3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Το σύνολο των πετρωµάτων µιας περιοχής, τα οποία παρουσιάζουν κοινά πετρογραφικά και χηµικά γνωρίσµατα και είναι συγγενή µεταξύ τους, δηλαδή, προέρχονται από κάποιο κοινό µητρικό µάγµα, αποτελούν µία πετρογραφική επαρχία. Γενικά, κάθε ευρεία περιοχή µέσα στην οποία τα πυριγενή πετρώµατα είναι περίπου της ίδιας ηλικίας και παρουσιάζουν περίπου όµοια χηµικά και ορυκτολογικά γνωρίσµατα αποτελεί µια τέτοια επαρχία. Για να διαπιστωθεί η ύπαρξη µιας πετρογραφικής επαρχίας πρέπει να γίνει χαρτογράφηση των πετρωµάτων, να προσδιοριστεί η ηλικία τους και να µελετηθούν πετρογραφικά και χηµικά αντιπροσωπευτικά δείγµατα των διαφόρων τύπων πετρωµάτων. Πολύ γνωστά παραδείγµατα πετρογραφικών επαρχιών είναι: οι ηφαιστειακές επαρχίες των νησιών της Χαβάης (Πλειόκαινο µέχρι σήµερα). τα δυτικά νησιά της Σκωτίας (επαρχία των Εβρίδων, Κάτω Τριτογενές). τα νησιά της µεσοατλαντικής ράχης (Πλειόκαινο µέχρι σήµερα) η επαρχία της Ρώµης (Ολόκαινο) που περιλαµβάνει τις πλούσιες σε K λάβες του Βεζουβίου και τέλος η επαρχία Ροδόπης, στην οποία ανήκουν τα τριτογενή ηφαιστειακά πετρώµατα, που βρίσκονται βόρεια - βορειοδυτικά της Ξάνθης. Ενας άλλος όρος, που σηµαίνει µια οµάδα ή ένα σύνολο τύπων πετρωµάτων, τα οποία έχουν κοινές χηµικές ιδιότητες, είναι η σειρά πετρωµάτων (rock series ή assosiation, suite, lineage). Μερικές σειρές είναι ευρύτερες και περιλαµβάνουν άλλες οι οποίες καθορίζονται µε αυστηρότερα κριτήρια. Σε σχέση µε τις πετρογραφικές επαρχίες η έννοια της σειράς πετρωµάτων είναι στενότερη, αφού σε µια επαρχία µπορεί να υπάρχουν περισσότερες από µια σειρές πετρωµάτων, π.χ. η πετρογραφική επαρχία των νησιών της Χαβάης περιλαµβάνει δύο σειρές πετρωµάτων, µια θολεϊτική και µια αλκαλιβασαλτική. 3.5 ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ Οι χηµικές σχέσεις µεταξύ συγγενικών πετρωµάτων, δηλαδή πετρωµάτων που προέρχονται από κάποιο κοινό µάγµα, µελετώνται πιο εύκολα όταν τα συστατικά τους προβάλλονται σ ένα διάγραµµα µεταβολής. Ο πιο εύχρηστος τύπος διαγράµµατος είναι µια ορθογώνια προβολή των διαφόρων οξειδίων (τεταγµένη) έναντι του κοινού οξειδίου SiO 2 (τετµηµένη) µε όλες τις τιµές εκφρασµένες σε βάρος επί τοις εκατό. Τα σηµεία προβολής των οξειδίων δηµιουργούν τάσεις, οι οποίες δείχνουν γραφικά τη µεταβολή κάθε συστατικού ως προς το SiO 2. Ο τύπος αυτού του διαγράµµατος φαίνεται στο σχήµα όπου προβάλλονται τα ηφαιστειακά πετρώµατα (βασάλτες, ανδεσίτες, δακίτες και ρυολίθοι) της δυτικής Θράκης. 87

2 Σχήµα ιάγραµµα µεταβολής (τύπου Harker) ηφαιστειακών πετρωµάτων της δυτικής Θράκης. 88

3 Στο διάγραµµα αυτό φαίνεται να αυξάνεται το οξείδιο του Κ 2 O, παραµένει σταθερό ή µειώνεται ελαφρά το Na 2 O α των αλκαλίων και ελαττώνονται όλα τα υπόλοιπα οξείδια καθώς αυξάνεται το SiO 2 - ένα γενικό γνώρισµα, πολύ τυπικό για πολλές πετρογραφικές επαρχίες. Στα διαγράµµατα αυτά προβάλλονται ως προς το SiO 2, ιχνοστοιχεία, λόγοι κύριων στοιχείων ή και λόγοι ιχνοστοιχείων. Ο Larsen (1938), θεωρώντας ότι σε ορισµένες σειρές πετρωµάτων µε οι πιο σηµαντικές αλλαγές γίνονται στα οξείδια SiO 2, K 2 O, FeO, MgO και CaO, πρότεινε να χρησιµοποιηθεί στα διαγράµµατα µεταβολής το ποσό 1/3 SiO 2 +K 2 O-(FeO+MgO+CaO) αντί του SiO 2. Σήµερα χρησιµοποιούνται και άλλοι δείκτες, ως τετµηµένη, όπως ο είκτης Στερεοποιήσεως (.Σ.) του Kuno (1959) και ο είκτης ιαφοροποιήσεως (..) των Thornton και Tuttle (1960). Ο.Σ. = 100 MgO MgO+FeO+Fe 2 O 3 +Na 2 O+K 2 O, ενώ ο.. = Q+Or+Ab+Ne+Kp+Lc, δηλαδή περιλαµβάνει το σύνολο των δυνητικών σαλικών ορυκτών της C.I.P.W. norm, εκτός του An. Επειδή ορισµένα από τα παραπάνω ορυκτά είναι ασυµβίβαστα µεταξύ τους, ο.. υπολογίζεται ουσιαστικά από το άθροισµα τριών από αυτά. Γενικά ως δείκτης διαφοροποίησης µπορεί να χρησιµοποιηθεί ένα κύριο στοιχείο ένα ιχνοστοιχείο, συνδιασµόςκύριων στοιχείων ή συνδυασµός ιχνοστοιχείων που έχει µεγάλο εύρος µεταβολής και σταθερή µεταβολή µε τη διαφοροποίηση, δηλαδή αυξάνεται συνεχώς ή µειώνεται συνεχώς. Αλλοι τύποι διαγραµµάτων, πολύ διαδεδοµένων είναι τα τριγωνικά διαγράµµατα, όπου τρία συστατικά εκφρασµένα είτε ως οξείδια (βάρος %), είτε ως στοιχεία (άτοµα %) προβάλλονται σ ένα ισόπλευρο τρίγωνο. Σε κάθε περίπτωση τα δεδοµένα που προέρχονται από τις χηµικές ανλύσεις ανάγονται επί τοις εκατό, ώστε να είναι δυνατή η προβολή τους στο τριγωνικό διάγραµµα. Ενα από τα πιο συνηθισµένα τριγωνικά διαγράµµατα είναι το AFM (Σχ ), του οποίου τα τρία συστατικά αναγόµενα επί τοις εκατό, εκφράζονται κατά δύο τρόπους: α) βάρος % των Α=(Νa 2 O+K 2 O). F=(FeO+Fe 2 O 3 +MnO) M=MgO και β) άτοµα % των A=Νa+Κ F=Fe+Mn M=Mg. Η αξία των διαγραµµάτων προβολής τριών συστατικών έγκειται στη δυνατότητα να διαφαίνονται σε αυτά λεπτοµέρειες των χηµικών µεταβολών, οι οποίες δε διακρίνονται στα ορθογώνια διαγράµµατα. Φυσικά µειονεκτούν διότι στο ίδιο σηµείο προβάλονται σηµεία µε πολύ διαφορετικές περιεκτικότητες σε τρία στοιχεία που έχουν όµως την ίδια αναλογία. ηλαδή το δείγµα µε περιεκτικότητες α, β, γ προβάλλεται στο ίδιο σηµείο µε το δείγµα µε περιεκτικότητες 3α, 3β, 3γ. 89

4 Σχήµα Προβολή στο AFM διάγραµµα θολεϊιτικών και αλκαλικών πετρωµάτων. 3.6 ΑΛΚΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΡΕΣΜΟΣ ΣΕ SIO 2 ΤΩΝ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΙΡΩΝ Τα µαγµατικά πετρώµατα διακρίνονται σε δύο µεγάλες οµάδες µε βάση το άθροισµα των αλκαλίων (Na 2 O+K 2 O) τους, την αλκαλική και την υποαλκαλική σειρά (Σχ , 3.6.2). Τα πετρώµατα της αλκαλικής σειράς δείχνουν βασικά ψηλό άθροισµα (Na 2 O+K 2 O) σε σχέση τόσο µε το CaO όσο και µε το SiO 2. Ακόµη και στα βασικά µέλη µε SiO 2 λιγότερο από 50%, το συνολικό βάρος % του (Na 2 O+K 2 O) CaO. Για τον λόγο αυτό η θεµελιώδης µάζα ενός τέτοιου πετρώµατος είναι πιθανό να περιέχει µικρά ποσά Κ- αστρίου, βιοτίτη ή νεφελίνη. Στη συνέχεια η αλκαλική σειρά διακρίνεται µε βάση το Na 2 O και το K 2 O (Σχ ), στη σειρά Να, σειρά Κ και σειρά υψηλού Κ. Στις σειρές υψηλού Κ, πρακτικά, ο νεφελίνης είναι το κύριο συστατικό, ενώ τα σιδηροµαγνησιούχα ορυκτά είναι πλούσια σε αλκάλεα, όπως είναι οι αλκαλικοί πυρόξενοι και οι αλκαλικοί αµφίβολοι. Ο χαλαζίας είναι άγνωστος ή µπορεί να συµµετέχει µόνο µε πολύ µικρά ποσοστά σε ορισµένα πυριτικά µέλη (τραχείτες) λιγότερο αλκαλικών σειρών. 90

5 Σχήµα ιάγραµµα ταξινόµησης πλουτωνικών πετρωµάτων και διαχωρισµού της αλκαλικής από την υποαλκαλική σειρά. Σχήµα ιάγραµµα ηφαιστειακών πετρωµάτων και διαχωρισµού της αλκαλικής από την υποαλκαλική σειρά. 91

6 Τα πετρώµατα της αλκαλικής σειράς διακρίνεται µε βάση το (Na 2 O+K 2 O) ως προς το SiO 2 (Σχ ) στην σειρά χαµηλού Κ, ασβεσταλκαλική σειρά, ασβεσταλκαλική σειρά υψηλού Κ και στη σωσσονιτική σειρά. Σχήµα ιάγραµµα διαχωρισµού της αλκαλικής σειράς. Στην ασβεσταλκαλική σειρά, αντίθετα, το (Na 2 O+K 2 O) CaO µόνο στις τελευταίες σειρές οι οποίες είναι πλούσιες σε SiO 2 (τυπικά > 60%). Tα αστριοειδή είναι άγνωστα, αλλά ο χαλαζίας είναι πολύ διαδεδοµένος και αποτελεί θεµελιώδες συστατικό των περισσότερο πυριτικών πετρωµάτων (δηλαδή δακίτες, ρυόλιθοι, γρανοδιορίτες). Καλιούχα ορυκτά και βιοτίτης εµφανίζονται και εδώ µόνο στα τελευταία πυριτικά µέλη. Από τα σχήµατα και είναι προφανές ότι κάποια πετρώµατα µπορεί να ανήκουν στην αλκαλική ή στην υποαλκαλική σειρά, όπως για παράδειγµα οι βασάλτες και οι τραχειανδεσίτες. Ολα τα πετρώµατα όµως δεν εµπίπτουν σαφώς στη µια ή στην άλλη από τις δύο αυτές κατηγορίες. Παραδείγµατος χάρη, οι ωκεάνιοι βασάλτες (ocean floor basalts), οι οποίοι είναι από τα πιο διαδεδοµένα ηφαιστειακά πετρώµατα, δεν µπορούν να ταξινοµηθούν µε σαφήνεια στην αλκαλική ή ασβεσταλκαλική σειρά µε βάση το βαθµό αλκαλικότητάς τους. Για την ταξινόµηση των πιο πάνω βασαλτών χρησιµοποιήθηκε το κριτήριο του κορεσµού ως προς το SiO 2. Ετσι, µε βάση µόνο τα ορυκτολογικά δεδοµένα µπορούµε να διακρίνουµε τους βασάλτες σε δύο οµάδες, τους ακόρεστους και τους κορεσµένους 92

7 βασάλτες. Οι ακόρεστοι βασάλτες περιέχουν άφθονο (µαγνησιούχο) ολιβίνη και σε ορισµένες περιπτώσεις νεφελίνη ή άλλα αστριοειδή. Η οµάδα αυτή χαρακτηρίζεται ως αλκαλι ολιβινικός βασαλτικός τύπος. Οι κορεσµένοι βασάλτες δεν έχουν καθόλου αστριοειδή και περιέχουν µόνον ελάχιστο ολιβίνη, ο οποίος περιορίζεται στη γενεά των φαινοκρυστάλλων. Η οµάδα αυτή χαρακτηρίζεται ως θολεϊιτικός τύπος. Σχήµα ιάγραµµα διαχωρισµού της υποαλκαλικής σειράς. Ορισµένα χαρακτηριστικά της χηµικής ανάλυσης ενός πετρώµατος το κατατάσσουν σαφώς στην ακόρεστη ή κορεσµένη οµάδα. Ένα τέτοιο καθοριστικό κριτήριο είναι η δυνητική σύσταση (norm) του πετρώµατος: π.χ., παρουσία δυνητικού ολιβίνη ή νεφελίνη στη µια οµάδα (ακόρεστη) και παρουσία δυνητικού χαλαζία στην άλλη (κορεσµένη). 93

8 3.7 ΧΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην αρχική του έρευνα για τα παγκόσµια µαγµατικά πρότυπα ο Harker παραδέχτηκε προσωρινά δύο οµάδες σχέσεων η µία µε γεωγραφικό και η άλλη µε τεκτονικό προσανατολισµό. Η πρώτη, µε βάση την οποία γινόταν ο διαχωρισµός της παγκόσµιας µετατριτογενούς ηφαιστειότητας σε δύο µεγάλες επαρχίες, την ατλαντική (αλκαλική) και την Ειρηνική (ασβεσταλκαλική), αποδείχθηκε κάτω από το φως των νεώτερων και συνεχώς διαφοροποιηµένων πληροφοριών, ότι είναι υπεραπλουστευµένη. Γι αυτό εγκαταλήφθηκε από τότε. Η δεύτερη πρόταση ήταν απροσδόκητα καρποφόρα, διότι αποτέλεσε τη βάση να σκεφθούµε για τεκτονικές γραµµές. Με λίγα λόγια, ο Harker φανταζόταν τον αλκαλικό (Ατλαντικό) τύπο του να σχετίζεται µε τη διάνοιξη τοπικού ρήγµατος (όπως το ρήγµα κατά µήκος της µεσοατλαντικής ράχης και τα ρήγµατα της ανατολικής Αφρικής. Τις ασβεσταλκαλικές σειρές τις συνέδεε µε τη γενική πτύχωση, όπως αυτή φαίνεται από τη σύγχρονη δραστηριότητα κατά µήκος των ευκίνητων ζωνών του δακτυλίου του Ειρηνικού (ορογενετικές ζώνες). Λίγο πριν ο Gregory αναγνώρισε ότι βασική αιτία ήταν η τεκτονική, ενώ η γεωγραφική θέση έπαιξε δευτερεύοντα ρόλο. Ετσι, εδραιώθηκε στα χρόνια πριν από τον πρώτο παγκόσµιο πόλεµο, η ύπαρξη µερικών θεµελιώδών σχέσεων µεταξύ των χηµικών προτύπων στις µαγµατικές σειρές και του τεκτονικού περιβάλλοντος µε τις ποικίλες συνέπειές του αναφορικά µε το βάθος και την πηγή των υλικών της γένεσης του µάγµατος ΟΙ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ Στα πρόσφατα χρόνια, µε την τεράστια συσσώρευση πληροφοριών στον τοµέα της γεωχρονολόγησης, της χηµείας των πετρωµάτων και της τοπικής πετρογραφίας (ειδικά στους πυθµένες των ωκεανών) και κάτω από την επίδραση της ανάπτυξης της θεωρίας των τεκτονικών πλακών, η απλή ιδέα του Harker τροποποιήθηκε και ξαναδουλεύτηκε σηµαντικά. Η πρόοδος στον τοµέα της τεκτονικής βάθους είχε ως αποτέλεσµα τη διατύπωση της θεωρίας των λιθοσφαιρικών πλακών. Σύµφωνα µε αυτήν η λιθόσφαιρα είναι χωρισµένη σε τµήµατα που ονοµάζονται λιθοσφαιρικές πλάκες. Αυτές έχουν πάχος από µόλις µερικά χιλιόµετρα έως πάνω από 200 χιλιόµετρα και οριζόντιες διαστάσεις χιλιάδων χιλιοµέτρων. Κινούνται πάνω στην ασθενόσφαιρα, που βρίσκεται σε πλαστική κατάσταση, µε ταχύτητες 1-10 cm/y. Οι λιθοσφαιρικές πλάκες χωρίζονται ανάλογα µε τη δοµή τους σε ωκεάνιες και ηπειρωτικές. Οι σχετικές κινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών είναι απόκλιση, σύγκλιση και παράλληλη κίνηση της µιάς ως προς την άλλη. Με βάση τις κινήσεις 94

9 αυτές µπορούµε να διακρίνουµε π.χ. απόκλιση ωκεάνιων πλακών, σύγκλιση δύο ωκεάνιων πλακών, σύγκλιση ωκεάνιας µε ηπειρωτική πλάκα ή σύγκλιση δυo ηπειρωτικών πλακών. Τα περιθώρια των τεκτονικών πλακών είναι περιοχές γεωλογικά ενεργές διότι εκεί εµφανίζεται πάνω από το 90% της µαγµατικής δραστηριότητας, υπάρχει παραµόρφωση του φλοιού και συµβαίνει το µεγαλύτερο µέρος της ορογένεσης, Μαγµατισµός όµως εµφανίζεται σε πολύ µικρότρο ποσοστό (περίπου 10%) και στο εσωτερικό των πλακών (ενδοπλακικός µαγµατισµός) ΓΕΩΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΕΝΕΣΗΣ ΜΑΓΜΑΤΟΣ Με βάση λοιπόν τα είδη των λιθοσφαιρικών πλακών και τις κινήσεις τους µπορούµε να διακρίνουµε κυρίως, τέσσερεις γεωτεκτονικές θέσεις, µε την ευρεία έννοια, όπου µπορεί να δηµιουργηθεί µαγµατισµός: (1) Αποκλίνοντα ή δηµιουργούµενα περιθώρια. Είναι οι περιοχές που σχηµατίζονται οι ωκεάνιες λιθοσφαιρικές πλάκες, και περιλαµβάνονται: οι µεσοωκεάνιες ράχες, όπου οι πλάκες αποκλίνουν και οι οπισθοτόξειες λεκάνες. (2) Συγκλίνοντα ή καταστρεφόµενα περιθώρια. Είναι οι περιοχές όπου συγκρούονται και καταστρέφονται οι λιθοσφαιρικές πλάκες, και περιλαµβάνονται: τα νησιωτικά τόξα, όταν ωκεάνια πλάκα βυθίζεται και καταστρέφεται κάτω από ωκεάνια, τα ενεργά ηπειρωτικά περιθώριά ή ηφαιστειακά τόξα, όταν ωκεάνια πλάκα βυθίζεται και καταστρέφεται κάτω από ηπειρωτική, και η σύγκρουση πλακών, όταν συγκρούονται δυό ηπειρωτικές πλάκες. (3) Ωκεάνιες ενδοπλακικές θέσεις. Είναι οι περιοχές όπου δηµιουργούνται ωκεάνια νησιά. (4) Ηπειρωτικές ενδοπλακικές θέσεις, και περιλαµβάνονται: τα ηπειρωτικά καλύµµατα βασαλτών, οι ζώνες ηπειρωτικής διάρρηξης και οι περιοχές αλκαλικού και υπεραλκαλικού µαγµατισµού ΜΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΙΑΦΟΡΑ ΓΕΩΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ Μεσοωκεάνιες ράχες Στις περιοχές αυτές παράγεται ο µεγαλύτερος όγκος µαγµατικών πετρωµάτων στη Γή. Υλικό από τον άνω µανδύα µε σύσταση σπινελιούχου ή γρανατούχου λερζόλιθου υπόκειται σε µερική τήξη, σε ποσοστό µέχρι 20% περίπου, λόγω αποσυµπίεσης. 95

10 Παράγεται έτσι βασαλτικό µάγµα τύπου MORB (Mid-Ocean Ridge Basalt, βασάλτης µεσοωκεάνιας ράχης) (Σχ ) µε σύσταση ολιβινικού θολεϊίτη. Αυτό εξέρχεται στην επιφάνεια ανάµεσα από τις δύο πλάκες, ψύχεται και προστίθεται σε αυτές, και συγχρόνως τις ωθεί και τις αποµακρύνει συµµετρικά προς τις δυο πλευρές της ράχης. Τα πετρώµατα που σχηµατίζονται είναι ηφαιστειακά, συνήθως µε τη µορφή "µαξιλαροειδών" εκχύσεων (pillow lavas), όµως το περισσότερο µάγµα στερεοποιείται µε τη µορφή φλεβών και πλουτωνικών πετρωµάτων σε βαθύτερα σηµεία. Η διαφοροποίηση του µάγµατος µε κλασµατική κρυστάλλωση ολιβίνη + πλαγιοκλάστου + πυροξένου έχει ως αποτέλεσµα να βρίσκονται µαζί µε τους βασάλτες και προϊόντα διαφοροποίησής τους. Τέτοιος µαγµατισµός υφίσταται στις µεσοωκεάνιες ράχες του Ατλαντικού και του Ειρηνικού. Σχήµα Σχηµατική παράσταση δηµιουργίας µεσοωκεάνιας ράχης Νησιωτικά τόξα Τα νησιωτικά τόξα αντιπροσωπεύουν περιοχές κατάδυσης µιάς ωκεάνειας πλάκας κάτω από µία άλλη. Στην περίπτωση αυτή σχηµατίζονται χαρακτηριστικές γραµµικές ή τοξοειδείς αλυσίδες νησιών που αποτελούν το ηφαιστειακό µέτωπο, ενώ συχνά µπορεί να αναπτυχθούν πίσω από το τόξο περιθωρειακές λεκάνες (οπισθοτόξειες) που δηµιουργούνται µε διαδικασίες διάνοιξης ωκεάνιου φλοιού παρόµοιες µε αυτές που λειτουργούν στις µεσοωκεάνιες ράχες (Σχ ). Ιζήµατα, που είχαν ήδη αποτεθεί στο πάνω µέρος του ωκεάνιου φλοιού, αποξύνονται από την καταδυόµενη πλάκα καθώς αυτή καταβυθίζεται, και συσσωρεύονται στην τάφρο µπροστά από το τόξο. 96

11 Κατά την διαδικασία της κατάδυσης µεταφέρεται η ψυχρή ωκεάνια πλάκα µέσα στο µανδύα. Η πλάκα συνίσταται από: α) την ωκεάνια λιθόσφαιρα (µανδυακός περιδοτίτης), β) τον ωκεάνιο φλοιό (βασάλτες και γάββροι που σχηµατίστηκαν στις µεσοωκεάνιες ράχες και είναι σε κάποιο βαθµό υδροθερµικά µεταµορφωµένοι), γ) σερπεντινίτες και δ) ωκεάνια ιζήµατα. Αυτός η ψυχρή πλάκα, καθώς κατέρχεται, θερµαίνεται από τον περιβάλλοντα µανδύα. Με την αύξηση της θερµοκρασίας και της πίεσης ο ωκεάνιος βασάλτης µεταµορφώνεται σταδιακά σε πρασινοσχιστόλιθο, αµφιβολίτη και τέλος σε εκλογίτη. Κατά τη µεταµόρφωση αυτή τα ένυδρα ορυκτά, που είχαν ήδη σχηµατιστεί κατά την υδροθερµική αλλοίωση του βασάλτη, αφυδατώνονται απελευθερώνοντας ένυδρα ρευστά που ανέρχονται στην υπερκείµενη σφήνα του µανδύα. Η παρουσία της φάσης αυτής είναι πολύ σηµαντική στη γένεση µάγµατος στο περιβάλλον αυτό. Είναι γενικά παραδεκτό ότι το µάγµα σε περιβάλλον νησιωτικού τόξου µπορεί να προέλθει από µερική τήξη της ωκεάνιας πλάκας ή του λερζόλιθου της υπερκείµενης µανδυακής σφήνας µετασωµατωµένου από τα ένυδρα πυριτικά ρευστά. Ο ρόλος των ένυδρων ρευστών και των τηγµάτων, που προέρχονται από την ωκεάνεια πλάκα, είναι πολύ σηµαντικός. Τα ρευστά αυτά έχουν ως αποτέλεσµα να χαµηλώνουν το σηµείο τήξης των µανδυακών πετρωµάτων, και κατά συνέπεια να προκαλούν τη µερική τους τήξη. Σε γενικές όµως γραµµές, τα ηφαιστειακά προϊόντα των νησιωτικών τόξων ταξινοµούνται σε τρεις κυρίως µαγµατικές σειρές, τη θολεϊιτική, την ασβεσταλκαλική και την αλκαλική, η κάθε µία από τις οποίες περιλαµβάνει πετρώµατα από βασάλτες έως ρυόλιθους. Τέτοιος µαγµατισµός υφίσταται στο σύστηµα Ιαπωνίας-Κουρίλε-Καµτσάτκα στο σύστηµα Αλεουτίων νησιών και αλλού. Σχήµα Σχηµατική παράσταση δηµιουργίας νησιωτικού τόξου και οπισθοτόξειας λεκάνης Ενεργά ηπειρωτικά περιθώρια 97

12 Τα ενεργά ηπειρωτικά περιθώρια παρουσιάζουν δοµή παρόµοια µε αυτή των νησιωτικών τόξων. Είναι περιοχές κατάδυσης µιάς ωκεάνιας πλάκας κάτω από µία ηπειρωτική (Σχ ). Ετσι λοιπόν και στην περίπτωση αυτή σχηµατίζονται αλυσίδες ηφαιστειακών ή πλουτωνικών πετρωµάτων µέσα στην ηπειρωτική λιθόσφαιρα. Η καταδυόµενη πλάκα έχει την ίδια σύσταση µε αυτή που περιγράφηκε στα νησιωτικά τόξα και τα πετρώµατά της υπόκεινται στις ίδιες διεργασίες µεταµόρφωσης. Κατά τη µεταµόρφωση αυτή τα ένυδρα ορυκτά, που είχαν ήδη σχηµατιστεί κατά την υδροθερµική αλλοίωση του βασάλτη, αφυδατώνονται απελευθερώνοντας ένυδρα ρευστά που ανέρχονται στην υπερκείµενη σφήνα του µανδύα. Η παρουσία της φάσης αυτής είναι πολύ σηµαντική στην γένεση µάγµατος και στο περιβάλλον αυτό. Οι πηγές του µάγµατος είναι οι ίδιες όπως και στα νησιωτικά τόξα. ηλαδή, το µάγµα δηµιουργείται από µερική τήξη της ωκεάνιας πλάκας ή του λερζόλιθου της υπερκείµενης µανδυακής σφήνας τροποποιηµένου από τα ένυδρα πυριτικά ρευστά. Σηµαντικός είναι και εδώ ο ρόλος των ένυδρων ρευστών και των τηγµάτων, που προέρχονται από την ωκεάνια πλάκα και αντιδρούν µε το λερζόλιθο της υπερκείµενης σφήνας του µανδύα. Η ουσιώδης διαφορά εντοπίζεται στη διαδροµή που διανύει το µάγµα από το χώρο γένεσης στο χώρο στερεοποίησής του. ιότι στην περίπτωση του νησιωτικού τόξου, το µάγµα περνά από ωκεάνιο φλοιό µικρού πάχους ενώ στην περίπτωση του ηφαιστειακού τόξου διανύει ένα µεγάλο πάχος ηπειρωτικού φλοιού µε σηµαντικά διαφορετική σύσταση πετρωµάτων από αυτή του ωκεάνιου φλοιού. Τα µάγµατα που δηµιουργούνται στα ενεργά ηπειρωτικά περιθώρια είναι παρόµοια µε των νησιωτικών τόξων (χαµηλού Κ, ασβεσταλκαλικά, υψηλού Κ, σωσονιτικά). Ωστόσο τα χαµηλού Κ µάγµατα εµφανίζονται σπάνια, σε σχέση µε τα νησιωτικά τόξα, ενώ τα υψηλού Κ και τα σωσονιτικά εµφανίζονται πιό συχνά ιδίως δε τα οξινότερα µέλη τους. Τέτοιος µαγµατισµός υφίσταται στην περιοχή των Ανδεων, στην περιοχή της Βόρειας Αµερικής και στην περιοχή της Μεσογείου Σύγκρουση δυό ηπειρωτικών πλακών Τη σύγκρουση ωκεάνιας πλάκας µε ηπειρωτική ακολουθεί η περίοδος της ηπειρωτικής ορογένεσης. Κατ αυτήν η ηπειρωτική πλάκα, που ακολουθεί την ωκεάνια, µετά το τέλος της κατάδυσης της τελευταίας, συγκρούεται µε την ηπειρωτική. Κατά τη σύγκρουση των δυό ηπειρωτικών πλακών δηµιουργείται λεπιοειδής τεκτονική και αυξάνεται το πάχος του φλοιού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα σηµαντικό τµήµα του φλοιού να βυθίζεται σε περιοχές υψηλότερων θερµοκρασιών. Κατά την πάχυνση του ηπειρωτικού φλοιού και τη βύθυσή του στη θερµότερη ασθενόσφαιρα τα κατώτερα τµήµατά του τήκονται. Τα µάγµατα που σχηµατίζονται από τη µερική τήξη του ηπειρωτικού φλοιού δίνουν όξινα πετρώµατα δηλ. µοσχοβιτικούς 98

13 γρανίτες λευκογρανίτες κλπ., γνωστούς σαν S-τύπου, επειδή η πηγή προέλευσής τους είναι κυρίως ιζηµατογενή πετρώµατα του φλοιού ή αντίστοιχης σύστασης µεταµορφωµένα. Παράδειγµα τέτοιου µαγµατισµού είναι οι γρανίτες των Ιµαλαϊων. Σχήµα Σχηµατική παράσταση δηµιουργίας ηφαιστειακού τόξου Ωκεάνια νησιά Στην ωκεάνια λιθόσφαιρα εµφανίζονται νησιά, µε ηφαιστειακά πετρώµατα, πολύ µακρυά από τα περιθώρια της πλάκας και αυτά είναι παραδείγµατα ενδοπλακικού µαγµατισµού. Είναι πολύ νεώτερα από τον ωκεάνιο φλοιό πάνω στον οποίο βρίσκονται και διατάσσονται σε µια ευθεία. Η επικρατέστερη εξήγηση για τη δηµιουργία του µαγµατισµού ωκεάνιων νησιών (Σχ ) είναι ότι στο µανδύα, κάτω από την πλάκα υπάρχει µια θερµή κηλίδα και από αυτήν ανεβαίνουν, δια µέσου του ανώτερου µανδυακού στρώµατος (ασθενοσφαιρικού µανδύα), µαγµατικές µάζες (διάπυρα) που η πηγή προέλευσής τους βρίσκεται σε βάθος 700 χλµ περίπου. Τα διάπυρα αυτά σχηµατίζουν ενεργά ηφαίστεια µέσα στην πλάκα. Οµως καθώς η πλάκα κινείται το ηφαίστειο µεταφέρεται σταδιακά από το κέντρο της θερµής κηλίδας. Καθώς η διαδικασία επαναλαµβάνεται δηµιουργείται πάνω στην ωκεάνια πλάκα µια αλυσίδα από ωκεάνια νησιά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το στρώµα του µανδύα που τήκεται και δίνει τα ωκεάνια νησιά είναι πρωταρχικός µανδύας. Τα µάγµατα που δηµιουργούνται είναι θολεϊιτικά και αλκαλικά. Τέτοιου είδους µαγµατισµός υφίσταται στα νησιά Χαβάης στον Ειρηνικό. 99

14 Σχήµα Σχηµατική παράσταση δηµιουργίας βασαλτών ωκεάνιων νησιών και βασαλτών ηπειρωτικών καλυµάτων Οπισθοτόξειες λεκάνες Οπισθοτόξειες λεκάνες ονοµάζονται οι λεκάνες που βρίσκονται πίσω από ένα νησιωτικό τόξο (Σχ ). Σ αυτές επικρατούν εφελκυστικές τάσεις που είναι περίπου κάθετες προς το τόξο, δηµιουργούν λέπτυνση του φλοιού, µια λεκάνη σε εµβρυακή κατάσταση και άνοδο µανδυακού υλικού κάτω από το τόξο. Στη συνέχεια το νησιωτικό τόξο ανοίγει και δίνει οπισθοτόξειους βασάλτες που µοιάζουν µε αυτούς των µεσοωκεάνιων ράχεων. Καθώς το φαινόµενο συνεχίζεται τα δυό κοµµάτια ολοένα αποµακρύνονται και δηµιουργείται µια οπισθοτόξεια λεκάνη µε βασαλτικά πετρώµατα. Το άνοιγµα στις οπισθοτόξειες λεκάνες διαφέρει από αυτό των µεσοωκεάνιων ράχεων γιατί συνδέεται στενά µε καταβύθιση. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα την ύπαρξη αρκετών διαφορών στη γένεση του µάγµατος επειδή η σύσταση, ο βαθµός µερικής τήξης και το βάθος τήξης της πηγής διαφέρουν. Οι βασάλτες οπισθοτόξειων λεκανών είναι θολεϊιτικοί και έχουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά µεταξύ των βασαλτών νησιωτικών τόξων και µεσοωκεάνιων ράχεων. Τέτοιες λεκάνες δηµιουργήθηκαν στο Ν. Ατλαντικό στα νησιά Σάντουιτς και αλλού Ηπειρωτικά καλύµµατα βασαλτών Σε ηπειρωτικές περιοχές, µακριά από τα περιθώρια των πλακών (Σχ ), εµφανίζονται µεγάλες µάζες βασαλτών που ονοµάζονται ηπειρωτικά καλύµµατα βασαλτών. Η δηµιουργία των βασαλτών αυτών οφείλεται στην άνοδο µανδυακού 100

15 υλικού από ένα πλέγµα φλεβών µέχρι το όριο του φλοιού µε το µανδύα όπου βρίσκονται γαββρικά και υπερβασικά σωρειτικά πετρώµατα. Το υλικό αυτό εµπλουτίζεται σε Mg που υπάρχει σ' αυτά τα πετρώµατα και µετά ανεβαίνει στην επιφάνεια είτε κατ' ευθείαν είτε αφού υποστεί σηµαντική ρύπανση από το φλοιό. Οι βασάλτες που δηµιουργούνται έχουν θολεϊιτική σύσταση µοιάζουν µε τους βασάλτες µεσοωκεάνιων ράχεων και µε τους βασάλτες ωκεάνιων νησιών. Τέτοιοι βασάλτες καλύπτουν µεγάλες περιοχές στη Σιβηρία, την Ινδία και αλλού Ηπειρωτική διάρρηξη Μέσα σε ηπειρωτικές πλάκες, σε περιοχές όπου επικρατούν έντονες εφελκυστικές τάσεις, απαντάται αλκαλικός µαγµατισµός και συνδέεται άµεσα µε περιβάλλον ηπειρωτικής διάρρηξης (Σχ ). Οι ζώνες ηπειρωτικής διάρρηξης χαρακτηρίζονται από λέπτυνση του φλοιού και άνοδο της ασθενόσφαιρας. Πρόκειται ουσιαστικά για τα πρώτα στάδια του ανοίγµατος του ηπειρωτικού φλοιού και της δηµιουργίας νέου ωκεάνιου φλοιού. Συνήθως παρατηρούνται µόνο αλκαλικοί βασάλτες και όξινα πετρώµατα, δηλαδή bimodal (διττός) µαγµατισµός. Τα όξινα µάγµατα προέρχονται από την µερική τήξη του φλοιού που έρχεται σε επαφή µε θερµότερο υλικό. Το καλύτερο παράδειγµα περιοχής µε ηπειρωτική διάρρηξη είναι στην Ανατ. Αφρική. Σχήµα Σχηµατική παράσταση δηµιουργίας ηπειρωτικής διάρρηξης. 101

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος)

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Πυριγενή πετρώματα Τι είναι Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Είδη πυριγενών πετρωμάτων Ηφαιστειακά ή εκρηξιγενή

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Η δομή και η σύσταση της γης Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος 10-3-2015 Γιατί μελετάμε τα πυριγενή πετρώματα? Τι θέλουμε να μάθουμε από την Γεωχημεία-Πετρολογία των πυριγενών πετρωμάτων?

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ Γεωλόγος-Ωκεανογράφος Κύριος Ερευνητής, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τηλ. Γραφείου: 22910 76378 Κιν.: 6944 920386

Διαβάστε περισσότερα

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ 9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ Εκτός από τα πετρώµατα τα οποία αναφέρθηκαν µέχρι τώρα, υπάρχουν και άλλα, τα οποία, αν και γενικά δεν είναι πολύ διαδεδοµένα, παρουσιάζουν ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΕ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Περιβάλλον ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Φυσικό Περιβάλλον ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Κεφάλαιο 1 ο : Εισαγωγή ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Φυσική Γεωγραφία ονοµάζουµε την επιστήµη που µελετά το σύνολο των φυσικών διεργασιών που συµβαίνουν στην επιφάνεια της γης και διαµορφώνουν τις φυσικές ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες

ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 ΩΚΕΑΝΟΙ Ωκεανοί Ωκεάνιες λεκάνες Ωκεανοί Το νερό καλύπτει τα δύο τρίτα της γης και το 97% όλου του κόσµου υ και είναι κατοικία εκατοµµυρίων γοητευτικών πλασµάτων. Οι ωκεανοί δηµιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γεωδυναµική

Εισαγωγή στη Γεωδυναµική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη Γεωδυναµική 1.1 Γεωδυναµική (Geodynamics) και Τεκτονική Γεωλογία (Structural Geology) Η Γη είναι ένας δυναµικός πλανήτης και αποδείξεις γι αυτό υπάρχουν παντού γύρω µας, π. χ. σεισµοί

Διαβάστε περισσότερα

3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ

3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ 3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ 3.1 ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΜΑΤΟΣ 3.1.1 ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΜΑΤΟΣ Μάγµα είναι ένα φυσικό διάπυρο πυριτικό τήγµα, το οποίο περιέχει διαλυµένα αέρια ή και στερεά υλικά (π.χ. κρυστάλλους).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. Η σύσταση του φλοιού ουσιαστικά καθορίζεται από τα πυριγενή πετρώματα μια που τα ιζήματα και τα μεταμορφωμένα είναι σε ασήμαντες ποσότητες συγκριτικά. Η δημιουργία των βασαλτικών-γαββρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ. EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο: Γεωλογία»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ. EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο: Γεωλογία» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 04 ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΩΛΟΓΩΝ EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα Δασική Εδαφολογία Ορυκτά και Πετρώματα Ορισμοί Πετρώματα: Στερεά σώματα που αποτελούνται από συσσωματώσεις ενός ή περισσοτέρων ορυκτών και σχηματίζουν το στερεό φλοιό της γης Ορυκτά Τα ομογενή φυσικά συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό. 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών

Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό. 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών M1 Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών 5. Διαχωρισμός του μερικούτήγματος από την πηγή 1 1. Γενικά Η γένεση μάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 4. Πετρολογία Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Εκρηξιγενή - Μεταµορφωµένα - Ιζηµατογενή πετρώµατα Πετρολογικός κύκλος ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Πετρώµατα Πετρώµατα είναι φυσικά στερεά υλικά σε συµπαγή ή χαλαρή µορφή, που π αποτελούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου

Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου Κεφάλαιο 11 ο : Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Η δομή των πετρωμάτων ως παράγοντας ελέγχου του αναγλύφου Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούμε με τις δευτερογενείς μορφές του αναγλύφου που προκύπτουν από τη δράση της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ηφαίστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιού

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Ορυκτά - πετρώματα Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Πετρώματα είναι οι μεγάλες μονάδες υλικών, που αποτελούν το στερεό συνεκτικό σύνολο από ένα ανακάτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΓΕΝΕΣΗΣ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΓΕΝΕΣΗΣ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΓΕΝΕΣΗΣ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ Η μέθοδος των πρώτων αποκλίσεων των επιμήκων κυμάτων sin i = υ V υ : ταχύτητα του κύματος στην εστία V: μέγιστη αποκτηθείσα ταχύτητα Μέθοδος της προβολής

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή: Η σεισμικότητα μιας περιοχής χρησιμοποιείται συχνά για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικών με τις τεκτονικές διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα εκεί. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία Β Γυμνασίου με ερωτήσεις Σελίδα 2

Γεωλογία Β Γυμνασίου με ερωτήσεις Σελίδα 2 1.Τι είναι η γεωλογία; Γεωλογία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη όλων των φυσικών φαινομένων που έγιναν και συνεχίζουν να γίνονται στο στερεό φλοιό της Γης από την περίοδο σχηματισμού του μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗ

Κεφάλαιο 10 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗ Κεφάλαιο 10 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗ Τα διάφορα γεωδυναμικά φαινόμενα που παρατηρούνται στη Γη (σεισμοί, ηφαίστεια, κτλ.) δεν παρουσιάζουν τυχαία γεωγραφική κατανομή πάνω στη Γη. Κατά τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Εκφώνηση Από την υπαίθρια έρευνα σε μία περιοχή προέκυψε ο γεωλογικός χάρτης του σχήματος 1. Σε αυτόν φαίνεται ότι ο γρανίτης έρχεται σε επαφή με σχιστόλιθο,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρασιατική, Αφρικανική και Αραβική

Ευρασιατική, Αφρικανική και Αραβική Έχει διαπιστωθεί διεθνώς ότι τα περιθώρια τεκτονικών πλακών σε ηπειρωτικές περιοχές είναι πολύ ευρύτερα από τις ωκεάνιες (Ευρασία: π.χ. Ελλάδα, Κίνα), αναφορικά με την κατανομή των σεισμικών εστιών. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr

Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr Γεωχημεία του Rb και του Sr To Rb ανήκει στα αλκάλια, όπως και το Κ. To Sr ανήκει στις αλκαλικές γαίες, όπως και το μαγνήσιο και το ασβέστιο. Τα ουδέτερα άτομα των αλκαλίων έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΚΥΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

Κεφάλαιο 3 ΚΥΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ 19 Κεφάλαιο 3 ΚΥΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Τα κύρια τεκτονικά χαρακτηριστικά της λιθόσφαιρας που περιγράφονται στο κεφάλαιο αυτό είναι εξαιρετικής σηµασίας, καθώς οι δοµές που παρουσιάζουν µας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗΙΝΗ ΣΦΑΙΡΑ. Ε. Οι Μεταβολές του πλανήτη μας

Η ΓΗΙΝΗ ΣΦΑΙΡΑ. Ε. Οι Μεταβολές του πλανήτη μας Ε. Οι Μεταβολές του πλανήτη μας Η ΓΗΙΝΗ ΣΦΑΙΡΑ Η γη δημιουργείται από τη συσσώρευση ψυχρών σωματιδίων σκόνης που έλκονται από δυνάμεις βαρύτητας Τα εξωτερικά στρώματα συμπιέζουν με το βάρος τους το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Μονάδες ECTS: 4 Ώρες εβδομαδιαίας Διδασκαλίας Θεωρίας & Φροντιστηρίου: 3 Ώρες εβδομαδιαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ

ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΜΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΕΡΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΛΥΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ Προέλευση των αερίων συστατικών του θαλασσινού νερού, της ατμόσφαιρας και των ιζηματογενών πετρωμάτων. Ορισμένα από τα κύρια συστατικά του θαλασσινού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Τεκτονική των Λιθοσφαιρικών Πλακών

Εισαγωγή στην Τεκτονική των Λιθοσφαιρικών Πλακών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εισαγωγή στην Τεκτονική των Λιθοσφαιρικών Πλακών 3.1 Εισαγωγή Στα προηγούµενα κεφάλαια αναφέρθηκαν τα βασικά στοιχεία της τεκτονικής των λιθοσφαιρικών πλακών. Στο κεφάλαιο αυτό θα περιγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Από το Παρελθόν. 12.1 Αναπαράσταση των Ηπείρων κατά το Παρελθόν ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Από το Παρελθόν. 12.1 Αναπαράσταση των Ηπείρων κατά το Παρελθόν ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 Από το Παρελθόν. στο Σήµερα 12.1 Αναπαράσταση των Ηπείρων κατά το Παρελθόν Ένας από τους σηµαντικότερους στόχους της σύγχρονης Γεωλογίας είναι η αναπαράσταση και ανακατασκευή των ηπείρων και

Διαβάστε περισσότερα

3. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ

3. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ 3. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΧΩΡΟΥ 3.1 Εισαγωγή Τα µορφολογικά χαρακτηριστικά του υποθαλάσσιου χώρου δεν αναπτύσσονται τυχαία αλλά συνδέονται µε διεργασίες που οφείλονται τόσο στο εσωτερικό της γης

Διαβάστε περισσότερα

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της.

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1: ΞΑΝΑΘΥΜΟΜΑΣΤΕ... 1. Τι ήταν η Παγγαία; Η Παγγαία ήταν ένα συμπαγές κομμάτι με όλες τις ηπείρους που σχηματίστηκε κατά την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών πριν 200 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης

Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης Κεφάλαιο 1 Δομή της Γης Σύνοψη Στο κεφάλαιο 1 μελετάται εκτενώς η προέλευση των στοιχείων που προέρχονται από τα ορυκτά πετρώματα που βρίσκονται στον φλοιό της γης. Μελετώνται οι διεργασίες της υγροποίησης,της

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 4: Τεχνική συµπεριφορά πετρωµάτων 4.1 4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ 4.1 ΓΕΝΙΚΑ Στα επόµενα γίνεται παρουσίαση της τεχνικής συµπεριφοράς των πετρωµάτων, που συνήθως αναπτύσσονται στον Ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01 YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙΙ - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Μανουρά Μαρία ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΕ17.01 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σεισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ -ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ -ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΑ 1 Bασίλης Καρακώστας Καθηγητής Σεισµολογίας Τοµέας Γεωφυσικής Τµήµα Γεωλογίας, Α. Π. Θ. ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ -ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΑ Σηµειώσεις για το µάθηµα του 6 ου εξαµήνου του Τµήµατος Φυσικής ΑΠΘ Θεσσαλονίκη 2015 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Αρχές και έννοιες της Ωκεανογραφίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις φυσικές διεργασίες των ωκεάνιων συστημάτων. Φυσικές ιδιότητες και οι φυσικές παράμετροι του θαλασσινού νερού, και χωροχρονικές

Διαβάστε περισσότερα

1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ 1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Η Πετρολογία είναι ο κλάδος των γεωλογικών επιστηµών που ασχολείται µε τη µελέτη των πετρωµάτων. Ερευνά την προέλευσή τους, τον τύπο εµφάνισής τους,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση:

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: 1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: Χαρακτηρίζουν τη γενική τάση της µεταβολής της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ Β Εξάμηνο Θεσσαλονίκη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΡΟΜΗΣ 1η ΗΜΕΡΑ Ξάνθη. Βολλαστονίτης (Σχ.

Διαβάστε περισσότερα

Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D

Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 2 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Α. Κυρατζή "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Α. Κυρατζή "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 2 ιάδοση κυµάτων σε επιφάνειες ασυνέχειας

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα

Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα 1 Χρονική σχέση με τα φιλοξενούντα πετρώματα Συγγενετικές ανωμαλίες: Προκύπτουν συγχρόνως με το σχηματισμό των πετρωμάτων Επιγενετικές ανωμαλίες: Έπονται του φιλοξενούντος πετρώματος, τροποποιούν την ορυκτολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κύριες Τεκτονικές Μεγαδοµές του Πλανήτη

Οι Κύριες Τεκτονικές Μεγαδοµές του Πλανήτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Οι Κύριες Τεκτονικές Μεγαδοµές του Πλανήτη 2.1 Εισαγωγή Τα κύρια τεκτονικά γνωρίσµατα της Γης και οι µορφές των δοµών που παρατηρούνται σε αυτά, παρέχουν στους γεωλόγους τα κλειδιά για να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ 92% των ορυκτών του φλοιού της γης είναι πυριτικά 39% 12% 12% 11% 5% 5% 5% 3% 8% Πλαγιόκλαστα Αλκαλικοί άστριοι Χαλαζίας Πυρόξενοι Αμφίβολοι Μαρμαρυγίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΓΕΝΕΣΗΣ ΣΕΙΣΜΩΝ

Κεφάλαιο 9 ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΓΕΝΕΣΗΣ ΣΕΙΣΜΩΝ Κεφάλαιο 9 ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΓΕΝΕΣΗΣ ΣΕΙΣΜΩΝ Οι δυνάμεις που ασκούνται στη πάνω στη Γη εξαιτίας των φυσικών αιτίων που βρίσκονται στο εσωτερικό της Γης είναι τεράστιες. Σαν αποτέλεσμα των δυνάμεων αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μοσχοβίτης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης

Μοσχοβίτης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης Μοσχοβίτ Μοσχοβί ης Μαρμαρυγίες Τομή _ _ φύλλα Τομή _ _ φύλλα Πρισματική μορφή Ένα σχισμό Έντονο πλεοχροϊσμό (άν το ορυκτό είναι έγχρωμο) Ορθή κατάσβεση Μαρμαρυγή (κοκκώδη επιφάνεια με φωτεινά στίγματα) Τομή // φύλλα Ψευδοεξαγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τομέας Φυσικών Επιστημών Τεχνολογίας & Περιβάλλοντος

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τομέας Φυσικών Επιστημών Τεχνολογίας & Περιβάλλοντος ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τομέας Φυσικών Επιστημών Τεχνολογίας & Περιβάλλοντος Σημειώσεις του μαθήματος Ο κόσμος μας: Το εσωτερικό της Γης Κρυσταλλία

Διαβάστε περισσότερα

Διπλή διάθλαση είναι το φαινόμενο, κατά το οποίο το φως διερχόμενο μέσα από έναν ανισότροπο κρύσταλλο

Διπλή διάθλαση είναι το φαινόμενο, κατά το οποίο το φως διερχόμενο μέσα από έναν ανισότροπο κρύσταλλο ΠΕΤΡΟΓΕΝΕΤΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΣΩΣΤΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ 1. Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω ερωτήσεις με τους σωστούς όρους. (30 μονάδες) Οι κρύσταλλοι, στους οποίους το φως διαδίδεται με ίδια ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 1: Γένεση Κοιτασμάτων με Μαγματικές Διεργασίες Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Κοιτάσματα Μαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Λ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ Επιβλέπων Καθηγητής Λέκτορας Βασίλειος Μέλφος Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Ιωάννης Ηλιόπουλος Παγκόσμια Γεωδυναμική 1 Η θέση της Ελλάδας στο Παγκόσμιο γεωτεκτονικό σύστημα 2 Γεωλογική τοποθέτηση η της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό χώρο Πανάρχαια Ευρώπη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Π /008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητα: ΠΕ 0.05 ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια ιδακτικοί στόχοι: Να προβληµατιστούν σχετικά µε το πώς δηµιουργείται ένα ηφαίστειο, ποια είναι τα µέρη ενός ηφαιστείου και ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Κατηγορίες µάγµατος Όξινα µάγµατα: (SiO 2 > 65%). Μεγάλη περιεκτικότητα σε πτητικά συστατικά, µικρή πυκνότητα. Βίαιες εκρήξεις Βασικά ή

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Γεωλογία. Ενότητα 1: Αποκλίνοντα Περιθώρια - Ηπειρωτική Ταφρογένεση

Δυναμική Γεωλογία. Ενότητα 1: Αποκλίνοντα Περιθώρια - Ηπειρωτική Ταφρογένεση Δυναμική Γεωλογία Ενότητα 1: Αποκλίνοντα Περιθώρια - Ηπειρωτική Ταφρογένεση Στυλιανός Λόζιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Αποκλίνοντα Περιθώρια Ηπειρωτική Ταφρογένεση Ωκεανοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ A1.1 Γεωγραφικές συντεταγμένες 1. Τι ονομάζουμε παραλλήλους; Τι δείχνει ο παράλληλος στον οποίο βρίσκεται ένας τόπος; Πως μετριούνται; Παραλλήλους ονομάζουμε τους νοητούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Παράγοντες που συντελούν στη δηµιουργία χιονοστιβάδων 1. ΤΟ ΥΨΟΜΕΤΡΟ Οι χιονοστιβάδες δηµιουργούνται πάνω από την ζώνη δασικής ανάπτυξης (timberline). Το ύψος της ζώνης αυτής, ποικίλλει ανάλογα µε το γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ANA ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ANA ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ANA ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ Κεφάλαιο Α 1.1 Τι είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες; Τι είναι οι παράλληλοι και τι προσδιορίζουν; Ποιος είναι ο μεγαλύτερος παράλληλος; Τι είναι οι μεσημβρινοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΤΑΞΗ Α ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέμα 1 ο : Να μεταφέρετε στο γραπτό σας τον αριθμό της κάθε ερώτησης και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 3: Γεωχημική διαφοροποίηση και Κρυσταλλοχημικοί κανόνες ενσωμάτωσης χημικών στοιχείων Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών

ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Δ. ΠΑΠΟΥΛΗΣ Ακαδ. Έτος 2010-2011 7 η ΔΙΑΛΕΞΗ 16/11/10 ΙΝΟΠΥΡΙΤΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ (CHAIN SILICATES) INOΠΥΡΙΤΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Ινοπυριτικά με ΑΠΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη Στοιχεία Θερμοδυναμικής Ι. Βασικές αρχές Χριστίνα Στουραϊτη Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Ορισμοί Σύστημα, Φάση, Συστατικό, Θερμοδυναμικές ιδιότητες 3. Χημική Ισορροπία 2 Εισαγωγή Ποιο είναι το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ

ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι γεωλογικοί σχηµατισµοί που δοµούν το στερεό φλοιό της γης διακρίνονται από τεχνικογεωλογικής πλευράς σε εδαφικούς και βραχώδεις. Οι βραχώδεις προϋπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία.

ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑ Σύσταση του θαλασσινού νερού, αλμυρότητα, θερμοκρασία. Η σύσταση του θαλασσινού νερού έχει επικρατήσει να καθορίζεται με βάση τη συγκέντρωση χλωριδίων και την αλμυρότητα. Η συγκέντρωση χλωριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Σύστημα υπόγειου νερού Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών Ρύθμιση ph 2 Σύστημα υπόγειου νερού εξέλιξη σύστασης 1. Είσοδος - χημική σύσταση κατακρημνισμάτων 2. Ζώνη αερισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 5: Ο Ωκεανός της Πίνδου Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ 1.1 Εισαγωγή Γεωλογία είναι η επιστήμη που μελετά τη Γη, τόσο την επιφάνεια όσο και την εσωτερική στερεή δομή της, τα γεωυλικά και τις ιδιότητές τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια ΠΜΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος ΠΜΣ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Α. Στοιχεία από τη γεωλογία της Κύπρου 1. Εµφάνιση της Κύπρου Η κατάδυση της Αφρικανικής ή άλλης µικρότερης πλάκας κάτω από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η γνωριμία με τα σημαντικότερα γεγονότα που

Διαβάστε περισσότερα

Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι

Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΠΥΡΙΓΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ. Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι προσιτό στην άμεση

Διαβάστε περισσότερα

Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα)

Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα) Υποκαταστάσεις μεταξύ κυρίων στοιχείων (στερεά διαλύματα) Υποκατάσταση Ιοντική Ακτίνα Ionic Radii (C.N.) Å Τύπος Fe +2 Mg +2 Fe +2 (6) 0.78 Mg +2 (6) 0.72 Πλήρης (Υψηλές T προτιμάται το Mg). Fe +2

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Χημική σύσταση. Η χημική σύσταση των μεταμορφωμένων πετρωμάτων ποικίλλει πάρα πολύ. Μπορεί βέβαια να αντιστοιχεί στη σύσταση του αντίστοιχου πυριγενούς ή ιζηματογενούς

Διαβάστε περισσότερα

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Το υλικό µε την εµπορική ονοµασία EXPANDEX είναι ένα µη εκρηκτικό χηµικό µέσο εξόρυξης σκληρών και συµπαγών υλικών, όπως τα διάφορα πετρώµατα, το σκυρόδεµα κλπ. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ Εξάµηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2011 1 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η εξαήµερη άσκηση υπαίθρου του 2

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5.1 Καταστατική Εξίσωση, συντελεστές σ t, και σ θ Η πυκνότητα του νερού αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κίνηση των θαλασσίων µαζών και την κατακόρυφη

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΕ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 2: Βασικές και ενδογενείς διαδικασίες σχηματισμού των κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα