, η πράξη τούτη, δηλαδή η ευθεία ενεργητική ευθανασία, είναι άδικη και τιμωρείται κατά νόμο ως ανθρωποκτονία από πρόθεση, έστω και αν προβλέπεται γι αυτήν υπό τους παραπάνω όρους ηπιότερη ποινή από την κανονική δόλια ανθρωποκτονία (άρθρα 299 και 300 ΠΚ). Αν αντίθετα τα χορηγούμενα αναλγητικά έχουν απλώς ως ενδεχόμενη παρενέργεια, που δεν μπορεί να εκτιμηθεί πλήρως, την πρόκληση θανάτου ή από μια μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή δεν μπορεί να αποκλειστεί η βλάβη που οδηγεί στο θάνατο, τότε η πράξη του γιατρού ως έμμεση ενεργητική ευθανασία όπως ονομάζεται, θα μπορούσε να μη θεωρηθεί άδικη υπό ορισμένες προϋποθέσεις, δηλαδή εφόσον εμφανίζεται ως επιτρεπόμενη επικίνδυνη δράση, που είναι και από άλλες περιπτώσεις ιατρικής δραστηριότητας γνωστή και υπάρχει προηγουμένως ενημέρωση και συναίνεση του ασθενή και ιατρικά ενδεδειγμένη λειτουργία του ιατρού. Αδιάφορη ποινικά είναι επίσης και η μη έναρξη ή διακοπή μιας θεραπευτικής αγωγής που θα μπορούσε να παρατείνει τη ζωή του επώδυνα θνήσκοντος καρκινοπαθούς, δηλαδή η λεγόμενη παθητική ευθανασία, εφόσον όμως ο ασθενής θέλει ή απαιτεί κάτι τέτοιο μετά από ενημέρωσή του από τον ιατρό για τα υπάρχοντα μέσα παράτασης της ζωής του και με τη δήλωση της σχετικής του βούλησης, που πρέπει να γίνεται εν όψει της ασθένειας που οδηγεί με επώδυνο τρόπο στον θάνατο. Αν αντίθετα ο ασθενής επιθυμεί την παράταση της ζωής του παρά το επώδυνο της νόσου, όσο και αν τούτο θεωρείται μάταιο από τον ιατρό, αυτός έχει υποχρέωση να εφαρμόσει όλα τα υπάρχοντα μέσα για την παράταση της ζωής του ασθενή, γιατί διαφορετικά διαπράττει άδικη πράξη δόλιας ανθρωποκτονίας με παράλειψη. Για τις περιπτώσεις τέλος, που ο ασθενής δεν είναι σε θέση να αποφασίσει έγκυρα ή να εκφράσει τη βούλησή του, αντίστοιχη υποχρέωση και ευθύνη του ιατρού υπάρχει, μόνο αν είναι εφικτή η διατήρηση της φυσιολογικής-βιολογικής λειτουργίας του οργανισμού του. Αντίθετα, αν είναι εφικτή μόνο μια τεχνητή παράταση της ζωής, ενώ Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 13

14 παράλληλα ο ασθενής έχει χάσει αμετάκλητα τις αισθήσεις του, η αποχή του ιατρού από τη λήψη μέτρων τεχνητής παράτασης της ζωής δεν είναι άδικη πράξη. V. Επίμετρο Στην παραπάνω παρουσίαση σκιαγραφούνται σε αδρές γραμμές τα σημεία όπου η δραστηριότητα των ιατρών κατά τη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών μπορεί να θεμελιώσει ποινική ευθύνη. Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ωστόσο το εξής: το ποινικό δίκαιο αποτελεί σε μια δημοκρατική πολιτεία το έσχατο μέσο παρέμβασης για την προστασία σημαντικών εννόμων αγαθών, όπως η ζωή ή η σωματική ακεραιότητα. Πριν από αυτό υπάρχουν και άλλα μέσα διευθέτησης των κοινωνικών προβλημάτων με πολύ σημαντικό ρόλο. Στο κοινωνικό πρόβλημα που σκιαγραφήθηκε παραπάνω και συνδέεται με τις θεραπευτικές παρεμβάσεις επί καρκινοπαθών, ένα τέτοιο αποφασιστικής σημασίας μέσο είναι η καλλιέργεια της απαιτούμενης συνείδησης για τη σημασία της τήρησης της ιατρικής δεοντολογίας απέναντι στον ασθενή και το ήθος που απαιτεί η άσκηση ενός λειτουργήματος και όχι απλά ενός επαγγέλματος, όπως εξάλλου λειτούργημα είναι και η ιατρική δραστηριότητα. Με βάση αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί κανείς να είναι βέβαιος ότι το ποινικό δίκαιο δεν επεμβαίνει εκεί που ο ιατρός κάνει σωστά την δουλειά του και σέβεται όπως πρέπει τον ασθενή. Βιβλιογραφικές αναφορές 1. Βλ. Ιατρική ευθύνη και δεοντολογία, 1993, σ. 12 επ. και ιδίων σ , 2. Βλ. σχετικά Ανδρουλάκη, Ποινικό δίκαιο, Γενικό Μέρος τευχ. Γ, σ. 20 επ. Καϊάφα - Γκμπάντι. Εξωτερική και εσωτερική αμέλεια στο ποινικό δίκαιο, σ. 44 επ. και σ. 70 επ. Αλεξ. Μαγκάκη, Ποινικό δίκαιο, Διάγραμμα, σ. 313 επ., Μυλωνοπούλου, Τα εκ του αποτελέσματος διακρινόμενα εγκλήματα, σ. 195 επ, αλλά και από τη νομολογία ΑΠ1416/1997. Υπεράσπιση 1998, σ επ., 3. Βλ. ενδεικτικά Ανδρουλάκη, οπ. σ και σημ. 7, 4. Βλ. σχετικά Κωσταρά, Θεμελιώνει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση μόνο η ιδιότητα του ιατρού; Υπεράσπιση 1994, σ και Συμεωνίδου - Καστανίδου, Εγκλήματα κατά ζωής, σ , 5. Βλ. αναλυτικά Καϊάφα - Γκμπάντι, ο.π. σ. 44 επ., όπου και κριτική παρουσίαση των απόψεων που εκφράστηκαν σχετικά, Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 14

15 6. Βλ. ενδεικτικά H.L.Scheiber, Rechttiche Mabstabe dew medizinischen Standards. Deutsche Medizinische Wochenschrift 1984, σ. 1458, 7. Βλ. σχετικά Καϊάφα - Γκμπάντι, ο.π. σ. 33 επ., σ. 44 και ιδίως σ. 60 επ., 8. Βλ. Ανδρουλάκη, ο.π. 20 πρβλ. και Χαραλαμπάκη, ο.π. σ. 16, 9. Βλ. σχετικά Καϊάφα - Γκμπάντι, ο.π. σ. 75 επ. Προβλ. Επίσης ΣυμβΠλημΚω54/1998, ΕλλΔικ 1990, , με παρατηρήσεις Α. Κωνσταντινίδη (ο.π. σ. 454), 10. Για διεξοδικότερη ανάλυση για το υποκειμενικό στοιχείο της αμέλειας σε περιπτώσεις ιατρικών λαθών βλ. Καϊάφα - Γκμπάντι. Η ποινική ευθύνη του αναισθησιολόγου στις ιατροχειρουργικές επεμβάσεις σε θέματα αναισθησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής, τευχ. 17 (Νοέμβριος 1998), σ. 37, 11. Βλ. ενδεικτικά Αλεξ. Μαγκάκη, ο.π. σ. 320, 12. Βλ. σχετικά Κατσαντώνη, Αι ιατρικαί θεραπευτικαί επεμβάσεις και η σημασία της συναινέσεως του ασθενούς ΠΧρ 1969, σ. 65, Μπενάκη, Παρατηρήσεις στην Εφ Θες 19/1972. ΠΧρ1972, σ. 315, Χωραφά, Ποινικόν δίκαιον, 8 η εκδ. σ. 225 επ. Γιαννίδη/Μπιτσαξή, Ιδιωτική Γνωμοδότηση, ΠΧρ. 1991, σ. 608 και Ιωάν. Μανωλεδάκη, Η νομική φύσις των ιατροχειρουργικών επεμβάσεων, Αρμ 1972, σ. 109, 13. Βλ. πέρα από το άρθρο 8 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας και την Οδηγία 779 του Συμβουλίου της Ευρώπης αριθμ. 4, 14. Βλ. Αλεξιάδη. Προβλήματα αντιμετωπίσεων ψυχοπαθητικών ατόμων, Νευροψυχιατρικά Χρονικά 197, σ. 35, Βάρκα - Αδάμη. Η συμμετοχή του ασθενούς και του περιβάλλοντός του στη λήψη αποφάσεων για τη συνέχιση η μη της θεραπείας, ΕλλΔικ 1997, σ επ. Καράμπελα, Η σημασία και η αξία της συναίνεσης στην ιατρική πράξη, ΠΧρ 1988, σ , Παρασκευοπούλου, Μεταξύ θεραπείας και τιμωρίας, Μνήμη Ι, τομ. ΙΙ, σ. 245, Σταμάτη, Εισ. Προτ. Στο ΣυμΠλημΘες 161/1970, ΠΧρ 1970, σ. 301, Συμεωνίδου-Κωνσταντινίδου, Εγκλήματα κατά της ζωής, σ. 329 επ. και ιδίως σ , 15. Βλ. αντί άλλων Μπενάκη, Το ιατρικό καθήκον διαφωτίσεως του ασθενούς ΠΧρ. 1974, σ. 644, 16. Βλ. ενδεικτικά Κότσιανου, Παρατηρήσεις στην ΑΠ 541/1958, Νο Β7, σ. 65 επ., Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 15

16 17. Πρβλ. Καράμπελα, Η σημασία και η αξία της συναίνεσης στην ιατρική πράξη, ΠΧρ 1988, σ. 22 επ., Μπενάκη, ΠΧρ 1974, σ. 648, Χαραλαμπάκη, ο.π. σ αλλά και Schreiber, Kontraindikation und Verzicht bei der Artziichem aufklarung aus der Sicht des Juristen, σε Rechtsophtalmologiew 1985, σ. 22 επ. (σ ), 18. Σχετικά με την γενικότερη αυτή προβληματική βλ. Ομοιοπαθητικής συνέχεια.. Επιστολή του Κ. Βυθούλκα και τη απάντηση της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, στο "Μ' Ενδιαφέρει" τευχ. Νομεβρίου - Δεκεμβρίου 1998, σ. 18 επ., Ανορθόδοξες θεραπευτικές μέθοδοι, Παρουσίαση από το βιβλίο του Α. Αβραμίδη, στο "Μ' Ενδιαφέρει", τευχ. Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 1998, επ, Τ. Βαρθολομαίου, Η εναλλακτική θεραπευτική του καρκίνου, Εφημερίδα "Μακεδονία" (27/6/1999, σ. 74) Π. Παρασκευοπούλου, Η συναισθηματική φόρτιση του καρκίνου οδηγεί στην εκμετάλλευση, Εφημερίδα "Μακεδονία" (13/8/1998) αλλά και D. Eskenazi, factors that shape Alternative Medicine, JAMA, November 1998, σ επ., J. Sugaman - L. Burk, Physicians Ethical Obligations Regarding Alternative, Medicine, JAMA November 1998, σ επ και ιδίως J. Jacobs, Unproven Alternative Methods of Cancer Treatment, σε Cancer: Principles of Oncology, 5 th Ed. 1997, σ επ., D. Student-D.Eisenberg - F. Miller - D.Curto - T.Kaptckuk - T. Brennan, Medical Malpractice implications of Alternative Medicine σε JAVA November 1998, σ επ. αλλά και P.Reinhold - B. Usseimann, Demichtbestimmungsgemabe Gebrauch zugelassener Medikamente in deranastehesie, σε Anasteheslology u. Intensivmedizin, 1999, σ. 701 επ., 19. Για το πρόβλημα βλ. Συμεωνίδου - Καστανίδου, ο.π. σ. 187 επ. όπου και παραπάνω παραπομπές. Δρ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Ν. ΠΑΣΧΟΣ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ Σελίδα 16

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών από αμέλεια, τόσο περισσότερο όσο η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες..

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες.. Πρόλογος...... Συντομογραφίες.. ΙΧ ΧΙΧ 1. Εισαγωγή Ι. Συναίνεση του ασθενούς και ατομικό δικαίωμα προστασίας της υγείας... 1 ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο της συναίνεσης του ασθενούς. 6 ΙΙΙ. Η σημασία του Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική Μαρτίου Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη

Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική Μαρτίου Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική 14 15 Μαρτίου 2014 Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη Υποκειμενικό Στοιχείο ΑΠ 45/2013: Από το συνδυασμό των διατάξεων 302 παρ.1 και 28 ΠΚ προκύπτει ότι απαιτείται:

Διαβάστε περισσότερα

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης»

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» 22/11/2008 Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση με θέματα «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» Συνδιοργάνωση του Ομίλου Νομικού Προβληματισμού ΈΔΡΑ και της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ. Η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) μου γνωστοποίησε τα εξής:

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ. Η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) μου γνωστοποίησε τα εξής: Αθήνα, 25 Ιουνίου 2010 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ Η Ομοσπονδία Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) μου γνωστοποίησε τα εξής: Διοικητές Νοσοκομείων, λόγω μη επαρκών εγκεκριμένων κονδυλίων εφημεριών, προβαίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Ι. Τυριτζής MD, PhD, FEBU, FACS (assoc.)

Σταύρος Ι. Τυριτζής MD, PhD, FEBU, FACS (assoc.) Σταύρος Ι. Τυριτζής MD, PhD, FEBU, FACS (assoc.) Επ. Καθηγητής Ουρογεννητικής Ογκολογίας και Ρομποτικής Πανεπιστημίου Karolinska Σουηδίας Κέντρο Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογικής Χειρουργικής Ιατρικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : Πίνακα Αποδεκτών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

ΠΡΟΣ : Πίνακα Αποδεκτών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΡΟΣ : Πίνακα Αποδεκτών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΘΕΜΑ: Λεπτομερείς οδηγίες για τα περιεχόμενα του Εντύπου Ενημέρωσης και Συγκατάθεσης των συμμετεχόντων σε παρεμβατική κλινική μελέτη και για τις Βεβαιώσεις Ασφαλιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Δ. ΜΙΧΑΗΛ Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω Αθήνα, 1 Νοεμβρίου 2012 Κύριο Δημήτριο Βαρνάβα Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) Οδός Λαμίας, αριθ. 2 Αθήνα Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων

Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων Καθηγήτρια: M. Kαϊάφα-Γκμπάντι Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων web.auth.gr/poiniko Δογματικές δυσκολίες του πεδίου της ποινικής ευθύνης από αμέλεια σε περιπτώσεις συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αστική Ιατρική Ευθύνη. Προστασία ασθενούς. Νομολογία.

Αστική Ιατρική Ευθύνη. Προστασία ασθενούς. Νομολογία. Αστική Ιατρική Ευθύνη. Προστασία ασθενούς. Νομολογία. Τ. Ε.Ι. Καβάλας Τ μήμα Διαχείρισης Πληροφοριών Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Αγγελίδη Θεόδωρου, Α. Μ.: 95 Επιβλέπουσα καθηγήτρια : Καλαμπούκα Α. Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Προς Το Δ.Σ. και τα μέλη της ΕΔΑΕ. Θέμα: «Έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών για μη χρήση κράνους συνεπεία δερματοπάθειας».

Προς Το Δ.Σ. και τα μέλη της ΕΔΑΕ. Θέμα: «Έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών για μη χρήση κράνους συνεπεία δερματοπάθειας». Αθήνα 12/9/2016 Προς Το Δ.Σ. και τα μέλη της ΕΔΑΕ. Θέμα: «Έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών για μη χρήση κράνους συνεπεία δερματοπάθειας». Με την παρούσα έχω την τιμή να σας εκθέσω τα ακόλουθα: Για την lege

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα)

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής καρδιολογικής κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Ο.Τ.Ε. Αγ. Παύλου 12 ΤΚ Ν. Φιλοθέη Αμαρουσίου Διεύθυνση Οικονομικού-Παροχών Τμήμα Παροχών Περίθαλψης

Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Ο.Τ.Ε. Αγ. Παύλου 12 ΤΚ Ν. Φιλοθέη Αμαρουσίου Διεύθυνση Οικονομικού-Παροχών Τμήμα Παροχών Περίθαλψης 10 Ιουνίου 2008 Αρ. Πρωτ.:7013/7.5.2008 Ειδική Επιστήμονας: Ειρήνη Κυριακάκη 210-7289802 Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Ο.Τ.Ε. Αγ. Παύλου 12 ΤΚ 151 23 Ν. Φιλοθέη Αμαρουσίου Διεύθυνση Οικονομικού-Παροχών Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2016-2017 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο Τρίτη, 27/09/2016 Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου

Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου Αθήνα, 4 Iουνίου 2010 Αρ. Πρωτ. : 122406/14910/2010 Χειριστές: Μαρία Βουτσίνου Προς Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Γενική Διεύθυνση Σωφρονιστικής Πολιτικής Μεσογείων 96 115

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων.

Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων. Ειρήνη Τσιάντη, ικηγόρος. Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων. Εισαγωγή Έχει επανειληµµένως αποδειχτεί ότι η ποιότητα του οµηµένου Περιβάλλοντος καθρεπτίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ME ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ «ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ»

ΣΥΜΒΑΣΗ ME ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ «ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ» ΣΥΜΒΑΣΗ ME ΚΕΝΤΡΟ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ «ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ» Στ.σήμερα την του έτους μεταξύ των συμβαλλομένων αφενός του στ. ( οδός ) εδρεύοντος Ν.Π.Δ.Δ, με την επωνυμία που στη συνέχεια χάριν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη. Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά;

Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη. Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά; Χρήσιμες Ερωτήσεις- Απαντήσεις για την Περιβαλλοντική Ευθύνη Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται η ευθύνη για περιβαλλοντική ζημιά; Ζημιά σε προστατευόμενα είδη και φυσικούς οικοτόπους, ήτοι οποιαδήποτε ζημία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ 1 ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Ο ηλεκτρολόγος κατά την άσκηση του επαγγέλματός του φέρει αστικές, ποινικές, κοινωνικές και ηθικές ευθύνες Σκοπός της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Ποινική ικονομία II LLB407 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (Πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς 6

Διαβάστε περισσότερα

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0344 Οδηγία 87/344/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση νομικής προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 1.9.2009 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 0586/2005, του Ιωάννη Βουτινόπουλου, ελληνικής ιθαγένειας, σχετικά με εικαζόμενες παράνομες χρηματιστηριακές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας!

Medical Safety. Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Medical Safety Το προσωπικό σας σύστημα υγείας! - Έχετε φανταστεί ένα ολόκληρο μηχανισμό προηγμένων υπηρεσιών υγείας και περίθαλψης σχεδιασμένο από εσάς και προσαρμοσμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 12 ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 12.1. Το Ταµείο εγκρίνει στα άµεσα µέλη του και στα έµµεσα µέλη της ιδίας οικογενείας που πάσχουν από ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, τη µετάβαση σε ενδεδειγµένα θεραπευτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κλαδική συμφωνία ιατρών ΕΣΥ

Κλαδική συμφωνία ιατρών ΕΣΥ 2010-03-26 10:39:50 Η ΟΕΝΓΕ ζήτησε από τον κ. Άρη Καζάκο, καθηγητή Εργατικού Δικαίου στο ΑΠΘ, γνωμοδότηση σχετικά με την καταπάτηση της κλαδικής συμφωνίας από την κυβέρνηση και το δικαίωμα των νοσοκομειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ

ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ IATRICA 1. Η Εταιρεία με την επωνυμία IATRICA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ, με Α.Φ.Μ. 800542860, Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ και Έδρα

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου

Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου Επιπλοκή Ιατρικής Πράξης - Θεραπευτικός Κίνδυνος Ιατρικό Σφάλμα Lege Artis Ιατρική Πράξη: Χρήσιμες Ιατρικές Έννοιες για τους Εφαρμοστές του Δικαίου Βασίλειος Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ 1 ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Θάνος Αν. Αλεξόπουλος Δικηγόρος μέλος ΔΣΑ Νομικός Σύμβουλος Ε.ΕΛ.ΠΑΙΔ.ΑΤΤ. 1 2 Η ευθύνη διαμορφώνεται με το συνυπολογισμό του προσδιοριστικού στοιχείου της αμέλειας, επιφέροντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα:

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΠΕΣΕΔΕ ΤΑΣΟΥ ΓΑΚΙΔΗ: Με το υπ αριθ. πρωτ. 94292/ΕΥΘΥ738/14.9. 2015 έγγραφό του (με θέμα: «Αντιμετώπιση θεμάτων λόγω κεφαλαιακών ελέγχων») ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4112, 16/2/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ(ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΔΥΣΜΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ)ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4112, 16/2/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ(ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΔΥΣΜΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ)ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ(ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΔΥΣΜΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ)ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 98(Ι) του 2003. 1. Ο παρών

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

Κλεοπάτρα Καλλικάκη Εφέτης Δ.Δ. Απόφαση URGENTA. Μια νέα προοπτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής;

Κλεοπάτρα Καλλικάκη Εφέτης Δ.Δ. Απόφαση URGENTA. Μια νέα προοπτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής; Κλεοπάτρα Καλλικάκη Εφέτης Δ.Δ. Απόφαση URGENTA Μια νέα προοπτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής; Διάγραμμα ύλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Α Η από 24-6-2016 απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου της

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών

Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΜΣ ΤΟΜΕΑ ΠΟΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών

Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών 29/05/2014 Βαρσάνη Ισμήνη Βούτσινος Δημήτριος AGENDA Στοιχεία Ε.Ε. ΕΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Χώρος της Υγείας στην Ελλάδα Τύπος Συμβολαίου Στατιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ Τον κ. Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Θεσσαλονίκης ΘΕΜΑ: Επανεξέταση δεδομένων διαγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ (Τίτλος του Έργου) Στ... σήμερα.... ημέρα.οι παρακάτω συμβαλλόμενοι : (Στοιχεία Φυσικού ή Νομικού προσώπου) 1. Ο., που θα ονομάζεται στο εξής, για συντομία,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3414, 23/6/2000

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3414, 23/6/2000 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3414 της 23ης ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2000 εκδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σχέδιο Νόμου Για την ενσωμάτωση της οδηγίας «2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 20 ης Οκτώβριου 2010 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία»

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2008. Αγαπητέ κύριε Βαρνάβα, Σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις για το εφημεριακό, επιτρέψατέ μου να κάνω τα κάτωθι σχόλια:

Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2008. Αγαπητέ κύριε Βαρνάβα, Σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις για το εφημεριακό, επιτρέψατέ μου να κάνω τα κάτωθι σχόλια: Αγαπητέ κύριε Βαρνάβα, Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2008 Σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις για το εφημεριακό, επιτρέψατέ μου να κάνω τα κάτωθι σχόλια: 1. Αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση, διότι οι συνεχείς και

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 131

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 131 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-08-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5384/09-08-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 131 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας.

ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας. ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας. Σας γνωστοποιούμε την εισήγηση του Γενικού Γραμματέα του Δικηγορικού Συλλόγου Καβάλας, Αθανασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ

Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΑΚΙΔΗΣ Δικηγόρος Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλους 14, ΤΚ 54623, τηλ. 2310277178, fax 2310235700, e-mail: gakidis1@otenet.gr Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Ευγένιος Αρ. Γιαρένης Αντεισαγγελέας του Στρατοδικείου Ιωαννίνων ρ. ηµοσίου ικαίου Παντείου Πανεπιστηµίου

Ευγένιος Αρ. Γιαρένης Αντεισαγγελέας του Στρατοδικείου Ιωαννίνων ρ. ηµοσίου ικαίου Παντείου Πανεπιστηµίου Η µη αναγραφή του άρθρου 15 ΠΚ επί του κλητηρίου θεσπίσµατος, σε περίπτωση ανθρωποκτονίας από αµέλεια µε παράλειψη από έχοντα ιδιαίτερη νοµική υποχρέωση να παρεµποδίσει την επέλευση του αποτελέσµατος δράστη,

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 Αθήνα, 21-03-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1860/21-03-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρέωση εχεμύθειας και ο κύκλος των προσώπων που αφορά

Η υποχρέωση εχεμύθειας και ο κύκλος των προσώπων που αφορά Η υποχρέωση εχεμύθειας και ο κύκλος των προσώπων που αφορά Μαρία Μ. Μηλαπίδου ΔρΝ, Δικηγόρος Περιστατικό Σε ταραχές στο κέντρο της πρωτεύουσας εκδηλώθηκαν εμπρησμοί κι λεηλασίες. Την επόμενη ημέρα σε ξενώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ Ε ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ. Παροχή Υπηρεσιών: Μελέτη, Επίβλεψη, Αδειοδότηση Δομικών Έργων σε Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ αρμοδιότητας ΔΕΔΔΗΕ

ΤΕΥΧΟΣ Ε ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ. Παροχή Υπηρεσιών: Μελέτη, Επίβλεψη, Αδειοδότηση Δομικών Έργων σε Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ αρμοδιότητας ΔΕΔΔΗΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΔΙΚΤΥΟΥ Λ. Αθηνών 72, 18547, Ν. Φάληρο ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ με αριθμό ΔΕΕΔ-9 Σύμβαση : Παροχή Υπηρεσιών: Μελέτη, Επίβλεψη, Αδειοδότηση Δομικών Έργων σε Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ αρμοδιότητας ΔΕΔΔΗΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύνθεση προσωπικού 2. Περιγραφή εργασιακού αντικειμένου 3. Προϋποθέσεις α. Γενικές προϋποθέσεις β. Ειδικές Προϋποθέσεις -Πιστοποίηση Υγείας -Ενδυμασία

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. 1) της παρ.2 του άρθρου 54 του Σχεδίου Νόμου που κυρώθηκε με τον Ν. 2447/1996.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. 1) της παρ.2 του άρθρου 54 του Σχεδίου Νόμου που κυρώθηκε με τον Ν. 2447/1996. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ`ΑΡΙΘ.250/1999 (ΦΕΚ Α`/206/7.10.1999) Τρόπος άσκησης από τους ειδικούς επιστήμονες του άρθρου 54 Ν. 2447/1996, των αρμοδιοτήτων κοινωνικής υπηρεσίας που τους ανατίθενται στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση ενδιαφέροντος-κατάθεση οικονομικής προσφοράς.

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση ενδιαφέροντος-κατάθεση οικονομικής προσφοράς. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ 4 η Δ.Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Αλ. Συμεωνίδη αρ. 2 Τ.Θ. 181 83 - Τ.Κ. 540 07 -------------- ΤΜΗΜΑ : ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝ: α) Γρ. κ. Υπουργού β) Γρ. κ. Υφυπουργού γ) Γρ. κας Γεν. Γραμματέως

ΚΟΙΝ: α) Γρ. κ. Υπουργού β) Γρ. κ. Υφυπουργού γ) Γρ. κας Γεν. Γραμματέως ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ Α' Ταχ. Δ/νση : Πλ. Κάνιγγος Ταχ. Κώδικας : 101 81 Αθήνα Πληροφορίες : Δ. Κυριακοπούλου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... VII Εισαγωγή... 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Τα προς δόμηση υλικά για τη δογματική κατασκευή της εξ αμελείας δια παραλείψεως τέλεσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η δογματική ύλη της μη γνήσιας παράλειψης

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του;

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Χ. Χριστοδούλου Παθολόγος- Ογκολόγος Δ/ντής Β' Ογκολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Metropolitan Ηθική αναγκαιότητα κλινικών μελετών Οι

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αθήνα, 29-07-2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2814-1/29-07-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 88/2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Η Προστασία των προσωπικών δεδομένων στην επιστημονική έρευνα

Η Προστασία των προσωπικών δεδομένων στην επιστημονική έρευνα Η Προστασία των προσωπικών δεδομένων στην επιστημονική έρευνα Ευγενία Αλεξανδροπούλου-Αιγυπτιάδου Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ealex@uom.gr Σύγκρουση Δικαιωμάτων Δικαίωμα συμμετοχής στην Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ. Άρθρο 1. (άρθρο 1 της Οδηγίας) Αντικείμενο της ρύθμισης. Άρθρο 2. (άρθρο 2 της Οδηγίας) Ορισμοί

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ. Άρθρο 1. (άρθρο 1 της Οδηγίας) Αντικείμενο της ρύθμισης. Άρθρο 2. (άρθρο 2 της Οδηγίας) Ορισμοί ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «Ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο της Οδηγίας 2011/99/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2011 περί της ευρωπαϊκής εντολής προστασίας» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014. Προς. Ι. Η καταγγελία

ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014. Προς. Ι. Η καταγγελία Αρχειοθέτηση 1/2014 Σελίδα 1 ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014 Προς Κύριο *** *** *** Κοινοποίηση 1. Γραφείο Δημάρχου 2. Γραφείο Αντιδημάρχου Συντονισμού 3. Γραφείο Γενικού Γραμματέα Δήμου 4. Διεύθυνση Αστικής Κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και Προϋποθέσεις. HSBC Global View

Όροι και Προϋποθέσεις. HSBC Global View Όροι και Προϋποθέσεις HSBC Global View Η υπηρεσία HSBC Global View (η «Υπηρεσία») παρέχεται από την HSBC Holdings plc και τις θυγατρικές της σε όλο τον κόσμο (κάθε μια από τις οποίες θα εννοείται όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΤΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ε.Ν.Ε.)- Ν.Π.Δ.Δ. ΥΠΟΜΝΗΜΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΤΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ε.Ν.Ε.)- Ν.Π.Δ.Δ. ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΤΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ε.Ν.Ε.)- Ν.Π.Δ.Δ. Ταχ. Δ/ση :Β. Σοφίας 47 Τ.Κ. :10676 Αθήνα Τηλ :210-3648044 Φαξ :210-3617859 Αθήνα, 12/11/2010

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά)

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η κατανόηση των βασικών θεωριών της βιοηθικής. 2. Η στοχευμένη αντιμετώπιση ηθικών προβλημάτων που ανακύπτουν σε αστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΛ. ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΕΑ ΕΕΚΕ-ΟΜΑΔΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ Συνοπτική περιγραφή των καλύψεων του ΤΕΑ ΕΕΚΕ και του Ομαδικού Ασφαλιστηρίου. ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ TEA-EEKE μέχρι 70 ετών ΟΜΑΔΙΚΟ ΑΣΦ. Τα ημερήσια έξοδα για

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν 1. Γενικοί Οροι Ασφάλισης 2. Γενικοί Οροι Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3. Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης έναντι Τρίτων 3.1 Ειδικοί όροι 3.2 Αντικείµενο ασφάλισης 3.3 Ορια αποζηµίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων. 1. Του <Οργανισμού, π.χ. Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας> με την επωνυμία., με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ

Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων. 1. Του <Οργανισμού, π.χ. Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας> με την επωνυμία., με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων Στην Αθήνα σήμερα την μεταξύ των: 1. Του με την επωνυμία, με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ, όπως νομίμως εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 849 Ν. 105(Ι)/95 Ο περί Ελαττωματικών Προϊόντων (Αστική Ευθύνη) Νόμος του 1995 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Department: Διεύθυνση Πωλήσεων Country: Ελλάδα Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Η Ασφάλιση Υγείας σε Επίπεδο Οικογένειας Υπάρχει οικογενειακός προϋπολογισμός. Οικονομίες κλίμακος. Ενιαίες παροχές. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνισμός απο το e-zwdia.gr

Διαγωνισμός απο το e-zwdia.gr Διαγωνισμός απο το e-zwdia.gr Ι. Εισαγωγή 1. Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «INFOTYPE ΕΠΕ.» (εφεξής καλούμενη «INFOTYPE»), που εδρεύει στην Αγία Παρασκευή Αττικής, διοργανώνει τον παρόντα διαγωνισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ Ο παρών κώδικας δεοντολογίας αναφέρεται και αφορά τόσο τον υπεύθυνο της επεξεργασίας (κατά

Διαβάστε περισσότερα