Armagh Observatory Northern Ireland, UK. Πηγή:PHEMU Tech. Note #1, IMCCE, France

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "vtsamis@aegean.gr aac@star.arm.ac.uk Armagh Observatory Northern Ireland, UK. Πηγή:PHEMU Tech. Note #1, IMCCE, France"

Transcript

1 «Αµοιβαία Φαινόµενα (Αποκρύψεις και Εκλείψεις) µεταξύ των ορυφόρων του Πλανήτη Κρόνου: Η Καταγραφή των Γεγονότων 4O5P (19/12/08) και 3O2P (24/12/08) στο Πλαίσιο της Παρατηρησιακής Εκστρατείας PHESAT-09 (IMCCE)» Βαγγέλης Τσάµης Εκπαιδευτικός Απόστολος Χρήστου Armagh Observatory Northern Ireland, UK. Εισαγωγή Την περίοδο , µια σειρά από αποκρύψεις και εκλείψεις λαµβάνουν χώρα µεταξύ των δορυφόρων του πλανήτη Κρόνου, όπως και του ία, καθώς το 2009 ο Ηλιος διασχίζει το Ισηµερινό τους επίπεδο (Equinox). Ο Ήλιος, αλλά και η Γη, όντας πάνω στην εκλειπτική, διαβαίνουν από το ισηµερινό επίπεδο του Κρόνου κάθε 15 χρόνια, χρόνος ίσος µε την ηµιπερίοδο της περιφοράς του Κρόνου γύρω από τον Ήλιο. Καθώς το τροχιακο επίπεδο περιφοράς των επτά από τους µεγάλους δορυφόρους του Κρόνου είναι σχεδόν παράλληλο µε το ισηµερινό επίπεδο του πλανήτη, για έναν παρατηρητή στη Γη, το επίπεδο των δακτυλίων του και της τροχιάς των δορυφόρων του εµφανίζεται σε προφίλ (σχεδόν µηδενική κλίση). Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα η φαινόµενη κίνηση των δορυφόρων να γίνεται αντιληπτή ως µια κατά το µάλλον ή ήττον γραµµική µετατόπιση εκατέρωθεν του δίσκου του πλανήτη, και έτσι είναι δυνατόν να παρατηρηθούν αµοιβαίες αποκρύψεις και εκλείψεις µεταξύ των δορυφόρων (σχήµα 1). Σχήµα 1: Γεωµετρία αµοιβαίων αποκρύψεων και εκλείψεων στα αµοιβαία φαινόµενa Πηγή:PHEMU Tech. Note #1, IMCCE, France Οι ηµεροµηνίες των συνόδων µε τον Ήλιο και των ισηµεριών των πλανητών ία και Κρόνου για το έτος 2009 φαίνονται στον πίνακα 1. Η πρώτη αναφορά στη βιβλιογραφία για την παρατήρηση αµοιβαίου φαινοµένου προέρχεται από το ελτίο του Αστεροσκοπείου του Λικ, όπου ο Αµερικανός αστρονόµος Robert Grand Aitken αναφέρει ότι στις 11 Νοεµβρίου 1907 παρατήρησε οπτικά απόκρυψη του Εγκέλαδου από την Τηθύ µε το 36 διοπτρικό τηλεσκόπιο (Aitken 1909). Σήµερα, η µελέτη αυτών των αστρονοµικών φαινοµένων γίνεται µε τη µέτρηση και καταγραφή της ποσότητας φωτός που συλλέγεται από οπτικούς αισθητήρες (Συσκευές Συζευγµένου Φορτίου, CCD, Charge-Coupled Devices). Η αυξοµοίωση της φαινόµενης λαµπρότητας του στόχου, προϊόντος του χρόνου, καταγράφεται και αναπαριστάται µε ειδικό λογισµικό, µε καµπύλες φωτός (φωτοµετρία).

2 ίας Κρόνος Αντίθεση 14 Αυγούστου 9 Μαρτίου Σύνοδος µε τον Ήλιο 24 Ιανουαρίου 18 Σεπτεµβρίου ιάβαση του Ήλιου από το Ισηµερινό επίπεδο του πλανήτη (Equinox) 22 Ιουνίου 12 Αυγούστου ιάβαση της Γης από το Ισηµερινό επίπεδο του πλανήτη («εξαφάνιση» των δακτυλίων) 15 Απριλίου 4 Σεπτεµβρίου Πίνακας 1: Ηµεροµηνίες των συνόδων µε τον Ήλιο και των ισηµεριών των πλανητών Κρόνου και ία το Πηγή: Ουράνια Μηχανική - Η Σηµασία της Φωτοµετρίας των Αµοιβαίων Φαινοµένων Οι τροχιές των δορυφόρων των µεγάλων πλανητών του Ηλιακού Συστήµατος µεταβάλλονται µε την πάροδο του χρόνου εξαιτίας βαρυτικών αλληλεπιδράσεων, είτε µεταξύ των ίδιων των δορυφόρων, είτε µεταξύ των δορυφόρων και του πλανήτη. Για παράδειγµα, ο δορυφόρος ενός πλανήτη ασκεί παλλιροϊκές δυνάµεις στον πλανήτη, ο οποίος µε τη σειρά του επηρρεάζει την κίνηση του δορυφόρου τείνοντας να αυξήσει ή να µειώσει την ακτίνα της τροχιάς του. Αυτή η απειροελάχιστη συνιστώσα στην τροχιακή κίνηση του δορυφόρου, καλούµενη και παλλιροϊκή επιτάχυνση, δε µπορεί να παρατηρηθεί και να µετρηθεί παρά µόνο µε την πάροδο δεκαετιών ή αιώνων. Η ανίχνευση αυτών των εξαιρετικά µικρών µεταβολών της τροχιάς του δορυφόρου απαιτεί αφενός πολύ υψηλής ακρίβειας αστροµετρία, αλλά και συστηµατικές καταγραφές δεδοµένων για πολύ µεγάλα χρονικά διαστήµατα. Η ακρίβεια που απαιτείται για τις µετρήσεις αυτές είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί, είτε µε συµβατικές αστροµετρικές παρατηρήσεις, είτε από διαστηµοσυσκευές, όπως οι αποστολές Voyager και Pioneer. Ωστόσο, οι παρατηρήσεις των αµοιβαίων φαινοµένων µεταξύ των φυσικών δορυφόρων των µεγάλων πλανητών του ηλιακού µας συστήµατος αποδείχτηκε ότι είναι µια πολύ καλύτερη µέθοδος για συλλογή αστροµετρικών στοιχείων πολύ µεγάλης ακριβείας, αφενός λόγω χαµηλού κόστους, και αφετέρου χάρις στη δυνατότητα συστηµατικής καταγραφής δεδοµένων κάθε 6, 15 ή 42 έτη για τους δορυφόρους του ία, του Κρόνου και του Ουρανού, αντίστοιχα. Τέτοιες καταγραφές και µετρήσεις έγιναν για πρώτη φορά το 1973 στο ία (Aksnes & Franklin 1976), το 1980 στον Κρόνο (Aksnes et al 1984) και το 2007 στον πλανήτη Ουρανό (Christou et al 2009). Καθώς δεν υπάρχει πρακτικά ατµόσφαιρα γύρω από τους δορυφόρους, η αστροµετρική ακρίβεια µπορεί να είναι καλύτερη από 30 mas (milli-arc-seconds) όπως πχ έδειξαν µετρήσεις στους δορυφόρους του ία (Arlot et al 1997) και από 5 mas στους δορυφόρους του Κρόνου (Noyelles et al 2003). Αυτές οι τιµές µεταφράζονται σε ακρίβεια 90 χλµ ως προς την ακριβή θέση των δορυφόρων του ία στο χώρο και σε µόλις 30 χλµ για τους δορυφόρους του Κρόνου. IMCCE Το Ινστιτούτο Ουράνιας Μηχανικής και Υπολογισµού Εφηµερίδων (IMCCE, πρώην Bureau des Longitudes) διοργανώνει παρατηρησιακές εκστρατείες για την παρατήρηση και καταγραφή αυτών των φαινοµένων από το 1973, µε σκοπό τη συλλογή δεδοµένων σε µεγάλη κλίµακα χρόνου, αναγκαίων για να ανιχνευτούν και να µετρηθούν µε ακρίβεια οι παλλιροϊκές αλληλεπιδράσεις, ώστε να εξαχθούν στοιχεία για την εσωτερική δοµή και µηχανική των δορυφόρων. Με βάση δηλαδή δεδοµένα φωτοµετρίας και αστροµετρίας από επίγειες παρατηρήσεις, εξάγονται συµπεράσµατα για τα εγγενή γεωφυσικά χαρακτηριστικά των δορυφόρων των µεγάλων πλανητών. Η εκστρατεία για την παρατήρηση των αµοιβαίων φαινοµένων στους δορυφόρους του Κρόνου για το 2009 έχει την ονοµασία PHESAT09 (Arlot & Thuillot 2009) (βλ. Στην ιστοσελίδα σηµειώνεται ότι η καταγραφή αυτών των αστρονοµικών γεγονότων είναι δυνατόν να γίνει ακόµα και από ερασιτέχνες αστρονόµους. Ωστόσο, προκειµένου οι πληροφορίες και τα στοιχεία καταγραφής να είναι αξιοποιήσιµα, πρέπει οι παρατηρήσεις να διεξαχθούν πολύ προσεκτικά, και προτείνεται να ακολουθηθεί µια συγκεκριµένη µεθοδολογία.

3 Επιλογή γεγονότων - Προετοιµασία Στην ιστοσελίδα του IMMCE υπάρχει διαδραστικό λογισµικό όπου έχει κανείς τη δυνατότητα να εισαγάγει στοιχεία για οποιοδήποτε τόπο παρατήρησης (συντεταγµένες τόπου ή κωδικό αστεροσκοπείου), να ορίσει τιµές σε κάποια φίλτρα που επιλέγει, όπως την απόσταση του ζεύγους των δορυφόρων από το δίσκο του πλανήτη, το ποσοστό µείωσης λαµπρότητας, την ύψωση του Ήλιου και του Κρόνου στον ορίζοντα, κ.ά,. έτσι ώστε να δηµιουργήσει ένα πίνακα γεγονότων κατάλληλων για παρατήρηση, σύµφωνα µε τα κριτήρια που έθεσε. (Βλ. Το σύνολο των θεωρητικά παρατηρήσιµων γεγονότων (πχ ακόµα και αυτά µε ύψος του Κρόνου µεγαλύτερο από 0 µοίρες) ήταν 19 (πίνακας 2). Έτσι, εξετάσαµε προσεκτικά µια σειρά από αµοιβαία φαινόµενα µεταξύ των δορυφόρων του πλανήτη Κρόνου, και επιλέξαµε κατ αρχήν δύο γεγονότα για το 2008, µε κριτήριο την ευκολία παρατήρησής τους από την Ελλάδα και τις δυνατότητες του εξοπλισµού µας: τα γεγονότα 4O5P (απόκρυψη της Ρέας από τη ιόνη) στις 19 εκ και 3O2P (απόκρυψη του Εγκέλαδου από την Τηθύ) στις 24 εκ Στη συνέχεια µελετήσαµε την κινηµατική των δορυφόρων στα γεγονότα αυτά µε τη βοήθεια του λογισµικού προσοµοίωσης Saturn Viewer, το οποίο είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα: Εξοπλισµός - Χαρακτηριστικά CCD και τηλεσκοπίου Για να είναι οι καταγραφές των αµοιβαίων φαινοµένων αξιοποιήσιµες, συνιστάται, στη σχετική βιβλιογραφία, η χρήση τηλεσκοπίου µεγάλης εστιακής απόστασης, έτσι ώστε η απεικόνιση του δορυφόρου στον ψηφιακό αισθητήρα να καταλαµβάνει αρκετά εικονοστοιχεία (pixels). Το τηλεσκόπιο που είχαµε στη διάθεσή µας είναι το καταδιοπτρικό (SCT) τηλεσκόπιο MEADE LX-200R διαµέτρου 40 cm (16 ) και εστιακής απόστασης 400cm της Ελληνογερµανικής αγωγής, τοποθετηµένο σε θόλο διαµέτρου 5 µέτρων. Ο ψηφιακός αισθητήρας που χρησιµοποιήσαµε για τις δύο καταγραφές είναι η CCD κάµερα ATIK 16-HR, µε τα εξής χαρακτηρηστικά: Chip Resolution Chip size Pixel size BIT Computer Port Cooling Preview funtion Power supply Protective glass Sony Chip ICX-285 AL 1390 x 1040 pixels ( pixels) 10.2mm x 8.3mm - diagonal 13.15mm 6.45 x 6.45 um 16 BIT USB 1.1 Download time max. 15s Peltier cooling (25 below ambient temp.) Only approx. 1 second download time 12V DC - 0.8A power consumption Optical glass - BK-7

4 Πίνακας 2: Το σύνολο των αµοιβαίων φαινοµένων µεταξύ των δορυφόρων του Κρόνου, παρατηρήσιµων από την Αθήνα.

5 Φασµατική περιοχή καταγραφής Καθώς ο δίσκος του πλανήτη Κρόνου είναι ιδιαίτερα λαµπρός, σε αντίθεση µε τους αµυδρούς δορυφόρους του, επιλέξαµε να καταγράψουµε τα γεγονότα στο εγγύς υπέρυθρο τµήµα του φάσµατος, χρησιµοποιώντας υπέρυθρο φίλτρο I(s) (standard Bessel photometric filter). Στην περιοχή αυτή εξοµαλύνεται αισθητά η µεγάλη διαφορά της φωτεινότητας του Κρόνου και των δορυφόρων που παρατηρείται σε άλλες περιοχές του φάσµατος, πχ µε φωτοµετρικό φίλτρο V, όπως µας έχει δείξει στην πράξη η καταγραφή ανάλογου φαινοµένου σε δορυφόρους του πλανήτη Ουρανού το 2007 (βλ. Christou et al 2009). Χρονοµέτρηση Καθώς έχει σηµασία η αξιόπιστη βαση χρόνου στην καταγραφή των αµοιβαίων φαινοµένων ώστε να είναι αξιοποιήσιµα τα αποτελέσµατα, χρησιµοποιήσαµε το ωρολόγιο ακριβείας Oregon Scientific RMB 899P, λήψης σήµατος DCF77, για το συγχρονισµό του ρολογιού του υπολογιστή µας µε την ώρα UT. Είµασταν πεπεισµένοι για την αποδοτικότητα αυτής της συσκευής µετά από τη χρήση της στις παρατηρήσεις αποκρύψεων αστέρων από αστεροειδείς (Τσάµης, 2007). Μέθοδολογία Καταγραφής Η παρατήρηση και καταγραφή των γεγονότων 4O5P και 3O2P έγινε µε το διαµέτρου 40cm (16 ) καταδιοπτρικό τηλεσκόπιο MEADE LX200-R στο αστεροσκοπείο της Ελληνογερµανικής Αγωγής. Για κάθε ένα από τα δύο γεγονότα έγιναν λήψεις ψηφιακών απεικονίσεων CCD στο εγγύς υπέρυθρο τµήµα του φάσµατος µε φωτοµετρικό φίλτρο Bessell Johnson-Cousins Ι(s). Οι λήψεις έγιναν µε τη χρήση του λογισµικού Artemis Capture CCD, το οποίο συνοδεύει την κάµερα ATIK 16-HR. Επιλέξαµε να γίνουν µε οµαδοποίηση εικονοστοιχείων (pixel binning) 3Χ3. Ο συνδυασµός του τηλεσκοπίου και του αισθητήρα CCD µας έδωσαν τα εξής χαρακτηριστικά: κλίµακα (image scale) = 0.93 arcsec/pixel, οπτικό πεδίο 6,68 x 5,37 arcmin. Για το γεγονός 4O5P κάναµε 63 λήψεις διάρκειας 30 sec µεταξύ UT 01:51:20 και UT 2:25:26 ενώ για το γεγονός 3O2P κάναµε 51 λήψεις των 6 sec µεταξύ UT 01:57:12 και UT 02:04:42. Επεξεργασία των ψηφιακών λήψεων µε το λογισµικό AIP4WIN Επεξεργαστήκαµε την ακολουθία των ψηφιακών απεικονίσεων για τα δύο γεγονότα µε το πρόγραµµα λογισµικού ΑIP4WIN V2. Για κάθε λήψη εξαγάγαµε τη λαµπρότητα του ζεύγους των υπό απόκρυψη δορυφόρων σε σχέση µε ένα τρίτο δορυφόρο (φωτεινή πηγή αναφοράς) µε διαφορική φωτοµετρία (σχ. 1). Και στις δύο περιπτώσεις η φωτεινή πηγή αναφοράς ήταν ο δορυφόρος Τιτάνας. Στην περίπτωση του 3O2P χρησιµοποιήσαµε επιπλέον ως πηγή ελέγχου ιόνη.για το γεγονός 4O5P χρησιµοποιήσαµε διάφραγµα (aperture) ακτίνας 9 pixel για τη φωτοµέτρηση των πηγών και δακτύλιο εσωτερικής ακτίνας 12 και εξωτερικής 16 pixel για τη φωτοµέτρηση του υποβάθρου και αφαίρεσή του από τις τιµές των πηγών. Στην περίπτωση του γεγονότος 3O2P, λόγω της εγγύτητας του πλανήτη Κρόνου στο στόχο, η φωτοµέτρηση µε τις πιο πάνω τιµές ακτίνων δεν ήταν δυνατό να αποδώσει αποτελέσµατα αξιοποιήσιµα για την για την παραγωγή καµπύλης φωτός µε σαφώς διακριτή µορφή, γι αυτό και µετά από διάφορες δοκιµές χρησιµοποιήσαµε τελικά µικρότερες ακτίνες, των 5, 6 και 8 pixel, αντίστοιχα. Σχήµα 2: ιαφορική φωτοµετρία µε το AIP4WINV. Αριστερά: Γεγονός 4O5P. Η κύρια πηγή (V) είναι το ζεύγος ιόνη Ρέα και η πηγή αναφοράς (C1) είναι ο Τιτάνας. εξιά: Γεγονός 3O2P. Η κύρια πηγή (V) είναι το ζεύγος Εγκέλαδος-Τηθύς και η πηγή αναφοράς (C1) είναι επίσης ο Τιτάνας. Η πηγή ελέγχου είναι η ιόνη (C2).

6 Επεξεργασία των φωτοµετρικών σηµείων µε το λογισµικό IDL Η προσαρµογή (model fitting) έγινε µε χρήση του ίδιου προγράµµατος λογισµικού που χρησιµοποιήσαµε και για τη µελέτη του φαινοµένου 2O4P µεταξύ των δορυφόρων του πλανήτη Ουρανού στις 14/08/2007, το Interactive Data Language (IDL) (Christou et al 2009). Σκοπός µας ήταν η µέτρηση των τιµών χρόνου ελαχίστου t min και impact parameter b (Σχ. 3), δεδοµένης της καµπύλης φωτός που εξαγάγαµε µέσω του λογισµικού AIP4WIN V2 (Σχ. 2). Το αποτέλεσµα δίνεται στον πίνακα 4 και µπορεί να συγκριθεί µε τις προβλέψεις των εφηµερίδων ΤΑSS και D93 του πίνακα 3. Τα σχήµατα 4 και 5 αποδίδουν γραφικά το µοντέλο βέλτιστης προσαρµογής (best fit) έναντι των παρατηρήσεων. Ως impact parameter b ορίζεται η ελάχιστη απόσταση µεταξύ των κέντρων των δύο δορυφόρων κατά τη διάρκεια του γεγονότος. Η τιµή του b επηρρεάζει τόσο το βάθος της καµπύλης φωτεινότητας, όσο και τη χρονική διάρκεια του υπό εξέταση γεγονότος. Σχήµα 3: Αναπαράσταση της αναγωγής των παρατηρήσεων (καµπύλη φωτεινότητας στο ένθετο) στα αστροµετρικά στοιχεία στοιχεία t min και b. Το δεύτερο επηρρεάζει και τη διάρκεια αλλά και το βάθος της καµπύλης.

7 Σχήµα 4: Το µοντέλο βέλτιστης προσαρµογής (best-fit model, συνεχής γραµµή) για το γεγονός 4O5P έναντι των παρατηρήσεων (σηµεία +). Οι ρόµβοι (σηµεία ) υποδεικνύουν τις παρατηρήσεις που χρησιµοποιήθηκαν κατά την προσέγγιση (fit). Ta σηµεία + εκατέρωθεν της διακεκοµµένης γραµµής υποδεικνύουν τα υπόλοιπα (residuals) µετά την προσαρµογή (fit). Σχήµα 5: Το µοντέλο βέλτιστης προσαρµογής (best-fit model, συνεχής γραµµή) για το γεγονός 3O2P έναντι των παρατηρήσεων (σηµεία +). Οι ρόµβοι (σηµεία ) υποδεικνύουν τις παρατηρήσεις που χρησιµοποιήθηκαν κατά την προσέγγιση (fit). Ta σηµεία + εκατέρωθεν της διακεκοµµένης γραµµής υποδεικνύουν τα υπόλοιπα (residuals) µετά την προσαρµογή (fit).

8 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ IMPACT PARAMETER ΜΕΓΙΣΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΩΡΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ (UT) ΠΤΩΣΗ ΛΑΜΠΡ. (KM) ΕΕΕΕ/MM/ΗΗ TASS D93 TASS D93 TASS D /12/19 4OCC5P 02:11:10 02:11: /12/24 3OCC2P 02:00:47 02:00: Πίνακας 3: Η πρόβλεψη των µοντέλων TASS και D93 για το χρόνο (UTC) του ελαχίστου, το ποσοστό µείωσης λαµπρότητας και το impact parameter για τα δύο γεγονότα.tο ποσοστό µείωσης λαµπρότητας δίνεται για το V-band. ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΩΡΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΠΤΩΣΗ IMPACT PARAM. (UT) ΛΑΜΠΡ. (I-band) (KM) 4 OCC 5 P 02:11: sec (1.0) 3 OCC 2 P 02:00: sec (0.84) Πίνακας 4: Το αποτέλεσµα της παρατήρησης για τα δύο γεγονότα. Οι τιµές σε παρένθεση στην 3 η στήλη δείχνουν τους λόγους λευκαύγειας (albedo) που χρησιµοποιήθηκαν στον υπολογισµό του impact parameter. Συµπεράσµατα Στην πρώτη περίπτωση (4O5P), ο χρόνος του ελαχίστου συµφωνεί σαφώς καλύτερα µε την πρόβλεψη TASS, ενώ στη δεύτερη (3O2P) η συµφωνία είναι και µε τις δύο προβλέψεις δεδοµένου ότι το σφάλµα (4 sec, 3-σ 12 sec) είναι εφάµιλλο της διαφοράς µεταξύ των προβλεπόµενων χρόνων (10 sec). Για το impact parameter, η συµφωνία είναι ελαφρώς καλύτερη, και για τα δύο γεγονότα, µε την πρόβλεψη TASS (βλ. ftp://ftp.imcce.fr/pub/ephem/satel/phesat09/ts-phesat-d93-tass). Το γενικό συµπέρασµα είναι ότι η πιο πρόσφατη εφηµερίδα TASS αναπαράγει τις διαφορικές θέσεις των δορυφόρων µε καλύτερη ακρίβεια από την D93. Ελπίζεται ότι η σύγκριση αυτών και άλλων αµοιβαίων γεγονότων µε αυτά του 1980 και του 1995 θα θέσει περιορισµούς στις παλιρροϊκές επιταχύνσεις των δορυφόρων, και κυρίως της εσωτερικής τετράδας Μίµας Εγκέλαδος Τηθύς ιόνη.

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΗΓΕΣ Aitken, R. G.: Observations of the satellites of Mars, Saturn and Uranus, Lick Observatory Bulletin 172, 5, pp , Berkeley : The University Press, Aksnes, K. and Franklin, F. A.: Mutual Phenomena of the Galilean Satellites in Final Results from 91 Light Curves, Astronomical Journal, 81, , Aksnes, K.; Franklin, F.; Millis, R.; Birch, P.; Blanco, C.; Catalano, S.; Piironen, J.: ``Mutual phenomena of the Galilean and Saturnian satellites in 1973 and 1979/1980, Astronomical Journal, 89, , Arlot, J. E., Thuillot, W.: Predictions of the events of the satellites of Saturn during the 2009 equinox, Astronomy and Astrophysics, 485, , Arlot, J. E.: Astrometry through photometry: mutual events, Beijing Astrometry Spring School, April Christou, A.A., and 15 co-authors: Observational Detection of eight Mutual Eclipses and Occultations between the Satellites of Uranus, Astronomy & Astrophysics 497, , Emelianov, N. V. et al: Photometry and position observations of Saturnian satellites during their mutual eclipses and occultations in 1995 performed at the Observatories in Russia and Kazakhstan, Astronomy and Astrophysics Supplement, 139, 47-56, Emel Yanov, N. V.: Special Program of Observations of Jovian and Saturnian Satellites for 2009, Solar System Research, 42, 5, , Original Russian Text published in Astronomicheskii Vestnik, 42, 5, , Noyelles, B.; Vienne, A.; Descamps, P.: Astrometric reduction of lightcurves observed during the PHESAT95 campaign of Saturnian satellites, Astronomy and Astrophysics, 401, , Seidelmann, P. K., Harrington, R. S., Pascu, D., Baum, W. A., Currie, D. G., Westphal, J. A., Danielson, G. E.: Saturn satellite observations and orbits from the 1980 ring plane crossing Icarus, 47, , Τσάµης, Β.: Μεθοδολογία, Εξοπλισµός, Προετοιµασία και Αποτελέσµατα της Προσπάθειας Καταγραφής Συγκεκριµένων Γεγονότων Αποκρύψεων Αστέρων από Αστεροειδείς σε Βίντεο, κατά την περίοδο , Τόµος Πρακτικών 5ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονοµίας, σελ , 2007.

10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Φωτογραφική αναφορά στις παρατηρήσεις O Κρόνος και η διάταξη των δορυφόρων του 40 πριν την καταγραφή του γεγονότος 3O2P 24 εκ Καταγραφή µε το πρόγραµµα Artemis Capture Το τηλεσκόπιο SCT 40 cm και η κάµερα ATIK-16HR O θόλος του τηλεσκοπίου της Ε.Α.

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017

Ερωτήσεις Λυκείου 22 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2017 ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν θα συμπληρώσετε τίποτα πάνω σε αυτό το έγγραφο, ούτε θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Θεόφιλος Στεργίου Αστρονομική Εταιρία ΩΡΙΩΝ Είδη Ερασιτεχνικής αστρονομίας (Δεν είναι αστροφυσική) Αστρονόμος του καναπέ Παρατηρησιακός αστρονόμος

Διαβάστε περισσότερα

Η φωτεινότητα των διπλών εκλειπτικών συστημάτων

Η φωτεινότητα των διπλών εκλειπτικών συστημάτων Ονοματεπώνυμο: Μελέτη Διπλών εκλειπτικών συστημάτων Κέντρο μάζας: Βρίσκεται πάντα στην ευθεία που ενώνει τις δύο μάζες και πλησιέστερα στην μεγαλύτερη. m 1 / m 2 =r 2 / r 1 x cm = m 1 x 1 + m 2 x 2 + m

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ»

18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέμα 1 ο (Σύντομης ανάπτυξης): 18 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 Φάση 3 η : «ΙΠΠΑΡΧΟΣ» Θέματα του Γυμνασίου (Α) Ποιοι πλανήτες ονομάζονται Δίιοι; (Β) Αναφέρατε και

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία

Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία Ιωάννης Χουϊνάβας Φυσικός στο Αστεροσκοπείο Λάρισας larobs@otenet. Περίληψη Στον έναστρο νυχτερινό ουρανό τον αστερισμό του Ορίωνα ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΠΛΑ ΑΣΤΡΑ ΜΕ ΜΙΑ ΒΙΝΤΕΟΚΑΜΕΡΑ Μανόλης Καπετανάκης (mkapet@yahoo.com) Ελληνική Αστρονομική Ένωση

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΠΛΑ ΑΣΤΡΑ ΜΕ ΜΙΑ ΒΙΝΤΕΟΚΑΜΕΡΑ Μανόλης Καπετανάκης (mkapet@yahoo.com) Ελληνική Αστρονομική Ένωση ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΠΛΑ ΑΣΤΡΑ ΜΕ ΜΙΑ ΒΙΝΤΕΟΚΑΜΕΡΑ Μανόλης Καπετανάκης (mkapet@yahoo.com) Ελληνική Αστρονομική Ένωση Περίληψη: Λέγοντας «μέτρηση διπλού άστρου» εννοούμε τη μέτρηση δύο γωνιών, της «γωνίας θέσης»

Διαβάστε περισσότερα

19 ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1-3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΘΗΣΕΙΟ

19 ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1-3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΘΗΣΕΙΟ ΔΕΥΤΈΡΑ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΘΗΣΕΙΟ 18.30 Εγγραφή στον προαύλιο χώρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Θησείο (απέναντι από την Ακρόπολη). * 18.45 19:30 «Κηφέας, Κασσιόπη, Ανδρομέδα: από τον μύθο στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Data Analysis Examination

Data Analysis Examination Data Analysis Examination Page 1 of (D1) Διπλός Πάλσαρ Κάνοντας συστηµατικές έρευνες τις τελευταίες δεκαετίες, οι αστρονόµοι κατάφεραν να εντοπίσουν ένα µεγάλο πλήθος από πάλσαρς µε περίοδο περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009

Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση. Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 Εισαγωγή στην Αστρονοµική Παρατήρηση Ανδρέας Παπαλάμπρου Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 20/5/2009 1 Ερασιτεχνική Αστρονομία Μια ενασχόληση που αρχίζει από απλό χόμπι... & φτάνει έως συμβολή σε επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Εξοπλισμός.

Εισαγωγή. Εξοπλισμός. 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εισαγωγή Η εμφάνιση διαττόντων αστέρων στο νυχτερινό ουρανό είναι ένα αρκετά συχνό αστρονομικό φαινόμενο. Για το λόγο αυτό έχουν αναπτυχθεί αρκετοί τρόποι παρακολούθησης και καταγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογράφηση βαθέως ουρανού κύριας εστίας:

Φωτογράφηση βαθέως ουρανού κύριας εστίας: Φωτογράφηση βαθέως ουρανού κύριας εστίας: Συνοπτική παρουσίαση εξοπλισμού, διαδικασίας και επεξεργασίας Ανδρέας Μήλιας Α) Χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός Τηλεσκόπια: Skywatcher 100/500 αχρωματικό, Skywatcher

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς

Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς Ερευνητικό έργο Βασικοί Τομείς Θεωρητική Αστροφυσική και Κοσμολογία Παρατηρησιακή Αστροφυσική Ηλιακή Φυσική και Φυσική Διαστήματος Μηχανική και Μη γραμμικά συστήματα Θεωρητική Αστροφυσική και Κοσμολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet

Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet Ροσσολάτος Αντώνιος Πρόλογος Αμέσως μετά την απόκτηση ενός μεγάλου ρομποτικού τηλεσκοπίου μαζί με όλο τον σύγχρονο εξοπλισμό του, ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο. Χάρης Καμπάνης

Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο. Χάρης Καμπάνης Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο Χάρης Καμπάνης Τι μας ενδιαφέρει να παρατηρούμε πώς και από πού. Μας Ενδιαφέρει Παρατήρηση Πλανητών, Ηλιακή Παρατήρηση, Βαθύς Ουρανός; Θα Παρατηρούμε μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 3,0 Seeing X Seeing Y 2,5 2,0 SEEING (") 1,5 1,0 0,5 0,0 0,20 0,25 0,30 0,35 0,40 0,45 0,50 JD=2452727+ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της ενεργής περιοχής ΝΟΑΑ 0756 ΣΤΡΙΚΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ELIZABETH OBSERVATORY

Μελέτη της ενεργής περιοχής ΝΟΑΑ 0756 ΣΤΡΙΚΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ELIZABETH OBSERVATORY Μελέτη της ενεργής περιοχής ΝΟΑΑ 0756 ΣΤΡΙΚΗΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ELIZABETH OBSERVATORY Εισαγωγή - Τέλη Απριλίου - αρχές Μαΐου. Ενεργή περιοχή 0756, μεγάλη και πολυσύνθετη ταυτοχρόνως ήταν ένα υπέροχο θέαμα

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Aντώνης Aγιομαμίτης (Πάτρα 2007) 1/27/2008 1 Βαθύς Ουρανός Γαλαξίες, Νεφελώματα, Σμήνη, Αστέρες (πχ. Άνθρακα, διπλοί) Αμυδρά αντικείμενα Ηλιος μέγεθος 26.7 Σελήνη μέγεθος 11.4

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης

Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Αφροδίτη, Κρόνος, Ερμής, Ουρανός, Δίας, Ποσειδώνας, Άρης Το χρώμα της Αφροδίτη είναι κίτρινο προς κόκκινο. Το μέγεθός της είναι 9,38-10 χλ. Η απόσταση από τη γη είναι 41.400.000 χλ. Δεν είναι αρκετή απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy)

Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy) Αστρονομία και Παρατήρηση (Observational Astronomy) Στέλιος Τσαγγαρίδης (Ph.D. Astrophysics) Υπεύθυνος Τμήματος Φυσικής (G C School of Careers) Μέλος ΔΣ Αστρονομικής Εταιρείας Κύπρου Περιεχόμενα Θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

GREECE. k = 1 + n/100, k = 1 n/100,

GREECE. k = 1 + n/100, k = 1 n/100, Κανονισµοί Οµαδικής Εξέτασης 1. Οµάδες οι οποίες αποτελούνται από τρεις ή περισσότερους µαθητές µπορούν να συµµετάσχουν στην οµαδική εξέταση 2. Σε κάθε οµάδα θα δοθούν 5 προβλήµατα που πρέπει να λυθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης Ηλιακές και Σεληνιακές Εκλείψεις Είδη εκλείψεων Ηλίου: Ολική Μερική Δακτυλιοειδής Είδη εκλείψεων Σελήνης: Ολική Μερική Παρασκιάς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ;

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ. Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΑ Πως δημιουργείτε η σκιά στη φυσική ; Λόγω της ευθύγραμμης διάδοσης του φωτός, όταν μεταξύ μιας φωτεινής πηγής και ενός περάσματος παρεμβάλλεται ένα αδιαφανές σώμα, δημιουργείτε στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις μεταβλητότητας AGN. Επεξεργασία εικόνας για φωτομετρία

Παρατηρήσεις μεταβλητότητας AGN. Επεξεργασία εικόνας για φωτομετρία Παρατηρήσεις μεταβλητότητας AGN Επεξεργασία εικόνας για φωτομετρία Eκθέσεις ηλεκτρονικού υποβάθρου Bias Frames Ηλεκτρονικά κάμερας Θερμική παραγωγή ηλεκτρονίων μέσα στην κάμερα Διάφραγμα κλειστό Μηδενικός

Διαβάστε περισσότερα

θ = D d = m

θ = D d = m Απαντήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 1. Πόσο χρόνο χρειαζόταν να περιμένει το κέντρο ελέγχου της αποστολής Messenger, που επισκέφτηκε τον Ερμή, για να επιστρέψει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 33 Λεπτοί Φακοί- ιάδοση Ακτίνας Εξίσωση Λεπτού Φακού-Μεγέθυνση Συνδυασµός Φακών ΟιεξίσωσητουΟπτικού Φωτογραφικές Μηχανές : Ψηφιακές και Φιλµ ΤοΑνθρώπινοΜάτι;

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Lon: +21d09m29.21s (21,1581) Lat: +40d05m05.32s (40,0848) Υψόµετρο: 1433 m ΠΕΜΠΤΗ 16 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΩΡΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 21:03:06 Ήλιος Δύση Ηλίου

Lon: +21d09m29.21s (21,1581) Lat: +40d05m05.32s (40,0848) Υψόµετρο: 1433 m ΠΕΜΠΤΗ 16 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΩΡΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 21:03:06 Ήλιος Δύση Ηλίου Lon: +21d09m29.21s (21,1581) Lat: +40d05m05.32s (40,0848) Υψόµετρο: 1433 m ΠΕΜΠΤΗ 16 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΩΡΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 21:03:06 Ήλιος Δύση Ηλίου 21:06:00 Αφροδίτη Βέλτιστη περίοδος παρατήρησης 21:06

Διαβάστε περισσότερα

CCD ΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

CCD ΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ CCD ΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ Στέλιος Κλειδής Ελληνική Αστρονομική Ένωση, Αστεροσκοπείο Ζαγορίου klidis@freemail.gr Γιάννης Ροζάκης Ελληνική Αστρονομική Ένωση, Αστεροσκοπείο

Διαβάστε περισσότερα

Coordination and Support Action FP Φύλλο Εργασίας Έργου. Όνομα Έργου

Coordination and Support Action FP Φύλλο Εργασίας Έργου. Όνομα Έργου Engage and Inspire the Euro pean Youth in the Space Explo rati on th ro ugh a Scienti fi c Contes t Coordination and Support Action FP7-284442 Φύλλο Εργασίας Έργου Όνομα Έργου Ζυγίστε έναν πλανήτη με ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Μέρος 8ο (Πλανήτες) Ν. Στεργιούλας ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ Γη Άρης Αφροδίτη Ερμής Πλούτωνας ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ Δίας Κρόνος Ουρανός Γη Ποσειδώνας Πλούτωνας ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ Ήλιος Γη Δίας Πλούτωνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΠΕΝΤΕΛΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΠΕΝΤΕΛΗ Σχολείο: Παγκρήτιο Εκπαιδευτήριο Μάθημα: Ερευνητική Εργασία (Project) Τάξη: Ά λυκείου Τμήμα: Α1 Θέμα της έρευνας :Ο άνθρωπος εξερευνά το σύμπαν Αρχοντάκης Μ., Ρωμάνος Ν., Χατζημάρκος Μ. Ημερομηνία: 4/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων

Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων Κορώνης Γιώργος A.A.V.S.O. KSG A.F.O.E.V. KGS Εισαγωγή Μεταβλητοί ονομάζονται οι αστέρες των οποίων μεταβάλλεται η λαμπρότητά

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας

Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας Θεωρία Φυσικής Τμήματος Πληροφορικής και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τ.Ε.Ι. Λαμίας Νόμος της Βαρύτητας επιτάχυνση της βαρύτητας Κίνηση δορυφόρου Νόμοι Keple Το σύμπαν και οι δυνάμεις βαρύτητας Ο λόγος που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΟΧΙΩΝ ΤΩΝ ΕΞΩΠΛΑΝΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΣΤΕΡΑ ΤΟΥΣ. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΟΧΙΩΝ ΤΩΝ ΕΞΩΠΛΑΝΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΣΤΕΡΑ ΤΟΥΣ. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΟΧΙΩΝ ΤΩΝ ΕΞΩΠΛΑΝΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΣΤΕΡΑ ΤΟΥΣ. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης χηµικός Σχολικός Σύµβουλος ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Ακροπόλεως 49 54634 Θεσσαλονίκη Mail: info@polkarag.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ STEM. Μάθημα 2. Μοντέλο Ηλιακού Συστήματος

ΜΑΘΗΜΑΤΑ STEM. Μάθημα 2. Μοντέλο Ηλιακού Συστήματος ΜΑΘΗΜΑΤΑ STEM Μάθημα 2 Μοντέλο Ηλιακού Συστήματος 2 Ένα μοντέλο του Ηλιακού μας Συστήματος Εισαγωγή Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 2 ο Συστήματα αστρονομικών συντεταγμένων και χρόνος ΑΣΚΗΣΗ 1 η (α) Να εξηγηθεί γιατί το αζιμούθιο της ανατολής και της δύσεως του Ηλίου σε ένα τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Αστρονομία. Ενότητα # 6: Φασματική Ταξινόμηση Αστέρων. Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αστρονομία. Ενότητα # 6: Φασματική Ταξινόμηση Αστέρων. Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αστρονομία Ενότητα # 6: Φασματική Ταξινόμηση Αστέρων Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 6: Βασικές έννοιες Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης. Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ Μετά το τέλος των παρατηρήσεων διαθέτουμε πλέον τα δεδομένα στον σκληρό δίσκο του Η/Υ. Η επεξεργασία των παρατηρήσεων ολοκληρώνεται σε έξι στάδια που αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 204 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 204 Νεφέλωμα NGC 6888 στον Κύκνο - Αντώνης Αγιομαμίτης ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος;

Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος; Τι είναι η σελήνη; Πως Δημιουργήθηκε; Ποιες είναι οι κινήσεις της; Σημάδια ζωής στη σελήνη. Πόσο απέχει η σελήνη από την γη; Τι είναι η πανσέληνος; Μαγνητικό πεδίο. Κρατήρες. Ο πρώτος άνθρωπος που πήγε

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας

Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας Eμμανουήλ Ι. Kαρδάσης Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Aθήνα) 8 Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας, Θάσος 11-13 Οκτωβρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρησιακή Αστροφυσική Μέρος Α. Κεφάλαιο 1: Συστήματα συντεταγμένων Μάθημα 2

Παρατηρησιακή Αστροφυσική Μέρος Α. Κεφάλαιο 1: Συστήματα συντεταγμένων Μάθημα 2 Παρατηρησιακή Αστροφυσική Μέρος Α Κεφάλαιο 1: Συστήματα συντεταγμένων Μάθημα 2 Ανατολή-δύση αστέρων Από την σχέση αυτή προκύπτουν δυο τιμές για την ωριαία γωνία Η Δ για την οποία ο αστέρας βρίσκεται στον

Διαβάστε περισσότερα

Β Θεματική Ενότητα. «Προσομοίωση κινήσεων ουρανίων σωμάτων και φαινομένων στην Αστρονομία» Τιάκας Ελευθέριος 1

Β Θεματική Ενότητα. «Προσομοίωση κινήσεων ουρανίων σωμάτων και φαινομένων στην Αστρονομία» Τιάκας Ελευθέριος 1 Β Θεματική Ενότητα «Προσομοίωση κινήσεων ουρανίων σωμάτων και φαινομένων στην Αστρονομία» Τιάκας Ελευθέριος 1 1 Καθηγητής Μαθηματικών ΠΕ03, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας Επιδαύρου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΈνταξητουλογισµικού SalsaJσε. σεµιαδιαθεµατική προσέγγισητης Αστρονοµίας. Γρηγόρης Ζυγούρας Φυσικός Τεχνολόγος 2 ο Γυµνάσιο Χαλανδρίου

ΗΈνταξητουλογισµικού SalsaJσε. σεµιαδιαθεµατική προσέγγισητης Αστρονοµίας. Γρηγόρης Ζυγούρας Φυσικός Τεχνολόγος 2 ο Γυµνάσιο Χαλανδρίου ΗΈνταξητουλογισµικού SalsaJσε σεµιαδιαθεµατική προσέγγισητης Αστρονοµίας Γρηγόρης Ζυγούρας Φυσικός Τεχνολόγος 2 ο Γυµνάσιο Χαλανδρίου ΧΡΗΣΗΤΟΥ ΤΟΥΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSAJ ΓΙΑΤΟΝ ΤΟΝΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣΜΑΖΑΣ ΜΑΖΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΘΟΛΟΥ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΘΟΛΟΥ Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΗΣ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΘΟΛΟΥ ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Εκπαιδευτικός ΠΕ19-Μεταπτυχιακός φοιτητής ΕΑΠ- Μέλος Αστρονομικής Εταιρείας Πάτρας «Ωρίων») gianakop@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές

Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές Στόχοι: Στο τέλος αυτού του µαθήµατος ο σπουδαστής θα γνωρίζει: Tις σηµαντικότερες κατηγορίες δορυφορικών τροχιών Τους παράγοντες που οδηγούν στην επιλογή συγκεκριµένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Flat-field frames Καμενίδης Ιφικράτης 11/11/2009

Flat-field frames Καμενίδης Ιφικράτης 11/11/2009 Flat-field frames Καμενίδης Ιφικράτης 11/11/2009 Τι είναι τα Flat-field frames Tα Flat-field frames είναι ένα απο τα τρία είδη εικόνων calibration (ισοστάθμισης) που χρησιμοποιούμε στην επεξεργασία αστρονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Παιχνίδια Προοπτικής στο Σύμπαν Ελένη Χατζηχρήστου Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Όταν δυο ουράνια αντικείμενα βρίσκονται στην ίδια περίπου οπτική γωνία αν και σε πολύ διαφορετικές αποστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών

Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών Το Φως της Αστροφυσικής Αν. καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών Το φως που έρχεται από τα άστρα είναι σύνθετο και καλύπτει ολόκληρο το εύρος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007 ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΔΟΡΥΦΟΡΩΝ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Ζωγράφος Αθήνα Τηλ.: 210 772 2666 2668, Fax: 210 772 2670 ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Digital Image Processing

Digital Image Processing Digital Image Processing Intensity Transformations Πέτρος Καρβέλης pkarvelis@gmail.com Images taken from: R. Gonzalez and R. Woods. Digital Image Processing, Prentice Hall, 2008. Image Enhancement: είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Φωτογράφηση

Δημιουργική Φωτογράφηση Φωτογραφική Ομάδα «Πολύμορφο» 2η Παρουσίαση: Δημιουργική Φωτογράφηση Πάτρα, Νοέμβρης 2010 Σύνοψη Παρουσίαση 1η: Βασικοί κανόνες αισθητικής στη φωτογραφία. Παρουσίαση 2η: Τεχνικές Δημιουργικής Φωτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΥΜΠΑΝ Οι αποστάσεις στο γνωστό σύμπαν είναι πολύ μεγαλύτερες από ό,τι μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους. Δε μετριούνται σε μέτρα ή χιλιόμετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων. Κορώνης Γιώργος A.A.V.S.O. KSG A.F.O.E.V. KGS

Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων. Κορώνης Γιώργος A.A.V.S.O. KSG A.F.O.E.V. KGS Οπτική παρατήρηση εκτίμηση λαμπρότητας μεταβλητών αστέρων Κορώνης Γιώργος A.A.V.S.O. KSG A.F.O.E.V. KGS 1 Εισαγωγή Μεταβλητοί ονομάζονται οι αστέρες των οποίων μεταβάλλεται η λαμπρότητά τους. Η μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση 19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Ο διαθέσιμος χρόνος για την απάντηση των θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

The 38 th International Physics Olympiad Iran Theory Competition Sunday, 15 July 2007

The 38 th International Physics Olympiad Iran Theory Competition Sunday, 15 July 2007 The 38 th International Physics Olympiad Iran Theory Competition Sunday, 5 July 007 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες:. Η εξέταση διαρκεί 5 h (πέντε ώρες). Υπάρχουν τρεις ερωτήσεις και κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ήλιος. Αστέρας (G2V) με Ζ= Μάζα: ~ 2 x 1030 kg (99.8% του ΗΣ) Ακτίνα: ~700,000 km. Μέση απόσταση: 1 AU = x 108 km

Ήλιος. Αστέρας (G2V) με Ζ= Μάζα: ~ 2 x 1030 kg (99.8% του ΗΣ) Ακτίνα: ~700,000 km. Μέση απόσταση: 1 AU = x 108 km Το Ηλιακό Σύστημα Ήλιος Αστέρας (G2V) με Ζ=0.012 Μάζα: ~ 2 x 1030 kg (99.8% του ΗΣ) Ακτίνα: ~700,000 km Μέση απόσταση: 1 AU = 1.496 x 108 km Τροχιές των πλανητών Οι νόμοι του Kepler: Ελλειπτικές τροχιές

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Εικόνες και γραφικά Περιγραφή στατικών εικόνων Αναπαράσταση γραφικών Υλικό γραφικών Dithering και anti-aliasing Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Μετάδοση εικόνας Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Περιγραφή στατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ)

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΝΤΙΝΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (MSC) Καθηγητής Εφαρμογών ΚΑΡΔΙΤΣΑ 2013 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΟΛΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για τον Ήλιο:

Πληροφορίες για τον Ήλιο: Πληροφορίες για τον Ήλιο: 1) Ηλιακή σταθερά: F ʘ =1.37 kw m -2 =1.37 10 6 erg sec -1 cm -2 2) Απόσταση Γης Ήλιου: 1AU (~150 10 6 km) 3) L ʘ = 3.839 10 26 W = 3.839 10 33 erg sec -1 4) Διαστάσεις: Η διάμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay)

Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay) ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2012 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: Γίνε επιστήµονας του Κασίνι για µια µέρα (Cassini Scientist for a Day Essay) Για µαθητές από 10-18 ετών Καλωσορίσατε στην 3 η Ελληνική έκδοση και 11 η διεθνή του µαθητικού διαγωνισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι πλανήτες του ηλιακού µας συστήµατος. Φαίνεται η σειρά των πλανητών και το σχετικό τους µέγεθος (οι αποστάσεις είναι εκτός κλίµακας) Μέγεθος πλανητικού συστήµατος (απόσταση Ηλίου

Διαβάστε περισσότερα

7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS

7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS 7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS 7.1 GPS και άλλα συστήµατα προσδιορισµού θέσης GNSS Παράλληλα µε το GPS η πρώην Σοβιετική Ένωση προχώρησε στη δηµιουργία ενός παρόµοιου συστήµατος προσδιορισµού θέσης

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5: ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 5.4.2: 2 ο ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΙΓΛΩΣΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Βασίλης Αμοιρίδης Κύριος Ερευνητής Αθήνα, Ιανουάριος 2015 Κέντρο Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Remote Sensing Ορισµός Η Τηλεπισκόπηση ή Τηλεανίχνευση (Remote Sensing) είναι το επιστηµονικό τεχνολογικό πεδίο που ασχολείται µετην απόκτηση πληροφοριών από απόσταση, για αντικείµενα περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φωτογραφία

Τι είναι η φωτογραφία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Φωτογραφική μηχανή ονομάζεται η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη λήψη φωτογραφιών. Διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις συμπαγείς (compact) και στις μονοοπτικές ρεφλέξ (SLR).

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Μαθήματα Παρατηρησιακής Αστρονομίας

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Μαθήματα Παρατηρησιακής Αστρονομίας Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Μαθήματα Παρατηρησιακής Αστρονομίας Tομέας Πλανητών, Μάρτιος 2015, Εργαστήριο 2 Γίγαντες πλανήτες Εμμανουήλ (Μάνος) Ι. Καρδάσης astromanos2002@yahoo.gr Συντονιστής Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων 4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων Πάρνωνας 9-11 Ιουλίου 2010 www.astroexormisi2010.gr Συνδιοργάνωση Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «ΩΡΙΩΝ» 4η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ Πάρνωνας,

Διαβάστε περισσότερα